cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orgaz
Historio
Tiu vilaĝo eble estis la antikva Barnices menciita de Ptolemeo en la Karpetanio. Ĝi apartenis al la graflando de Orgaz, kies titolon onidire akiris la Cido Rodrigo Díaz de Vivar kiam edziĝis en Burgos kun doña Jimena. Pri la graflando de Orgaz, vidu la artikolo pri la pentraĵo La entombigo de la grafo Orgaz de El Greco. Aperas unuafoje menciata en skribaĵo de 1183 la montopasejo de Orgaz, «de portugue de Orgaz», en interkonsento inter la arkiepiskopo de Toledo, don Gonzalo Pétrez, kaj la Superulo de la ordeno de Kalatravo, don Nuño Pérez de Quiñones. En tempo de Ferdinando la 3-a ĝi apartenis al la jurisdikcio de Toledo.
En 1239, kvankam kelkaj fontoj indikas ke ĝi okazis en 1240, mortiĝis en la loko de Orgaz Álvaro Pérez de Castro "el Castellano", kiam li estis veturanta al Andaluzio, post renkonto en la municipo segovia de Ayllón kun Ferdinando la 3-a. Álvaro Pérez de Castro estis senjoro de Castro, filo de Pedro Fernández de Castro "el Castellano" kaj pranepo de Alfonso la 7-a de Leono kaj Kastilio. Li venkis kontraŭ la emiro Ibn Hud en la batalo de Jerez, okazinta en 1231, kaj distingiĝis en la konkero de la urbo de Kordovo, kiu kapitulacis antaŭ la trupoj de Ferdinando la 3-a en 1236.
En 1344 Pedro la 1-a la kruela donis ĝin al sia servisto Martín Fernández kaj multe pli poste, Karlo la 1-a, jam kun titolo de graflando, donis ĝin al don Álvaro Pérez de Guzmán.
En ĝia municipa teritorio estis kampadeje la armeo de Henriko de Trastamaro, duonfrato de Pedro la 1-a la kruela, antaŭ la Batalo de Montiel. La tero kie la infanto tendumis ricevis la titolon de haza sin diezmos (impostolibera).
La 26-a de marto de 1813, dum la Milito de Sendependiĝo, okazis ĉe la municipo la batalo de Orgaz, kie hispanaj trupoj de Katalunio kaj Ubrique estis atakata de franca armeo.
Meze de la 20-a jarcento la populacio de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, ekzemple en Orgaz ĝis 3,780 loĝantoj, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kaj ĉe Orgaz oni falis ĝis 2,672 fine de la jarcento, poste oni rekuperiĝis al la nunaj 2.807.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.
Historie ĝi estis vilaĝo ĉefe agrikultura. Dum la 19-a jarcento oni produktis diversajn nutraĵojn kiaj «tritiko, hordeo, karobo, aveno, guijas, kikeroj, oleo kaj vino», kaj estis ankaŭ brutobredado de ŝafoj, kaproj kaj laborbestoj (ĉevaloj, azenoj, muloj). Pri industrio kaj komerco estis du fabrikoj tekstilaj, 11 de anizo, ses de produktoj el salo, du de felo, tri muelejoj de oleo kaj du de faruno.
Eygalières
(jen france, okcitane Aigalieras) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Zoltan N. Boglari
Zoltan N. BOGLARI (naskiĝis 1922 - mortis la 30-an de majo 1989 en Manzini, Svazilando) estis dumviva membro de UEA, delegito en Manzini, kie li laboris por starigi Esperanto-centron.
Li postlasis materialojn por Esperanta-zuluasvatia-angla vortaro.
Morschenberg
La Morschenberg (prononcu: mOrŝenberk) estas 608,3 m alta monto en la meza Palatinata Arbaro, parto de la Palatinata Arbaro. Ĝi situas sur la teritorio de la komunumo Kirrweiler en la distrikto Südliche Weinstraße en Rejnlando-Palatinato. Ĝi apartenas al la 16 montoj en la Palatinata Arbaro, kies alteco superas 600 m.
Situo
La Morschenberg situas en la biosfera reservejo Pfälzerwald-Vosges du Nord kaj en la Naturparko Pfälzerwald. Ĝia pinto estas 3,5 km (aerlinie) sudokcidente de la Kalmit-pintol (alteco 672,6 m), kaj 4,7 km okcidente de Sankt Martin, 6,7 km okcidente de Maikammer kaj 8,9 okcidente de Kirrweiler. La Morschenberg formas kun la Schafkopf (alteco 616 m) kaj la Rotsohlberg (607,1m) okcidente de la Haardt. La altaĵĉeno de la monto Rotsohlberg estas limata de nordo fare de la pasejo Hüttenhohl kaj Totenkopf. En la sudo la monto estas limita de pasejo Lolosruhe. La monto estas komplete kovrata de miksarbaro je la pinto. La monto estas komplete kovrata de miksarbaro, precipe de pino kaj fago.
Eksteraj ligiloj
[[
112338 Seneseconte
112338 Seneseconte estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono en 1:4 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampajno Campo Imperatore Near Earth Object Survey (CINEOS) elde la Stacio de Campo Imperatore de la Observatorio de Abruco (L'Aquila, Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Senese Antonella kaj Conte Paolo, sciencaj gepopularigistoj, kuj ĉefe laboras en lernejoj, klarigante la ĉielon per planetarioj, teleskopoj kaj laboratorioj. Paolo estas ankaŭ eldonisto kaj gastiganto ĉe Radio3 Scienza, la ĉiutaga elsendaĵo de la Rai, nacia publika firmao de radiotelevido de Italio.
Zdeněk Pluhař (esperantisto)
Zdeněk PLUHAŘ (naskiĝis la 2-an de majo 1936) estas ĉeĥa kemiisto kaj esperantisto, honora membro de ĈEA.
Dum longaj jaroj li aktivis en la scienc-teknika sekcio de ĈEA, plurajn jarojn laboris kiel profesia sekretario de ĈEA kaj gvidanto de libroservo de ĈEA.
Dum preparo de novaj vortaroj de Kraft li helpis pri fakaj vortoj.
Aktive li partoprenis en preparo de AEST-oj, kie aperadis ankaŭ liaj prelegoj. La lastajn kajerojn de KAEST li redaktas.
Miklós Mikó (memuaristo)
MIKÓ Miklós (pro. miko:) estis hungara bienulo, memuaristo naskiĝinta en Sepsibodok la 23-an de marto 1597 kaj mortinta en Sepsibodok la 18-an de februaro 1668.
Biografio
Miklós Mikó de 1618 li estis paĝio en kortego de Zsigmond Kornis, de 1619 sekretario en la kortego de Gabrielo Bethlen. De 1622 li mastrumadis en sia bieno. De 1641 li estis vicreĝjuĝisto de Sepsiszék, de 1649 sendito en landkunveno transilvania de Sepsiszék. Li verkis memuaron pri la vivo en Transilvanio inter jaroj 1597 kaj 1667.
