cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nudeco (arto)
Modernaj reinterpretoj
La feminisma arta movado celis doni al la virinoj la okazon, ke ilia arto atingu la saman nivelon de konateco kaj respekto, kiun la viroj ricevis en artoj. La ideo ke virinoj estas intelekte malsuperaj rilate al viroj venis de aristotela ideologio kaj forte dependis de la Renesanco. Aristotelo kredis, ke dum la procezo de generado homoj estis la forto. Ili tenis ĉiun kreeman potencon dum virinoj estis la riceviloj. La ununura rolo de virinoj en reproduktado estis provizi la materialon kaj funkcii kiel ujo. Ĉi tiu ideo forportiĝis en la bildo de la artisto kaj la nudeco en arto. La artisto estis vidita specife kiel blanka viro, kaj li estis la sola kiu tenis la denaskan talenton kaj kreivecon por esti sukcesa profesia artisto. Ĉi tiu kreda sistemo estis ofta en nuda arto. Virinoj estis prezentitaj kiel pasivaj, kaj ili ne posedis kontrolon de sia bildo. La ina nudeco dum la Renesanco estis bildo kreita de la maskla rigardo. Ĝi estas erotika bildo, kiu enhavas la alisekseman viran deziron.
En la artikolo de Jill Fields "Landlimoj en Feminisma Historio de Arto", Fields ekzamenas la feminisman artan movadon kaj kiel ili provis ŝanĝi la bildon de la ina nudeco. Ŝi konsideras, kiel la bildo de la ina nudeco estis kreita kaj kiel la feminisma art-historia movado provis ŝanĝi la manieron kiel la bildo de la ina nudeco estis reprezentita. Derivita de la renesanca idealo de virina beleco, la bildo de la ina korpo estis kreita de viroj kaj por vira spektantaro. En pentraĵoj kiel tiu de Gustave Courbet, La origino de la mondo, kaj tiu de Francois Boucher Ripozanta knabino, virinoj estas esprimitaj kun malfermitaj kruroj. Ĉi tiu simbolo implicas, ke virinoj devas esti pasivaj kaj ili estas objekto uzota. En la eseo de A. W. Eaton ''Kio Malsukcesas kun la (ina) Nudeco? Feminisma Perspektivo pri Arto kaj Pornografio'', ŝi diskutas multoblajn manierojn, en kiuj la arto de la ina nudeco celas virinojn. Ŝi konsideras kiel viraj nudecoj estas malpli oftaj kaj reprezentitaj kiel aktivaj kaj heroaj, dum ina nudeco estas signife pli ofta kaj reprezentas virinojn kiel pasivajn, vundeblajn, seksajn objektojn. La feminisma art-historia movado celis ŝanĝi la manieron laŭ kiu ĉi tiu bildo estas perceptita. La ina nudeco iĝis malpli grava ikono en okcidenta arto ekde la 1990-aj jaroj, sed ĉi tiu malpliiĝo en graveco ne malebligis al membroj de la feminisma arta movado enkorpigi aferojn kiel la "centra kerna" bildo. Ĉi tiu maniero reprezenti la nudan inan figuron en arto temis pri la fakto, ke virinoj regas sian propran bildon. La centra bildo estis koncentrita al vulvaj rilataj simboloj. Kunmetante novajn bildojn kaj simbolojn en la inan nudan bildon en okcidenta arto, la movado de feminisma arta historio daŭre provas kaj malmuntas la virbazitan artan mondon.
Intersekcieco
La nuda bildo en arto tuŝis nigrajn virinojn laŭ alia maniero male al blankaj virinoj, laŭ Charmaine Nelson. La malsamaj bildoj de la nuda en arto ne nur starigis sistemon por kontroli la bildon de virinoj, sed ĝi metis kolorojn al virinoj en alia loko. La intersekco de iliaj identecoj, kiel Nelson asertas, kreas "duoble fetiĉigitan nigran inan korpon." Virinoj nigraj ne estas reprezentitaj laŭ la grado kiun blankaj virinoj estas en nuda arto ekde la Renesanco ĝis la 1990-aj jaroj, kaj kiam ili estas reprezentitaj estas en alia maniero ol blankaj virinoj. La renesanca idealo de virina beleco ne inkluzivis nigrajn virinojn. La blankaj virinoj estis reprezentitaj kiel seksa bildo, kaj ili estis la ideala seksa bildo por viroj dum la Renesanco. Blankulinoj, en plej gravaj verkoj, ne havis pubhararon. Nigraj virinoj normale havas, kaj tio kreis ilian bildon laŭ besteca seksa maniero. Dum la bildo de la blankaj virinoj fariĝis unu el senkulpeco kaj idealigitaj, nigraj virinoj estis konstante malkaŝe seksigitaj.
Socia komentario
La nudeco ankaŭ estis uzita por fari potencan socian aŭ politikan aserton. Ekzemplo estas La Barikado de George Bellows, kiu montras belgajn civitanojn uzatajn kiel homaj ŝildoj de germanoj en la Unua Mondmilito. Kvankam surbaze de raporto pri vera okazaĵo en kiu la viktimoj ne estis nudaj, portretante ilin tiel en la pentraĵo emfazas ilian vundeblecon kaj universalan homaron.
Porcelan-fabriko de Chelsea
Porcelano de Chelsea estas konata pro ĝiaj figuroj. Ekde ĉirkaŭ 1760 ĝia inspiro venas pli el porcelano de Sèvres ol de Meissen.
En 1769 la manufakturo estis aĉetita de William Duesbury, posedanto de Royal Crown Derby, kaj la varoj ne estas diferencigeblaj dum la "periodo Chelsea-Derby" kiu daŭris ĝis 1784, kiam la fabriko de Chelsea estis malkonstruita kaj ĝiaj muldiloj, modeloj kaj multaj el ĝiaj laboristoj kaj artistoj estis transigitaj al Derby.
La historio de la fabriko povas esti dividita en kvar ĉefajn periodojn, nomitajn laŭ la identigaj markoj sub la varoj:
Periodo de Triangulo (ĉirkaŭ 1743-1749)
Tiuj ĉi fruaj produktoj surhavis ĉizitan triangulan markon. Plej multaj varoj estis blankaj kaj estis forte influitaj de arĝenta dezajno. La plej notindaj produktoj de tiu ĉi erao estis blankaj salujoj en formo de kankro. Eble la plej famaj pecoj estas la kruĉoj Kapro kaj Abelo en 1747 kiuj ankaŭ estis bazitaj sur arĝentaj modeloj. Kopioj de tiuj ĉi estis faritaj en Coalport en la 19-a jarcento.
Periodo de Levita Ankro (1749-1752)
Dum tiu ĉi periodo, la pasto kaj glazuro estis modifitaj por produkti klaran, blankan, iomete opakan surfacon sur kiu eblas pentri. La influo de porcelano de Meissen estas evidenta en la klasikaj figuroj inter italeskaj ruinoj kaj havenaj scenoj kaj adaptoj el la eldono de Fabloj de Ezopo de Francis Barlow. En 1751, estis faritaj kopioj de 2 servicoj de Meissen. Chelsea ankaŭ faris figurojn, birdojn kaj bestojn inspiritajn de la originaloj de Meissen. Floroj kaj pejzaĝoj estis kopiitaj el porcelano de Vincennes kaj el bildoj de Georg Dionysius Ehret.
