cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La centjara Esperanto
Ĝi estas dokumento pri la praktika funkciado de la lingvo en tri kontinentoj, kun bazaj informoj pri la movado, unuafoje prezentita dum la 72-a Universala Kongreso de Esperanto (UK), kiu okazis en Varsovio, Pollando, en 1987. Ĝi estis produktita de la Pola Televido en du lingvoj. La Esperantan version aĉetis UEA, kiel celuloidan bendon. Ĝi estis finita antaŭ la 72-a UK kaj dum ĝi ĉiutage prezentata. Ĝi principe vendiĝis memstare kiel VHS-PAL. Poste aperis en DVD kune kun la filmo Varsovio cent jarojn poste.
En 2021 la filmo estis elektita por kuninaŭguri la virtualan kongresejon de la 2-a Virtuala Kongreso de Esperanto (VK). Ĝi spektiĝis la 16-an de julio 2021 kadre de la Inaŭgura Kinejo de la 2-a VK, post Varsovio cent jarojn poste, kiu estis la unua filmo. Iom poste ĝi ankaŭ estis disponigita en la jutubkanalo de UEA, UEAviva.
Ukraina Ortodoksa Eklezio
La Ukraina Ortodoksa Eklezio (ukraine Українська Православна Церква, latinliterigite Ukrains'ka Pravoslavna Tserkva) estas unu el la du ĉefaj orientaj ortodoksaj eklezioj en moderna Ukrainio kune kun la Ukraina Ortodoksa Eklezio (Moskva Patriarkeco). Li havas sian rezidejon en la Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj. La estro de la eklezio estas la metropolito de Kievo. Ĝi dividiĝas en kvardek kvin diocezoj.
La 2018, la Sankta Sinodo de la Konstantinopola Ortodoksa Eklezio nuligis tomoson (eklezian decidon) pri subiĝo de la Ukraina Ortodoksa Eklezio al la Rusa Ortodoksa Eklezio.
Sekve al tio, la 2018 la Sankta Sinodo de la Rusa Ortodoksa Eklezio decidis ĉesigi plenan komunion kun la Konstantinopola Ortodoksa Eklezio, akuzinte tiun pri invado en sian kanonan teritorion.
Vlčtejn
Vlčtejn (antaŭe Vlčtýn, Vildštejn aŭ Vildštýn, Wildstein) estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Plzeň-sudo, en Regiono Plzeň. Vivas ĉi tie.
Observatorio George
La Observatorio George (angle : George Observatory) estas astronomia observatorio en Usono en la Ŝtata Parko Brazos Bend proksime de Needville (Teksaso).
Ĝi estis fondita en 1996 kaj estas administrita de la Muzeo de Naturaj Sciencoj de Houston ; ĝia MPC kodo estas 735.
Ĝi estas ekipita per tri teleskopoj sub kupoloj, la plej granda estas la esplora teleskopo Gueymard de diametro 30 cm, kiu utilas ĉefe por informo al la publiko.
La Observatorio George estas malfermita al la publiko sabaton vespere kaj, laŭ rezervado, vendredon vespere por grupoj de 30 personoj aux pli.
Amatoraj astronomoj ofte instalas siajn porteblajn teleskopojn dum noktoj de observado kaj la publiko povas tiam senpage observi. Lokalaj astronomoj malkovris pli ol 140 asteroidojn per la instrumentoj de la observatorio.
En 2017, Minor Planet Center kreditas la Observatorion George de la malkovro de 217 asteroidoj sub la nomo Needville.
Toshikazu Irie
Toshikazu Irie (入江 利和, n. ) estas japana futbalisto.
Nigrakoluma barbulo
La Nigrakoluma barbulo (Lybius torquatus) estas birdospecio de la grupo de Afrikaj barbuloj. Barbuloj kaj tukanoj estas grupo de preskaŭpaserinaj birdoj kun tutmonda tropika distribuado. La barbuloj ricevas sian nomon pro bridaj harecplumoj kiuj ĉirkaŭas siajn fortikajn bekojn.
Toshikazu Irie
Li futbalis ĉe Tochigi SC.
Nigrakoluma barbulo
Aspekto
Ĝi troviĝas en subsahara Afriko tra Angolo, Bocvano, Burundio, Kongo Kinŝasa, Kenjo, Malavio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Sudafriko, Tanzanio, Ugando, Zambio kaj Zimbabvo.
Temas pri gregema specio, kiu ofte agadas kunlabore por forpeli entrudulojn kaj ripozas kune en nestotruoj. La flugo estas rekta kun laŭta fajfado de flugiloj.
(14194) 1998 XU50
(14194) 1998 XU50 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Szigethalom
Szigethalom estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szigetszentmiklós. La loknomo signifas: insulo-holmo.
Situo
Szigethalom situas sur ebenaĵo, sur insulo Csepel [ĉepel] laŭ interurba tramo inter Budapeŝto-Ráckeve, laŭ maldekstra bordo de Danubo. Aŭtoŝoseo M0 (ĉirkaŭ Budapeŝto) estas ne tro for. La urbo kontaktiĝas kun Tököl.
Historio
Pli frue oni loĝis tie en la bronzepoko, poste sarmatoj. Dum la historio la loko apartenis al Tököl. Post la turka erao liberiganto Eŭgeno de Savojo ricevis la tutan insulon. La komunumo konstruis katolikan preĝejon en 1933, kalvinanan en 1931, krome ekfunkciis fabriko pri flugmaŝinoj. En 1944 la komunumo suferis pro la bombatakoj. En 1951 la setlejo iĝis memstara vilaĝo, en 2004 urbo. La urbo estas ŝatata feriejo, paradizo de fiŝkaptistoj.
Prisma (superbazaro)
Prisma estas finna superbazaro. La unua superbazaro de Prisma estis fondita en Seppälä en Jyväskylä en 1972. Ĝi estis malkonstruita en fino de 2010-aj jaroj, sed en Seppälä estis konstruita nova, pli granda Prisma-superbazaro. Nune estas 68 Prisma-bazaroj en 51 urboj. La malplej grandaj Prisma-superbazaroj havas vendoareon proksimume 4000 m², sed grandega Prisma en Kannelmäki en Helsinko 46 500. Prisma-superbazaroj estas hodiaŭe cetere Finnlando en Rusio kaj Estonio. Antaŭe ili estis ankaŭ en Latvio kaj Litovio. Prisma uzas ankaŭ nomon perhemarket (familibutikego).
Internacia Sekureca Identiga Numero
La Internacia Sekureca Identiga Numero - angle International Securities Identification Number (ISIN) - estas 12-karaktra kombinaĵo el literoj kaj ciferoj kaj celas klaran identigon de valorpapero aĉetata kaj vendata en borso(j). La konsisto de la kodo difiniĝas en la ISO-normo 6166.
Fono
Kadre de la internacia normigo de la financaj merkatoj en 2000 fiksiĝis la decido enkonduki tutmonde validan norman kodon por valorpaperoj. Valorpaperoj kun ISIN-kodo povas esti ekzemple akcioj aŭ opcioj. Ne ĉiuj produktoj komercataj en borsoj ricevis ISIN-kodon, ekzemple por var-dato-komercoj uziĝas aliaj produktaj identigiloj.
