cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(19147) 1989 YV4
(19147) 1989 YV4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Vicuña
Vicuña estas urbeto en norda ĉilio. Ĝia areo estas 7.609,8 km², ĝia loĝantaro en 2002 estis 24 010. Estas agrikultura kaj montara urbo.
Vodicja
Historio
Ĝis Traktato de Trianon Kisapsa apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Máramarossziget, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion por rutenoj, kies parto estis ankaŭ tiu ĉi vilaĝo. Ekde 1945 Vodicja apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Vicuña
Tie naskiĝis Gabriela Mistral.
Vodicja
Vidindaĵoj
La vilaĝo havas neuzitan sulfuran fonton.
Oberono (luno)
Ĉiu luno de Urano nomiĝas laŭ roluloj de Ŝekspiraj teatraĵoj, aŭ tiuj de Alexander Pope. Oberono havas la nomon de Oberono reĝo de la feoj el Somermeznokta sonĝo de Ŝekspiro.
Oberon konsistas el proksimume 50% akvoglacio, 30% silikatoj, kaj 20% metanaj, karbonaj kaj nitrogenaj kombinaĵoj. Ĝia surfaco estas maljuna, kraterplena, kaj montras tre malfortan internan agadon, escepte de neidentigita malhela materialo kiu plenigas la fondojn de multaj krateroj.
Survilliers - Fosses (stacidomo)
Survilliers - Fosses estas franca stacidomo sur linio D de RER, situanta en Fosses, apud Survilliers en departemento Val-d'Oise, regiono Francilio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Nord - Lille (272000).
Nagynyárád
Nagynyárád [nadjnjArAd], germane Großnaarad, kroate Veliki Narad estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács. Nagy, Groß kaj Veliki signifas: granda.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Pécs-Mohács. La lasta urbo troviĝas 12, Bóly 7, Villány 16, Siklós 29 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1093 en formo "Narad". Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, baldaŭe germanoj refondis la komunumon. Iliaj posteuloj parte deportiĝis al Germanio post la 2-a mondmilito, dume alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.
Kempen
Geografie la komunuma teritorio apartenas al la regiono Malsupra Rejno.
Natria laŭroamfoacetato
Natria laŭroamfoacetato, laŭroamfoacetato de natrio aŭ C18H34N2NaO3 estas natria salo de laŭroamfoacetata acido, uzata kiel surfaktanto kaj hidratiganto, en bebaj ŝampuoj kaj mildaj vizaĝo-purigiloj. Ĝi donas mildecon al ŝampuaj formulaĵoj kaj ofte uzatas kune kun nejonaj emulsiantoj al produktoj por infanuzoj.
Muzikscienco
Muzikologio estas scienco pri muziko. Por la analizo de okcidenta muziko, vidu muzikteorio.
Ĝi okupiĝas pri la historio de la muziko, pri muzikaj instrumentoj, muzikaj ĝenroj, gravaj muzikaj komponaĵoj, pri biografio de gravaj muzikistoj kaj muzikologoj, pri muzika teorio, muzika psikologio, muzika pedagogio, muzika sociologio, muzika estetiko, klopodas kolekti liston de ĉiuj muzikaj verkoj en la historio.
Jam el la 2-a jarmilo antaŭ Kristo konserviĝis tekstoj pri muzikaj problemoj el Ĉinio, Mezopotamio kaj Egipto, ĉefe pri agordigado de instrumentoj.
En la 4-a jarcento antaŭ Kristo en la antikva Grekio aperis du muzikaj skoloj: la kanonika, kiu klopodis elkalkuli la idealan muzikon, kaj la harmonika, kiu utiligis spertojn akiritajn dum la muzika praktikado.
En la mezepoko oni komprenis la muzikon kiel idealon de harmonio, Alimaniere la renesanco okupiĝis pri la demando, kia estu la muziko por fariĝi optimuma laŭ skemoj kaj kalkuloj, en la 17-a jarcento oni komencas kompreni ĝin ne plu kiel naturan, sed kiel socian fenomenon kaj la romantikismo komprenis la muzikon kiel noblan arton, kie oni agnosku precipe la geniecon de individuo. Tiam oni komencis profesia verki historion de la muziko kaj kolekti informojn pri verkoj.
Friedrich Chrysander estis germana muzikhistoriisto, muzikkritikisto kaj eldonisto, kies eldono de la verkoj de Georg Friedrich Händel kaj eseoj pri multaj aliaj komponistoj donis al li la renomon esti pioniro de la muzikscienco en la 19-a jarcento.
Ekde 1870 aperas unuaj muzikologiaj gazetoj kaj leksikonoj.
Estis kreataj muzikologiaj asocioj, la muzikologio fariĝis stud-objekto de filozofiaj fakultatoj. Ekde 1952 Unesko gvidas la tutmondan kolektadon de informoj pri ĉiuj verkoj de ĉiuj nacioj kaj epokoj.
Muzikologio okupiĝas ankaŭ pri eldonado de muzikaj verkoj laŭ kritikaj sciencaj kriterioj.
Fakoj
La nuntempa muzikologio konsistas el kvar fakoj:
1. historiografia - muzika paleografio, historio de muzikiloj, muzikaj ĝenroj, historio de muzika teorio, monografioj pri muzikaj verkoj, komponistoj kaj skoloj, naciaj kulturoj kaj problemoj de stila evoluo
2. sistemeca - akustiko, muzikaj fiziologio, psikologio, pedagogio, sociologio kaj estetiko
3. muzikteoria - melodiko, harmonio, kontrapunkto, instrumentado, tektoniko, scienco pri muzikaj formoj
4. etnomuzikologia aŭ Muziktetnologio - esploro de ĉefe ekstereŭropaj kulturoj, sed ne nepre, el muzikologia vidpunkto
Argavieso
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la sudoriento de la komarko Hoya de Huesca. Ĝi estas sudoriente de la provinca kaj komarka ĉefurbo. La municipa teritorio limas kun tiuj de Novales, Alcalá del Obispo, Albero Alto, Pueyo de Fañanas kaj Blecua.
La loĝloko Argavieso mem (481 msm) estas je 16 km sudoriente de Huesca sude de Siétamo laŭ la ŝoseo A-1219, kaj de Alcalá del Obispo laŭ la ŝoseo A-1218, kaj norde de Novales.
Historio
La loko estis loĝata de islamanoj, poste moriskoj.
Plej frua mezepoka mencio estas de 4a de decembro 1097 nome citaĵo al Fortún de Valle kiel posedanto en “Argavieso”. ​
Iama kastelo de la 11-a jarcento iĝis palaco de nobela familio Gurrea pro sinsekvaj ampleksigoj ĝis la 15-a jarcento. Nuntempe ĝi estas tre damaĝita.
