cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kimberlé Williams Crenshaw
Kimberlé Williams Crenshaw (naskiĝis en 1959) estas usona civilrajta advokato kaj eminenta juristo pri kritika ras-teorio. Ŝi estas profesoro ĉe la juraj skoloj de la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso kaj la Universitato Kolumbio, kie ŝia fako temas pri rasaj kaj seksaj aferoj. Ŝi estas konata pro la enkonduko kaj evoluigo de intersekca teorio, la studado de la rilato inter samtempaj aŭ intersekciĝantaj sociaj identecoj, ĉefe malplimultaj identecoj, kaj sistemoj kaj strukturoj de subpremado, dominado, aŭ diskriminado. El tiu teorio estis kreita poste la koncepto de Nigra feminismo.
Frua vivo kaj eduko
Crenshaw naskiĝis en Canton (Ohio) en 1959 al gepatroj Marian kaj Walter Clarence Crenshaw, Jr. kaj studis en la mezlernejo Canton McKinley High School. Ŝi ricevis bakalaŭrecon pri regado kaj afrikaj studoj de la Universitato Cornell. Ŝi ricevis jurdoktorecon de la jura lernejo de la Universitato Harvard en 1984. En 1985, ŝi ricevis jurmagistron de la jura lernejo de la Universitato de Viskonsino, kie ŝi estis jura skribisto por la juĝisto de la Viskonsina Supera Kortumo Shirley Abrahamson.
Kariero
Post la fino de sia jurmagistro, Crenshaw aliĝis al la fakularo de la jura lernejo de la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso en 1986. Ŝi estas fondinto de la fako kritika ras-teorio, kaj prelegisto pri civilaj rajtoj, kritikaj rasaj studoj, kaj konstitucia juro. En 1995, Crenshaw estis alpostenigita kiel plena profesoro ĉe la Kolumbia Jura Lernejo, kie ŝi estas la fondinto kaj direktoro de la centro por Studoj pri Intersekca Teorio kaj Socia Politiko, establita en 2011.
En 1996, ŝi kunfondis kaj iĝis la ekzekutiva direktoro de la neprofitcela pensfabriko The African American Policy Forum, kies fokuso estas aferoj pri sekso kaj diverseco. Ĝia misio estas konstrui pontojn inter erudicia enketado kaj publika diskurso en la adresado de neegaleco kaj diskriminado.
En 1991, Crenshaw helpis la juran teamon, kiu reprezentis Anita Hill ĉe la konfirma proceso por la nomumita juĝisto al la Supera Kortumo Clarence Thomas.
Influo
La teorioj de Crenshaw estis cititaj kiel influemaj en la verkado de la egaleca klaŭzo en la Konstitucio de Sud-Afriko.
Ŝi kontribuis la eseon "Traffic at the Crossroads: Multiple Oppressions" ("Trafiko ĉe la vojkruciĝo: multaj subpremoj") al la antologio el 2003 Sisterhood Is Forever: The Women's Anthology for a New Millennium (Fratineco estas eterna: La virina antologio por nova jarmilo), redaktita de Robin Morgan.
Intersekca teorio
Kimberlé Crenshaw enkondukis la intersekcan teorion al la feminisma teorio en la 1980-aj jaroj. Kvankam la koncepto ne estis nova, ĝi ankaŭ ne formale iĝis rekonata ĝis la teorio de Crenshaw. Ŝia inspiro por la teorio komenciĝis, kiam ŝi estis ankoraŭ en la universitato kaj ekkonsciis, ke la seksa aspekto de raso estis ekstreme subevoluinta. La ekkonscio okazis post kiam ŝi rimarkis en la lernejo, kiun ŝi ĉeestis, ke ĝi ofertis kursojn, kiuj adresis kaj rasajn aferojn, kaj seksajn aferojn, sed ne ambaŭ. La kursoj disponeblaj diskutis virinojn nur kuntekste de literaturo kaj poezio dum nur viroj estis diskutataj en seriozaj politikaj kaj ekonomiaj kursoj.
La fokuso de Crenshaw pri intersekca teorio estas la manieroj, kiel juro respondas al aferoj, kiuj inkludas seksan kaj rasan diskriminon. La speciala defio en la juro estas, ke kontraŭdiskriminaj leĝoj rigardas sekson kaj rason aparte kaj, konsekvence, afrik-usonaj virinoj kaj aliaj neblankaj virinoj spertas samtempajn formojn de diskriminado kaj la juro, nekonscia kiel kombini la du aferojn, lasas tiujn virinojn kun nenia justeco. Leĝoj pri kontraŭdiskriminado kaj la klopodo de la justeca sistemo ripari diskriminadon estas limigitaj kaj operacias per unudimensia akso. Kiam du formoj kombinas, kompleta kaj komprenebla difino de tio ne ekzistas en la juro. Do kiam intersekca afero estas prezentita en jura kortumo, se unu formo de diskriminado ne povas esti pruvita sen la alia, tiam neniu leĝo estis malobservita. La leĝoj difinas diskriminadon de unuopaj kazoj, kiam oni povas diskrimini kontraŭ persono nur pro unu afero aŭ alia. Do kiam oni eldevigas tiujn leĝojn, la kortumoj nur uzas la difinojn de individuaj formoj de diskriminado, kaj se unu aŭ la alia ne povas esti pruvita sendepende, nenia krimo estis farita.
Crenshaw ofte referencas la usonan proceson DeGraffenreid v. General Motors en verkoj, intervjuoj, kaj prelegoj. En DeGraffenreid v. General Motors, grupo de afrik-usonaj virinoj argumentis, ke ili suferis kombinitan diskriminon, kiu eksludis ilin de dungaj oportunoj. Ili asertis, ke kvankam virinoj kvalifikiĝis por oficejaj kaj sekretariaj oficoj, praktike tiaj oficoj estis ofertataj nur al blankaj virinoj, kio malpermesis afrik-usonajn virinojn de dungado en la firmao. La kortumo pezis la akuzoojn pri rasa kaj seksa diskriminoj aparte, decidante ke la dungado de afrik-usonaj viraj fabrikaj laboristoj malpruvis rasan diskriminadon, kaj la dungado de blankaj virinaj oficejaj laboristoj malpruvis seksan diskriminadon. La kortumo rifuzis konsideri kombinitan diskriminon, kaj nuligis la proceson.
Ince János Simonchich
SIMONCHICH Ince János (pro. ŝimonĉziĉ) estis hungara konventuela instruisto, numismatiko naskita en Rovna la 13-an de majo 1750 kaj mortinta en Máramarossziget la 20-an de aprilo 1807.
Biografio
Ince János Simonchich studis en Nyitra kaj Vác, poste instruis en gimnazioj de konventueloj. Li publikigis plure da latinlingvajn disertaciojn en fakrevuoj precipe pri numismatikaj, historiaj kaj pedagogiaj temoj. Li estis la unua kiu esploris la historion kaj topografion de Máramaros.
