cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Občina Starše
Komunumoj
Brunšvik, Loka, Marjeta na Dravskem polju, Prepolje, Rošnja, Starše, Trniče, Zlatoličje.
Referencoj
Statistikoj:  http://www.citypopulation.de/php/slovenia-podravska.php
Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:115_x558980.4375_y147066_s13_b4
Samtens
Samtens estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Rügen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio kaj estas parto de la insulo Rügen en la Balta Maro. Administre ĝi apartenas la la komunumaro Amt West-Rügen de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Masahiko Ichikawa
Masahiko Ichikawa (市川 雅彦, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Omiya Ardija kaj Tokyo Verdy.
Ponsono
Ponsono estas filipina insulo en la provinco Cebuo.
NGC 5362
NGC 5362 (aliaj indikoj — UGC 8835, MCG 7-29-16, ZWG 219.26, KUG 1352+415, IRAS13527+4133, PGC 49464) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ponsono
La insulo apartenas geografie al la insulgrupo de la Camotes-Insuloj en la Camotes-maro. Ĝi situas antaŭ la ĉefa insulo Lejteo, sudokcidente estas la najbara insulo Poro.
La tuta insulo apartenas al la komunumo Pilar.
Villanova Monteleone
Najbaraj komunumoj estas Alghero, Bosa (OR), Ittiri, Monteleone Rocca Doria, Montresta (OR), Padria, Putifigari, Romana kaj Thiesi.
Tamás Asszonyi
Biografio
Tamás Asszonyi frekventis artan gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Belarta Altlernejo en la sama urbo en 1965. Liaj plej gravaj instruistoj estis István Martsa, Pál Pátzay kaj István Szabó (skulptisto). Ekde 1966 li ekspoziciis. Post 3 jaroj li aliĝis al Artistkolonio (Szentendre). En la 1980-aj jaroj li studvojaĝis al Italio, Vjetnamio kaj Kamboĝo. Li ricevis premiojn inter 1969-1995. Li edziĝis en 1966, la edzino naskis 2 filinojn.
Luda karela lingvo
Luda karela aŭ Luda estas dialekto de la Karela lingvo aŭ baltamara finna lingvo. Statuso de Luda estas debatata, en Rusio Luda karela havas la statuson de dialekto, sed en Finnlando multaj lingvistoj pensas ke Luda karela estas lingvo. homoj scipovas Ludan karelan, eĉ iuj infanoj.
Nudo de los Pastos
Nudo de los Pastos aŭ Masivo de Huaca estas orografia anda komplekso situa en la provinco Carchi, Ekvadoro, kaj la departemento Nariño, Kolombio. Ĝi enhavas la krutan regionon montaran kie la Andoj duforkiĝas en du branĉoj enirante al Kolombio: nome la Cordillera Occidental kaj la Cordillera Central.
Kvankam ne estas preciza difino de la regiono Nudo de los Pastos, oni povas diri ke ĝi ekas norde de la riveroj Ĉota kaj Apaki kaj oriente de la riveroj Cuasmal kaj Obispo ĝis la urbo Huaca kaj ĝi etendas ĝis la Hoz de Minamá en la Cordillera Occidental kaj ĝis la Kolombia Masivo en la Cordillera Central, kie ĝi donas originon al la Cordillera Oriental.
En la Cordillera Occidental la ĉefaj altaĵoj estas la vulkanoj Chiles (4.718 m), Cumbal (4.764 m) kaj Azufral (4.070 m). La Hoz de Minamá estas profunda depresio kreita kiam la rivero Patio trapasas la Cordillera Occidental survoje al la pacifika marbordo narinja.
En la Cordillera Central estas la altiplano de Túquerres kaj Ipiales, la valo de Atriz, la vulkanoj Galeras (4.276 m) kaj Doña Juana (4.250 m), la urbo San Juan de Pasto kaj la Laguna Koĉa.
El Real de San Vicente
El Real de San Vicente (La Reĝa Loko -sed vidu sube- de Sankta Vincento) estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.
Toponimio
La termino "real" signifas "militista kampadejo", kaj devenas el araba "aryal" kiu signifas "loko kie estas kampadita armeo". En la epoko de Romia Imperio ĝi nomiĝis Monto de Venuso.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Realeños. La censita populacio en 2011 estis de 1.119 loĝantoj kaj la denseco estas de 20,72 loĝ/km².
Situo
El Real de San Vicente estas situa en la nordokcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de San Vicente en la nordokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 800 m; je 76 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 54 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°8′21″ N 4°41′25″ Ok.
Geografio
Limas kun la municipaj teritorioj de Fresnedilla en la provinco de Ávila kaj Pelahustán, Garciotum, Castillo de Bayuela, Hinojosa de San Vicente, Navamorcuende, Almendral de la Cañada kaj La Iglesuela en la provinco de Toledo.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.
Historio
Dum la epoko de kristana reloĝigo post la konkero al islamanoj, la areo estis ligata al Avilo.
Meze de la 20a jarcento la populacio duoniĝis pro elmigrado el la 1950-aj jaroj el 2,000 loĝantoj al 1,000 loĝantoj komence de la 1980-aj jaroj kaj tiele pli malpli stabiliĝis ĝis nun.
Alameda (Malago)
Alameda (signife poplejo, kio aperas stiligite en la blazono) estas urbeto kaj municipo en la norda parto de la provinco de Málaga, en la aŭtonoma komunumo Andaluzio, Hispanio. En 2011 ĝi havis 5471 loĝantojn. La loĝantoj nomiĝas, lokalingve, Lametanos (en la kastilia, Alamedanos).
Kuriozaĵo
En la korto de la paroĥa preĝejo de la Senmakula Koncipo estas enterigita fama bandito, José Maria Hinojosa Covacho ("El Tempranillo").
Festoj
Unu el la plej tradiciaj festoj en Alamedo estas la nokto de Kandeloj, je la 2-a de februaro (Prezentiĝo de la Sinjoro en la Templo). Ankaŭ la Sankta Semajno, de la Palmodimanĉo ĝis Pasko, estas aparte grava en la urbeto.
Je la 14-a kaj 15-a de majo oni celebras la feston pri sankta Isidro, patrona sanktulo de la urbeto.
La foiro okazas en aŭgusto, kun kantado, dancado, kaj bongustaj manĝaĵoj. Dume realiĝas ekspozicio de la tradicia andaluzia flamenko.
Ry Tanindrazanay malala ô
Ry Tanindrazanay malala ô (malagase, Ho nia amata pralando) estas la oficiala nacia himno de Madagaskaro. Ĝi estis verkita de Norbert Raharisoa, por muziko de Pasteur Rahajason.
Arenas de San Juan
Arenas de San Juan (Sabloj de Sankta Johano) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas areneros. La censita populacio en 2010 estis de 1.044 loĝantoj kaj la denseco estas de 16,55 loĝ/km².
Situo
Ĝi estas proksime de Tablas de Daimiel.