La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Argavieso akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis el 300 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 126 loĝantoj (2022); do oni perdis pli ol duono de la loĝantaro.
NGC 430
NGC 430 (aliaj indikoj — PGC 4376, UGC 765, MCG 0-4-39, ZWG 385.29) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Argavieso
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (vitejoj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo.
NGC 430
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Abdima cikonio
La Abdima cikonio, kiu nomiĝas ankaŭ Blankbrusta cikonio, Ciconia abdimii, estas specio de la genro de birdoj Ciconia aŭ cikonioj, nome tipa genro en la familio Cikoniedoj.
Priskribo
Tiu ĉi estas ĉefe nigreca cikonio kun grizaj kruroj, ruĝaj genuoj kaj piedoj, griza beko kaj blanka subo; pli precize blankaj estas ventro kaj suba brusto; fakte estas klara limo vo-forma inter supra nigra brusto kaj suba blanka brusto. Ĝi havas ruĝan vizaĝan haŭtomakulon antaŭ okulo kaj bluan haŭtaĵon vizaĝan subokule kaj ĝis apud la beko kiel brido dum reprodukta sezono. La birdo estas la plej malgranda specio de la genro (sed estas ankoraŭ granda birdo), je 73 cm kaj kun pezo ĉirkaŭ 1 kg. La ino metas du-tri ovojn kaj estas iomete pli malgranda ol la masklo.
Disvastiĝo kaj kutimaro
La birdo vivas en malferma kamparo en horizontala zono sube de Saharo, nome Sahelo el Senegalio al Etiopio kaj Sudano kaj vintre tra la tuta Orienta Afriko sude al Sud-Afriko; krom eta loĝantaro en Jemeno.
La dieto de tiu afrotropisa birdo konsistas plejparte de akridoj, raŭpoj kaj aliaj grandaj insektoj, sed tiuj birdoj povas ankaŭ manĝi malgrandajn reptiliojn, amfibiojn, musojn, krabojn kaj ovojn.
Ĉe homoj
La plej malgranda cikonio, ĉi tiu specio estas bonvenigita kaj protektita de lokaj afrikanoj, kiel antaŭsigno de pluvo kaj kiel alportanto de fortuno. La nomo de la birdo rememoras la turka guberniestro de Ŭadi Halfa el Sudano - nome Bejo El-Arnaŭt Abdim (1780-1827).
Disvastigata kaj komuna tra sia granda teritorio, la Abdima cikonio estis taksita kiel Malplej Zorgiga ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Ĝi estas celo de tutlande kunordigita bredoprogramo en Usono; la Population Management Plan (populaciadministra plano) por tiu specio estas administrata de la Association of Zoos and Aquariums.
Vatikana kodekso
La Vatikana kodekso (latine Codex Vaticanicus) estas kun la Sinaja kodekso la plej grava novtestamenta manuskripto. Ambaŭ estiĝis en la 4-a jarcento kaj apartenas al la Aleksandra teksta tipo. La Vatikana kodekso estas ordigita al Kategorie I (= tre bona kvalito). La nomo de la kodekso venas el rezerva loko en la Vatikana biblioteko. Ĝi estas verkita sur pergameno en malnovgreka lingvo per uncialaj literoj.
Priskribo
La Codex Vaticanus (B) entenas la Malnovan kaj Novan Testamentojn, kvankam kelkaj folioj perdiĝis. Ĝi konsistas el 591 (MT) + 142 (NT) = 733 duoblaj paĝoj (folioj). Ĉe la komenco mankas 31 folioj = 62 paĝoj de la Genezo. Plue mankas 10 folioj de la Psalmoj (Ps 105:27 - 137:6). Ĉe fino de la NT mankas parto de la hebrea letero (ekde 9:14), la Pastora letero kaj la Apokalipso. La verkadon faris du skribistoj, el kiuj unu skribis la tutan Novan Testamenton. Oni supozas, ke en la 10-a jarcento monaĥo postskribis la paliĝintan tekston. Tiam oni aldonis mankantajn partojn en minuskla skribo.
Ĝia formato estas 27 x 27 cm (la folioj estis pli frue pli grandaj), la teksto konsistas el tri kolonoj kun 40-44 vicoj (en NT 42 vicoj), 16-18 literoj po vico. La pergameno estas tre deliakata kaj fajna, la uncialaj literoj estas malgrandaj, simple kaj seninterrompe skribitaj. Mankas la amonianaj partoj de la Eŭzebia kanono kaj de la Eŭtaliana aparato. En la evangelioj okazas ĉapitra divido, kiun havas cetere la Codex Zacynthius kaj la „minuskla manuskripto 579”, laŭ kio Mateo havas 170, Marko 62, Luko 152 kaj Johano 80 ĉapitrojn. La historio de la apostoloj estas dividita je 36 kaj 69 ĉapitroj, la duobla divido aperas ankaŭ en la Codex Sinaiticus. La Katolikaj leteroj kaj la Paŭlaj leteroj montras malnovan dividan metodon.
La Codex Vaticanus B troviĝas ekde 1475, eble jam ekde 1448 en la Vatikana biblioteko, pri la pli malnova tempo oni ne havas informojn. Kelkaj supozas, ke oni verkis ĝin en Egiptujo, aliaj supozas en Caesarea.
Oni malkovris en 1995 en la Codex Vaticanus B tielnomataj „vokalsignojn“ (..), du horizontalajn punktojn ĉe la teksta rando, entute ĉ. 800 en la NT. Oni konstatis, ke tiuj signoj markas tekstajn malcertecojn. Pri la dato de ties estiĝo regas diskuto. Oni povas rimarki tiujn signojn en la supra bildo.
Middletown
Middletown estas nomo de multaj lokoj en Usono. Most notably, it refers to the Middletown studies, a study of a commonplace American town. Other locations include:
En aliaj landoj:
La loko ne estu konfuzata kun lokoj, kun nomo Middleton.
Cabo Verde
estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono São Sebastião do Paraíso. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en la 30-an de oktobro 1862. Ĝi estas konata pro produktado de laktaĵoj kaj kultivado de kafo.