Periodo de Ruĝa Ankro (1752-1756)
Kakemono-temoj (japana potfarado), estis popularaj ekde la malfruaj 1740-aj jaroj ĝis ĉirkaŭ 1758, inspiritaj de la Japanaj originaloj kaj poste de porcelano de Meissen kaj porcelano de Chantilly. Kelkaj tablo-varoj de angla inspiro dekoraciitaj per botanike fidelaj plantoj, kopiitaj el la 8-a eldono de The Gardener's Dictionary (1752) de Philip Miller estis ankaŭ produktitaj dum tiu ĉi periodo.
39464 Pöppelmann
39464 Pöppelmann estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Matthäus Daniel Pöppelmann (1662–1736), altranga ŝtata arkitekto ĉe la kortego de la saksa reĝo Aŭgusto la Forta. Lia plej granda verko estas la konstruaĵaro Zwinger en Dresdeno, unu el plej sukcesa plenumaĵo de la baroka estetiko.
Gloria Estefan
Gloria María Milagrosa Fajardo García Estefan (n. la 1-an de septembro 1957 en Havano, Kubo) estas kuba kantistino, komponistino kaj aktorino.
Viola vergo
Viola vergo estas ilo por apliki malalt-kurentan elektron al la korpo, por stimuli sekse, ofte dum BDSM-agado. Violaj vergoj uzas Teslo-volvaĵon.
Daisuke Nakamori
Daisuke Nakamori (中森 大介, n. ) estas japana futbalisto.
Gloria Estefan
Konata kiel la Patrino de la Latinamerika Popmuziko ankaŭ kiel la Latinamerika Madonna ĉar ŝi estas la latinamerika kantistino kiu enmodigis la popmuzikon en tuta Latinameriko kune kun Shakira kiu estas la nun "Reĝino de la Latinamerika Popmuziko".
Viola vergo
Moderna viola vergo kutime estas mantenata "vergo" el nigra plasto. La bazo havas ŝnuron, kiun oni konektas per ordinara mura konektilo. Vergu kutime havas intensregilon, kaj iuj havas ŝaltilon, apud la ŝnuro. La interna Teslo-volvaĵo konsistas el du elektraj volvaĵoj, kondensilo, kaj reostato. La pinto de la vergo havas ingon, en kiun oni enmetas elektrodon.
Daisuke Nakamori
Li futbalis ĉe Montedio Yamagata, Jatco TT kaj Sagawa Printing.
Gloria Estefan
Apenaŭ 16-monata aĝe, ŝia familio devis foriri la Kubon pro politikaj kialoj, ekloĝinte en Miami. Tiutempe ŝia patro estis la korpogardisto de la edzino de la kuba diktatoro Fulgencio Batista.
Viola vergo
Viola vergo kreas sensacon nur kiam estas distanceto inter la elektrodo kaj la korpo. La elektrodo ofte konsistas el klara hardita vitro, en kiu estas gaso kiu ardas aŭ lumetas dum uzado. Malsamaj gasmiksaĵoj produktas malsamajn lumajn kolorojn, tipe purpuron, ruĝon, bluon, aŭ rozon. La vitraj elektrodoj ankaŭ havas diversajn grandecojn kaj formojn, ekzemple bastoneto, rastilo, fungo, sfero, ktp. Ili kutime havas ian metalan ŝtopilon por enmeti en la elektrodingon de la viola vergo. La diversformaj elektrodoj kaŭzas diversajn sensacojn, kiuj povas esti tiklaj aŭ doloraj, malfortaj aŭ fortegaj, ktp. Kompreneble la kurentintenso efikas la sensacon.
Gloria Estefan
Post kelkaj jaroj en Miami, la familio translokiĝis al la usona ŝtato Teksaso, kie la patro de Gloria estis sendata de la armeo de Usono, al kiu li aliĝis enirinte en la landon.
Viola vergo
Oni povas ankaŭ uzi solidajn metalajn elektrodojn, kiuj kutime produktas pli intensan sensacon ol vitraj elektrodoj, kaj kiuj havas riskon de haŭtbrulo se la elektrodo restas tro longe ĉe unu loko korpa.
Gloria Estefan
La epoko kun Miami Sound Machine
Kun la paso de la jaroj kaj kun la ideo organizi muzikgrupon, ŝi konatiĝis kun Emilio Estefan, post kelkaj semajnoj ili denove koincidis en la muzikgrupo. Post kelkaj koncertoj, la nomo de la muzikgrupo ŝanĝiĝis al Miami Sound Machine.
Viola vergo
La norma usona grandeco por la elektroda konekto estas 7/16 coloj aŭ 11.11 mm.
Gloria Estefan
La epoko kun Miami Sound Machine
Gloria kaj Emilio geedziĝis en 1978, kaj laŭ la usona leĝo ŝi adoptis la edzan familinomon. En 1980 naskiĝis la unua filo de la paro, Nayib Estefan. Tiujare, forpasis la patro de Gloria.
Ekde tiu epoko aperis la laboraĵoj de la paro: En 1978 "Miami Sound Machine", en 1979 "Imported", kaj en 1980, "MSM" kiel la lanĉita disko en 1978 "Miami Sound Machine". El la disko MSM famiĝis la kanto "Regresa a mi" kaj ankaŭ muzikvideo. En tiuj diskoj miksiĝis latinamerikaj ritmoj kun kantotekstoj en la hispana kaj la angla. En 1981 la transnacia diskeldonejo CBS (hodiaŭ nomata SonyBMG) ofertis al ili kontrakton per kiu ili diskoniĝis en tuta Latinameriko kaj publikigis plurajn diskojn kun la grupo Miami Sound Machine.
En 1981 ili publikigis "Otra Vez", en 1982 "Rio" kaj en 1983 "A toda Máquina". Kantoj kiel "No será fácil", "Regresa a mi", "Otra vez", "Me enamoré otra vez", "Dinguili Bangui", "A toda máquina", "Yo quiero bailar" estis ŝiaj sukcesoj antaŭ la sukceso de "Dr. Beat" en Latinameriko.
En 1984 eliris la disko  Eyes of Innocence , kies kanto Dr. Beat estis mondskala sukceso kaj per ĝi ŝi eniris en la muzikmerkaton de Nederlando. La disko vendis entute milionon da ekzempleroj.
En 1985 ŝi lanĉis la diskon Primitive Love el kiu eliris la kanto Conga, Bad Boy inter aliaj. La muzikalbumo estis tiel sukcesa kiel la antaŭa ĉar vendiĝis ĉ. 5 milionoj da ekzempleroj. Danke al ĉi tiu albumo Gloria gajnis du premiojn American Music en 1986 la disko estris la unuan pozicion laŭ la vendolisto pri latinamerikaj kantoj de Usono.
En 1987 lanĉiĝis  Let It Loose , ĝi estis numero 1 en du landoj kaj atingis la numeron 101 inter la plej bonaj diskoj de la historio realigataj de artistino.
90 mejloj
La lasta disko lanĉita en 2007 estas "90 Mejloj" tute en la hispana. La titolo aludas la distancon inter Miami kaj Havano: 90 mejloj.
Hemistiko
Estas hemistiko la duono aŭ fragmento de verso kiu mezuriĝas en metriko kiel se ĝi estus entera verso kaj tiu duono estas separita de la alia duono per paŭzo en la modulado aŭ cezuro.
En la kastillingva metriko posedas hemistikojn la versoj de pli da dekunu silaboj, kiel la dekdusilaba verso (dividita de cezuro en du hemistikoj de ses silaboj), la aleksandro (en du hemistikoj de sep silaboj) ktp. La versoj tre ampleksaj povas havi eĉ tri aŭ pliaj hemistikojn.
Sándor Barta
BARTA Sándor estis rumanihungara apotekisto, verkisto naskita en Nagyvárad la 28-an de majo 1890 kaj mortinta la 7-an de aŭgusto 1944 en Aŭŝvico.
