cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Septimus Pretorius
Septimus Pretorius estas fikciulo aperinta en la Universal-hororfilmo Bride of Frankenstein (1935). La rolo estis ludita de la usona teatra kaj filma aktoro Ernest Thesiger. Laŭ kelkaj fontoj, la rolo estis unue konsiderita por Bela Lugosi aŭ Claude Rains.
D-ro Pretorius estas neobeema, freneza sciencisto, kiu konvinkas D-ron Henry Frankenstein rekomenci siajn kontraŭnaturajn eksperimentojn kaj revivigi mortintan karnon. Li estas prezentata kiel malmorala egoisto, kaj interesas nur pri sia propra prestiĝo kiel scientisto.
Prozo
Rakonto kaj novelo
Historio kaj rakonto estas similaj terminoj, dum rakonto tre ofte amplekse gamas inter transkriboj de parolaj historioj, pli prilaboritaj strukturoj, kaj eĉ mikrorakontoj kiuj povas estis tiom malgrandaj kiom nur je unu alineo, unu frazo ktp. Novelo estus iom pli ambicia verkotipo, kun disvolvigo de roluloj kaj intrigo, iom pli ol rakonto, sed malpli ol romanoj. En normala libro plej ofte oni eldonas kune kelkajn novelojn, sed nur unu romanon.
Romano
Estas multaj la diferencoj kiuj markas la romanon. Ekzemple pri tempo kaj spaco; vidu ekzemple Cent jaroj da soleco de Gabriel García Márquez kaj Le Tour du monde en quatre-vingts jours de Jules Verne. Romano estas literatura eposa proza verko, konsistanta el longa rakonto pri image elpensitaj aŭ aranĝitaj faktoj. Romano estas moderna formo de eposo, sed distinge de popola eposo, kie persono kaj popolanimo estas neapartigeblaj, la romano priskribas la vivon de persono kaj socian vivon kiel sendependajn realaĵojn. Plej ofte la romano utiligas du ingrediencojn: rolulo kaj medio, ekzemple Don Kiĥoto de la Manĉo, Robinsono kaj lia insulo ktp.
Parabolo
Parabolo estas rakonto en verso aŭ prozo en didaktika kaj alegoria formo. La realo de la parabolo montriĝas ekster la kronologiaj kaj teritoriaj cirkonstancoj, sen specifi la precizajn nomojn de la roluloj. La parabolo inkludas necese klarigon de la alegorio por ke la leganto povu kompreni la signifon de la alegorio. Spite la similecon kun la fablo, la parabolo estas ĝenerala homa ĝeneraligo, foje sen atenti al apartaj demandoj. Parabolo povas esti konsiderata ankaŭ epikeca ĝenro: malgranda rakonta verko de pedagogia karaktero, kiu enhavas ĉu religian (ekzemple en Evangelioj) ĉu moralan en alegoria formo. La ĉefa fonto de strukturoj de paraboloj en la eŭropa literaturo estas la Nova Testamento.
Tipoj
Estas multaj tipoj de prozo, kiaj nefikcia prozo, heroa prozo, proza poeziaĵo, polifonia prozo, aliteracia prozo, proza fikcio kaj vilaĝa prozo en rusa literaturo. Proza poeziaĵo estas kompono en prozo kiu havas iome el la kvalitoj de poeziaĵo.
Prozmetro estas poezia komponaĵo kiu uzas kombinon de prozo kaj verso.
Prozo en Esperanto
La unua publikaĵo pri Esperanto estis la lernolibro Unua Libro, sed fakte ne en Esperanto mem, sed en rusa, pola, franca kaj germana (1887). Sekvis tradukoj en aliaj lingvoj kun modifoj. Ĉiuokaze en tiu libro jam aperis montraĵoj de prozo en Esperanto, nome po tri specimenojn prozajn kaj po tri poeziajn:
En la 1890-aj jaroj jam aperis la unuaj prozoj, samtempe kun tradukoj. Ekzemple la prozaj verkoj Kraljeviĉ Marko (M. Abesgus), El la Vivo de Esperantistoj (V. Stankiević), En la Brikejo (Józef Waśniewski), kaj Du Mirrakontoj (Otto W. Zeidlitz). La Fundamenta Krestomatio unue eldonita en 1903, enhavis krom originalaj poemoj de Z, ankaŭ verkojn de aliaj esperantistoj; la materialo grandaparte jam aperis dise en la kajeroj de La Esperantisto kaj ĝia anstataŭinto Lingvo Internacia.
La unua Universala Kongreso en Bulonjo (1905) donis gravan antaŭenpuŝon al la literaturo originala; aperis Du Rakontoj (D. de Rothau), Urso - En Montoj (Henri Sentis); Sep Rakontoj (Ivan Malfeliĉulo). Al franca kuracisto, doktoro Henri Vallienne, ŝuldiĝas la unua originala esperantlingva romano, Kastelo de Prelongo (1907); ĝi temas pri la rilatoj inter la membroj de franca nobela familio kaj ĝiaj servistoj. En la sekvanta jaro Vallienne, kiu devis forlasi sian profesian karieron pro malbona sanstato, aperigis duan romanon Ĉu li? en kiu li okupiĝis pri la tortureco de identeco kaj kontrasta adulteco. Ambaŭ romanoj estas gravegaj por la esperanta karaktero de la literaturo. Lingvan neperfektecon de Vallienne oni devas ne tro atenti, ĉar memorendas, ke li estis pionira verkisto en periodo, kiam la ĝenerala lingva nivelo estis ankoraŭ malalta.
Post la romanoj de Vallienne sekvis du verkoj de Heinrich August Luyken, Paŭlo Debenham kaj Mirinda Amo: ili atestas pri verkisto kompetenta, sed tro ema krude propagandi en siaj literaturaj kreaĵoj tiajn ideojn, kiaj malplaĉas al nekristanaj legantoj. Tute malsimilan humoron naskas la sprita rakonto de John Merchant Tri Angloj Alilande, kiu, pretendante nenian literaturan valoron, konvene prezentis al la mondo la kernon de angla humuro. Tria anglo, Richard Sharpe, aperigis en 1913 aŭtobiografian verkon Travivaĵoj de Ro. Ŝo..
Laŭlonge de la 20-a jarcento multiĝis la publikaĵoj kaj de originalaj prozoj (ĉefe rakontoj kaj romanoj), kaj tradukoj.
Aĉoma lingvo
Aĉomi aŭ Ĥodmoni aŭ Larestani estas la lingvo de la homoj de Aĉmi en la sudo de la Provinco Farso kaj la provincoj Fars kaj Hormozgano kaj oriente de Buŝehro kaj sudo de Provinco Kermano; ĝi estas ofta ankaŭ inter iranaj enmigrintoj en la landoj de la Persa Golfo. Aĉoma lingvo estas unu el la antikvaj Pahlavi-dialektoj de persa lingvo de la sudokcidenta branĉo. Ĉi tiu lingvo estas restaĵo de la persa Pahlavi kaj havas siajn proprajn regulojn.
