cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiskorpád
Kiskorpád [kiŝkorpAd] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. Kis signifas: malgranda.
Situo
Kiskorpád situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Dombóvár-Nagykanizsa, laŭ fervojo Dombóvár-Gyékényes. Kadarkút troviĝas 16, Kaposvár 18, Nagyatád 29 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1324 en latina formo "Villa Curpad". En 1872 la fervojaj reloj atingis la komunumon. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, poŝto.
Charlotte von Stein
Charlotte Albertine Ernestine von Stein (fraŭline: von Schardt; naskiĝinta en la 25-a de decembro 1742 en Eisenach, mortinta en la 6-a de januaro 1827 en Vajmaro) estis korteganino en la duka kortego en Vajmaro kaj proksima amikino kaj al Friedrich Schiller kaj aparte al Johann Wolfgang von Goethe, kies laboro kaj vivo estis forte influitaj fare de ŝi kaj kiu sendis al ŝi ĉ. 1700 surpaperajn etmesaĝojn.
Infanaĝo
Ŝiaj gepatroj estis la ĉefadministranco Johann Wilhelm Christian von Schardt kaj Concordia Elisabeth. Dum ŝia patro estis malŝparema ekscentrulo, ŝia patrino kiu havis skotajn prapatrojn laŭdire estis tre trankvila kaj obeema. Ŝiaj gepatroj transloĝiĝis al Vajmaro kiam Charlotte ankoraŭ estis malgranda infano. Ŝia eduko inkludis literaturon, arton, kantadon kaj dancadon. Ili diris ke Charlotte estis diskreta, humura, gracia kaj obeema kia estis la patrino. Ekzistis kvar aĵoj por kiuj ŝi foruzis la plejmulton de la tempo, nome:
Profesio kaj familio
En 1758 Charlotte iĝis korteganino por Anna Amalia kiun ŝi servis ĝis la morto de la dukino en 1807. La 17-an de majo 1764, Charlotte geedziĝis kun Gottlob Ernst Josias Friedrich von Stein. Tio ne estis geedziĝo el amo, sed faritis pli por sociaj kaj politikaj interesoj. Ofte Charlotte restis sole en Vajmaro, ĉar ŝia edzo devis vojaĝi multe, servante la dukon de Jena-Vajmaro. De 1764 ĝis 1773 ŝi naskis sep infanojn. La kvar filinoj mortis, tri knaboj (Karl, Ernst, Fritz) pluvivis. Post la nasko de la sepa infano ŝi estis fizike elĉerpita kaj bezonis kuracadojn. Ŝi ankaŭ estis la onklino de la artistino Amalie von Imhoff, kiu iĝis membro de la Reĝa sveda akademio de muziko.
Charlotte kaj Goethe
En 1774 Johann Wolfgang von Goethe kaj Charlotte von Stein renkontis en Vajmaro. Ĝi estis la komenco de profunda amikeco kiu daŭris dek du jarojn. Dum tiu tempo ŝi havis fortan influon en la laboradon kaj vivon de Goethe. Goethe prenis en sian domon ŝian dekunujaran filon Fritz (ŝian favorato), en majo 1783, kaj transprenis ties edukon al ŝia kontento. Tiu periodo de ŝia vivo eble estis la plej feliĉa ĉar ŝi estis en la centro de societa vivo kaj atento kaj renkontis multajn famajn personecojn, ekz. Friedrich Schiller, Karl Ludwig von Knebel kaj Johann Georg Zimmermann. Ŝi ofte korespondis kun la edzino de Schiller, Charlotte.
Postvivo
La germana poeto Peter Hacks prezentis sian ludon "Gespräch im Hause Stein über den abwesenden Herrn von Goethe" en 1974. Tiu monodramo iĝis tutmonda sukceso kaj estas vidita kiel subtila analizo de la sorto de Charlotte von Stein. Por ŝia nepino Luise von Stein (kaj implicite ankaŭ por Charlotte mem) starigitis Ludovikina turo en Kleinkochberg.
Ruslanda Esperantisto
Ruslanda Esperantisto estas la nomo de tri diversepokaj esperantlingvaj periodaĵoj en Rusio, el kiuj la tria elektis sian nomon por vivteni la memoron de la unua, pionira, eldonaĵo.