Kariero
Barta akiris diplomon de apotekisto en Koloĵvaro kaj li laboris en Gelence, poste en Covasna. Liaj vilaĝtemaj scenetaĵoj aperis en volumo Műkedvelők színháza (Kovászna 1928).
Drozero
Drozero (sunroso) estas genro de karnovoraj plantoj, kiuj vivas en medioj malriĉaj je bazaj nutrosubstancoj (aparte je nitrogeno) kiel ekzemple pluv-marĉoj aŭ sablaj grundoj. Drozeroj prizorgas la bezonatan nitrogenon per kaptado kaj digestado de bestoj, aparte: insektoj.
Narcís Monturiol i Estarriol
Narcís Monturiol i Estarriol (naskiĝis en Figueres Ĝirono kaj mortis  en Sant Martí de Provençals, Barcelono). Estis inĝeniero, intelektulo, presisto, eldonisto, artisto, politikisto kaj inventisto, al kiu oni ŝuldas la unuan submarŝipon meĥanike pelatan per karburilo.
Biografio
Inventisto, humanisto, defendante la sciencan progreson profite al plibonigo de vivkondiĉoj, li ankaŭ elstaris en arta, astronomia kaj filozofia kampoj. Li estis samideano de Anselm Clavé, Francesc Sunyer i Capdevila kaj Ildefons Cerdà.
Drozero
La kaptilo de "sun-roso"
Sur la folioj troviĝas multaj tentakloj kun la karakterizaj glutoj. La gutoj aspektas kiel roso, sed fakte konsistas el glua mukeca sekreciaĵo, kiu allogas bestetojn, ĉefe insektojn.
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
Li naskiĝis en Figueres, en familio de menestroj (sia patro estis barelisto).
Drozero
La kaptilo de "sun-roso"
Bestetoj tuŝas la gutojn kaj gluiĝas. Ju pli ĝi baraktas por liberiĝi, des pli da apudaj tentakloj moviĝas al la kaptaĵo. Kelkaj drozeroj eĉ posedas faldeblajn foliojn: la drozero kaba povas faldiĝi je 180° kaj tiel enŝlosi la kaptaĵon. Enzimoj en la guto komencas digesti la kaptitan besteton, dum aliaj glandoj ĉe la bazo de la tentakloj sekrecias enzimojn por sorbi la nutrajn substancojn.
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
Li komencis medicinajn studojn en Cervera, kiun li decidis forlasi, sekve li studis juron en Barcelono, kie li diplomiĝis en 1845. Anstataŭ entrepreni la karieron, li dediĉis sian talenton al ideologia aktivismo kaj poste al scienco kaj teknologio.
Drozero
Endanĝerigo
Eŭropo: Protektita estas drozero en Aŭstrio, Bulgario, Finnlando, Francio, Germanio, Hungario, Svisio. - La plej granda danĝero por la eŭropaj specioj estis la homa uzado de ilia biotopo marĉo per sekigo kaj forfosado de la torfo. Tiel en multaj regionoj perdiĝis grandaj areoj da marĉo kaj kune kun ili la drozeroj. Ne sukcesis provoj, rehejmigi drozeron en marĉoj, kie ĝi perdiĝis.
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
Li lernis la metion de la presado kaj en 1846 li fondis presejon kun amiko. Oni publikigis revuojn kaj broŝurojn, en kiuj li diskonigis siajn radikajn ideojn al favoro de feminismo, pacismo kaj komunismo. Li baldaŭ simpatiis kun la ideoj de Étienne Cabet, kun kiu li subtenis interrespondecon kaj estis entuziasma sekvanto. Li diskonigis ikarian utopion per siaj periodaĵoj, precipe la revuo "La Fraternidad" (1847), la unua periodaĵo komunista en Hispanio. En liaj paĝoj eldonis Hispana traduko de la romano de Cabet Voyage en Icarie kaj subtenis la katalunan partoprenon en la utopiaj komunumoj "Icària" kaj "Nova Icària" (patronis la ekspedicion de Joan Rovira en 1848, kiu iris kun Kabeto (Cabet) al Usono por fondi komunumon), Li ankaŭ fondis la revuon "La Madre de Familia" (La Familia Patrino) en 1846, en kiu li promesis "protekti virinojn de la tiraneco de homoj", kaj eldonis kun Joan Landa, la serion "Hombres i mujeres célebres de todos los tiempos" (Viroj kaj virinoj famuloj de ĉiuj epokoj).
Drozero
Endanĝerigo
En Sudafriko kaj Aŭstralio la ĉefdanĝero estas la disvastiĝo de loĝkvartaloj kaj la sekigo por krei agrikulturajn areojn.
Hokajdo
Hokajdo aŭ Hokkajdo (  – «vojo de norda maro») estas insulo kaj gubernio norde de Honŝuo. La gubernia ĉefurbo estas Sapporo. En la aina lingvo, ĝi estas nomata Ainu Mosir, tio estas «tero kie homoj loĝas».
Drozero
Endanĝerigo
En Madagaskaro la ĉefdanĝero estas la kolektado de drozeroj por eksporti ilin kiel ekzotikaĵoj por eŭropaj loĝĉambroj (jare 10-200 milionoj!).
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
En 1848 la hispana registaro fermis "La Fraternidad" kaj li ekziliĝis en Francio. Li revenis Barcelonon, danke al amnestio, en 1849, kaj fondis novan revuon, "El Padre de Familia", (La Patro de Familio), 1849-1850, sed la registaro malpermesis sian eldonan aktivismon kaj li direktis sian atenton al scienco kaj inĝenieristiko, dum, por postvivi, presis edukan materialon.
Hokajdo
Dum aliaj gubernioj estas nomataj sen administra sufikso [to],  [fu], aŭ  [ken] (ekzemple:  [Fukuŝima-ken] – «gubernio Fukuŝima»), Hokajdo estas nomata kun administra sufikso: Hokajdo (北海道 [Hokkaidō]), ne Hokaj/Hokkaj (北海 [Hokkai]).
Drozero
Literaturo
Darwin Charles: Insectivorous Plants, (insektmanĝaj plantoj) 1875.
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
Pro liaj politikaj agadoj li rifuĝis en Cadaqués (1855), kie laboris kiel pentristo. Li tie observis la malfacilan kaj danĝeran laboron de la koralo-rikoltistoj, kaj pro tio li pripensis la eblojn de la subakva navigado. Kiam li revenis al Barcelono en septembro 1857 organizis kun amikoj la unuan komercan socion dediĉita al ĉi tiu tipo de navigacio en Hispanio, kun la nomo de Monturiol, Font, Altadill kaj kompanio.
Hokajdo
Kiel insulo
Hokajda insula areo estas 77 981,87km², la 2-a plej granda insulo en Japanio sekvante Honŝuon, kaj ĝi estas la 21-a plej granda insulo en la mondo. Cugaru Markolo dividas Hokajdon kaj Honŝuon, sed oni transiĝas ĝin per tunelo Sejkan. Okcidente de Hokajdo estas Japana Maro, sud-oriente estas Pacifiko, nord-oriente estas Oĥotska Maro.
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
En 1858 prezentis lian projekton en libreto titolita "El Ictíneo o barco-pez" (La Iktíneo aŭ fiŝa ŝipo).
