cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sila Nacia Parko
Rabobirdoj
Multnombra grupo ĉeestanta en la Sila ĉielo, konsistas el la familioj de Falkedoj kaj Akcipitredoj. Ankaŭ konsiderinda estas la ordo de la noktaj rabobirdoj, ĉeestantaj en la parko kun la familioj de la Titonedoj kaj la Strigedoj.
Birdoj kun fortika korpo kaj grandaj flugiloj, nestas inter la arboj kaj en la interkrutejoj, en Silo estas : la akcipitro (Accipiter gentilis), la plej granda rabobirdo de la Silaj arbaroj, la nizo (Accipiter nisus), la serpent-aglo (Circaetus gallicus), la buteo (Buteo buteo), la ruĝa milvo (Milvus milvus) kaj la nigra milvo (Milvus migrans) rekoneblaj per la duigita vosto. Ankaŭ interesa estas la ĉeesto de la egipta vulturo (Neophron percnopterus) kiu manĝas kadavraĵon kaj nestas en la pli mildaj areoj de la kalabria marbordo kaj iras al Silo serĉante manĝon. Koncerne la ĉeeston de la reĝa aglo (Aquila chrysaetos), estas okazoj de ekvidoj de ĉi tiu granda rabobirdo en pluraj lokoj de la altebenaĵo kaj en diversaj periodoj; la ekvidoj estas konfirmitaj per fotografiaj trovaĵoj. Inter kiuj elstaras la turfalko (Falco tinnunculus), la migrofalko (Falco peregrinus) granda predanto kun timinda moviĝanta rapideco, la balkanfalko (Falco biarmicus), la kliffalko (Falco eleonorae), la alaŭdfalko (Falco subbuteo) kaj la ruĝ-pieda falko (Falco vespertinus ). Inter la noktaj rabobirdoj, kiuj loĝas en la parko, estas la turstrigo (Tyto alba) kaj la arbarstrigo (Strix aluco) en multaj komunumoj. Ankaŭ ĉeestas la noktuo (Athene noctua) kaj la longorela strigo (Asio otus). Malpli multnombraj estas la komunumoj de malgrandaj orelstrigoj (Otus scops) kaj gufoj (Bubo bubo), tre maloftaj se ne tute formortintaj en Sila.
Aliaj birdoj
El tiu familio nestas en la parka areo la garolo (Garrulus glandarius), la monedo (Coloeus monedula), la pigo (Pica pica), la griza korniko (Corvus cornix) kaj la korvo (Corvus corax), nome la plej granda el ĉi tiu familio estas inter la plej grandaj birdoj ĉeestantaj en Sila. Du alaŭdoj de komunuma intereso nestas en la parko, nome la arb-alaŭdo (Lullula arborea) kaj la mallongfingra alaŭdo (Calandrella brachydactyla); ĉiam de ĉi tiu ordo oni havas la kamp-alaŭdon (Alauda arvensis), la ruĝ-gorĝulon (Erithacus rubecula), la merlon (Turdus merula), la hirundon (Hirundo rustica), la trogloditon (Troglodytes troglodytes), la nigraĉapan silvion (Sylvia atricapilla), la bluan paruon (Parus caeruleus), la grandan paruon (Parus major), la fringon (Fringilla coelebs), la certion (Certhia brachydactyla), la flavan motacilon (Motacilla cinerea) kaj la cinklon (Cinclus cinclus), ĉi-lastaj du ĉeestas laŭ akvofluoj.
La platbeka anaso (Anas platyrhynchos) kaj la granda grebo (Podiceps cristatus) estas inter la nestaj specioj la plej ĉeestantaj en Sila kaj kiuj haltas ĉe la lagoj de la parka regiono dum migradoj, sed menciindas ankaŭ la ĉeesto de fulikoj (Fulica atra) kaj galinoloj (Gallinula chloropus), kiuj nestas proksime al la lagoj. Inter la Cikonioformaj birdoj oni memoras la grizan ardeon (Ardea cinerea) kiu haltas laŭ la lagoj de la parko eĉ se ĝi ne nestas en Sila. Aliaj menciindaj specioj estas la kukolo (Cuculus canorus), de parazita karaktero ovodemetanta sur nestoj de aliaj specioj; la arbarkolombo (Columba palumbus) klare silana specio, de konsiderinda grandeco, vivas kaj nestas en altaj arbaroj; la upupo (Upupa epops). Oni konstatis la ĉeeston ankaŭ de koturnoj (Coturnix coturnix) kaj skolopoj (Scolopax rusticola), specioj kiuj manĝas senvertebrulojn, kaj estas aparte popularaj dum la ĉasperiodo. Oni dokumentis la nestumadon de la verda kardelo (Carduelis spinus), de la brungorĝulo (Saxicola rubetra), de la kalandro (Anthus campestris), de la pala apuso (Apus pallidus), de la emberizo (Emberiza cia), de la rokpasero (Petronia petronia), de la muŝkaptulo (Ficedula albicollis), de la verda filoskopo (Phylloscopus sibilatrix)'' kaj de aliaj specioj de konservada intereso.
Sur la Sila altebenaĵo estas dokumentita la pasado de sufiĉe raraj migrantaj specioj, kiel ekzemple la morinelo (Charadrius morinellus), la nigrorela enanto (Oenanthe hispanica), la ruĝvosta rokturdo (Monticola saxatilis), la koracio, la nigra cikonio, la ruĝkapa lanio kaj aliaj.
Amfibioj kaj reptilioj
En la Nacia Parko Sila estas 22 specioj de herpetologia intereso (12 amfibioj kaj 10 reptilioj) el 31 specioj dokumentitaj en la regiono Kalabrio, kio respondas al ĉirkaŭ 25% de la itala herpetologia diverseco konsistanta el 91 specioj (40 amfibioj kaj 51 reptilioj). Iuj specioj estas oftaj kaj disvastigitaj en Italio dum aliaj estas raraj. La severa klimato de la Silaj vintroj malavantaĝis la loĝantaron de iuj specioj de reptilioj, dum aliaj sukcesis integriĝi kaj interagadi kun la Sila medio.