Graveco
Ĝi havas preĝejon deklarita Monumento Histórico Nacional (Nacia Historia Monumento) de stilo romanika mudeĥaro, unika en la ĉirkaŭaĵo ene de Iberio, kiu unue estis observeja turo romia ĉe la romia ŝoseo al Taragono, poste estis moskeo kaj poste kristana preĝejo.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
5896 Narrenschiff
5896 Narrenschiff estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en tiama Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo (Rusio).
Nomo
Ĝia nomo aludas al la satira poeziaĵo Das Narrenschiff (La stultula ŝipo) de la germana verkisto Sebastian Brant (1457–1521). La nomo estis donita okaze de la 500-jara jubileo de la unua eldonado de Das Narrenschiff en Bazelo en 1494.
Márton Fülöp
FÜLÖP Márton [p. fyloep] estas rumanuja hungara kantisto (baritono) naskiĝinta en Sânmărghita (Mica) la 20-an de aprilo 1961.
Kariero
Márton Fülöp debutis en 1990 en la ĥoro de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo kaj ekde 1994 li estas solisto de la sama operejo, de 1997 Rumana Nacio Operejo de Kluĵo, de 1999 li estas konstanta gasto de la Állami Magyar Operaház kaj de Erkel Színház de Budapeŝto.
Flago de Flevolando
La flago de Flevolando (vlag van Flevoland) estas la oficiala flago de la nederlanda provinco Flevolando.
Rivero Patia
Ĝi estas konsiderata la dua rivero plej akvenhava de la kolombia marbordo al Pacifiko (post la rivero San Juan) kaj la unua laŭ etendo de ties baseno; la alta kaj meza basenoj kiuj drenas la valojn interandajn inter Popajano kaj Tulkano restis izolaj el la malsupra baseno pro la iompostioma leviĝo de la cordillera Occidental en la zono enkanjonigita fare de la Hoz de Minamá, kiu konstituas barieron por la migrado de multaj specioj el la deklivaro de Pacifiko.
Mestes
Mestes estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 297 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2005.
Geografio
Mestes etendiĝas sur 11,45 km², kaj havis 297 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 26 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Mestes situas je alteco de 686 metroj.
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-François Vialle, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Mestes apartenas al la kantono Ussel-Est, kies ĉefurbo estas Ussel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.
Béla Perczel
Béla Perczel [percel], laŭ hungarlingve kutima nomordo Perczel Béla estis hungara politikisto, ministro, juĝisto. Lia filo estis Dezső Perczel.
Béla Perczel naskiĝis la  1819 en Hungara reĝlando en ekstera apartenaĵo de Bonyhád. Li mortis la 1888 en Budapeŝto.
Biografio
Béla Perczel lernis en Pécs kaj Pest (urbo), post la jura diplomo li ekhavis postenon en 1845 en la departemento. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis vicdepartementestro, poste li retiriĝis al sia bieno. Inter 1865 kaj 1878 li estis parlamentano, ankaŭ partia funkciulo, krome li havis sinifan postenon en la juĝejo. Inter 1875 kaj 1878 li estis ministro pri justico. En 1884 li iĝis gvidanto de la plej alta juĝejo. Li politikadis en la senato ekde 1886.
Francisco Ascaso
Insurekcia kariero
En 1923, dum la diktatoreco de Primo de Rivera, Ascaso kaj kelkaj kunuloj ekziliiĝis en Francion, post mortigi la kardenalon-arkiepiskopon de Zaragozo, Juan Soldevila Romero la 23-an de junio, post vundi la ŝoforon de la kardenalo, Santiago Castanera. De tie Ascaso kaj Durruti, persekutitaj de la aŭtoritatoj, elmigris al Ameriko kaj partoprenis en nova ŝtelado al banko, kune kun anarkiistoj argentinaj. Fakte oni konsideris en la liberecana movado ke bankoj ŝtelas al laboristaro, do justas ŝteli el bankoj. Post reveno en Francion post paro de jaroj, Ascaso kaj Durruti estis arestitaj la 25-an de junio de 1926, akuzitaj de preparo de atenco kontraŭ la reĝo de Hispanio, Alfonso la 13-a kiu estis vizitante Parizon; finfine, pro manko de pruvoj, ili estis elpelitaj kaj oni malpermesis loĝi en Francio, Belgio, Germanio, Svisio kaj aliaj eŭropaj landoj.
Ascaso restis kontraŭleĝe en Francio, ĝis kiam en 1931, apenaŭ proklamita la Dua Hispana Respubliko, revenis en Hispanion kaj fondis la agadgrupon "Nosotros" (Ni), pli radikala ol la FAI. Partoprenis aktive en la anarkiistaj insurekcioj de la unuaj jaroj de la respubliko, kaj en 1932 li estis denove arestita kaj elpelita al la hispanaj kolonioj de Afriko. En 1933 reaperis en Sevilo, kie li estis arestita denove. Komence de 1934 li estis elektita ĝenerala sekretario de la Regiona Komitato de la CNT de Katalunio.
Morto
Kiam eksplodis la Hispana Enlanda Milito li estis en Barcelono kie, fronte de la militantoj de la CNT kiu eliris lukti kontraŭ la faŝisma puĉo, mortis la 20-an de julio de 1936 dum la atako al la kazerno de Atarazanas, kie rifuĝiĝis la faŝismaj puĉistoj.
Provo (urbo)
Provo, ankaŭ angle estas grandurbo en Usono, en subŝtato Utaho, en Kantono Utah. Ĝi estas administra centro de la kantono. En la urbego privata universitato Brigham Young funkcias, kiu estas funkciigita fare de Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.
Geografio
Provo situas sur montaro en meza parto de Usono, en meza (iomete norda) parto de Utaho ĉe Lago Utah. Sallagurbo troviĝas 69 km.
Historio
Hispana franciskana misiisto estis la unua eŭropano en tiu loko en 1776. Mormonaj familioj konstruis fortikaĵon en 1849. En la sekva jaro ĝi urbiĝis. La urbeto estis nomita pri franca ĉasisto Étienne Provost, kiu alvenis tien en 1825.
Trafiko
El Provo kuras aŭtovojoj al Sallagurbo kaj Nevado, trajnoj kuras al la samaj direktoj kaj al Koloradio. La urbego havas municipan flughavenon.
Klimato
En Provo la averaĝa temperaturo varias inter 4-19 °C. La varmo kulminas en julio averaĝe 34 °C, rekorde 42 °C. La malvarmo kulminas en decembro kun rekordo -34 °C. Jare oni mezuras precipitaĵojn po 501 mm. En ĉiuj monatoj falas precipitaĵoj.
Obârșa
Obârșa [obırŝa] (hungare: Obersia) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Deva. Administre ĝi apartenas al la komunumo Tomești.
Obârșa limas okcidente al distrikto Arad.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 399 loĝantojn (rumanoj); en 1992 277 (rumanoj).
Kohei Tokita
Kohei Tokita (土岐田 洸平, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Omiya Ardija, Oita Trinita kaj FC Machida Zelvia.
