cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Indonezio
La indonezia arkipelago estis tre valora regiono por komerco ekde almenaŭ la 7a jarcento kiam Ŝriviĝajo kaj poste Maĝapahito komercis kun entoj el kontinenta Ĉinio kaj el la Hinda subkontinento. Lokaj regantoj laŭgrade absorbis eksterlandajn influojn ekde fruaj jarcentoj kaj Hinduaj kaj Budhismaj regnoj floris. Sunaismaj komercistoj kaj Sufiismaj fakuloj alportis Islamon, dum eŭropanoj enkondukis kristanismon pere de koloniismo. Kvakam foje interrompitaj pro la interveno de la portugaloj, francoj kaj britoj, la nederlandanoj estis la plej hegemonia kolonia povo dum multo el sia 350-jara ĉeesto en la arkipelago. La koncepto de "Indonezio" kiel nacio-ŝtato aperis komence de la 20-a jarcento kaj la lando proklamis sian sendependecon en 1945. Tamen nur en 1949 Nederlando agnoskis la suverenecon de Indonezio post armita kaj diplomata konflikto inter ambaŭ.
Indonezio konsistas el centoj da diversaj indiĝenaj etnaj kaj lingvaj grupoj, el kiuj la plej granda estas la Javanoj. Oni disvolvigis unuigan identecon el la moto Bhinneka Tunggal Ika ("Unueco en diverseco" laŭvorte, "multaj, sed unu"), difinitan per unu nacia lingvo, etna diverseco, religia plurismo ene de islam-majoritata loĝantaro, kaj historio de koloniismo kaj ribelo kontraŭ tiu. La ekonomio de Indonezio estas la 16a plej granda en la mondo laŭ MEP kaj la 7a enkalkulante la aĉetopovon. La lando estas membro de kelkaj multflankaj organizoj, kiel Unuiĝintaj Nacioj, Monda Komerca Organizo, Internacia Monfonduso, G20, kaj fonda membro de la Movado de Nealiancitaj Landoj, de la Asocio de Sudorientaziaj Nacioj, de la Azi-Pacifika Ekonomia Kunlaborado, de la Orientazia Pintokunveno, de la Azia Infrastrukturinvesta Banko, kaj de la Organizo de Islama Kunlaborado.
Etimologio
La nomo Indonezio datas el la 18a jarcento, tio estas multe antaŭ la formado de sendependa Indonezio kaj eĉ de ties koncepto. En 1850, George Windsor Earl, angla etnologo, proponis la terminojn Indunesians —kaj, lian preferon, Malayunesians—por la loĝantoj de la "Hindia Arkipelago" aŭ Malaja Arkipelago". En la sama verko unu el liaj studentoj, nome James Richardson Logan, uzis Indonesia kiel sinonimo por Hindia Arkipelago. Tamen, nederlandaj fakuloj verkantaj en orient-hindaj publikaĵoj malemis uzi Indonesia; ili preferis la esprimojn Malaja Arkipelago (Maleische Archipel); Nederlanda Hindio (Nederlandsch Oost Indië), populare Indië; Oriento (de Oost); kaj Insulinde.
Post 1900, Indonesia iĝis pli ofta en akademiaj cirkloj ekster Nederlando, kaj indiĝenaj naciistaj grupoj adoptis ĝin por politika esprimo. Adolf Bastian, de la Universitato de Berlino, popularigis la nomon pere de sia verko Indonesien oder die Inseln des Malayischen Archipels, 1884–1894. La unua indiĝena fakulo kiu uzis la nomon estis Ki Haĝar Devantara kiam en 1913 li establis gazetaroficejon en Nederlando, nome Indonesisch Pers-bureau.
Historio
Oni supozas, ke unuaj loĝantoj de indoneziaj insuloj devenis el Barato aŭ Birmo. En la jaro 1890 estis sur Javo malkovritaj skeletkorprestaĵoj de la t.n. java homo, kies aĝo estis taksita preskaŭ al miliono da jaroj. Daŭra loĝigo de la hodiaŭa Indonezio estas datita en tempon ĉirkaŭ 3000 jaroj a.K., kiam ĉi tien venadis almigrintoj el suda Ĉinio kaj Sud-Orienta Azio. Parolantoj de aŭstroneziaj lingvoj, kiuj formis la majoritaton de la nuntempa loĝantaro, migris al Sudorienta Azio el kio estas nune Tajvano. Ili alvenis al la arkipelago 2000 jarojn a.K. kaj premis la indiĝenajn melanezianojn plej orienten. Bonaj kondiĉoj por la kultivo de rizkampoj allogis alvenintojn el Ĉinio kaj Hindio. La unuaj almigrintoj el Barato venis en Indonezion komence de nia erao. En tiu epoko jam komerco estis grava aktiveco por la lokanoj.
La plej fruaj pruvoj de islamigitaj loĝantaroj en la arkipelago datas el la 13a jarcento en norda Sumatro. Aliaj partoj de la insularo iom post iom adoptis Islamon, kaj ĝi estis jam la dominanta religio en Javo kaj Sumatro fine de la 16a jarcento. Islamo ĝenerale superiris kaj miksiĝis kun la ekzistintaj kulturaj kaj religiaj influoj, kiuj formis la hegemonian formon de Islamo en Indonezio, partikulare en Javo.
Kolonia epoko
Ekde fino de la 16-a jarcento datiĝas nederlanda ekspansio, kiu rapide forŝovis portugalojn: 1621 establo de Batavio (Ĝakarto), 1641 konkero de Malako disde Portugalio, pro kio Nederlando akiris en la regiono potenceman monopolon, sed devis fronti multajn ribelojn. Ĝis duono de la 18-a jarcento nederlandanoj pere de Nederlanda Orient-hinda Kompanio subpremis vicon da ribeloj, kiel tiuj de Diponegoro en Javo, de Tuanku Imam Bonjol en Sumatro, Pattimura en Molukoj ktp., kaj konkeris plimulton da teritorio de Javo (ili lasis ĉi tie nur du memstarajn sultanlandojn) kaj plimulton de pli malgrandaj insuloj, sur kiuj ili enpraktikigis unukultivojn de spico. Dum la Napoleonaj militoj dumtempe britoj alternis nederlandanojn (1801 – 1814). En la paso de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcento nederlandanoj devis alfronti al nova vico de ribeloj, sed samtempe ili finis koloniigadon de la ceteraj insuloj (Nederlanda orienta Hindio).
Geografio kaj naturo
Indonezio najbaras kun tre apartaj landoj kiel Malajzio kaj Papuo-Nov-Gvineo. Indonezio, la ampleksa insularo kondukanta tra ekvatoro kaj etendiĝanta inter du oceanoj – Hinda oceano kaj Pacifiko-, logis dum jarcentoj pro sia riĉeco kaj varia naturo multajn alvenintojn, de misiistoj ĝis piratoj. Tiu ĉi grandega insularo estas la plej granda en la mondo kaj ĝi ensumigas 17 508 insulojn (el tio pli ol 6000 loĝataj). Tra la tuta Indonezio, de okcidenta marbordo de Sumatro tra Javo, Balio, Nusa Tengaru kaj insuloj Bando kaj Malako, tiriĝas zono de aktivaj kaj estingiĝintaj vulkanoj ĝis marbordo de nordorienta Sulaveso. Pli ol du trionojn de la areo de la lando kovras arbaroj kaj ĝangaloj, nur 10 % de la lando estas prilaborata, nome kiel plugebla tero.