La ISIN-kodo klare identigas valorpaperon, sed ne klare precizigas la komercon kun tiu valorpapero. Ekzemple la akcioj de la germana kemia konzerno Bayer (ISIN DE0005752000) komercatas en dek kvin diversaj borsoj en kvar diversaj valutoj. Per kombino de la Merkata Identika Kodo (angle Market Identifier Code, mallonge MIC) laŭ ISO-normo 10383 kaj la ISIN-kodo eblas identigi la lokon de la valorpapera komerco.
La ISIN-kodoj iom post iom tutmonde enkondukiĝas. Laŭ la stato de 2009 plimulto de la mondaj ŝtatoj enkondukis ĝin kiel unu el pluraj ebloj por la identigo de valorpaperoj, sed nur malmultaj konsideras ĝin la unuaranga aŭ entute nura ebleco de identigo.
La aplikon de la ISO-6166-standardo kontrolas la "Asocio de Naciaj Numerigaj Agentejoj" - angle Association of National Numbering Agencies (ANNA) -, la tegmenta organizaĵo de ĉiuj naciaj agentejoj pri la administro de valorpaperaj numeroj.
Konsisto de la ISIN-kodo
La ISIN-kodo laŭ la ISO-normo 6166 strukturiĝas tiel: du literoj kiel landokodo, poste naŭcifera nacia sekureca identiga numero (NSIN, angle National Securities Identifying Number), kaj fine kontrolcifero. La landokodo estas la dulitera kodo laŭ la ISO-normo 3166-1 de la lando kiu difinis la ISIN-kodon por la valorpapero. Tiu povas diferenciĝi de la lando, en kiu situas la centra sidejo de la kompanio eldonanta la valorpaperon. Apartaĵo estas la mallongigo "XS" por internaciaj valorpaperoj konservitaj en la valorpaperaj konservejoj Clearstream aŭ Euroclear.
Scheer
Scheer - prononco - estas komunumo en sudokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sigmaringen kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Anti-Counterfeiting Trade Agreement
Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA, esperante Komerca konvencio kontraŭ falsado) estas internacia konvencio kun celo batali kontraŭ disvastigado de neleĝaj kopioj kaj falsaĵoj. La konvencion subskribis la 1-an de oktobro de 2011 en Tokio 8 ŝtatoj: Usono, Aŭstralio, Kanado, Japanio, Maroko, Singapuro kaj Suda Koreio. La 26-an de januaro 2012 okazis en Tokio kunveno, dum kiu aliĝis al konvencio eŭropaj ŝtatoj (Aŭstrio, Belgio, Britio, Bulgario, Ĉeĥio, Danio, Finnlando, Francio, Grekio, Hispanio, Hungario, Irlando, Italio, Latvio, Litovio, Luksemburgo, Malto, Pollando, Portugalio, Rumanio, Slovenio kaj Svedio). ACTA havas ses ĉapitrojn, kiuj dividiĝas en sekciojn.
(20720) 1999 XP101
(20720) 1999 XP101 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero: ĝi do estas ano de la Greka Tendaro.
Internacia Knabama Tago
La Internacia Knabama Tago estas simbole popola kunvoko naskiĝinta en interreto por instigi al socia akceptado kaj de pedofilio kaj de pederastiaj rilatoj. En tiu tago, pedofiloj de la tuta mondo publike kaj diskrete ekbruligas bluan kandelon, kiu iĝis la simbolo de la kunvoko. La fiksita dato estas la unua sabato post la somera solstico. Konsiderante la du hemisferojn, la celebrado okazas du fojojn jare.
Ĝis nun la organizantoj de tiuj eventoj neniam oficiale celebris nenian fizikan kunvokon.
Historio
Unu el la karakteroj de la unuaj celebradoj de la Internacia Tago de Knabamo estis 18-hora "maratono" ĉe IRC, aperta al partopreno de ĉiuj, kies debatoj inter iliaj multaj partoprenantoj fine okazis la unuan sabaton post la solstico, pli ĝuste ol la precizan tagon kiam ĝi havis lokon. La kialo estis, ke la partoprenantoj povis tiel pli facile programi iliajn agadojn ol en labor-tago. En junio 2002, ene de la maratono de debatoj, oni decidis en konsento, parte kaŭze de la kvanto da tempo kaj klopodo kiujn supozis ĉiu celebrado, ke fari ĝin du fojojn jare estis troe kaj ke, ekde tiam, oni nur devus konservi tiun de junio. Alia faktoro estis koincido de la decembra celebrado kun la kristnaskaj festoj celebritaj en multaj landoj. La debatojn ĉe IRN oni ne plu reprenis ekde 2002, pro sekurecaj kialoj.
Post evoluo de tiuj celebradoj, granda parto de la originala fervoro estis anstataŭita per pli trankvila kaj privata tono. Post malapero de la IRC-a maratono, la kontribuoj fariĝis pli personaj kaj la publika eksponado limigiĝis. Tial, ke la postulata klopodo estas pli malgranda kaj estas dediĉita al promociaj agadoj kiel la "retrokalkulo" de la tagoj restantaj por la celebrado, la antaŭaj kialoj por adopto de nura ĉiujara tago por la celebrado perdis parton de sia graveco. Sekve, kaj ekde 2005, oni anoncis la tagon por esti celebrita dum la unua sabato post la somera solstico en ambaŭ hemisferoj.
Polemiko
En 2008, en Hispanio, la tiama Popol-Defendanto, Enrique Múgica [Enrike Múĥika], urĝis la Ŝtatan Ĝeneralan Prokurorejon, ke ĝi iniciatu proceduron por bloki la oficialan retlokon de la Internacia Tago de Knabamo. Antaŭ la amaskomunikila perturbo elĉeniĝita, la ŝtata ĝenerala prokuroro, Cándido Conde-Pumpido [Kándido Konde Pumpido], petis raporton al Civilgvardio por konkretigi la jurpunan entecon de la kunvoko. Fine, la Grupo pri Telematikaj Deliktoj de la armita instituto adresis raporton al la prokuroro en kiu ĝi klarigis, ke oni ne trovis indikaĵojn pri delikto en la retloko kaj ke ĝi estis gastigita en retservilo de Usono. La raporto klarigis ankaŭ, ke pedofilio ne karakterizas delikton per si mem, ĉar ĝi rilatas al seksprefero, sed ne al sia plenumiĝo, kio estas pederastio. Tamen, la ministro pro internaj aferoj, Alfredo Pérez Rubalcaba, avertis ke la institucio sub lia responso laboris por malhelpli, ke oni reproduktu tiaspecajn retpaĝojn en Hispanio..
Popola suvereneco
La termino popola suvereneco estis stampita kontraŭ tiu de nacia suvereneco, kiu estis interpretita laŭ limigita maniero kiel tiu suvereneco kiu kuŝas en la nacio, termino ofte de malfacila difino kiu povus esti identigita pli malfacile kaj esti komprenata ĉu por la ŝtato ĉu por efektive la plej altaj tavoloj de la socio, nome tiuj kiuj havas voĉdonrajton aŭ efektive uzas ĝin (universala voĉdonrajto); dume la principo de la popola suvereneco naskiĝis enhavanta konstituciajn rajtojn kaj garantiojn.