Hodiaŭ Aĉoma lingvo estas konsiderata kiel sendependa lingvo de la branĉo de sudokcidentaj iranaj lingvoj pro siaj multaj diferencoj kun norma persa. La dialektoj de la Aĉoma lingvo, kiel la lingva lingvo, estas konsiderataj posteuloj de meza perso. Ĝi estas pli pura lingvo ol la moderna persa, ĉar ĝi konservas multajn el la vortoj de la meza persa lingvo, kaj ĝi estas ankoraŭ tre proksime rilatita al la malnova persa.
Aĉomi-dialektoj kaj akcentoj
Ĝia suda dialekto inkluzivas plurajn ĉefajn dialektojn: nome Bandari, insula, Jamie, Bshkrdy kaj kumzari-lingvo
Krom ĉi-supre, la Aĉoma lingvo inkluzivas multajn dialektojn, kiuj nomiĝas laŭ urboj kaj vilaĝoj ĉirkaŭ la regiono.
Narvik
Narvik estas urbo kaj komunumo en la provinco Nordland en Norvegio. La urbo havis (je la 1-a de januaro 2005) 18 512 loĝantojn. Kun sia situo je 68° norda latitudo ĝi estas post la en Rusio, iom pli norde situanta Murmansk la plej norda urbo en Eŭropo kun fervojostacio.
Geografio kaj historio
La lokon de la urbo elektis angla–sveda konzorcio en 1883 kaj nomumis Victoriahavn en 1887. La investa konzorcio bankrotis en 1889, sed la konstruon daŭrigis la norvega registaro en 1892 kaj ŝanĝis la nomon en 1898 al Narvik.
Ĝi iĝis urbo en 1902 kaj rapide evoluis danke al la plej norda fervoja linio de la mondo. Dum la dua mondmilito, la germanoj okupis ĝin (aprilo de 1940), antaŭ ties bordoj okazis akraj bataloj inter la brita kaj germana mararmeoj. Ĝin reakiris por la aliancanoj angla-franca ekspedicia armeo, la 28-an de majo, sed post kolapso de la franca fronto, ili devis evakui la soldatojn la 9-an de junio.
Narvik kaj Esperanto
En 1907 Arne Arnessen fondis klubon en Narvik (vidu : Esperanto-movado en Norvegio ).
Dum la 1930-aj jaroj, Esperanto estis la ĉefa kultura agado sur la fervojo de Luleå al Narvik.
En Narvik ekzistas E-monumento inaŭgurita la 16-an de aŭgusto 1934, fare de intendanto-generalo Louis Bastien, post la 26-a UK en Stokholmo. Ĝi estas unu el la plej nordaj Zamenhof/Esperanto-Objektoj.
Bill of Rights
Bill of Rights (leĝpropono pri rajtoj) signifas en la angle-parolanta areo leĝon, kiu certigas la bazajn civitanajn rajtojn. Precipe gravas, kiu estis akceptita en:
Red Hat
Red Hat, Inc. (Ruĝa Ĉapelo) estas komerca organizaĵo kiu vendas liberan kaj neliberan programaron kaj GNU/Linuksajn distribuaĵojn.
Malgranda vojkurulo
La Malgranda vojkurulo, Geococcyx velox, estas malgranda, longkrura birdo de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la kukolojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas unu el la du vojkuruloj, membroj de la genro Geococcyx, dum la alia estas la Granda vojkurulo.
La Malgranda vojkurulo aspektas kiel la Granda vojkurulo (Geococcyx californiana) laŭ kutimaro kaj aspekto, tio estas svelta kun arbusteca kresto kaj malhela beko. Ĝi havas longan malhelan voston, malhelbrunajn kapon kaj dorson (ege fajnstriitaj je blanko), kaj ĝi estas pala ĉe antaŭa kolo kaj en ventro. Vojkuruloj havas kvar fingrojn ĉiupiede: du antaŭen kaj du malantaŭen. Ili montras blankan longan strion malantaŭ la okulo al la nuko. Sed tiu ĉi estas pli malgranda (46 cm longa, 10 cm malpli ol la granda) kaj havas ege pli mallongan bekon.
La reprodukta teritorio estas en sudokcidenta Meksiko, kaj norden al la okcidenta flanko de la Okcidenta Patrinmontaro; ankaŭ en norda Centrameriko, ĝis Nikaragvo, kaj en disa teritorio en norda Jukatano. Ili loĝas en dezertoj kaj arbustaj areoj.
Li kuregas rapidege (ĝis 24 km h), de kie venas la specifa nomo G. Velox, ĉar velox signifas rapida en la latina. La specio helpas sin per sia longega vosto kiel direktilo dum ĝi kuregas surgrunde. Ili manĝas ĉion, ĉefe bestetojn kaptitajn surgrunde: insektojn, lacertojn, serpentojn, skorpiojn, etajn ronĝulojn kaj kelkajn etajn birdojn, tiel kiel grajnojn kaj semojn. Pro tio ili facile adpatiĝas al sekaj kaj malfacilaj habitatoj.
Ili konstruas nestojn el branĉetoj kaj bastonetoj en arbusto aŭ malalta arbo, kie la ino demetas 2 ĝis 6 ovojn. Eloviĝo okazas post 20 tagoj.
Flandra dialekto
La flandra lingvo estas  dialekto de la nederlanda lingvo - aŭ, pli ĝuste: paradigmo de diversaj dialektoj parolataj en Flandrio (la norda parto de Belgio).
Bibliotekaj katalogoj (UDC) antaŭvidas apartan kategorion en la ĝermanaj lingvoj por la flandra lingvo, same pri lingvistika divido de la Hindeŭropaj lingvoj: la flandra preskaŭ ĉiam estas menciata aparte. Ankaŭ inter la elekteblaj alternativaj parollingvoj en DVD-diskoj ofte estas aparta versio de la flandra lingvo, speciale en porinfanaj diskoj.
Desegnofilmojn usonajn oni tradukas lastatempe al la flandra kaj al la nederlanda lingvoj. Ekzemploj estas Nemo, Shrek kaj Madagascar.
Ĝeneralaj diferencoj inter flandra dialekto kaj la standarda nederlanda lingvo
Kvankam oficiale, la flandra ne estas aparta lingvo, tamen rimarkeblas ĝeneralaj diferencoj kun la nederlanda lingvo:
En Nederlando, oni ofte prononcas 'j' post vokaloj, kvankam ĝi tute ne estas skribita. Ekz.: 'nee' oni prononcas kiel 'neej' en Nederlando kaj simple kiel 'nee' en Flandrio. Alia ekzemplo: 'zeven' en Nederlando ofte estas prononcata kiel 'zeuven' [zöven].
Kelkaj ekzemploj:
Nederlandanoj ege ofte diras 'nou!' kiel interjekcio, plejofte komence de frazo, ekzemple por enkonduki respondon al iu demando.