La unuan periodaĵon Ruslanda Esperantisto eldonis ekde la jaro 1905 la asocio Espero (asocio) kun centra oficejo en Sankt-Peterburgo kaj multaj filioj en la tuta Rusa Imperio. Unua redaktoro de 1905 ĝis 1908 estis Aleksandr Asnes. Pli pri tiu periodo estas legebla en la artikolo Esperanto en Rusio, ĉapitro "Unuaj pioniroj" En marto 1908 ĝi ĉesis, ĉar jam en februaro s-ro Bitner el Peterburgo komencis eldoni en Esperanto kaj rusa lingvoj kiel oficiala organo de unu el la grandaj rusaj klerigaj kaj kulturaj asocioj Vjestnik Znania belan kaj riĉenhavan gazeton Espero, kiu estas la plej valora gazeto Esperanta el ĉiuj aperintaj ĝis la fino de Dua mondmilito: aperis entute 9 kajeroj (12 n-roj) kun 500 paĝoj abunde ilustritaj. Sed pro la malmultaj abonantoj oni en decembro 1908 likvidis la Esperantan parton.
En marto 1909 A. Postnikov komencis eldoni denove (sed tute sendepende de la unua kaj tute private) Ruslandan Esperantiston en formato de 25 oble 17 centimetroj. Ĝi ĉesis en 1909 pro la en februaro 1909 okazinta apero de La Ondo de Esperanto, kiu fariĝis la centra organo de la rusaj Esperantistoj. Jam en tiu tempo oni povas rimarki la ĵaluzon inter la Peterburgaj kaj Moskvaj Esperantistoj. Sed spite al ĉiuj atakoj La Ondo restis la gvida organo de la Esperanto-movado en la Rusa Imperio, ĝis ĝi devis malfondiĝi en 1917 pro la perturboj de la Februara kaj Oktobra Revolucioj, kaj ĝi plene meritis tion.
La trian periodaĵon Ruslanda Esperantisto eldonas ekde la komenco de la 1990-aj jaroj la eldonejo Sezonoj en Jekaterinburg. Ĉefredaktorino estas Halina Gorecka, kiu kun sia edzo Aleksander Korĵenkov gvidas la eldonejon Sezonoj kaj krom la periodaĵon ankaŭ plurajn librojn de la eldonejo publikigis sub la marko "Ruslanda Esperantisto".
Kazuki Ganaha
Kazuki Ganaha (japane 我那覇 和樹, n. ) estas japana futbalisto. Li en 2006 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
75844 Rexadams
75844 Rexadams estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 2:5 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la Catalina Sky Survey : astronomia kampanjo plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en omaĝo al Rex Adams, esploristo, instruisto kaj dekano ĉe la Laboratorio de Esplorado pri Arbaj Ringoj de la Universitato de Arizono dum 35 jaroj. Li instruis multenombrajn studentojn kaj esploristojn pri metodoj disvolvitaj de la astronomo A. E. Douglass. En 2016 li ricevis la Premion Richard L. Holmes pro Elstara Servo al la Dendrokronologio.
James Gillray
James GILLRAY (n. la 13-an de aŭgusto 1757 - m. la 1-an de junio 1815), ankaŭ kelkfoje skribata GILRAY, estis brita karikaturisto kaj gravuristo. Li famiĝis pro siaj satiraj akvafortaj desegnaĵoj pri variaj politikaj aŭ sociaj temoj, kiujn li plejparte publikigis inter 1792 kaj 1810.
Subgenro
En biologio, subgenro estas taksonomia rango rekte sub genro.
En zoologio, subgenra nomo povas esti utiligata sendepende aŭ esti inkludata en specia nomo, inter krampoj, metitaj inter la genra kaj la specifa nomoj: ekz. la Tigra porcelanheliko de la Hinda kaj Pacifika regionoj, Cypraea (Cypraea) tigris ĉe Linneo, kiu apartenas al la subgenro Ciprea de la genro Ciprea. Tamen, ne estas deviga, nek kutima, kiam oni donas la nomon de specio, inkludi la subgenran nomon.
Tiu koncepto estas najbara al tiu de superspecio, ĉar inter la rango de specio kaj la rango de genro.