Amfibioj
En la Parko estas la Apenina bufo (Bombina pachypus), malgranda grizbruna bufo kun flav-oranĝa ventro, la verda bufo (Bufotes balearicus), la ordinara bufo (Bufo bufo) , la itala arbo-rano (Hyla intermedia), malgranda anuro kun glata haŭto, helverda kaj kun karakterizaj kupoj ĉe la finoj de la kruroj, kaj la aro de verdaj ranoj kiel Pelophylax lessonae, la facilmova rano (Rana dalmatina) kaj la itala rano (Rana italica), malgranda rano kiu preferas humidajn mediojn kiel la riveretojn Koncerne la urodelajn amfibiojn en la parko estas la okulvitra salamandro (Salamandrina terdigitata), malgranda filiforma amfibio kun longa vosto, kun 4 piedfingroj en la piedo kaj tipa "V" -forma makulo inter la okuloj, la fajrosalamandro (Salamandra salamandra), la itala salamandro (Lissotriton italicus), la plej malgranda eŭropa salamandro (80mm maksimuma longo) endemiaj specioj de centra-suda Italio, kaj la itala kresta salamandro ( Triturus carnifex), salamandro mez-granda kun malhela dorso kaj de vertebrara kresto.
Reptilioj
La monta klimato de Silo certe ne favoris la disvastiĝon de reptilioj, tamen ekzistas kelkaj serpentoj kaj saŭroj, sed ne estas testudoj.
Inter la Saŭroj ĉeestantaj en la Parko estas 5 specioj: la okcidenta verda lacerto (Lacerta bilineata), specio disvastigita tra la parko, ofta en la herbejoj, heĝoj, ŝtona grundo kaj herbaj maldensejoj de Sila kies specimenoj ankaŭ atingas longecon de 45 cm, kun helverda koloro sur la dorso ; la luŝengola (Chalcides chalcides), saŭro kiu atingas 40 cm kun serpenteca korpo, tre ofta en tre sunaj herbejoj; la angviso (Anguis veronensis) kun sia kupra koloro, estas senmembra saŭro, kiu preferas sufiĉe humidajn kaj marĉajn vivejojn, ĝi do troveblas laŭ la akvovojoj kaj riveretoj de Sila; la murlacerto (Podarcis muralis) kaj la kampara lacerto (Podarcis sicula) tre oftaj kaj disvastigitaj tra la tuta teritorio. Inter la serpentoj estas: la ruĝokula tondro (Zamenis lineatus), tipa en la sudo, estas serpento, kiu povas atingi konsiderindajn dimensiojn (200 cm); ĝi havas koloron de griza ĝis olivverda ĝis bruna, ĝi manĝas malgrandajn mamulojn sed ankaŭ birdajn ovojn ; la ordinara vipuro (Vipera aspis), kun dika kaj masiva korpo kaj mallonga vosto, ofte troviĝas en la arbaro, en la raduremoj en la rokaj areoj kaj en la sablaj marbordoj ; la herba serpento (Natrix natrix) kiu vivas nur en akvaj medioj ; la ratserpento (Hierophis viridiflavus), "Cursuni" en dialekta formo; la glata serpento (Coronella austriaca) kaj la cervone (Elaphe quatuorlineata), el kiuj tre rara albina specimeno estis trovita antaŭ kelkaj jaroj.
Fiŝoj
La fiŝospecoj ĉeestantaj en la akvomedioj de la Parko povas esti dividitaj en indiĝenaj specioj, kaj ne-indiĝenaj specioj (fremdaj specioj enigitaj en la habitato de Sila pro la repopulacio kiu okazis dum la pasinta jarcento cele al sporta fiŝkaptado. Inter la indiĝenaj specioj estas la mediteranea truto aŭ makrostigma truto (Salmo cettii), la rovelo (Rutilus rubilio) kaj la kobito (Cobitis bilineata). Inter la neindiĝenaj specioj, la brunaj trutoj (Salmo trutta fario) dum multaj jaroj konfuzitaj kun indiĝenaj specioj, kaj la ĉielarkaj trutoj (Oncorhynchus mykiss) enkondukitaj por sportaj fiŝkaptaj celoj. Inter la angiloformaj ĉeestas angilo (Angvila angvilo), dum inter la ciprinoformaj estas tinko (Tinca tinca), enkondukita por sporta fiŝkaptado kiu ĉeestas en la ĉefaj silaj lagoj, la karaso (Carassius carassius), abunda en la marĉaj akvoj, la skvalio (Squalius squalus), la alborelo (Alburnus arborella), la bastono (Scardinius erythrophthalmus) kaj la karpo (Cyprinus carpio), fiŝoj kiuj en la artefarita lago Ariamacina, kie fiŝkaptado estas malpermesita, povas atingi kaj superi abunde 15 kg da pezo. Inter la perkoformaj oni havas la eŭropan perkon (Perca fluviatilis disvastigitan en la lagoj kaj aviditan predon de sportaj fiŝkaptaj entuziasmuloj, kaj la lepomon (Lepomis gibbosus). Fine, la bastoneto (Gasterosteus aculeatus) meritas mencion.
La indiĝenaj specioj estas minacataj pro la ĉeesto de neindiĝenaj specioj, kiuj bone adaptiĝis kaj en la lagoj kaj en la riveroj. Ĉi tio determinis fenomenojn de nutra konkurenco kaj hibridadon inter malsamaj specioj, kaŭzante pezan malpliiĝon de la komunumo de indiĝenaj specioj. Ekzemplo de tio estas la makrostigma truto. Alia minaco venas de iuj hidraŭlikaj laboroj celantaj reguligi la akvojn, kiuj en multaj okazoj kompromitis la vivmedion de iuj indiĝenaj specioj per modifo de la riveraj kursoj.
São Miguel das Missões
São Miguel das Missões estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 7.421 loĝantojn en 2010.
Sila Nacia Parko
Homa geografio kaj arkeologio
La internaj areoj de la parko dum la jarcentoj havis limigitan homloĝadon, kun provizoraj loĝlokoj uzataj nur dum la someraj sezonoj. Silo ĉiam estis konsiderata kiel nepenetrebla arbaro, apenaŭ taŭga por gastigi konstantajn komunumojn. La ekspluatado de la resursoj de la Silaj arbaroj tamen malfermkomencis la alon por portempa koloniigo. La areoj de la Parko estis ekspluatitaj pro la abundo de peĉo kaj ligno jam en romiaj tempoj, eĉ se tiutempe la praktiko de agrikulturo kaj paŝtado estis malabunda. Kun la paso de la jarcentoj kaj la pliiĝo de ĉi tiuj du lastaj praktikoj, la Sila historio karakteriziĝis per la kontinuaj kamparanaj luktoj, kiuj de la mezepoko postulis la fortranĉadon de la arbaro por akiri teron dediĉotan al agrikulturo kaj paŝtado. Ĉi tiu kontrasto inter arbaro kaj agrikulturo daŭros multajn jarcentojn, signife modifante la teritorian strukturon de la antikva Selva Brutia.