Hokajdo
Kiel insulo
Iŝikari (rivero), Teŝio (rivero), Tokaĉi (rivero), Kuŝiro (rivero), Abaŝiri (rivero), Rumoj (rivero)
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
Poste, aliaj provoj ankoraŭ havis pli da prestiĝo kaj la registaro de la reĝino Izabela II promesis helpon, sed nur venis malfacilaĵojn malgraŭ la subteno de prestiĝaj personecoj. Li fine atingis sufiĉe da kapitalo por krei la kompanio "La Navegación Submarina" (La Submara Navigado) por disvolvi la Iktíneo II, kiu iom interesis al la altaj militaj instancoj. Ĉi tiu nova submarŝipo, kiu estis ekipita per anaerobia propulso-sistemo, estis lanĉita al la haveno de Barcelono la 2-an de oktobro 1864.
Hokajdo
Kiel insulo
Akan (lago), Kusŝaro (lago), Saroma (lago), Ŝikocu (lago), Toja (lago), Maŝu (lago)
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
Malgraŭ ĉi tiuj sukcesoj, en 1867 lia kompanio bankrotis kaj, Monturiol decidis malmunti la submarŝipon kaj forlasi la projekton ĉar mankis subtenon.
Hokajdo
Kiel insulo
Biogeografie Hokajdo troviĝas en la orientazia ekoprovinco de la palearkta ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF).
Kiel municipo
Kiel municipo, Gubernio Hokajdo enhavas ĉirkaŭantajn insulojn: Riŝiri (insulo), Rebun (insulo), Okuŝiri (insulo), Teuri (insulo), Jagiŝiri (insulo), Oŝima (granda insulo), Oŝima (insulo) kaj Nordaj Teritorioj (Itrupo, Kunaŝiro, Ŝikotan (insulo), Habomai (insuloj))
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
En 1869 li skribis la unuan traktadon pri submara navigado, sub la titolo "Ensayo sobre el arte de navegar por debajo del agua" ( Eseo pri la Arto de la submara navigado), presita en 1891.
De 1868 li revenis al politika agado. Kiel membro de la Federacia Partio, li estis deputito de la Konstituciiga Asembleo de la Unua Hispana Respubliko (1873).
Hokajdo
Kiel municipo
Ĉar Rusio dominas Nordajn Teritoriojn, gubernio Hokajdo ne regas ilin.
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
Iom poste, li estis nomumita direktoro de la Nacia Fabriko de Monero kaj Stampado, kun sidejo en Madrido, Pozicio, kiun li okupis dum la monatoj kiujn daŭris la respublika reĝimo kaj kie li establis procezon de ĝia inventado por produkti gluecan paperon pli rapide.
Hokajdo
Subgubernioj
Hokajdo enhavas 14 subguberniojn (支庁 [ŝiĉo]).
Ajnuoj en Esperanto
Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 43an ĉapitron "La ainoj kaj iliaj fabeloj" al komentoj pri la popolo en la insulo Hokajdo; poste ŝi rakontas du fabelojn pri du gigantaj vulpoj kaj alaŭdo respektive.
Narcís Monturiol i Estarriol
Biografio
En 1882 li ankoraŭ publikigis ĵurnalon, "El Anunciador Financiero" (La Financista Anoncisto), Li mortis en 1885, ruinigita kaj tute forgesita, en Sant Martí de Provençals, malnova loĝantaro aldonita nuntempe al Barcelono, kie en la jaroj 1846 - 1847 grupo de katalunaj partianoj de Étienne Cabet fondis ikarianan komunumon. En 1972, liaj restoj estis transdonitaj al Figueres kaj entombigitaj en la sekcio de gravuloj ĉe la urba tombejo.
Henri Herz
Henri Herz (Heinrich) (naskiĝis la 2-an de januaro 1806 en Vieno; mortis la 5-an de januaro 1888 en Parizo) estis aŭstra pianisto, komponisto, pianinstruisto kaj piankonstruisto.
Narcís Monturiol i Estarriol
Inventoj
La nomo de la submarŝipo Ictíneo estas formita el ΙΧΘΥΣ, fiŝo en la greka. Entute konstruita el ligno, ĝia 7 metrojn longa korpo, havas formon de fiŝo.
Henri Herz
Edukado, instruado
Herz kiel infano estis edukata de sia patro kaj Daniel Hünten. Li iris al konservatorio de Parizo en 1816 kaj studis tie sub Victor Dourlen kaj Anton Reicha. Ekde 1842 ĝis 1874 li instruis tie, lia lernantino Roger-Miclos sonregistris 1900 pecojn por Fonotipia Company.
Narcís Monturiol i Estarriol
Inventoj
Aliaj inventoj estis maŝino por farado de dosierujoj, maŝino por fari cigaredojn (la ununura por li patentita, 1866), nutrado farita el saliko por kunikloj, proceduro de malvarma fabrikado de sapo, sinteza ŝua plandumo, likva gluo por ligno, koncentra ujo-cilindro por motorcilindroj, bitumeno por ŝuoj, aparato por akiri kopiojn de originalaj skribaĵoj aŭ desegnaĵoj, projektis tramo por Tarragona, planis preterportadon de akvo el la rivero Ter al Barcelono, rotacia ricevilo de vaporo, sistemo de konservado por viando, ktp.
Henri Herz
Koncertoj, piankonstruado
Kiel festata pianisto li sin prezentis tutmonde sur turneoj, ekz. en Rusio kaj aliloke en Eŭropo samkiel en Usono. Je tio ekestis krom la libro "Meine Reisen in Amerika" ok pianokonĉertoj kaj aliaj pecoj.
Narcís Monturiol i Estarriol
Heredaĵo kaj omaĝoj
Monumento, verko de skulptistoj Ricard Giralt kaj Enric Casanovas estis starigita, en lia memoro, en 1918 malsupre de la Rambla de Figueres.
Henri Herz
Koncertoj, piankonstruado
Herz fondis sian propran pianometiejon en Parizo kaj konstruigis tie koncertdomon.
Narcís Monturiol i Estarriol
Heredaĵo kaj omaĝoj
Kolegio (IES) portas lian nomon.
Henri Herz
Samtempula kritiko
Robert Schumann opiniis lian muzikon triviala. La edzino de Robert, Clara Schumann, tamen vidis en ĝi laŭdindan econ, kiu defias la interpretadon de la prezentanto.
Narcís Monturiol i Estarriol
Heredaĵo kaj omaĝoj
En 1972 la mortintaj restaĵoj de Narcís Monturiol estis transigitaj al tombejo de Figueres, en la sektoron de famaj personecoj.
Fonto
Aldono estas traduko de la kataluna Vikipedio
Kuroso
Kuroso  (malnova greka lingvo: κοῦρος, plurale kouroi) estas la moderna termino donita al memstaraj malnovgravaj skulptaĵoj kiuj unue aperas en la Arkaika periodo en Grekio kaj reprezentas nudajn virajn junulojn. En antikva greka lingvo, la vorto kouros signifas "junulo, knabo, precipe el nobla rango". Kvankam  Kouroi estis eltrovita en multaj antikvaj grekaj teritorioj, ili estis speciale eminentaj en Atiko kaj Beotio. La esprimo kuroso unue estis proponita por tio, kio estis supozeble proskribitade Apolono en 1895 rilate al la junulo de Keratea, kaj adoptita de Henri Lechat kiel ĝenerala termino por la staranta vira figuro en 1904. Tiaj statuoj troviĝas tra la greka kulturo; la supereco de ĉi tiuj estis trovitaj en sanktejoj Apolono kun pli ol cent nur en la templo dediĉita al Apolono Poiiono, Beotio. Ĉi tiuj memstaraj skulptaĵoj estis tipe marmoraj, sed la formo ankaŭ estas farita el kalkŝtono, ligno, bronzo, eburo kaj terakoto. Ili estas tipe grandaj, kvankam fruaj kolosaj ekzemploj estas ĝis 3 metroj altaj.