Indonezio estas riĉa je varieco de faŭno kaj flaŭro. La insularo estas hejmo de elefantoj, tigroj, leopardoj kaj la fame konataj orangutanoj. Akvajn testudojn eblas trovi en ĉirkaŭaĵo de Balio kaj la plej grandan floron de la mondo Rafleksion nome sur Sumatro. Insuloj Papuo, Javo, Kalimantano, Sulaveso kaj Sumatro havas naciajn parkojn, kiel ekzemple la Nacia Parko Komodo – ŝirmanta komodan varanon. Sed la unika naturo kaj pluv-praarbaroj malaperas per kapturniĝa rapideco pro la forta produktado de ligno kaj kroma senarbarigo cele al ekkultivigo de novaj teroj, ĉefe por produktado de palmoleo.
Klimato kaj vetero
Indonezio etendiĝas en la ĉirkaŭaĵo de ekvatoro, tial ties mezproksima temperaturo 31 °C estas la sama kiel en la tempo de sekeco (majo ĝis septembro), tiel ankaŭ en tempo de musonaj pluvoj (oktobro ĝis aprilo). La temperaturo sinkas kun supermara alteco kaj direkte al enlando.
Administra divido
Laŭ stato komence de la jaro 2013 la ŝtato administre dividiĝas en 34 partojn, inkluzive de 31 provincoj (Provinsi-Provinsi, unuope: Provinsi aŭ Propinsi-Propinsi, unuope Propinsi), du specialaj regionoj (daerah-daerah Istimewa, unuope: daerah Istimewa) kaj la ĉefurba distrikto (daerah khusus ibukota) Ĝakarto. Dum la lastaj jaroj, iuj novaj provincoj estis disigitaj de ekzistantaj (en 2003 Okcidenta Papuo, en 2004 Okcidenta Sulaveso kaj Riau-insuloj, kaj en 2012 Norda Kalimantano). La indonezia registaro daŭre planas starigi pliajn novajn provincojn.
Politiko
Indonezio estas respubliko kun prezidenta sistemo. La Prezidento de Indonezio estas la ŝtatestro kaj ĉefministro, ĉef-komandanto de la Indoneziaj Armitaj Fortoj (Tentara Nasional Indonesia, TNI), kaj la reganto de la landa registaro kaj de la eksterlanda politiko. La prezidento povas funkcii dum maksimumo de du sinsekvaj kvinjara regotempoj.
La plej alta reprezentanta institucio je tutlanda nivelo estas la Popola Konsultasembleo (Majelis Permusyawaratan Rakyat, MPR). Ties ĉefaj funkcioj estas subteni kaj reformi la konstitucion, enpovigi la prezidenton, kaj formaligi skizojn de ŝtata politiko. La MPR estas komponata de du ĉambroj; nome la Popola Reprezentanta Konsilio (Dewan Perwakilan Rakyat, DPR), kun 575 membroj, kaj la Regiona Reprezentanta Konsilio (Dewan Perwakilan Daerah, DPD), kun 136. La DPR aprobas leĝaron kaj kontrolas la plenuman branĉon. La DPD estas nova ĉambro por aferoj de regiona administrado.
Demografio kaj kulturo
En Indonezio vivas pli ol 300 originaj variaj etnoj, kiuj konservas sian propran kulturon kaj ankaŭ ili uzas sian propran lingvon. Tial la registaro realigis ofican lingvon la indonezian (Bahasa Indonesia), kies bazon kreas malajzia plenigita per lokaj lingvoj kaj dialektoj. Kutime estas uzataj apud ĝi lokaj lingvoj (la java, la sunda ktp.) Ĉefa religio estas islamo, sed en absolute alia kaj moderigita aspekto, ol kia estas konata en arabaj landoj. La turisma Balio estas denove eksplicite hinduisma. Per "tramiksado" de unuopaj etnoj kaj religioj estiĝis en Indonezio certa kodekso de konduto – "Adat", kiu influas ĉiutagan vivon de la loĝantoj. Danke al ĝi oni konservas ĉi tie tradicion de firmaj valoroj, respekto kaj estimo al centoj da dioj kaj dietoj. Inter ĉefaj tradiciaj metioj apartenas batikado de ŝtofoj per tradiciaj modeloj, tekstado de ŝtofoj kaj silko kaj produktado de arĝentaj juveloj. Konataj estas ankaŭ multaj tradiciaj marionetaj prezentadoj, inter ili la pupoteatro Vajango, kaj kolorigitaj dancprezentoj kun hipnota muziko kaj interesaj kostumoj. Indonezianoj estas kontentaj kaj feliĉaj, eĉ kiam ili devas alfronti al malfacilaĵoj kaj ili estas konataj pro sia natura gastameco kaj amika konduto.
Etnoj
Krome estas aliaj pli malgrandaj etnaj grupoj, fremdevenaj indonezianoj, kiel ĉinoj, araboj, hindoj, eŭropdevenuloj, japanoj, koreoj, pakistananoj ktp. Krome estas tre diversaj popoloj aŭ apartaj triboj en Indonezio, ĉefe en Papuo, foje nur kun centoj da membroj, inter kiuj la jenaj: danioj, jalioj, kimjaloj, korovajoj, kombajoj, kopkakaoj, asmatoj, damaloj kaj aliaj.
Muziko
Kronĉongo estas speco de muziko el Indonezio. Ĝi normale uzas voĉon, fluton, violonon, kontrabason kaj du unikajn malgrandajn gitarojn; nome la ĉako kaj la ĉuko.
Festoj
Danke al granda kvanto de diversaj etnoj en Indonezio oni povas sperti festojn dum la tuta jaro. Inter la plej konataj apartenas la soleno de Nova jaro Caka sur Balio (marto – aprilo), kiam oni verŝas en marojn kaj riverojn templaj ikonoj kaj la sono de tamburoj akompanas malbonon reen en la mondon de spiritoj. En la paso de festotago Galungan dioj descendas sur Balio teren, por ke ili partoprenu la festotagojn kaj gajecon. Menciindas ankaŭ dramaj solenoj de Pasko en la distrikto Larantuko sur insulo Floreso, vipaj dueloj en Rutengo, sur la sama insulo, kaj funebraj festotagoj Torajano en la centra Sulaveso. Ĉar la plimulto de la loĝantoj estas islamanoj, la plimulto de la festotagoj estas influitaj de la luna kalendaro.