Estraro de UEA 2001-2004
Aliaj estraranoj
Notoj: En aprilo 2003 la fako TEJO estis ŝovita al Grigorjevskij, kulturo al Tonkin kaj strategio al Corsetti.
Rouperroux
Geografio
Rouperroux kun totala areo de 978 hektaroj, situas apud la arbaro de "Écouves". Da ĝi 370 hektaroj formas parton de la komunuma areo, trairata de la promena vojo "GR 22".
La plej proksima urbo kun servoj kaj vendejoj estas Carrouges, kaj la prefektejo troviĝas en Alençon. La poŝta kodo estas 61320.
Du alfluantoj de rivero Sarthon, "Le Brûlon" kaj "Le Gassel" havas siajn fontojn en Rouperroux.
Rouperroux ankaŭ situas en "Parc naturel régional Normandie-Maine" (Regiona naturparko Normandio-Mansio).
Demografio
Rouperroux kalkulis 602 enloĝantojn en 1806, kaj 162 en la jaro 2010.
Ekonomio
Krom agrikulturo, ĉefe bredado, Rouperroux ankaŭ disponas pri
Geroda
Geroda havas diversajn signifojn:
Percy Heath
Percy HEATH (* 30-an de aprilo 1923 en Wilmington, Norda Karolino; † 28-an de aprilo 2005 en Southampton, Novjorkio) estis usona ĵaz-kontrabasisto.
Vivo kaj verkado
Alkreskinte en Filadelfio, Percy unue lernis violonludon kaj ludis en la lerneja orkestro violonon, ĝis kiam li trovis en la kontrabaso sian idealan instrumenton. Post lia militservo en la usona aerarmeo li komencis muzikstudon ĉe la Muziklernejo Granoff. En 1947 li iris al sia frato, komponisto kaj saksofonisto Jimmy Heath, al Novjorko al la bando de Howard McGhee. Sed ankaŭ kun la ĉefroluloj de moderna ĵazo li kunlaboris, ekz. kun Charlie Parker kaj Thelonious Monk, kun Miles Davis, J. J. Johnson, Sonny Rollins oder Fats Navarro.
Ekde 1950 ĝis 1952 Percy Heath estis basisto en la sesopo de Dizzy Gillespie. Post tio li fondis kun tri amikoj el la kvaropo de Milt Jackson la Modern Jazz Quartet, kiu estis atingonta per multaj prezentadoj en kvar jardekoj tutmondan renomon. Liaj kunuloj estis krom Milt Jackson (vibrafono) ankoraŭ John Aaron Lewis (piano) kaj Kenny Clarke (frapinstrumentaro), ĉiuj el la grupo ĉirkaŭ Gillespie. En 1955 lin kunlaboris je la albumo Miles Davis and Milt Jackson Quintet/Sextet por Prestige, per kiu finiĝis lia longjara kunlaboro kun Miles Davis. En 1961 li kunverkis la albumon Homecoming! de Elmo Hope.
En 1975 li fondis kun siaj fratoj Jimmy kaj Albert „Tootie“ Heath (frapinstrumentaro) la formaĵon The Heath Brothers. Li laboris ankaŭ kun Sarah Vaughan kaj partoprenis je grandnombro da produktaĵoj de la diskeldonejoj Prestige kaj Blue Note.
Percy Heath mortis mallonge antaŭ sia 82-a naskiĝdatreveno pro ostokancero. Ankoraŭ la 7-an de novembro 2003 li prezentis kun siaj fratoj (The Night of the Brothers) kaj kun la Petrocca-Brothers en la sesa JazzNight de Baden-Baden.
En 2002 lin distingis la ŝtata fondaĵo NEA.
Diskoj
Percy Heath kunlaboris dumpase de sia kariero je pli ol 200 surdiskigoj. Jen selekto:
Mardié
Mardié estas de Francio situanta en departemento Loiret, regiono Centro-Valo de Luaro.
Ĝiaj loĝantoj en la franca lingvo nomiĝas Mardésiens.
Saignelégier
Pri la komunumo
Saignelégier (malnova germanlingva nomo Sankt Leodegar) estas komunumo kaj la ĉefloko de la distrikto Franches-Montagnes en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 2524 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Saignelégier situas 22 kilometrojn nordoriente de La Chaux-de-Fonds sur altebenaĵo de la Ĵurasa Montaro en la centro de la regiono Franches-Montagnes (en Esperanto Liberaj Montoj). La nordan limon de la komunumo formas la rivero Doubs, kiu formas profundan valon. En sudo de la komunumo situas la montara lageto Etang de la Gruère, ĉirkaŭ kiu etendiĝas bela marĉopejsaĝo, kiu estas sub nacia protekto.
Al la komunumo apartenas ankaŭ la ĝis fino de 2008 memstaraj komunumoj Goumois kaj Les Pommerats.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Saignelégier limas en nordo al Indevillers (Francio), en nordnordoriento al Soubey, en nordoriento al Les Enfers, en oriento al Le Bémont, en sudoriento al Tramelan (BE), en sudo al La Chaux-des-Breuleux, en sudoriento al Muriaux, en orientosudoriento al Le Noirmont, en okcidento al Charmauvillers (Francio), en okcidentonordokcidento al Goumois (Francio), kaj en nordokcidento al Fessevillers (Francio).
Trafiko
Saignelégier situas ĉe la mallarĝŝpura trajnlinio de la Ĵurasaj Fervojoj de La Chaux-de-Fonds al Glovelier.
En Saignelégier kruciĝas la kantonaj ĉefvojoj numero 18 de La Chaux-de-Fonds al Glovelier kaj 248 de Tavannes al Goumois apud la limo kun Francio.
Vidindaĵoj
En la sudo de la komunumo situas en naturrezervejo la lageto Etang de la Gruère, kiu ek de 1964 estas submetita al naturprotekto.
En la iama voktejkastelo en la centro de la komunumo hodiaŭ troviĝas la sidejo de la komunuma adminstrejo.
Vidindas ankaŭ la katolika preĝejo Nôtre-Dame de l'Assomption, kiu disponas pri ĉefaltaro de la unua duono de la 18-a jarcento, kiu origine troviĝis en la Monaĥejo Bellelay.
Historio
La unua dokumenta mencio de Saignelégier datiĝas el la jaro 1294 kiel Saignelegier.
Saignelégier kun la tuta regiono de la Liberaj Montoj ĝis la 17-a jarcento apartenis al la prinsepiskopejo Bazelo. En 1792 ĝi unue formis parton de la Raŭraka Respubliko kaj poste de 1793 ĝis 1815 de Francio, unue de la departemento Mont Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 ĝi estis atribuita de la Viena Kongreso al la svisa Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro ĝi estas la ĉefloko de la distrikto Franches-Montagnes de la nove fondita Kantono Ĵuraso.
Kun efiko de la 1-a de januaro 2009 la ĝis tiam memstaraj komunumoj Goumois kaj Les Pommerats estis kunigitaj kun Saignelégier.