Atlético Petróleos do Huambo
Atlético Petróleos do Huambo estas futbala klubo bazita en la urbo Huambo de Angolo. Ĝiaj hejmaj ludoj kutime okazas en la stadiono Estádio dos Kuricutelas, en 1947 konstruita je la nomo Estádio da Ferrovia per la nacia fervoja kompanio - almenaŭ ĝis 2008 la stadiono ankoraŭ havis sian malnovan nomon. Tamen la unua vira teamo de la klubo laŭ la stato de 2022 okazigas siajn hejmajn ludojn en la pli nova kaj pli larĝa stadiono Estádio Mártires da Canhala, kie havas lokon pli da spektantoj.
La unua vira teamo de la klubo aktuale konkuras en la dua futbala ligo de la lando - en la unua futbala ligo de Angolo, kutime simple nomata Girabola, ĝi lastfoje kunkonkuris en 2008.
Chaville-Rive-Droite (stacidomo)
Chaville-Rive-Droite estas franca stacidomo sur linio de Gare Saint-Lazare al, situanta en komunumo Chaville, en departemento Hauts-de-Seine en regiono Francilio.
Malfermita la de "Société anonyme du chemin de fer de Paris à Saint-Cloud et Versailles", ĝi hodiaŭ estas stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio L kaj linio U de Transilien.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-St-Lazare - Versailles-Rive-Droite (973000).
7-a jarcento a.K.
La 7-a jarcento antaŭ Kristo komenciĝis la 1-an de januaro 700 kaj finiĝis la 31-an de decembro 601 antaŭ nia erao.
La Nov-Asiria Imperio daŭre regis la Proksiman Orienton, do okcidentan Azion, dum ĉi tiu jarcento, havante eksternorme grandan potencon super najbaraj ŝtatoj kiel Babilono kaj Egiptio. En la lastaj du jardekoj de la jarcento, aliflanke, la imperio komencis malimpliki kiam multaj malamikoj faris aliancojn kaj faris militon de ĉiuj flankoj. La asiroj finfine forlasis la mondan scenejon konstante kiam ilia ĉefurbo Ninevo estis detruita en 612 antaŭ nia erao. Tiuj ĉi eventoj estigis la Nov-Babilona Imperio, kiu regos la regionon dum granda parto de la sekva jarcento.
La Dinastio Zhou daŭras en Ĉinio kaj la Lasta Periodo de antikva Egiptio komenciĝas en Egiptio kun la 26-a dinastio komenciĝanta kun la kronado de Psametiko la 1-a.
La ŝtato Văn Lang (per ĉinaj karaktroj 文郎) en Vjetnamio ankaŭ verŝajne estas formita ĉirkaŭ la tempo.
NGC 2575
NGC 2575 (aliaj indikoj — UGC 4368, MCG 4-20-40, ZWG 119.75, KUG 0819+244, IRAS08198+2427, PGC 23501) estas galaksio en konstelacio Kankro.
Zapotlán del Rey
Zapotlán del Rey estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Ĥalisko. La ĉefurbo de la komunumo estas Zapotlán del Rey. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 123.
NGC 2575
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Zapotlán del Rey
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4495 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3761 scipovis legi kaj skribi kaj 733 viroj estis analfabetoj. Do 16.31 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 4779 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4110 sciis legi kaj skribi kaj 668 virinoj estis analfabetoj. Do 13,98 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Zapotlán del Rey vivis 13212 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 2 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,015 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Rancho Alegre (Paranao)
Rancho Alegre estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 3.955 loĝantojn en 2010.
Hugo Ilberg
Friedrich Theodor Hugo ILBERG (naskiĝinta la en Hohenmölsen, mortinta la  en Dresdeno) estis germana pedagogo kaj lernejestro.
Vivo
Ilberg estis filo de tribunala oficisto kaj posta distrikta juĝisto en Kölleda kajBelgern. Post instruiĝo fare de privata instruisto li frekventis inter 1843 kaj 1849 Landesschule Pforta. Lia tiea lernigistoj Karl Kirchner, Karl Steinhart, August Koberstein kaj Karl Keil havis tioman influon sur lin ke li decidis post pasigo de la maturiĝekzameno studi klasikan filologion. Pro tio li ekstudentis ĉe la ne tro malproksima Universitato de Halle kie li ĝuis la prelegojn i.a. de Gottfried Bernhardy kaj Heinrich Keil. Tri semestrojn pli poste li iris en aŭtuno 1850 ĉe la Bonnan universitaton, kie estis magistroj liaj Friedrich Ritschl, Friedrich Gottlieb Welcker, Christian August Brandis, Friedrich Christoph Dahlmann, Karl Schaarschmidt kaj Jacob Bernays. En Bonn li ankaŭ spertis la unuajn proprajn sciencajn ekskursojn: kune kun la kunstudento Theodor Hug li partoprenis konkurson pri interpretado de la fragmentoj de Kvinto Ennio kun esplorado de ties vivo kaj literatura tekniko. Venkis tiam tamen ne ili du sed Johannes Vahlen.
Post ekzameniĝo pri gimnaziinstruadrajteco en aŭtuno 1852 iĝis transloĝiĝo Berlinon, kie li faris staĝon ĉe Frederiko-Vilhelmo-gimnazio sub la rektorado de Karl Ferdinand Ranke. Jam post tri monatoj li vokitis ĉe Marikonventan gimnazion je Szczecin, kie li restis kvaron da jaroj sub la direktoroj Karl Hasselbach kaj Karl Ludwig Peter. En la tiea kolegaro estis Hermann Rassow, Gustav Wendt, Franz Kern kaj Richard Volkmann. Tiam li ankaŭ edzinigis Klara Weißwang, filinon de tribunaloficisto en Schwarzenberg. La paro transloĝiĝis en 1857 al Magdeburg kie Ilberg laboris ĉe la gimnazio kaj konvikto de la Mario-klostro. En 1861 fariĝis iro Vajmaron kie li iĝis ĉe Vilhelmo-Ernesto-gimnazio vicrektoro: rektoris tiam lia iama kolego el Szczecin, Hermann Rassow. Ilbergs famo pegadogia malgraŭ ofta postenlokoŝanĝo tiom kreskis ke oni ofertis jam en 1862 lernejestecon al li en Zwickau. Tie li spertis la jarojn de la Prusia-Aŭstria milito kaj de la Francia-Prusia Milito. En 1871 li fariĝis direktoro ĉe la renomita Afra-gimnazio en Meißen, en 1874 ĉe Reĝa gimnazio en Dresden-Neustadt. Kiel respektesprimo antaŭ siaj atingoj li nomumitis en 1879 sekreta lernejkonsilisto fare de la saksia ministerio pri edukado. Dum la sekvantaj jaroj lia saneco, ankaŭ pro superŝutiĝo labora, rapide malboniĝis. Krom reŭmato turmentis lin apopleksio en la 24.3.1883 el kio li ne plu resaniĝis. Li petis tujan pensiuligon kaj hastis al la kuracloko St. Blasien. En novembro 1884 li mortis post tria apopleksio. Li entombigitis sur la Paŭlo-tombejo en Dresdeno.