John Brooke (1755-1802)
John BROOKE (n. en 1755 - m. en 1802) estis brita politikisto el Warwickshire. Li multe kontribuis al la ekonomia disvolviĝo de la tereno Ashted, proksime al Birmingham. Li ĉefe konatiĝis pro sia rolo dum la tumultoj de Birmingham en 1791, kiun li malsukcesis subpremi kiel subŝerifo de Warwickshire. Post la tumultoj, li cedis kvar akrojn da tereno en Birmingham por starigi militistejojn.
Vilsnice
Děčín XII-Vilsnice situas en katastra teritorio Vilsnice kun areo 3,34 km². En la katastra teritorio Vilsnice situas ankaŭ Děčín XXV-Chmelnice.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1543.
Holque
- jen france, prononco [], origine nederlande Holke respektive flandre Olke - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Yukio Goto
(laŭ sistemo Hepburn, en Esperanto Jukio Goto, japane 後藤靱雄 , n. kaj m. nekonataj) estis japana futbalisto. Inter la jaroj 1930 ĝis 1934 li membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Bert Klijn
Bert Klijn (naskiĝis la, nun -jara) estas nederlanda esperantisto. Klijn loĝas en la komunumo Langedijk, tuj norde de la urbeto Alkmaar en Norda Holando. De multaj jaroj li estas aktiva kunlaboranto kaj kursgvidanto en la Esperanto-klubo de Alkmaar.
17031 Piethut
17031 Piethut estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Piet Hut, profesoro pri astrofiziko ĉe la Instituto de Avancita Studo de Princeton. Li esploras pri la dinamiko de la stelamasoj kaj nuboj da kometoj. Li estas kunfondinto de la Fondaĵo B612, kies celo estas kaŭzi signifan ŝanĝon en la orbito de malgranda planedo, de regita maniero.
NGC 1024
NGC 1024 (aliaj indikoj — PGC 10048, UGC 2142, MCG 2-7-20, ZWG 439.22, ARP 333, IRAS02365+1037) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Canadice
Canadice estas unu el la pli malgrandaj Fingraj Lagoj de okcidenta Nov-Jorkio en la Usono.
Politika krizo en Ukrainio (2013-2014)
Por-rusiaj protestoj kaj apero de separatistoj en orienta Ukrainio
Protestoj aperis sur la orienta parto de Ukrainio iuj separatistoj t.e. "nekonataj soldatoj", en rusiaj militaj uniformoj sen insignoj, tamen kun rusiaj Kalaŝnikov-mitraletoj kaj aliaj tipe rusiaj armiloj, fakte t.e. anoj de de rusia FSB (Federala Sekur-Servo aŭ ankaŭ nomata Federala Servo por Kontraŭspionado). La separatistoj okupigas administraciejojn ekz. en la jenaj urboj de la orienta Ukrainio (vidu la apudajn mapojn kun la montritaj situoj de la koncernaj urboj) Kramatorsk (vidu la apudan mapon), Slovjansko, Mariupol (vidu la apudan mapon), Luhansko (vidu la apudan mapon), Ĥarkovo (vidu la apudan mapon), Donecko (vidu la apudan mapon), Horlivka, Jenakijeve, la separatistoj ofte uzas homajn ŝirmŝildojn, estas jam mortintoj kaj multe da vunditoj.
La 13an de aprilo 2014 Urbestrino de Slovjansko Nela Ŝtepa en la televida programo informis, ke <<en la urbo agas "aktivuloj" kiuj venis el Krimeo kaj Rusia Federacio. Mi estas certa, ke la "separatistoj" tiel nomataj "nekonataj soldatoj" t.e. rusiaj agentoj en milit-uniformoj tamen sen insignoj, tio similas al ia invado de "marsanoj" ("verdaj hometoj")>> (laŭ Agentejo Interfax).
Do estas la sama scenario, kiun faris Vladimir Putin antaŭ la invado kaj anekso de Krimeo.
La okazis, ke la estro de la "separatista grupo" en Slovjansko estas civitano de Rusia Federacio Igor Strjelkov, kiu oficiro de rusaj spacialaj servoj GRU (t.e. La Ĉefa Estraro de Rusia Milita Sekret-servo). En alia urbo Horlivka la ĉefo de la grupo de "separatistoj" estas kolonelo el armeo de Rusia Federacio - tiel li oficiale prezentis sin antaŭ la ĵurnalistoj (la 13an de aprilo 2014).
