cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tordesilos
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Gyula Sebestyén (etnografo)
Gyula Sebestyén [djula ŝebeŝtjEn], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sebestyén Gyula estis hungara etnografo, literaturhistoriisto, filologo, bibliotekisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1905), membro de Societo Kisfaludy (1909).
Gyula Sebestyén naskiĝis la  1864 en Szentantalfa. Li mortis la 1946 en Balatonszepezd.
Biografio
Gyula Sebestyén frekventis universitaton en Budapeŝto, li ricevis diplomon en 1890. Li ricevis postenon en Hungara Nacia Muzeo jam en 1889, post 6 jaroj li estis direktoro de la biblioteko. En 1898, poste en 1904 li vojaĝis al eksterlando, kie li studis la bibliotekajn sistemojn ekzemple en Vieno, Munkeno, Berlino. Li okupiĝis precipe pri la malnovaj hungaraj skribsistemoj kaj tekstoj.
Kojetín
Kojetín (Kojetein) estas urbo en distrikto Přerov kaj regiono Olomouc de Ĉeĥio. En la urbo vivas. En distanco 9 km sude situas urbo Kroměříž, 13 km oriente urbo Hulín, 16 km nordoriente urbo Přerov kaj 19 km nordokcidente urbo Prostějov.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1233.
Masandra palaco
Masandra palaco (ankaŭ konata kiel Palaco de Aleksandro la Tria) estas historia konstruaĵo en Masandro (Krimeo), nun funkcianta kiel populara muzeo.
Historio
La konstruado de la palaco komenciĝis en la jaro 1881 laŭ la ordono de la tiama ter-posedanto princo Voroncov (filo de fama grafo Voroncov, kiu estis generalo-gubernatoro de la Nov-Rusia gubernio). Arkitektoro de la palaco estis franca arkitekto Etien Buchar; la palaco estis konstruita en la stilo de Ludoviko la 13-a. Tamen post la morto de la princo en 1882 la konstru-laboroj estis ĉesigitaj.
En 1889 la masandran ter-pecon kun la nefinkonstruita 3-etaĝa domo aĉetis caro Aleksandro la Tria. En la jaro 1889 la konstruado rekomenciĝis laŭ la plano de arkitekto Maximilian Messmacher. Li faris multajn ŝanĝojn en la originan projekton, tial la palaco rezultis multe pli moderna laŭ la stilo. La laborojn estris arkitekto Oskar Vegener. La konstruado finiĝis nur en 1902, kaj la caro ne ĝisvivis tion.
La palaco estis destinita ĉefe por ripozado (ĝi estas kvazaŭ mezgranda ĉasista domo), tial en ĝi mankas grandaj gastoĉambroj. La familio de nova imperiestro Nikolao la Dua preferis alian palacon (tiun en Livadio), tial la Masandra palaco estis nur malofte vizitata.
Post la Oktobra revolucio inter 1929 kaj 1941 la palaco estis uzata kiel sanatorio por malsanuloj je tuberkulozo. Post la Dua mondmilito la palaco dum kelkaj jaroj gastigis la instituton pri vit-kultivado kaj vin-farado "Magaraĉ".
Ekde 1948 en la palaco troviĝis ŝtata somer-domo, konata sub la nomo Stalinskaja ("La Stalina"). Ĉi tie ripozis Stalin, Ĥruŝĉov, Breĵnev.
Ekde la jaro 1992 la palaco funkcias kiel muzeo. En ĝi estas prezentita la ekspozicio, dediĉita al la epoko de Aleksandro la Tria. En la muzeo troviĝas unikaj objektoj, ekzemple, kameno farita el unusola marmor-peco, man-faritaj lustroj, mebloj el ruĝa ligno, multaj artaĵoj k.a.
Juho Kusti Paasikivi
Vivo
Juho Paasikivi jam frue partoprenis en la politika vivo de Finnlando. Jam antaŭ la Unua Mondmilito li estis membro en la parlamento de la lando, kiu tiam enestas en la Rusian Imperion. En 1918 li estis ĉefministro de la sendependiĝinta ŝtato kaj ambasadoro de Finnlando en Svedio inter la jaroj 1936 kaj 1939, kie li reprezentis la tiel nomatan "skandinavian orientiĝon" de la tiama finna politiko. Li estis la gvidanto de la finna delegacio en la pripacaj traktatoj kun la Sovetunio en la estona urbo Tartu en 1920 kaj ankaŭ partoprenis en pliaj traktatoj kun reprezentantoj de Sovetunio: en aŭtuno 1939 antaŭ la Vintra milito kaj en la traktatoj pri armistico en printempo 1944. Post la demisio de la ĝis-tiama prezidento Gustaf Mannerheim en 1946 la tiama ĉefministro Juho Paasikivi transprenis la oficon de prezidento kaj plenumis tiun oficon ĝis sia morto en 1956. Kiel politikisto li reprezentis linion de interkonciliĝo kun Sovetunio (kiun liaj kontraŭantoj nomis "servuteco al Sovetunio") – tiu politiko certigis "limigitan ŝtatan suverenecon" de Finnlando.
Ŝungo
Ŝungo (春画) estas tipo de japana erotika gravuraĵo, de stilo Ukijo-e.
.
Kario (luno)
Kario estas neregula satelito de Saturno kun retrograda orbito. Ĝi estas ano de la norda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita post observoj inter la kaj la  de David C. Jewitt, Scott S. Sheppard, Jan Kleyna kaj Brian G. Marsden kiuj anoncis ĝian malkovron la. Ĝi ricevis maldaŭran nomon S/2006 S 2.
19875 Guedes
19875 Guedes estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la brazila astronomo Leandro Lage dos Santos Guedes, de la Planetario de Rio-de-Ĵanejrio, kiu helpis organizi la kvinan Internacian Laborejon pri Kometa Astronomio en Rio-de-Ĵanejrio en aŭgusto 2009.
Biggs
Biggs estas la familia nomo de la jenaj personoj:
Lokoj en Usono:
Literatura Muzeo Petőfi
Literatura Muzeo Petőfi, (Petőfi Irodalmi Múzeum) estas grava muzeo en centro de Budapeŝto, kiu kolektas historiajn objektojn pri Sándor Petőfi kaj pri la hungara literaturo. Ĝi havas lokon en impona Palaco Károlyi [kAroji].
Konstruaĵo
La klasikisma palaco konstruiĝis en 1832 por grafo György Károlyi tiam inter urbomuroj de Pest (urbo). Ĝi estis renkontejo de literaturistoj, ofte okazis solenaj vesperoj, baloj, foje eĉ Franz Liszt pianludis ĉi tie. Krome la palaco partoprenis en la politiko, ekzemple en 1918 oni formis la Nacian Konsilion. Apartenaĵo de la palaco estas la ĝardeno, kie ĉiam oni aranĝas koncertojn.
Muzeo
En 1909 Societo Petőfi fondis muzeon "Domo Petőfi-Mór Jókai, kiu en 1957 trovis lokon en palaco de György Károlyi. Krome en la palaco estas videblaj arkeologia ekspozicio kaj tekstila kolektaĵo. Nepre menciindas skulptaĵo de Miklós Melocco pri altaro de Endre Ady skulptita en 1977.