Königsplatz
Königsplatz (Reĝa Placo) estas placo en Munkeno, Germanio. Konstruita en la stilo de eŭropa novklasikismo en la 19-a jarcento, ĝi estas centro de kultura vivo. La areo ĉirkaŭ Königsplatz estas hodiaŭ hejmo al la Kunstareal, la galerio de Munkeno kaj muzea placo.
Arkitekturo
La placo estis desegnita kiel parto de la reprezenta bulvardo Brienner Straße de Karl von Fischer laboranta por kronprinco Ludoviko de Bavario kaj elmetita de Leo von Klenze. Fischer modeligis Königsplatz laŭ Akropolo en Ateno. La koncepto estis klasika rigoro integriĝinta en naturo kaj do esprimo de urbaj ideoj de Ludoviko la 1-a, kiu deziris vidi kulturan vivon, civitajn idealojn, katolikan kristanismon, reĝan administron kaj la militistaron kune kaj integriĝintan en naturo.
Klenze kadris la placon kun la ionika Glyptothek kaj la dorika Propylaea (Propyläen; kreita kiel monumento por la aliĝo de Otto la 1-a). La korinta Ŝtata Muzeo de Klasika Arto estis starigita de Georg Friedich Ziebland, kaj la Abatejo de St. Bonifaco troviĝis malantaŭe. Glyptothek estis konstruita en 1816, la Propileo estis nur kompletigita en 1862.
Lenbachhaus troviĝis ĉe la nord-okcidenta flanko de la placo.
Königsplatz dum la Tria Regno
Du Honoraj Temploj (Ehrentempel) estis starigitaj ĉe la orienta flanko de la Königsplatz en severa novgreka stilo por eĥi la arkitekturon de la pli malnovaj konstruaĵoj; ili konsekris la restaĵojn de dek ses nazioj mortigitaj en 1923 dum Hitler-puĉo, ili estis adoritaj de nazioj kiel martiroj. Ambaŭ temploj estis disfaligitaj fare de usona armeo en 1947, kvankam iliaj platformoj restas ĝis nun. Du konstruaĵoj de la Nazia Partio estis konstruitaj fare de Paul Troost apud la temploj ankoraŭ ekzistantaj; en unu el ili, la Führerbau, la Munkena interkonsento estis subskribita en 1938. Hodiaŭ ĝi estas lernejo por muziko kaj teatro nomita Hochschule für Musik und Theater München.
La marŝo al la Führer (Der Marsch zum Führer) estas nazia propaganda filmo liberigita en 1940. Ĝi prezentas la tutlandan marŝon de Hitlera Junularo al Nurenbergo kaj prezentas Königsplatz.
Post la milito, la Königsplatz estis restarigita al sia antaŭ-milita aspekto.
Transportado
La Königsplatz estas servita de samnoma stacio de la metroo de Munkeno.
Volontuloj de TEJO
Volontulo de TEJO estas persono, kiu volontule laboras kiel oficisto por TEJO. En la lastaj jaroj estas samtempe ĉiam unu TEJO-volontulo, kiu laboras en la Centra Oficejo de UEA en Roterdamo. La oficperiodo de la volontulo estas kutime unu jaro. Antaŭe la volontulo loĝis senpage en la volontula ĉambro de la Centra Oficejo (en la ĉambro Frank Netrval) nun la volontuloj loĝas senpage kune en VolDom. Ili ricevas poŝmonon de TEJO.
Oleosomo
Oleosomo estas la nomo de grasa alpendaĵo de  diasporoj (semoj) de plantoj. Plantoj, kiuj disvastigas siajn semojn per birdoj (birdoĥorio) aŭ formikoj (formikoĥorio) formas tiujn grasoriĉajn semojn. En la tropikoj la oleosomo estas pli granda kaj brile kolora kaj allogas birdojn. En la moderklimataj regionoj la oleosomo estas pli malgranda kaj allogas formikojn.
Ignác Goldziher
Ignác GOLDZIHER laŭ hungarlingve kutima nomordo Goldziher Ignác estis hungara lingvisto, filologo, orientalisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1892), membro de 8 eksterlandaj akademioj. Lia filo estis Károly Goldziher. Ignác Goldziher naskiĝis la  1850 en Székesfehérvár. Li mortis la 1921 en Budapeŝto.
Volontuloj de TEJO
Historio
Rikardo Cash estis verŝajne la unua juna esperantisto dungita je la servo de TEJO. En septembro 1969 ĝis septembro 1970, li estis sekretario de la komisiono pri neesperantistaj organizoj (NEJO-komisiono) de TEJO. Tiu komisiono kreita de Humphrey R. Tonkin kaj Hans Bakker baldaŭ fariĝis Komisiono pri Eksteraj Rilatoj (KER). De oktobro 1970 ĝis julio 1972, tiun taskon plenumis Jeanne-Marie Liouville, kiu en julio 1971 estis elektita TEJO-vic-prezidanto, ŝarĝita pri Eksteraj Rilatoj. Ambaŭ Rikardo kaj Jeanne-Marie estis dungitoj de Stichting voor Internationale Kommunikatie (Fondaĵo por Internacia Komunikado), nederlanda fondaĵo kreita de Hans Bakker cele al financado de tiuj TEJO-oficistoj. En la postaj jaroj (1972/73 kaj 1973/74) funkciis kiel Sekretarioj pri Eksteraj Rilatoj Janet Sly, Jim Cushing kaj Radinka Gavrilović. La oficejo troviĝis en Amsterdamo, en ejo luita de Stichting voor Internationale Kommunikatie; foje ankaŭ en la Internacia Esperanto-Instituto (en Hago), kiu konsentis helpi kiam TEJO perdis la ejon. Poste, tamen, UEA akceptis en sia centra oficejo la junan deĵoranton pri la eksteraj rilatoj de TEJO; ŝajne la unua plentempa volontulo de TEJO kiu laboris en Roterdamo, fine de la 1970-aj jaroj, estis Ian Tarrant, kiu poste fariĝis TEJO-estrarano respondeca pri eksteraj rilatoj de 1980 ĝis 1983.
Ignác Goldziher
Biografio
Ignác Goldziher devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Pest (urbo), kie li lernis ekzemple de Ármin Vámbéry. Li plulernis en Germanio, poste li esploris en Oxford kaj Cambridge. Hejmenveninta en 1872 li ekinstruis en universitato de Pest. En la sekva jaro li studvojaĝis en Sirio, Palestino kaj Egipto. Ekde 1900 li instruis en lernejo por rabenoj. En 1904 en Usono, en 1913 en Suomio li estis gastoprofesoro. Li okupiĝis precipe pri islamo, Korano.
Blokpozitivo
Kiel blokpozitivo oni nomas la pozitivon de mezepoka orgeno, kiu enhavas nur labiofajfilojn kaj ne estas subdividita en registrojn.
Oleosomo
Evolucihistorie la oleosomoj aperis unue en la tropikoj. La cirkonstancoj de la moderklimataj zonoj postulas signifan malgrandigon de la semoj. Tio ekskludas la birdoĥorion kaj ebligas nur la disvastigon pere de formikoj.
Ignác Goldziher
Verkaro (elekto)
(1919)
Oleosomo
„Carunkula“ (karunkulo) kaj „strophiole“ (strofiolo)
Laŭ ilia loko la oleosomoj estas distingitaj en caruncula (lat., „karneca elkreskaĵo“) kaj strophiole (greka-latina, „kroneto“). La karunkulo, kiuj ekzistas ekzemple en la plantfamilio de la Eŭforbiacoj (Euphorbiaceae) kaj ĉe la genro Moehringia, troviĝas ĉe la ĝermaperturo. La strofiolo ĉe la funikulo respektive semsuturo.