Sporto
Silato (aŭ silat) estas kolektiva vorto por klaso de indiĝena luktarto el geo-kultura areo de Sudorienta Azio kiu enhavas plej el Nusantara, nome la Indonezia Arkipelago, aŭ Malaja insularo kaj la tuton de la Malaja Duoninsulo. Origine disvolviĝinta en tio kio nune estas Indonezio, Duoninsula Malajzio, suda Tajlando, kaj Singapuro, ĝi estis tradicie ankaŭ praktikita en Brunejo, Vjetnamio kaj suda Filipinio. Estas centoj da diferencaj stiloj (aliran) kaj skoloj (perguruan) sed ili tendencas kerni ĉe frapoj, artikolukto, ĵetoj, klingohavaj armiloj, aŭ kombinoj de tiuj.
Kutimoj
La tempozonoj estas GMT/UTC + 7 horoj (Sumatro, Javo, Okcidenta kaj Centra Kalimantano), GMT/UTC + 8 horoj (Balio, sudorientaj insuloj, Suda, Orienta kaj Norda Kalimantano, Sulaveso), kaj GMT/UTC + 9 horoj (Okcidenta Nov-Gvineo kaj Molukoj). En Indonezio estas uzata metra sistemo. Elektra tensio estas 123-230 V, 50 Hz.
La oficiala monunuo en Indonezio estas indonezia rupio (1 IDR). Deviga interŝanĝo de valutoj ne ekzistas. Senproblema estas regule interŝanĝo de usonaj dolaroj, ceterajn mondajn monunuojn eblas interŝanĝi nur en grandaj urboj, ĉe ĉiu preta mono validas, ke estas postulataj sole novaj monbiletoj kun ŝirma strieto. Interŝanĝo de ĉekoj kun loka monunuo estas senproblema, sed kompare kun la preta mono neavantaĝa.
Trinkmono ne estas en Indonezio kutima, tamen malgranda trinkmono dum pagado estos bonvenigata. En luksaj hoteloj kaj restoracioj trinkmono estas kutime alkalkulita al la prezo (proksimume 10%). Oni uzas la trinkmonon por dungitaj ŝoforoj kaj ĉiĉeronoj, ĝentile estas lasi malgrandan mon-donacon vizitante moskeon, templon aŭ sanktejon. En grandaj urboj estas superbazaroj, aĉetcentrejoj kaj vendejdomoj kun firme fiksitaj prezoj.
Ekonomio
La ekonomio de Indonezio estas la plej granda en Sudorienta Azio, la 16a plej granda en la mondo laŭ MEP kaj la 7a enkalkulante la aĉetopovon. Indonezio estas membro de la Grupo de la 20 kaj sojlolando, inter evolulando kaj evoluiĝintaj landoj.
Indonezio dependas el landa merkato kaj el la registara buĝeto; la centra registaro posedas 141 entreprenojn. Ankaŭ la administrado de prezoj de gamo de bazaj varoj (kiel rizo kaj elektro) ludas gravan rolon en la merkata ekonomio de Indonezio. Tamen, ekde la 1990-aj jaroj, la majoritato de la ekonomio estis kontrolita de indoneziaj privatuloj kaj de eksterlandaj kompanioj.
En 2012, Indonezio anstataŭis Baraton kiel la due plej rapida kreskanta ekonomio en la grupo de G-20, malantaŭ nur Ĉinio. Ekde tiam, la ĉiujara kresko malrapidiĝis kaj fluktuis je ĉirkaŭ 5%.
Agrikulturo estas ŝlosila sektoro kiu kontribuis je 14.43% al la MEP. Nuntempe, estas ĉirkaŭ 30% de la terareo uzata por agrikulturo kaj ĝi laborigas ĉirka 49 milionojn da personoj (41% el la totala laborforto). Unuarangaj agrikulturaj produktoj estas rizo, manioko (tapioko), arakidoj, kaŭĉuko, kakao, kafo, palmoleo, kopro; kortobirdoj, bovoj, porkoj, kaj ovoj. La produktado de palmoleo estas kerna por la ekonomio ĉar Indonezio estas la plej granda produktanto kaj konsumanto de tiu produkto, kiu havigas ĉirkaŭ duonon de la tutmonda peto. Plantejoj en la lando etendis tra 6 milionoj da hektaroj en 2007, kaj estis replantada plano por aldonaj 4.7 milionoj por plibonigi la produktadon por 2017. Estas multaj negativaj sociaj kaj mediaj efikoj de la produktado de palmoleo en Sudorienta Azio.
Asocioj
En Indonezio ekzistas Indonezia Esperanto-Asocio (IEA), refondita en 2013 kaj ekde 2015 landa asocio de UEA. La asocio estis unuafoje fondita en 1952, sed estis trudita al longa paŭzo, ĉirkaŭ de 1965 al 2009, pro la lokaj politikaj kondiĉoj kaj ankaŭ pro la morto de sia fondistino, Datoe Toemenggoeng. Ekde 2009 novaj klopodoj, al kiuj kontribuis ankaŭ la flandra esperantistino Heidi Goes, preparis la refondiĝon okazintan en 2013.
La retejo de IEA estas: www.esperanto.or.id (en tri lingvoj: esperanto, indonezia, angla).
Iuj listoj pri naciaj Esperanto-asocioj mencias ankaŭ ke en Indonezio ekzistas Indonezia Esperanto-Societo kaj Centro de Esperanto-Studoj. Ambaŭ estis provizoraj nomoj uzitaj antaŭ la refondiĝo de Indonezia Esperanto-Asocio. Pli precize, Indonezia Esperanto-Societo estis fondita en 1990, kiel klopodo revivigi la Indonezian Esperanto-Asocion; ĝi daŭris ĝis 2007, sed funkciis malkontinue.
Kongresoj
En 1960 la Indonezia Esperanto-Asocio okazigis konferencon en Ĝakarta (la intenco estis okazigi veran kongreson, sed mankis la permeso).
En 2013 okazis en Bogor la Indonezia Esperanto-Kongreso, kie IEA estis refondita.
En 2016 kaj en 2018 okazis du Trilandaj Esperanto-Kongresoj. La partoprenantaj landoj estis Indonezio, Aŭstralio kaj Novzelando. Ambaŭ kongresoj okazis en Indonezio, la unua en Bandung, la dua en Bekasi.
Vidu ankaŭ
Wawasan Nusantara aŭ Indonezia Insulara Vizio
Ekonomio de Indonezio
Magneta fluksdenso
La magneta fluksdenso \vec{B} – same kiel la elektra indukdenso \vec{D} – estas direktita grando, do vektoro.
Difino kaj kalkulo
La magneta fluksdenso \vec B historie estis difinita unue nerekte, baze de ilia eksperimente mezurebla forto \vec F sur moviĝantaj elektraj ŝargoj kaj sekve sur konduktantoj trafluataj de kurento. Tiu forto estas la magneta komponanto de la forto de Lorentz kaj en vektora notacio oni skribas:
La unua de la du ekvacioj montritaj supre estas uzata plejparte por moveblaj ŝargoj ekz. elektronoj ene de Braun tubo, la dua estas por ŝargoj moviĝantaj ene de elektraj konduktantoj, ekz. dratoj kaj kabloj. Ambaŭ ekvacioj estas ekvivalentaj.