Hernio
Hernio estas maso, formita de tuto aŭ parto de organo (plejofte la intesto) kaj elŝoviĝinta tra natura aŭ okaza aperturo el la kavaĵo, kie ĝi normale enestas. Oftaj ekzemploj estas umbilika kaj ingvena hernioj. Aparte krizaj estas entordita aŭ strangolita hernio, en kiu la intesto estas streĉe premita inter la randoj de la aperturo. Ĉe la vertebraro krome menciindas hernio de la intervertebra disko.
La termino "hernio" mem devenas de la latina feminina vorto hernia kaj origine de la greka hernios „burĝono“.
NGC 5363
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Hyŏngjesan-guyŏk
Hyŏngjesan-guyŏk (koree 형제산구역), aŭ Hyŏngjesan　Kvartalo estas unu el la 19 kvartaloj (guyŏk) de Pjongjango, Nord-Koreio. Hyŏngjesan-guyŏk estas sude de Sunan-guyŏk kaj Ryongsŏng-guyŏk, norde de Man'gyŏngdae-guyŏk.
2868 Upupa
Ĝi ricevis la nomo de la birda familio de la Upupedoj, kiu entenas la nunnuran genron Upupa.
Zoltán Egressy
EGRESSY Zoltán (egreŝi) estis hungara inĝeniero pri mekaniko naskita en Nagyvárad la 15-an de oktobro 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de marto 1969.
Kariero
Zoltán Egressy diplomiĝis en la Reĝa Teknika Universitato József en 1913. Li estis fondinto de la unua hungara elektromedicina entrepreno Asklepiost, kiu iĝis reprezentanto de 1918 de Odelga de Vieno, poste de la Reiniger, Veifa, pli poste de Uzinoj Siemens. En jaroj 1930–33 li estis direktoro de la Magyar Siemens Művek kaj 1933 ĝis 1946 scienca konsilanto de la entrepreno. Kiel pensiulo li laboris en la enciklopediredakcio de la eldonejo Akadémiai Kiadó. Li enkondukis en Hungario la radiologiinstruadon, organizis la kursojn por radiologiasistantoj. Li evoluigis plurajn novajn radiologiaparatojn. Li eldonis librojn pri radiologitekniko kune kun László Huszár).
Birda Monteto (Caen)
La Birda Monteto (Colline aux Oiseaux) de Caen estas verdozono kun areo de 17 hektaroj, situanta norde de la periferia bulvardo de la urbo, en la kvartalo La Folie Couvrechef kaj en la proksima najbareco de la Memoriga muzeo de Caen. Ĝi estis inaŭgurita en 1994.
Historio
En 1923, la komunumo aĉetis terenon sude de la vilaĝeto La Folie por starigi tie rubodeponejon. Dum kvindek jaroj, la hejmaj ruboj de la urbo estis disĵetitaj tie kaj iom post iom formiĝis du montetoj 35 kaj 25 metrojn altaj. Post la dua mondmilito, novaj kvartaloj, kiaj Le Chemin Vert aŭ La Folie-Couvrechef, estis kreitaj ĉe la periferio de Caen por alfronti signifan kreskon de la loĝantaro kaj la rubodeponejo baldaŭ troviĝis ĉe la sojlo de la urbo. . En januaro 1973, la ruboforbruligejo de Colombelles estis enservigita kaj Franck Duncombe, nomumita en 1971 vic-urbestro por naturmedio, decidis transformi la malnovan rubodeponejon, fariĝinta senutila pro la nova ekipaĵo, en publikan ĝardenon.
La loko estis fine inaŭgurita en 1994 okaze de la memorfesto por la 50-a datreveno de la Elŝipiĝo en Normandio. La originala kaj sukcesa plibonigo igas ĝin privilegia loko por familioj. La parko estas plilongigita oriente per la valo de la Memoriga muzeo de Caen, verdozono konstruita super malnovaj minejoj de ŝtono de Caen.
Sonnen
Sonnen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Passau kaj en la distriktaro Malsupra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Coacoatzintla
Coacoatzintla estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Coacoatzintla. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 036.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8294 loĝantojn. El tiuj estis 3981 viroj kaj 4313 virinoj. La komunumo havas surfacon de 51 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 39 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 56 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1460 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 6584 personoj. En la jaro 2000 temis pri 7301, do temis pri kresko / malkresko je 2.09 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 6294 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 25 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.4 % de la loĝantoj.
Ruĝa milvo
La Ruĝa milvo aŭ Rufa milvo (Milvus milvus) estas mezgranda rabobirdo de familio Akcipitredoj, kiu enhavas ankaŭ aliajn tagajn rabobirdojn kiel aglojn, buteojn kaj cirkuojn. Tiu specio estas endemia de la regiono de Okcidenta Palearktiso en Eŭropo kaj nordokcidenta Afriko, kvankam iam loĝis ĝis norda Irano. Ĝi estas rara specio kiu estas de loĝantaj birdoj en la plej moderklimataj partoj de ties teritorio en okcidenta Eŭropo kaj nordokcidenta Afriko, sed birdoj el nordorienta kaj centra Eŭropo vintras pli sude kaj okcidente, sude ĝis Turkio. Vagantoj atingis norden ĝis Finnlando kaj suden ĝis Israelo kaj Libio.
Taksonomio
Tiu specio estis unuafoje priskribata de Linnaeus en sia verko Systema naturae de 1758 kiel Falco milvus.
Oni scias, ke la Ruĝa milvo sukcese hibridiĝas kun la Nigra milvo en kaptiveco kie ambaŭ specioj estas kune tenataj, kaj en naturo almenaŭ en Kaboverdo. La Ruĝaj milvoj en Kaboverdo estas (aŭ pli bone estis) tre distingaj laŭ morfologio, iome intermezaj kun la Nigraj milvoj. La demando ĉu la Kaboverda milvo estu konsiderata distinga specio (Milvus fasciicauda) aŭ subspecio de la Ruĝa milvo ne estas jam solvata. Ĵusa studo pere de DNA ĉe muzeaj specimenoj sugestas, ke la Kaboverdaj birdoj ne formas monofiletikan stirpon inter aŭ ĉe la Ruĝaj milvoj.
Tamen tiu interpreto estas problemiga: analizoj de DNA estas tre tuŝebla de hibridiĝoj, la evolua historio de la kaboverda populacio estas nekonata, kaj la genetika rilataro de Ruĝaj milvoj ĝenerale estas tre konfuza, ĉar geografia proksimeco ne estas indiko de genetika rilataro kaj la ĝenerale alta genetika simileco eble indikas restantan specion.
Pro la morfologia distingo de la kaboverdaj birdoj kaj pro la fakto ke la kaboverda populacio estis izolata el aliaj populacioj de Ruĝaj milvoj, oni ne povas konklude solvi nune ĉu la kaboverda populacio ne estas distinga subspecio (kiel M. migrans fasciicauda) aŭ eĉ specio kiu ofte akceptis vagantojn el la migrintaj eŭropaj populacioj ene de sia genaro. Ĉiukaze necesas pli da esplorado, dum la kaboverda populacio estas efektive formortinta el 2000, kaj ĉiuj survivintaj birdoj estas hibridoj kun la Nigra milvo (kio starigas pliajn demandojn pri ties taksonomia statuso).