Oleosomoj kaj formikoj
Oleosomoj ĉe mirmekoĥoriaj plantoj enhavas precipe grasojn, sukeron kaj kelkfoje Vitaminon B, Vitaminon C, amelon kaj proteinon. La oleosomo nur estas destinita por manĝo. Formikoj transportas la diasporojn pro la oleosoma alpendaĵo en iliaj konstruaĵoj, tie ili forprenas la oleosomon de la diasporo kaj poste transportas la semon, al kiu ili ne havas intereson, el la konstruaĵo.
Multaj plantoj, kiuj uzas tiun disvastigmeĥanismon kreskas en formikoriĉaj arbaroj. Blanka oleosomo kaj nigra semo havas ekzemple Corydalis. Ankaŭ galanto, arbara violo, Moehringia kaj Euphorbia amygdaloides apartenas al plantoj en mezeŭropaj arbaroj, kiuj havas oleosomojn.
La sama principo troviĝas ankaŭ en varme sekaj regionoj ĉe herbaj plantoj kaj lignoplantoj, ĉar tie ankaŭ vivas multaj formikoj. Jenaj plantoj de tiuj regionoj havas oleosomojn: Anchusa, Centaŭreoj respektive la lignoplanto Akacio.
Volontuloj de TEJO
Listo
Jen nekompleta listo de la volontuloj de TEJO (tiuj kiuj laboris plentempe en la centra oficejo en Roterdamo). Kursive estas menciataj volontuloj aliaj (ne nepre laborintaj por TEJO).
PACO (revuo)
Paco estis nomo de revuo de Mondpaca Esperantista Movado (MEM).
Mondpaca Esperantista Movado, fondita en la jaro 1953 en Aŭstrio, havis apartan signifon por la reorganizado de la Esperanto-movado en la eŭropaj socialismaj landoj. MEM eldonis monatan revuon kun la nomo "Paco". La unuopajn kajerojn eldonis la MEM-sekcioj en diversaj landoj. Tio signifas, ke la januaran numeron ekz. eldonis la japana MEM-sekcio, la februaran la franca, la martan la bulgara ktp. Ankaŭ la MEM-sekcio de GDR eldonis numerojn de „Paco“.
Germana Demokrata Respubliko
Kiel menciite, ekzistis regula serio dumonate kaj naciaj eldonoj en pli bona kvalito. Nome la ĉiujara eldono de Germana Demokrata Respubliko (GDR) estis abunda kaj belaspekta. Redaktoro Detlev Blanke
La GDR-eldonoj de Paco enhavis krom materialoj pri internaciaj politikaj problemoj multajn artikolojn pri kulturo, krome beletraĵojn, fakajn artikolojn pri interlingvistiko/esperantologio kaj la Esperanto-movado en GDR kaj internacie, krome recenzojn.
Eĉ antaŭ la oficialigo de la Esperanto-movado en GDR jam aperis kajero, nome en la jaro 1960, kiel eldonaĵo de Germana Packonsilantaro. Ĝin redaktis Ludwig Schödl (Neuruppin) kaj Karl Maier (Berlin). Ĝi estis 10-paĝa kaj aperis en eldonkvanto de 6000 ekzempleroj. Post la fondo de Centra Laborrondo de Esperanto en Germana Kulturligo (poste: en Kulturligo de GDR, kaj ekde 1981: Esperanto-Asocio en Kulturligo de GDR) la nova organizaĵo fariĝis la MEM-sekcio de GDR kaj komencis regule eldoni kajerojn de „Paco“, unufoje jare, de 1966 - 1989. La kajero de 1966 estis 32-paĝa, tiuj de 1967 kaj 1968 estis 36-paĝaj, ĉiuj aliaj estis 40-paĝaj. Temis pri luksaj eldonoj, prilaboritaj de profesia grafikisto de la eldonejo Zeit im Bild, Dresdeno. La kajeroj estis riĉe ilustritaj, formato A4. La eldonkvanto estis inter 5000 kaj 6000 ekzempleroj. La revuo estis vaste dissendata tra la mondo, ne nur al la unuopaj MEM-sekcioj. La 24 kajeroj kune ampleksas 944 paĝojn. Pri la ĉefa enhavo informas bibliografio en „der esperantist“ 162/1990, p. 90-93. La respondeca redaktoro por la kajeroj 1966 ĝis 1971 estis Eugen Menger, almenaŭ formale. La kajerojn de 1972 - 1989 redaktis Detlev Blanke.
Ĉeĥoslovakio
Ĉeĥoslovakaj eldonoj de PACO aperadis inter 1955 kaj 1988, kutime unu aŭ du numeroj jare. Apud politikaj artikoloj ili alportadis ankaŭ beletron kaj historiajn artikoloj. Unua redaktoro estis Rudolf Burda (1955-1958), Josef Eduard Ambrož (1960-1961), Adolf Malík (1961-1963), Čestmír Knobloch (1964-1971),  Oldřich Kníchal (1973-1976), Zdenko Křimský (1978-1981), Margit Turková (1982-1987), Imro Havaš (1988). En la redakta rondo laboris multaj aliaj konataj esperantistoj: Tomáš Pumpr, Rudolf Hromada, Miloš Lukáš, Jana Cíchová, Stanislav Košecký, Vlastimil Kočvara, Magda Šaturová, František Šatura, Jiří Karen, Josef Rumler, Jiří Patera, František Sviták, Eduard Vladimír Tvarožek, Eduard Felix. Grafika aranĝo Milan Labašta.
Anikó Salamon
SALAMON Anikó (ŝalamon) estis rumanuja hungara folkloristino naskita en Reci la 2-an de julio 1945 kaj mortinta en Kluĵo la 1-an de julio 1981. Ŝi estas filino de Sándor Sombori kaj fratino de András Salamon.
Biografio
Anikó Salamon akiris diplomon de hungara lingvo-etnografio en ELTE en 1972. En Kluĵo ŝi estis kunlaboranto de libroeldonejo de la Kriterion Könyvkiadó. Ŝian vastan manuskriptan folklormaterialon faritan inter la ĉangoj konservas la Etnologia Dataro de Etnografia Muzeo de Budapeŝto. Ŝi sinmortigis.
Blokpozitivo
En romanikaj orgenoj kutime troviĝis nur malmultaj fajfilvicoj kun plejparte nur unu malferma labiofajfila registro por ĉiu en la blokpozitivo enesta futpozicio. Tia blokpozitivo povis esti ekipata ekz.per 8′ + 4′ + 2′. Alia variaĵo estis ekz. 8′ + 51/3′ + 4′ + 22/3′ + 2′. Ĉikaze oni ne alcelis la formadon de akustika 16′-pozicion, sed la ludadon de kvintparaleloj, kiu tiam ne malkutimis. Ĉar oni ludis plejofte nur unu voĉon sur tiuj ĉi muzikiloj, la kunsonanta kvinto ne ĝenis.