La prahistoria setlejo kaj la unuaj portempaj setlejoj
En 2004 komenciĝis la esploroj de la superintendenco pri la arkeologiaj havaĵoj de Kalabrio, kiuj malkaŝis - interalie - vastan prahistorian setlejon devenantan de la fino de la neolitiko (3800 a.K.) kaj la komenco de la Eneolitiko (3300 a. K.). La prahistoria setlejo situas proksime al la nuna artefarita lago Cecita, proksime de Camigliatello Silano, ĉe la limo kun la Sila Nacia Parko, kaj sur la loko troviĝis restaĵoj kiel bovloj, kruĉoj, ŝtonaj aksoj, ŝtonaj klingoj kaj obsidiano.
La Brutioj provis koloniigi la Silan areon, sed ili ne povis ekloĝi konstante en la plej internaj areoj de la altebenaĵo. Ili tamen estis la homoj, kiuj plej ekspluatis la Silajn terojn kaj havaĵojn: ili loĝis en la Sila dum la plej moderklimataj periodoj, transirante ĝin por rifuĝi tie kaj por gerili kontraŭ la grekaj kolonianoj. Eĉ la sibaroj uzis Silon kiel lokon por ĉasado kaj ŝafbredado, kaj plurfoje ili sukcesis transiri ĝin por fondi siajn koloniojn en montetaj areoj aŭ sur la Tirena marbordo. Silo en ĉi tiu historia periodo do estis uzata kiel granda baseno por ekspluatado de iuj materialoj (ligno) aŭ kiel neatingebla loko, en kiu fuĝantaj popoloj povus trovi pacajn ŝirmejojn, kiel ekzemple Spartako, kiu rifuĝis tien antaŭ esti venkita de Marko Licinio Kraso en Apulio.
De la mezepoko ĝis la unuiĝo de Italio
Post la jaro 1500, la areoj de la nuna parko suferis perfortajn atakojn kaj detruojn fare de la kamparanoj kaj urbanoj de San Giovanni in Fiore sed ankaŭ de la municipoj de Presilani kiel Aprigliano, Albi, Magisano kaj Spezzano Grande, kiuj bezonis kultivi areojn. La situacio fariĝis tiel grava, ke la registaro sendis oficialulojn por konstati, kio okazis. Giuseppe Maria Galanti, alveninta en Sila en 1792, kaj Giuseppe Zurlo en 1852 trovis sin antaŭ "malgajaj kaj inferaj" scenaroj. Ambaŭ oficialuloj rimarkis la palpeblajn signojn de la fajroj, kiuj detruis multajn akreojn da arbaroj.
Tiutempe la centroj de la Kosenca antaŭsila areo komencis interesiĝi al la plej internaj areoj, precipe en la agrikultura kampo kaj ankaŭ en la ekspluatado ligita al paŝtado. Komence de la 1800-aj jaroj la kultivado de terpomoj ekfunkciis kaj baldaŭ fariĝis gravaĵo de la areoj de kultivado, tiel ke nunteme la prestiĝa IGP- rekono kun la "Patata della Sila" marko estis akirita.
La dudeka kaj dudekunua jarcentoj
Inter la fino de la deknaŭa jarcento kaj la komenco de la dudeka jarcento, multaj areoj de la parko estis submetitaj al gravaj ŝanĝoj. La unua signo de renovigo estis la planado de la fervojo "Transila", kiu devis ligi Kosencon kun Krotono. Malgraŭ la uzado de alta inĝenieristiko (laŭ tiutempaj eblecoj), la laboroj progresis lame, kaj la itinero neniam estis kompletigita, kun la lasta sekcio malfermita nur en 1956. La fervoja sistemo estis vidata ne nur kiel infrastrukturo kapabla rompi la izoladon de la Silaj areoj kaj precipe de San Giovanni in Fiore, sed ankaŭ kiel industria rimedo por funkciigi avangardan arbaran industrion en Silo.
Simbolo de la arbara industrio en Silo estas certe la areo de Gariglione, kiu en la unuaj jardekoj de la dudeka jarcento suferis tre signifan senarbarigan agadon fare de So.Fo.Me. (Suda Arbara Societo). La areo de Gariglione kaj Sila Piccola ĝenerale estis karakterizita per densa arbaro formita de jarcentaj fagoj, pinoj kaj abioj, majestaj arboj kun diametro, kiu plejparte superis 2 m. La intensa uzado de la arbaro daŭris ĉirkaŭ 20 jarojn, de 1929 ĝis 1949, kaj miloj da malnovaj arboj estis dehakitaj. La ligno estis tiel abunda, ke por pli bone plenumi la laboron, la arbaraj industrioj decidis konstrui kamparajn vilaĝojn por loĝigi la laboristojn. Kaj ankaŭ telferoj kaj et-ŝpuraj fervojoj estis konstruitaj, por la transporto de trunkoj al la haveno de Krotono.
La areoj de la nuna parko suferis aliajn profundajn vundojn, kaj dum la Dua Mondmilito kun forta postulo de ligno por militaj celoj, kaj kiel militpromeson al la angl-usonaj aliancanoj, kiuj sen arbarokulturaj kriterioj kaŭzis la morton de grandega kvanto de centjaraj arboj. La arbara situacio fariĝis tiel grava, ke ĝi instigis la registaron starigi iujn agrarreformajn leĝojn kaj starigi organon respondecan pri administrado de la silaj regionoj: tiel, en 1950, la Sila Valoriga Laboro naskiĝis.
Alian grandan kaj profundan renovigon donis la konstruado de la Silaj lagoj. La industria perspektivo ligita al Silo rilatis al la naskiĝo de energia industrio, kaj grandegaj investoj estis faritaj tiusence. La digoj, kiuj formis la basenojn de Lago Ampollino (1927) kaj Lago Arvo (1931), estis konstruitaj (la Fervojo Crotone-Timpa Grande estis konstruita por faciligi la transporton de materialoj), kunligitaj inter si per akvokondukilo, kiuj servas la hidroelektrajn centralojn de Calusia (Caccuri) kaj Timpagrande (Cotronei). Post la dua mondmilito estis konstruitaj la akvobasenoj de Lago Cecita (1951) kaj Lago Ariamacina (1956), ligitaj inter si kaj kiuj nutras la elektrocentralojn Mucone 1 kaj 2 kaj Vaccarizzo.