Graveco
Ilberg famis pli kiel gimnazipraktikulo ol scienculo. Lia famo, pedagogiaj kapabloj kaj senlaca engaĝiĝo enlabora konatigis sian oficon ankaŭ eksterlerneje. Filo lia, la klasika filologo Johannes Ilberg, publikigis en 1885 la antologion Friedrich Theodor Hugo Ilberg: Erinnerungen an sein Leben und Wirken, für seine Freunde und Schüler, kie enestas ankaŭ gamo da latinlingvaj kaj germanlingvaj paroladoj kaj poemoj de li.
7849 Janjosefrič
7849 Janjosefrič estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥaj geastronomoj Lenka Kotková kaj Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov, ĉirkaŭ 35 km sud-oriente de Prago.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de ambaŭ fratoj Jan Frič (1863–1897) kaj Josef Frič (1861–1945), fondintoj de la Observatorio de Ondřejov. La, unu jaro post la subita morto de Jan, Josef komencis realigi ilian komunan ideon de establi astronomian institucion. Li aĉetis la terenon, kaj li prenis la nomon "Jan" kiel sian duan nomon. La observatorio multe grandiĝis dum la 20-a jarcento kaj iĝis internacie fama. En Ondřejov, Josef Jan Frič, kune kun František Nušl, malkovris nenormalan efikon de refrakto kaj disvolvis astrogeodeziajn instrumentojn, kiel tiu konata kiel la "ĉikaŭzenita aparato de Nušl-Frič " por la determino de la geografiaj koordinatoj.
Ortwin Brodt
D-ro Ortwin BRODT (naskiĝis 1916 - mortis la 27-an de novembro 1989 en Neu-Anspach, Germanio) estis UEA-delegito kaj fakdelegito pri lingvistiko.
Eminenta pedagogo kaj gimnaziestro, li estis la precipa redaktoro de Germana Antologio (1985).
(19556) 1999 JV77
(19556) 1999 JV77 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Thörl
Thörl estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Bruck-Mürzzuschlag. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Stacio Nakagawara (Mie)
Stacio Nakagawara (japane: 中川原駅 [Nakagaŭara-eki], angle: Nakagawara Station) estas fervoja stacio en Jokkaiĉi, Gubernio Mie, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Yunoyama.
Delhio
Delhio (दिल्ली ) estas ĉefurba teritorio kaj la dua plej granda urbo de Barato, kun ĉirkaŭ 18 milionoj da loĝantoj, kaj la oka al la tria plej loĝata de la mondo depende de la fonto kaj la kriterioj.
Delhio estis historie kaj kulture konektita kun la Supra Doab de la riversistemo de la Jamuna-Gango kaj kun la Panĝaba regiono. Ĝi estas borde de Harjano ĉe la tri flankoj kaj de Utar-Pradeŝo oriente. Ĝi estas la plej granda urbo en Barato en terminoj de geografia areo — ĉirkaŭ 1,484 km² (573 sq mi). Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 16.3 milionoj, kio faras ĝin la dua plej loĝata urbo kaj dua plej loĝata urba aglomeraĵo en Barato kaj 3a plej granda urba areo en la mondo. Tia estas la naturo de urba etendo en Delhio ke ties kresko etendis trans la NCT por aligi urbojn en najbaraj ŝtatoj kaj je ties plej granda etendo povas kalkuli loĝantaron de ĉirkaŭ 25 milionoj da loĝantoj en 2014. Post Mumbajo, Delhio havas la duan plej altan nombron de miliarduloj kaj milionuloj inter ĉiuj urboj en Barato.
Delhio estas ekonomia kaj komerca centro, trafiknodo, kulturcentro kun universitatoj, teatrejoj, muzeoj, artgalerioj kaj pompaj konstruaĵoj el la Mogola Imperio. Delhio estas iama ĉefurbo de Hindio, ekde 1931 la ĉefurbo estas Nov-Delhio. Delhio estas aŭtonoma urbo, kun la nomo Nacia Ĉefurba Regiono aŭ Nacia Ĉefurba Teritorio de Delhio.
Delhio estis kontinue loĝata ekde la 6a jarcento a.K. Tra plej parto de sia historio, Delhio servis kiel ĉefurbo de variaj regnoj kaj imperioj. Ĝi estis konkerita, rabita kaj rekonstruita kelkajn fojojn, partikulare dum la mezepoka periodo, kaj moderna Delhio estas aro de nombraj urboj etendaj tra la metropolita regiono.
Delhio kaj ties urba regiono ricevis la specialan statuson de Nacia Ĉefurba Regiono (NĈR) laŭ la 69a Amendo de 1991 al la Konstitucio de Barato. La NĈR inkludas la najbarajn urbojn de Faridabado, Gurgaono, Noida, Gaziabad, Neharparo (Granda Faridabado), Granda Noida, Bahadurgarho, Sonipato, Panipato, Karnal, Rohtako, Biŭani, Reŭari, Bagpato, Merato, Muzaffarnagar, Alŭaro, Baratpuro kaj aliaj najbaraj urboj. Unia teritorio, nome la politika administracio de NĈT de Delhio nuntempe pli proksime similas al tiu de ŝtato de Barato, kun sia propra registaro, alta tribunalo kaj plenuma konsilio de ministroj estrita de ĉefministro. Nova Delhio estas kune administrita de la federacia registaro de Barato kaj de la loka registaro de Delhio, kaj estas la ĉefurbo de la NĈT de Delhio.
Etimologio
La etimologio de "Delhio" estas necerta, sed multaj eblecoj ekzistas. La plej ofta opinio estas ke ĝia eponimo estas Dhillu aŭ Dilu, reĝo de la Maŭrja dinastio, kiu konstruigis la grandurbon 50 a.K. kaj nomis ĝin laŭ si mem. La hind-/prakrita vorto dhili ("loza") estis uzita fare de la Tuar Rajputs por referenci al la centro, ĉar la Fera Kolono konstruita fare de Raja Dhava havis malfortan fundamenton kaj estis anstataŭigita. La moneroj en cirkulado en la regiono sub la Rajputs estis nomitaj dehliwal. Iuj aliaj historiistoj kredas, ke la nomo estas derivita de Dilli, misformiĝo de dehleez aŭ dehali - hinda por "sojlo" aŭ "limo" - kaj simbola de grandurbo kiel enirejo al la Hind-Gangaj Ebenaĵoj. Alia teorio indikas, ke la origina nomo de la grandurbo estis Dhillika.
Historio
Laŭ la arkeologiaj trovaĵoj la loko estas daŭre loĝata jam 4000 jarojn. Dum la pratempoj estis tie almenaŭ 7 urboj. En 1206 jam la loko estis sidejo de sultanlando. En 1398 Timur Lenk okupis kaj detruis Delhion. La urbo rekonstruiĝis kaj havis gravan lokon dum la sekvaj jarcentoj, plejparte restis sidejo. En la 30-an de decembro 1803 la britoj okupis la urbon kaj tuj iĝis ĉefurbo. Ekde 1947 la ĉefurbo estas Nov-Delhio.