Santiago Niltepec
Geografio
Santiago Niltepec apartenas al la distrikto Juchitán al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono Istmo), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4961 loĝantojn. El tiuj estis 2447 viroj kaj 2514 virinoj. La komunumo havas surfacon de 680.01 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 60 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 116 indiĝenoj. El tiuj 85 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 85 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Katajanokka
Katajanokka estas urboparto kaj insulo apud centro de Helsinko, Finnlando. Ĝin apartenas el kontinenta bordo Kanalo de Katajanokka. Inter Katajanokka kaj la kontinenta bordo estas kvar pontoj. Areo de Katajanokka estas 0,57, kaj ĝi havis 4 994 loĝantojn en 2020. Urba loĝareo vastiĝis al Katajanokka en 18-a jarcento. En Katajanokka situas ekzemple eksa malliberejo Nokka, Katedralo de Uspenski, Kazino de Katajanokka, jubilea domo Wanha Satama, ĉefa kontoro de Stora Enso, ministrejo pri eksteraj rilatoj de Finnlando, terminalo de Viking Line kaj Kanavaterminaali. Najbara urboparto estas almenaŭ Kruununhaka.
22143 Cathyfowler
22143 Cathyfowler estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Cathy Fowler, kiu mentoris unu finalist(in)on de la scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo The Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC) de 2005. Ŝi instruas ĉe la Feagin Mill Middle School en Warner Robins (Georgio).
Acebedo
Acebedo [azeBEdo] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Montaña de Riaño, en la nordoriento de la provinco. Acebedo estas komprenebla etimologie kiel Ileksejo, kaj tial aperas branĉo de ilekso en la blazono sur flava fono. En ties montara teritorio fluas la rivero Esla kiu enfluas en la Akvorezervejo de Riaño.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Acebedo, La Uña kaj Liegos (en la foto de la tabelo), okupas totalan areon de 50,18 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 185 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 102 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Maraña, Burón, Puebla de Lillo, Riaño kaj Crémenes.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Kataluna lingvo
La kataluna estas latinida lingvo parolata de preskaŭ 9 milionoj kaj duono da personoj tra la mondo. Ĝia lingva teritorio enhavas Katalunion, Valencilandon (escepte kelkaj regionoj), Balearojn, Andoron, orienton de Aragono (Aragona Strio), la urbon Algero (en la insulo Sardio), Nordan Katalunion kaj el Carxe (elp. el Karŝe), eta regiono de Murcio.
Dobiegniew
Dobiegniew estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Dobiegniew en distrikto Strzelecko-Drezdenecki.
Listo de asteroidoj (75001–76000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 75001 al 76000.
Dobiegniew
Dua mondmilito
2.08.1940: Oflag II C, destinita al polaj oficiroj, nombras pli ol 5 mil militkaptitojn
Kataluna lingvo
La plej proksima al la kataluna lingvo laŭ parenceco estas la okcitana lingvo, kiu estas disvastiĝinta sude de Francio. Estas evidenta parenceco de tiu ĉi lingvo ankaŭ kun la lingvoj de Pirenea duoninsulo (la hispana kaj la portugala).
Listo de asteroidoj (75001–76000)
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Dobiegniew
Dua mondmilito
20.03.1942: De oficira militprizono en Woldenberg nokte de la 19-a/20-a de marto fuĝis 5 poloj
Kataluna lingvo
Disvastiĝo
La katalunan lingvon komprenas proksimume 10 milionoj da homoj en Hispanio (Katalunio, Valencio), en Balearoj, sude de Francio, en Italio (Sardio) kaj en Andoro. La zono de disvastiĝeco de la kataluna lingvo nomiĝas Paїsos Catalans (Kataluna Landaro). Ĉirkaŭ 7,7 milionoj da parolantoj aktive uzas la lingvon, kaj 4,4 milionoj nomas la katalunan sia ĉefa lingvo de komunikiĝo. Oni distingas orientajn kaj okcidentajn katalunajn dialektojn. La orienton de Katalunio, la sudon de katalunlingva Francio, Balearojn kaj Sardion oni rilatigas al okcidentaj katalunaj dialektoj. La ĉefa kriterio de tia distingado estas elparolo de neakcentitaj o, e kaj a. En okcidentaj katalunaj dialektoj tiuj sonoj estas elparolataj same, kiel ili estas redonataj per skribo, dum en orientaj dialektoj o, e kaj a neakcentitaj estas elparolataj kiel la angla [ə], tiel nomata ŝvao.
Afriko sude de Saharo
Afriko sude de Saharo (aŭ Subsahara Afriko) estas epiteto ofte donata al Centra kaj Suda Afriko, entenante ne nur la vastajn areojn sude de Saharo, sed ankaŭ sudajn partojn de ĉi tiu dezerto mem. Ĝi estas proksimume la nearaba parto de Afriko. Fojfoje ĉi tiu mondparto estas nomata nigrula Afriko, kvankam en kelkaj partoj de ĝi superregas ne-nigrula loĝantaro.
Kataluna lingvo
Katalunaj dialektoj kaj nomoj de la lingvo
Dum longa tempo oni diskutas, ĉu oni devas rigardi la valencian kiel memstaran lingvon aŭ kiel unu el la dialektoj. Kelkaj valenciaj organizaĵoj luktas por agnosko de la valencia dialekto kiel memstara lingvo, tamen plimulto kaj de sciencistoj, kaj de la parolantoj mem rigardas la valencian kaj la katalunan kiel unu lingvon. Jen iu kompromisa opinio: "Ekzistas unu lingvo, kiu en Katalunia nomiĝas la kataluna, kaj en Valencio – la valencia". Aliaj aŭtoroj opinias, ke la kataluna kaj la valencia lingvoj estas du malsamaj lingvoj, kiuj devenas de la okcitana lingvo. Sekve ekzistas kelke da variantoj por nomi la lingvon kaj ĝiajn partojn:
Listo de asteroidoj (75001–76000)
Esceptokaze, kelkaj raraj asteroidoj ricevis nomon ; plejparte el la aliaj havas nenian menciindecon.
Afriko sude de Saharo
Afrikon efektive disigis en du partojn la dezertego Saharo dum pluraj jarcentoj de la historio. Tial la kontakto inter Norda Afriko kaj la cetera kontinento estis minimuma, escepte de kelkaj komercaj karavanoj. Antikvaj Egiptoj malbone konis la landojn sude de norda Sudano. Dum la mezepoko norduloj ĉaskaptis sklavojn sude de Saharo, kaj vendis tiujn en Eŭropo kaj Sudokcidenta Azio. Nur per la esplorvojaĝoj de Araboj (Ibn Batuta) kaj Portugaloj (Vasco da Gama) en la jarcentoj 14-a kaj 15-a ekis pli intensa kontakto inter la mondo ambaŭflanke de Saharo.
Kataluna lingvo
La historio de la evoluo de la kataluna lingvo
La unuaj dokumentoj oni rilatigas kun la 9-a jarcento. La lingvo estiĝis sur la bazo de la vulgara latino norde de Pirenea duoninsulo. Dum la malfrua Mezepoko la kataluna lingvo estis literatura kaj nacia lingvo de granda prestiĝo. Tiutempe, kiam en Katalunio ankoraŭ ĉirkaŭ la 15-a jarcento la lingvo de poezio estis la okcitana lingvo, por la kataluna lingvo (kiel por la unua romanida lingvo) estis malfermitaj tiaj kampoj de aplikado, kiel filozofio kaj scienco.