La Literatura Muzeo prezentas unue ekspozicion pri Sándor Petőfi, krome heredaĵojn de la plej gravaj hungaraj poetoj kaj verkistoj, ekzemple Zsigmond Móricz, Tibor Déry, Jenő Heltai. Oni tie gardas ankaŭ manuskriptojn, ekzemple Petőfi: Nacia Kanto, Attila József: Ĉe la Danubo.
William Carruthers
William Carruthers (naskiĝis la 29-an de majo 1830, mortis la 2-an de junio 1922) estis skota botanikisto kaj paleobotanikisto.
Vivo
Carruthers estis kasisto de la Botanika Sekcio ĉe la Muzeo pri Natura Historio de Londono de 1871 ĝis 1895. Li konsultis botanikiston de la Reĝa Agrikultura Societo de Anglio.
Li naskiĝis en Moffat, Dumfriesshire, filo de komercisto Samuel Carruthers. Li post la jaroj de elementa kaj meza lernejo, li studentiĝis ĉe la Universitato de Edinburgo. En 1854 li komencis studi teologion ĉe la Nova Kolegio, Edinburgo, sed tiam decidis specialiĝi pri naturaj sciencoj. Li fariĝis preleganto en Botaniko ĉe la Nova Veterinara Kolegio en Edinburgo kaj funkciis kiel sekretario de la Reĝa Societo de Edinburgo. Li fariĝis helpanto en la botanika sekcio de la Brita Muzeo en 1859, iĝante Gardisto de Botaniko en 1871 kaj emeritiĝanta en 1895.
Carruthers publikigis sciencan laboron pri kverkoj, diatomoj, muskoj, fosiliaj filikoj, fosiliaj cikadoj, kalamitoj kaj lepidodendro. Li estis sperta pri graptolitoj kaj en 1867 li kontribuis artikolon pri ili al la kvara eldono de Siluria fare de Roderick Murchison.
Li estis elektita ano de la Reĝa Societo de Londono en 1871, estis prezidanto de la Linea Societo de Londono de 1886 ĝis 1890, kaj membro de la Botanika Societo de Edinburgo. Li ricevis doktorecon de la Universitato de Upsalo en 1907.
Taksonomio
Interalie lie difinis la latinan botanikan dunomon de la segildenta kverko aŭ japana marona kverko.
Egumeno
Egumeno, hegumenos, aŭ ihumen, igumeno (Greke: ἡγούμενος; Bulgare kaj Ruse: игумен; Serbe: игуман aŭ iguman) estas la titolo per kiu estas indikata la gvidisto de monaĥejo en la eklezioj de la Ortodoksismo, rolo simila al tiu de abato. La gvidistino en la monaĥnejoj estas egumenia aŭ ihumenia (Greke: hegumeni; Serbe: игуманија aŭ igumanija; Ruse: игумения).
Egumeno krome indikas ankaŭ unu el la rangoj de la monaĥa ortodoksa hierarkio.
Dekomence la titolo estis aplikata al la gvidisto de ĉiuj monaĥejoj. Post la jaro 1874, kiam la rusaj monaĥejoj estis “sekularigitaj” kaj klasigitaj laŭ tri kategorioj, la titolo de “Egumeno” estis rezervita nur al la monaĥejoj apartenantaj al la malpli alta kategorio, nome al la tria.
La elektita superulo de la du superaj kategorioj ricevis (aŭ konservis) tiun arkimandriton (Αρχιμανδρίτης, Arkimandrìtis).
La taskaro de egumenoj kaj arkimandritoj praktike identiĝas, nur dum religiaj servoj egumenoj vestas simplan mantelon, dum arkimandritoj vestas la samon sed dekoraciitan per sanktaj tekstoj kaj surkapon metas la mitraon.
Egumeno, laŭleĝe nomumita estas surtronigita de la loka episkopo.
En la Bizanca Katolika Eklezio, la ĉefo de ero da monaĥejoj en la sama teritorio estas difinita “Protoegumeno (Proto-ihumen, Protoihumen, Proto-egumeno).
Fontoj
Precipaj fontoj de tiuj informoj estas la koncernaj liturgiaj libroj.
ADI
La vorto havas plurajn signifojn:
1287
En la jaro 1287 post Kristo okazis, interalie:
Komuna lingvo (2000)
La Komuna lingvo (<omunleng aŭ Comunleng) estas kreita en jaro 2000 de anonimulo surbaze eŭropaj lingvoj. Ĝi estas kompromisplanlingvo inter Esperanto kaj Interlingvao.
Alfabeto kaj prononco
La alfabeto havas 22 literojn:
a, b, <, d, e, f, g, h, i, j, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, x, z.
Por skribi kelkajn fremdajn nomojn oni uzas la q je /ĥ/, la ü kaj la ö, kiel en la germana, la ë por la e "senvoĉa" franca, kaj la ñ kiel en la hispana.
La forta silabo estas ĉiam antaŭ la lasta konsonanto de la RADIKO de la vorto.
Ekzemple: telefon, juni, en faian, la forta silabo estas la a, ĉar la radiko estas fa.
Morfologio
Nombroj: numers: nul (0), un (1), do (2), tri (3), fir (4), faf (5), ses (6), set (7), oit (8), nov (9), des (10), desun (11), desdo (12) … deses (16)… doan (20), trian (30), sent (100), mil (1000), million (1 000 000) … mil nov sent novan nov (1999).
Semajntagoj: dais dul vi<: lundai, marsdai, mercurdai, jovidai, venusdai, saturndai, soldai.
Monatoj : menses: januar, februar, marx, april, mai, juni, juli, august, setember, oitober, november, desember.
Familio: familie: pater (patro), mader (patrino), <ind (infano), son = filio (filio), dorter = filia (filino), bruder = frato (frato), sester = sora (fratino), on <el = tio (tío), tante = tia (tía), <usin(o, a, e) (kuz(in)o), home (viro), fema (virino), <indo (knabo), <inda (knabino), bebi (bubo).
Personaj pronomoj:
Estas du konjugaciaj tipoj al ĉiuj verboj, unu simila al Esperanta, alia simila al de latinidaj lingvoj. Oni povas elekti ilin laŭvole. Tio montras ke la projekto ankoraŭ ne estas provita.
Ekzemplo de konjungacio verbo manj (manĝi):
Pimbveoj
La pimbveoj estas etno kun aparta lingvo, kiu loĝas en la regiono Rukwa en okcidenta Tanzanio. En 1987 la pimbveoj estis taksitaj 29.000 homoj.
BOR
La tri-litera kombinaĵo BOR havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Amerika certio
La Amerika certio aŭ pli malprecize Bruna certio (Certhia americana), konata ankaŭ kiel Amerika arbogrimpulo, estas eta paserina birdo, la ununura amerika membro de la familio de arbogrimpuloj nome Certiedoj.