Petrovice (Újezd)
Petrovice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Újezd en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Újezd. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 39 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
27712 Coudray
27712 Coudray estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Petrovice (Újezd)
Petrovice situas en katastra teritorio Petrovice u Domažlic kun areo 2,38 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1349.
27712 Coudray
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana arkitekturisto Clemens Wenzeslaus Coudray (1775–1845). Kortega arkitekturisto en Fulda, li estis ĉefa direktoro de la komerca konstruaĵo por la Grandduklando Vajmaro. Amiko de Goethe, li estis elstara reprezentanto de la klasika arkitektura stilo. Li ĉefe fasonis la centrojn de la urboj Vajmaro kaj Bad Berka.
Svisgermana lingvo
La svisgermana lingvo - svisgermane Schwyzerdütsch respektive Schwiizertüütsch, altgermane Schweizerdeutsch - estas kuna nomo por ĉiuj dialektoj de la alemana lingvo parolataj en Svislando.
El lingvistika vidpunkto ne estas fiksaj limoj inter la alemanaj dialektoj de Svislando kaj la aliaj teritorioj de la alemana lingvo, do Alzaco, Baden-Virtembergo, Liĥtenŝtejno kaj Vorarlberg. Tamen ekzistas pragmatika diferenco: La svisgermanaj dialektoj uziĝas en preskaŭ ĉiuj konversaciaj situacioj prefere ol la altgermana lingvo, dum en la cetera teritorio de la alemana lingvo la norma germana lingvo en tre multaj situacioj estas preferata al la loka alemana dialekto kaj en multaj lokoj preskaŭ formortigis la alemanajn dialektojn.
La svisgermana dialektaro grupigeblas en la
Vikipedio
Inter la multaj lingvaj versioj de vikipedio ekzistas ankaŭ versio en la alemana respektive svisgermana lingvo.
Vidu ankaŭ
Aldonajn informojn pri la svisgermana lingvo havas la esperantlingva artikolo pri la alemana lingvo, kiu jen estas aparte rekomendata por legado, kaj krome la ĉi-temaj vikipediaj artikoloj en la alemana kaj la altgermana lingvoj.
Hideaki Kitajima
Hideaki Kitajima (japane 北嶋 秀朗, n. ) estas japana futbalisto. Li en 2000 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Radošovice (distrikto České Budějovice)
Radošovice (Roschowitz, en la loka dialekto Radošojce) estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio proksimume 16 km okcident-nordokcidente de České Budějovice. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1334.
Partoj de municipo
Municipo Radošovice konsistas el du partoj sur du katastraj teritorioj.
Ra
La literkombino Ra havas plurajn signifojn:
Itapé
Itapé estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 10.995 loĝantojn en 2010.
Universitato de Aberdeen
Altlernejoj kaj studprogramoj
La universitato estas organizita en tri kolegioj: homscienco kaj sociosciencoj, medicino kaj vivsciencoj, ekzaktaj sciencoj. Ĉiu el la kolegioj estas dividita en lernejojn kaj esplorinstitutojn. La lernejoj de la universitato inkluzivas la lernejon de Komercadministracio, la lernejon de Edukado, la lernejon de Juro, la lernejon de Medicinaj Sciencoj kaj Nutrado, la lernejon de Psikologio, la lernejon de Inĝenieristiko, la lernejon de Komputiko kaj pli.
Eblas studi ĉe la universitataj kursoj por bakalaŭro, teoria magistro, esplora magistro kaj doktoriĝo. Estas ankaŭ internaciaj programoj kaj kursoj por interretaj studoj.
Esploro
La Universitato de Aberdeen faras esploradon en diversaj kampoj kaj funkciigas diversajn centrojn kaj esplorinstitutojn. La esplorkampoj inkluzivas sciencon, medicinon, inĝenieristikon, lingvojn, homsciencon kaj ankaŭ interfakajn studojn.
Tra la jaroj, la esploristoj de la universitato atingis diversajn atingojn, inkluzive de evoluoj en la kampo de traktado de diabeto per insulino, la studo de la arkeologio de Skotlando kaj la establado de arkeologia muzeo. Universitataj esploristoj kunevoluigis la unuan MRI- aparaton. Fine de la sepdekaj teamo de esploristoj de la universitato evoluigis la unuan MRI-skanilon kaj en aŭgusto 1980 la teamo uzis ĉi tiun aparaton por realigi medicinan bildigon de la korpo de paciento, kiu traktis kanceron.
Chillón
Chillón [ĉijOn] (Kriema) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas chilloneros. La censita populacio en 2010 estis de 2.030 loĝantoj kaj la denseco estas de 9,77 loĝ/km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Ĉasado. Minado de hidrargo en la minoj de Almadeno.
Historio
La teritorio estas loĝata de prahistoria epoko.
Toumba (Tesaloniko)
Toumba (greke, Τούμπα, de la vorto Tombo) estas antaŭurbo de la dua plej granda urbo en Grekio, nome Tesaloniko. La antaŭurbo estas dividita inter Ano Toumba (Supra Toumba) kaj Kato Toumba (Malsupra Toumba).
En la antaŭurbo estas la stadiono Toumba, kie ludas la futbalteamo PAOK.
Schwanden
Schwanden estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Kantono McDowell (Okcidenta Virginio)
La kantono McDowell - angle McDowell County - estas kantono de Usono en la subŝtato Okcidenta Virginio. Ĝia administra centro estas la urbo Welch. Ĝi estis nomita laŭ James McDowell, subŝtatestro de Virginio inter 1843 kaj 1846 (kiam Virginio ankoraŭ ne estis dupartigita).
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Kvardirekta ligno-segado
Kvardirekta ligno-segado estas maniero segi arbotrunkojn al tabuloj. Ĝi produktas tabulojn pli unuecajn ol paralela (unudirekta) segado, sed malpli unuecajn ol radiusa segado. Inverse ĝi perdigas malpli da ligno ol radiusa segado, sed pli ol paralela segado.
La avantaĝo de la metodo estas, ke angulo inter la tabula ebeno kaj la kreskoringoj de la trunko estas minimume 45°. Tio donas al la tabuloj pli homogenan firmecon kaj reduktas ilian tempan ŝanĝiĝon. Tia ligno estas uzata ekzemple en la konstruado de ŝipoj kaj de muzikaj instrumentoj.
Pro la ligno perdita, sed ankaŭ pro la pli granda nombro de laborpaŝoj la prezo de kvardirekte segita ligno estas pli alta kompare al paralela segado.
Ebla maniero efektivigi kvardirektan segadon estas montrata en la ĉi-apuda bildo, en kiu la tranĉodirekto estas ĉiam vertikala, dum la segata peco turniĝas:
La ĉi-apuda bildo montras la kvar tranĉodirektojn: Estas dividoj vertikala kaj horizontala de la trunko kaj tiam tabuligo laŭ anguloj, kiuj estas obloj de 45°.