Aspekto
La Ruĝa milvo estas el 60 cm ĝis 70 cm longa kaj havas enverguron el 150 cm ĝis 2 m; maskloj havas pezon de 800–1200 g, kaj inoj de 1000–1300 g. . Temas pri eleganta birdo, kiu kutime ŝvebas per longaj flugiloj kaj forkoforma vosto -eĉ pli forkoforma ol tiu de Nigra milvo- kiun uzas kiel rudro. Dum ripozo estas facile videblaj ties helaj -blankecaj- kapo kaj nuko, bruna dorso, ruĝecbrunaj subaj partoj kaj longa forka vosto. Dum flugo ĝi estas facilege diferencebla pro kontrasto inter helaj kaj malhelaj partoj subaj.
La kapo estas blankeca, la korpo, supra vosto kaj flugilkovriloj brunruĝecaj, la kruroj flavaj, la vosto helbruna kun iom da nigro ĉe ambaŭ pintoj. La antaŭa parto de flugiloj estas bruna, centra kaj malantaŭa estas malhelbrunaj aŭ grizbrunaj. Fine estas blankega videblega blanka makulo antaŭ la pinto, kiu estas nigra; nome la blankaj unuarangaj flugilplumoj ege kontrastas kun la nigraj flugilpintoj kaj la malhelaj duarangaj.
Krom la peza diferenco, ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj havas pli flavecajn (sablokolorajn) bruston kaj ventron.
Ili havas saman fortikan flugon kaj ŝvebon kiel buteoj, sed ilia konturo estas nekonfuzebla. Ili distingeblas disde Nigra milvo, pro pli forkoforma vosto, blankaj flugilmakuloj, ruĝeca koloro (anstataŭ malhelbruna) kaj pli eleganta konturo.
Estas ankaŭ rara blanka leŭcisma formo ĉe proksimume 1% de la milvidoj de la kimra populacio sed kiu suferas malavantaĝon por survivaj indicoj.
Kutimoj
La alvoko estas fajna pepado, kvazaŭ miaŭo kiel kata, sed pli "hi-hi-puí", simila al tiu de buteo, sed malpli miaŭa (kateca) ol tiu de la Komuna buteo. Ĝi estas aŭdebla dum la pariĝaj ceremonioj.
18174 Khachatryan
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de George Alexander Khachatryan, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Kinkaid School en Houston (Teksaso, Usono).
Ruĝa milvo
Manĝo
La dieto de tiu specio konsistas ĉefe el malgrandaj mamuloj kiaj musoj, talpoj, kampomusoj, junaj leporoj kaj kunikloj. Ili manĝas ankaŭ ampleksan varion de kadavraĵoj inklude ŝafajn kadavraĵojn kaj mortintajn ĉasbirdojn. Vivantaj birdoj estas ankaŭ kaptataj kaj foje eĉ reptilioj kaj amfibioj. Ankaŭ tervermoj formas gravan parton de la dieto, ĉefe printempe.
Kiel kadavromanĝantoj, la Ruĝaj milvoj ege suferas pro venenado. Kontraŭleĝa venenado kontraŭ vulpoj aŭ korvoj estas nedistinga kaj mortigas protektatajn birdojn kaj aliajn animalojn.
Reproduktado
Tiu specio nestas en arboj, ofte proksime de aliaj milvoj kaj ofte uzante eksaj nestoj de korvedoj. Vintre multaj milvoj povas kuniĝi are.
Plenkreskuloj de ruĝaj milvoj estas loĝantaj birdoj, kaj ili okupas siajn reproduktajn teritoriojn la tutan jaron en Britio, kvankam multaj el la tutmondaj populacioj estas migrantaj (ĉefe la populacioj de Svedio, kiuj vintrumas en Hispanio). Ĉiu nestoteritorio povas enhavi ĝis 5 alternativajn nestolokojn. Ambaŭ partneroj konstruas la neston sur ĉefa forko aŭ branĉo alte en arbo, 12–20 m alte, el bastonetoj kaj kovrita el herbo aŭ alia vegetaĵaro kaj ŝafa lano.
Kiel signo de danĝero patrino signalas idojn kiuj ludas "mortinte" ĝis punkto ke vulpo kredas vere ke ili mortintas kaj lasas ilin, en la ideo poste reveni por manĝi ilin.
Disvastiĝo kaj historio
Ruĝa milvo vivas en Eŭropo, escepte Skandinavio kaj inklude Brition -vidu sube-, en Turkio kaj Nordafriko. La birdoj de norda Eŭropo migras suden kaj okcidenten dum vintro. La ne tiom nordaj estas loĝantoj.
En la Mezepoko la nombro de milvoj estas pli granda, ĉar ties rubejaj kutimoj igis ilin rubistoj. Tamen poste ĉasado kaj venenado malaltigis ties nombron. Ambaŭ danĝeroj devenas el onidiroj, ke milvoj povas ataki ŝafojn pro vidado de milvoj sur tiuj bestoj jam kadavroj, sed neniam atakas ilin: nur ĝis grando de kuniklo ili atakas.
En Britio restis nur malmultaj paroj en Kimrio. Lastatempe oni reenmetis ekzemplerojn el Svedio, Hispanio kaj Germanio en Anglio kaj Skotio.
Distribuado kaj statuso
La Ruĝa milvo loĝas en larĝafoliaj arbaroj, valoj kaj bordoj de humidejoj, ĝis 800 m. Ĝi estas endemia de okcidenta Palearkto, kaj la eŭropa populacio de 19,000-25,000 paroj konstituas ĉirkaŭ 95% el ties tutmonda reproduktaj teritorioj. Ili reproduktiĝas el Hispanio kaj Portugalio orienten tra centra Eŭropo al Ukrainio, norde al suda Svedio, Latvio kaj Britio, kaj sude al suda Italio. Estas ankaŭ populacio en norda Maroko. Nordaj birdoj moviĝas suden vintre, ĉefe al okcidento de ties reprodukta teritorio, sed ankaŭ al orienta Turkio, norda Tunizio kaj Alĝerio. La tri plej grandaj populacioj (en Germanio, Francio kaj Hispanio, kiuj kune konstituas pli da 75% el la tutmonda populacio) ĉiuj malpliiĝis dum 1990-2000, kaj ĝenerale la specio malpliiĝis je preskaŭ 20% dum dek jaroj. La ĉefaj minacoj al tiu specio estas venenado, pere de kontraŭleĝa rekta venenado kaj nerekta venenado pro pesticidoj, ĉefe en la vintraj teritorioj en Francio kaj Hispanio, kaj ŝanĝoj en agrikulturaj praktikoj kaŭzas malpliiĝon de manĝoresursoj. Aliaj minacoj inkludas elektrokutadon, ĉasadon kaj kaptilojn, senarbarigon, ovokolektadon (je surloka skalo) kaj eble konkurenco kun la ĝenerale pli sukcesa Nigra milvo M. migrans.