Aspekto
Plenkreskuloj estas brunaj en supraj partoj (kaj de tie la dua nomo, kiu ne sufiĉas ĉar ĉiuj certioj estas brunaj supre) kun helbruneca punktado, ŝajnigante pecon de arboŝelo, kun blankaj subaj partoj. Ili havas longan maldikan bekon iom subenkurbecan kaj longan voston. La masklo havas iomete pli longan bekon ol la ino. Tiu Bruna certio estas 11.7-13.5 cm longa.
1288
En la jaro 1288 post Kristo okazis, interalie:
Amerika certio
Konservostatuso
Kiel ĉe multaj de la birdoj de Vaŝingtonio, la Kaskada Montaro dividas tiun specion en du subspecioj. Tiu specio malpliiĝis en multe de Nordameriko sed ŝajne bone konserviĝas en Vaŝingtonio, kun malgranda (ne gravega) pliiĝo en la indico de reprodukta survivo ekde 1966.
Distribuado kaj habitato
Ties reprodukta habitato estas maturaj arbaroj, ĉefe de koniferoj, en Kanado, Alasko kaj nordorienta kaj okcidenta Usono. Ili estas loĝantaj birdoj en multe de sia teritorio; sed multaj nordaj birdoj migras suden en Usonon.
Reproduktado
La reprodukta sezono kutime ekas en aprilo. La ino konstruas duontasforman neston ĉu sub peco de arboŝelo parte eligita el la arbo ĉu en arbofendo. Ŝi demetas 3-7 ovojn, kaj la kovado daŭras ĉirkaŭ 2 semajnoj. Ambaŭ gepatroj kunzorgas la idaron.
Kutimaro
Ili manĝas sur arbotrunkoj kaj branĉoj, tipe spirale supren el malsupro de arbotrunko, kaj poste flugas malsupren de alia arbo. Ili grimpas malrapide havante siajn korpojn plate kontraŭ la arboŝelo, plukante per sia beko insektojn. Ili rare manĝas surgrunde. Ili ĉefe manĝas etajn artropodojn de la arboŝelo, sed foje manĝas semojn vintre.
La kanto estas mallonga serio de altatonaj si, "sii-sii-titi-sii," "cii" ktp
Amerika certio alvenis iam kiel vagantoj al Bermudo kaj al montaroj de Centrameriko en Gvatemalo, Honduro kaj la norda montaro de Salvadoro.
Guŝo
Guŝo, aŭ legumeno, estas unufaka malfermfrukto de la fabacoj, estiĝanta el unuopa fruktofolio kaj havanta du partojn (valvojn), kiuj disiĝas ĉe maturiĝo. Guŝsemoj estas vastege uzataj kiel homa kaj bruta nutraĵo. La plej konataj specoj de guŝsemoj nomiĝas faboj kaj fazeoloj. Oni ne konfuzu guŝon kun silikvo, la dufaka malfermfrukto de brasikacoj.
Uzado
Fabacoj povas esti kultivataj por pluraj agrikulturaj celoj, interalie furaĝo, homa manĝo, floroj, medicinaj, industriaj, viva sterko, kaj ligno. Kultivataj specioj plejparte plenumas po pluraj funkcioj laŭ la grado de matureco kiam oni rikoltas ilin.
Homa konsumado
Semguŝoj estas kultivataj por la semoj, kiujn homoj manĝas aŭ manĝigas al aliaj bestoj aŭ uzas por la produktadon de oleoj. Semguŝoj interalie estas faboj, fazeoloj, lentoj, lupenoj, pizoj, kaj arakidoj.
Guŝoj estas esenca ingredienco en multaj veganaj anstataŭaĵoj de viando kaj laktaĵoj. Ilia uzado kiel planta fonto de proteino kreskas en la monda merkato.
Nutra valoro
Guŝoj estas signifa fonto de proteino, dieta fibro, karbonhidrato, kaj dietaj mineraloj; ekzemple, 100-grama porcio da kuiritaj kikeroj enhavas 18% de la uson-kanada Ĉiutaga Kvanto de proteino, 30% de dieta fibro, 43% de foliata acido kaj 52% de mangano.
Guŝoj estas elstara fonto ankaŭ de rezista amelo, kiujn malkonstruas bakterioj en la dika intesto, produktante mallongaĉenajn grasacidojn (kiel buteratan acidon), kiuj estas uzataj de intestaj ĉeloj por produkti nutran energion.
Kuirado
Nur kuiritaj guŝoj estas manĝeblaj, ĉar nekuiritaj enhavas toksaĵojn. Unue, ili enhavas tripsinan inhibilon, kies ĉefa tasko, ekz. por la sojo, estas protektado kontraŭ insektoj. Tripsino estas unu el la digestaj enzimoj, kaj nekuiritaj guŝoj povas kaŭzi gravajn digestajn problemojn.
Alia problema substanco en guŝoj estas lektinoj. Ili kaŭzas koaguliĝon de rosaj globetoj - globetparietoj enhavas sukerojn, al kiuj lektinoj facile ligiĝas. La kialo de ĉeesto de lektino en guŝoj ĝis nun ne estas klara.
Ambaŭ nomitajn toksajn substancojn eblas elimini per macerado kaj bolado. Tempo de macerado estas 12 horoj, poste necesas elverŝi la akvon kaj boligi guŝojn en freŝa akvo. La kvanton de toksaj substancoj eblas malaltigi per ĝermado.
Guŝakvo estas la resta akvo post guŝkuirado. Ĝi estas utila por anstataŭi ovojn en la vegana kuirarto. Oni povas uzi guŝakvon por kuiri meringojn, ekzemple.
Kraľovany
Kraľovany (hungare Kralován) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Kraľovany situas laŭ dekstra bordo de Váh ĉe kunfluejo de Oravo, laŭ ĉefvojoj kaj fervojoj Vrútky-Trstená kaj Ružomberok-Žilina. Dolný Kubín kaj Ružomberok troviĝas po 18 km, Martin 22 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la loko en 1241 en hungara formo "Kiralyihaza" (=domo de reĝo), ĉar laŭ la supozoj Béla la 4-a tie tranoktiĝis. La vilaĝa loknomo aperis en 1363. Tiam ĝi apartenis al Oravia burgo. La vilaĝo longe estis doganprena loko. En 1625 oni komputis tie 70 vilaĝanojn (14 familiojn), en 1715 160 vilaĝanojn (32 familiojn). En 1828 416 vilaĝanoj loĝis en 59 domoj. Komence de la 20-a jarcento la vilaĝo rericevis la mezepokan nomon Vágkirályházára pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 550 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kraľovany 469 homoj, (455 slovakoj).
Oberbarnim
Oberbarnim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Märkisch-Oderland de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Bari (Somalio)
Bari estas administra regiono (gobolka) en nordorienta Somalio, fakte en la plej pinta pinto de Korno de Afriko. Gravaj urboj estas Bosaso (la ĉefurbo) kaj Qardho. Ĝi estas limigita de regionoj Sanaag kaj Sool okcidente, Nugaal sude, la Golfo de Adeno norde, kaj la Hinda Oceano oriente. Laŭ teritoria surfaco, Bari estas la plej granda provinco en la somalia respubliko. La majoritato de la loĝantoj apartenas al la subklanoj Ali Saleebaan kaj Cisman Mohamoud de la Majeerteen, la Dubajoj kaj Reer Salaax de la Warsangeli, kaj la Mohamud Ali subklano de Leelkase, kiuj estas kolektive parto de la plej granda klano nome Darodoj.