Laŭ alia metodo oni komence ne nur duonigas, sed kvaronigas la trunkon. Tio signifas, ke la paŝojn 2 kaj 3 anstataŭas la kvaronigo, kaj al ĉiu kvarono oni aplikas la paŝojn 4 kaj 5. La rezulto estas tre simila, sed necesas dek tranĉoj (tamen nur ses ĉe kombinado de 4/5). Pro tiu kvaronigo kelkaj lingvoj nomas la metodon "kvaron-segado", sed la kvaronigo ne estas necesa. La esenca karakterizo estas, ke la tranĉoj ne estas ĉiuj paralelaj, sed havas kvar malsamajn direktojn, je anguloj de po 45°.
Iomete alia, sed kvalite kompara rezulto venas de la metodo de alterna segado: Kvaroniginte la trunkon oni desegas ĉiam nur unu tabulojn kaj post ĉiu tabulo turnas la pecon je 90°. Sed tiel ne eblas utiligi la kapablon de modernaj segejoj fari multajn paralelajn tranĉojn en unu laborpaŝo.
Por apliki kvardirektan segadon la trunko laŭeble havu diametron de almenaŭ 40 cm, alie la pliparto de la rezultantaj tabuloj estus tre mallarĝa. Kiam la arbotrunko estas tre dika (ekzemple pli ol 50 cm) oni povas komence preni kelkaj paralelajn tabulojn el ĝia centro kaj poste trakti la (preskaŭ-)duonojn laŭ la ĉi-supre priskribita metodo.
Lazoj
La lazoj (laze: ლაზეფე, turke: Lazi; kartvele: ლაზები) estas kaŭkaza popolo kies lingvo estas la laza, el la kartvela lingvaro de Kaŭkazio kies parencoj estas la kartvela, la mingrela kaj la svana.
Ili loĝas plimulte en la nordoriento de Turkio ĉe la bordoj de la Nigra Maro estante la plej antikva kaj ĉefa etno de la vilajato Riza aŭ Rize kkaj de la aŭtonoma regiono Aĝario, Kartvelio, kvankam ankaŭ ekzistas laza komunumo en aliaj regionoj de Kartvelio. La lazoj estis unu el la ĉefaj triboj kiuj loĝis en Kolĥido kaj kvankam ili estas el la kartvela familio kaj antaŭe kristanoj, ekde la invado de turkoj en Anatolio –proksimume en la 16-a jarcento– ili estas plejparte muzulmanoj. La lazoj aktive partoprenis en la disrabado kaj amasmortigado de armenoj kaj grekoj en Ponto kaj Hamŝeno, dum la Armena genocido kaj la Greka genocido.
Ilia kulturo, lingvo, muziko kaj kuirarto, diferencigas ilin de aliaj popoloj de Anatolio kaj Kaŭkazio. Malgraŭ tiuj kulturaj diferencoj, ili ne havas naciisman senton kaj estas tre bone integritaj kun la turka popolo kaj en la lando, eĉ se la uzado de la lingvo estas subpremata.
Komence de la 20-a jarcento la lazinoj, same kiel la ĉerkesinoj estis uzitaj por la turkaj kaj persaj haremoj pro la beleco.
Laŭ kelkaj kalkuloj, nuntempe estas entute 52 mil lazoj. El ili 50 mil loĝas en Turkio kaj 2 mil en Kartvelio.
Percosova
Percosova [perkosova] (hungare: Berkeszfalu berkesfalu) estas vilaĝo en Rumanio sude de Timișoara. Administre ĝi apartenas al Gătaia.
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1353. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Temes).
Kantono Mercer (Okcidenta Virginio)
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Sângeorge
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1247. Ĝis 1919 Tárnokszentgyörgy apartenis al Hungario, al Krassó-Szörény, de 1778 Temes (reĝa departemento).
27714 Dochu
27714 Dochu estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Masayuki Iwamoto kaj Toshimasa Furuta elde Tokuŝima (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la grundokolonoj Doĉu en Aŭa, formiĝinta kiam klifo estis eroziita pro vento kaj pluvo. Estas rara natura trajto, unika en Japanio, kaj rigardita kiel japanan nacian monumenton.
Parzival
La versa romano Parzival (Parsifalo), aŭtorita de la trobadoro kaj poeto Wolfram von Eschenbach, estis verkita en la mezaltgermana lingvo, probable dum la unua jardeko de la 13-a jarcento. La eposo apartenas al la mezepoka kavalira poezio.
En arte interplektitaj enhavaj temaroj rakontiĝas la aventuroj de du kavaliraj ĉefaj personaĵoj – unuflanke la evoluo de la titola heroo Parsifalo de la nescianto en amuzistaj vestoj al la reĝo de la Sankta Gralo, kaj aliflanke la danĝeraj provoj por la artura kavaliro Gavano.
Laŭteme la romano apartenas al la tiel nomata artusa epiko, eĉ de la membrigo de Parsifalo en la kavaliran rondon de la mita brita reĝo Arturo nur estas traira stacio en lia serĉo de la Sankta Gralo.
La temaro literare, sed ankaŭ en la bildiga arto (vidu interalie sube en tiu-ĉi teksto) kaj en la muziko estis multfoje prilaborita – la plej gravan efikon probable havis la adapto de la komponisto Richard Wagner per la romantika opero Parsifalo, kiu premieris dum la jaro 1882.
La verko ampleksas preskaŭ 25.000 pare rimitajn versojn kaj en la modernaj eldonoj dispartiĝas en 16 librojn.
Konciza resumo de la enhavo
La eduko de Parzifalo kaj lia serĉo de la Sankta Gralo estas – kiel la aŭtoro plurfoje akcentas – la ĉefa temo de la enhavo, sed preskaŭ same intense la aŭtoro paralele rakontas la kavaliran vojaĝon de Gavano.
Sed tamen estas li, kiu post plurjara sufera portado de la sekvoj de lia misaj kondukoj, fine iĝas la honorega reĝo de la Sankta Gralo.
La eposo finiĝas per aludo al la sekva historio pri la filo de Parsifalo, Lohengrin.
La romanoj Parzival de Wolfram kaj Perceval de Chrétien
Ĉefa literatura fonto por la versa romano Parzival estas la nefinita versa romano Perceval le Gallois ou le conte du Graal/Li contes del Graal de la aŭtoro Chrétien de Troyes, kiu ekestis inter la jaroj 1180 kaj 1190.
Wolfram mem en la epilogo de sia verko distanciĝas de Chrétien, sed plurfoje nomas la verkon de aŭtoro kun nomo ‚Kyot‘ kiel modelo por sia romano – li eĉ rakontas aventuran ekestohistorion pri la romano de Kyot‘. Ĉar tamen tia romano aŭ aŭtoro ekster la poezio de Wolfram ne povis esti identigata, probable tiuj indikoj estis pli koketaĵoj de la aŭtoro Wolfram ol veraj faktoj.