Kontinenta Eŭropo
Germanaj populacioj malpliiĝis je 25-30% inter 1991 kaj 1997, sed restis stabilaj ekde tiam, kaj la populacioj de la nordaj montetoj de Harco (la plej dense loĝata parto de ties teritorioj) suferas ĉirkaŭkalkulatan malpliiĝon de 50% el 1991-2001. En Hispanio tiu specio montris ĝeneralan malpliiĝon de la reprodukta populacio de ĝis 43% dum la periodo 1994 al 2001-02, kaj esploradoj de vintrantaj birdoj en 2003-04 sugestas simile grandajn malpliiĝojn en la kernaj vintrareoj. La populacio de Balearoj malpliiĝis el 41-47 reproduktaj paroj en 1993 al ĝuste 10 en 2003. En Francio, la reproduktaj populacioj malpliiĝis nordoriente, sed ŝajne stabiliĝis en sudokcidenta kaj centra Francio kaj Korsiko. Tamen, aliaj populacioj estas stabilaj aŭ pliiĝas. En Svedio tiu specio pliiĝis el 30-50 paroj en la 1970-aj jaroj al 1,200 reproduktaj paroj en 2003. En Svisio, populacio pliiĝis dum la 1990-aj jaroj, kaj nune stabiliĝis. Tamen laŭ studo de la Welsh Kite Trust (Kimra Milvoservo), Britio estas la ununura lando kie la populacio de Ruĝa milvo pliiĝas. Ruĝaj milvoj malpliiĝas en siaj tri ĉefaj loĝejoj de Hispanio, Francio kaj Germanio.
Pli ĵusaj studoj en Hispanio montris, ke oni iom haltigis la malpliiĝon. Hispanio plue estas la tria lando kun pli da reproduktuloj post Germanio kaj Francio, kaj post malpliiĝo fine de la 20a jarcento notis kreskon de 15 % kaj 42 % respektive de reproduktuloj (2 312 paroj) kaj de vintruloj (50 297 individuoj). Ĉirkaŭ 1 200 volontuloj partoprenis en la kalkulado. Por vintruloj elstaris la provinco Osko ĉe Pireneoj, kaj la regionoj Kastilio-Leono kaj Ekstremaduro, dum por reproduktuloj elstaris la regionoj de Navaro ĉe Pireneoj kaj sudo de Kastilio-Leono. En januaro 2019 oni kalkulis rekordon de vintruloj nur en la provinco Madrido kun almenaŭ 2543 individuoj.
Britio
En Britio la Ruĝaj milvoj estis iam tiom komunaj ke William Shakespeare priskribis Londonon kiel "a city of Red Kites and Crows" (urbo de Ruĝaj milvoj kaj Korvoj). Kiel ĉieaj kadavromanĝantoj ili vivtenis sin el kadavraĵoj kaj rubaĵoj, kio kialigis ties komunan nomon en Elizabeta epoko – Shitehawk (Rubakcipitro). En la verko de Shakespeare Reĝo Lear, tiu priskribas sian filinon Goneril kiel detested kite (malŝatata milvo), kaj li verkis ankaŭ "when the kite builds, look to your lesser linen" (kiam milvo konstruas, atentu viajn plej malgrandajn rubojn) reference al ŝtelado de sekiĝantaj vestaĵoj dum la reprodukta sezono. Meze de la 15a jarcento la reĝo Jakobo la 2-a (Skotio) proklamis, ke ili estu "killed wherever possible" (mortigitaj kie eblus), sed ili restis protektataj en Anglio kaj Kimrio dum la venontaj 100 jaroj ĉar ili tenis stratojn liberaj el kadavraĵoj kaj putriĝinta manĝo. Sub la leĝoj de Tudor "vermin laws" multaj bestoj estis konsiderataj konkurencantoj por la produkto de la kamparo kaj funkciuloj pagis monkompensojn kontraŭ ties kadavroj.
Ĉe la 20a jarcento la reprodukta populacio limiĝis al kelkaj paroj en Kimrio, sed ĵuse la kimria populacio ricevis suplementon per reenmetoj en Anglio kaj Skotio. En 2004, el 375 okupitaj teritorioj identigitaj almenaŭ 216 paroj ŝajne sukcesis elovigi kaj 200 paroj produktis almenaŭ 286 idojn. En 1989 ses svediaj birdoj estis liberigitaj en iu loko de norda Skotio kaj kvar svediaj kaj unu kimria birdoj en Buckinghamshire. Kune, 93 birdoj de svedia kaj hispania origino estis liberigitaj en ĉiu el tiuj lokoj. Ĉe la dua reenmeto en 1995 kaj 1996, pliaj birdoj estis alportataj el Germanio por loĝigi la areojn de Dumfries kaj Galloway, kaj la Valo Derwent en Nordorienta Anglio.
Listo de francaj ministroj pri transportoj
La sekvanta tabelo listigas la ministrojn kaj subministrojn de francaj registaroj respondecaj pri transportoj.
Nacia Parko Losinij Ostrov
Nacia Parko Losinij Ostrov (en rusa: Национальный парк "Лосиный Остров", Alka Insulo) ​ estas la unua nacia parko de Rusio. Ĝi estas en la urbo Moskvo, en la samnoma regiono, kaj estas konsiderata la plej granda arbaro en urbo tiom granda.
La totala areo de la nacia parko en 2001 estis de 116,21 kvadrataj kilometroj, (11,621 hektaroj). La arbaro okupas ĉirkaŭ 96,04 km² (83% de la totalo), el kiuj 30,77 km² (27%) estas ene de la limoj de la urbo de Moskvo.
Aliaj terenoj en la parko estas 1,69 km² (2%) de akvejoj kaj 5,74 km² de marĉoj. Aldonaj 66,45 km² estas rezervatai por la ampleksigo de la parko. La oficiala retejo de la parko anoncas registradon de 44 specioj de mamuloj, 170 de birdoj, 9 de amfibioj, 5 de reptilioj kaj 19 de fiŝoj.
Ruĝa milvo
Britio
La reenmetoj en la montoj Chilterns estis sukcesaj. Inter 1989 kaj 1993 estis liberigitaj 90 birdoj en Chilterns (Area of Outstanding Natural Beauty, Areo de elstara natura belo) kaj je 2002, 139 paroj estis reproduktantaj en la areo.
Vidaĵo de la unua Ruĝa milvo vidata en Londono dum 150 jaroj aperis en la ĵurnalo The Independent en januaro de 2006 kaj en junio de tiu jaro, la britia Northern Kites Project informis, ke milvoj reproduktiĝis en la valo Derwent kaj ĉirkaŭ Rowlands Gill, Tyne and Wear la unuan fojon ekde la reenmeto.
En 1999 la Ruĝa milvo estis elektita 'Bird of the Century' (Birdo de la Jarcento) fare de la British Trust for Ornithology (Brita Ornitologa Organizo).