La naskiĝo de la artefaritaj lagoj konsiderinde ŝanĝis la teritorian sistemon Silan kaj produktis ne nur industrion ligitan al energio, sed ili ankaŭ estis centroj kie konstrui turismajn vilaĝojn. Komence de la jarcento naskiĝis la turismaj vilaĝoj de Lorica, sur la lago Arvo, kaj de Trepidò, sur la lago Ampollino. La tiama kampara vilaĝo Camigliatello ankaŭ havis konsiderindan evoluon kiam la lago Cecita estis konstruita kelkajn kilometrojn for. La turismaj vilaĝoj Sila Piccola, kiel Villaggio Mancuso kaj Racise, ankaŭ devenas de la 1950-aj jaroj, naskiĝintaj kiel gastamaj montaj cellokoj por la civitanoj de la regiono Catanzaro. En la kvindekaj jaroj, danke al la agrikultura reformo, multaj kamparaj vilaĝoj estis konstruitaj en Sila kaj en la areo de la nuna parko, kiel Rovale, Cagno kaj Germano en la komunumo San Giovanni in Fiore, Sculca, Righio kaj Croce di Magara en la komunumo Spezzano Sila, Cava di Melis en la komunumo Longobucco, Caporose kaj Tassitano en la komunumo Aprigliano, Bocca di Piazza en la komunumo Parenti. Multaj el ĉi tiuj vilaĝoj ankoraŭ konservas agrikulturan apartecon, dum iuj el ili fariĝis turismaj feriaj centroj.
Komunumoj
La parko kovras 21 komunumojn distribuitajn en tri provincoj
Gastronomio kaj metioj
La parko Sila gastigas multajn agro-forst-paŝtistajn kompaniojn, kiuj koncentras siajn agadojn en speciala agrikulturo. Dum jarcentoj la agro-forst-paŝtistaj agadoj (kune kun la agadoj ligitaj al la arbara provizoĉeno) okupis gravan lokon en la ekonomio de la Sila altebenaĵo. La grundoj de Sila ĉiam favoris iujn kultivaĵojn kiel legomoj kaj fruktoj (precipe pomoj), kaj ĉefe por la kultivado de la terpomo en la vario de la terpomo Sila kiu ricevis la markon IGP en 2010. La terpomo kune kun la fungoj, el kiuj Sila estas la plej riĉa regiono de Italio kun Camigliatello Silano kiu estas la plej grava fungomerkato en Italio, estas la elementoj kiuj plej distingas la gastronomion de Sila kaj de la municipoj de la parko ĝenerale. Koncerne zooteknikon, tio karakteriziĝas per vasta disvastigo de bredado de podolikaj brutoj, sed ankaŭ de ŝafoj. En Sila estas ankoraŭ uzado de transumado kaj montaj paŝtejoj, kaj la bredado de brutoj ĉefe al la lakta produktado de iuj fromaĝoj kiel provola, burrino, kaj ĉefe caciocavallo Silano, fromaĝo, kiu akiris la DOP- markon, unu el la plej malnovaj streĉitaj kazeaj fromaĝoj en suda Italio. La kategorio de la fromaĝoj ankaŭ inkludas ricotta, caciotte kaj giuncate. Estas ankaŭ granda produktado de salitaj porkaĵoj breditaj en alta monto, ĉefe kolbasoj, pancetta, soppressata kaj capocollo el la tipa nigra porko de Kalabrio,. Interesaj produktoj kiel ekzemple farunoj por la produktado de la Sila pano, kaŝtanoj kaj nuksoj por produktoj kiel ekzemple bruna pano aŭ la tipa Kristnaska dolĉaĵo pitta 'mpigliata. Ampleksa uzo ankaŭ estas farita de beroj kiel rubusoj, fragoj, riboj kaj framboj, precipe en konservaĵoj. Rimarkindas ankaŭ la produktado de ekstra virga oliv-oleo en la ĉirkaŭajaj areoj de la parko, kiel la oleo Machesato di Crotone DOP, la vino de Kalabrio IGT, iuj likvoroj kaj spiritoj kaj konservaĵoj inkluzive de kuirita mosto.
Pri la metia sektoro, la tekstila arto ankoraŭ uzata en la municipoj Longobucco kaj San Giovanni in Fiore esti emfazita, dum pri la lignoprilaborado estas metiistaj butikoj en ĉiuj centroj de la parko. Eĉ prilaborado de ŝtono, precipe de Silana granito, estas ankoraŭ vasta agado kaj plenumita de lertaj ŝtonistoj.
Kulturo kaj lokoj kun aparta historia intereso
Estas tri historiaj centroj tute en la perimetro de la Sila Nacia Parko: Longobucco, Magisano kaj Zagarise. Inter la plej gravaj historiaj centroj kun historia kaj arta naturo certe menciindas Taverna, kun la muzeo Mattia Preti kaj la preĝejoj San Domenico (17-a jarcento) kaj Santa Barbara. Alia grava historia centro riĉa je arto kaj historio estas tiu de Rossano, kiu enhavas la antikvan preĝejon San Marco de bizanca origino, la katedralo de Maria Santissima Akiropita kaj multaj nobelaj palacoj, krom ekster la historia centro en la "Sila Greca" la abatejo de la 12a jarcento de Santa Maria del Patire.
San Giovanni in Fiore estas la ĉefa centro de Sila, plena de preĝejoj kiel la preĝejo Santa Maria delle Grazie (16a jarcento), la preĝejo Santa Maria della Sanità (17a jarcento), la monakejo de la Kapucenaj Patroj (17a jarcento) kaj ĉefe la antikva abatejo Florense de la 12-a jarcento. En la historia centro estas la demologia muzeo pri ekonomio, laboro kaj socia historio de Silo kaj la fotografia arkivo de Saverio Marra, same kiel historiaj domegoj. Spezzano della Sila havas multajn preĝejojn inkluzive de San Pietro, San Biagio (15-a jarcento), kaj la franciskana monakejo. Mesoraca havas tre antikvan historian centron ene de kiu ĝi konservas multajn interesajn preĝejojn, el kiuj du estis deklaritaj naciaj monumentoj ekde la 1930-aj jaroj, tio estas: la preĝejo de la Retiro de la 18-a jarcento kaj la sanktejo de SS Ecce Homo de bazilia origino kaj, proksime al la parko la restaĵoj de la abatejo Sant'Angelo de Frigillo, mezepoka cisterciana monakejo. Menciindas ankaŭ la historia centro kaj la 16-a-jarcenta sanktejo de Santa Spina di Petilia Policastro.
Zonigado, malpermesoj kaj loĝejoj
La nuna zonigado de la Sila Nacia Parko distingas du areojn, unu kiu estas "integra rezervejo" kaj la alia, kiu estas "areo de ekonomia kaj socia evoluado". La elekto farita kiam la parko estis fondita, estas tamen nur provizora ĉar tiam oni elektis simplan ilon, por plenumigi la ĉefajn bezonojn, estas tamen jam antaŭvidita ke poste oni transigos al la pli klasika zonado kun 4 areoj A - B - C - D (Integra Rezervejo, Orientita Ĝenerala Rezervejo, Protekta Areo kaj Ekonomia evoluada Areo).