La enhavo de la romano Parzival kompare al la probabla fonto Perceval estas amplekse plivastigita, aparte per la kadrigo fare de la enkonduka antaŭhistorio pri la patro de Parzival, Gahmuret, kaj per la finaj okazaĵoj, kiam Parzival renkontas sian duonfraton Feirefiz. La inkluzivigo de la familia historio ne ekestis nur pro pura pasio je poezio, sed pro la deziro de Wolfram kaŭze komprenigi la evoluon de la enhavo. Fine la verko de Wolfram atingas proksimume 24.900 versojn kompare al iom pli ol 9.200 versoj en la verko de Chrétien.
Sed ankaŭ en tiuj partoj, en kiuj Wolfram enhave sekvas la verkon de Chrétien (libro III ĝis libro XIII), li esence pli libere kaj memfide prilaboras la legendon ol aliaj samtempaj aŭtoroj (ekzemple ol Hartmann von Aue, kies dessen Arturo-romanoj Erec kaj Iwein ankaŭ inspiriĝis per la verko de Chrétien): la teksta amplekso preskaŭ duobliĝas kompare kun la modelo, al proksimume 18.000 Verse, ankaŭ pro tio, ĉar Wolfram lasas siajn romanajn personaĵojn multe pli intense diskutigi etikajn kaj religiajn demandojn, kaj ĉar li mem ripete kiel komentanta rakontisto esprimas sian interpreton pri temoj de la fikcia enhavo.
Prilaboro en la bildiga arto
Interalie, dum la 20-a jarcento la pentristino Margret Hofheinz-Döring bildigis temojn el la Parsifala legendo en desegnaĵoj kaj oleaj pentraĵoj.
51 Pegasi b
51 Pegasi b, ankaŭ konata neoficiale kiel Belerofono kaj mallongigite kiel 51 Peg b, estas ekstersunsistema planedo je 50 lumjarojn en la konstelacio Pegazo. 51 Pegasi b estis la unua planedo malkovrita ĉirkaŭ Sun-simila stelo (51 Pegasi) kaj estas tipa ekzemplo de varma Jupitero.
Nomo
La nomo 51 Pegasi b estas la oficiala astronomia nomo de la planedo. Laŭ la oficiala nomenklaturo, ĝi prenis la minusklan literon 'b' por indiki ke estis la unua planedo malkovrita ĉirkaŭ sia stelo. Ĉiuj la ekstersunsistemaj planedoj prenas minusklan literon, male al stel-kunuloj, kiuj prenas majusklan literon.
Malgraŭ neoficiala, kaj ne uzata de astronomoj, 51 Pegasi b foje estas nomata "Belerofono." Ĉi tiu nomo devenas de la greka heroo Belerofono, kiu dresis Pegazon. Ĉi tio havas rektan rilaton kun la konstelacio kie estas la planedo (konstelacio Pegazo).
Malkovro
La malkovro de la planedo estis anoncita la 6-an de oktobro 1995 de Michel Mayor kaj Didier Queloz en la revuo Nature; ili uzis la spektrografon ELODIE el la Observatorio de Haute-Provence por mezuri ĝian radialan rapidon.
La 12-an de oktobro 1995, malpli ol unu semajno post la anonco de la malkovro, la astronomoj Dr. Geoffrey Marcy el la San Francisco State University kaj Dr. Paul Butler el la University of California, Berkeley konfirmis ĝin per la spektrografo Hamilton ĉe la Observatorio Lick proksime de San Jose en Kalifornio.
La planedo estis malkovrita per spektroskopo kiu kapablas detekti la malgrandajn ŝanĝojn kiujn la planedo kaŭzas en la radiala rapido de la stelo, proksimume 70 metroj en sekundo. Tiuj ŝanĝoj estas kaŭzitaj de la gravita efiko de la planedo sur la satelo, kiu troviĝas je 7 milionoj de kilometroj.
Ĉi tiu unua malkovro de ekstersunsistema planedo supozis mejloŝtonon en astronomio, ĉar la astronomoj konstatis ke gigantaj planedoj kun tre malgrandaj periodoj povas ekzistre. Post tio, astronomoj dediĉis multe pli da tempo al la serĉado de planedoj per radiala rapido, kaj tiel estis detektitaj la plejmulto el la ekstersunsistemaj planedoj.
Fizikaj ecoj
Post la malkovro, multaj skipoj konfirmis la ekziston de la planedo kaj faris pliajn observojn por mezuri ĝiajn ecojn. Oni malkovris ke ĝi faras kompletan orbiton ĉirkaŭ la stelo post nur 4 tagoj, kaj ke ĝi estas multe pli proksime al sia stelo ol Merkuro estas al la Suno. Ĝia minimuma maso estas duono de la maso de Jupitero (proksimume 150 termasoj). Kiam ĝi estis malkovrita, la astronomiaj modeloj pri planeda formiĝo ne konsideris tiajn planedojn. Tamen, ekde tiam, oni malkovris multajn aliajn 'varmajn Jupiterojn' (vidi 55 Cancri kaj τ Boötis, ekzemple), kaj astronomoj reviziis siajn teoriojn pri planeda formiĝo konsiderante la orbitan migradon de planedoj.
Supozante ke la planedo ne havas forcejan efikon kaj ke ĝia albedo estu 0,1, la temperaturo estas proksimume 1265K (proksimume 1000 ºC). Ĉi tiu valoro estas inter la prognozitaj temperauroj de HD 189733 b kaj HD 209458 b (1180–1392K), antaŭ esti mezuritaj.
Komence, astronomoj pensis ke 51 Pegasi b estis tereca planedo, sed nun oni kredas ke ĝi estas gasgiganto. Ĝi estas sufiĉe masa por ĝia dika atmosfero ne estu demetita pro la suna vento de la stelo.
51 Pegasi b tre eble havas pli grandan radiuson ol Jupitero, malgraŭ ke ĝi ne estas tiom masa.
Ĉar la planedo estas tajde ligita al sia stelo, ĝi ĉiam montras la saman flankon al la stelo.
Tiu planedo (kune kun Upsilon Andromedae b) estas konsiderata kiel kandidato por rekta bildigo per Planetpol. Ĝi ankaŭ estas kandidato por infraruĝa detektado per la spektrografo VLTI.
Nehispanlingvaj blankuloj en Usono
La nehispanlingvaj blankuloj aŭ blankaj nehispanlingvaj idoj estas homoj en Usono, kiel difinite fare de la Censoburoo, kiuj estas de la blanka raso kaj krome ne estas de hispana aŭ latinamerikana deveno/etno. Tial la nomo estas ekskluziva en la senco ke ĝi difinas tuin kiu ne estas inkludita kontraste al tiu kiu estas. Nehispanlingvaj blankuloj estas subaĵo de Blankaj usonanoj, kies alia estaĵo estas Blankaj latinusonanoj.
Kvankam ĝenerale ĉiuj nacioj en Eŭropo kontribuis al la Nehispan-blankuloj tra elmigrado al Norda-Ameriko en la lasta malmultaj jarcentoj, la vasta plimulto de Nehispanlingvaj blankuloj havas siajn originojn el Nordokcidenta Eŭropo dum la alia grava fonto originas de Suda Italio; kaj kompreneble, ekstere de Eŭropo malmulto havas originon en Nordafriko kaj Proksima Oriento / Sud-Okcidenta Azio sed ĉefe de la Levantenio.