En gotika tempo oni konstruis unuajn pli grandajn orgenojn kaj pliampleksigis la blokpozitivojn. La kvinto super la plej malalta fajfilvico (51/3′ je 8′-bazo) pli kaj pli forfalis, ĉar ekestis duvoĉa ludado kaj jen la kunsonanta kvinto ĝenis. Nun ankaŭ eblis konstrui pli grandajn kaj pli malgrandajn orgenfajfilojn samkiel fermajn fajfilojn, tiel ke la blokpozitivo ankaŭ povis baziĝi sur 16′-fundamento kaj pli altaj fajfilvicoj povis alveni. Iom malgranda blokpozitivo tiatempa estis ekz. okupata per 8′ + 4′ + 22/3′ + 2′ + 11/3′. Granda blokpozitivo jam povis enhavi fajfilvicojn je 16′ + 8′ + 51/3′ + 4′ + 22/3′ + 2′ +11/3′ + 1′. En ĉi tiuj blokpozitivoj precipe la pli altaj futpozicioj estis pluroble okupata, je kio la nombro de fajfiloj por futpozicio plejofte kreskis laŭ la tonalteco. Pli malgrandaj orgenoj tamen devis kontentiĝi per unu fajfilo por futpozicio. Tiutempe ankaŭ ekestis la unuaj pedalverkoj, kies blokpozitivoj situis plejofte oktavon pli malalta ol la manuala blokpozitivo.
La mezepokaj orgenoj havis laŭskale de nia tempo manualamplekson ĉ. de B–a1(–f2), la pedalaro ankaŭ komencis je B, sed ĝi ofte nur etendiĝis sur unu ĝis unu kaj duonaj oktavoj. La fajfiloj estis fabrikataj laŭ fiksmezuro, t.n. ke ĉiuj fajfiloj de unu futpotzicio havis la saman diametron. Per tio ekestis sono ŝanĝiĝanta laŭlonge de la tonamplekso ekde iomete froteta en la plej malalta pozicio ĝis fluteca en la plej alta pozicio.
Dum la finiĝanta mezepoko unuaj „registroj“ ekestis (voĉseparo). Per la unua voĉseparo oni dividis la blokpozitivon en antaŭaĵon kaj malantaŭaĵon. Je tio oni dividis la ventkeston en du partojn, kiujn oni povis enŝalti per barvalvo. Tiun ĉi sistemon oni nomas barvalvokesto. La antaŭa kesto (prestanto) enhavis la plej malaltajn faifilvicojn, do 8′ + 4′ aŭ 16′ + 8′ + 8′, la malantaŭa kesto ĉiujn pli altajn fajfilvicojn. Per la dua voĉseparo oni separis la malnovan prestanton en prestanton (tiam alternative jam nomata principalo), kiu nun nur enhavis la plej malaltan fajfilvicon, do 8′ aŭ 16′, kaj oktavon, kiu enhavis la pluajn fajfilvicojn de la malnova prestanto, do 4′ aŭ 8′ + 8′. La malnova malantaŭa fajfilaro estis subdividita en postfajfilaro, kiu enhavis la pli malaltajn fajfilvicojn de la malnova antaŭa fajfilaro, kaj cimbalo, kiu enhavis la du aŭ tri plej altajn fajfilvicojn el la malnova malantaŭa fajfilaro. Je pli malgrandaj orgenoj oni rezignis pri la separo de la malnova malantaŭa fajfilaro. Tiutempe ankaŭ komencis pliampleksigo de la manualamplekso. Por ke la sondiferencoj inter alta kaj malalta pozicio ne iĝis tro grandaj, oni devis rezigni la fiksmezuron, tio signifas, ke oni devis konstrui malgrandajn fajfilojn ene de futpozicio kun pli malgranda diametro ol la grandajn. Kun kvar barvalvoj oni atingis teknikan limon. Por apartigi pli fajfilvicojn (registrojn) el la blokpozitivo aŭ eĉ enmeti novajn registrojn necesis fundamentaj ŝanĝoj en la orgenkonstruo.
NGC 3730
NGC 3730 (aliaj indikoj — MCG -1-30-3, NPM1G -09.0436, PGC 35743) estas galaksio en konstelacio Pokalo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Veselo (Simferopola distrikto)
Veselo estas vilaĝo en la Perova komunumo de la Simferopola distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo). Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 184 homoj.
Geografio
La vilaĝo situas en la centra parto de la Simferopola distrikto, en la antaŭmontara parto de Krimeo, ĉirkaŭ 2 kilometrojn okcidente de la urbotipa loĝloko Aeroflotsko (kiu apartenas al la Simferopola urba municipo). La plej proksimaj loĝlokoj estas la vilaĝoj Rodnikovo (situanta ĉirkaŭ 3 kilometrojn norde) kaj Kluĉo (situanta 5 kilometrojn sude).
Historio
La unuaj fidindaj historiaj mencioj pri la vilaĝo (menciita kiel Azman) aperis en la jaro 1784. Laŭ la informoj de la jaro 1805 la vilaĝo (menciita jam kiel Atman) havis 16 kortojn kaj estis loĝata de 129 homoj (ĉiuj ili estis krime-tataroj). Meze de la 19a jarcento la loĝantaro de la vilaĝo iom malkreskis pro la elmigrado de krime-tataroj en Turkion. La statistikaj dokumentoj de la jaro 1887 raportas pri 125 loĝantoj.
La 18an de majo 1948 per la ukazo de la estraro de la supera konsilio de RSFSR la vilaĝeto ricevis la nomon Vesjolaja ; iom poste ĝia statuso kaj nomo estis ŝanĝitaj al vilaĝo Vesjoloje (la rusaj nomoj Vesjolaja/Vesjoloje signifas laŭvorte gaja). La alinomado estis kaŭzita de la deportado de la krime-tatara popolo maje 1944 (post kio multegaj loknomoj en Krimeo estis ŝanĝitaj).
Ekde la jaro 1965 la vilaĝo apartenas al la Simferopola distrikto.
Nuntempo
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 184 homoj (la pli ĝisdataj pritaksoj de la jaro 2009 mencias 158 loĝantojn ). La areo de la vilaĝo estas 25,7 hektaroj, la kvanto de kortoj estas 62.
La ĉefa ekonomia branĉo de la vilaĝo estas agrikulturo. Per la busa transporto la vilaĝo estas ligita al Simferopolo kaj al la aliaj vilaĝoj de la Perova komunumo.
Nefikcio
Nefikcio estas literatura kategorio aŭ ĝenro konsistanta el verkoj, kies enhavo estas pli-malpli reala, efektiva, vera en fakta senco, kontraste al fikcio. Al ĝi tipe apartenas, ekzemple, la eseo kontraste al la fikcia rakonto aŭ novelo.
Inter la specoj de verkoj, kiuj povas nomiĝi nefikcio, oni nombras
Velocipedo
Velocipedo (el la franca vélocipède, devene de la latina velox – rapida kaj pes – piedo) aŭ ciklo estas veturilo, kiun oni movas per muskola forto de homo pere de piedaj pedaloj aŭ (malofte) pere de manaj regstangoj. Plejmulto da velocipedoj havas du radojn (biciklo), sed estas ankaŭ tri-, kvar- kaj eĉ unuradaj velocipedoj.
Glaŭkomo
Glaŭkomo estas okula malsano, karakterizita per rapida aŭ nerapida pliiĝo de la intraokula premo, akompanata de diversaj perturboj indikantaj suferon de la okulo. Ĝi ofte kaŭzas blindiĝon. Ĝia nomo venas el la greka lingvo, Hipokrato nomis tiel la malsanon (el la vorto γλαυκός = 'blua, verda').
Unue Aulus Cornelius Celsus distingis la glaŭkomon kaj la katarakton. Ĝis la 18a jarcento oni konis malpli la glaŭkomon, sed poste la scioj kreskas pli kaj pli rapide.
La glaŭkomo estas kuna nomo de plu malsanoj. Tiuj malsanoj damaĝas la vidan nervon, kiu plusendas la informadon al la cerbo, kaj faras la vidadon ebla.