Tiu teritorio estis sufiĉe frapita de la Cunamo kiun kaŭzis la Tertremo en Hinda Oceano en 2004 el la marbordo de Sumatro, Indonezio. Ĉirkaŭ cento da homoj mortis en la duoninsulo Hafun kaj la marborda ŝoseo, kiu ligas la areon kun la resto de Somalio, estis ege damaĝita.
Divido inter Bari kaj Karkaar
Laŭ la registaro de la memstara ŝtato de Puntlando, la regiono Bari estas dividita en du administraj regionoj: Bari en la nordo (kun ĉefurbo en Bosaso ) kaj Karkaar en la sudo (kun ĉefurbo en Qardho ).
Distriktoj
Estas ok oficialaj somaliaj distriktoj en Bari :
Estas tribaj areoj, kiuj estas foje nomitaj distriktoj, ĉirkaŭ la jenaj lokoj:
Kantono Deaf Smith (Teksaso)
La kantono Deaf Smith situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefurbo nomiĝas Hereford, nomata honore al la samnoma urbo en Anglio kaj pro la bovoraso tiel nomita. Pro la multaj bovobredejoj en la teritorio la urbo loke nomatas "tutmonda bovovianda ĉefurbo".
Listo de dancistoj
Jen listo de elektitaj dancistoj laŭ ĝenroj:
Diversaj
Por listigo laŭ landoj vidu la subkategoriojn de la vikipedia kategorio pri dancistoj.
Pamiers
Pamiers [] estas franca komunumo en la departemento Ariège, en la regiono Sudo-Pireneoj. Kun 15,372 loĝantoj en la jaro 2010, ĝi estas la plej loĝata urbo en Ariège, sed estas nur subprefektejo.
Sadik al-Ahmar
Sadik al-Ahmar - foje ankaŭ latinliterigata Sadiq, naskiĝis la 6-an de oktobro 1956 - estas jemena politikisto kaj batalisto. Laŭ la stato de junio 2011 li estas la gvidanto de la jemena triba konfederacio Haŝid, kaj havas gvidan rolon en la protestoj de 2011 en Jemeno. Sadik estas la filo de Abdullah ibn Hussein al-Ahmar, fondinto de la tribaro.
Vivo
Kadre de la protestoj de 2011 en Jemeno, Sadik al-Ahmar en sia funkcio de tribestro la 21-an de marto 2011 postulis de la jemena prezidanto Ali Abdullah Salih, same membro de la tribaro Haŝid, rezigni pri sia posteno. La 23-an de majo 2011 proksime de la domo de Sadik en al-Hasba, urboparto de Sanao, ekestis fortaj bataloj inter subtenantoj de la tribaro Haŝid kaj registaraj soldatoj. La 24-an de majo en okcidenta parto de Sanao (Jemeno) okazis granda eksplodo pro kiu pereis almenaŭ 28 homoj. Laŭ oficialaj informoj eksplodis arsenalo de la familio de Sadik. La 27-an de majo ambaŭ flankoj interkonsentis armisticon, kiu komenciĝu la 29-an de majo, sed la pafado tamen pludaŭris. La sekva interbatalo pri la rezidejo de la familio al-Ahmar, la ministerio pri internaj aferoj, la sidejo de la armea polico, la konstruaĵo de la novaĵagentejo Sana kaj laŭlonge de urba ĉefstrato mortigis plurajn homojn.
(17527) 1993 FC14
(17527) 1993 FC14 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC") elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Etila aceto-acetato
Etila aceto-acetato estas etila estero de la aceto-acetata acido, grava kemia substanco uzata kiel peranto en la produktado de gamo da komponaĵoj, tiaj kiaj aminoacidoj, analgeziaĵoj, antibiotikoj, anti-malariaĵoj, kontraŭfebraĵoj, aminopirinoj kaj vitamino B1, samkiel en la produktado de farboj, inkoj, lakoj, parfumoj, plastaĵoj kaj flavaj pigmentoj. Aceto-acetato de etilo, siavice, ankaŭ uzatas kiel gustigilo en la nutroindustrio kaj en la manufakturo de farmaciaĵoj. Ĝi estas solvebla en alkalaj solvaĵoj. Etila aceto-acetato estis unue priskribita de la germana kemiisto Johann Georg Anton Geuther (1833-1889) en 1863.
Jelena Bonner
Jelena Bonner (Елена Георгиевна Боннэр, naskiĝis la en Mary, Turkmenio, mortis la  en Bostono, Usono) estis rusa kuracistino armen-juddevena, defendantino de homrajtoj, vidvino de Andrej Saĥarov.
Vivo
Ŝia patro estis pafmortigita dum la Granda purigo pro la „perfido de la patrio”, la patrino estis sendita al gulago por ok jaroj. En 1972 ŝi nuptis Saĥarov, ricevis anstataŭ li atribuitan al li Nobel-premion. En 1980 vojaĝis ekzilige kune kun li al Niĵnij Novgorod. Poste ŝi estis kondamnita al aparta puno pro "kalumniado de Sovetunio".
Post falo de Sovetunio ŝi daŭrigis batalon pri la homrajtoj en demokratia Rusio.
Distingita de la Komandora Kruco de la Merit-Ordeno de Pola Respubliko (2009).
Rufiĝioj
La rufiĝioj estas etno kun aparta lingvo, kiu loĝas je la centra marbordo de Tanzanio, proksime al la rivero Rufiji. En 1987 la rufiĝioj estis taksitaj 200.000 homoj.
Bólidos de acero
Bólidos de acero estas argentina muzika filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Carlos Torres Ríos. Bólidos de acero estis originale filmita en la hispana lingvo.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Mario Baroffio, Antonio Capuano kaj Rodolfo Crespi.
Julius Kober
Julius KOBER (naŝkiĝinta en la 17-a de aŭgusto 1894 en Suhl, mortinta en la 28-a de julio 1970 en Bad Staffelstein) estis germana regionhistoriisto, verkisto kaj - de 1937 ĝis 1970 - prezidanto de la Rennsteigklubo 1896.
Vivo kaj verko
La patro de Julius estis Friedrich Wilhelm Kober, dialektpoeto. Li frekventis la popolan lernejon kaj poste la superan nehumanisman lernejon, kie li trapasis en la 1913-a jaro la abiturientan ekzamenon. Jam kiel junulo li dediĉis sin al la kleriga migrado, al la flegado de regionhistoriaĵoj kaj al la protekto de la naturo. De la patro li heredis la verkistan talenton kiel ankaŭ la amon de la patrujo kaj la kontaktemon. La dialekto de Suhl estis parolata de li jam frue, poste ankaŭ zorge flegata. Baldaŭ Kober interesiĝis pri pejzaĝaj kaj regionhistoriaj studoj, antaŭ ĉio en la Turingia Arbaro, kiun li tramigradis ĉie. Dum lia trejniĝa tempo alilande la porpatruja sento ankoraŭ plialtiĝis. Grava sperto por li estis la eksplodo de la Unua mondmilito. Impresite de la milito li verkis kelkajn romanojn, i.a. "Drei Kapitel aus dem Erleben eines Frontsoldaten", "Rolf Henneberg" kaj "Vom Leben und Sterben eines Dichtersoldaten", pli malfrue "So sei dein Weg", "Der deutsche Tag" kaj (en 1925) "Rennsteigzauber".