En Usono, tiu populacio unue estis derivita de brita kaj franca koloniigo, same kiel setladoj fare de aliaj eŭropanoj, kiaj ekzemple la germanoj kaj la nederlandanoj kiuj komenciĝis en la 17-a jarcento (vidu Historio de Usono). Daŭra kresko ekde la komenco de la 1800-aj jaroj estas ŝulda al tre altaj naskindicoj kune kun relative malaltaj mortindicoj inter setlantoj kaj indiĝenoj egale same kiel periode kaj konstanta amasa enmigrado de kelkaj eŭropaj landoj, kiaj Germanio, Irlando, Anglio, Italio, Svedio, kaj Norvegio, same kiel el aliaj pli internaj eŭropaj landoj kiaj Pollando, Albanio, Rusio, kaj multaj pliaj landoj. En 2011, por la unua fojo en usona historio, Nehispanlingvaj blankuloj korespondis al malpli ol duono de la naskiĝoj en Usono - kun 49,6 procentoj de totalaj naskiĝoj. Pro 196.8 milionoj en 2010, Nehispan-blankuloj estas 63,7% de la totala loĝantaro de Usono. nefunkciinta ligilo
Rc
La literkombino havas plurajn signifojn:
Marsrenkonta asteroido
[[Dosiero:Orbites definition.png|right|thumb|300px|
Difinoj de la orbitoj : la flava cirklo figuras la orbiton de Marso, la ruĝa elipso figuras la orbiton de la asteroido. ]] Marsrekonta asteroido estas asteroido, kies orbito proksimas aŭ krucas tiun de Marso.
Pluraj datumbazoj (ekzemple la "Small-Body Database Browser" de Jet Propulsion Laboratory) listigas kiel marsrenkontajn nur la planedetojn kun perihelio pli granda ol 1,3 AU); asteroido kun malpli granda perihelio estas klasifikata kiel terrenkonta asteroido, eĉ se ĝi venas pli proksimen de Marso ol de Tero. Tamen tiaj objekoj troviĝas en la listo.
Tanĝantoj estas objektoj, kies orbito tangas tiun de Marso, sed ne trairas ĝin:
Krom la marsrenkontajn asteroidojn, ĉi-tiu listo entenas kun-orbitantojn de Marso :
Bucciano
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Benevento. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Najbaras la komunumoj Airola, Bonea, Moiano kaj Tocco Caudio.
NGC 938
NGC 938 (aliaj indikoj — PGC 9423, UGC 1947, MCG 3-7-17, ZWG 462.17) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Munster (stacidomo)
Munster estas franca stacidomo sur linio Colmar-Central -, situanta en , en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Colmar-Central - Metzeral (119000).
Alfoz de Burgos
La komarko konata kiel Alfoz de Burgos estas en la centro de la provinco Burgoso (Hispanio), havas nordajn limojn kun Páramos; sude kun Arlanza; okcidente kun La Bureba, Montes de Oca kaj Sierra de la Demanda kaj oriente kun Odra-Pisuerga. Ĝi apartenas al la valo de Duero kaj estas banata de la rivero Arlanzón, de kiu prenas sian duan nomon. Ekde la vidpunkto de la ordigado de la teritorio Alfoz de Burgos estas teritorio pli reduktita ĉirkaŭ la urbo Burgoso, kiu en 2007 havis 190 259 loĝantojn, la 51,99 % de la tuta provinca loĝantaro.
Sierra de la Demanda
Sierra de la Demanda estas komarko aŭ distrikto situanta sudoriente de la provinco Burgoso.
Alfoz de Burgos
Municipoj
Estas 57 municipoj (inter krampoj la inkluditaj submunicipoj):
Universitato de Edinburgo
La Universitato de Edinburgo (Oilthigh Dhùn Èideann, University of Edinburgh) estas universitato en Britio. Ĝi kompreneble lokiĝas en la urbo Edinburgo, kaj estis fondita en la jaro 1583. En la vintra semestro 2019/2020 en ĝi studis ĉirkaŭ studentoj. La institucio apartenas al la Koimbra Grupo, internacia asocio de 41 universitatoj en Eŭropo.
Dua mondmilito
13.11.1940: Senato de la Universitato de Edinburgo decidis pri fondo de la pola Kuracista Fakultato.
En la jaroj 1941–1949 en la altlernejo funkciis Pola Kuracista Fakultato instruanta medicinistojn por la bezonoj de Polaj Armitaj Fortoj en Britio.
Seŝat
Seŝat estas la Sinjorino de la libroj, diino de la skribo kaj la historio, protektanto de la bibliotekoj en la egipta mitologio. Ankaŭ nomata diino de la destino ĉar ŝi sidis ĉe la piedoj de la kosma arbo, en la plej profunda parto, sude de la ĉielo, kie la suba kaj la supra ĉieloj kunfandiĝis. Tie ŝi skribis sur folioj de la arbo la okazontaĵojn de la estonto kaj enarkivigis la pasintajn okazintaĵojn. Ŝi ankaŭ mezuris la tempon, estas Sinjorino de la Kalendaro kaj la Astronomio. Seŝat estas ligata al la konstruantoj kaj arkitektoj, estis la "Sinjorino de la konstruantoj". Ankaŭ konata per aliaj nooj: Sesat, Seŝet, Seŝeta, Seŝata, Safĥet aŭ Safeĥet.
Seŝat estas diino bildigita kun stelo surkape, kiu finiĝis per arko kaj du plumoj aŭ du kornoj malsupren. Ŝi portas paleton de skribisto kaj kalamon, malgrandan ranidon kaj palmofolion. Ŝi estas kovrata de leoparda pelto.
Seŝas estas primitiva kaj arkaika diino konata jam en la fruaj periodoj de la egipta civilizo. Ŝi estas taskigita kalkuli, orientigi kaj mezuri la sanktajn terenojn por la entreprenado de ĝusta konstruado, revizis la planojn kaj viglis la stelojn por la kalkuloj. Ŝi estis la konsilantino de la faraono por fondi la templojn.
Ŝi estis konsiderata kiel formo de Iziso aŭ de Neftiso. En kelkaj tekstoj ŝi aperas kiel la ina kontraŭo de la dio Toto.
Anna Biró
Kariero
Ŝi pasigis preskaŭ kvar jardekojn sur scenejo ekde 1880 ĝis 1918 en Arad kaj poste en Koloĵvaro.
Fonto
Enyedi Sándor: Színészek, színházak, városok, Budapest, 2005.
Rg
La literkombino havas plurajn signifojn:
Sejŝela kanbirdo
La Sejŝela kanbirdo (Acrocephalus sechellensis), estas paserina birdo de la genro Acrocephalus aŭ kanbirdoj kiuj estas brunecaj birdoj kiuj loĝas en kareksejoj kaj apartenas al la familio de Akrocefaledoj, sed iam estis inkludataj en la grupo de Silviedoj. Ĝi troviĝas en kvar granitecaj kaj koralecaj insuloj de Sejŝeloj.