Interna zonigo
La nuna zonigo dividas la parkajn areojn en:
Per la "mapo de la parkaj zonoj", oni povas klare vidi kiel la du zonoj distingiĝas, kun zono 2 kiu estas multe pli granda areo ol zono 1.
Zono 1 inkludas nur:
Temas do pri valoraj naturaj areoj, kiuj en "Sila Grande" troviĝas proksime al lago Cecita, al vilaĝoj Serrisi kaj Germano kaj al monto Pettinascura; en Sila Piccola, aliflanke, ĝi inkluzivas la areojn de la montoj Gariglione, Femminamorta kaj Scorciavuoi, kaj la turismajn kaj kamparajn vilaĝojn en la valo de Ciricillà.
Ĝeneralaj malpermesoj
En la Sila Nacia Parko same kiel en aliaj italaj protektitaj areoj, estas reguloj por protekti la teritorion kaj la vivulojn de la parko. Interalie estas malpermesita jeno:
Distraj instalaĵoj
En la teritorio de la parko, en la turismaj vilaĝoj kaj en la tri loĝlokoj en la parko, estas vizitcentroj, naturaj muzeoj kaj botanikaj ĝardenoj por edukaj celoj. Ĉie eblas trovi informan materialon kaj viziti la lokojn.
Naturaj rezervoj
En la Sila Nacia Parko estas iuj el la plej gravaj naturaj rezervejoj de la regiono Kalabrio, administrataj kunlabore kun la parka aŭtoritato. Ekzistas 9 biogenetikaj naturaj rezervejoj:
Eblaj agadoj
La parko Sila gastigas multajn ekipitajn kampadejojn, kiuj helpas la disvolvigon de sportaj kaj naturaj aktivecoj, kiel jenaj:
Grandorela didelfo
Grandorela didelfo (latine Didelphis aurita) estas biologia specio el la genro de didelfoj - malgrandaj mamuloj el la ordo de marsupiuloj, grimpanta sur arboj.
La specio troveblas en Suda Ameriko, precipe en Argentino, Brazilo kaj Paragvajo. Ĝi estas tre ofta kaj ne estas endanĝerita, ĉar ĝi sukcesas vivi eĉ en urboj.
22414 Hornschemeier
22414 Hornschemeier estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ann Hornschemeier, fakulino en studo pri la iksradiaj elsendoj el stela formiĝo en galaksioj je kosmologiaj distancoj.
Baiti
Baiti estas distrikto de Nauro kaj estas parto de la elektodistrikto Ubenide.
Baiti troviĝas en la nord-okcidenta parto de la insulo, estas banata de la Pacifika Oceano kaj najbaras al la distriktoj Ewa, Anabar, Anibare kaj Uaboe. Ĝi havas averaĝan altitudon de 25 metroj super la marnivelo, surfacon de 1,23 km² kaj proksimume 600 loĝantoj.
En la distrikto de Baiti troviĝas 15 vilaĝoj.
Santa María Guienagati
Santa María Guienagati estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santa María Guienagati. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 412.
Geografio
Santa María Guienagati apartenas al la distrikto Tehuantepec al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono Istmo), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2911 loĝantojn. El tiuj estis 1437 viroj kaj 1474 virinoj. La komunumo havas surfacon de 211,79 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 310 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 750 indiĝenoj. El tiuj 547 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 547 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
9854 Karlheinz
9854 Karlheinz estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Genouillac (Creuse)
Genouillac estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 800 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Geografio
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Genouillac situas je alteco de 406 metroj.
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Claude Arousseau, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Genouillac apartenas al la kantono de Châtelus-Malvaleix, kies ĉefurbo estas Châtelus-Malvaleix. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
6784 Bogatikov
6784 Bogatikov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), en tiama Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la sovetunia ukraina opera kantisto baritono Jurij Iosifoviĉ Bogatikov (cirile : Юрий Иосифович Богатиков, 1932–2002) ; Popola Artisto de Sovetunio en 1985, Premio Lenino Komsomol en 1983, Ordeno de la Amikeco en 2002.
Becedillas
Becedillas [bezeDIljas] estas municipo en la okcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo Becedillas estas komprenebla etimologie alude diminutive al la samprovinca loknomo Becedas kiu siavice estas komprenebla etimologie kiel Betulejo (estas tri betuloj en la blazono), aŭ ankaŭ kiel Pizejo. Sama deveno povas havi La Vecilla (Leono) kaj Vecilla de Trasmonte en Villanázar (Zamoro), kaj aliaj loĝlokoj.​
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de loĝlokoj Becedillas kaj Becedillas; ĝi okupas totalan areon de 19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 77 loĝantojn. Ĝi perdis 20 loĝantojn el la 1990-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 65 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Roveredo (komunumaro)
La komunuaro Roveredo  estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Moësa. Ĝi havis 4841 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Roveredo.
Geografio
La komunumaro Roveredo konsitas el la suba parto de la Valo de Mesoko, kiun trafluas la rivero Moësa, orienta alfluanto de Tiĉino.
Trafiko
Tra Roveredo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 kaj la svisa aŭtovojo A13 kiuj trans San-Bernardino-Pasejo konektas Grizonon kun Tiĉino. De la iama fervojlinio de Belinzono al Mesoko ekzistas ek de 1978 nur ankoraŭ la plej subaj kilometroj, kie trafikas muzea fervojlinio. Por la konekto al la publika transportreto zorgas la poŝtaŭtolinio de Biasca al Disentis.
Komunumoj de la komunumaro Roveredo
La komunumaro Roveredo konsistas (stato en 2011) el 6 komunumoj, el kiuj ĝia ĉefloko Roveredo estas la plej granda. Jen la listo:
Historio
La unua dokumenta mencio de Roveredo datiĝas el la jaro 1219 kiel Regoredo. La komunumaro Roveredo estis kreita en la jaro 1851 surbaze de la tiama nova administracia ordo de Kantono Grizono el la malnova Supera Tribunala Roverdo.