Dum la unua duono de la 19-a jarcento, kiam la kataluna lingvo estis definitive forigita el ĉiuj sferoj de uzado, komencas formiĝi la rezista movado, t.n. Renaixença (= renaskiĝo). Komence tiu movado ne eliradis ekster la limojn de literaturo, sed dum la 20-a jarcento ĝi akiris politikajn kaj naciajn trajtojn. La situacio por la kataluna lingvo estis pli favora, ol, ekzemple, tiu por la galega lingvo. Ja politika kaj socia elito (nobelaro, verkistoj) rifuzis la lingvon dum tempo de dekadenco (la 16–19-a jc.), sed simpla loĝantaro kaj pastraro restis fidelaj al la kataluna lingvo, kio konservis por ĝi certan socian prestiĝon.
Dum la 20a jarcento, en la Hispana Ŝtato, ĝi estis malpermesita dum la diktaturoj de Primo de Rivera (1923–1930) kaj Franko (1939–1975). Inter la du regadoj iĝis eblaj la unuaj politikaj sukcesoj, tiel dum la 1930-aj jaroj la kataluna eĉ akiris statuson de la dua oficiala lingvo en Katalunio. Sed tiu sukceso nelonge daŭris. Venko de Franko en Civita milito (1936–1939) alkondukis al malpermeso de uzado de la kataluna lingvo – ĝis la altirado al la kriminala respondeco. La kataluna lingvo restadis en tiu stato ĝis la fino de la diktaturo de Franko en 1975. Demokratiigo de Hispanio alkondukis al granda aŭtonomiĝado de apartaj provincoj. En 1979 la kataluna lingvo reakiris oficialan statuson.
Ĉarto en Norda Katalunio
En Norda Katalunio, la Ĝenerala Konsilantaro de Orientaj Pireneoj la 10-an de decembro 2007 proklamis la katalunan departementa lingvo apud la franca per Ĉarto favora al la kataluna -
Tiu Ĉarto fiksas jenajn celojn :
Kiel unua sekvo de tiu Ĉarto nun troveblas stratŝildoj dulingvaj en la departemento.
Nombro da parolantoj en la mondo kaj kapablo
{| class="prettytable"
Scio de la lingvo (2003-2004)
(% de la loĝantaro de 15 kaj pli da jaroj). Fontoj: Katalunio: Dades del cens de l'any 2004, Institut d'Estadística de Katalunio, Generalitat de Katalunio. Dades sociolingüístiques de l'IEC, any 2003 .Valencilando: Dades del cens de l'any 2004, Institut Valencià d'Estadística, Generalitat Valenciana. Dades sociolingüístiques de l'IEC, any 2004 .Balearaj insuloj: Dades del cens de l'any 2002, Institut Balear d'Estadística, Govern de les Balearaj insuloj .Dades sociolingüístiques de l'IEC, any 2002. Nordkatalunio : Estadística sobre els usos lingüístics a la Nordkatalunio 2004 (EULCN 04), dades corresponents al 1999, Generalitat de Katalunio. Andoro: Dades dels cens, Servei d'Estudis, Ministeri de Finances, Govern d'Andoro. Dades lingüístiques de l'IEC, any 1999 .Franja de Ponent: Dades de població, Centre de Recerca i Documentació Pau Vila. Dades sociolingüístiques de l'Euromosaic. Algero: Estadística sobre els usos lingüístics a l 'Algero 2004 (EULA 04). Dades de població, Ministeri d'Economia i Finances italià. Resta del Món: Estimació 1999 de la Federació d'Entitats Catalanes a l'exterior.
Socia uzo de la kataluna
(% de la loĝantaro de 15 kaj pli da jaroj).
Fontoj: Video kaj notico kiu klarigas la uzon de la kataluna eltirita el studo de la Generalitat.
Laŭ datumoj de UNESKO kataluna nun estas la 22-a plej tradukita lingvo al aliaj lingvoj en la mondo. . Laŭ studo de Jordi Mas, el Softcatalà, la kataluna estas la 23-a plej uzata lingvo en Interreto.
Fonetikaj informoj
En akcentita pozicio povas troviĝi sep vokaloj: i, e vasta, e malvasta, a, y, o vasta kaj o malvasta. En neakcentita pozicio la vokalara sistemo varias depende de dialekto. En la centra dialekto ĝi enhavas i, u, ə, en okcidentaj dialektoj – a, e, o, u, i.
Silaboj
Ĉefaj tipoj de silaboj: V, VK, VKK, KV, KVK, KVKK, KKVK, KVV.
La konsisto kaj la karaktero de morfologiaj kategorioj
Substantivoj havas kategorion de genro: vira/ina. La genro de adjektivoj akordiĝas kun la genro de substantivoj helpe de finaĵoj.
Skribo
Kiel grafikan bazon de la kataluna lingvo oni uzas latinan alfabeton kun aldonado de vico da specialaj literoj. Sekvanta periodigado estis ellaborita nur por la literatura skriba lingvo. En ĝi oni distingas la fruan periodon – ekde la 9-a ĝis la 15-a jc.; la mezan – ekde la 16-a ĝis la 19-a jc., kaj la modernan – ekde la 19-a jc. ĝis nuntempo.
Muziko
Aŭdeblis kanto en la kataluna (Pols Estel·lar) dum la Eurovision minorities languages 2022 .
Daniel Defoe
Daniel DEFOE (naskiĝis kiel Daniel Foe verŝajne komence de 1660 en Londono, mortis la 26-an de aprilo 1731 en Londono) estis angla verkisto, konsiderata la iniciatinto de la anglalingva romano, mondfama pro sia romano Robinson Crusoe (Robinsono Kruso).
La preciza naskiĝtago de Defoe ne estas nekonata. Li elprovis diversajn profesiojn, fariĝis fine ĵurnalisto skribante antaŭ ĉio pri politikaj kaj religiaj temoj.
Sian mondfaman romanon Robinson Crusoe (Robinsono Kruso) li verkis en la aĝo de preskaŭ 60 jaroj. Modelo por la protagonisto estis la skoto Alexander Selkirk, kiu pasigis kvar jarojn sur la neloĝata tropika insulo Juan Fernández.
Defoe mortis en Londono en 1731.
Pollando en la Vintra Olimpiko 2014
Kunordigis la teamon la Pollanda Olimpika Komitato.