Malfrua Mezepoko
La reĝo Prithviraj Ĉaŭhan estis venkita en 1192 fare de Muhammad Guri, islama invadanto el Afganio, kiu faris organizitan klopodon por konkero nordan Hindion. Ĉirkaŭ la jaro 1200, indiĝena Hindua rezisto ekvanuis, kaj la islamanoj iĝis venkaj. La nova dominado fare de eksterlandaj Turkislamaj dinastioj en norda Hindio daŭros dum la venontaj kvin jarcentoj. La slava generalo de Guri, nome Kutb-ud-din Aibak, ricevis la respondecon regadi la konkeritajn teritoriojn de Hindio ĝis Guri revenis al sia ĉefurbo en la Provinco Gor. Kiam Guri mortis sen heredanto en la jaro 1206, liaj teritorioj estis fragmentitaj, kaj diversaj generaloj postulis suverenecon super diversaj areoj. Kutb-ud-din ekregis la hindajn posedaĵojn de Guri, kaj metis la fundamenton de la Delhia Sultanlando kaj de la Mamluka dinastio. Li ekkonstruis la Minareton Kutubon kaj la komplekson de la Moskeo Kuŭat-al-Islam, nome plej frua restanta moskeo en Barato. Estis lia sukcedanto, Iltutmiŝo (1211–1236), kiu plifirmigis la turkan konkeron de norda Hindio. Razia Sultana, nome filino de Iltutmiŝo, sukcedis lin kiel Sultano de Delhio. Ŝi estis la unua kaj nura virino kiu regis super Delhio.
Dum la venontaj tri cent jaroj, Delhio estis regata de serio de tjurkoj kaj afganoj, nome la Lodi-dinastio. Ili konstruis kelkajn fortikaĵojn kaj urbetojn kiuj estas parto de la sep urboj de Delhio. Delhi estis ĉefa centro de Sufiismo dum tiu periodo. La Mamluka Sultanlando de Delhio estis elpostenigita en 1290 fare de Ĝalal ud din Firuz Ĥalji (1290–1320). Sub la dua reganto Ĥalji, nome Ala-ud-din Ĥalji, la Delhia sultanlando etendis sian regon sude de la rivero Narmado en la Dekkana Altebenaĵo. La Delhia sultanlando atingis sian plej grandan etendon dum la regado de Muhammad bin Tughluk (1325–1351). Klopodante meti la tuton de la Dekkano sub sian regon, li translokigis sian ĉefurbon al Daŭlatabado (Maharaŝtro) en centra Barato. Tamen, forirante el Delhio li perdis la regon de la nordo kaj devis reveni al Delhio por restaŭri la ordon. La sudaj provincoj tiam disiĝis. En la postaj jaroj la regno de Firoz Ŝah Tughlak (1351–1388), nome la Delhia Sultanlando rapide ekperdis sian dominadon super siaj nordaj provincoj. Delhi estis konkerita kaj rabita fare de Timur en 1398, kiu masakris 100,000 kaptintojn. La malfortiĝo de Delhio pluis sub la Sajĝida dinastio (1414–1451), ĝis la sultanlando estis reduktita simple al Delhio mem kaj ties ĉirkaŭo. Sub la afgana Lodia dinastio (1451–1526), la Delhia sultanlando rekuperis regpovon super Panĝabo kaj la Ganga ebenaĵo kaj tiel denove atingis dominadon super Norda Hindio. Tamen, tiu rekupero estis mallongdaŭra kaj la sultanlando estis detruita en 1526 fare de Babur, fondinto de la Mogola dinastio.
Moderna periodo
Babur estis posteulo de Ĝingis-Ĥano kaj Timur, el la Fergana Valo en teritorioj de nuntempa Uzbekio. En 1526, li invadis Hindion, venkis super la lasta Lodia sultano en la unua batalo de Panipato kaj fondis la Mogolan Imperion kiu regis el Delhio kaj Agra. La Mogola dinastio regis Delhion dum pli ol tri jarcentoj, kun deksesjara interrompo dum la regado de Ŝer Ŝah Suri kaj Hemu el 1540 al 1556. En 1553, la Hindua reĝo Hemu venis sur la trono de Delhio venkinte super la fortoj de la Mogola imperiestro Humaĝun en Agra kaj Delhio. Tamen, la Mogoloj re-establis sian regadon post kiam la armeo de Akbar venkis super Hemu dum la dua batalo de Panipato en 1556. Ŝah Ĝahan konstruis la sepan urbon de Delhio kiu portas lian nomon nome Ŝahĝahanabado, kiu servis kiel ĉefurbo de la Mogola Imperio el 1638 kaj estas nuntempe ankoraŭ konata kiel la Malnova Urbo aŭ Malnova Delhio.
Post la morto de Aŭrangzebo en 1707, la influo de la Mogola Imperio rapide malpliiĝis ĉar la Hindua Marata Imperio el la Dekka Altebenaĵo elstariĝis al hegemonio. En 1737, la Marataj fortoj rabadis Delhion post sia venko kontraŭ la Mogoloj en la unua batalo de Delhio. En 1739, la Mogola Imperio estis denove venkita en la granda Batalo de Karnal en malpli ol tri horoj kontraŭ la malmultnombra sed militiste supera Persia armeo estrita de Nader Ŝaho de Persio. Post sia invado, li rabadis komplete Delhion, forportante enorman riĉon inter kio la Pavotrono, kaj la diamantoj Daria-i-Noor kaj Koh-i-Noor. La Mogoloj, akre malfortiĝintaj, neniam povis superi tiun frapegan malvenkon kaj humiligon kiu krome lasis la vojon malferma al plue venontaj invadantoj, kiel finfine la Britoj. Nader finfine interkonsentis foriri el la urbo kaj el Hindio post devigi la Mogolan imperiestron Muhammad Ŝaho la 1-a pardonpeti kaj garantii al li la ŝlosilojn de la urbo kaj la reĝan trezoron. Traktato subskribita en 1752 faris la Maratha-ojn protektantoj de la Mogola trono en Delhio.
En 1757, la afgana reganto, Ahmad Ŝaho Durrani, rabadis Delhion. Li revenis al Afganio lasante Mogolan pupreganton en teoria estreco. La Maratha-oj denove okupis Delhion en 1758, kaj regadis ĝin ĝis sia malvenko en 1761 en la tria batalo de Panipato kiam la urbo estis konkerita denove de Ahmad Ŝah. Tamen, en 1771, la Maratha-oj establis protektoraton super Delhio kiam la Maratha reganto, Mahaĝi Ŝinde, rekonkeris Delhion kaj la Mogola imperiestro Ŝah Alam la 2-a estis instalita kiel pupreganto en 1772. En 1783, Siĥoj estritaj de Baghel Singh konkeris Delhion kaj la Ruĝan Fortikaĵon sed pro la traktato subskribita, la Siĥoj retiriĝis el Ruĝa Fortikaĵo kaj interkonsentis remeti Ŝahon Alam la 2-an kiel imperiestro.