IJK 1950
La 6-a Internacia Junulara Kongreso (IJK), tiam ankoraŭ nomata Internacia Junular-Kunveno, de Tutmonda Junular-Organizo okazis de la 28-a de julio ĝis la 4-a de aŭgusto 1950 en la urbo Konstanco de Germanio, borde de la trilanda Bodenlago. La kongreson ĉeforganizis Michel Schmidt. Partoprenis 420 junaj esperantistoj – grandparte studentoj, lernejanoj kaj junaj laboristoj sub 30 jaroj – el 17 landoj. Kiel en aliaj junularaj Esperanto-kongresoj, okazis variaj prelegoj kaj diskutrondoj pri la kongresa temo, kulturaj eventoj kaj organizaj kunvenoj de TEJO.
Civo
- prononco - estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Lombardio kaj la provinco Sondrio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Ardenno, Dazio, Mello, Morbegno, Novate Mezzola, Traona kaj Val Masino. Kristana patrono estas la apostolo Bartolomeo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Liernais (stacidomo)
Liernais estas fermita franca stacidomo sur linio -, situanta en  Liernais, en departemento Côte-d'Or, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Cravant-Bazarnes - Dracy-St-Loup (755000).
Maria de Hispanio (Portugalio)
Ŝi edziniĝis la 30-an de oktobro 1500, al reĝo Emanuelo la 1-a, jam vidvo de ŝia plejaĝa fratino nome Isabel de Aragono kaj Kastilio ekde 1498, pluigante tiele la politikon de sinsekvaj geedziĝoj inter la reĝaj familioj kaj portugala kaj kastilia-aragona, cele unuigi la regnojn de la tiama Hispanio sub ununura krono nome Portugalion, Aragonon kaj Kastilion.
Ŝi estis partiano de la imperia plano emanuela detrui la sanktajn islamajn urbojn de Mekko kaj Medino, konkeri la Imperion de mamelukoj kaj konkeri la sanktajn lokojn por kristanismo, ĉefe Jerusalemon.
En 1508 atingis el la edzo la pardonon pro sia interveno en detruo kaj perforto de pogromo kontraŭ judoj de 1506.
Ŝi naskis dek gefilojn, du el ili estos reĝoj de Portugalio, nome Johano la 3-a kaj Henriko la 1-a.
Károly Miksa Reissmann
Károly Miksa Reissmann [kAroj mikŝa rejsman], supozeble origine Karl Max Reissmann, laŭ hungarlingve kutima nomordo Reissmann Károly Miksa estis germana pentristo kaj grafikisto vivanta en Hungarlando. Lia filino Gizella Barabás same estis pentristo. Karl Max Reissmann naskiĝis la  en Neustadt apud Coburg, Germanio, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Karl Max Reissmann studis en Coburg, Lejpcigo, Munkeno, Akademio de Belartoj de Vieno (1880-1884), Arta Altlernejo de Berlino. Post siaj studoj li studvojaĝis al Egipto, Palestino, Grekio. En 1887 li havis inviton al Budapeŝto. Ekde 1892 li vivis en la hungara ĉefurbo. En 1909 li ricevis hungaran ŝtatanecon, sed li neniam lernis hungare. Krom la pentraĵoj li partoprenis en internaj ornampentradoj de Parlamentejo (Budapeŝto), Baziliko Stefano la 1-a (Budapeŝto), Belarta Muzeo (Budapeŝto).
Vitória das Missões
Vitória das Missões estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 3.485 loĝantojn en 2010.
NGC 2786
NGC 2786 (aliaj indikoj — UGC 4861, MCG 2-24-2, ZWG 62.8, ARAK 197, IRAS09108+1238, PGC 26008) estas galaksio en konstelacio Kankro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
NUTS
NUTS (mallongigo por Nomenklaturo de Unuoj Teritoriaj Statistikaj laŭ la franca nomo Nomenclature des Unités Territoriales Statistiques aŭ pli simple Nomaro de Unuoj Teritoriaj Statistikaj) estas hierarkia sistemo por unueca identigo kaj klasado de geografiaj unuoj de la membroŝatoj de Eŭropa Unio, kreita por statistikaj celoj.
La sistematiko tre orientiĝas laŭ la administra kaj politika subdivido de la unuopaj landoj. Ĝenerale unu nivelo de la NUTS-sistemo respondas al administra nivelo de subŝtata disdivido aŭ al grupigo de kelkaj geografie najbaraj unuoj de la sama administra nivelo de subŝtata disdivido. Komperebla sistematiko ekzistas ankaŭ en la EFTA-ŝtatoj kaj tiuj de orienta Eŭropo.
La NUTS-sistematikon evoluigis dum la jaro 1980 la Eŭropa Oficejo pri Statistiko (EuroStat) en Luksemburgo, por povi internacie statistike kompari regionajn teritoriojn ene de Eŭropo. Kadre de la regiona politiko de Eŭropa Unio subvencioj estas atribuataj al konkretaj NUTS-regionoj.
Hierarkiaj niveloj
Geostatistikaj datumoj (ekzemple loĝdenso aŭ la malneta nacia produkto) ĉiam baziĝas je konkreta areo. Por ebligi pli-malpli sencan komparon, necesas povi kompari teritoriojn de sama hierarkia ŝtupo. La NUTS-sistemo atingas tion per la difino de kvar regionaj kaj du komunumaj hierarkiaj niveloj.:
(LAU = lokaj administraj unuoj)
Metodo de disdono de kodoj
Ĉiu membroŝtato, kandidato por aliĝo kaj la EFTA-ŝtatoj havas duliteran kodon, kiu respondas al la normo ISO-3166. Tio ĉi estas la NUTS-0-kodo.
Por la identigo de teritorioj el la hierarkiaj niveloj NUTS-1 ĝis NUTS-3 depende de la nivelo aldoniĝas 1 ĝis 3 kromaj ciferoj post la nacia kodo. Subregionoj de pli granda teritoria unuo unue transprenas ties kodon kaj post tio ricevas plian ciferon. La koncernaj unuoj estas (ĝenerale laŭ alfabeta ordo) numeritaj de 1 ĝis 9, kaj, se necese, oni plunumeras per literoj (A ĝis Z). La cifero "0" (nulo) ne uziĝas por numerigo, sed nur tiam, kiam iu NUTS-nivelo en konkreta lando ne estas difinita.
Ekzemplo por la NUTS-kodo DED2B :
La NUTS-nivelo, al kiu apartenas administra teritorio, difiniĝas konsidere de la nombro de loĝantoj en la teritorio (la subaj kaj supraj nombroj por la nombro de loĝantoj ne estas absolutaj, nur proksimumaj indikiloj):
De tempo al tempo la sistematiko aktualiĝas. La lasta signifa novstrukturigo okazis dum la jaro 2003.