Du el la oraj medaloj de polaj sportistoj gajnis la skisaltisto Kamil Stoch, la aliajn du akiris la rapidsketisto Zbigniew Bródka kaj la skikuristino Justyna Kowalczyk.
Piĉinglis
Piĉi estas la due plej parolata lingvo de la ĉefurbo Malabo post la hispana kaj ĝi rolas kiel ĉiutaga lingvo al verŝajne la plimulto de la loĝantoj de la ĉefurbo. Piĉi estas ankaŭ uzata kiel ĉiutaga lingvo en multaj vilaĝoj kaj urboj laŭ la Marbordo de Bioko – inter ili Sampaca, Fiston, Basupú, Barrio las Palmas kaj Luba (Morgades 2004), kaj estas parolata kiel lingvafrankao ĉirkaŭ la tuto de Bioko. Ĝi estas ankaŭ parolata de nemalgranda komunumo de homoj el Bioko kiuj instaliĝis en Bata, la plej granda urbo sur la kontinenta parto de la lando.
Seine-Saint-Denis
Seine-Saint-Denis estas franca departemento en la regiono Francilio. Ĝi troviĝas norde de Parizo kaj ĝia numero estas 93.
La departemento tute enhavas 40 komunumojn.
Halssila
Halssila estas urboparto de Jyväskylä, Finnlando. Tie estas speciale unufamiliaj domoj kaj envicaj domoj. En suda parto de Halssila estas Viherlandia, la plej granda ĝardena centro en Finnlando. Halssila havis 6123 loĝantojn en decembro 2020. Partoj de Halssila estas ekzemple Tuohimutka kaj Aittorinne. Halssila situas apud Jyväsjärvi, sed inter ĝi kaj Jyväsjärvi situas aŭtovojo. En Halssila estas ekzemple manĝobutiko, lernejo, biblioteko kaj luterana kirko.
Blogo
Blogo (ankaŭ nomata reta taglibro aŭ retlogo aŭ retskribejo ) estas reta raporto fare de persono. Blogoj estas lokitaj en la Interreton kaj preskaŭ ĉiam en la TTT. Blogoj enhavas liston de eroj (blogaĵoj aŭ blogeroj), kiuj ordinare estas ordigitaj de plej nova ĝis plej malnova kaj temas pri la ŝatokupoj, religio, politikaj, kredoj, okupo, k.t.p. de la bloganto. Blogoj kutime, sed ne ĉiam, permesas por legantoj komenti pri la eroj.
Blogo ordinare estas havebla en TTT-paĝo kaj RSS-a kanalo, tamen ne ĉiuj RSS-aj kanaloj estas blogoj.
Termino
La vorto “blogo” devenas de la samsignifa angla vorto “blog”, kiu estiĝis el mallongigo de la vorto “weblog” (TTT-registri). Kelkaj esperantistoj preferas la ne-neologismajn esprimojn “reta taglibro” aŭ “TTT-protokolo”. Malofte aperas la formo “trototolo”, kiu estas ia sintezo de “TTT” kaj “protokolo”. La enkonduko de la neologismo “blogo” en Esperanton estis pravigita en artikolo en Ĝangalo per la argumento ke tio plifaciligas la uzon de derivaĵoj kiel “blogi”, “blogaĵo” kaj “bloganto”, kiuj estas malfacile esprimeblaj surbaze de la peza esprimo “virtuala taglibro”.
28453 Alexcecil
28453 Alexcecil estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.
(16549) 1991 RE10
(16549) 1991 RE10 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
28453 Alexcecil
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Alexander Michael Cecil, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto pri sciencoj de la medio. Li estis lernanto ĉe la E. E. Waddell High School de Charlotte (Norda Karolino, Usono).
Forsyth-Edwards-Skribsistemo
La Forsyth-Edwards-Notacio (FEN) estas normala skribsistemo por priskribi ŝakan pozicion. FEN celas provizi ĉiujn informojn por rekomenci ludon de specifa pozicio.
David Forsyth kreis la skribsistemo dum la 19-a jarcento. Steven Edwards poste plivastigis ĝin por subteni la komputilan uzadon. FEN estas parto de la skribsistemo PGN por tute difini la komencan pozicion, kiam ĝi estas ekzemple malsama ol la norma pozicio.
FEN precizigas la pozicion en nur unu teksta lineo. Ĝi uzas nur ASCII-ajn literojn. Dosiero, kiu enhavas FEN-ajn registrojn, devus havi sufiskon <tt>".fen"</tt>.
FEN-registro enhavas 6 kolumnojn:
Tiszavárkony
Tiszavárkony [tisavArkonj] estas vilaĝo en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Szolnok.
Situo
Tiszavárkony situas en la dekstra bordo de Tiso. La vilaĝo havas fervojon kaj vojojn.
CP437
CP437 estas signara kodo por prezenti en komputilo literojn de iuj lingvoj kaj aliajn signojn. Ĝi estis uzata en la unua varianto de komputilo IBM PC de la jaro 1981.
CP437 uzas 8 bitojn por ĉiu signo. Tamen la kodpozicioj 0x00 ... 0x1F kaj 0x7F estas generale regaj kaj ne estas uzataj en normalaj tekstoj kiel grafikaj signoj.
Tabelo de la kodo
Deksesumaj nombroj sub la literoj estas kodnumeroj de la signoj laŭ Unikodo.
Forsyth-Edwards-Skribsistemo
Ekzemploj
Jen FEN por la starta pozicio:
rnbqkbnr/pppppppp/8/8/8/8/PPPPPPPP/RNBQKBNR w KQkq - 0 1
Jen FEN post la unua movo 1. e4:
rnbqkbnr/pppppppp/8/8/4P3/8/PPPP1PPP/RNBQKBNR b KQkq e3 0 1
Psikedelo
Psikedelo, aŭ psiĥedelo, (ambaŭ ĝustas,) estas adaptaĵo de la angla termino psychedelia, neologismo formita el du grekaj vortoj: «ψυχή»—"animo"; kaj «δήλομαι»—"manifesti". La vorto psikedela estis inventata de la psikologo brita Humphry Osmond kaj signifas "kiu manifestas animon". La termino psikedelo rilatas al subkulturo naskiĝinta en la 1960-aj jaroj kaj inspirata de halucinogenaj drogoj kiel LSD. Ĉi tiu movado estis proksime ligata al la Hipi-movado. La vorto ankaŭ koncernas tian arton kaj rokmuzikon kian elvenis de la kulturmovado/subkulturo psikedela.