Ĉe la Universitato de Marburg li studis filozofion kaj doktoriĝis pro la lingvistika tezo Die Mundart der Stadt Suhl und die wortgeographischen Grenzen ihrer Umgebung. En ĝi Kober dokumentis kaj pruvis ke la pado Rennsteig estas ankaŭ lingva dividilo: norde de ĝi parolatas turingia dialekto, sude de ĝi (i.a. en Suhl) frankonia.
Post la morto de la patro li ekestris la teatran ensemblon Joel-Gemeinde: Kober mem ofte ludis la ĉefan rolon. La popola teatraĵo "Letzter Schulze von der Lütsche" aŭ la muzikigita fabelaĵo "Dieter und Dietlindes Rennsteigfahrt" estis gravaj kontribuoj al la germana laikula teatromondo. En la kuro de ties surscenejigo Kober ankaŭ respektitis kiel fondinto de la liberaera Arbarteatro ĉe al monto Friedberg en Suhl.
Jam en junaĝo Kober aliĝis al Rennsteigklubo, kaj en 1919 li vokitis anstataŭi la mortintan August Trinius, en la estraro. Ekde 1920 Kober revivigis la skisekcion kaj engaĝiĝis organizante kun sukceso pri la migrado sur la Rennsteig-ado kaj aliaj vojoj en la Turingia Arbaro.
Enm 1932 li ekĉefredaktis la organon kluban Das Mareile. Li kapablis entuziasmigi la homojn pri Rennsteig! Modeldonante Kober sukcesis unuigi kaj antaŭenpuŝi regionhistorian esploradon, naturprotektadon kaj migradoĝojon. Lia plej granda celo estis propagandi la "klerigan migradon".
Nenombreblajn prelegojn kun memfotitaj bildoj li faris en Turingio kaj alie. Por liaj meritoj koncerne la germanan migradomovadon oni aljuĝis al li en la jaro 1936-a la premion Silberne Verbandsehrennadel''.
Kiam Kober mem gvidis migradojn li kutimis komenci ĉiun opan per speciala migrada moto. La libro "Zauberhafte Rennsteigfahrt" pruvis ke Kober kiel poeto kaj migranto profundege enmergiĝis en la sekretojn de la tre malnova kresta padego. De li estas ankaŭ la sekvonto etpoemo: "Der Herrgott schuf das Wandern, die Lieder all dazu, / Damit du mit dem andern, ein Mensch wirst - du auf du"
Post la eksplodo de la Dua mondmilito li devis soldati. Li spertis multajn sortobatojn (separiĝo deviga de la familianoj, morto de la plej aĝa filo ĉefronte). Julius Kober ne rajtis post plurjara militkaptado veni reen en al patrujon. Li trovis novan patrujon en Zapfendorf. Per eldonejo li perlaboris tie la vivon.
Li denove estris la Rennsteigklubon kaj aligis multajn fidelajn migradamikojn. De Bavario, sur kies teritorio ankaŭ troviĝas malgrandaj partoj de Rennsteig, kaj kun la novaj membroj eblis restartigi la kluban vivon. Tio ĉi kaj la transdono de la tradicio de Rennsteigverein estas liaj plej grava postmilita merito. En kunaboro kun la gazeto Thüringer Tageszeitung eldonita en Würzburg li kreis la Turingian patrujan kalendaron kiu aperis ĉiun jaron. Krome li daŭrigis la redakton de la kluba organo Die Mareile.
Honoroj
La de Kober jam ne finfarita verketo Spruchbüchlein eines Wanderers prilaboritis kaj pliampleksigitis fare de Rennsteigklubo en la 1996-a jaro. En 1971 oni starigis al lia honoro ĉe la (en 1988 forbrulita) arbara domo Weidmannsheil en Steinbach am Wald memorigŝtonon. Alia ekzistas ekde 1994 ĉe Suhler Ausspanne en Zella-Mehlis, rekte ĉe Rennsteig.
De 31.8.2004 ĝis 9.1.2005 videblis la ekspozicio Julius Kober - ein deutscher Lebensweg en Suhl.
1289
En la jaro 1289 post Kristo okazis, interalie:
Veres
La nomo Veres [vereŝ] apartenas al la oftaj familiaj nomoj en Hungario kun la signifo ruĝa. Nomvariantoj estas Veress, Vörös kaj Vöröss.
Sâncrai (Dealu)
Sâncrai (Dealu) [sınkraj] (hungare: Székelyszentkirály [sekejsentkirAj] estas vilaĝo en Rumanio norde de Odorheiu Secuiesc. En 1910 Székelyszentkirály havis 1028 loĝantojn, kaj en 1992 1176 (98% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungara reĝlando, al Udvarhely. Administre ĝi apartenas al Dealu.
Komunumoj pri Stefano la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando
Ili manifestis kunlaboradon en 1997 en Szentkirályszabadja.
Saltrio
Saltrio estas komunumo de Italio.
Jodie Foster
Jodie FOSTER (n. ; origine: Alicia Christian FOSTER) estas usona aktorino kaj reĝisorino.
Salerano sul Lambro
Salerano sul Lambro estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Lodi de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj San Zenone al Lambro (MI), Lodi Vecchio, Casaletto Lodigiano, Borgo San Giovanni, Caselle Lurani kaj Castiraga Vidardo. Kristana patroneco de la komunumo estas la puriĝo de Maria aŭ la Kandelfesto, kaj la komunuma festotago estas la tria dimanĉo en oktobro.
Jodie Foster
Jam kiel infano ŝi aperis en televidaj varbanoncoj (unuafoje en la aĝo de du jaroj) kaj en filmoj. Mondfamon ŝi akiris per la filmo Taxi Driver. La tiam 13-jarulino konvinkis la publikon en sia rolo de neplenaĝa prostituitino.
Intertempe Jodie FOSTER apartenas al la plej famaj filmsteluloj de Hollywood. En la jaro 1991 ŝi unuafoje aktoris kaj reĝisoris (Little Man Tate). Ŝi gajnis ĝis nun du Akademiaj Premioj, la unuan pro la justica dramo The Accused (en kiu ŝi aperis kiel viktimo de seksperforto) kaj la duan pro la horora filmo The Silence of the Lambs.
Persona vivo
Foster vivas en Los Angeles kun ŝia partnerino. Ŝi havas du filojn, Charles "Charlie" Foster (n.: 1998) kaj Christopher "Kit" Foster (n.: 2001). Ŝi fondis la familion kun iama partnerino Cydney Bernard, kun kiu ŝi konatiĝis dum aktorado ĉe filmo Sommersby (1993), ilia rilato daŭris de 1993 ĝis 2008. Ŝi geedz(in)iĝis en aprilo de 2014 kun aktorino, fotografo Alexandra Hedison.