En la supraj formuloj \vec B estas vektoro direktita laŭ la direkto de la kampolinioj de la magneta kampo.
Se oni rezignas pri la determino de la direkto de la forto el la vektora produkto, eblas kalkuli ĝian valoron kiel skalara grando helpe de la sekva ekvacio
kun: Se la elektra ŝargo q moviĝas kun la rapido v orte al la direkto de la magneta flukso kaj/aŭ la ekzamenita konduktanto estas orta al la direkto de la magneta flukso la valoro de  povas esti kalkulata rekte el la valoro de la forto  helpe de la ekvacio:
La rilato kun la magneta kampintenso \vec{H} estas: kie \mu estas la magneta permeablo.
Mezurunuo
La SI-unuo de magneta fluksdenso estas la Tesla kun la simbolo T:
Alia malnova unuo por magneta fluksdenso estas la Gaŭso kun la simbolo G, kiu en tekniko estas daŭre uzata. 1 T = 10000 G.
11074 Kuniwake
11074 Kuniwake estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Ĝi nomo honoras Ryoku Kuniwake, de longe anon de la Astronomia Societo de Hiroŝimo, kiu uzas la belegajn fotografiojn faritajn elde sia privata observatorio por publika edukado.
Attila Menyhárd
Attila Menyhárd [menjhArd], laŭ hungarlingve kutima nomordo Menyhárd Attila estis hungara advokato, juĝisto, altlerneja instruisto.
Attila Menyhárd naskiĝis la en Esztergom.
Biografio
Attila Menyhárd akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1993, ĝuste post jardeko sciencan gradon Ph.D. Ekde 1997 li instruas en la universitato komence kiel asistanto, ekde 2004 docento. La habilitiĝo okazis en 2007, samtempe li iĝis katedrestro. En 2012 li atingis la instruan rangon profesoro. Intertempe li akiris ankaŭ advokatan diplomon kaj li praktikas en ateliero, krome li estas ankaŭ juĝisto. Li ricevis 4 premiojn inter 2009-2017.
Chooz
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Privina lernopado Saale-Unstrut
La Privina lernopado Saale-Unstrut (germane: Weinlehrpfad Saale-Unstrut) estas aventurpado kleriga en la Distrikto Burgenland. Laŭlonge de la rivero Unstrut inter Laucha kaj Freyburg oni povas tre bone konatiĝi kun multaj facetoj de vitkultivada regiono. Sur sume 26 informŝildoj kaj belvidoj al belaj vinberĝardenoj transportatas multaj sciindaĵoj pri la Saale-Unstrut-vinoj al sciemuloj kaj estontaj vinspertuloj.
Priskribo
Por infanoj pluse troviĝas inter Weischütz kaj Zeddenbach kvin specialaj ŝildoj (=stacioj 5-9). La apudaj herbaroj invitas je ludado sub libera ĉielo.
La pado estas ĉ. 13 kilometrojn longa haj havas 26 staciojn. La ununura malfacila etapo estas ene de Freyburg, la mezmalfacila suprengrimpado la Kastelo Neuenburg. Ĝenerale la aventurpado nur parte taŭgas por biciklistoj.
Weischütz ĝis Zeddenbach
(por infanoj)
Nods
Nods estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Papa Akademio de Sociaj Sciencoj
Historio
La aktuala prezidento de la Akademio de la Sociaj Sciencoj estas la docento pri leĝo (juro) en la fakultato de Jurisprudenco ĉe la Universitato Harvard, Mary Ann Glendon, kiu estis ŝarĝita la 19an de januaro 1994 de Johano Paŭlo la 2-a por tiu posteno, kaj estis la unua virino nomumita prezidento de papa akademio.
La akademia sidejo troviĝas en la Villa Pia, kune kun tiu de la Akademio de Sciencoj, en la koro de la Vatikanaj Ĝardenoj.
34237 Sarahgao
34237 Sarahgao estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Sarah Gao, finalistinon de la Regeneron Science Talent Search de 2018, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri ĉela kaj molekula biologio. Ŝi estis lernantino ĉe la Montgomery Blair High School en Silver Spring (Marilando).
Mercè Rodoreda
Mercè RODOREDA i GURGUÍ (: [mərˈsɛ ruðuˈɾɛðə]) (naskiĝis, mortis ) estis hispana romanistino en la Kataluna lingvo.
Ŝi estas konsiderata de multaj kiel unu el la plej gravaj katalunaj romanistoj de la postmilita periodo. Ŝia romano La plaça del Diamant ("La placo de la Diamanto", 1962) fariĝis la plej aklamita kataluna romano de ĉiuj tempoj kaj ekde la jaro de ĝia unua publikigo, ĝi estis tradukita en pli ol 30 lingvoj. Ĝi temas pri ĉiutagaĵoj kaj intima vivo de personoj dum la milito kaj ankaŭ estas konsiderata de multaj kiel la plej bona romano temanta pri la Hispana Enlanda Milito. Pri ĝi oni filmis kaj kinan filmon kaj televidan serion.
Biografio
En la komenco de la Hispana Enlanda Milito, ŝi laboris por la aŭtonoma Generalitato de Katalunio.
Inter aliaj verkoj venis Viatges i flors ("Vojaĝoj kaj floroj") kaj Quanta, quanta guerra... ("Kiom, kiom da militoj") en 1980, kiu estis ankaŭ la jaro kiam ŝi gajnis la Premi d'Honor de les Lletres Catalanes. Dum la lasta periodo de ŝia vivo, ŝiaj verkoj elvolviĝis el ŝia kutima psikologia stilo por fariĝi pli parenca al simbolismo en ties plej kripta formo.
En 1998 literatura premio estis kreita laŭ ŝia nomo: la premio Mercè Rodoreda por noveloj kaj rakontoj.
Ŝi estis farita Honora Membro de Associació d'Escriptors en Llengua Catalana ("Asocio de Katalunlingvaj Verkistoj"). La biblioteko en Castell-Platja d'Aro estis nomita en ŝia honoro.
Ŝi mortis en Ĝirono el hepata kancero, kaj estis entombigita en la tombejo de Romanyà.
Natria vanadato
Natria vanadato povas referenci al:
3208 Lunn
3208 Lunn estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Gi estis nomita en honoro de la dana inĝeniero metalurgiisto Børge Lunn (1912–1986).
Béla Markó
MARKÓ Béla estas hungarlingva poeto, redaktoro, tradukisto kaj politikisto. Li estis naskita la en Târgu Secuiesc.