Junie de 2010 la Forestry Commission (Forsta Komitato) de Nordokcidenta Anglio anoncis trijaran projekton por liberigi 90 Ruĝajn milvojn en Grizedale Forest, Cumbria laŭ speciala permesilo fare de Natural England. La programo Grizedale estus la naŭa reenmeto de Ruĝaj milvoj en diversaj regionoj de Britio, kaj la fina reenmeta fazo en Anglio.
La celoj de la projekto Grizedale estas la jenaj:
Irlando
Ruĝaj milvoj estis malaperintaj el Irlando meze de la 19a jarcento, pro persekutado, venenado kaj arbarklarigado. Maje de 2007, la Pormedia Ministro Dick Roche anoncis interkonsenton por alporti almenaŭ 100 birdojn el Kimrio por fortigi la populacion kie parto de 5-jara programo en la Montoj Wicklow, simila al pli frua reenmeta programo de la Reĝa aglo. La 19an de julio 2007 estis liberigitaj la unuaj 30 ruĝaj milvoj ĉe Co. Wicklow. La 22a de Majo 2010, oni malkovris 2 ĵusajn junajn ruĝajn milvojn en la montoj Wicklow, altigante la nombron de produktitaj ruĝaj milvoj ekde la reenmeto al 7.
Populacioj kaj tendencoj laŭ landoj
La jenaj informoj (ĉefe ĉirkaŭkalkulitaj) devenas el diversaj fontoj. Ili kovras plej parton de landoj kie oni supozas, ke la Ruĝa milvo reproduktas.
Observado
Unu el la plej taŭgaj lokoj por rigardi la Ruĝan milvon en Skandinavio estas Skanio en plej suda Svedio. Ili povas esti observataj en unu el siaj reproduktejoj kiaj la Natura Rezervejo Kullaberg ĉe Molle.
Unu el la plej taŭgaj lokoj en Britio estas la Farmo Gigrin ĉe Rhayader, en meza Kimrio, kie centoj da milvoj estas manĝigataj de lokaj farmistoj kiel turisma alloĝaĵo. kaj la najbara arbardistrejo Nant-Yr-Arian ĉe Ceredigion kie videblas la rara leŭcisma variaĵo. En Britio la parto de Oxfordshire de Chilterns havas multajn ruĝajn milvojn. Ili videblas ankaŭ ĉe Harewood ĉe Leeds kie ili estis reenmetitaj en 1999.
Insularo de la Norda Atlantiko
La Insularo de la Norda Atlantiko (angle: Islands of the North Atlantic [AJlanz ov ze NORZ atLaNtik], IONA) estas moderna nomo por la ofte nomitaj "Britaj insuloj": Britio, Irlando (eventuale ankaŭ ampleksante la insuletojn Manksinsulon, Hebridojn, Orkadojn kaj Ŝetlandon). Oni enkondukis la nomon por eviti favorigon de Britio, kiu ankaŭ estas nomo de lando kun tradicie "sinjora" sinteno al Irlando. Tamen ĉi nomo estas evitenda en Esperanto, pro tio ke la Nord-Atlantikaj insuloj ankaŭ ampleksas Feroojn, Islandon, Jan-Majen-insulon, Svalbardon, Gronlandon, Bermudon kaj aliajn insulojn.
Sudoměř (distrikto Mladá Boleslav)
Sudoměř estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Mladá Boleslav, en Mezbohemia regiono, proksimume 15 kilometrojn okcidente de urbo Mladá Boleslav. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1348.
Metriko
La gloso metriko povas signifi la jenajn:
Saint-Sauveur (Finistère)
(jen france, bretone An Dre-Nevez) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Sierra La Culata
La Sierra La Culata estas la nomo kiun ricevas unu el la du sierras en kiuj dividiĝas la anda montaro survoje tra la centra parto de la zono anda de Venezuelo inter la ŝtatoj Mérida kaj Trujillo. Ĝi troviĝas protektita de la Nacia Parko Sierra de La Culata kiu enhavas ĝin preskaŭ totale. La sierra estas hejmo de kelkaj el la plej altaj montopintoj de la lando.
Nézel - Aulnay (stacidomo)
Nézel - Aulnay (plennome Nézel - Aulnay-sur-Mauldre) estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Nézel, apud Aulnay-sur-Mauldre, en departemento Yvelines, regiono Francilio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio N de Transilien.
32234 Jesslihuang
32234 Jesslihuang estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo " LINEAR " (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Jessica Li Huang, finalistinon de la Intel Science Talent Search de 2016, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Jericho Senior High School de Jericho (Nov-Jorkio).
Flago de Drento
La flago de Drento (vlag van Drenthe) estas la oficiala flago de la nederlanda provinco Drento.
Gabriela Moser
Gabriela MOSER (naskiĝinta la en Linz, mortinta la  ) estis aŭstra pedagogino gimnazia kaj politikistino de la partio La Verduloj – La Verda Alternativo. Inter novembro 1994 kaj januaro 1996 kiel ankaŭ inter novembro 1997 kaj novembro 2017 ŝi estis deputitino de Nacia Konsilio. Krome li estis porparolantino pri aferoj koncernantaj konstruadon, trafikon kaj konsumantprotektado.
Vivo
Moser frekventis inter 1960 kaj 1964 bazlernejon kaj inter 1964 kaj 1972 gimnazion. Poste ŝi ekstudis historion kaj germanistikon ĉe la universitato de Salcburgo. Finstudo estis en 1978, doktoriĝo fariĝisi en 1997. Post la studoj ŝi instruistinis inter 1978 kaj 1997 en Linz. Post la demisio politika en 2017 ŝi denove lernigadis en Linz.
Inter 1985 kaj 1991 ŝi estris la filion linz-an de la Verduloj. Ekde 1991 ŝi membris ĉe la frakcia estraro de Supra Aŭstrio; inter 1996 kaj 1997 ŝi membris en la federacia estraro partia. Inter 1994 kaj 1995 ŝi paroladis por la Verduloj pri sanecaj aferoj en la aŭstria parlamento. Ree ŝi parlamentanis ekde 1997 danke al voĉdono direkta de anoj de Supra Aŭstrio.
Ekde la 18.11.2011 ŝi prezidantis en la komisiono esplora kontraŭkorupcia (ĝis la 18.12.2012). En januaro 2011 ŝi akuzis dum intervjuo donita ĉe ORF la eksan ministron pri financoj Karl-Heinz Grasser protekta patrono de la impostfraŭduloj kaj favorinto de diversaj firmaoj dum impostaj kontroloj. Post majo 2013 ŝi devis revoki kaj dementi tiun ĉi aserton pro verdikto.