Himalaja certio
La Strivosta certio (Certhia himalayana), aŭ Himalaja certio estas azia specio de birdo de la familio de Certiedoj. Ĝi troviĝas en landoj ĉirkaŭ Himalajo, de kie venas la nomoj, nome Afganio, suda Ĉinio, norda Barato, Irano, Kazaĥio, Birmo, Nepalo, Pakistano, suda Siberio de Rusio, Taĝikio, Turkmenio kaj Uzbekio. Ties natura habitato estas borealaj kaj moderklimataj arbaroj.
Aspekto
La Himalaja certio havas punktitan aŭ striitan plumarbildon, kutime en nigreco, bruno, blanko (ĉefe sube) kaj ruĝecaj nuancoj. Tiuj koloroj permesas tiun sertion ege kamufliĝis en la arbara medio. Krome ĝi havas longajn fingrojn kaj voston por facile grimpi la arbotrunkojn kaj longan bekon por elkapti insektojn el arbofendoj.
Rungioj
La rungioj estas etno kun aparta lingvo, kiu loĝas en okcidenta Tanzanio, je la sudorienta bordo de la lago Tanganjiko. En 1987 la rungioj estis taksitaj 166.000 homoj.
Nigrakola grebo
La Nigrakola grebo (Podiceps nigricollis, konata en Nordameriko kiel Orelgrebo) estas birdospecio el la familio de akvobirdoj nome Podicipedoj kun grando de ĉirkaŭ 30 cm. Ili loĝas en ĉiu kontinento escepte Aŭstralio kaj Antarkto.
Taksonomio
Estas tri subspecioj:
Ambaŭ komunaj nomoj por tiu specio aludas al karakteroj videblaj kiam la birdo estas en reprodukta plumaro; tiam ĝi havas tutnigran kolon kaj radiadon de orkoloraj plumoj en ĉiu kapoflanko. La nomo "Eared Grebe" (orelgrebo) estis uzata preskaŭ unu jarcenton antaŭ la nomo "Black-necked Grebe" (nigrakola grebo). Tiu lasta estis unuafoje uzata en 1912 de Ernst Hartert, klopode kongruigi la komunan nomon de la specio kun sia scienca nomo. La genronomo de tiu specio —Podiceps— devenas el du latinaj vortoj: nome podicis, signife "pugo" kaj pes signife "piedo". Tio aludas al la malantaŭa situo de la birdospeciaj kruroj— tute fine de ties korpo. La specifa epiteto nigricollis estas latina por "nigrakola": niger signifas "nigra" kaj collis signifas "kolo".
Aspekto
La Nigrakola grebo estas 28–34 cm longa. La plenkreskulo estas tute nekonfuzebla somere, ĉar ĝia kapo, kolo, supra kapoparto estas nigraj dum la reprodukta sezono, dum malantaŭ la rimarkindaj tre ruĝaj okuloj troviĝas orflavaj ornamplumoj kiu pendas al la nukoflankoj, sed ne superas la supran nukon, malkiel la Orelgrebo. Vintre, tiu malgranda grebo estas blanka kun ne tre markata nigra krono, sed pli pinteca, kio distingas ĝin el la pli blankavanga Slavonia grebo (aŭ Orelgrebo kaj Kornogrebo en Usono). Ĝia nigra beko estas maldika, kaj iom kurbeca supre kliniĝanta. La okuloj estas karminruĝaj. Ĝi estas pli malhela ol la Orelgrebo, konstatebla en la orelareo vintree kaj en la tuta kolo somere, ĉar la orelgrebo havas ruĝecan antaŭan kolon.
La beko de junaj nigrakolaj greboj ne kliniĝas supren; iel ili tre similas al la junuloj de orelgreboj, nome grizaj kun tre strieca blankanigre kapo, sed kun helaj vango kaj antaŭa kolo, dum la junuloj de la Orelgrebo havas striecajn vangon kaj kolon.
La vokvoĉo estas mallaŭta vib-vib kaj milda puik el masklo al la ino
Vivejo, teritorioj kaj subspecioj
Tiu holarktisa kaj afrotropisa specio vivas ĉe malprofundaj fragmitaj lagoj, fiŝlagoj, lagunoj. Ĝi nestumas grupe, travintrumas ĉe marbordo aŭ ĉe alia malferma akvo. Reproduktaj teritorioj estas tra Eŭropo (dise en okcidenta Eŭropo al norda Balkanio kaj pli etende en suda Rusio), Azio (Centra Azio kaj suda Siberio), Afriko, norda Sudameriko kaj sudokcidenta kaj okcidenta Usono. La subspecio de Nordameriko, nome P. n. californicus estas konata kiel Orelgrebo. Tiuj birdoj migras en vintro, ĉefe al la marbordo de Pacifiko kie ili havas teritorion sude ĝis Salvadoro; krome vagantoj povas aperi tiom for kiom ĝis Kostariko.
La Nigrakola grebo de la nomiga subspecio P. n. nigricollis en pli malvarmaj kaj moderklimataj regionoj de la Malnova Mondo vintrumas ankaŭ pli sude, kun multaj birdoj el Eŭropo moviĝantaj al la Mediteraneo, dum la siberaj birdoj vintrumas al Japanio kaj ĝis suda Ĉinio. La izola sudafrika raso, P. n. gurneyi estas sedenta. Ĝi estis nomita de la sudafrika ornitologo kaj aŭtoro Austin Roberts honore al la anglaj bankistoj kaj amatoraj ornitologoj John Henry Gurney kaj John Henry Gurney Jr..
Bedaŭrinde la granda reprodukta populacio de Graflando Roscommon, Irlando, malkovrita ĉirkaŭ 1915 falis viktimo el drenado fare fine de la 1930-aj jaroj; estis ĉirkaŭ 250 paroj. Ŝajne ankoraŭ estis reproduktado, en tre malgrandaj nombroj, en Irlando en 2002, 2006 kaj 2011.
Kutimaro
La Nigrakola grebo estas elstara naĝanto kaj plonĝanto, kaj persekutas sian predon subakve, manĝante ĉefe fiŝojn same kiel malgrandajn krustulojn, akvajn insektojn kaj larvojn.
Ili preferas fuĝi el danĝero per plonĝado anstataŭ per flugado, kvankam ĝi povas facile eliri el akvo.
Kiel ĉe ĉiuj greboj, ankaŭ la Nigrakola grebo nestumas ĉe la akvobordo, ĉar ties kruroj estas tro malantaŭe kaj ĝi ne povas bone piediri. Kutime la ino demetas du ovojn, kaj la striecaj junuloj estas foje portataj surdorse de plenkreskulo.
Interese, la Nigrakola grebo estas esence senflugaj dum preskaŭ plej parto de la jaro (9 al 10 monatoj), kaj iĝas ekzemplo de unu el plej malkompetentaj flugantoj inter birdoj. Ĝenerale, tiu birdo evitas flugi kaj faras longdistancajn flugojn nur por migrado. Tamen, dum migrado, ili veturas tiom multe kiom ĝis 6,000 km por atingi fruktodonajn areojn uzataj ankaŭ de aliaj kelkaj specioj.