Tom Shorney
Thomas George Kenneth SHORNEY (naskiĝis la en Bristol) estas brita esperantisto.
Tom Shorney estas lernanto kaj loĝas en Londono, kie li studas matematikon. Li eklernis Esperanton en marto 2003 kaj estris Esperanto-klubon en sia ekslernejo, Sir Thomas Rich's School. Krome li instruis Esperanton en proksima bazlernejo.
Li estas unu el kreantoj de planlingvo Inrilan.
34044 Obafial
34044 Obafial estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Delhio
Kolonia periodo
Dum la Ribelo de sipajoj de 1857, Delhi falis al la fortoj de la Brita Orienthinda Kompanio post sangelverŝa luktado konata kiel la Sieĝo de Delhio. La urbo venis sub la rekta regado de la Brita Registaro en 1858. Ĝi iĝis distrikta provinco de Panĝabo. En 1911, oni anoncis, ke la ĉefurbo de la Brit-regataj teritorioj en Hindio estos transogota el Kalkato al Delhio. La nomo "Nova Delhio" aperis en 1927, kaj la nova ĉefurbo estis inaŭgurita la 13an de februaro 1931. Nova Delhio, konata ankaŭ kiel Lutjens' Delhi, estis oficiale deklarita kiel la ĉefurbo de la Unio Hindio post kiam la lando akiris sendependecon la 15an de aŭgusto 1947. Dum la dispartigo de Hindio, miloj da Hinduoj kaj Siĥoj rifuĝintaj, ĉefe el Okcidenta Panĝabo fuĝis al Delhio, dum multaj islamaj loĝantoj de la urbo migris al Pakistano. La migrado al Delhio el la cetero de Barato pluas ĝis nuntempe, kio kontribuas pli al la plialtigo de la Delhia loĝantaro ol la naskindico, kiu fakte malpliiĝas.
34044 Obafial
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nadine Antonette Obafial, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2017 pro sia projekto en teamo pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Davao City National High School de Dabao (Filipinoj).
Delhio
Post-sendependo
La Leĝo por la Reorganisado de la Ŝtatoj de 1956 kreis la Union Teritorian de Delhio el ties antaŭaĵo, nome Ĉefa Komisarprovinco Delhio. La Konstitucio (69a Amendo) de 1991 deklaris la Union Teritorian de Delhio formale konata kiel Nacia Ĉefurba Teritorio de Delhio. Tiu leĝo donis al Delhio sian propran leĝofaran asembleon kun civilaj decidpovoj, kvankam kun limigita povo.
En decembro 2001, la konstruaĵo de la Parlamento de Barato en Nova Delhio estis terorisme atakita de armitaj militantoj, kiuj mortigis ses sekureclaboristojn. Barato akuzis ke Pakistan-bazitaj militgrupojn estas malantaŭ la atakon, kio okazigis gravan diplomatian krizon inter la du landoj. Estis pluaj terorismaj atakoj en Delhio en oktobro 2005 kaj en septembro 2008, rezulte en totalo de 103 mortoj.
Geografio
Delhio situas en Norda Barato, je. La urbo bordas en sia norda, okcidenta kaj suda flankoj pere de la ŝtato Harjano kaj oriente de Utar Pradeŝo (UP). Du elstaraj trajtoj de la geografio de Delhio estas la Jamunaj inundebenaĵoj kaj la Delhia Montaro. La rivero Jamuna estis la historia limo inter Panĝabo kaj UP, kaj ties inundebenaĵoj havigas fekundan aluvian grundon taŭgan por agrikulturo sed ankaŭ sub risko al sezonaj inundoj. La rivero Jamuna, nome sankta rivero en Hinduismo, estas la nura grava rivero kiu fluas tra Delhio. La rivero Hindon apartigas Ghaziabad el la orienta parto de Delhio. La Delhia Montaro originas el la Aravalia Montaro en la sudo kaj ĉirkaŭas la okcidentan, la nordorientan kaj la nordokcidentan partojn de la urbo. Ĝi atingas alton de 318 m kaj ĝi estas dominanta trajto de la regiono.
La Nacia Ĉefurba Teritorio de Delhio kovras areon de 1,484 km², el kiuj 783 km² estas difinitaj ruraj, kaj 700 km² urba kaj tio faras ĝin la plej granda urbo laŭ areo en la lando. Ĝi havas longon de 51.9 km kaj larĝon de 48.48 km.
Delhio estas inkludita en la tertrema 4a zono de Barato, kio indikas sian vundeblonj al gravaj tertremoj.
Klimato
Delhio havas subtropikan klimaton. La someroj estas longaj kaj ekstreme varmaj. Komenco de marto vento alvenas portanta sablon. La musono alvenas en la fino de junio kaj iom ĉesas la varmego. La jara averaĝa temperaturo estas 25 °C, laŭ monatoj tio estas inter 13-32 °C. Jare pluvas po 714 mm.
Ekologio
Laŭ la Monda Organizaĵo pri Sano (MOS) Delhio estis la plej poluita urbo en la mondo en 2014. En 2016 la MOS malaltigis Delhion al la dekunua plej malbona urbo laŭ la aera kvalito. Laŭ unu ĉirkaŭkalkulo, aerpoluado okazigas la morton de ĉirkaŭ 10,500 personoj en Delhio ĉiujare. La aerkvalita indico de Delhio estas ĝenerale de Modera (101–200) nivelo inter januaro kaj septembro, kaj poste ĝi draste malboniĝis al Tre Malbona (301–400), Severa (401–500) aŭ Danĝera (500+) niveloj en tri monatoj inter oktobro kaj decembro, pro variaj faktoroj kiel bruligado de stoploj, bruligado de piroteknikaĵoj dum Divalo kaj malvarma vetero. Dum 2013–14, pintoniveloj de fajna partikla materialo en Delhio pliiĝis en ĉirkaŭ 44%, ĉefe pro altaj elsendoj de vehikloj kaj industrio, konstruado kaj rikoltobruligado en apudaj ŝtatoj. Ĝi havas la plej altan nivelon de aera partikla materialo, nome PM2.5 konsiderita plej damaĝa al la sano, kun 153 mikrogramoj. Pliiĝanta aerpolua nivelo ege pliigis pulmo-rilatajn malsanojn (ĉefe astmo kaj pulmokancero) inter Delhiaj infanoj kaj virinoj. La densa fumonebulo en Delhio dum vintra sezono rezultas en gravaj aeraj kaj fervojaj trafikaj interrompoj ĉiutage. Laŭ barataj meteologoj, la averaĝa maksimuma temperaturo en Delhio dum vintroj ege malaltiĝis ekde 1998 pro pliiĝanta aerpoluo.
Ekonomio
Delhio estas la plej granda komerca centro en norda Barato. Ĉirkaŭkalkuloj de 2016 indikis, ke la ekonomio de la Delhia urba areo plialtiĝis el 167 al 370 mil milionoj da usonaj dolaroj (malneta urba produkto) kio rangigas ĝin la plej aŭ la dua plej produkta urba areo de Barato. La teoria MEP de la NĈT de Delhio por 2016–17 estis ĉirkaŭkalkulita en 90 mil milionoj da usonaj dolaroj, ti oestas 13% pli alte ol en 2015–16.