Unuopaj membroŝtatoj de Eŭropa Unio
** grupigoj nur por statistikaj celoj
Fonto: EuroStat
Josefov (distrikto Sokolov)
Josefov estas municipo en Ĉeĥio situanta sur limoj de baseno Sokolova baseno kaj montaro Ercmontaro. La municipo havas kvar lokajn partojn: Josefov, Radvanov, Hřebeny kaj Luh. Nuntempe (en ) la vilaĝo havas. Romantika valo de rivero Svatava servas por refreŝigado de loĝantoj de Sokolov.
Historio
Historio de la vilaĝo estas mallarĝe kunigita kun familia burgo Hartenberg, kiu estis verŝajne fondita en la jaro 1196. Vilaĝo Josefov estis fondita en 1833.
Fort McMurray
Fort McMurray estas nememstara municipoparto ("urba servoareo") ene de la regiona municipo Wood Buffalo (RMWB) en la nordorienta parto de la kanada provinco Alberto. Malgraŭ sia administra nememstareco ĝi ne estas malgranda loĝloko: laŭ la censo de 2011 en Fort McMurray vivis loĝantoj.
Situo
Fort McMurray situas 435 kilometrojn nordoriente de la provinca ĉefurbo Edmontono kaj iom mal pli ol 60 kilometrojn okcidente de la limo al la provinco Saskaĉevano, ĉe la loko kie la rivero Clearwater fluas en la riveron Atabasko. La pejzaĝo estas tajgo, kaj la regiono karakteriziĝas per vasta kvanto de naftosabloj en tavolo averaĝe 30 metrojn sub la tersurfaco, kiuj havas inter unu kaj 18 procentaĵojn da natura asfalto.
Klimato
La averaĝa temperaturo estas −19,8 °C en januaro kaj +16,6 °C en julio. Tutjare sume falas 334,5 milimetrojn da pluvo kaj 172 cm da neĝo po area unuo. Sume averaĝe tutjare dum 2 108 Stunden estas rekta sunbrilo.
Historio
Antaŭ la setliĝo fare de blankhaŭtaj, eŭropdevenaj peltokomercistoj fine de la 18-a jarcento krioj vivis en la regiono de la nuna loĝloko. Fort McMurray fondiĝis en 1870 kiel vojpaŭzejo de la kompanio Hudson’s Bay Company. En 1915 la loko estis konektita al la fervoja reto, antaŭe la sola eksterregiona trafikilo estis vaporboatoj sur la rivero Atabasko, kaj ankaŭ post 1915 la vaporboatoj plue estis vaste uzata trafikilo. En 1947 la municipo Fort McMurray unuiĝis kun la najbara municipo Waterways kaj ĝis la jaro 1962 nomiĝis nur McMurray.
En 1980 la municipo ricevis urbajn rajtojn, kaj en 1981 pro la elborado de naftosablo jam havis 31 000 loĝantojn (en 1971 estis nur 7000). Sekve ĝi kiel provinca centro de la elterigo de naftosablo kaj tergaso en Alberto plu rapide kreskis. Mulaj homoj alvenis el Novlando kaj Labradoro, kaj el aliaj provincoj de orienta Kanado. En 1996 la urbo Fort McMurray kun najbaraj teritorioj unuiĝis al nova regiona municipo Wood Buffalo, kiu en 1016 havis proksimume 125 000 loĝantojn (do la loĝantaro de Fort McMurray konsistigas proksimume duonon). Ekde 1996 do ne plu ekzistas administre memstara urbo Fort McMurray.
En majo 2016 la loĝloko tutmonde estis en la novaĵelsendoj ĉar enormaj incendioj ĉirkaŭ Fort McMurray devigas elhejmigon de ĉirkaŭ 100 000 loĝantoj.
Jeřice
Jeřice (Jerschitz) estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Jičín, en Regiono Hradec Králové. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1369. Ĝis la jaro 1921 la municipo nomiĝis Velké Jeřice (Groß Jerschitz).
Listo de britaj flagoj
La suba tabelo montras la evoluon de la brita flago.
13644 Lynnanderson
13644 Lynnanderson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona kantistino de kontreo Lynn Anderson (1947–2015), multefoje premiita. Ŝi furoris en 1970 per "I Never Promised You a Rose Garden".
György Komáromi Csipkés
György Komáromi Csipkés [djordj ĉipkEŝ] (ankaŭ György Csipkés Komáromi), laŭ hungarlingve kutima nomordo Komáromi Csipkés György estis hungara kalvinana teologo, pastro, instruisto, eklezia verkisto, tradukisto.
Biografio
György Komáromi Csipkés frekventis gimnaziojn laŭvice en sia naskiĝurbo, Debrecen, Sárospatak. En la lernojaro 1649 li instruis en kalvinana lernejo en Kassa. Inter 1650-1653 li lernis en Utrecht, kie li doktoriĝis el teologio en 1653. Hejmenveninta li instruis en kolegio de Debrecen. En 1657 li estis elektita kalvinana pastro de Debrecen. Li apartenis al amika rondo de János Apáczai Csere.
IJK 1948
La 4-a Internacia Junulara Kongreso (IJK), tiam ankoraŭ nomata Internacia Junular-Kunveno, de TEJO okazis dum somero 1948 en la loĝloko Groet de Nederlando, kie jam okazis la entute unua IJK de 1938. La kongreson partoprenis 285 junaj esperantistoj - grandparte studentoj, lernejanoj kaj junaj laboristoj sub 30 jaroj. Kiel en aliaj junularaj Esperanto-kongresoj, okazis variaj prelegoj kaj diskutrondoj pri la kongresa temo, kulturaj eventoj kaj organizaj kunvenoj de TEJO.
Kornélia Hollósy
Kariero
Kornélia Hollósy studis en Temesvár, Vieno (M. Salvi) kaj Milano (Fr. Lamperti). Ŝi debutis en 1845 en Korfuo, poste ludis en Torino, en 1846 en Bukareŝto. En jaroj 1846–49 kaj de 1854 ĝis 1862 ŝi estis anino de la tiutempa Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1850 ŝi elpaŝis en Vieno, en 1852 en Varsovio. Poste ŝi gastrolis en hungaraj urboj, en jaroj 1862–63 en Bukareŝto. Ŝia lasta publika elpaŝo estis en 1865. Multe de kanzonoj hungaraj iĝis popularaj per ŝia interpretado. Ŝi edziniĝis en 1852 kaj naskis du filojn post 2 jaroj.
Dobronice u Bechyně
Dobronice u Bechyně (Dobronitz) estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Tábor, en Sudbohemia regiono. En ĉi tie vivis. Tra la municipo trafluas rivero Lužnice kaj rojo Dobronický potok, kiu enfluiĝas en la riveron. En parto de la katastra teritorio Dobronice u Bechyně estas naturparko Kukle.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1220.