Biografio
Béla Markó abiturientiĝis en sia naskiĝurbo en 1970 kaj akiris diplomon de hungara-franca fako de la Universitato de Kluĵo en 1974. De 1974 ĝis 1976 li instruis la francan en ĝenerala lernejo de Marosszentanna. Poste iĝis redaktoro de la hungarlingva literatura gazeto Igaz Szó (Vera Vorto). De decembro 1989 li estas ĉefredaktoro de la literatura revuo Látó, kiu ĉiusemajne eldoniĝas en Târgu Mureș. Post la rumana revolucio en 1989 li aktiviĝis en la politika kampo. Li estas membra de hungara kaj rumana verkistaj asocioj kaj ĝenerala sekretario de Romániai Magyar PEN Club. De 1990 li estas membro de la rumana senato kiel reprezentanto de la Demokratia Unuiĝo de Hungaroj en Rumanio; de 1992 ĝis 2011 li estis prezidanto de tiu partio. De 2004 ĝis 2007 li estis vicĉefministro; en tiu ofico li okupiĝis pri la eŭropa integriĝo de Rumanio kaj pri lernejoj kaj kulturo.
Santo Domingo Tonaltepec
Geografio
Santo Domingo Tonaltepec apartenas al la distrikto Teposcolula al kiuj apartenas entute 21 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako, kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 291 loĝantojn. El tiuj estis 126 viroj kaj 165 virinoj. La komunumo havas surfacon de 20,41 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2500 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 44 indiĝenoj. El tiuj 37 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 37 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Wurlitzer Electric Piano
Wurlitzer Electric Piano estas elektromekanika klavarinstrumento, produktita 1955 kaj 1982 de la firmao Rudolph Wurlitzer Company kaj inventita de Benjamin Meissner. La plej ofte uzata variaĵo, Wurlitzer 200A, aperis ĉefe en la 1960-aj kaj 70-aj jaroj ofte en ĵazo, funko, kontreo kaj soŭlo. Wurlitzer ekde tiam ĉiam denove estas uzata en diversaj muzikstiloj, poste pli kaj pli en specimenita formo. La sono similas al tiu de Fender Rhodes kaj varias inter relative malmilda, kava, venkebla sono je agresema ludado kaj dolĉeta, vibrafoneca, varma sono je trankvila ludado.
Instrumento
Wurlitzer estas klavarinstrumento kun 64 klavoj. La tonamplekso egalas al tiu de 88-klava pianego sen la supra kaj malsupra oktavo. La songenerado okazas po klavo per lameno, kiun frapas martelo post klavofrapo, kaj kiu per kondensiloplatoj formas elektran kampon, trans kiu la tono ankaŭ estas deprenata. Krome Wurlitzer disponas pri dampiloleva pedalo, kiu funkcias per Bowden-tirilo.
Historio
Inventinto Benjamin Meissner evoluigis kutiman, amplifikatan pianon en la 1930-aj jaroj. Wurlitzer uzis la elektran sonprenokonstruaĵon, sed anstataŭis la kordojn per metallamenoj.
Aŭdekzemploj
Konataj muzikaĵoj aplikantaj Wurlitzer:
Aneŭretenoj
Aneŭretenoj, Aneuretinae, estas subfamilio de formikoj konsistanta el unusoma nuntempa specio, nome Aneuretus simoni (Srilanka restoformiko), kaj 9 fosiliaj specioj. Iam, la filogenetika loko de A. simoni estis konsiderita intermeza inter primitivaj kaj antaŭenigitaj subfamilioj de formikoj, sed pli ĵusaj studoj montris, ke ĝi estas la plej proksima vivanta parenco de la subfamilio Dolikoderenoj.
Koloniigo (biologio)
Koloniigo estas la procezo en biologio, per kio specio disvastiĝas al novajn areojn. La termino povas esti uzata por priskribi Koloniigon je malgranda nivelo (ekz. kiam specio moviĝas la novaj areoj en preciza loko, eble kiel rezulto de ŝanĝo de kondiĉoj) aŭ je granda nivelo (ekz. kiam specio etendas sain teritorion por aldoni novajn areojn; tie, la termino etendo de teritorio estas ofte uzata). La termino estas ĝenerale uata nur por aludi al disvastiĝo en novaj areoj pere de naturaj rimedoj male al enmeto fare de homa agado.
28594 Ronaldballouz
28594 Ronaldballouz estas malgranda, malhela kaj nerapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Koloniigo (biologio)
Koloniigo kaj formorto estas gravaj temoj de insula biogeografio, teorio kiu havas multajn aplikaĵojn ĉe ekologio ĉar estas aplikebla teorio al analizo de metapopulacioj.
28594 Ronaldballouz
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la astrofizikisto Ronald Ballouz de la Luna kaj Planeda Laboratorio en Tucson (Arizono), fokusita pri komputilsimulado de interago de grajnoj tra la sunsistemo, inklude la surfacon de malgrandaj korpoj koncernataj de misioj.
Koloniigo (biologio)
Ĉe diversaj specioj
Kelkaj gravaj koloniigoj okazintaj dum la 20a jarcento estas listataj sube.
Arbara mastrumado
Arbarscienco aŭ forstscienco estas arto kaj scienco de mastrumi arbarojn, arboplantejojn aŭ forstojn, kaj rilatajn naturajn resursojn. Laŭ la nuntempe plej kompleta vortaro de forsta fako ĝi estas "tiu parto de la nacia ekonomio, kiu ampleksas la mastrumadon de la arbaro, celante la disponebligon de materialaj kaj nematerialaj prestoj".
Arbara mastrumado, arbarmastrumado, forsta mastrumado aŭ forstmastrumado estas praktika apliko de la arbarscienco aŭ forstscienco. Ĝi konsistas en la tagaj taskoj farendaj de la profesiuloj de la forstumado, konataj kiel forstistoj, en la arbaroj, arboplantejoj aŭ forstoj, kaj rilataj naturaj resursoj. Silvikulturo aŭ arbarkultivo, kiu temas pri la kresko kaj zorgado pri arboj kaj arbaroj, estas nur parto de la forstmastrumado. Moderna forstumado estas multflanka : provizo de ligno kaj lignoproduktoj; naturaj biotopoj; natura regulado de la akvokvalito; distro; protektado de pejzaĝo kaj komunumo; dungado; estetike alloga pejzaĝo; mastrumado de la biodiverseco; mastrumado de akvokolekta areo; kaj stokejo de karbona dioksido por la atmosfera gaso.
Vitry Centre (pariza metrostacio)
Vitry Centre estas estonta stacio sur linio 15 de la Metroo de Parizo, kiu formas parton de Grand Paris Express. Ĝi situos en Vitry-sur-Seine en departemento Val-de-Marne, regiono Francilio.
Kulturladen St. Georg
Kulturladen St. Georg e.V. estas komunutila registrita asocio kiu ekzistas ekde 1982. La ĉefa celo estas la subteno kaj prosperigo de la kulturo en la hamburga kvartalo St. Georg.
Ĝi financiĝas parte pere de la kulturministerio de la urba ŝtato Hamburgo, Germanio, kaj parte pere de propraj enspezoj kiel donacoj, membrokotizoj kaj kurskotizoj.