Boeing 777
La Boeing 777 estas pasaĝeraviadilo de Boeing, ellaborita en 1994.
Sejŝela kanbirdo
Ĝi estas verdecbruna birdo kun longaj kruroj kaj longa svelta beko. Ĝi troviĝas ĉefe en arbaraj areoj de la insuloj. La Sejŝela kanbirdo estas raraĵo ĉar montras kooperan reproduktadon; kio signifas, ke la monogama paro estas helpata de nereproduktanta ino kiel nestohelpanto, kio okazas en kelkaj familioj de birdoj, sed estas scepto inter kanbirdoj.
Antaŭ kelkaj jardekoj la Sejŝela kanbirdo estis iĝonta formortinta, kun nur 50 birdoj survivantaj en la Insulo Cousin en 1965. Pro konservoklopodoj estas nun pli da 2500 individuoj de tiu specio vivantaj en stabilaj populacioj en la insuloj Denis, Cousine kaj Aride krom la Cousin..
Boeing 777
Historio
La 1970-jaroj por aviadindustrio estis epoko de "larĝkorpa milito". Larĝkorpaj pasaĝeraviadiloj de grandaj aviadfabrikantoj, kiel "Jumbo Jet" Boeing 747 kaj Douglas DC-8, Lockheed L-1011 TriStar konkuris en merkato. En mezo de 1970-aj jaroj Eŭropa aviadkompanio Airbus prezentis Airbus A300, tiel la konkurso plifortiĝis inter aviadfabrikantoj. Danke al sukcesoj de Boeing 737 kaj Boeing 747, Boeing gajnis superan pozicion en merkato.
En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, La pasaĝeraviadiloj kun tri motoroj (Trijet) kiel McDonnell Douglas DC-10 kaj Lockheed L-1011 TriStar estis produktita por mallongdistanca flugo, kiel enlandaj flugoj. Tiutempe Trijetoj eblis plirapide kaj pli stabile flugi. Oriĝinale Boeing 777 estis trijeta projekto por konkuri kun tuj modeloj, tamen dum la 1980-jaroj, la granda tendenco de merkato estis sanĝita: La grandaj aviadiloj perdis popularecon kaj novaj efikaj aviadiloj (kiel Airbus A330 kaj Airbus A340) gajnis popularecon. En 1981 Boeing prezentis novan pasaĝeraviadilon, Boeing 767. Tamen aerliniaj klientoj deziris plilarĝan aviadilon ol 767. En 1990-jaroj, Surbaze de B767, Boeing dezajnis novan plilarĝan pasaĝeraviadilon por klientoj. En 1990, usona aerlinio United Airlines iĝis unua kliento de nova pasaĝeraviadilo.
Sejŝela kanbirdo
Aspekto
La Sejŝela kanbirdo estas malgranda, senmarka kanbirdo de la genro Acrocephalus, 13–14 cm longa kun enverguro de 17 cm. Ĝi havas longajn grizbluecajn krurojn, longan kornokoloran bekon kun rozkolora bazo en suba makzelo, kaj ruĝecajn okulojn. Ĉe plenkreskuloj ne estas seksa dimorfismo en ilia plumaro, kies dorso, flugiloj, flankoj kaj kapo estas verdecbrunaj (pli malhele en ŝultroj, flugilplumoj kaj vosto) kaj la ventro kaj brusto estas blankecaj. La gorĝo estas pli blanka kaj estas hela superokula strio kaj malhela traokula strio. Junuloj estas pli malhelaj kun pli blueca okulo.
Boeing 777
Historio
La 4-an de januaro 1993, produktado de B777 komenciĝis. B777 sukcese finis testflugon la 12-an de junio 1994. la unua aviadilo liveriĝis al United Airlines, komencis servon la 15-an de majo 1995.
Dum la 1990-aj jaroj, Boeing 777 sukcesis en merkato por efika flugrendimento. Kiel dumotora larĝkorpa aviadilo, Boeing 777 estas rekonata por ĉefa modelo el novaj larĝkorpaj pasaĝeraviadiloj, kontraste al tradiciaj larĝkorpaj kiel Boeing 747. Nuntempe Boeing 777 estas dua profitdona pasaĝeraviadila modelo de Boeing. Laŭ 31-an de julio 2017, 1,507 B777 produktiĝis.
Sejŝela kanbirdo
Aspekto
La voĉo de la Sejŝela kanbirdo estis priskribita kiel riĉa kaj melodia, simila al homa fajfo. Ties strukturo estas simpla kaj komponita de mallongaj kantosekvencoj je malalta frekvenco. Manko de ampleksa frekvenco apartas ĝin el aliaj specioj de ĝia genro, kiel tiuj de la Kanbirdo, dum ties kanto estas pli simila al ĝiaj pli proksimaj parencoj de Afriko kiaj la Granda marĉokanbirdo. Kelkaj fakuloj metas tiun specion, kun la Rodrigesa kanbirdo, en la genro Bebrornis, kvankam Bebrornis estas pli ofte konsiderata subklado aŭ subgenro de Acrocephalus, kaj tio ne estis subtenata de molekulaj analizoj.
Boeing 777
Dezajno
Dezajne novan pasaĝeraviadilon, Boeing uzis komputeran teknologion en Boeing 777. B777 estas unua pasaĝeraviadilo, kies dezajno estis dezajnita de komputero (kun CAD-programo). Kunlabore kun usona kaj franca komputerkompanio IBM kaj Dassault Systèmes, Boeing uzis programon CATIA dum la dezajna procezo. Danke al komputeraj teknikoj, 777 uzas ĉiuaŭtomatan fly-by-wire sistemon kaj EFIS ( Electronic Flight Instrumental System, Elektronika Fluga Instrumenta Sistemo).
Sejŝela kanbirdo
Kutimaro
La Sejŝela kanbirdo nature loĝas en densa arbustaro kaj en altaj arbaroj de Pisonia grandis. Ĝi estas preskau nur insektovora (99.8 % de ties dieto estas insektoj), kaj akiras 98 % el siaj predoj per serĉado de malgrandaj insektoj el la subfolioj, sed ĝi eventuale ankaŭ kaptas insektojn dumfluge. Plej parto de la manĝado okazas ĉe Pisonia, Ficus lutea kaj Morinda citrifolia. Studoj de la manĝokutimaro montras ke la Sejŝela kanbirdo preferas Morinda kaj pasas pli da tempo manĝante tie ol ĉe aliaj arboj kaj arbustoj; la sama studo montras ke insektabundo estas plej alta sub la folioj de tiu arbusto. Plantado de Morinda en insulo Cousin, kaj la asocia plibonigo de manĝado por tiu kanbirdo estis grava faktoro por la rekupero de tiu specio.