Hoogstede
Hoogstede estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Grafschaft Bentheim de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo estas parto de la komunumaro Emlichheim, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Dua Burga kortego (Praga burgo)
La Dua Burga kortego de la Praga burgo ekestis en la dua kvarono de la 16-a jarcento per tutplenigo de la dua kastela fosaĵo. La rekonstruadon de la aloj faris ankaŭ N. Pacassi. - En angulo inter la fronta kaj suda aloj troviĝas aliro al la loĝejo de la prezidento de la respubliko, kiun post la unua mondmilito adaptis arkitekto J. Plečník. - En la korto staras la kastela kapelo de Sankta Kruco el la jaro 1753 (konstruis A. Luragho), rekonstruita en la jaroj 1852-58. Meze de la korto staras barokstila puto el la jaro 1686, ornamita per skulptaĵoj de J. Kohl. En la nordflanko troviĝas pordego. Tuj malantaŭ ĝi, per la dua vojo maldekstren, oni aliras la Cervan fosaĵon (Jelení příkop), kiu dankas sian nomon al la fakto, ke dum la 16-a ĝis 18-a jarcentoj oni tie bredis cervojn. Hodiaŭ la supra parto estas adaptita al parko publike vizitebla.
27466 Cargibaysal
27466 Cargibaysal estas tre malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Cargi Baysal, mentoro de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Li instruis ĉe la School of Science and Technology de Corpus Christi (Teksaso).
Jiří Harcuba
Jiří HARCUBA (naskiĝis la en Harrachov, mortis la ) estis ĉeĥa vitristo, skulptisto kaj esperantisto.
Unue li lernis tajli vitron (1942-1945) en Harrachov, poste li studis en Ŝtata Faka Vitrista Lernejo en Nový Bor (1945-1948), ĉe la pedagogia fakultato de universitato en Olomouc (1948), tri jarojn li praktikis vitrotajladon en la entrepreno „Artisma Vitro“ en Nový Bor kaj finis siajn studojn ĉe Art-industria Altlernejo en Prago (1949-1957).
Li kreis monerojn kaj medalojn aŭ vitrajn reliefojn (vitrogravuraĵoj) kun portretoj de famaj artistoj, sciencistoj, politikistoj (i.a. Komenio, Albert Einstein, Franz Kafka, Antonín Dvořák). Ampleksa estas ankaŭ lia medalista verkaro, dum kiu li uzis teknikon de vitrografio. Li faris projektojn de centoj da medaloj kaj moneroj. En Ĉeĥio ĉiu loĝanto konas lian 5-kronan moneron. Ekde 1976 li estis membro de Ĉeĥa Esperanto-Asocio. Por esperantistoj li proponis renovigon de Esperanto-monumento en Františkovy Lázně, sed pro manko de financoj la projekto ne efektiviĝis (AEH tie metis memortabulon pri la malnova monumento detruita de la nazioj). Lia verkaro estas koncize prezentita en Esperanto-Muzeo en Svitavy kadre de la ekspozicio Esperanto kaj muzoj, okazanta ekde junio 2013 ĝis majo 2014.
Jiří Harcuba estas alte aprezata en sia fako en la tuta mondo, ofte li estis invitata prelegi ĉe altlernejoj kaj universitatoj aŭ krei portretojn de famuloj.
Renverseblo
Renverseblo estas morfologia teorio kreita de Louis Couturat kaj ĉefa gramatika bazo de kritikoj de idistoj al Esperanto. Laŭ tiu teorio, oni povu reveni al originala baza formo de vorto el iu derivaĵo, sekve, derivado devas havi unusencajn regulojn, ne nur koncerne formon, sed ankaŭ semantikajn.
L. L. Zamenhof diris, ke Esperanto esence konsistas el senŝanĝaj vortoj, tamen praktike li instruadis akcenti eĉ longajn derivaĵojn unuvortece, krome li senĝene instrukciadis pri vortospecoj plej diversaj. Aktivulo de la Delegitaro por Alpreno de Lingvo Internacia kaj membro de la Komitato, Wilhelm Ostwald, aludante al derivado, diris, ke en arta lingvo devas regi unusenceco. Regnar Ström en 1905 atentigis, ke pro diferencoj en vortaroj estas malklare, ĉu spiono estas homo aŭ ago. Laŭ Ström, "la komprenaĵo, estas fiksita en la trunko kaj sendependa de la finiĝo". Zamenhof en 1907 skribis: "Stamp povas esti egale bone tradukata per verbo (stampi) kaj per substantivo (stampo), se vi trovas, ke estas necese doni por ĉi tiu radiko en ĉiuj lingvoj tradukon egalan, tiam mi preferus doni por ĉiuj lingvoj la tradukon per verbo ...". Couturat pensis kaj skribis (France en 1907, Ide en 1910), ke derivado en planlingvo devas havi unusencajn regulojn, ne nur koncerne formon, sed ankaŭ - semantikajn: oni observu ilin ankaŭ ĉe senpera derivado (dérivations immédiates). Émile Boirac atentigis pri "trikategorieco de l' Universala Vortaro".
René de Saussure asertadis (ĉefe inter 1910 kaj 1916), ke por havi la nepran klarecon, postulatan de Couturat, en Esperanto sufiĉas scii, kion propre ĉiu el la vortoj signifas. Li insistis, ke ĉiu vorto principe povas porti (individuan, leksikan, ne-gramatikan aŭ ne speciale gramatikan) propran signifon: inter la vortoj li konis kaj volis agnoskigi ankaŭ finaĵajn vortojn (kiujn aliaj kaj kelkfoje ankaŭ li simple nomas finaĵoj). Li aldonis, ke nenion oni bezonas diri (indiki) dufoje. Signifo de aro da vortoj konkludiĝas el signifo de la elementoj. Saussure kreis kontraŭ-teorian principon neceso kaj sufiĉo adoptita de Lingva Komitato.
Eksteraj ligiloj
http://esperantic.org/librejo/dbstudoj/36_Vaha.htm
Leonmontara leporo
La Leonmontara leporo aŭ Kastrovieĥa leporo (Lepus castroviejoi) estas specio de mamulo de la ordo de lagomorfoj de la familio de Leporedoj endemia de orienta Galegio, suda Asturio kaj montoj de Leono, en Hispanio.
Karakteroj
La Leonmontara leporo havas grandon intermezan inter tiu de la eŭropa leporo (Lepus europaeus), pli fortika, kaj la iberia leporo (Lepus granatensis), pli malgranda. Tiu estas el 49 al 52 cm longa, al kio sumiĝas ĉirkaŭ 8 de vosto kaj pezas inter 2,6 kaj 3,2 k. La plej parto de la hararo estas helbruna, pli malhela dorse, kvankam kun blanka bazo; en ventro, malantaŭa vosto, "kolumo" kaj parto de la vizaĝo ĝis la okuloj estas komplete blanka. La pinto de la oreloj estas nigra, same kiel la dorsa parto de la vosto.