Ĝi situas en St. Georg, multkultura urbokvartalo proksima al la ĉefstacio kaj faka altlernejo.
La programo de la Kulturladen St. Georg ofertas diversajn fakajn kursojn, ekspoziciojn, koncertojn, lingvokursojn (ankaŭ en Esperanto), prelegojn, teatrajn kaj filmajn prezentadojn, porinfanajn projektojn, korusojn, danckursojn kaj lokon por renkontiĝo de diversaj grupoj (interalie de Hamburga Esperanto-Societo). La Kulturladen disponas pri gastejo kun internacia kuirado.
Okulvitra petrelo
Aspekto
La Okulvitra petrelo estas granda, proksimume 55 cm longa, preskaŭ tute nigra petrelo. Tialo por ties kaj komuna nomo kaj latina scienca nomo estas la tute distingiga kapobildo konsista en nigreca kapo en kies interno estas nekompleta blanka vizaĝo en kies interno estas nigreca okulareo el kies estas ankaŭ nigreca stribendo al la nigreca krono; ankaŭ la frunto estas nigreca, sed inter tiu kaj la krono estas blanka areo kiu kunigas ambaŭflankajn vizaĝajn preskaŭ cirklojn. La kapareo, kolo kaj dorso estas pli nigreca, kaj same la subaj flugilkovriloj, dum la subaj flugilpintoj estas iomete pli helaj: Same la ventrareo estas iom pli hela, sed ĉiukaze el malhelgriza al nigreca kaj tute ne blanka kiel ĉe multaj aliaj petreloj eĉ samgenraj. La beko estas flava.
Ties vivodaŭro averaĝe estas 26.4 jaroj.
Taksonomio
La Okulvitra petrelo estas membro de la familio Procelariedoj kaj de la ordo Procelarioformaj. Kiel membroj de Procelarioformaj, ili kunhavas iajn karakterojn. Unue ili havas tubecajn naztruojn nome naztruoj. El tiu karaktero venas al ili ties komuna nomo, nome Tubenozoj. La malfermaĵo al la naztruo situantas diference ĉe kelkaj birdospecioj. Tiuj birdoj havas la malfermaĵon pinte de al supra bekoduono. Due, ili produktas stomakoleon kiu enhavas vaksecan esteron kaj trigliceridojn. Tiu oleo plenumas du funkciojn. Kiam predanto minacas la birdon, ties idon aŭ ovon, ili kraĉas la substancon al tiu predanto. Tiu substanco havas haladzan fiodoron, kaj hirtigas la plumojn ĝis degradi ties uzeblo. Krome ili povas digesti la vaksecajn esterojn por akiri altajn energikvantojn, necesaj dum longaj flugoj aŭ por la periodo kiam ili kovas sian ovon aŭ idozorgas. Ili havas ankaŭ unike strukturitan bekon, kun sep al naŭ distingaj kornoplatoj. Fine, ili havas salglandon kiu situantas super la naztruojn kaj helpas sensaligi ties korpon, ĉar ili trinkas marakvon. Ili elpelas la salrubon el sia nazo.
Etimologio
Procellaria derivas el du latinaj vortoj, nome procella signife ŝtormo kaj arius sufikso signifa apartenanta aŭ koncerna al. Tio aludas al ties asocio kun ŝtorma vetero. La latina vorto conspicillata estas aludo al la rimarkinda bildo en vizaĝo jam menciita kiu similas al okulvitro. La vorto Petrelo devenas el Sankta Petro kaj la historio pri ties piedirado surakva. Tio aludas al la petrela kutimo plaŭdi la akvan surfacon por ekflugi.
Manĝo
La Okulvitra petrelo manĝas cefalopodojn, fiŝojn, kaj krustulojn.
Teritorio kaj habitato
La Okulvitra petrelo estas pelaga kaj for de la reprodukta sezono la majoritato de tiuj petreloj povas troviĝi ĉe la marbordo de suda Brazilo. Ili havas teritoriojn ankaŭ oriente ĉe la okcidenta marbordo de suda Afriko, kaj oni supozas, ke ili troviĝis ankaŭ tra suda Hinda Oceano, en la 19a jarcento. Dum la reprodukta sezono, ili loĝas ĉe la insulo Inaccessible de la insularo Tristan da Cunha. Iam ili probable reproduktiĝis ankaŭ ĉe la Amsterdam-Insulo.
Konservado
Tiu specio estis klasita kiel Draste Endanĝerita fare de IUCN en 2000. Posta studo permesis ioman esperon al kontinua rekupero de la populacio el tiom malalta nombro kiom nur kelkaj dekoj da paroj en la 1930-aj jaroj. Ja ŝajnas kvazaŭ la speciaj nombroj estus ĵus estintaj subĉirkaŭkalkulitaj ĉar akurata censo estas malfacile realigebla pro la kruta tereno de ties insula hejmo. Sekve la konservostatuso de tiu specio estis subenlistita al Vundebla en la IUCN Ruĝa Listo de 2007. La pritakso de 2009 plumarkis ties statuson kiel vundebla. Tiu petrelo havas loĝan teritorion de 9,670,000 km kaj populacion ĉirkaŭkalkulatan je inter 31,000 kaj 45,000. Ties populacio tendencas al pliiĝo de ĝis 1% al 9% dum 60 jaroj, kaj eble je 45% dum la lastaj kvin jaroj. La Okulvitra petrelo estas minacata pro interplektiĝo ĉe ilaro de multhokado kio mortigas centojn da birdoj ĉiujare ĉar ili implikiĝas ĉe la fiŝkaptadaj kabloj kaj dronas. Aliaj minacoj venas el sovaĝiĝintaj porkoj, la Nigra rato kaj aliaj ratospecioj. La Okulvitra petrelo estis listita en la Apendico II de la sistemo CMS kaj en la Anekso I de ACAP. En 2004 oni faris censon kaj jam la insulo Inaccessible estas en naturrezervejo, kun limigita aliro. Por helpi la specion oni proponis aliajn porkonservadajn decidojn. Enketoj pri la reprodukta populacio estas dumproceze. Oni ankaŭ entreprenas adoptadon de plej bona praktiko ĉe la fiŝkaptejoj ene de la teritorioj de tiuj birdoj, pere de organizoj kiaj la FAO, la ACAP kaj la ICCAT. Same oni klopodas limigon al libera aliro por eviti koloniigon de enmetitaj specioj.
15461 Johnbird
15461 Johnbird estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras John M. Bird, profesoron pri geologio ĉe la Universitato Cornell. Li estas pioniro en la geologia interpreto de la movoj de la platotektoniko kaj de la mineralogio de la profunda tero.
Preĝejo Sankta Maria (Meszlen)
Preĝejo de Sankta Maria Koncipita Senpeke estas romkatolika Monumento historia en vilaĝo Meszlen.