Ferenc Fiedler
Ferenc Fiedler [fidler], laŭ hungarlingve kutima nomordo Fiedler Ferenc, en Francio François Fiedler [fransoA] estis hungardevena franca pentristo, grafikisto.
Ferenc Fiedler naskiĝis la  en Košice (Ĉeĥoslovakio), li mortis la  en Saint-Germain-Laval (Seine-et-Marne) (Francio).
Biografio
Ferenc Fiedler apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li estis mirinfano, li aĝis 5, kiam li komencis pentradi. La familio translokiĝis al rest-Hungario, li frekventis luteranan gimnazion en Nyíregyháza. Tiutempe en 1931 liaj pentraĵoj estis videblaj en Budapeŝto, poste en 1939 en Cleveland lia afiŝo estis premiita. Li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto, poste li estis asistanto en la altlernejo. Lia plej grava instruisto estis István Szőnyi. Fiedler studvojaĝis al Parizo kun lia unua edzino, sed ŝi mortis ses monatojn poste, forlasante lin sole en lando, kie li apenaŭ parolis la lingvon kaj havis neniujn amikojn. Por fari monon, li igis oficialajn kopiojn de famaj pentraĵoj por muzeoj. Li edziĝis denove kaj ili vivis en malgranda domo en la arbaro sude de Parizo. En 1950 Joan Miró ekvidis pentraĵon de Fiedler, Miro aprezis lin "pentristo de la lumoj". Miró post la renkontiĝo prezentis ankaŭ Alexander Calder, Marc Chagall, Alberto Giacometti, Georges Braque. Miró kaj Fiedler longe pentradis en komuna ateliero. Ekde 1960 jam la franca ŝtato komencis aĉeti pentraĵojn kaj grafikaĵojn de Fiedler. kaj 19 li apartenis al. . Li ricevis premiojn inter.
Tipo
Tipo laŭ PIV estas:
1. Ideala modelo, prezentanta altagrade en si la karakteriajn ecojn de iu speco de personoj aŭ objektoj.
2. Tuto de la karakterizaj trajtoj de iu grupo; ĝenerala formo, ĉirkaŭ kiu oscilas la variaĵoj.
3. En tipografio, tipo (tipografio) estas muldilo de preslitero, kaj tiu preslitero mem, provizita supre per bildo kaj flanke per noĉo.
4. En tekniko modelo, aparte klasifikita, laŭ kiu estas fabrikata serio da similaĵoj.
Elsenfeld
Elsenfeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Miltenberg kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Naftaleno
Naftalino aŭ naftaleno aŭ diaceno estas kemia kombinaĵo (policikla aromata hidrokarbonido) kun du aromtaj cikloj. Ĝi estas konsiderata kanceriga. La homa nazo flaras ĝian apartan odoron ekde etegaj niveloj (0,04 ppm). Ĝi estis uzata kiel insekticido kontraux vesto-tineoj.
Potôčky
Potôčky (hungare Érfalu rutene Потічкы [potiĉki]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Potôčky situas laŭ mildaj deklivoj, fine de sakovojo el Breznička. Stropkov troviĝas je 7 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1567. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Potocska, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Érfalu 79 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Stropkov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Potôčky 75 homoj, (53 slovakoj, 19 rutenoj).
William Robert Grove
William Robert Grove (1811-1896) estis angla juĝisto kaj fizika sciencisto, kiu anticipis la ĝeneralan teorion pri energikonservado, kaj estas pioniro en la teknologio pri fuelpilo. En 1840, Grove elpensis la unuan inkandeskan elektran lampon, kiu pli malfrue perfektiĝis de Thomas Alva Edison.
Valparaíso (Zacatecas)
Valparaíso estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Valparaíso (Zacatecas).
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15362  loĝantojn. El tiuj estas 7546 viroj kaj 7816 virinoj. La komunumo havas surfacon de 5,649 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1,880 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 800 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 46′ norda latitudo kaj 103° 34′ okcidenta longitudo.
Sociogeografio
En la komunumo vivas 30880 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 437 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 1.42 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.
21,957 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 19641 alfabetoj kaj 919 analfabetoj. Do 10.47 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.
Inter la virinoj estas 10,521 alfabetoj kaj 1,380 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 11.60%. Inter la viroj estas 9,120 alfabetoj kaj 919 analfabetoj, do 9.15% el la viroj estas analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/zacatecas/municipios/32049a.htm
Novoanninskij
Novoanninskij (ruse Новоаннинский) estas urbo en Volgograda provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 18238501.
Klostro Springiersbach
La Klostro Springiersbach estas iama kolegiato de la aŭgustenanoj. Hodiaŭ ĝi estas monaĥejo de la Karmelanoj apud Bengel en la regiono Ejfelo, 16 km for de la urbo Wittlich, Rejnlando-Palatinato, Germanio.
Novoanninskij
La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1956.
La interurba telefona kodo estas 84447, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
En la urbo estas fervoja stacio Filonovo (Филоново).
En jaro 1959 la urbo havis 18,7 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 19,5 mil loĝantojn.
Ecoj de la akvo
La Ecoj de la akvo kaj ĝia granda signifo en la vivanta naturo faras ĝin unu el la plej gravaj substancoj de la Tero. Tiuj fizikaj, kemiaj, elektraj kaj optikaj ecoj baziĝas sur la konstruo de la akvomolekulo kaj la el ĝi rezultantaj ĉeniĝoj kaj interefikadoj inter la akvomolekuloj per hidrogenaj pontoligoj, elektraj dipolaj fortoj kaj pliaj fortoj, ekzemple la forto de Van-der-Waals.
La fortoj ĉi tie klarigataj koncernas, se ne indikite alie, la akvon kiel pursubstancon, do sen solvitaj substancoj. En la naturo ne troviĝas akvo en tiu formo. Puran akvon oni produktas en laboratorio, plejparte per distilado, kaj oni nomas ĝin pro tio distilita akvo. Per la solvado de aliaj substancoj okazas ŝanĝiĝoj de la ecoj de la akvo. Pro tio la ĉi tie indikitaj donitaĵoj nur tre limigite validas por la akvo en la naturo trovita.
Denseco kaj densecanomalio
Sub normala aerpremo (1 atm) akvo havas sian plej grandan densecon de 1.000 kg/kuba metro ĉe 3,98 °C - kaj tiel montras densanomalion.
<!--und zeigt damit eine Dichteanomalie. Diese besteht darin, dass sich Wasser unterhalb von 3,98 °C bei weiterer Temperaturverringerung, auch beim Wechsel zum festen Aggregatzustand, wieder ausdehnt, was man nur von wenigen Stoffen kennt. Die derzeit genauesten publizierten Werte für die maximale Dichte liegen bei (999,974950 ± 0,00084) kg/m³ und bei (3,983 ± 0,00067) °C für die Temperatur, bei der dieser Wert erreicht wird. Die Werte stellen einen Mittelwert der von verschiedenen physikalischen Instituten veröffentlichten Zahlen dar (Stand 2001).