Ryan O'Neal
Charles Patrick Ryan O'NEAL [oNIL] (naskiĝis la ) estas usona aktoro kaj iama boksisto. O'Neal trejniĝis kiel amatora boksisto antaŭ komenci sian karieron en aktorado en 1960. En 1964, li ludis la rolon de Rodney Harrington en la noktohora televidserio de ABC nome Peyton Place. La serio estis tujan sukceso kaj akcelis la karieron de O'Neal. Li poste trafis alitipan sukceson en filmoj, plej rimarkinde en Love Story (1970), pri kiu li ricevis nomumojn al Oskar-premio kaj al Ora Globo por la Plej Bonkvalita Aktoro, kaj en la filmoj de Peter Bogdanovich nome What's Up, Doc? (1972) kaj Paper Moon (1973), de Stanley Kubrick nome Barry Lyndon (1975), de Richard Attenborough nome A Bridge Too Far (1977), kaj de Walter Hill nome The Driver (1978). De 2005 ĝis 2017, li havis oftan rolon en la televida serio de Fox nome Bones kiel Max, la patro de la ĉefrolulino Temperance "Bones" Brennan.
Insulo Barro Colorado
Insulo Barro Colorado (IBC) aŭ en Esperanto adaptite Barokolorado kaj tradukite insulo Ruĝa Koto situantas en homfarita Lago Gatuno en mezo de la Panama kanalo. La insulo estis formita kiam la akvoj de la rivero Chagres estis akvorezervitaj per akvobaraĵo por formi la lagon. Kiam la akvonivelo leviĝis, ili kovris gravan parton de la ekzistinta pluvarbaro, kaj la montetoj restis kiel insuloj en la mezo de la lago. Ĝi havas areon de preskaŭ 15.6 km².
Villanova Truschedu
Villanova Truschedu estas komunumo de Italio. La komunumo apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Oristano. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Andreo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas.
Vatikanaj ĝardenoj
La vatikanaj ĝardenoj (Giardini Vaticani) entenas pli ol duonon de la 44 ha de la urba areo de Vatikanurbo. Ili troviĝas en la okcidenta parto de la eklezia ŝtato kaj entenas plurajn konstruaĵojn.
Tatsuya Kawahara
Li futbalis ĉe Omiya Ardija kaj Thespa Kusatsu.
Metrika spaco
Metrika spaco estas duopo (M, d), kie M estas aro kaj d estas ia metriko en tiu aro.
Granda parto de analizo baziĝas sur metrikaj spacoj.
Ĉiu metrika spaco estas ankaŭ topologia spaco.
La kvin preceptoj de la Eklezio
Nuna formulado
En la Katekismo de la Katolika Eklezio de 1992 la kvin ekleziaj preceptoj estas tiel formulitaj:
Al la kvin preceptoj la Katekismo aldonas «la devon helpi laŭnecese la bezonojn de la Eklezio, ĉiu laŭ siaj ebloj».
Formulado iom malsama troviĝas en la “Kompendio de la Katolika Ekezio”.
Historio
Eblas rekonstrui la historion de la preceptoj de la Eklezio per la dokumentoj de la eklezia aŭtoritato kiuj starigintaj penojn por la fideluloj ne respektantaj tiujn preceptojn. En la antikva eklezio, tamen, ne troviĝas fiksa listoj de preceptoj, foje eĉ ne la vorto. Ĉiuokaze, epoke de la imperiestro Konstanteno oni insistis pri la graveco mespartopreni la dimanĉon kaj aliajn festojn, ricevi la sakramentojn malpermesante krome geedziĝon en certaj tagoj de la liturgia jaro. En la "punregulara libro" de Teodoro de Canterbury de la 7-a jarcento troviĝas punoj por la malŝatantoj de la dimanĉo kaj ne praktikantoj la eklezian faston ktp, sed oni ne parolas pri preceptoj.
Ankaŭ en la sermonoj de sankta Bonifaco oni estas instigita respekti tiujn kiuj hodiaŭ estas difinitaj preceptoj, kaj tiel en diversaj tiutempaj dokumentoj de diversaj okcidentaj kaj orientaj eklezioj: ekzemple, en verko de Regino, abato de Prüm (forpasinta en 915), titolita "Libri duo de synodalibus causis et disciplinis", la episkopo, paŝtiste vizitanta interalie dekretas "punojn por la malŝatantoj de la dimanĉa meso kaj de la forgesantoj de la fasto kaj abstino kaj preterlesantoj de la agoj ordonitaj pro la pesto ("… se estas iu kiu preterlasis komunion...”.
La insisto sur la preceptoj aŭ sur iliaj praktikoj pruvas ke la enhavo de la nunaj preceptoj estis ĉiam proponitaj kaj opiniataj necesaj por la bona fideluloj: oni, povas konkludi ke la pentofaro eĉ fizika estas parto de la tradicia pentofaro de la eklezio.
Vjetnama lingvo
La vjetnama lingvo (tiếng Việt), tona lingvo, estas la lingvo oficiala de Vjetnamujo. Ĝi estas la lingvo denaska de 87% de la loĝantaro Vjetnama, kaj ankaŭ de ĉirkaŭ du milionoj de Vjetnamoj elmigrintaj. Kvankam ĝi enhavas vortojn multajn pruntitajn de la ĉina kaj antaŭtempe oni skribis ĝin per la Hana skribo, lingvistoj konsideras ĝin kiel unu el la Aŭstralazia lingvaro, el kiuj ĝi havas la plej parolantaron grandan (la dua plej granda, tiu de la kmera lingvo, estas nur dekono de la Vjetnama).
Klasifiko
La vjetnama estas ano de la Vjet-muonga sublingvaro de la mon-kmera branĉo de la Aŭstralazia lingvaro, familio kiu ankaŭ inkluzivas la kmeran lingvon de Kamboĝo.
Geografia distribuo
Laŭ Ethnologue, la vjetnama estas ankaŭ parolata en Aŭstralio, Kamboĝo, Kanado, Ĉinio, Ebur-Bordo, Finnlando, Francio, Germanio, Laoso, Martiniko, Nederlando, Nov-Kaledonio, Norvegio, Filipinoj, Senegalo, Tajlando, Unuiĝinta Reĝlando de Britio kaj Nord-Irlando, Usono, kaj Vanuatuo.
Dialektoj
Estas dialektoj multaj interkompremenlaj de la vjetnama. La ĉefaj tri estas la Norda Vjetnama (Hanoja dialekto), Centra Vjetnama (Hue-a dialekto), kaj Suda Vjetnama (Sajgona dialekto).
Ili malsametas tone, sed la Hue-a dialekto estas iel pli malsama ol la aliaj. La tonoj hỏi kaj ngã estas pli distingeblaj en la norda dialekto ol en la suda. La nuna norma elparolo kaj ortografio estas bazata je la dialekto de kleraj parolantoj en Hanojo.
Vokaloj
Malvastaj malantaŭaj vokaloj havas rondigon kiel distingaĵo. ! ! Front ! Central ! Back ! Centering ! Close ! Close-mid/ Mid ! Open-mid/ Open
Konsonantoj
* / tʰ/ estas senvoĉa, aspiraciata alveola plozivo
Gramatiko
La vjetnama lingvo, kiel la ĉina kaj la havaja, estas izoliga lingvo, t.e. ĝi ĉefe esprimas konceptojn po unu morfemo je ĉiu vorto, kaj ne, kiel aglutinaj kaj fleksiaj lingvoj, per multamorfemaj vortoj. Ĝia vortordo estas Subjekto Verbo Objekto.