Habitato
Ĝi loĝas en malferma arbaro de kverkoj kaj fagoj, krom ĉe makiso kun eriko, cisto, genisto, junipero ktp kaj montarbaroj situaj inter 1000 kaj 1900 m de altitudo. Kvankam relative abunda en la plej parto de ĝia areo de distribuado, aktuale ĝi estas je stato de malpliiĝo en la orienta pato de tiu areo, en la limoj kun la provinco de provincoj de Kantabrio kaj Palencio. Ĝi estas konsiderata kiel specio vundebla pro tiom limigita etendoteritorio.
Nagypeterd
Nagypeterd [nadjpeterd] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Szigetvár. Nagy signifas: granda.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Pécs-Barcs. Szigetvár kaj Szentlőrinc troviĝas po 8, Sellye 24 km-ojn.
Historio
Ĉe la nuna vilaĝo la romianoj havis tie vojon. Ŝajnas, dum dinastio de Arpado loĝis tie hungaraj nobeloj. La vilaĝo ne senhomiĝis dum la turka erao. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.
Famulo
En Nagypeterd naskiĝis episkopo Sándor Baksay.
Stacio Jingū-Marutamachi
Stacio Jingū-Marutamachi (japane: 神宮丸太町駅 [Ĵingū-Marutamaĉi-eki], angle: Jingū-Marutamachi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Sakyō, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan-Ōtō.
Distrikto Szentgotthárd (historia)
La Historia Distrikto Szentgotthárd [sentgothArd] (hungare  Szentgotthárdi járás) estis distrikto en Hungara reĝlando, en Vas (historia departemento). Ĝi situas sur malalta montetaro laŭ Rába en la okcidenta parto de la departemento (same en la okcidenta parto de la lando).
La distrikta ĉefurbo estis Szentgotthárd, kiu administris 83 aliajn komunumojn.
La areo estas 694 km², kie loĝis 55 000 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri diversaj arbaraj laboroj, agrikulturoj kaj bestobredadoj.
Historio
Tiu distrikto funkciis ĝis Traktato de Trianon, poste Aŭstrio ricevis la okcidentan parton, Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj ricevis la sudan parton, la restinta parto pluvivis kiel Distrikto Szentgotthárd. En Aŭstrio oni kreis distrikton de Jennersdorf.
19148 Alasko
19148 Alasko estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).
Serĉante la mitan landon de Louis de l'Isle de la Croyère, la dua ekspedicio al Kamĉatko atingis Alaskon en julio 1741. Georg Wilhelm Steller, la naturalisto de la ekspedicio, ekvidis la (Cyanocitta stelleri), birdo, kiun li rekonis kiel ne indiĝenaj de Azio.
György Kornis
György Kornis [djordj korniŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kornis György estis hungara pentristo, dekoraciisto.
Vuosaari
Vuosaari estas urboparto de Helsinko en okcidenta parto de la urbo sur bordo de Finna golfo. Ĝi havis 38 155 loĝantojn en la jaro 2017. Ĝi inkludas areojn Meri-Rastila, Rastila, Keski-Vuosaari, Mustavuori, Niinisaari, Nordsjön kartano, Aurinkolahti, Kallahti kaj Uutela. En 1880-aj jaroj en Vuosaari estis konstruita libertempaj konstruaĵoj. En 1960-aj jaroj estis ekkonstruitaj multaj apartamentaj konstruaĵoj kaj envicaj domoj en Keski-Vuosaari. Vuosaari estas plejparte en kabo. Vuosaari situas sur limoj de Sipoo kaj Vantaa.
György Kornis
György Kornis naskiĝis la  en Miskolc, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
György Kornis akiris diplomon en Nacia Altlernejo de Belartoj en Parizo en 1948. Lia plej ĉefinstruisto estis Árpád Szenes. Jam dum la studentaj jaroj kaj ankaŭ poste li kreis dekoraciojn al Operejo de Parizo. En 1952 li hejmenvenis en Hungarion. Inter 1988 kaj 2002 li vivis plej ofte en Vieno (malofte en Budapeŝto), poste li denove hejmenvenis. Li apartenis al la abstraktaj artistoj. Li ricevis hungaran premion en 1997.
Malnova Reĝimo (Francio)
Malnova Reĝimo (: Ancien régime) estis termino kiun la francaj revoluciuloj uzis por aludi pejorative al sistemo de regado antaŭa al la Franca Revolucio de 1789 (la absoluta monarkio de Ludoviko la 16-a), kaj kiu aplikiĝis ankaŭ al la resto de la monarkioj de Eŭropo kies reĝimo estis simila al tiu. La mala termino estis Nova Reĝimo, Liberala Reĝimo aŭ eĉ simple Demokratio.
Deveno de la termino
Kvankam ties uzado estas samtempa kun la Franca Revolucio, la plejparta responso pri ties fiksado en la historia kaj literatura medioj apartenas al Alexis de Tocqueville, aŭtoro de la eseo L'ancien régime et la Révolution (La Malnova Reĝimo kaj la Revolucio). En tiu teksto li precize asertas ke "la Franca Revolucio baptis tion kion ĝi forigis" (la Révolution française a baptisé ce qu'elle a aboli); Tocqueville donis al tiu koncepto konfuzan kapablon de opozicio de la Malnova Reĝimo antaŭ la mezepoka periodo, kio iĝis komuna diraĵo en historiografio dum la 19a jarcento kaj unua duono de la 20a jarcento kaj kion postaj historiistoj pridiskutis (ĉefe François Furet).
Ekde la vidpunkto de la reakciuloj malamikaj de la revolucio, la termino Malnova Reĝimo estis reklamaciita pro nostalgio, laŭ la literatura temo de la perdita paradizo. Talleyrand diris ekzemple ke "tiuj kiuj ne konis la Malnovan Reĝimon neniam povos scii tion kio estis la dolĉeco de la vivo" (ceux qui n'ont pas connu l'Ancien Régime ne pourront jamais savoir ce qu'était la douceur de vivre).
La apliko de la termino al la ekonomiaj kaj sociaj strukturoj estas atribuata al Ernest Labrousse, kaj estis disvastigita de la nuntempa Skolo de analoj, kun granda akcepto en kelkaj landoj kiaj Hispanio pere de hispanistoj kiaj Pierre Vilar aŭ Bartolomé Bennassar. Ties uzado oftiĝis fine de la 20a jarcento fare de aŭtoroj kiaj Antonio Domínguez Ortiz, Gonzalo Anes aŭ Miguel Artola. La aplikado de la termino al la historio de la institucioj estis antaŭa, sed ŝajne ankaŭ pro franca influo, kiel ĉe la verko de la hispanisto Georges Desdevises du Dézert, uzita de Antonio Rodríguez Villa en 1897.