Esperanto-Radikala Asocio
ERA, nome Esperanto-Radikala Asocio, kies sekretario estas Giorgio Pagano, havas sian ejon en Romo ĉe la Itala Radikala Partio kaj prizorgas la temojn de la lingva demokratio.
Unu el ĝiaj lastaj agadoj estis la Esperanto-Pentekosto kiam la 12-an de junio 2011 liaj subtenantoj estis en la placo Sankta Petro kun "flameto" sur la kapo -memorigante la Sankta-n Spirito-n kiu tiutage en la formo de flamo donis al la disĉiploj la kapablecon paroli ĉiujn lingvojn- por peti al Papo enkonduki Esperanto-n en ĉiujn katolikajn lernejojn.
Toni Kroos
Toni KROOS (naskiĝis en Greifswald, tiam ankoraŭ parto de GDR, do nun -aĝa) estas germana futbalisto. Li iĝis membro de la germana nacia teamo de futbalo post la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008. Interalie li en tiu teamo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko, en kiu la germana teamo atingis la trian pozicion. Matĉe li rekoneblis per la ĉemiza numero "18". Ankaŭ en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 kaj la Futbala Mondpokalo 2014, en kiu la germana teamo atingis la ĉampionecon, li partoprenis per tiu ĉemiza numero, kaj same en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016. En la Futbala Mondpokalo 2018 li rekoneblis per la ĉemiza numero "8", same en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2021.
Bukovec (Dubá)
Bukovec (Buckholz) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dubá. Ĝi troviĝas proksimume 5 km sudokcidente de Dubá. Estas ĉi tie registritaj 25 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Teritorio
La ĉefa parto de Bukovec situas en deflankiga valo sub monteto Šiška (336 m s. m.). Vilaĝo Bylochov, al kiu ascendas la vojo el tiu ĉi valo, apartenas jam al municipo Snědovice de distrikto Litoměřice. Al Bukovec apartenas ankoraŭ Pustý Zámek, grupo da domoj situantaj sub Pustý zámek pli alte kontraŭ fluo de rojo Liběchovka. Ankoraŭ pli alte sur Liběchovka troviĝas muelejo Bukovecký mlýn, sed kiu jam apartenas al loka parto Zakšín.
Tra la valo de Liběchovka serpentumas frekventata ŝoseo I/9 de Mělník ĝis Česká Lípa. En la vilaĝo estas ankaŭ aŭtobusa haltejo.
Norde elkuras super a municipo promontoro de monteto Šiška (335 m s. m.) kaj el la orienta flanko tra la valo de Liběchovka borderas montodorso de Rač kun multaj grejsaj rokoj. Sur ĝia dejklivo estas ruino de Pustý zámek.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el komenco de la 17-a jarcento. Dum plimulto de sia konata ekzistado ĝi estis dividita administre en du partojn, dividitaj de la devena ŝoseo tra la valo de Čertovka al Bylochov. Ambaŭ partoj hodiaŭ sub la nomo Bukovec apartenas al Dubá.
La sudokcidenta parto aqpartenis unue al bieno Radouň, poste al bieno Liběchov situanta sude kaj al Bylochov. Bylochov apartenadis en iaman distrikton Štětí, poste Dubá kaj Roudnice.
La nordorienta parto apartenis al senjorujo Bernštejn, Deštná, Doksy, katastre sub Zakšín.
Vyšná Slaná
Bazaj informoj
Vyšná Slaná (viŝnA slanA), hungare Felsősajó (felŝOŝajO), germane Ober-Salz (obersalc) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava. Ober, felső kaj vyšná signifas: supra.
Situo
Vyšná Slaná situas sub monto 990 m-ojn alta, preskaŭ fine de sakovojo. Rožňava troviĝas 27 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1362 en formo "Sayowfey". En 1808 ferofandejo ekfunkciis. En 1828 oni komputis 61 domojn kaj 582 homojn. En 1910 loĝis en Felsősajó 537 da homoj, (484 slovakoj, 36 hungaroj, 7 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rozsnyó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Vyšná Slaná 521 da homoj, (escepte po unu hungaron kaj ciganon ĉiuj slovakoj).
Sabbioneta
Sabbioneta (en Esperanto: Sabloneto) estas urbo kaj komunumo en la regiono Lombardio, Italio kaj unu el la plej gravaj artaj centroj de Italio. En 2008, Sabbioneta, kune kun Mantuo, estis listigita de Unesko kiel Monda heredaĵo de Unesko. Ĝi situas ĉirkaŭ 30 kilometrojn (19 mejloj) norde de Parmo. Ĝi havas 4124 loĝantojn (31/12/2019). Inter 1554 kaj 1571 Sabbioneta estis konstruita kiel ideala urbo kaj tiel formiĝis la unua aŭtonoma urbo de la Renesanco. Ĉi tie troviĝas la plej granda kaj plej moderna galeria konstruaĵo de la Cinquecento en norda Italio, kiu estas ankoraŭ internacie agnoskita en la arta mondo, kaj kiu posedas unu el la du plej malnovaj memstaraj teatrokonstruaĵoj en Italio ekde la malfrua antikveco (la Teatro Olimpico).Ĝi ricevis la kromnomon Malgranda Ateno de Gonzaga. Laŭ la usona advokato kaj verkisto Richard Paul Roe, la teatraĵo Somermeznokta sonĝo de William Shakespeare ne estis lokita en Ateno sed en Sabbioneta, konata kiel "malgranda Ateno" ekde ĝia fondo. En letero al amiko en 1557, Gonzaga priskribis sian ideon pri malgranda Ateno.
Saja-Nansa
Saja-Nansa estas komarko en Kantabrio (Hispanio). Ties nomo devenas de la riveroj Saja kaj Nansa, fluantaj en ĝi. Latitude, ĝi situas inter la komarko Besaya kaj la limo al Asturio, kaj longitude ĝi situas inter la orienta marbordo de Kantabrio kaj la montoj ĉe Peña Sagra kaj la Kantabra Montaro. La komarko estas ĉefe kampara.
Sabbioneta
Historio
La Sabbionetta estis fondita sur la sabla bordo de la rivero Po en 1556 fare de la duko kaj fortikaĵa konstruisto Vespasiano I Gonzaga, kiu volis konstrui tie idealan renesancan urbon duonvoje inter Mantuo kaj Parmo. Tamen li vidis ĝis ĉefe ankaŭ kiel fortikaĵo. Artistoj el la tuta norda Italio estis invititaj konstrui sian propran palacon, artan galerion kaj templojn, inkluzive la faman familion Campi el Kremono. La teatrokonstruaĵo estis projektita de Vincenzo Scamozzi.
Saja-Nansa
La komarko baze konsistas el la Valo Saja (enhavanta la Valon Cabuérniga kaj la Valon Cabezón) kaj la Valo Nansa.
Sabbioneta
Historio
En 1550 Gonzaga apelaciis al la arkitekto Domenico Giunti, sed li rifuzis pro aliaj projektoj. Poste Gonzaga mem desegnis la stratplanon kaj projektis preskaŭ ĉiujn konstruaĵojn. Ofte temas pri simpligitaj adaptaĵoj de konstruaĵoj, kiujn li admiris. Sendube ankaŭ la plano de Giunti en la proksima komunumo Guastalla provizis inspiron.