Die Berechnung der Dichte von luftfreiem Wasser DLF in Abhängigkeit von der Temperatur T ([T] = °C) kann mit Hilfe der folgenden Virialgleichung erfolgen: mit den Koeffizienten: a0 = 999,83952; a1 = 16,952577 (°C)−1; a2 = -7,9905127·10−3 (°C)−2; a3 = -4,6241757·10−5 (°C)−3; a4 = 1,0584601·10−7 (°C)−4; a5 = -2,8103006·10−10 (°C)−5 und b = 0,0168872. Für die Berechnung der Dichte von luftgesättigtem Wasser korrigiert man den Wert nach DLG/(g/l) = DLF/(g/l) - 0,004612 + 0,000106 (°C)−1·T. (Quelle: PTB-Mitteilungen 100/3-90)
eta|Dichte des Wasser in Abhängigkeit zur Temperatur
Im festen Aggregatzustand – in diesem Fall bei Eis – wird normalerweise eine hohe Fernordnung durch Ausbildung eines Kristallgitters im Zuge der Kristallisation erreicht. Im flüssigen Zustand herrscht eine Mischung von Ordnung und Chaos, wobei die Moleküle aufgrund ihrer höheren Geschwindigkeit ein größeres Volumen ausfüllen. Es erhöht sich also das Volumen und die Dichte wird damit geringer. Im gasförmigen Zustand ist die maximale Unordnung erreicht und die Atome verteilen sich dementsprechend gleichmäßig über den maximal zur Verfügung stehenden Raum.
Der Grund der Anomalie des Wassers ist die Verkettung der Wassermoleküle über Wasserstoffbrückenbindungen. Durch sie benötigt die Struktur des festen Zustands mehr Platz als die Struktur bei beweglichen Molekülen. Die Strukturbildung ist ein fortschreitender Vorgang, das heißt, dass schon im flüssigen Zustand so genannte Cluster aus Wassermolekülen vorhanden sind. Bei 3,98 °C ist der Zustand erreicht, bei dem die einzelnen Cluster das geringste Volumen einnehmen und damit die größte Dichte haben. Wenn die Temperatur weiter sinkt, wird durch einen stetigen Wandel der Kristallstrukturen mehr Volumen benötigt. Wenn die Temperatur steigt, benötigen die Moleküle wieder mehr Bewegungsfreiraum und das Volumen steigt ebenfalls.
Die sprunghafte Volumenzunahme des Wassers um ca. 9 % beim Gefrieren (im Diagramm entsprechend eine Abnahme der Dichte) und die dabei auftretenden großen Kräfte bewirken ein Bersten von Rohren, Mauerwerken, Straßenbelägen und Aufschüttungen, was man als Frostsprengung bezeichnet. Zur Vorsorge werden die Gartenleitungen im Winter entleert, Mauerwerke gestrichen und Aufschüttungen so angelegt, dass das Wasser abfließen kann. Bauwerke werden so angelegt, dass sich Wasser unter ihnen entweder nicht ansammeln oder nicht gefrieren kann, was man bei größeren Flächen und insbesondere Straßen durch ein Kies- oder Schotterbett erreicht (Frostschutz).
Neben der Temperatur beeinflussen auch im Wasser gelöste Stoffe dessen Dichte, was man mit einem Aräometer messen kann. Da sich die gelösten Teilchen zwischen den Wassermolekülen verteilen und die Volumenzunahme gering ist, steigt dadurch die Dichte an. Die Zunahme der Dichte entspricht dabei in etwa der Masse an gelöstem Stoff pro Volumen und spielt eine wichtige Rolle für großräumige Wasserbewegungen, zum Beispiel im Rahmen der thermohalinen Zirkulation oder der Dynamik von Süßwasserlinsen.
Chécy
Chécy estas franca situanta en departemento Loiret, regiono Centro-Valo de Luaro.
Ecoj de la akvo
Denseco kaj densecanomalio
Die Dichteanomalie verhindert, dass Gewässer im Winter von unten her zufrieren. Die dichtesten Wasserschichten sinken nach unten und ermöglichen es so Wassertieren und -pflanzen, in Grundnähe zu überleben. Das oben schwimmende Eis isoliert gleichzeitig nach unten und verringert so die weitere Auskühlung (und damit die weitere Eisbildung) in tieferen Gewässerschichten. vgl. Thermische Schichten-->
Chécy
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Caciens.
Ecoj de la akvo
Kemiaj ecoj
La kemia formulo de akvomolekulo estas H2O, ĝi difinas la puran akvon.
Středolesí
Středolesí (Mittelwald) situas en Ĉeĥio, ĝi estas loka parto de urbo Hranice en distrikto Přerov. Ĝi troviĝas proksimume 11 km nordokcidente de Hranice. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Středolesí estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,86 km².
Stein-Glaĉero
Geografio
Ĝi havas longecon de proksimume 4,3 km kaj kovras areon de 8 km². La Stein-Glaĉero situas okcidente de la Sustenpasejo. Ĝi naskiĝas sur la montdorso inter Gwächterhorn kaj Sustenhorno je proksimume 3420 m super la marnivelo. La glaĉerlango nuntempe finiĝas ĉe la Stein-Lago je 1940 m super la marnivelo. Okcidente La Stein-Glaĉero havas 2,8 km longan flankglaĉeron, kiu nomiĝas Steinlimi-Glaĉero.
Turismo
La Stein-Glaĉero estas unu el la plej facile alireblaj glaĉeroj de Svislando. Du kilometrojn malsupre de la de la glaĉerlango troviĝas en kurbiĝo de la strato trans la Sustenpasejo la Hotelo kaj gastejo Steingletscher, de kie eblas pagante eniron de 5 svisaj frankoj rekte veturi ĝis la Stein-Lago antaŭ la glaĉerlango kaj pli supre la lango de la Steinlimi-Glaĉero atingas rekte la straton.
Emesene
emesene estas tujmesaĝilo kiu uzas la protokolon MSN. Estas libera klono de MSN Messenger. Uzas la bibliotekon Python.
Frutigen (distrikto)
La 'distrikto Frutigen estis ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 18643 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefloko estis la samnoma komunumo Frutigen.
Geografio
La distrikto Frutigen situas en Berna Oberlando. Ĝia teritorio kongruas kun la valoj de la rivero Kander kaj ties flankaj riveroj Engstlinge kaj Chiene.
Trafiko
Tra la distrikto pasas la grava alptransira fervojlinio de la Berno-Lötschberg-Sempiono fervojoj. En Kandersteg estas la elirpunkto de la malnova Lögschberg-Tunelo kaj ek de 2007 en la distriktĉefloko Frutigen troviĝas la portalo de la Baza tunelo de Lötschberg, tra kiu pasas unu el la du plej gravaj fervojtransirejoj tra la Alpoj. Frutigen estas grava fervojnodo, de kie eliras ankaŭ fervojlinio al Zweisimmen. Tra la sudo de la distrikto pasas la svisa aŭtovojo A8. Planoj konstrui aŭtovojon tra la Gemmi-Pasejo per la Alpoiniciativo devinitive estis entombigitaj.