La Hispana Konstitucio de 1978, en sia artikolo 1.2, asertas: La nacia suvereneco kuŝas en la hispana popolo, el kiu eliras la povoj de la Ŝtato. Kaj tiel en tiu jur adokumento oni identigas la nacian suvereneconm ne kun la nacio, sed kun la popolo, kvazaŭ ambaŭ terminoj egalvalorus.
La teoria principo en kiu baziĝas ĉiuj konceptoj pri demokratio, kiuj nuntempe havas akcepton praktike universala kiel fonto de ĉiu povo kaj aŭtoritato, kiel moderna politika doktrino, devenas de Rousseau. Popolo estas historia unueco de komunaj kutimoj kaj vivmanieroj, kies integrantoj interkonsentas formi ŝtaton por regadi sin plej bone laŭ suverena maniero (sen alia supra povo). La popolo konstituas la ŝtaton, kaj devas poste kontroli kaj ŝanĝi ĝin se tion kredas konvena. La popolo ŝuldas neniom al siaj regantoj, kiuj estas servantoj, skribantoj aŭ mesaĝistoj de la popola volo. Samtempe, la popolo pere de la ŝtato havas grandan povon super la individuoj, kompensita nur pro la reciprokeco de la situacio de tiuj.
Sándor Mikus
Biografio
Sándor Mikus jam frue estis talenta desegnisto, tamen li estis simpla laboristo en Budapeŝto inter 1924-1927, dume li desegnadis. Poste pro konsiloj de Aurél Bernáth kaj Pál Pátzay li studvojaĝis al Italio kaj lia kariero startis. Post la 2-a mondmilito li estris artistan rondon kaj faris skulptaĵojn en artista kolonio. Inter 1949-1975 li instruis en la Belarta Altlernejo en Budapeŝto. Li ricevis premiojn Kossuth en 1949 kaj 1952, inter 1933-1978 ankaŭ aliajn premiojn. Liaj verkoj estas videblaj ne nur en Hungario, sed ankaŭ en Moskvo, Vieno, Anglio, Meksiko.
Popola suvereneco
En Usono ekzemple
Dum la 1850-aj jaroj, la sklaveco estis arda temo kaj afero en Usono. Krom la plej tikla temo de la abolo de la sklaveco en la sudaj ŝtatoj kie jam ekzistis, la demando estis ĉu en la novaj ŝtatoj baldaŭ kreotaj oni permesos aŭ ne permesos la sklavecon. Stephen Douglas kaj laij leĝofarantoj proponis, ke la afero estu solvota ne en la Tutlanda Kongreso, polusita eĉ ĝis paralizo, sed per voĉdonado de la civitanoj de tiuj estontaj ŝtatoj, kaj tio estis nomita la "popola suvereneco”. La problemo venis kiam neniam klariĝis kiuj rajtos voĉdoni.
Buĉaĉ (stacidomo)
Buĉaĉ (Бучач) estas fervoja stacio en Buĉaĉ (Ternopila provinco), urbo en Ukrainio.
NGC 5596
NGC 5596 (aliaj indikoj — UGC 9208, KUG 1420+373, MCG 6-32-10, ZWG 192.7, MK 470, NPM1G +37.0433, PGC 51355) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Henri Gagnebin
Vivo
Li studis en Bielo, Laŭzano, Berlino, Parizo. Li ĉefe ludis pianon kaj orgenon. Li komponis en ĉiuj genroj krom opero.
En 1925 li fariĝis direktoro de la Ĝeneva Muziklernejo (Conservatoire de Genève). Li estis tie direktoro ĝis 1957.
En 1938 li fondis la Internacian Muzikkonkurson de Ĝenevo (Concours International d'Exécution Musicale de Genève), kiu estas unu el la plej prestiĝaj konkursoj en la mondo.
En 1959 li ricevis premion de la urbo Ĝenevo. En 1961 li ricevis premion de la Jhurasa Instituto. En 1963 li ricevis premion pri komponado de la Asocio de Svisaj Muzikistoj (Association des Musiciens Suisses)
Li verkis multajn artikolojn pri muziko en la ĉiutaga ĝeneva ĵurnalo "Tribune de Genève".
Gagnebin havis fratinon Marthe Robert-Gagnebin (1876 - 1962), kiu fariĝis la edzino de fama romanda pentristo Philippe Robert (1881-1930). Philippe kaj Marthe Robert estas la geavoj de Mireille Grosjean-Robert, fama svisa esperantistino.
Lajos Ungvári
Lajos Ungvári [lajoŝ], hungare Ungvári Lajos, Esperante ’’Ludoviko Ungvári’’ estis hungara skulptisto. Lajos Ungvári naskiĝis la 1902 en Hungario, en Perecseny [pereĉenj] (nuntempa Pereĉin en Ukrainio). Li mortis la 1984 en Budapeŝto.
Biografio
Lajos Ungvári frekventis industriartan lernejon en Budapeŝto inter 1921-1926. Post la 2-a mondmilito li skulptadis en artista kolonio en Budapeŝto, kie li faris precipe sovetiajn heroajn monumentojn. Li ricevis premion Kossuth en 1953 en 1972 ankaŭ alian premion.
Liaj ekspozicioj
Ekde 1922 li ekspoziciadis komence kune kun aliaj, poste ankaŭ sole.
Jędrzej Śniadecki
Jędrzej Śniadecki (naskiĝis la 30-an de novembro 1768 en Rydlewo apud Żnin, mortis la 11-an de majo 1838 en Vilno) - pola kuracisto, biologo, kemiisto kaj filozofo.
Biografio
Meznivelan edukitecon akiris en Gimnazio de Trzemeszno. Estis profesoro pri kemio kaj medicino ĉe Ĉefa Lernejo de Granda Duklando de Litovio (en 1803 transformiĝinta en Universitato Vilno) kaj ĉe Akademio Kuracist-Kirurgia en Vilno. En la jaroj 1806-1836 estis prezidanto de Scienca Societo Kuracista.
Li laboris pri teorio de la procezo de solviĝado
En 1808 kiel la unua malkovris novan metalon, kiun nomis "vestem" (nomita de li en laboraĵo Rozprawa o nowym metalu w surowej platynie odkrytym (Disertaĵo pri nova metalo en kruda plateno malkovrita). La malkovro ne estis tamen oficiale agnoskita. La metalo post 40 jaroj estis denove malkovrita kaj ĝia nuntempa nomo estas rutenio.
Li prilaboris fundamentojn de pola kemia terminologio kaj verkis la unuan pollingvan lernolibron pri kemio Początki chemii (Komencoj de kemio). Lia kemia terminologio, signife malsama de la ĝenerale akceptita kemia terminologio en la mondo, postvivis en lernolibroj pri kemio ĝis la fino de 1970-aj jaroj kaj ĝis hodiaŭ funkcias en pollingvaj nomoj por kemiaj elementoj (wodór (hidrogeno), węgiel (karbono), krzem (silicio), siarka (sulfuro), kwasoród por tlen (oksigeno)), kiuj en aliaj eŭropaj lingvoj devenas senpere de iliaj latinaj nomoj.