Knol
Knol estis anoncita la 13-an de decembro 2007, kiel estonta servo (platformo) de Google. La paĝoj de "Knol" devas esti "la unuaj paĝoj, kiujn oni serĉas por legi pri certa temo la unuan fojon", kiel diris Udi Manber, la teknika vicprezidento de Google. Tiu projekto estas ofte priskribata kiel rivala al Vikipedio. Guglo priskribas "knol" kiel unuon de scio.
La paĝaro, kies proprietulo estas Google estas en privata beta-fazo, kio signifas, ke la petoj verki "knolojn" estas distribuataj nur kiel privataj invitoj.
Kontraste al Vikipedio, kie artikoloj estas verkataj kunlabore, ĉiu paĝo de la nova projekto estos verkita de unu sola aŭtoro kaj ne povas esti redaktita de aliaj. Do, plej verŝajne aperos kelkaj versioj de artikoloj por la sama temo. Manber diris, ke kreintoj de la paĝoj havos la rajton decidi, ĉu reklamo rajtas aperi sur iliaj "knoloj" kaj se tio okazos, certa parto de mono estos ricevata de la aŭtoroj. Jimmy Wales, la kun-fondinto de Vikipedio, jene komentis la okazon "Ili ne planas ebligi kunlaboron kaj alproprigon de neŭtrala stilo de Vikipedio.”
Nicholas Carr, ofta komentisto pri teknologioj, diris ke Google esperas, ke la plej popularaj "knoloj" nature kreskos en serĉo-rezultoj, konkurante kun Vikipedio kaj liverante alian enhavon por meti reklamaĵoj de Google.
Middletown (Nov-Jorkio)
Middletown estas nomo de du diversaj lokon en Usono, federacia ŝtato Nov-Jorkio:
Projekto Luna
La Projekto Luna (el la rusa vorto "Luna" kies signifo estas "Luno") estis serio de robotaj kosmosondiloj senditaj al la Luno de Sovetunio inter 1959 kaj 1976. Dek kvin el ili sukcesis, ĉiuj desegnitaj kiel orbitilo aŭ surteriĝilo, kaj plenumis multajn atingojn unuafoje. Ili ankaŭ faris multajn esplorojn, studante la kemian konsiston de la Luno, graviton, temperaturon kaj radiadon. Oficiale la projekto konsistis el dudek kvar kosmosondiloj, sed pliaj estis lanĉitaj. Tiuj kiuj malsukcesis atingi orbiton ne estis diskonigitaj kaj enkalkulitaj en la Projekto Luna, dum tiuj kiuj fiaskis en malalta Tera orbito estis nomitaj laŭ la nomo Cosmos.
Perlomilvo
La Perlomilvo, Gampsonyx swainsonii, estas tre malgranda rabobirdo troviĝanta en habitatoj de malferma savano apudaj al deciduaj arbaroj. Ĝi estas la ununura membro de la genro Gampsonyx. La scienca nomo omaĝas al la angla naturalisto William Swainson.
Disvastiĝo kaj vivejo
Tiu fajna milvo reproduktiĝas el Panamo, Kolombio kaj Venezuelo suden al Bolivio kaj norda Argentino, kun izola populacio de loĝantaj birdoj en Nikaragvo. Ĝi etendas sian teritorion kaj reproduktiĝis en Trinidado en 1970. Unuafoje konstatata en Kostariko meze de la 1990-aj jaroj, nune estas komuna laŭlonge de la deklivaro al Pacifiko ĝis 1000 m.
Aspekto
La Perlomilvo estas 20.3–23 cm longa kaj pezas 80-95 g. Ĝi estas la plej malgranda rabobirdo de Ameriko kaj unu el la plej malgrandaj Akcipitredoj en la mondo. Plenkreskulo havas nigrajn kronon, bekon, suprajn partojn, flugilojn kaj voston, ruĝecbordan blankan kolumon, flavecajn frunton kaj vangojn, kaj ĉefe tre blankajn subajn partojn (kio nomigas la specion metafore al perlo), kaj flavajn krurojn. Nematuruloj estas similaj al plenkreskulo sed havas blankajn kaj helbrunajn pintojn en dorso kaj flugoplumoj, sablokoloran kolumon kaj iome da sablokoloro en la blankaj subaj partoj. Dumfluge tiu specio aspektas ĉefe nigra supre kaj blanka sube. La norda formo G. s. leonae diferencas el la nomiga subspecio G. s. swainsonii je tio ke ĝi havas ruĝecajn flankojn.
Kutimaro
La alvoko estas alta muzikeca pip-pip-pip-pip aŭ kitti-kitti-kitti.
Reproduktado
La nesto estas profunda taso el bastoneteroj konstruita alte en arbo. La ino demetas 2-4 brunmarkajn blankajn ovojn, kovotaj ĉefe de la ino dum 34–35 tagoj antaŭ eloviĝo, kaj pluos 5 semajnoj antaŭ elnestiĝo. Povas okazi du ovodemetadoj en unu sezono.
Manĝo
Tiu neotropisa specio manĝas precipe lacertojn, precipe de la genro Anolis, sed ankaŭ manĝas malgrandajn birdojn kaj insektojn; ĝi kutime sidas sur malferma alta ripozejo el kiu ĝi gvatas predojn.
Komitato de UEA 2019-2022
La komitato de UEA en la oficperiodo 2019-2022 konsistis el komitatanoj ekoficintaj en la 104-a UK de la 29-a ĝis 27-a de julio 2019 en Lahti (Finnlando).
Sume en la komitato membris inter la UK 2019 en Lahti kaj la UK 2022 en Montrealo:
Survilliers
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Survillois.
Metila 4-hidrokso-2,6-dumetilbenzoato
Metila 4-Hidrokso-2,6-dumetilbenzoato aŭ metila 4-hidrokso-2,6-dumetilfenilmetanato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la 4-Hidrokso-2,6-dumetilbenzoata acido kaj metanolo. Metila 4-Hidrokso-2,6-dumetilbenzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Metila 4-Hidrokso-2,6-dumetilbenzoato prezentas 4-Hidrokso-2,6-Dumetilbenzoatan grupon ligitan al metila grupo. Ĝi konsistas je 10 karbonatomoj, 12 hidrogenatomoj, 3 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Cachoeira da Prata
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Metropolitana de Belo Horizonte kaj en la mikroregiono Sete Lagoas. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Dobra (distrikto Turek)
Dobra estas urbo en la provinco Grandpollando de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Turek.