La 15an de aprilo 2014 laŭ decido de Ukrainia Parlamento kaj post la apero de la prezidenta dekreto komencis la "antiterorisma agado" de ukrainiaj milico kaj armeo ĝuste unue de la urboj Kramatorsk kaj Slovjansko kie antaŭ kelkaj tagoj la "separatistoj" mortpafis unu ukrainian oficiron de milico kaj tri aliajn milicanojn. Jam posttagmeze la 15an de aprilo la "separatistoj" de flughaveno de Kramatorsk estis forpelitaj kaj nun la strategia flughaveno estas kontrolata de ukrainia armeo.
La 15an - 16an de aprilo 2014 aperis en Kramatorsk kaj Slovjansko rusiaj militistoj el gvardia bazo en Kupianka-1 apud Moskvo (t.e. el la 45-a atak-flug-regimento). La 16an en Kramatorsk la rusiaj trupoj kun "separatistoj" miltkaptis la 6 kirasitajn militaŭtoj de ukrainia armeo. Nokte la 16/17an de aprilo en Mariupol la "separatistoj" atakis ukrainian milit-bazon de Nacia Gvardio. La komuna kontraŭago de ukrainiaj militistoj kaj milico mortpafis 3 atakintajn separatistoj, 13 estis vunditaj kaj 63 arestitaj. (laŭ informo de la Ukrainia Ministerio de Internaj Aferoj).
https://www.youtube.com/watch?v=X9qQRXAm2LE
Reago en la mondo
Eŭromajdano estis oficiale plene subtenata de Eŭropa Unio, Usono, Litovio, Svedio, Polio, Germanio, Francio, Kanado, Kartvelio, Estonio, Ĉeĥio, Hispanio, la sama apogo estas por la nova Jaceniuk-registaro.
https://www.youtube.com/watch?v=Fd8LUhhZfPQ
https://www.youtube.com/watch?v=pqFQARAgH8s
Reago de Esperanto-komunumo
Eŭropo - Demokratio - Esperanto esprimis sian opinion pri la situacio en Krimeo kaj la referendumo, subskribita de la sekretario de EDE-Francio, jen la citita fragmento kaj ligilo al la plena mesaĝo:
Herbokuracado
eta|Papiruso Ebers, de la [[16-a jarcento a.K., 877 receptoj kaj medikamentoj estis enmetitaj kombinante herbojn kiel mirho, olibano, fenkolo, ricina oleo kaj aromaj oleoj de plantoj kiel mento kaj lavendo.
Aldone ankaŭ preskribo por kuracado de astmo - herba miksaĵo metita sur bolantan brikon por ke la paciento povu spiri la fumojn.]] Herbokuracado (foje ankaŭ konata per herbalismo) estas kuracado per herboj kaj aliaj plantoj. Tiu estas unu el la plej tradiciaj terapioj en la mondo. Ekde la praa tempo la homo uzis la plantojn por sin kuraci. Vere, oni observas ke eĉ hundoj manĝas herbojn por kuraciĝi. Tiel, dum jarmiloj, kvankam bazita sur senscienca rutina sperto, la kuracado per plantoj estis unu el la plej efikaj rimedoj al la dispono de la malsanuloj. Antaŭ industria tempo, la herbokuracado estas la ĉefa terapio de medicino.
Oni scias, ke diversaj kaŭzoj (altitudo, kvalito de la kulturgrundo, kultivmetodoj, sterkoj uzitaj, tempo de kolektado ktp.) povas influi la biokemiajn karakterojn de la kuracaj plantoj. La elsekigo mem ofte aliecigas aŭ difektmodifas ilin. Sekve la kuracaj ecoj de la plantoj ofte ne estas konstantaj, kaj sekve ne eblas dozi ilin; la aktivaj elementoj el ili ekstraktitaj - male - povas esti perfekte dozitaj.
Aplikante la ĝustan teknikon en la kultivado, kolektado ktp. oni evitas tion; des pli prave se tuj post la kolektado oni stabiligas la planton per speciala procedo, kiu detruas la agadon de la en ĝi entenataj fermentoj, realaj kaŭzantoj de la plantaj malkomponiĝo kaj transformiĝo.