Laŭ la ekonomia studo de Delhio (2005–2006), la triaranga sektoro kontribuas je 70.95% el la MEP de Delhio sekvite de la duaranga kaj de la unuaranga sektoroj kun 25.20% kaj 3.85% el la kontribuo, respektive. La Delhia laborforto konstituas 32.82% el la loĝantaro, kaj ĝi pliiĝis je 52.52% inter 1991 kaj 2001. La sendunga proporcio de Delhio malaltiĝis el 12.57% en 1999–2000 al 4.63% en 2003. En decembro 2004, 636,000 personoj estis registritaj en variaj dunginterŝanĝaj programoj en Delhio.
En 2001 la totala laborforto en la landa kaj ŝtata registaro kaj en la preskaŭ registara sektoro estis 620,000, kaj la privata sektoro dungas 219,000. Ŝlosilaj servosektoroj estas informadika teknologio, telekomunikado, hoteloj, bankoj, amaskomunikiloj kaj turismo. Konstruado, energio, sansistemaj kaj komunumaj servoj kaj nemoveblaĵoj estas ankaŭ gravaj por la ekonomio de la urbo. Delhio havas unu el la plej grandaj kaj rapide kreskantaj pomalgrandaj sektoroj. Ankaŭ fabrikado konsiderinde kreskis ĉar konsumvaraj kompanioj establis fabrikojn kaj sidejojn en la urbo. La granda konsummerkato de la urbo kaj la disponeblo de kapabla laborforto allogis eksterlandan investadon. En 2001, fabrikado dungis 1,440,000 laboristojn kaj la urbo havis 129,000 industriajn unuojn.
Demografio
Laŭ la Barata censo de 2011, la loĝantaro de la NĈT de Delhio estas 16,753,235. La koresponda loĝodenso estis 11,297 personoj por km2 kun seksa proporcio de 866 virinoj por 1000 viroj, kaj legopova proporcio de 86.34%. En 2004, la naskopropocio, mortoproporcio kaj infanmorteco por 1000 loĝantoj estis de 20.03, 5.59 kaj 13.08, respektive. En 2001, la loĝantaro de Delhio pliiĝis je 285,000 kiel rezulto de migrado kaj je ĉirkaŭ 215,000 kiel rezulto de natura loĝantarkresko, kio faris Delhion unu el la plej rapide kreskantaj urboj en la mondo. Dŭarka, nome la plej granda planita loĝeja enurbaĵo de Azio estas ene de la Nacia Ĉefurba Teritorio de Delhio. La urba disetendo rezultis en la fakto ke la urba areo de Delhio estas nun konsiderata kiel etenda trans la limoj de la NĈT kaj aligas urbojn de najbaraj ŝtatoj kiel Gurgaon kaj Faridabado de Harjano, kaj Gaziabad kaj Noida de Utar Pradeŝo, kies totala loĝantaro estis ĉirkaŭkalkulita de Unuiĝintaj Nacioj je ĉirkaŭ 26 milionoj. Laŭ UN tio faras Delhion la dua plej granda urba areo de la mondo, post Tokio, kvankam Demographia deklaras Ĝakarton kiel dua plej granda urba areo. La popolnombrado de 2011 census havigis du nombrojn por la populacio de la urba areo: 16,314,838 ene de la limoj de la NĈT, kaj 21,753,486 por la Etenda Urba Areo. La regiona plano de 2021 fare de la Registaro de Barato renomis la Etendan Urban Areon el la Delhia Metropola Areo (DMA) kiel difinita de la plano de 2001 al Centra Nacia Ĉefurba Regiono (CNĈR).
Ĉefaj sociaj grupoj de Delhio estas Brahmanoj, Ĝatoj, Panĝaboj, Purvanĉaloj, Vajŝjoj, Gujĝaroj, Siĥoj, Islamanoj, Utaraĥandoj, Bengaloj ktp.
Religioj
Hinduismo estas la hegemonia religio en Delhio, kun 81.68% el la Delhia loĝantaro, sekvita de Islamo (12.86%), Siĥismo (3.40%), Ĝajnismo (0.99%), Kristanismo (0.87%), kaj Budhismo (0.11%). Aliaj minoritataj religioj estas Zoroastrismo, Bahaismo kaj Judismo.
Lingvoj
Laŭ la Direktoraro de Edukado de la Registaro de Delhio la jenaj lingvoj estas instruataj en lernejoj en Delhio laŭ la tri-lingva sistemo:
Pierzchowice
Pierzchowice estas vilaĝo en Mikołajki Pomorskie, en la powiat de Sztumski, en la Pomeria Provinco, en Pollando.
Morelos (Chihuahua)
Morelos estas unu el la 67 komunumoj de la meksika subŝtato Chihuahua, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Morelos. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 08046.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7172 loĝantojn. El tiuj estis 3705 viroj kaj 3467 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1336,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 580 metroj super la marnivelo.
Tempozono
La komunumo, kiel la tuta subŝtato apartenas al la tempozono UTC -7 (Monta Tempo – Tiempo de la Montaña). Al tiu tempozono la subŝtato Chihuahua nur ŝanĝis en 1998. Antaŭe ĝi apartenis al la centra tempo (UTC -6).
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 6875 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1211 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 17,61 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Arrans
Arrans estas franca komunumo situanta en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
La komunumo etendiĝas sur kaj havis  loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de, tiel ke la loka loĝdenso estas po 0 homoj kilometre alt du.
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas.
Kaguja
Kaguja (Kaguya) aŭ SELENE (Selenological and Engineering Explorer) estas japana lunesplora sondilo, kiu estis lanĉita per porta raketo H2 la 14-an de septembro de 2007 el la kosmodromo de Tagenasima, Japanio.
La sondilo esploras originon kaj evoluon de la Luno kaj antaŭpreparas la ontan japanan surluniĝon. Ĝi analizas konsiston de la luna surfaco kaj mezuras la elektromagnetan kaj gravitan kampon. La sondilo disiĝas je tri partoj, la ĉefa orbita unuo rotacias en alto de 100 km, en polara vojo. La alia unuo mezuras gravitan kampon de la Luno. La tria unuo (releja satelito) transmisias la sciencajn datenojn al la Tero. Ĝi rotacias en vojo atingante alton eĉ 2400km.
Petrus Plancius
Petrus PLANCIUS (aŭ Petro PLANCIO) (naskiĝis en Dranouter, Flandrio, kiel Pieter PLATEVOET, en 1552; mortis la ) estis nederlanda astronomo, kartografo kaj predikisto.
Li studis teologion en Germanio kaj Anglio. Je sia 24-a vivojaro li fariĝis predikisto je la Nederlanda reformita kirko.