Historio
La unua mencio pri kirko de Meszlen okazis en 1430, sed laŭ la arkeologoj romanika rotondo estis konstruita en la 13-a jarcento. Ankaŭ la turo devenas el tiu jarcento. Baldaŭe oni alkonstruis ankaŭ sanktejon. En 1592 la protestantoj akiris la preĝejon. Post jarcento la luteranoj kaj la katolikanoj parte profitis la konstruaĵon. En la 18-a jarcento la sola posedanto denove estis la romkatolika eklezio. Tiam oni parte rekonstruis la preĝejon al baroka stilo, la mezepoka sanktejo iĝis sakristio. En 1974 la preĝejo estis plene renovigita, en 1995 restaŭrado okazis.
Konstruaĵo
La preĝejo havas unusolan turon. La enirejo estas ornama. La ĉefaltaro estis farita en la 1720-aj jaroj. La sanktejo finiĝas per 3 el la okanguloj.
Kermesoj okazas la lastan dimanĉon de aŭgusto kaj la 8-an de decembro.
Les Combes (apartigilo)
Les Combes (franca prononco [le kɔ̃b]) estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Tablosporto
Tablosporto estas sporto ludata sur tablo. Inter ili la plej konata kaj agnoskata kiel sporto por la Olimpiaj Ludoj estas la Tabloteniso, jam sufiĉe disvastigata tutmonde kaj tradicia. La aliaj intermezas inter veraj sportoj aŭ distraĵoj, kiel la Bilardo, sufiĉe proksima de la simpla ludo, sed por multaj vera sporto. Aliaj estas ankoraŭ nur regionaj aktivaĵoj aŭ klopodoj por disvastigi novajn sportojn, kiel la Tablofutbalo, tre populara en latinidaj landoj aŭ la Aerhokeo aŭ Tablohokeo.
Ĉeĥa literaturo
Ĉeĥa literaturo estas unu el la naciaj literaturoj.
Kriterio de ties limigo povas esti trispeca:
En la praktiko kutime ĉiuj tri limigoj estas uzataj samtempe.
Natria orto-vanadato
Natria orto-vanadato, orto-vanadato de natrio aŭ Na3VO4 estas neorganika kombinaĵo de natrio kaj vanado, kie la jonoj VO43− prezentas kvaredran konfiguracion. Ĝi estas inhibanto de la enzimoj proteino-tirozinaj fosfatazoj, alkalaj fosfatazoj kaj serio da ATPazoj, tre probable agante kiel iu fosfata analogo. La jonoj VO43− inversigeble ligiĝas al la atikvaj partoj de la plejmulto el la proteino-tirozinaj fosfatazoj.
Ĝi estas ofte aldonita al bufraj solvaĵoj kiuj estas uzataj en proteinalizoj en molekula biologio. La celo estas prezervi la fosforiligon de gravaj proteinoj per inhibado de endogenaj fosfatazoj ĉeestantaj en miksaĵo da ĉela lizo. Ĝi estas tokas kiam inhalita, ingestita aŭ per haŭtokontakto. Natria ortovanadato prepareblas per dissolvado de vanada oksido en solvaĵo de natria hidroksido.
Mansfeld
Mansfeld estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la nuna distrikto Mansfeld-Suda Harco de la federacia lando Saksio-Anhalto, en la sudorienta parto de la mezalta montaro Harco, kaj ĝis junio 2007 apartenis al la antaŭa, pli malgranda distrikto Mansfelder Land. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Unu ĝia kvartalo estas Molmerswende kie naskiĝis la fama verkisto Gottfried August Bürger.
13815 Furuya
13815 Furuya estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Atsuo Asami elde la observatorio de Hadano en gubernio Kanagaŭa, Japanio.
Nomo
Ĝia nomo honoras Kazuko Furuya, kiu sindonis al eduko en Infanĝardeno ekde 1975. Poste ŝi klopodis por doni grandajn revojn kaj esperojn al infanoj per kreiva metodo de instruo, en la pozicio de vic-ĉefino ĉe la municipa Infanĝardeno Honcho de Hadano, gubernio Kanagaŭa.
Ŝonkar
Ŝonkár estas junulara ĵurnalo eldonita en la urbo Ufa (Baŝkirio). La lingvo de tiu ĵurnalo estas la baŝkira. Ĉefredaktoro estas Azamat Juldaŝbajev.
Historio
La ĵurnalo unue aperis en la 1990-aj jaroj kiel „junula ĵurnalo“ ene de ĵurnalo Agidel. La unua numero de la ĵurnalo aperis en 1993 (eldonejo Kitap) kaj en la jaro 1994 Ŝonkar fariĝis tute memstara eldono.
Nuntempe sufiĉe famaj baŝkiraj verkistoj kaj sociistoj (kiel Ravil Bikbajev, Raŝit Ŝakur, Zigat Sultanov ktp.) publikas siajn poemojn kaj artikolojn en Ŝonkar.
György Lőrinczy
György Lőrinczy [djordj lOrinci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lőrinczy György estis hungara verkisto, membro de Societo Petőfi, membro de Societo Kisfaludy.
György Lőrinczy naskiĝis la 1860 en Nagykálló. Li mortis la 1941 en Budapeŝto.
Biografio
György Lőrinczy frekventis mezlernejojn en Rimaszombat, Eperjes, Sárospatak, universitaton en Budapeŝto. Inter 1883-1895 li laboris en ŝparkaso de Rimaszombat, dume li verkadis por la loka gazeto kaj li redaktis periodaĵon Gömör-Kishont. En 1927 li ricevis premion de Societo Petőfi, sed li partoprenis en redaktado de enciklopedioj.
NGC 3056
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Saint-Christophe (Creuse)
Saint-Christophe estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 132 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Igram
Igram, hungare Igrám estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec.
Saint-Christophe (Creuse)
Geografio
Saint-Christophe etendiĝas sur 7,79 km², kaj havis 132 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 16 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
Igram
Situo
Igram situas sur ebenaĵo preskaŭ kontaktiĝanta kun Kaplna, laŭ rojo, apud aŭtoŝoseo Bratislavo-Trnava. Senec troviĝas 11 km-ojn.
Saint-Christophe (Creuse)
Geografio
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Christophe situas je alteco de 621 metroj.
Igram
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1244 laŭ tiama hungara ortografio "Igrech". En 1910 loĝis en Igrám 615 homoj, (575 slovakoj, 24 hungaroj, 16 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Senc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1974-1990 la municipo estis en Bahoň. En 2001 loĝis en Igram 534 homoj, (532 slovakoj, po 1 ukraino kaj hungaro).
Saint-Christophe (Creuse)
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Christophe apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jacques Velghe, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Saint-Christophe apartenas al la kantono Guéret-Sud-Ouest, kies ĉefurbo estas Guéret. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Batalo apud Abukiro
La Batalo apud Abukiro aŭ Batalo apud la Nilo estis batalo ĉe la egipta urbo Abukiro (arabe: أبو قير Abū Qīr) en 1798. Admiralo Nelson venkis la floton de Napoleono.