Leksikono
La plejparto de la vjetnama leksikono elvenas de la ĉina. Fakte, dum miljaroj (ĝis 1945) la vjetnaman oni skribis per ĉinaj signoj. Antaŭ ĉirkaŭ mil jaroj, la Vjetnamo vere estis parto de Ĉinio. Ankaŭ, la vjetnama havas kelke da franca leksikono laŭ la pli nova historio de Hindoĉinio.
Historio
Origine latinigo de la vjetnama, ĝin kreis en la 17-a jarcento franca jezuita misiisto nomiĝinta Alexandre de Rhodes (1591 ĝis 1660), bazanta ĝin je skribaĵoj de pasintaj portugalaj misiistoj. Dum la franca okupo de la 19-a jarcento, ĝi populariĝis kaj dum la 20-a jarcento preskaŭ ĉia skribaĵo ŝanĝiĝis al quốc ngữ.
Antaŭ la franca okupo, la unuaj du vjetnamaj skribsistemoj estis bazataj je la Hana skribo:
La aŭtentika ĉina skribo, chữ nho, estis pli komune uzata, tamen chữ nôm estis uzata de kleruloj (oni devas povi legi chữ nho por legi chữ nôm). Ambaŭ la du skriboj malkomuniĝis el uzo en moderna Vjetnamujo, kaj chữ nôm preskaŭ malaperas.
Ekzempla teksto
Ĉi tiu teksto elvenas el la unuaj ses linioj de Kim Vân Kiều, epopeo de la fama poeto Nguyễn Du, 阮攸; (1765 ĝis 1820). Ĝi originale estis skribita per la skribo chữ nôm (titolita 金雲翹), kaj ankoraŭ estas ofte studata en Vjetnamio.
Tonoj
La ses tonoj de la vjetnama estas:
Oni skribas tonajn diakritilojn ĉiam super ĝia vokalo, krom Nặng, kiu estas punkto metata sub la vokalo. Ekzemple, la komuna familinomo Nguyễn komenciĝas per la sono /ŋ/ (la ng de la angla, germana, kaj sveda vortoj Ring), kaj sekvas io simila al "ŭen". La ˜ signifas la tonon ngã, kiu komenciĝas malalte, plimaltaltiĝas, kaj fine altiĝas al la fino de la vorto.
Kiel multaj lingvoj, la vjetnama, origine unusilaba lingvo, kiel videbla en ĝia riĉa tonsistemo kaj silabaj diftongoj kaj triftongoj kiuj intencas distingi inter unusilabaj vortoj, nun estas multasilaba lingvo, klare videbla pro la fakto ke pli ol duono de ĝia abunda leksikono estas multasilabaj kaj kunmetitaj vortoj.
Komputilaj aspektoj
Unikodo enhavas ĉiun literon necesan por skribi la vjetnaman, do en la Esperanta Vikipedio oni povas simple enmeti la ĝustajn unikodajn literojn.
Ekzistas ankaŭ multaj kodpaĝoj kiuj intencas montri vjetnamlingvajn tekstojn, kiel VISCII kaj CP1258.
Kie oni devas uzi ASCII-on, oni ofte uzas la VIQR-sistemon.
Sand am Main
Sand am Main estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Haßberge kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario, borde de la rivero Majno. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Turbinkompresoro
Turbinkompresoro, el greka "τύρβη" ("veko"), (ankaŭ el la latina "turbo" ("turnopinto"), ) estas turbino-farita nutrilo kiu pliigas efikon de interna brulmotoro kaj energia produkto de kroma aero en la brulĉambro. Tiu plibonigo super la produktoj rezulto de nature aerumataj motoroj ĉar la turbino povas trudi pli da aero, kaj proporcie pli da fuelo, en la brulĉambro ol la atmosfera premo sole.
Flago de Gelderlando
La flago de Gelderlando (vlag van Gelderland) estas la oficiala flago de la nederlanda provinco Gelderlando.
Milito kontraŭ Salamandroj
La romano estas verkita kun nigra humuro, en spriteco, en sobra ironio, sed ankaŭ el optimisma vidpunkto pri homoj. La romano batalas kontraŭ koloniismo, faŝismo, kaj rasismo (de la germanoj unuflanke kaj de usonanoj kontraŭ nigruloj aliflanke), la armadkonkuro kaj la usona izolismo tiutempe. Čapek povas esti konsiderita unu el la pioniroj de sciencfikcio traktanta estontajn sociojn sur la Tero kaj la efikon de la plej novaj teknologioj sur ili. Čapek povas esti komparita kun aliaj verkistoj kiuj kombinis sciencfikcion kaj futurismajn temojn en siaj verkoj, kiel ekzemple George Orwell kaj Aldous Huxley, kvankam la prognozoj de Čapek ne estas same pesimismaj kiel iliaj.
La salamandroj estis estaĵoj vivantaj en akvo kun rapida lernado kaj kulturkapablo. Ili lernis paroli homajn lingvojn, labori, uzi armilojn kaj aliajn ilojn. Salamandroj iĝis tutmonde organizita laboristaro kaj venis en konflikton kun homoj por pligrandigi siajn vivantajn areojn kaj adapti sin al ilia rapida natura kreskokurso. La salamandroj de Čapek simbolas la homamason, la malgrandan viron kaj la mezbonecon, kaj tiuj kunportas la potencialon por konstanta minaco. La rakonto de la salamandroj levas temojn kiel rasismo, naciismo, ŝovinismo kaj stulteco, kiuj estas tipaj por la periodo specife, kaj de homoj ĝenerale. La verkisto estas preskaŭ neeviteble kondukata al terura fino, sed trovas kreivan solvon dum diskutado kun si ĉe la fino de la romano.
Unu el la trairejoj en la romano povas esti konsiderata kiel preciza antaŭdiro de la munkena interkonsento subskribita du jarojn post la publikigo de la romano kaj kaŭzis la konkeron de Ĉeĥoslovakio fare de la nazioj. Kiam la salamandroj komencas inundi grandajn areojn de tero por pliigi siajn vivejojn, eŭropaj landoj subskribas interkonsenton permesantan al la salamandroj inundi kaj detrui Ĉinion, ignorante la viglan proteston de la ĉina reprezentanto - en la espero (baldaŭ seniluziigita) ke rekompence la salamandro evitos de inundado kaj finfine detruado ankaŭ de Eŭropo.
La romano estis tradukita en multajn lingvojn, inter kiuj Esperanto. Tiu ĉi romano estas inkludita en la Unesko-Kolekto de Reprezentaj Verkoj.
Stacidomo de Tiraspolo
Stacidomo de Tiraspolo (Gara Tiraspol) estas la ĉefa stacidomo de urbo Tiraspolo, ĉefurbo de neagnoskata ŝtato Ĉednestrio. La stacidomo estis fondita en 1867 jaro. Responsas pri ĝi la societo Fervojoj de Ĉednestrio.