En 1822 Śniadecki kiel la unua priskribis metodon kuraci rakiton helpe de pligrandigita sinekspozicio al sunlumo, kio kauzxas endogenan produktadon de vitamino D en la haŭto.
Li estis ankaŭ populariganto de higieno kaj dietistiko kaj pioniro de korpa edukado en Pollando.
Jędrzej Śniadecki estis frato de Jan Śniadecki kaj patro de Ludwika Śniadecka.
Li estas aŭtoro de originala kaj novisma laboraĵo Teoria jestestw organicznych (Teorio de organikaj estaĵoj) eldonita en 1804, en kiu priskribas esceptan econ de vivaj organismoj, kiu estas daŭra metabolo.
Filma anonco
Filma anonco, antaŭfilmo aŭ antaŭprezentaĵo, estas filmeto aŭ similaĵo kiu prezentas resumon de filmo, ​ de televidserio, de muzikvideo. Ĝenerale, tiuj filmetoj daŭras malpli ol tri minutojn, kaj eĉ foje nur tridek sekundojn aŭ eĉ malpli, kaj ĝenerale estas akompanataj per fonmuziko rilata al la enhavo de la filmo. En multaj anoncoj oni eĉ ne mencias tiujn kiuj aperas en la filmo, foje nur se ili estas tre konataj de la publiko aŭ pro ajna kialo allogaj.
Iam ili estis montritaj fine de projekciita longa filmo, kaj de tie la uzado de la anglalingva termino "trailer" (simila al termino remorko). ​ Tiu praktiko ne multe daŭris, ĉar la publiko tendencas forlasi la kinejon tuj post la fino de la filmo. La filmaj anoncoj nun estas montrataj antaŭ la ĉefa filmo. Poste ili estis montrita ankaŭ en la serioj de reklamaĵoj de televido kaj de kino, kaj al retejoj.
La anoncoj ne estas nur mallongaj resumoj, sed foje ankaŭ precizaj kopioj de scenoj de la filmo aŭ de la filmado. Tio utilas kiel orientilo por la publiko pri la enhavo de la verko, la filmostilo, la kunteksto kaj ĝenerale kiel reklamaĵo de la kinprodukto.
Dudenta barbulo
La Dudenta barbulo (Lybius bidentatus) estas birdospecio de la grupo de Afrikaj barbuloj. Barbuloj kaj tukanoj estas grupo de preskaŭpaserinaj birdoj kun tutmonda tropika distribuado. La barbuloj ricevas sian nomon pro bridaj harecplumoj kiuj ĉirkaŭas siajn fortikajn bekojn.
Disvastiĝo
Tiu specio troviĝas en ampleksa areo de subsahara Afriko el Gvineo Bisaŭa tra la tuta Gvinea golfo suden ĝis Angolo kaj orienten ĝis Kenjo, kaj pli precize en la landoj Benino, Burundio, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Kongo Kinŝasa, Eburbordo, Ekvatora Gvineo, Etiopio, Gabono, Ganao, Gvineo, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Liberio, Malio, Niĝerio, Ruando, Sieraleono, Sudano, Tanzanio, Togolando kaj Ugando.
Kutimaro
Ili loĝas ĉe arbaroj kun densaj sekfoliaroj, kiel de akacioj, aŭ ĉe arbarklaraĵoj aŭ arbarbordoj, densaj arbustejoj, densaj riverarbaroj kaj kelkaj arbarkultivejoj. Ili vivas en paroj aŭ etaj grupoj kaj ripozas komune en la sama arbotruo inter densa foliaro. Ili manĝas formikojn, termitojn, skarabojn kaj fruktojn kiel papajfruktoj, avokadoj, figoj, kaj ombrelfruktoj palmonuksoj kaj ruĝa pipro.
Por la reproduktado okazas ceremonioj kie la masklo bekofrapas ĉe la nestenirejo por allogi la inon. Ankaŭ helpantoj defendos la nestotruon kaj ĉeestos la reproduktadon. Ambaŭ gepatroj elfosas truojn 2-20 m supergrunde en sekaj branĉoj. Tie la ino demetas 2-4 blankajn ovojn kiuj estos kovataj dum 13 tagoj. La idoj manĝas unue insektojn kaj poste fruktojn. La elnestiĝo okazas post 37 tagoj kaj poste la idoj ankoraŭ estos manĝigataj de la gepatroj.
Enric Baltasar
Enric BALTASAR (naskiĝis la 19-an de decembro 1994, oficialnome Pau CODINA) estas valencia esperantisto.
Li estis ĉefa organizanto de la 74-a Hispana Kongreso de Esperanto en Kujero. Foje li prelegis en kongresoj.
De aŭgusto 2017 li estis prezidanto de TEJO. Dum la 31-a de decembro 2017 en komitatokunsido de TEJO dum JES en Ŝtetino li anoncis sian demision kiel prezidanto de TEJO.
Pouso Alto
estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono São Lourenço. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1878.
Volica
Volica (hungare Ökröske [okroŝke], rutene Воліця [volicja]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Volica situas laŭ maldekstra bordo de Laborec, laŭ traira flankovojo. Trajno trafikas laŭ la alia riverobordo. Medzilaborce troviĝas je 13 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1405 en formo "Wolycha". En 1448 la loko ne estis loĝata, sed en 1463 jam loĝata loko estas "Wolycza". En 1715 8 familioj pagis imposton. En 1787 loĝis tie 331 vilaĝanoj en 40 domoj. Ekde 1873 trajno trafikas inter Humenné-Medzilaborce. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Volicza, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Ökröske 305 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Mezőlaborc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Volica 347 homoj, (240 slovakoj, 98 rutenoj).
Condrieu
Condrieu estas franca komunumo en la departemento Rhône kaj la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj de Francio.
La vitoj tegas nur 100 hektarojn ĉe tiu urbeto, enhavanta 3 500 loĝantojn, sur la dekstra bordo de Rodano, 50 km sude de Liono. Ĝi situas en Rodana valo en Côtes du Rhône. La regiono estas konata pro produktado de vino.
Oni tie faras nur bonegan blankan vinon el uvovario nomata "viognier".
Céret
Céret (katalune Ceret, esperante Cereto) estas malgranda urbo en suda Francio kun 7,747 loĝantoj (stato je 216-01-01). Ĝi situas rande la monto-piedo de Pic du Canigou en la departemento Orientaj Pireneoj (Département Pyrénées-Orientales) en la regiono Langvedoko-Rusiljono (Languedoc-Roussillon), ĉirkaŭ 35 kilometrojn sudokcidente de Perpinjo (Perpignan) kaj ĉirkaŭ 180 kilometrojn norde de Barcelono en la valo de la rivero Tech.