Ekomonio
La plej grava ekonomia sektoro en la distrikto Frutigen kiel en la tuta Berna Oberlando estas la turismo. Ĉirkaŭ Adelboden troviĝas grava vintrosportregiono, precipe por skiado kaj neĝtabulado.
Historio
En mezepoko de la 12-a ĝis la 14-a jarcento Frutigen estis senjorujo. En la jaro 1400 ĝi fariĝis post vendo fare de la lasta posedanto de la nobela familio von Turn berna voktejo, respektive Kastlanei, kiel tio nomiĝis en la loka alemana dialekto. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Frutigen estis dum kvin jaroj distrikto de la Kantono Oberlando. Post la restaŭracio en la jaro 1803 ĝi fariĝis ĉefdistrikto kaj en 1831 distrikto de Kantono Berno.
Komunumoj de la distrikto Frutigen
La distrikto Frutigen konsistas (stato en 2009) el 7 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Frutigen estas la plej granda. Urboj en la distrikto ne ekzistas. Jen la listo de la komunumoj:
Neufchâteau (Francio) (stacidomo)
Neufchâteau estas franca stacidomo sur linioj -,  - Neufchâteau,  -  kaj Neufchâteau - , situanta en  , en departemento , regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Triktrako
Triktrako (ankaŭ Bakgamono ) (angle Backgammon, france Tric trac, turke Tavla, pole Tryktrak) estas populara tabulludo por du ludantoj, unu el la plej malnovaj. Ekzistas pluraj variantoj de ĝi, sed ĉiuj bazas sur la samaj principoj.
Kvankam ĝi estas parte hazarda ludo, en kiu la rezulto dependas de ĵetkuboj, tre grava estas strategio: elekto de bona movo, efika blokado, reago al movoj de la kontraŭulo kaj probablokalkulo.
La nomo
La nomo triktrako devenas de la franca ludo trictrac, tricque-trac, trique-trac aŭ triquetrac. La nomo estas onomatopeo kiu redonas la sonon de "senĉesa movado de diskoj, kiu aspektas simila al trik-trak", "ĵetkuboj, ĵetkubujoj kaj diskoj" aŭ "bruoj farataj dum ĉasado por forpeli ĉasbestojn".
Gravas rimarki, ke la originala franca trictrac havas alian regularon ol la moderna ludo prezentata ĉi tie, , kiu kutime nomiĝas backgammon en aliaj lingvoj.
Netute klarigita estas deveno de tiu dua (kaj pli internacia) nomo, backgammon por la similaspekta moderna ludo. Laŭ la plej kredindaj klarigoj ĝi venas el la meza angla lingvo kaj signifas "la ludo malantaŭen" (el la vortoj baec - malantaŭ kaj gamen - ludo). Tio klarigas ĝian esencon: aŭ retroiradon hejmen, aŭ senĉesan komencadon de veturo ekde la sama punkto. Aliaj klarigoj diras i.a. pri la kimra signifo "malgranda batalo".
En Esperanto la formo triktrako pli ofte ol bakgamono aperas en vortaroj kiel PIV; esperanta Bildvortaro; kvar anglaj-Esperantaj vortaroj de Wells, Butler, Benson, McLinen; ktp. Tamen ŝajnas temi pri laika konfuzo inter la originala malnova ludo trictrac kaj la similaspekta moderna ludo backgammon, do argumenteble laŭ la 15a regulo, bakgamono estus pli taŭga internacia nomo en Esperanto. Inter la multaj alilingvaj artikoloj en la franca artikolo "Backgammon" pri ĉi tiu ludo, 25 aliaj lingvoj uzas radikon baze de Backgammon sed nur 5 lingvoj uzas radikon baze de trictrac inter ili kaj Esperanto kaj Ido, kaj alia, la pola artikolo Tryktrak, mencias ke en realo pli da poloj efektive uzas la nomon "Backgammon".
La reguloj
Modernan triktrakan tabulon kovras 24 longaj trianguloj (kies koloroj alternas), en kvar grupoj kun po ses. Kutime la trianguloj estas numeritaj de 1 ĝis 24. Centre vertikale la tabulon dividas baro.
Ambaŭ ludantoj komencas la ludon kun 15 diskoj je sia propra koloro (kutime nigra kaj ruĝa, eventuale aliaj malsamaj koloroj). Tipe, ili ambaŭ havas propran paron de ĵetkuboj kaj ĵetkubujon. Ankaŭ, ofte estas uzata "duobliga kubo", kiu estas kubo kun la edroj 2, 4, 8, 16, 32, kaj 64.
La diskoj de la ludantoj iras laŭ malsamaj direktoj, kaj la celo de la ludo estas forigi ĉiujn proprajn diskojn el la tabulo antaŭ ol la kontraŭulo forigos la siajn.
Starigo kaj komenco
La 15 diskoj estas metataj sur la tabulon laŭ la skemo (la bildo dekstre). La trianguloj de 1 ĝis 6 estas la hejmo de la nigra ludanto, kiun ĉiuj liaj diskoj devas atingi por komenci forlasadon de la tabulo. La trianguloj de 19 ĝis 24 estas la hejmo de la ruĝa ludanto. Ambaŭ ludantoj ĵetas unu kubon, kaj la ludanto kun la pli granda numero havos la unuan vicon. Tiu ludanto uzas la rezulton de tiuj ĵetkuboj dum la unua vico.
Vico
Escepte de la unua vico, la ludanto ĵetas siajn proprajn ĵetkubojn. La ludanto devas movi siajn diskojn sur la tabulo (dekstren por la ruĝa, maldekstren por la nigra - laŭ la skemo) laŭ la numeroj montritaj de la ĵetkuboj. Ekzemple, se la ĵetkuboj montras 5 kaj 2, la ludanto devas movi la unuan diskon je 5 lokoj kaj la duan diskon je 2 lokoj. Se la ĵetkuboj montras du samajn ciferojn, tiam la ludanto faras 4 movojn anstataŭ kutimaj 2. Ekzemple, se la ĵetkuba rezulto estas 3 kaj 3, oni devas movi disko(j)n je 3 lokoj kvarfoje. Ĉiuokaze oni rajtas movi ankaŭ la saman diskon plurfoje, aŭ elekti movi malsamajn diskojn. Ne gravas kiu ĵetkubo estas uzata unue.
Oni ne rajtas movi diskon sur lokon, kiun okupas pli ol unu disko de la kontraŭulo.