La kaŭzo de la malsano estas la maleblo aŭ malrapideco de elfluo de enokula akvo. Iu malhelpas la elfluon; tiu kreskas la premon en la okulo, kiu damaĝas la vidan nervon, kaj la vidadon.
La tipoj de la glaŭkomo:
Ĝi povas estis genetike heredita, recesive aŭ dominante.
Tiu malsano difiniĝas per sia malrapida, progresa detruo de la optika nervo, precize ĉe ĝia enirloko en la okulo, kaj tio finfine kaŭzas blindecon. Tiun detruon kaŭzas eksceso de la okula premo, sen ia ajn simptomo.
Glaŭkomo do estas grava malsano, pri kiu la malsanulo ne konscias, kaj ke nur oftalmologa kuracisto povas eltrovi kaj diagnozi, per ekzameno de la optika nervo, je la fundo de la okulo, kaj per mezuro de la enokula premo; ĉar glaŭkomo donas neniun vidoperdon, antaŭ la optika papilo -t.e. de la «elektra konektilo» de la optika nervo- estas neinversigeble detruita je 90%. Ekde tiam, ekaperas blindaj zonoj sur la vidokampo de ĉiu okulo, kiuj ne estas samaj dekstre kaj maldekstre: oni tion ne konscias nur fine de la malsano, alterne fermante la dekstran aŭ maldekstran okulon.
Ofteco
La kronika glaŭkomo estas ofta, insida, kaj maligna, kiu povas trafi samaĝe kiel presbiopeco. En la mondo la 2% de la pli ol 40 jaraj havas glaŭkomon. Kun la plialtigo ankaŭ la ofteco de la malsano kreskas; la 10% de 70 jaraj malsanigis je glaŭkomo. Tiel ĝi estas tiel ofta kiel alta sangopremo. La riskon pligrandigas, ke en la familio estis glaŭkomo, aŭ grava miopo, traŭmo kaj operado de la okulo, diabeto, alta sangopremo kaj aliaj vaskulaj malsanoj, aŭ steroidoj.
Tipoj
La enokula akvo igas en la radia korpo, kaj ĉi cirkulas flanke de la iriso al la antaŭo de la okulo, el kiu ĝi fluas al la angulo de la okulo, el kiu ĝi fluas el la okulo. Se ĝi ne povas elflui, la premo en la okulo pligrandas. La meza statistika valoro de la okula premo estas de 10 al 20 unuoj (milimetroj da hidrargo). Tiu okula hiperpremo estas kaŭzita de ia malpuriĝo de la natura okula filtrilo, el kiu daŭre elfluas la akva humoro.
La primara glaŭkomo kun malfermita angulo malsanigas ambaŭ okulojn. Ĝi estas longe sensimptoma, aŭ nur la pligrandigita premo estas malcerte sentebla. Ofte oni ne rekonas ĝin, ĝis kiam ne igas grandaj blindaj flekoj. Oni kuracas ĝin per okulgutoj. La 90% de la glaŭkomoj estas tiaj.
La primara glaŭkomo kun malfermita angulo fermas la vojon de la enokula akvo per eritrocitoj, pigmenta polvo aŭ inflamaj celoj. La 2-4% de la glaŭkomoj estas tiaj.
En la primara glaŭkomo kun fermita angulo la radiko de angulo fermas la vojon de la enokula akvo. Ĝi ekas en la glaŭkoma sturmo, kaj grave kaj rapide malbonigas la vidadon de unu okulo. La malsanulo devas esti kuracite en unu tago, ĉar tiu okulo povas blindiĝi. La okulo estas ruĝa, tre malmola kaj ĝia pupilo ovala. Ĝi kaj la fronto doloras. Ĉirkaŭ la lumoj ekas ĉelarkoj.
La sekondara glaŭkomo kun fermita angulo fermas la vojon de la enokula akvo per cikatroj, enkreskaĵoj, novaj angioj.
Kuracado
Oni povas kuracigi la glaŭkomon per kuraciloj aŭ nove per operacio. Oni operas nur tiujn malsanulojn, kiuj estas alergiaj al la kuraciloj, la kuraciloj helpas malmulte, aŭ la malsanulo ne kunlaboras kun la kuracisto. La operacioj helpas elflui la enokulan akvon, aŭ malgrandas ĝian produktadon. Multaj kuraciloj estas por la glaŭkomo; oni povas uzi okulgutojn, tabletojn aŭ intravenajn kuracilojn.
Respondeco de la persona kuracisto
La kuracado de la glaŭkomo estas la tasko de oftomatalogisto, tamen devas la personaj kuracistoj plej frue rekoni ĝin. Li devas atenti liaj plej endanĝeritaj klientojn, la severaj miopajn aŭ hipermetropiajn ulojn, la diabetikulojn, aŭ klientojn kun glaŭkomo en la familio. Ankaŭ la ruĝa okulo aŭ la alta sangopremo kaj la daŭra steroida terapio danĝeras per glaŭkomo. Oni ne povas reviviĝi la mortintajn nervojn, do nur la frue rekonita glaŭkomo povas esti bone kuracigita.
Potomako (rivero)
La Potomaka rivero fluas en la oriento de Usono. Ĝi fontas en sudokcidenta Marilando en alto de 396 metroj kaj enfluas tra la Ĉezapika Golfo en Atlantikon. Ĝia longo estas 665 km.
La nomo de la rivero kredeble devenas el algonkina vorto, kiu signifas "cigna rivero", sed tio ne estas la sola hipotezo. Ekzistas ankaŭ indiana tribo kun tiu nomo.
La rivero trafluas inter Marilando kaj Vaŝingtono unuflanke (norde) kaj Okcidenta Virginio kaj Virginio aliflanke (sude). Per tio ĝi difinis la limojn inter tiuj ŝtatoj kaj ekzemple kreis la patotenilojn de Okcidenta Virginio kaj Marilando.
Floor Wibaut
Florentinus Marinus (Floor) Wibaut [Flor Wibaŭt] aŭ Wibaut la Potenca (naskiĝis la  en Vlissingen, mortis la  en Amsterdamo) estis nederlanda lignokomercisto kaj politikisto de la Socialdemokrata Laborista Partio (SDAP).
Persona vivo
Wibaut edziĝis kun politikisto kaj feministo Mathilde Berdenis van Berlekom.
Eanbald la 2-a
Eanbald la 2-a (m. inter 808 kaj 830) estis ĉefepiskopo de Jorko, Anglio.
Li edukiĝis ĉe Jorko sub Alcuinus, kiu amike moknomis lin "Simeono".
La 14-an de aŭgusto 796 li konsekriĝis ĉefepiskopo de Jorko, sekvante Eanbald la 1-an.
Alcuinis skribis multajn leterojn al Eanbald pri reguloj por la administro de la ĉefdiocezo.
Eanbald helpis Aethelhard regajni la postenon de ĉefepiskopo de Canterbury, de kiu li estis forpelita de Eadberht la 3-a, reĝo de Kent.
Li kverelis kun Eardwulf, reĝo de Northumbria, kies adultojn li kondamnis kaj al kies malamikoj li donis rifuĝon. Alcuinus kritikis Eanbald ĉar li kutime kutime akompaniĝis de granda armita sekvantaro, sed sendube tio necesis. Verŝajne, aldone estis disputoj pri ekleziaj posedaĵoj.
Memfiso (Egiptio)
Memfiso aŭ Menefro (egipte: Men-en-nefer, greke: Μεμφις, en la Biblio Noph aŭ Movh) estis ĉefurbo de la antikva Egiptio, sude kaj ĉe la okcidenta bordo de la Nildelto, ĉirkaŭ 18 km sude de Kairo.