En 1585 Plancius fuĝis pro la minaco de la hispana inkvizicio al Amsterdamo kie li komisiite de la VOC desegnis pli ol 100 mapojn. Ĉar li ne publikigis atlason liaj verkoj estas malpli konata ol nombro de liaj samtempuloj. Lia plej konata mapo estas mondmapo el 1592 nomata Nova et exacta Terrarum Tabula geographica et hydrographica
(17302) 4610 P-L
(17302) 4610 P-L estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Akvofaloj Khone Phapheng
La Akvofalo Khone kaj Akvofalo Pha Pheng (laose ຂກົກນເກະ ຜກະ ຜເກະງ) estas akvofalo situanta en la provinco Ĉampasako ĉe la rivero Mekongo en Laoso, proksime de la landlimo kun Kamboĝo. La akvofaloj Khone estas la plej grandaj de Sud-Orienta Azio kaj ĝi estas la ĉefa kialo pro kio la rivero Mekongo ne estas tute navigebla al Ĉinio. Ĝi havas milojn da insuloj kaj insuletoj, kies nomo estas Si Phan Don aŭ 'La 4,000 insuloj'.
Complutum
Complutum estis setlejo de Iberio ene de la provinco Hispania Tarraconensis. En la 3-a jarcento apera listigita en la Itineraro Antonino A-24 kaj en la Itineraro Antonino A-25 ĉe la titolo Alio itinere ab Emerita Cesaragustam 369 kio signifas "Alia vojo el Merido al Zaragozo, 369 mejloj", inter la lokoj Titulciam kaj Arriaca.
La arkeologia kuŝejo de Complutum estas aro de arkeologiaj restoj korespondaj al Complutum, la antikva urbo romia sur kiu nuntempe estas Alcalá de Henares, en la Madrida Regiono. Ĝi estas en la aktuala strato Juncal, en la sudokcidenta pinto de la aktuala urbo, je pli ol unu kilometro de la mezepoka kerno (Placo kaj preĝejo de la Sanktoj Infanoj); dum kaj la antaŭromia opidumo kaj la alandalusa kastelo de Alcalá la Vieja okupabis altajn pukntojn de pli facila defendo sur la montetoj de Alcalá trans la rivero Henares.
El 1988 ĝi estis deklarita Havaĵo de Kultura Intereso fare de la Dirección General de Patrimonio Cultural de la Consejería de Cultura de la Comunidad Autónoma de Madrid.
La filinoj de Edward Darley Boit
La filinoj de Edward Darley Boit (angle The Daughters of Edward Darley Boit) estas pentraĵo plenumita de la usona pentristo John Singer Sargent en 1882. Ĝi bildigas kvar junajn knabinojn, kiuj estas la filinoj de iu S-ro Edward Darley Boit. La verko nuntempe troviĝas en muzeo de Bostono. La sama artgalerio cetere entenas la du bluajn kaj blankajn ĉinajn vazojn, kiuj videblas en la pentraĵo.
Boit estis la bofilo de John Perkins Cushing.
Ensuès-la-Redonne
(jen france, okcitane En Suá la Redona) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur), borde de la Mediteranea Maro. Fine de en la komunumo vivis.
Sepsiszék
Situo
Sepsiszék estis limigita norde de Miklósvárszék, departemento Felső-Fehér, oriente de Kézdiszék kaj Orbaiszék, sude de Moldavio (landlimo), okcidente de departemento Felső-Fehér kaj Barcaság. Ĝia centro estis Sepsiszentgyörgy.
Loĝantaro
La loĝantaro de Sepsiszék grandparte estis hungaroj (sikuloj).
Historio
Ĝi estis memstara de 1224 ĝis 1849 (resp. ĝis 19-a de junio 1876).
Bollène-La Croisière (stacidomo)
Bollène-La Croisière estas franca stacidomo sur linio Paris-Lyon -, situanta en Bollène, en departemento Vaucluse, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).
Absoluta nulo de temperaturo
Absoluta nulo estas la plej malalta temperaturo akirebla en la Universo. Je tiu temperaturo, entropio ankaŭ nulas, kvankam materio daŭre posedas energio, pro kvantummekanikaj kialoj.
Kvankam, el teoria vidpunkto, materio ne malvarmigeblas ĝis la temperaturo 0 K,, sciencistoj klopodas akiri temperaturojn kiel eble plej proksimaj al ĝi, ĉar tiam materio montras kvantumfizikajn ecojn kiel superkondukteco aŭ superfluideco. En la jaro 2000, la Teknologia Universitato de Helsinko siadire akiris la temperaturon 100 pK (pikokelvinoj, 1-10 K), la plej malalta temperaturo iam homprodukita.
Historio
Unu el la unuaj proponantoj de la ideo pri "absoluta nulo" estis Robert Boyle, en sia verkaĵo New Experiments and Observations touching Cold (1665).
Realeza (Paranao)
Realeza estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 16.348 loĝantojn en 2010.
Komárno (distrikto Kroměříž)
Komárno, situanta en Ĉeĥio en distrikto Kroměříž, estas municipo kaj ĝi troviĝas en teritorio, kiun oni iam markis kiel Záhoří (legu Zahorĵi) aŭ Hostýnské Záhoří (legu Hostinske Zahorĵi). Temas pri teritorio situanta inter regionoj Haná kaj Valaĥio. Vivas ĉi tie. La loka nomo sonis de komence de la 17-a jarcento kiel Komárné, temis pri vilaĝo estiĝinta en loko komárné (noto de kontribuinto: ĉeĥa vorto "komár" signifas kulo), sur loko kun marĉoj, bordoj de riveroj kaj rojoj. En la unuaj mencioj pri la vilaĝo ĝi estas dokumentita kiel Chomarne, Comarne, Komarn, Comarn. Ĝi estas nomata kun feŭda establo de episkopejo el Olomouc kiel feŭda vilaĝo. La posedanto de Komárno havis kiel feŭdo de olomouca episkopo devojn precipe al proksima burgo Šaumburk apartenanta siatempe al la plej grandaj en Moravio.
En la jaro 1589 la vilaĝo venis en katolikajn manojn. En la jaroj 1771 - 1772 Komárno havis cent tridek plenkreskulajn jam akceptantaj katolikaj loĝantojn kaj sesdek naŭ infanojn. En la vilaĝo oni parolis ĉeĥe. Lernejo estis fondita en la jaro 1827 danke al iniciato de la vilaĝo, por ke la infanoj havu instruadon en loko de loĝado.
Dum la dua mondmilito en tiama Protektorato Bohemio kaj Moravio civitanoj de la vilaĝo aktive helpis en la milito. Al honoro de komarnanoj estas bezone skribi, ke kvankam en proklam-afiŝoj estis civitanoj instigataj por denuncado de kuncivitanoj pro malobeo de la plej diversaj ordonoj, en la vilaĝo okazis nenia denunco. Lokaj homoj helpis en aŭtuno de 1943 per nutraĵoj, mono kaj mapo kelkajn fuĝintajn rusajn militkaptitojn, klopodantaj foriri el Germanio tra Protektorato reen en la patrujon.