Se ludanto movas diskon sur unuopan diskon de la kontraŭulo, tiu disko estas forbatita kaj forlasas la triangulon kiun okupis kaj estas metata sur la "baron" meze de la tabulo. Se iu(j) disko(j) de la ludanto troviĝas sur la baro, li devas movi ilin antaŭ movado de la aliaj diskoj. La disko rekomencas sian veturon el la hejmo de la kontraŭulo. Ekz. se la nigra ludanto kies disko troviĝas sur la baro ĵetis 1, la disko iras sur la 24-an triangulon, se 2 - sur la 23-an ktp.
Se ĉiuj diskoj de ludanto estas en ties hejmo (la lasta kvarono), tiu ludanto rajtas movi ilin for el la tabulo, laŭ la numeroj de la ĵetkuboj. Ekz. la diskon, kiu troviĝas sur la 6-a triangulo la nigra ludanto rajtas forigi ĵetinte 6, tiun el sur la 5-a triangulo - ĵetinte 5 ktp. Oni rajtas forigi diskon ĵetinte pli grandan numeron ol necese nur tiam, kiam ne plu estas diskoj forigeblaj per la preciza bezonata numero. Se ekz. la nigra ludanto havas po unu disko sur la trianguloj 1, 2, 3, kaj la ĵetkuboj montras la numerojn 6 kaj 1, li rajtas forigi la diskon el la 3-a triangulo (per la rezulto 6, ĉar post la 3-a triangulo ne plu estas diskoj) kaj el la 1-a triangulo (per la rezulto 1).
La fina rezulto
Kiam unu el la ludantoj forigis ĉiujn siajn diskojn el la tabulo, li gajnas kaj ricevas 1 poenton. Se lia kontraŭulo forigis neniun el siaj diskoj, tiam la gajno nomiĝas gamono ("gammon") kaj valoras du poentojn. Kaj se iuj el la diskoj de la kontraŭulo troviĝas sur la baro aŭ en la hejmo de la gajninto, tiam la gajno nomiĝas bakgamono ("backgammon") kaj valoras tri poentojn.
La duobliga ĵetkubo
Oni ofte uzas duobligan ĵetkubon en turniroj kaj monludoj por ĝin plirapidigi aŭ plialtigi la rezulton. Antaŭ ol ludanto ĵetas siajn ĵetkubojn, li rajtas proponi duobligi la ludrezulton. Se la kontraŭulo malkonsentas, tiam la proponinto tuj gajnas la aktualan rezulton (1, 2 aŭ 3 poentojn, depende de la situo de la kontraŭulaj diskoj). Oni rajtas proponi alterne - ludanto ne rajtas proponi duobligon se li estis la lasta, kiu tion proponis.
Kaze de akcepto pri la duobligo oni metas la duobligan ĵetkubon en videblan lokon, kutime sur la baron, kaj ĝia supra numero montras obligon en la ludo. Poste la kontraŭulo rajtas proponi kvarobligon ktp. ĝis sesdekkvarobligo de la rezulto.
La obligado kutime okazas tiam, kiam unu el la ludantoj vidas sian superon en la ludo. Kutime oni obligas ne pli ol du-tri fojojn.
Strategio
La plej ĝenerala strategio de triktrako estas formovi siajn diskojn hejmen kiel eble plej rapide, samtempe kreante obstaklojn al la kontraŭulo. Ĉar oni ne rajtas forbati diskojn kiuj grupe okupas triangulon, valoras krei "ĉenojn" da tiaj grupoj: se en kelkaj trianguloj unu apud la alia troviĝos pluraj samkoloraj diskoj, estos por la kontraŭulo tre malfacile tion transsalti.
Teorio pri malfermo
Simile al teorioj pri la plej valora komenca movo en ŝako, ekzistas ili ankaŭ en triktrako. La teorioj bazas sur multjara esplorado de fakuloj kaj komputila kalkulado de probablo. Malsupre troviĝas tabelo, kiu montras la plej preferatajn komencajn movojn por ĉiuj eblaj ĵetoj. En la tabelo ne troviĝas duoblaj ciferoj, ĉar en la komenco ĉiu ludanto ĵetas po unu kubo por montri, kiu komencos la ludon. Kaze de egala rezulto ili reĵetas. Foje estas kelkaj preferataj ĵetoj - dum pluraj jaroj ŝanĝiĝis teorioj, kaj oni ne estas certaj pri valoro de iuj el la ĵetoj.
La preferataj movoj estas markitaj laŭ la tradicia triktraka skemo, t.e. 13/8 signifas movi diskon el la triangulo 13 sur la triangulon 8.
Historio
Triktrako estas la ĉefa, moderna ekzemplo de ludoj, kiuj havas komunajn ecojn kun la antikva ludo tabula. Ĉiuj tabula-ludoj estas destinitaj por nur du ludantoj, uzas kvaronigitan tabulon kun multaj luddiskoj, tipe 15. La celo de la ludoj estas forigi la proprajn diskojn antaŭ ol la kontraŭulo faros tion.
La plej frua ilia praulo estas ludo trovita en reĝaj tomboj en Ur en Mezopotamio el 3-a jarmilo a.K..
Inter -200 kaj -100 aperis nova tabula-ludo kiu havas ecojn de seneto, nome ludus duodecim scriptorum ("ludo de dekdu linioj" aŭ "ludo de dekdu signoj"). Ĝia tabulo konsistis el 36 kampoj en 3 vicoj, ofte dekoritaj per proverboj kaj citaĵoj. Ĝi kaj tabula mem estas la plej probablaj prauloj de triktrako.
Tabula estis ofte menciata de gravuloj. Skribis pri ĝi la imperiestro Klaŭdio. Ĝi estis ludata de Julio Cezaro, Aŭgusto Cezaro, Nerono kaj Diokleciano. Ĝi populariĝis en Eŭropo en mezepoko, menciis ĝin La libro de ludoj de Alfonso la 10-a en la 13-a jarcento. Ĝiajn kvalitojn laŭdis Lutero.
Dum postaj jarcentoj ĝi populariĝis kaj inter altklasuloj (en siaj kolektoj havis la ludtabulojn Romanovidoj, Hohencolernoj kaj aliaj reĝoj), kaj inter ĉiuj aliaj homoj. Ĝi ekestis ludata sub pluraj nomoj kaj laŭ pluraj regular-variantoj, ekz. en Germanio ĝi populariĝis ĉirkaŭ la jaro 1700 sub la nomo puff.
En 1743, Edmond Hoyle verkis mallongan regulareton priskribantan la ludon.
Dum kiam en la regiono de Mediteraneo triktrako estis daŭre ludata, en okcidenta Eŭropo komence de la 20-a jarcento oni preskaŭ tute forgesis pri ĝi. Nur post la 2-a mondmilito ĝi regajnis sian popularecon, precipe danke al ĉiujaraj, grandaj turniroj de triktrako en Lasvegaso en Usono. Tie estis aldonita la duobliga kubo.
Programaro
Ludi triktrakon per komputilo ebligas multaj komputilaj programoj kaj retpaĝoj. La unua interreta servo, kiu ekzistas ĝis nun kaj per kiu eblas ludi triktrakon kun aliaj uzantoj, estas First Internet Backgammon Server kreita en julio 1992.