Vidindaĵoj
En Cereto troviĝas la mezepoka "Ponto de l' Diablo" (Pont du Diable (Céret)), kiu estis la plej granda ponto de la mondo en la 14-a jarcento kun arko-larĝo de 45,45 m.
Historio
La urbo apartenis al Hispanio ĝis la traktato de la Pireneoj 1659, poste ĝi estas franca.
Arto
De 1909 Cereto fariĝis centro de francaj kaj hispanaj kubistoj. Nuntempe la urbeto havas konatan muzeon de moderna arto kun ĉirkaŭ 700 pentraĵoj kaj desegnaĵoj, i.a. de Pablo Picasso, Henri Matisse, Marc Chagall, Joan Miró, Jean Cocteau, Raoul Dufy, Juan Gris, Aristide Maillol, Ĥaim Sutin, André Masson, Manolo Martínez Hugué, Auguste Herbin k.a.
Esperanto
En 1904 Paul Berthelot fondis la asocion Espero Kataluna en Cereto. En 1905 Berthelot fondis la propagandan gazeton "Esperanto" en la urbeto, kiu en 1908 fariĝis la organo de Universala Esperanto-Asocio. Post lia foriro en 1906 la ĉefaj aktivuloj por Esperanto en Cereto estis Thérèse Julia kaj ŝia edzo.
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 5 voĉdonojn (0,20 % de voĉoj) en 2004, kaj 6 voĉdonojn (0,25 % de voĉoj) en 2009.
Ryosuke Takayasu
Ryosuke Takayasu (高安 亮介, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Tochigi SC kaj Tochigi Uva FC.
Nangis (stacidomo)
Nangis estas franca stacidomo sur linio Paris-Est -, situanta en Nangis, en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
La stacidomo estis malfermita la de "Compagnie des chemins de fer de l'Est". Temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio P de Transilien.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Est - Mulhouse-Ville (001000).
Kainuun Sanomat
Kainuun Sanomat estas finnlingva ĵurnalo, kio aperas en Kajaani. Ĝia ĉefa abonanta areo estas Kainuu kaj orienta parto de Norda Ostrobotnio. Kainuun Sanomat estis fondita en 1918. Komence aperis tri eldonoj dum semajno, ekde jaro 1945 estis 6 eldonoj dum semajno, nun disponeblas 7 eldonoj.
Le Jouet (filmo)
Le Jouet (La Ludilo) estas franca filmo de Francis Veber aperinta en 1976.
Temo
Iun tagon, dum riportado en vendejo de ludiloj, posedata de la miliardulo, li trafas Eric, filon de Pierre Rambal-Cochet, kiu estas elektonta ludilon. Je ĝenerala surprizo, Eric prenas François kiel ludilon. Tiu ĉi unue priridas tion, li ne estas ludilo. Tamen post minacoj de maldungo kaj instigo de la vendej-direktoro, Perrin rezignacias kaj fariĝas ludilo de la eta Eric, ene de la luksega domego de Rambal-Cochet.
Steiger-arbaro (Erfurto)
La Steiger-arbaro (germane: Steigerwald aŭ simple Steiger) estas arbaro sude de Erfurto. Ĝia plej alta pinto estas la Stunzelberg (347,9 m). Historie ege engaĝiĝis pri aranĝo de la arbaro je ripozum- kaj ekskurscelo i.a. August von Hedemann kaj Friedrich Adolph Haage.
Priskribo
La jam de Otto von Bismarck ege ŝatata ekskursocelo estas 700 hektarojn granda. Dum la tempo de la regado de la francoj, parto de la arbaro nomitis Napoleona altebenaĵo, kie oni konstruis en 1812 templon omaĝe al la franca tirano kun granda busto (farita de la skulptisto Döll el Gotha). Ĝin detruis en la 1-a de novembro 1813 sieĝantaj trupoj.
Punktoj specialaj
Restoracioj ene de la arbaro estas Waldcasino, Waldhaus, Hubertus, Am Bismarckturm. Ĉe la arbarrando orienta konstruitis Bismarck-turo.
Ĉe la rando de la arbaro, en la direkto de la urboparto Bischleben, troviĝas la t.n. Vulpa farmeto (Fuchsfarm), kie infanoj instruatas pri arbarrilataj temoj. Konata estas ankaŭ la Satisfakcia kruco starigita en la 14-a jarcento pro batmortigo de klerikulo kaj magistro.
Lascari
Lascari estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Palermo, ekde aŭgusto 2015 formale itale nomata città metropolitana di Palermo, do metropola urbo Palermo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Campofelice di Roccella, Cefalù, Collesano kaj Gratteri.
Oesch
Oesch (respektive Ösch) estas rivero en la kantonoj Berno kaj Soloturno. Ĝi havas longecon de 28 km.
József Beszédes
József Beszédes [jOĵef besEdeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Beszédes József estis hungara inĝeniero, hidrologo, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio.
Stammham (ĉe Inn)
Stammham estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altötting de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Stammham situas borde de la rivero Inn.
Oesch
Fonto
La fonto de Oesch situas sur la teritorio de la komunumo Heimiswil en Kantono Berno, kelkajn kilometrojn sude la la urbo Burgdorf ĉe la koordinatoj sur alteco de proksimume 650 m s.m.
József Beszédes
József Beszédes naskiĝis la  1787 en Hungara reĝlando, en Magyarkanizsa (nuntempa Kanjiĵa en Serbio). Li mortis la 1852 en Dunaföldvár.
Oesch
Vojo
Tra mallarĝa valeto la rivero post la fonto unue alfluas al la Valo de Wynigen, kiun ĝi tamen jam post unu kilometro denove forlasas, fluante tra transa valeto al la flotebenaĵo de Emme. Ĝis je unu kilometro la rivero tie alpriksimiĝas al Emme. La rivero nun turniĝas norden kaj fluas tra Ersigen, Kirchberg kaj Willadingen. Norde de Williadingen en Recherswil la rivero forlasas Kantonon Berno kaj alfluas al Kantono Soloturnom, nome al la distrikto Wasseramt. La rivero tie dum certa distanco havas du brakojn, nome Oesch de Luterbrunnen kaj Oesch de Willadingen. La rivero pasas la komunumojn Halten, Kriegstetten, Oekingen, Subingen kaj Deitingen. Norde de Subingen en la 1970-aj jaroj estis konstruita la kanalo Russbach, kiu grandan parton de la riverakvo rekte kondukas al Aro. La origina restrivero ek de tiam nomiĝas Malnova Oesch (en germana lingvo Alte Ösch).
József Beszédes
Biografio
József Beszédes frekventis lernejojn en Eger kaj Pest (urbo). Li komencis sian karieron en 1813 kaj li laboris en diversaj lokoj. En 1827 li laboris en fervojo al Graz, kie li solvis problemojn de rojoj minacantaj la fervojon. Li kune ŝipadis laŭ la suda parto de Danubo kun István Széchenyi, kie li iniciatis reguligadon de Fera Pordo. En 1836 li faris planon pri nuligo de marĉoj ĉirkaŭ Berettyó. Li iniciatis ankaŭ kanalon inter Danubo-Tiso.