Boeing 777
Vidu ankaŭ
Konkurantaj aviadiloj :
Sejŝela kanbirdo
Kutimaro
La interinsula migrado estas rarega, kion oni konstatis per ringitaj birdoj, kvankam la specio povus facile flugi de insulo al alia. Eble ĉar ĉiu insulo estis iam troloĝata, tiu ebleco ne estas kutima.
Reproduktado
Maskloj kaj inoj formas longdaŭrajn reproduktajn parojn kiuj estas ege teritoriemaj la tutan jaron, kun kompleksa sistemo de kooperativa reproduktado sukcese por atingi la indicon de 3,7 idojn. Kvankam tiu specio povas reproduktiĝi jam ekde la unua jaro, kelkaj birdoj, ĉefe inoj, restas en siaj naskoteritorio kiel subuloj kaj helpas manĝigi idojn. Tiu sistemo de kooperativa reprodukto ŝajne estas produkto de habitata troloĝado. La ino kutime demetas ununuran ovon kaj la indico de survivado ĉe plenkreskuloj estas alta l5,6 (81 % survivado; averaĝa vivospero de idoj estas de 5.5 jaroj). Paroj povas loĝi en teritorio ĝis 9 jaroj. La reprodukta sukceso de paroj ege dependas de la kvaliton de la teritorio, ĉar insektoj abundas la tutan jaron.
Ŝajne kelkaj inoj nereproduktantaj kiuj helpas reproduktajn parojn estas avinoj, kiuj jam ne plu reproduktas kaj helpas la filinon reproduktiĝi, kio fakte helpas la pluigadon de ties propraj genoj. http://www.msnbc.msn.com/id/22557222/
Molondin
Molondin estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 205 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Molondin situas la molasaj montetoj inter la valoj de la riveroj Mentue kaj Brojo en la Vaŭda Mezlando proksimume 5 kilometrojn norde de la Lago de Neŭŝatelo kaj 9 kilometrojn oriente de la distriktĉefurbo Yverdon-les-Bains. La komunumo konsistas el la vilaĝo Molondin kaj la vilaĝetoj Petit Bâle kaj Devant Saint-Martin-du-Chêne.
Złoty Stok
Złoty Stok (ĝis 1945 germane Reichenstein) estas urbo kaj eksa minejurbo en la nuna provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Ząbkowice (Frankenstein), oriente de Kłodzko (Glatz); malantaŭ la ŝtatlimo ĝi najbaras kun ĉeĥa municipo Bílá Voda (Weißwasser). Ĝi situas en supermara alteco 348 metroj. De la ĉeĥa nomo Rychleby portas sian nomon Riĥleba montaro (pole Góry Złote, germane Reichensteiner Gebirge), kiu leviĝas sude de la urbo.
Molondin
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,49 km², de kiuj 27,8% estas kovritaj de arbaro, 67,0% servas por agrikulturo kaj 4,4% por setlado.
Złoty Stok
Tra Złoty Stok kondukas ŝoseo kuniganta Nison (Neisse) kaj Kłodzkon (Glatz); fervojo estis nuligita.
Molondin
Najbaraj komunumoj
La komunumo Molondin limas en nordo al Rovray, en nordnordoriento al Chavannes-le-Chêne, en nordoriento al Chêne-Pâquier, en sudoriento al Démoret, en okcidento al Donneloye, kaj en nordokcidento al Yvonand.
Trafiko
Molondin situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas pere de flankaj konektaj vojoj de Chêne-Pâquier, Démoret, Donneloye kaj Yvonand. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas ok kilometrojn okcidente de la komunumo apud Yverdon-les-Bains.
Historio
La unua dokumenta mencio de Molondin datiĝas el la jaro 1380 kiel Mollondens kaj Mollendens. Tiam Mollondin estis disigita de la teritorio de Saint-Martin kaj dividita en diversaj feŭdoj. Dum mezepoko en Molondin ekzistis urbeto kun burgo, kiu estis la centro de la tiama Senjorujo Saint-Martin-du-Chêne. La loko estis tamen forlasita en la 16-a jarcento. De la iama urbeto retis nur la defenda turo de la burgo. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Molondin apartenis al la Voktejo Yverdon. Post la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo estis atribuita al la Distrikto Yverdon, kiu kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis atribuita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.
Rf
La literkombino havas plurajn signifojn:
Viktor Kulakov
Viktor Kulakov (Виктор Александрович Кулаков) estas sovetia kaj ruslanda esperantisto. Naskiĝis en Jekaterinburg (tiam Sverdlovsk). Esperantistiĝis en 1982 per gazeta kurso Esperanto en 16 tagoj. Ekspres-kurso. de Boris Kolker. Partoprenis en multaj esperantistaj renkontoj, ofte kiel (kun)organizanto. Sekretario de sverdlovska esperanto klubo dum kelkaj jaroj. Viktor estas unu el la ruslandaj pioniroj de “komputiligo” de Esperantujo. Li kunlaboris en la eldonejoj Sezonoj kaj Ural-Sovety por kiuj li produktis esperantajn tiparojn kaj pelilojn laŭ la kodigo, rekonita de Komputika leksikono kiel “la rusa esperantigo de Kulakov”. Ekde la fondo de Ruslanda Esperantisto ĝis 1994 li pasigis multajn centojn da horojn enpaĝigante ĝin. En 1995 li disponigis sian oficejan ret-adreson por la E-Centro Jekaterinburg, kaj ekfunkciigo de hejmpaĝo de La Ondo de Esperanto kaj Sezonoj estas lia merito. Eks-redakciano de La Ondo de Esperanto pri komputilaj aferoj. Eks-membro de TEĴA, UEA. Eks-gvidanto de la Komputista Sekcio de REU.
Fregenal de la Sierra
Fregenal de la Sierra estas municipo de Hispanio, en la sudokcidenta parto de la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.
La loĝantoj nomiĝas frexnenses. La censita populacio en 2007 estis de 5.270 loĝantoj.
Situo
Fregenal de la Sierra estas situa en la sudokcidenta parto de Ekstremaduro, je altitudo de 579 m; je 97 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 236,7 km².
Por alveni al Fregenal oni povas uzi diferencajn transportilojn. Se oni venas per aŭto, la ĉefaj ŝoseoj estas la jenaj: la EX-101, se oni venas de Zafra, la N-435 kiu ununigas la urbojn de Badajoz kaj Huelva, aŭ la EX-201 se oni venas ekde Sevilla (tra Bodonal de la Sierra).
Aliaj transportiloj eblas, kiel la fervojo (kun ĉiutaga eblo Zafra-Huelva) aŭ aŭtobuso (kiu unuigas la urbon kun la ĉefaj regionaj kaj naciaj ĉefurboj).
Fregenal estas inter malgrandaj montoĉenoj kaj ravinoj de Sierra Morena.
Ekonomio
La ekonomio de Fregenal de la Sierra, kaj de la ĉirkaŭaĵo, dependis tradicie de la agrikulturo kaj la bredado -malpli gravis la mineja aktivado de la zono, kiam Fregenal ludis gravan rolon strategian kiel distribuejo- aktuale gravas la produktado de korko kaj la prilaborado de kolbasoj devenaj de la porko. Pliiĝanta estas la turisma industrio kiu ekspluatas la artan kaj kulturan heredaĵon kaj la naturan medion.