Saja-Nansa
En Kantabrio komarkoj ne havas proprajn sendependajn povojn nek estas oficiale agnoskitaj, kaj tial komarko-divido restas pli kultura aŭ geografia ol administra.
Sabbioneta
Historio
En 1551 komencigis la konstruado de la Duka Palaco kaj en 1554 komenciĝis la konstruado de la urbomuroj. La tute restaŭrita urbomuro, impona por la grandeco de la urbo, estis konstruita en la formo de neregula sesangulo kun stelformaj elstarantaj bastionoj. Du urbaj pordegoj donas aliron al la urbo: la Porta Vittoria (ĉirkaŭ 1565) kaj la Porta Imperiale (1579). Du kromaj alirvojoj estis konstruitaj ĉirkaŭ la jaro 1900.
En la periodo 1568-1578 Gonzaga estis plejparte en Hispanio, kie li okupiĝis pri fortikaĵa konstruado. Dume, la Grande Galleria estis komencita en Sabbioneta kaj dum la lastaj jaroj de Gonzaga finiĝis la preĝejo Incoronata (1588) kaj la Teatro all'antica (1590).
Monda heredaĵo de Unesko
La 7-an de julio 2008, Sabbioneta, kune kun Mantuo, estis deklarita de Unesko kiel Monda heredaĵo pro sia escepta eco kiel nove fondita urbo konstruita en iom pli ol 30 jaroj laŭ la volo de duko Vespasiano I Gonzaga. Laŭ Unesko, Sabbioneta reprezentas perfektan ekzemplon de la apliko de renesancaj teorioj pri kiel ideala urbo devas esti projektita.
Male al Mantuo, kiu havas konstruaĵojn kaj kvartalojn de malsamaj periodoj, Sabloneto apartenas al nur unu periodo, la Renesanco. Ĝia urba plano estas regula. La defendaj muroj, la krado de stratoj, la rolo de publikaj spacoj kaj monumentoj, ĉio ĉi faras ke Sabloneta estas unu el la plej bonaj ekzemploj de idealaj urboj konstruitaj en Eŭropo, kun influo sur urbanismo kaj arkitekturo ambaŭ ene kaj ekster la kontinento.
Esperanto
La 2-an de junio 2001 la Forumo de la Esperanta Civito tie promuligs sian "Konstitucion"
La Esperanta Civito
Krom esti enskribitaj en la listo de Monda Kulturheredaĵo de Unesko, Sabloneto (it: Sabionetta), same kiel Loklo (fr; Le Locle) pro la unua parlamenta sesio kaj Ĉaŭdefono (fr: La Chaux-de-Fonds) pro la fondo de la Pakto de la Esperanta Civito estas ĉiuj lokoj kun kiuj la esperanta civito estas historie plej ligita.
Kinematografio
Pluraj filmoj enhavas scenojn filmitajn en Sabbioneta. En la dua sezono de la itala televida serio I Medici, elsendita en 2018, iuj scenoj estis filmitaj en Sabbioneta por reprezenti Renesancan Florencon.
Vidindaĵoj
Sabbioneta estas membro de la asocio I borghi più belli d’Italia (La plej belaj lokoj de Italio).
La Palaco Ducale estis la unua strukturo konstruita en la urbo.
La preĝejo Santa Maria Assunta situas vidalvide de la palaco kaj estas ornamita per freskoj de Antonio Bresciani.
Aliaj monumentoj en la urbo estas la preĝejo Incoronata, la Teatro all'antica de Vincenzo Scamozzi (la plej malnova memstara teatrejo en la mondo), la Palazzo del Giardino kaj la placo Piazza d'Armi.
Sabbioneta ankaŭ estas konata pro sia historia juda geto kaj sinagogo, kaj precipe pro sia hebrea presejo.
Sabbioneta ankaŭ havas la plej malnovan poŝtoficejon en la mondo.
Famuloj
Mario Nizoglio (1498-1576), itala filozofo kaj humanisto.
Bibliografio
(it) Chiara Tellini Perina, Sabbioneta, 1991. ISBN 884353470X
(de) Gerrit Confurius: Sabbioneta oder Die schöne Kunst der Stadtgründung. Fischer, Frankfurt am Main 1991, ISBN 3-596-10532-3
Vidu ankaŭ
Mantuo
Esperanta Civito
La Chaux-de-Fonds
Loklo (1833), same kiel Malago (1862) estis pioniraj urboj por Esperanto.
Eksteraj ligiloj
Fotoserio pri la urbo fare de fotisto de UNESKO
15594 Castillo
15594 Castillo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jesse L. Castillo, kiu atingis la finalon de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Young Scientist Challenge (DYSC) de 2001. Jesse lernis ĉe la Bernalillo Middle School de Bernalillo (Nov-Meksiko, Usono).
Johannes Jacob Stunder
Johannes Jacob Stunder [jakob], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj hungaraj personaj nomoj Stunder János Jakab estis dana pentristo. Lia nomo slovake estas Ján Jakub Stunder.
Johannes Jacob Stunder naskiĝis la en Kopenhago (Danio), li mortis la  en Neusohl (Habsburga Imperio, Hungara reĝlando).
Biografio
Johannes Jacob Stunder studis en la fruaj 1780-aj jaroj en belarta akademio en sia naskiĝurbo. Lia majstro estis Johan Edvard Mandelberg. Li studvojaĝis en la italaj ŝtatoj en 1784. Li pentradis en Vieno (1791-1793), kie Ferenc Kazinczy invitis lin al Hungario, kie li pentradis ĝismorte. Lia unua stacio estis Pest (urbo). En 1797 li edziĝis en Leutschau, lia edzino estis luterano, sed la nacieco estas nekonata. Ekde 1807 li vivis en Neusohl. Li pentradis pejzaĝojn, portretojn, ekleziajn kaj mitologiajn temojn. Li ricevis danan postmortan premion en 1870.
Florosimila kvinlatera kahelaro
En geometrio, la florosimila kvinlatera kahelaro estas kahelaro de 2-dimensia eŭklida ebeno. Ĝi estas la duala kahelaro de la riproĉa seslatera kahelaro.
Ĝi estas nomata tiel ĉar ĝiaj ses kvinlateraj kaheloj elradias eksteren de centra punkto, simile al petaloj de floro.
Rilatantaj pluredroj kaj kahelaroj
Ĉi tiu kahelaro estas rilatanta al pluredroj kaj kahelaroj de la hiperbola ebeno kun edraj konfiguroj V3.3.3.3.n.
Hereford (Teksaso)
Hereford estas urbo en la subŝtato Teksaso de Usono. Ĝi estas la administra centro de la kantono Deaf Smith, en la nordorienta parto de Teksaso. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. La urbo nomatas honore al la samnoma urbo en Anglio kaj pro la bovoraso tiel nomita. Pro la multaj bovobredejoj en la teritorio la urbo loke nomatas "tutmonda bovovianda ĉefurbo".
Mittelherwigsdorf
Mittelherwigsdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Görlitz de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.