Ciro Gomes de Freitas
Ciro GOMES de FREITAS /'sirŭ 'gômjz dj'frejtaz/ estas brazila aktiva esperantisto. Estis estrarano de BEJO. Ano de Mato-Grosa Instituto de Ambienta Rajto kaj Edukado. Loĝas en Barra do Garças en Ŝtato Mato-Groso. En la fruaj 1980aj jaroj alvenis al la urbo Rondonópolis kaj fondis tie teatran grupon BRATEG. Tiu teatra grupo uzadis ĉefe Esperanton, kaj estis premiita de Belartaj Konkursoj en UK-1981 (Braziljo). En 1984 kun Carlos Pereira okazigis diversajn kursojn en Rondonópolis, kiuj formis la duan generacion de tieaj esperantistoj, al kiu apartenas klubestro Ilson Pereira Dos Santos. Li planis, filmis kaj reĝisoris la dokumentfilmojn Esperanton en la Brazila Altebenaĵo kaj Esperanto: Komunikado kaj Kulturo.
23042 Craigpeters
23042 Craigpeters estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Melosa Venuso
La Melosa Venuso estas fama greka statuo. Ĝi prezentas Afroditon, la helenan diinon de beleco kaj amo. Ŝia romia nomo estas Venuso. Ĝi estas marmora skulptaĵo, 2,3 m alta. La skulptaĵo datiĝas de ĉirkaŭ 130 a.K., kaj oni supozas, ke ĝi estis kreita de Aleksandros aŭ Agesandros de Antioĥo (la skribaĵo ne estas bone legebla).
23042 Craigpeters
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Craig Peters, mentoro de unu finalist(in)o de la scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo Intel Science Talent Search de 2007. Li estas instruisto ĉe la Americas High School de El Paso (Teksaso).
Melosa Venuso
En 8-an de aprilo 1820 la skulptaĵo estis trovita sur la egea insulo Meloso de kamparano, kies nomo estis Jorgos. Li kaŝis ĝin al la aŭtoritatuloj, sed la statuon poste malkovris turkaj funkciuloj, kiuj kaptis la skulptaĵon. Franca mararmea oficiro, Jules Dumont d'Urville, rekonis ĝian signifon kaj aranĝis, ke la statuo estu aĉetita de la Markizo de Rivière, la franca ambasadoro en Turkio. Post riparado la statuo estis prezentita al Ludoviko la 18-a, kiu vice prezentis ĝin al la Luvro en Parizo, kie ĝi nun staras.
La brakoj de la statuo estis perditaj jam post la trovo, dum la konflikto inter francoj kaj turkoj - ambaŭ grupoj intencis porti la statuon al sia respektiva lando.
Mária Barta
Mária Barta, laŭ hungarlingve kutima nomordo Barta Mária estis hungara aktoro. Ŝia edzo estis István Bozóky, ŝia geedziĝa nomo estis Bozóky Istvánné.
Mária Barta naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Mária Barta antaŭ la 2-a mondmilito lernis aktoradon de Artúr Bárdos. En 1945 ŝi edziniĝis, post 6 jaroj ŝi naskis filinon. Ekde 1945 ŝi ricevis rolojn en Teatro Belvárosi kaj Teatro Magyar, poste en Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis: Inter 1956-1963 ŝi vivis eksterlande (ŝi estis disidento de la Hungara revolucio de 1956). Ŝi ricevis 4 premiojn inter 1980-2010, krome ŝi havis la titolon "eterna membro de Teatro Szeged". Ŝi edziniĝis en 1945, ŝi naskis filinon en 1951.
1600 Vyssotsky
1600 Vyssotsky estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Carl Alvar Wirtanen elde la observatorio Lick, sur la Monto Hamilton, apud San Jose (Kalifornio - Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronominon Emma Vyssotsky.
Tłuszcz
Tłuszcz povas esti:
Claino con Osteno
Claino con Osteno estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Laino, Ponna, Porlezza, Ramponio Verna kaj Valsolda.
Taut
La gloso Taut povas signifi la jenajn:
34158 Rachelchang
34158 Rachelchang estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Rachel Chang, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2017 pro sia projekto en teamo pri media inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la Manhasset High School de Manhasset (Nov-Jorkio, Usono).
Santa María Huatulco
Santa María Huatulco estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santa María Huatulco. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 413.
Geografio
Santa María Huatulco apartenas al la distrikto Pochutla al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 33194 loĝantojn. El tiuj estis 16061 viroj kaj 17133 virinoj. La komunumo havas surfacon de 579,22 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 220 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1136 indiĝenoj. El tiuj 769 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 769 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Mas-Blanc-des-Alpilles
(jen france, okcitane Mas Blanc deis Aupilhas) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Zbyszek Godlewski
Zbyszek GODLEWSKI, ĝuste Zbigniew Eugeniusz Godlewski (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1952 en Zielona Góra, murdita la 17-an de decembro 1970 en Gdynia) – laboristo de Ŝipfarejo Gdynia, mortigita dum decembra masakro. Estas simbolo de la viktimoj de Decembro 1970. Pri lia morto traktas Balado pri Janek Wiśniewski, kantata de Kazik Staszewski (unu el popularaj polaj antaŭnomoj kaj nomoj).
Morto
Zbyszek Godlewski estis mortpafita la 17-an de decembro de la soldatoj de Popola Pola Armeo, kies ĉefa komandanto estis ministro de nacia defendo generalo Wojciech Jaruzelski. Enteriga ceremonio okazis - sen montro de la kadavro al la familio - nokte de la 18/19-a de decembro en tombejo en Gdańsk-Oliwa. En 1971 pro klopodo de la familio transportita al tombejo en Elbląg.
Memorigo
Post la falo de komunismo en Pollando unu el la stratoj de lia urbo Elbląg oni nomis memore al li. Same oni faris en Zielona Góra, kie li naskiĝis kaj pasigis la lastan libertempon de sia vivo.
Prezidanto Lech Kaczyński la 17-an de decembro 2008 distingis lin postmorte per Ora Merit-Kruco.
En 2011 aperis memoriga pola filmo Czarny czwartek (Nigra Ĵaŭdo) reĝisorita de Antoni Krauze.
19614 Montelongo
19614 Montelongo estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Michael John Montelongo, finalistino en 2003 de la Discovery Channel Young Science Challenge, scienca konkurso de mezlernejoj, pro ŝia projekto pri plantoscienco kaj bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Desert View Middle School de El Paso (Teksaso Usono).