Oesch
Alfluo
Apud Wangen ĉe Aro la Malnova Oesch alfluas sur alteco de 415 m s.m. al Aro.
Ekologio
Pro la intensiva agrikulturo en la bazeno de Oesch, la rivera akvo estas forte ŝarĝita de nitratoj kaj amonio. Preskaŭ la tura rivero estas rektigita kaj kanaligita. Nuntempe ekzistas planoj pri parta renaturigo.
Xu Daorong
Xu Daorong (1940-2014), plumnome Ikso estis ĉina esperantisto, docento, studdirektoro de magistriĝaj studentoj kaj redaktoro, eseisto en multaj ĉinaj gazetoj, tradukisto el la angla, germana kaj rusa en la ĉinan. Li publikigis kelkajn librojn ĉefe pri muziko. Li esperantistiĝis en 1956. Li estis honorita per Belartaj Konkursoj en 1979. Li verkis poemojn, kelkaj el kiuj estis publikigitaj en Movado, El Popola Ĉinio, Heroldo de Esperanto kaj Beletra Almanako.
Sándor Benczédi
Sándor Benczédi
Albeuve (stacidomo)
Albeuve estas fervoja stacidomo en Haut-Intyamon, Svislando.
Nena Rosier
Nena ROSIER (naskiĝinta en Bandungo, Okcidenta Javo) estas indonezia aktorino kaj kantistino el la 1980-aj jaroj. Ŝi ricevis jugoslavian sangon de sia patro Berian Rosier. Ŝia partopreno en aktorado kaj kariero en filmo komenciĝis en 1981 kiam ŝi estis rolantino en la filmo Perawan-Perawan.
Papa kapuĉo
Papa kapuĉo, aŭ papa kasko aŭ kamaŭro (latine camaurus) estas eksterliturgia kapkovrilo realigita en ruĝa veluro kaj borderita je blanka ermenfelo aŭ je cignaj plumoj, uzita de la papoj okaze de dumvintraj eliroj, ĉar, malsame ol vertoĉapo, tiu ĉapo protektas la kapon kaj orelojn el frosto. Dum la semajno in albis (vestibus = en blankaj vestoj, la unua post pasko) tia ĉapo estas blanka. Kutimiĝis ankaŭ somera versio de tiu papa ĉapo: ĉi-kaze, satena.
Tia papa ĉapo estis eksurmetita de la papoj ekde la dudeka ĝis la dekoka jarcentoj, kaj poste estis delasita ĝis Leono la 13-a (1878–1903) kaj poste ĝis Johano la 23-a (1958–1963). Post pli ol 40 jaroj la papa ĉapo estis utiligita de Benedikto la 16-a okaze de ĝeneralaj aŭdiencoj de la 21-a kaj 28-a de decembro 2005.
Etimologiistoj trovas, ke la mezepoka camaurus (camauro en la itala), estas la latina pli moderna versio de la latina camelaucum (kamelàukum), siavice evoluo de la greka καμελαυχίον, kiu signifas ĉapelon kamelharan, kiu evidente referencas al la unua materialo, el kiu ĝi estis farita.
8313 Christiansen
8313 Christiansen estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstralia radioastronomo  Wilbur N. Christiansen (1913–2007), eksterlanda ano de la Ĉina Akademio de Sciencoj kaj fidela amiko de la ĉinaj astronomoj. Pioniro en radioastronomio, li inventis kaj malvolvis serion da radioteleskopoj, kiuj havis la plej altan angulan distingivon en tia tempo. Ili estis la "krada teleskopo", la "krada kruco" kaj la "turna sinteza teleskopo". Lia libro pri la radioteleskopoj, kunverkita kun la sveda astronomo Jan Högbom, estis tradukita en la rusa kaj la ĉina. Tuj post la malkovro de la hidrogena linio ĉe 21 cm en la kosmo, li konfirmis ĉi-tion kaj faris la unuan mapon kiu montris ni vivas en spirala galaksio.
NGC 5597
NGC 5597 (aliaj indikoj — MCG -3-37-2, VV 446, IRAS14216-1632, PGC 51456) estas galaksio en konstelacio Pesilo.
Eurico Antonio Ribeiro
Eurico Antonio RIBEIRO (eŭ'rikŭ an'toniŭ rhi'bejrŭ) /eŭrikŭ ã'tôniŭ Ri'bejrŭ/ estas brazila esperantisto. Li esperantistiĝis en 1961 kaj tuj membriĝis ĉe Esperanto-Asocio de San-Paŭlo samjare kaj jam en 1962 li estis kasisto de la asocio, kaj estas membro, kiu sukcesis resti en l' estraro (plejparte kiel kasisto) plej longe, t.e., dum 21 jaroj de 1962 ĝis 1988. Inter la jaroj 1998 kaj 2001 li prizorgis kompostadon por la iama bulteno Milde - oficiala organo de Brazila Sekcio de ILEI (Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj). Partnere kun Elvira Fontes, li ankaŭ kunfondis la eldonejon AMIKOJ DE ESPERANTO, per kiu eldoniĝis la lerniloj Unuaj Paŝoj kaj Survoje al Esperantujo, ambaŭ de aŭtoreco de Elvira Fontes. De 2003 ĝis februaro 2010 li estis bibliotekisto de EASP kaj unu el ties deĵorantoj. Krome, de tiu sama dato ĝis sia morto, li kunlaboris kiel unu el la reviziantoj de la revuo La Lampiro, oficiala organo de Esperanto-Asocio de San-Paŭlo, kaj de ties retejo.
Li forpasis la 18an de julio 2010, en hospitalo dum cerba kirurgio.
(14195) 1998 XD51
(14195) 1998 XD51 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Reynaldo Hahn
Reynaldo HAHN (9a de Aŭgusto 1874 – 28a de Januaro 1947) estis el Venezuelo, ŝtatigita franca, komponisto, dirigento, muzikkritikisto, taglibristo, teatra direktoro, kaj salonkantisto. Li estis plej bone konata kiel komponisto de kanzono, kiujn li verkis en la franca klasika tradicio de mélodie. Li frekventis la plej altajn etosojn de la intelekta kaj kultura (muzika) tavolaro pariza.
En 1894 Proust ekagnoskis sian samseksemon en rilato kun la komponisto Reynaldo Hahn. La seksumeco de Proust faris tre fortan influon sur lia verkaro. Li estis unu el unuaj eŭropaj verkistoj kiuj aperigis samseksemon malferme kaj amplekse en sia verkaro, nome en partoj de "Reserĉe al la perdita tempo" (À la recherche du temps perdu) kiuj temas pri la Barono de Charlus. Lucien Daudet kaj Reynaldo Hahn estis rekonitaj kiel liaj amantoj.
Kapro
Kapro estas genro de herbomanĝantaj mamuloj kaj remaĉuloj, el familio bovedoj kaj subfamilio kaprenoj. Kaproj estas bredataj ekde antaŭ longe, ĉefe pro sia viando, sia felo kaj sia lakto. La plej ofte bredata kapro estas la hejma kapro (Capra aegagrus hircus).