En la vilaĝo naskiĝis Bohumil Horák, nokta persekut-aviadisto en Anglio. Li pereis inter flughavenoj Redhill kaj Gatwick en Anglio la 29-an de junio 1941 kaj li estas sepultita en tombejo Redstone en Surrey.
Stacio Ise-Matsumoto
Stacio Ise-Matsumoto (japane: 伊勢松本駅 [Ise-Macumoto-eki], angle: Ise-Matsumoto Station) estas fervoja stacio en Jokkaiĉi, Gubernio Mie, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Yunoyama.
Graflando de Orgaz
La Graflando de Orgaz estas nobela hispana titolo kreita la 17-a de marto de 1529 fare de la reĝo Karlo la 1-a por Álvaro Pérez de Guzmán y Suárez de Mendoza, Senjoro de Orgaz kaj de Santa Olalla, en Toledo.
Ties nomo aludas al la municipo de Orgaz, en la provinco de Toledo.
NGC 2576
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lövő
Lövő estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. La loknomo signifas hungare: pafisto.
Situo
La komunumo situas laŭ la ĉefvojo inter Sopron kaj Balatono, laŭ la fervojo Sopron-Szombathely, krome flankovojo Fertőszentmiklós-Kőszeg trairas la komunumon.
Historio
En Lövő loĝis pli frue romianoj kaj avaroj. En 1241 pro la mongola invado la vilaĝo senhomiĝas. Poste bavaroj refondis la komunumon. Inter 1454-1514 Lövő iĝas kampurbo. En 1532 la turkoj detruas la vilaĝon. En 1873 incendio okazas.
Jonĝu
Geografio
Jonĝu situas en la meza - iom orienta parto de la lando en montara regiono.
Lövő
Famuloj
En Lövő naskiĝis literaturhistoriisto László Füzi.
Jonĝu
Historio
La unua mencio pri Jonĝu okazis en 930. En la historiaj tempoj ĝi havis la statuson plej ofte distrikto. En 1914 aliaj tri distriktoj estis unuigitaj al Jonĝu. La statuso de la urbo estis akirita en 1980.
Trafiko
Jonĝu havas fervojan stacidomon. La urbego estas ligata per aŭtovojo al Pusano.
Klimato
En Jonĝu pluvas aŭ neĝas jare po 1291 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen pli ofte inter majo-septembro. La averaĝa jara temperaturo estas 11,3 °C. Inter novembro-marto ofte frostas, inter junio-aŭgusto la temperaturo proksimiĝas al 30 °C.
Graflando Kildare
La graflando Kildare estas fama pro siaj ĉevaloj kaj ĉevalaj kuradoj. Ekzistas pluraj ĉevalejoj kaj hipodromoj kun internacia reputacio (ekz. The Curragh).
Geografio
La graflando Kildare havas landlimojn kun la graflandoj Carlow, Dublino, Laois kaj Meath.
La orienta parto de la graflando spertas gravan demografian kreskon depost la mezo de la 1990-aj jaroj. Urboj kiel Maynooth, Leixlip, Celbridge kaj Kilcock nun plene apartenas al la dublina ĉirkaŭurbo.
Alessandro Piccinini
Alessandro Piccinini (* 30-a de decembro 1566 en Bolonjo; † ĉ. 1638 samloke (?)) estis itala liutisto, teorbisto kaj komponisto.
Piccinini naskiĝis en Bolonjo kiel ido de muzikema familio. Lia patro Leonardo Maria Piccinini instruis al li la liuton. Li ricevis postenojn ĉe la kortego de Este en Ferrara. En 1597 la papa legato dungis lin kiel liutisto, posteno kiun tenis Piccinini ĝis sia morto.
El lia verkaro nur malmultaj pecoj estas konservitaj. Piccinini estas plej bone konata pro siaj du volumoj de liutmuziko: Intavolatura di Liuto et di Chitarrone, libro primo (Bolonjo, 1632) kaj "Intavolaturo di Liuto" (Bolonjo, 1639), post lia morto publikita de lia filo Leonardo Maria Piccinini.
Libro de Optiko
La Libro de Optiko (Kitāb al-Manāẓir (كتاب المناظر); en Latino: De Aspectibus aŭ Perspectiva; en itala: Deli Aspecti) estas sep-voluma traktaĵo pri optiko kaj aliaj studobjektoj komponita de la mezepoka araba fakulo Ibn al-Hajtham, konata en Okcidento kiel Alhazen (965– ĉ. 1040).
La Libro de Optiko prezentis eksperimente fundamentajn argumentojn kontraŭ la amplekse akceptita ekstersenda teorio pri vidkapablo (kiel tenita de Eŭklido en sia verko Optiko) kaj favore al la intersenda teorio, kiel subtenita de pensuloj kiaj Aristotelo, nome la nuna akceptita modelo ke vidkapablo okazas ĉar lumo eniras en la okulo. La verko de Alhazen etende tuŝis la disvolvigon de optiko en Eŭropo inter 1260 kaj 1650.
Guido Holz
D-ro Guido HOLZ (naskiĝis en 1920 - mortis frue en 1989) estis germana esperantisto, kiu konatiĝis en la Esperanto-movado kiel tradukinto de poemoj kaj kantoj.
Laŭ profesio, li estis gimnazia instruisto pri la germana kaj franca kaj pri katolika religio. Esperanton li eklernis jam en junaĝo kiel lernanto en Luzern, Svislando, sed li revenis al la movado nur post pli ol 40-jara interrompo. Li estis delegito de UEA en Leutkirch im Allgäu, Germanio.
Lia ĉefa verko en Esperanto estas la dulingva libro Tra(nskon)dukoj (eldonejo Armin Gmeiner, 1989), kiu entenas tradukojn de pli ol 80 poemoj el pli ol 800 jaroj de germana kulturo.
Ĉirkaŭ 50 liaj kantoj eniris la ekumenan himnaron ADORU.
Ekstermovade Guido Holz kunlaboris en la Societo por la germana lingvo.
Carimate
Carimate estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono de la komumo estas la Sankta Georgo, kies memortago, la 23-a de aprilo, sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Cantù, Cermenate, Figino Serenza, Lentate sul Seveso (MI) kaj Novedrate.
Edla Nilsson
Edla NILSSON estis sveda esperantisto kaj dumviva membro de UEA kaj regula membro de Societo Zamenhof. Ŝi naskiĝis 1910 kaj mortis aŭguste 1989 en Malmberget, Svedio. Ŝi testamentis interalie al Sveda Esperanto-Federacio kaj al UEA.
Edit Botár
BOTÁR Edit (bota:r) estas rumanuja hungara grafikistino, pup- kaj scenejdekoraciistino naskita en Ocna Mureş la 12-an de januaro 1930. Ŝi estas la edzino de agronomo Andor Botár.
Biografio
Edit Botár finis grafikarton inter 1950-56 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo, kie siaj majstroj estis József Bene, Tibor Kádár. Inter 1956 kaj 1985 ŝi estis la pupprojektantino kaj scenejdekoraciistino de la Puck Bábszínház, magyar tagozat. En 1993 ŝi translokiĝis Hungarujon.