Krom multaj fermitaj programoj kiel ekz. Snowie kaj eXtreme Gammon, ekzistas ankaŭ libera GNU Backgammon. Triktrako-programoj ofertas ne nur la eblon ludi, sed ankaŭ enhavas ilojn por analizi la ludon kaj detale kompari unuopajn movojn.
Triktrako en kulturo
En la 17-a jarcento triktrako atingis pinton de sia populareco. Ĝi fariĝis fama distraĵo kaj de nobeloj, kaj de kamparanoj, ĉefe en la okcidenta Eŭropo. Tial multaj pentristoj desegnis triktrako-ludantojn en palacoj, parkoj kaj tavernoj. Inter ili estis Jan Steen, Dirck Hals, Frederick William Fairholt, Johann Wilhelm Hoffnas, Louis Le Nain, Judith Leyster, Léonard Defrance kaj aliaj.
Triktrako aperis ankaŭ en filmoj kaj en televido. Foje la ludo estis distraĵo sen influo al la rakontata historio, foje ĝi estis esenca:
La nomo de la ludo troviĝas ankaŭ en titoloj de pluraj filmoj, inter alie mallonga Backgammon (1998), Emotional Backgammon (2003) kaj du samtitolaj Backgammon (usona-meksika kaj dana , ambaŭ de la jaro 2014).
Roger Nkodo Dang
Roger Nkodo Dang estas la prezidento de la Tutafrika Parlamento. Ĝi estas ankaŭ membro de la Nacia Asembleo de Kameruno. La 27an de majo 2015 Dang estis elektita kiel sukcedanto de Bethel Nnaemeka Amadi, li akiris 85 voĉdonojn.
Penagos
Penagos [PeNAgos] estas municipo en norda Kantabrio, Hispanio, en la Komarko Santandero.
Geografio
Ĝi limas norde kun Villaescusa, oriente kun Liérganes kaj sude kaj okcidente kun Santa María de Cayón.
Ĝi estas ĉe la suda deklivo de Peña Cabarga, kaj parto de ties teritorio formas la Naturparkon Cabárceno, kies instalado rekuperis medion tre degradita pro minado, en kiu pli ol mil naturaj bestoj el kvin kontinentoj kunvivas en duonlibereco. Tra la municipo iras la ŝoseo N-634 kaj sektoro de la elektra linio alttensia Soto de Ribera (Asturio)-Güeñes (Biskajo).
Demografio
Por areo de 31,67 km² estas 2 168 loĝantoj (laŭ censo de 2021). La 2 168 loĝantoj (2010) estas distribuataj en jenaj loĝlokoj: Arenal, Cabárceno, Llanos, Penagos (ĉefurbo) kaj Sobarzo.
Penagos kreskiĝis en la lastaj lastaj jaroj, ĉar la municipo estas ene de la ĉirkaŭurbaro de Santandero kaj ties loĝejoj estas pli malmultekostaj. Tamen antaŭe perdis loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento.
Fonto: INE
Historio
Alfonso la 8-a de Kastilio dankema pro ricevita helpo en la fama Batalo de las Navas de Tolosa, en 1212 havigis al la loko honoran titolon Real y Leal Valle. En kroniko de 1342 pri Alfonso la 11-a de Kastilio simile oni registris helpon por la Batalo de Salado. Filipo la 5-a kaj poste Fernando la 6-a en 1717 havigis al la loko honoran titolon Fiel (fidela), kio liberigis ĝin el salimposto, tiam tro alta. En 1778 Penagos estis unu de la Naŭ Valoj kiuj formis la Provincon Kantabrion kaj en 1822 iĝis moderna municipo.
Ekonomio
Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Georgo, Havaĵo de Loka Intereso, kaj la ponto super Búmbaro, en Llanos. En la foto de la tabelo videblas ludejo de tradicia kegloludo.
33454 Neilclaffey
Nomo
Ĝia nomo honoras Neil Claffey, mentoro n de unu finalist(in)o de la Regeneron Science Talent Search de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la ĉe la Nashua High School South de Nashua (Nov-Hampŝiro).
14693 Selwyn
14693 Selwyn estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Marilyn Selwyn, mentorinon en 2001 de unu finalisto de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Channel Young Science Challenge. Ŝi estis instruistino ĉe la Tanque Verde Elementary School de Tucson (Arizono, Usono).
Estraro de UEA 1998-2001
En la estraro de UEA dum la oficperiodo 1998-2001 oficis la jenaj personoj:
Aliaj estraranoj
Notoj: En 2000 estis alelektita Tacuo Hucimoto, kiel estrarano pri kulturo kaj landa agado.
Vetagrande
Vetagrande estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Vetagrande.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2964  loĝantojn. El tiuj estas 1420 viroj kaj 1544 virinoj. La komunumo havas surfacon de 142 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,560 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 500 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 50′ norda latitudo kaj 102° 33′ okcidenta longitudo.
Sociogeografio
En la komunumo vivas 6389 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 0 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.
Inter la virinoj estas 2,228 alfabetoj kaj 181 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 7.51%. Inter la viroj estas 2,098 alfabetoj kaj 143 analfabetoj, do 6.38% el la viroj estas analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/zacatecas/municipios/32050a.htm
Gagyvendégi
Gagyvendégi [gadjvendEgi] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó. Vendég kaŝiĝanta en la loknomo signifas: gasto.
63528 Kocherhans
63528 Kocherhans estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Ron Dyvig elde la Observatorio de Badlands en Quinn (Suda Dakoto, Usono).
Gagyvendégi
Situo
Gagyvendégi situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Encs troviĝas 19, Szendrő 23, Miskolc 50 km-ojn.
63528 Kocherhans
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Joseph G. Kocherhans, kiu aktive partoprenis al la restarigo de la Observatorio de Badlands post la tragika incendio en 1998. Kiel parto el siaj streboj, li desegnis, konstuis kaj donacis inĝenian sistemon por aŭtomatigi la regon de la kupolo. Antaŭ tio, li havis ampleksan kaj notindan karieron en geologia kaj konstrua inĝenierarto.
Gagyvendégi
Historio
La unua mencio devenis el 1327. Ekde tiam la kampoj apartenis al familio "Gagyi". La vilaĝo detruiĝis kaj senhomiĝis dum militado de Emeriko Thököly. En la 19-a jarcento incendio okazis. Vilaĝservo estas poŝto.
Pitakosilano
Pitakosilano, Kali-sise aŭ Pitakesulina estas planlingvo proponita de Jeffrey Henning en 1999. La ĉefa celo estas krei lingvon facile prononceblan al ĉiuj popoloj.
Morfologio
Estas 6 kazojn indikataj de vortetoj:
Estas nur du personaj pronomoj: le (mi, ni) kaj ne (vi).
Ĉiuj verboj estas derivataj de la nomoj per sekvo de vorteto se: Konune (komuniko)/ konune se (komuniki).