Kapro estas malgranda besto, kun sabroformaj aŭ ŝraŭbe turnitaj kornoj, lertega, ĉefe pri saltado. Ĝi troviĝas en ĉiuj regionoj de la mondo, ĉefe en monto.
Kaproj povas troviĝi en sovaĝeco, sed plej ofte, ili estas bredataj. Ilia bredado estas malnova (almenaŭ ekde la 8-a jarcento a.K..) Malgrandegaj kaproj estas ankaŭ bredataj kiel dombestoj.
Iuj rasoj estas bredataj ĉefe pro siaj haroj : ekzemple, la angura kapro, devena de Turkio, kies la hararo faras lanon. Ankaŭ tiel estas pri la kapro de la Kaŝmiro.
La ĉefaj landoj je grandeco de sia kapraro estas la sekvantaj (je nombro de besto) :
! Mondparto ! Kapraro
Figura senco
Propeka kapro estas sola ulo kontraŭ kiu grupo plendas por fari el li/ŝi la nuran kialon de problemoj kaj rifuzi vidi la verajn kaŭzojn de ċi tiuj.
Proverboj
Ekzistas pluraj proverboj pri kapro en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Dafne (Schütz)
Dafne estos opero (paŝtistokomedio) de komponisto Heinrich Schütz, kies libreton verkis la germana poeto Martin Opitz. Ĝi estis la unua germanlingva opero kaj perdiĝis dum la malordo de la Tridekjara Milito.
Provoj de rekonstruo
La faktoj, ke „Dafne“ estas la unua germana opero kaj ĝia perdo dum la katastrofo de la Tridekjara Milito faras la operon objekto de fantazio kaj instigis al kreemo:
Leonid Stadnik
Leonid Stadnik (pron. Leonjid Stadnjik) (* 1971 en Podoljanci - 24-an de aŭgusto 2014) estis en 2007 kun alto de 2,59 metroj, la plej alta homo de la mondo.
Li vivis en la ukraina vilaĝo Podoljanci kun sia patrino Halina.
La enorma kresko de la viro komenciĝis en lia aĝo de 14 jaroj post cerbooperacio kaj daŭras eĉ hodiaŭ. Li laboris kiel veterinaro (bestkuracisto) en bovobieno, ĝis liaj piedoj frostis vintre, ĉar li ne havis konvenajn vintrajn ŝuojn.
Li famiĝis per dissendo de SternTV, sed listiĝis en la Guinness-libro de rekordoj nur la 8-an de aŭgusto 2007, ĉar li pli frue rifuzis necesan viziton de fak-kuracisto. Li anstataŭis Xi Shun en la Ginis-libro por mallonga tempo (ĝis 20-an de augusto 2008), ĉar li ne lasis sin mezuri laŭ la novaj (24-horaj) mezurmetodoj de la Ginis, kiuj celis averaĝan mezuralton de 24 horoj.
La (oficiale) plej alta homo estis en la historio la usonano Robert Wadlow el Alton, Illinois, kiu en 1940 mortis kun korpoalto de 2,74 metroj.
Hisahito Inaba
Hisahito Inaba (稲葉 久人, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Tochigi SC kaj Tochigi Uva FC.
Ĉimozino
Ĉimozino aŭ labenzimo estas fermento, ordinare ekstraktita el la stomako de junaj, ne ankoraŭ laktonutrantaj remaĉuloj kaj kiu servis por kazeigi lakton. Tiu procezo ludas gravan rolon en la produktado ekzemple de fromaĝo.
Frýdlant nad Ostravicí
Frýdlant nad Ostravicí (Friedland an der Ostrawitza) estas urbo en Ĉeĥio situanta en valo de rivero Ostravice, sub la plej alta monto de montaro Moravskoslezské Beskydy, sub Lysá hora, 10 km de urbo Frýdek-Místek, etendiĝanta ambaŭflanke de historia moravia-silezia landa limo. Vivas ĉi tie.
La kolonigita vilaĝo estas unuafoje menciata en la jaro 1300, en la jaro 1777 ĝi estis avancigita je urbeto, urbo ĝi estas ekde la jaro 1948. En la jaroj 1646–1648 lasis ĉi tie konstrui senjorularo el Hukvaldy gisejetojn kaj altfornon por prilaborado de ferercoj, kiujn oni minis en la ĉirkaŭaĵo. El la gisejetoj poste evoluis ferfabriko (1869). En la ferindustria tradicio oni daŭrigas ĝis hodiaŭ. En la jaro 1871 Frýdlant akiris fervojan alkondukon.
En la urbo naskiĝis pentristo kaj grafikisto Ferdiš Duša (1888–1958). En lia naskodomo estas monumento de Ferdiš Duša. Tie estas daŭra ekspozicio de lia viv-verkaro kaj artverkaro.
Øravík
Øravík aŭ Ørðavík (prononco []; dane: Ørdevig) estas vilaĝo sur Ferooj, sur la okcidenta bordo de Suðuroy. Ĝi havis 40 loĝantojn en 2007 kaj apartenas al komunumo Tvøroyi.
Øravík situas xce la suda bordo de Trongisvágsfjørður.
Øravík estas malnova vilaĝo, kiu pro ties centra situo de la insulo servis por kunsidoj sur Suðuroy. Fakte la kunsidoj estis en Uppi millum Stovur, ĉ. 2 km okcidente de la vilaĝo.
La golfo, kiu situas ĉe Øravík, havas la saman nomon, dum la terkolo sur la norda paĝo estas nomata Gálgatangi. Ĝi estas nomata laŭ pendumilo, kiu staris iam tie, kaj kie oni ekzekutis homojn. Rekte ĉe la maro troviĝas ankaŭ la vidinda interkrutejo "Gálgagjógv" (Pendumila interkrutejo), je kio atentigas memortabulo sur la strato. En okazo de ekzekuto, oni etendigis trabon super la interkrutejo, tie la ekzekutatoj pendis rekte super la maro.
La plej proksima golfo estas Tjaldavík sur la interna flanko de la 7,5 hektarojn granda Tjaldavíkshólmur, unu de la 11 insuletoj (holmoj) de Ferooj. Dum la popolaj kunsidoj („Suðuroyarting”) oni tie starigis tendojn. Tiuj tendoj estas nomataj en la feroa lingvo „tjald”, de tiu la nomo de la golfo kaj la insuleto. Tjaldavíkshólmur apartenas administre al sude najbara vilaĝo Hov. La insuleto povas vivteni maks. dek ŝafojn.
Lesonice (distrikto Znojmo)
Lesonice (Lissnitz) estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Znojmo. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1190.
Schwefelberg-Bad
Schwefelberg-Bad estas parto de la svisa politika komunumo Rüschegg en Kantono Berno.
Kiel indikas la nomparto "Bad" (banejo), la loko posedas kuracan akvon. Ĝi odoras laŭ hidrogena sulfido, kio influis la loknomon (Schwefelberg = sulfura monto).
Situo
La loko situas ĉirkaŭ 30 km sude de Berno, 2 km sud-okcidente de Gurnigel-pasejo. Ĝi altas 1.389 m s.m.. La rektlinia distanco al Oberwil (sude) kaj al Sangernboden (okcidente) estas ĉirkaŭ ok kilometroj.