Historio
En la ĉirkaŭo de la aktuala vialĝo, situas la ruinoj (preskaŭ enterigitaj kaj ankoraŭ malmulte priserĉitaj) de setligo romia nomita "Nertobriga". Tiu urbo formis parton de la Provinco Hispania Ulterior en la du nuaj jarcentoj antaŭ la kristana erao kaj poste enkadriĝis administre en la Baetica, de kiu formis parton dum pli da sepjarcentoj, ĝis la komenco de la araba periodo.
La unua dokumenta apero de Fregenal historie okazis en 1283, kiam la vilaĝo estis donata de la reĝo Alfonso la 10-a de Kastilio al la Ordeno de la Templanoj, kaj poste apartenis al la urbo de Sevilo en 1312.
La kontribuo de Fregenal a la konkero kaj koloniigo de Ameriko, estis grava laŭnombre, ĉar laŭ Navarro del Castillo, 105 personoj eliris al amerikaj teroj. Inter la plej gravaj elstaras la jenaj: Alonso Rodríguez Santos kaj Benito Arias Montano, nepo de la granda humanisto samnoma.
Fregenal de la Sierra formis parton de la regno andaluzia de Sevilo, kun aliaj lokoj aktuale enkadritaj administre en Ekstremaduro dum pli da kvin jarcentoj, ĝis kiam en 1833, per la kreado de la provincoj, ĝi ekdependiĝis administre de la provinco de Badajoz.
Amadeo de Sabojo donis al Fregenal la honoran titolon de urbo en 1873.
Arto
En la kvartalo de Sankta Ana, kaj ĉirkaŭita de blazonaj hejmoj estas la Preĝejo de Sankta Ana, kiu posedas elstaran retablon de la 16a jarcento. En tiu templo estas entombigita Juan Bravo Murillo.
Alia de la ĉefaj preĝejoj de la urbo, nome Sankta Catalina, havas tegmenton de stilo de mudeĥaro de la 16a jarecnto. La templo konservas du gravajn skulptaĵojn, la Virgulino kun Infano kaj la Pietato. Ambaŭ datiĝas el la 15a jarcento kaj ties aŭtorecon oni atribuas al Merkadante de Bretonio.
De la resto de la historia aro, elstaras ankaŭ la Monaĥinejo de la Agustinoj, la antikva Kolegio de la Jezuitoj, la Monaĥinejo de Sankta Francisko kaj la fontoj de la Fontanilla (16a jarecnto) kaj María Miguel.
Je ses km de Fregenal troviĝas la tre populara Sanktejo de la Virgulino de los Remedios, kun la skulptaĵo de la Virgulino kiu estas la patronino de la urbo kaj kie okazas popularega festo de ciganoj kiuj venas el la tuta regiono.
Turismo
Okazas patronaj festoj de la Virgulino Santa María de los Remedios celebrataj la du lundojn post la Sankta Semajno, la Internacia Festivalo de la Sierra [FIS] (la unua duono de aŭgusto), la Festo de la Virgulino de la Sano (de la 30a de aŭgusto al 8a de septembro), la Foiro de Sankta Mateo de la 21a al la 25a de septembro kaj la Kamparfesto de Ciganoj la lastan semajnfinon de oktobro.
Eksteraj ligiloj
(En la hispana)
Ĝardenisto
Ĝardenisto estas persono, kiu laboras en ĝardeno.
La esprimo entenas plurajn konceptojn: Vidu ankaŭ: hortikulturisto
Germanujo
La profesio de ĝardenisto estas agnoskita klerigadprofesio, kiun oni lernas en duala klerigado.
La profesia klerigado al ĝardenisto povas esti en jenaj fakaj branĉoj:
En la jaro 2006 estis en ĉiu ĝardenista branĉo entute 17.750 metilernantoj. Dividite laŭ la branĉoj tio estas:
Ekde la jaro 2000 ekzistas reage al la ĝardencentroj kaj vendeja ĝardenistejoj, kiuj ne havas produktejon en la federaciaj landoj Nordrejn-Vestfalio kaj Bavario por metilernantoj de la faka branĉoj ornamkultivado kaj arbokultivado la ebleco elekti la novan esencan fako „konsilado kaj ventado“  (vendoĝardenisto). La ĝardenista klerigado daŭras ĝenerake tri jarojn. Post sucesa fino de la lernado ekzistas la ebleco de pluklerigado al la fakulo pri golfejflegado, arboflegistokaj al ŝtate agnoskita natur- kaj prejzaĝflegisto. La pluedukado al ĝardenmajstro kaj ĝardenteknikisto same eblas kiel studado de hortikulturo aŭ pejzaĝarĥitekturo.
Famaj ĝardenistoj
Ĝardenkreantoj vidu ankaŭ: listo de famaj ĝardenkreantoj.
Pri homoj, kiuj famas en botaniko vidu ankaŭ: listo de famaj biologoj.
Plantbredistoj rigardu ankaŭ sub: plantbredistoj.
Jan Piekałkiewicz
Jan Piekałkiewicz, pseŭdonomoj Juliański, Wernic, Wrocławski (naskiĝis la 19-an de septembro 1892 en Kursk, mortis la 19-an de junio 1943 en Varsovio) – pola ekonomikisto, politikisto, aganto de la popola movado, Landa Delegito de Registaro en Ekzilo de la 5-a de aŭgusto 1942 ĝis la 19-a de februaro 1943.
Vivo
Jan Piekałkiewicz devenis de inteligenta familio. Estis filo de Seweryn kaj Zofia el domo Zywert, frato de Stanisław (1887-1940, kuraciso kun titolo de doktoro, majoro de Pola Armeo, viktimo de la soveta krimo de Katin, murdita en Ĥarkivo).
Li finis studojn pri ekonomio en Peterburgo. Kiel statistikisto, en 1921 organizis la unuan popolnombradon de la Dua Pola Respubliko. En la jaroj 20-aj laboris en Ĉefa Statistika Oficejo (GUS). De 1924 plenumis funkcion de profesoro ĉe la Lernejo de Politika Scienco en Varsovio. De 1927 estis membro de Internacia Statistika Instituto. Dum la intermilita periodo estis aŭtoro de laboraĵoj pri financoj, statistiko kaj ekonometrio, kaj ankaŭ docento ĉe la Universitato al Johano Kazimiro en Lvovo.
De 1926 estis membro de PSL "Piast" (Pola Popola Partio "Piast). En la jaroj 1931–1939 aktivis en SL (Popola Partio). Dum la jaroj 1938–1939 eksidis en ties Ĉefa Konsilio. De 1940 konspire agadis en SL „Roch”. Kadre de ĝi en 1941 iĝis anstataŭanto de la Landa Delegito de Registaro en Ekzilo. En 1942, post cedo de Cyryl Ratajski, iĝis la delegito.