Ĝi estis unu el la plej gravaj marbataloj de la francaj revoluciaj militoj, kie kontraŭstaris la Brita Ŝiparmeo kontraŭ la franca floto de la vicadmiralo François-Paul Brueys D'Aigalliers. Tiu batalo okazis dum la nokto kaj unuaj horoj de la mateno de la tagoj 1a kaj 2a de aŭgusto de 1798. La francaj perdoj estis katastrofaj (1.700 mortintoj), inkludante la vicadmiralon, kaj 3.000 prizonuloj. La britaj perdoj estis kompare multe pli malaltaj (218 mortintoj).
Klopodante esti la unua malamiko de la Brita Imperio la ĝeneralo Napoleono Bonaparte minacis la britajn posedaĵojn en Hindio per de la invado kaj konkero de Egiptio. La ekspedicio, krom la militista elemento, disponis je multnombraj sciencistoj, edukistoj kaj teknikaj specialistoj, inkludante priserĉadan teamon kiel rezulto de longa diskutado pri la eblo malfermi markanalon inter la Ruĝa Maro kaj la Mediteraneo. Tri semajnoj post la elŝipiĝo, brita floto de 14 ŝipoj sub la rego de Horatio Nelson, kiu troviĝis patrole la orientan Mediteraneon serĉe de la franca floto, falis finfine sur la ŝipoj kiuj apogis la invadon.
Rakonto
La flotoj trafis sin unu la alin krepuske de la 1a de aŭgusto. La franca floto troviĝis ankrita en la Golfeto de Abukiro, en malprofondaj akvoj je nur malpli ol 8 metroj de profondeco. La malprofondeco estis uzata por protekti la sudokcidentan parton (baborde) de la floto, dum triborde la ŝipoj rigardis la malferman maron. Nelson sukcesis konstrui al si grandan reputacion kiel ŝipisto, kaj la admiralo Brueys estis studinta liajn taktikojn en la bataloj de La Sanktuloj kaj de Kopenhago. Kiel rezulto, Brueys pluhavis sian militlinion ankritan kaj unuigitan por eviti, ke la brita ŝiparo distranĉu ĝin per nokta atako. Brueys esperis komenci la batalon venontmatene, kaj ne supozis, ke la britoj riskus noktan atakon en malprofonda akvo, kio reale okazis.
Nelson rimarkis, ke la franca floto estis ankrita tro malproksime de la malprofonda zono, kaj ordoni sian militlinion disdividiĝi en du flankoj, unu por trapasi la francan linion kaj la malprofondeco kaj la alia por fermi la pason al la francoj kaj ataki ilin duflanke. Brita ŝipo, la HMS Culloden, grundis, sed la el resto sukcesis pluflosi, komencante la atakon kontraŭ la francaj ŝipoj unu post alia. La norda vento maleblis al la francaj ŝipoj veni helpe la atakitojn, pro esti en la zono de leo, kaj tio permesis al Nelson ataki kun kelkaj ŝipoj samtempe, enirante en la malamikan linion imo post iom.
La franca flagŝipo, Oriento ricevis fajron de la HMS Bellerophon, kiu ricevis siavice kanonfrapon kiu senmastigis ĝin. Poste ĝi estis atakita de la HMS Alexander kaj de la HMS Swiftsure. Je la 21a horo, la ŝipo Oriento ekbruliĝis kaj la resto de la ŝipoj klopodis malproksimiĝi plej multe el ĝi. Ĉirkaŭ la 22a horo, la fajro atingis la municiejon, kaj la flagŝipo eksplodis, forĵetante erojn de la bruliĝanta ŝipo kaj de sia ŝipanaro al centoj de metroj tra la aero. Nur ĉirkaŭ cento da ili survivis post ĵeti sin al la maro antaŭ la eksplodo.
Nur du ŝipoj de la tuta franca linio, la Généreux kaj la Guillaume Tell, kun du fregatoj, la Diana kaj la Justice, povis eskapi la katastrofon. La ŝipo Timoleon kaj la fregato Artemise bruliĝis, la fregato Serieuse estis sinkigita, kaj la resto de la francaj ŝipoj, nome la Guerrier, Le Conquérant, Le Spartiate, L'Aquilon, Le Tonnant, Le Franklin kaj la Mercure, estis kaptitaj frumatene de la 2a de aŭgusto. Aliaj francaj ŝipoj estis la kanonboatoj Oranger, Portugaise kaj Hercule kaj la brigantinoj Salamine, Railleur, kaj kelkaj aliaj ŝipetoj. Ankaŭ la Hercule estis sinkigita.
La britaj ŝipoj estis la HMS Vanguard (flagŝipo), HMS Alexander, HMS Audacious, HMS Bellerophon, HMS Culloden, HMS Defence, HMS Goliath, HMS Leander, HMS Majestic, HMS Minotaur, HMS Orion, HMS Swiftsure, HMS Theseus kaj HMS Zealous. La ŝipo Leander, kiu revenis al Britio kun la poŝtaĵoj de Nelson pri la batalo sub kapitano Edward Berry, estis poste kaptita de la Généreux, ŝipo de 74 kanonoj survivanta de la batalo, post sovaĝa lukto, kio prokrastigis multe la alvenon de la novaĵoj pri la venko al Britio.
La batalo setligis la britan surmaran hegemonion dum la resto de la francaj revoluciaj militoj, kaj estis grava kontribuo al la famo de la admiralo Nelson.
Ĵusaj arkeologiaj priserĉoj
En 2000, la Doktoro Paolo Gallo, itala arkeologo, malkovris tombejon en la Insulo de Nelson, en la Golfeto de Abukiro. Tiu enhavis la restaĵojn de ŝipistoj, oficiroj, marmilitistoj, virinoj (kelkaj el kiuj povus estis ŝajnigintaj siajn seksojn por utili kiel ŝipistoj), kaj surprize, tri infanoj. La posta laboro de la brita historiisto kaj arkeologo Nick Slope pruvis, ke kelkaj el la tomboj datiĝas de malmulte post la batalo, dum aliaj apartenas al alia batalo de 1801.
En aprilo de 2005, tridek el la britaj ŝipistoj kaj oficiroj ricevis militistan funebron en Aleksandrio, akompanate de la ŝipanaro de la ŝipo HMS Chatham (F87), vizite en Egiptio. Nur unu el la korpoj, tiu de la komodoro James Russel, kiu mortiĝis dum la batalo de 1801, estis sukcese identigita. Unu el liaj posteuloj ĉeestis la ceremonion.
Katolika Esperanto-Tendaro
Katolika Esperanto-Tendaro (KET) estas tendaro organizata de la Ĉeĥa Sekcio de IKUE. La unuaj 9 KET-oj okazis de 1969 ĝis 1977 en Herbortice. Ili oficiale nomiĝis "Libertempaj Esperanto-Tendaroj", por kaŝi ilian religian karakteron. Dum la 9-a KET en julio 1977 la polico invadis la tendaron kaj arestis la organizantojn Miloslav Šváček kaj pastro Vojtech Srna. Mallonge poste la Ĉeĥa IKUE-Sekcio estis likvidita.