En la teritorio de la loko estas ski-veturejo Schwefelberg piede de Gantrisch-pasejo.
Savon Sanomat
Savon Sanomat estas finna ĵurnalo, kio aperas en Kuopio. Ĝi estas fondita en 1907. La ĵurnalon publikigas Savon Media Oy, kion posedas Keskisuomalainen Oyj. La unua disdona areo estas Norda Savonio kaj norda areo de Suda Savonio.
Fanny Luiza Dupré
Fanny Luiza DUPRÉ estis brazila esperantistino. Naskiĝis en Paranapiacaba en 1911. Ŝi estas kunfondintino de San-Paula Esperanto-Klubo en 1937 kaj estas homo kiu konstante partoprenis movadon en kulturaj aranĝoj kaj kunvenoj ĝis sia forpaso en la 21-a de marto 1996. En 1939 ekkonis la hajkon en la studgrupo pri japana kulturo en Universitato de San-Paulio kaj publikigis verkon "Pétalas ao Vento" unua poema libro de hajkajoj verkita de virino en Brazilo.
Legeblaj poemoj en reto (portugallingve): http://www.secrel.com.br/jpoesia/fanny.html
Magreba mentoteo
La Magreba mentoteo aŭ nordafrika tepreparado miksas akvon, teon, sukeron kaj menton. Ĉio estas enmetita en teujon sur fajro. Post sufiĉe da infuzado, oni servas tian teon tiel, ke aperas ŝaŭmo en la taso.
Fojfoje, ankaŭ pinfruktoj estas enmetitaj en la tason kun la teo.
La mento uzata estas la "nana" speco.
Gyula Salacz
Kariero
Salacz pristudis juron en ekde 1849 en Nadjvarado, Pest kaj Vieno. Li loksidiĝis en Arado kaj ekde 1861 li estis advokato, poste inter 1872 kaj 1875 ĉefprokuroro, fine inter 1875 kaj 1901 urbestro. Pro siaj meritoj li estis distingita.
Timora maro
La Timora maro estas malgranda randa maro de la Pacifika Oceano. Ĝi kovras areon de 61 500 kvadrataj metroj, havas averaĝan profundon de 406 metroj kaj maksimuman profundon de 3 300 metroj.
Geografio
La maro etendiĝas inter la norda marbordo de Aŭstralio sude, la insulo Timoro norde kaj la Arafura maro oriente. Nordokcidente situas la Savua maro, en la nordo la Banda maro. La pli ol 3 000 metrojn profunda Timora fosego, profunda submara fosego, situas ĉe la mara fundo.
La timoranoj en la tetuna lingvo nomas la ondan kaj maltrankvilan Timoran maron Tasi-Mane, "vira maro", dum kontraste ili nomas la pli kvietan Bandan maron Tasi-Feto, "virina maro".
11528 Mie
11528 Mie estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Mie Nagata, lektorino ĉe la Planetario kaj Astronomia Muzeo Gotoh en Tokio de 1988 ĝis 1994. Ŝi estas je parta tempo lektorino ĉe aliaj planetarioj en Tokio kaj forte interesiĝas pri la antaŭlerneja eduko pri astronomio.
(18213) 4607 P-L
(18213) 4607 P-L estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Art brut (arto)
Art brut (kruda arto) estas en arto termino kiu estas plejofte uzata por diversaj artaĵoj de plejparte memlernintaj artistoj, kiuj ignoras aŭ malakceptas la regulojn de la tradicia arta mondo kaj pli aŭ malpli obsedate sekvas ilian propran dezajnon kaj temaron. Iuj art brut-artistoj suferis pro mensaj malordoj, restadis en psikiatraj malsanulejoj aŭ malliberejoj. Tial oni parolas ankaŭ pri Outsider Art (eksterula arto). Konata reprezentanto en Ĉeĥujo estas la handikapulo Ota Prouza.
Art Brut kaj Outsider art
La termino Art Brut (kruda arto), kreita de la franca artisto Jean Dubuffet (1901-1985), signifas "senprecedencan" artan kreon ekstere de la arta aŭ kultura edukado, libera de akademiismo kaj de la arta merkato. Ĝi estas arto kiu ofte ekestas el ekzistadisma neceso, sendepende de iuj estetikaj aŭ formalaj kriterioj. Art Brut ne estas stila koncepto, kvankam iuj komunaj ecoj oftege troveblas.
En rilato kun Art Brut Roger Cardinal uzis en 1972 por la unua fojo la terminon Outsider Art (Eksterula Arto), en sia verko “Cultural Conditioning, Outsider Art” (Kultura Prepariteco, Eksterula Arto). Ambaŭ konceptoj temas pri la sama afero.
"Eksterula arto staras en antagonisma rilato al la kulturo. Tiuj artistoj restas fundamente malsociaj homoj, kaj en rilato al sia ĉirkaŭaĵo kaj rilate al sia kultura kunteksto". Eksterula arto generas tiele fortan fluon de novaj mondoj, kiuj ekestas el la homo kaj la materio. Ĝia lingvo estas tiu de la subversiveco, ribelo de la individuo kaj la malcedemo de la materio.
La el la angla derivita esprimo havas tamen pli larĝan sencon kaj povas esti uzata foje por ĉio kio ne kongruas kun la establita arta mondo sendepende de plua kunteksto.
Karakterize por tiu artoformo estas ĝiaj aŭtentikeco, sincereco kaj vereco, ĉar art-brut-artistoj faras honestan artan esprimon. Tamen tiuj artistoj ne konscias kiom ilia arto malsimilas kompare al la ĉeftendenca kulturo (angle: mainstream).
Ekspozicioj kaj muzeoj
La famo de la unua generacio de Art brut-artistoj estigis kreskantan intereson pri eksterula arto. En multaj malsanulejoj arto-terapio estas nun akceptita traktadometodo. Ĝia kreskanta akceptado gvidis al kresko de prezentoj de eksterul-arto en art-galerioj kaj muzeoj kiel ekzemple en Lillo (Francio) en la Musée d'Art Moderne (LAM, muzeo de moderna arto) estas tutgranda spaco dediĉita al verkoj de kaj forpasintaj kaj ankoraŭ vivantaj Art-Brut-artistoj. En Lieĝo, Belgio, estas la MADmusée (freneza muzeo) dediĉita al eksterula arto.
Esperantisto kaj reprezentanto de art-brut
Serge Reverdin, artista nomo Parzival' estas ekzemple reprezentanto de tiu arto.
En diversaj artverkoj li alvokis diversajn malamikajn politikistojn al Esperanto-kursoj sub lia mondregistaro. Tiuj alvokoj kutime restis sen reagoj, sed la verkoj de Parzival' kaptas pli kaj pli la atenton de artokolektantoj kaj estas regule ekspoziciataj en artmuzeoj. De la 10-a de novembro 2015 ĝis la 28-a de februaro 2016 ekzemple diversaj verkoj de Parzival' videblis en la artgalerio Lagerhaus en Sankt-Galo.