Ankaŭ la kemio interesiĝis pri la kuracaj plantoj, studis kaj analizis ilin, kaj sukcesis izoli ties aktivajn elementojn: alkaloidoj, glikozidoj, saponinoj, esencoj, rezinoj, acidoj, mucilagoj, grasoj ktp. Kaj, ĉar tiu elementoj estas konstantaj, en medicino estas uzataj kemiaj medikamentoj.
Preparado de herboj
Plantoj povas esti preparitaj per infuzo, dekokto, macerado, aŭ oni povas simple trinki sukon de freŝa planto.
Beleg
Beleg estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Nagyatád.
Situo
La vilaĝo situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Dombóvár-Gyékényes. Nagyatád troviĝas 13, Kadarkút 22 km-ojn.
Historio
Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1493 en formo "Belek". Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La refondiĝo okazis en 1703. En 1872 la fervojaj reloj atingis la komunumon. En 1886 incendio okazis. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj vilaĝanoj el la grandbieno. Dum la socialismo kolĥozo funkciis. Vilaĝservoj estas kuracejo, etapoteko, lernejo, poŝto, 2 vendejoj, drinkejo.
Gáspár Bojthi Veres
BOJTHI VERES Gáspár (bojti vereŝ) estis instuisto, historiverkisto naskita Bojt ĉirkaŭ 1590 kaj mortinta  ĉirkaŭ 1640).
Biografio
Gáspár Bojthi Veres estis sevutuldevena, Gabrielo Bethlen nobeligis lin. Li lernis en Nagyvárad, Debrecen. Je elspezoj de reganto li studis inter 1617-1620 en Heidelberg. Post sia reveno li estis la guvernisto de nevo de reganto, instruis en Marosvásárhely, ekde 1623 en Gyulafehérvár, poste iĝis la kurtega historiisto kaj arkivisto. Dum regado de Georgo Rákóczi la 1-a li plenumis diplomatiajn taskojn.
Diafragmo (fotado)
Diafragmo estas aparato de fotilo, kiu ebligas ŝanĝi relativan truon de objektivo. Ĝi konsistas el kelkaj (de 3 ĝis 20) turnantaj arkoformaj folietoj, kiuj formas proksimume cirklan truon. Per speciala turnanta ringo ili samtempe turniĝas kaj tial ŝanĝas diametron de la truo.
Ankaŭ je ĉi tiu vorto oni ofte komprenas valoron de la relativa truo.
La Kapitalo
Markso celis malkovri, esplori la ekonomiajn leĝojn de la moderna socio. La dua kaj tria volumoj aperis post lia morto en redaktado de Frederiko Engelso (germane: Friedrich Engels).
Diafragmo (fotado)
uzoj
En fotiloj, la diafragmo, ebligas variigi la kvanton da lumo pasanta tra la objektivo. Laŭigita al la eksponperiodo, la diametro de la diafragmo determinas la kvanton da lumo kiu alvenas sur la filmo.
La Kapitalo
Kiel kvaran volumon de La kapitalo Markso planis la libron Teorioj pri la plusvaloro (germane: Theorien über den Mehrwert), kiu estis en 1905 eldonita de Karlo Kaŭcko (germane: Karl Kautsky). Tiu eldonlaboraĵo de Kaŭcko estas tamen konsiderata ne serioza, kaj nova eldono estas preparata kadre de la ĉiomeldono de la verkaro de Markso kaj Engelso, MEGA (Marx-Engels-Gesamtausgabe).
Diafragmo (fotado)
uzoj
La diametro de la diafragmo ankaŭ efikas al la kampa profundo : ju pli granda estas diametro des pli malgranda estas profundo.
Cahora Bassa
Cahora Bassa estas sudafrika la dua plej granda artefarita lago, lokigita en la provinco Tete en Mozambiko. Ankaŭ la nomo Cabora Bassa estas ofte uzata, ĉar ĝi estis uzata dum la kolonia periodo. <!--
La Kapitalo
La kapitalo – kvankam ĝi estas verkita surbaze de la 19-jarcenta kapitalismo – montras fenomenojn kiuj plene evoluis nur en la malfrua 20-a jarcento estas ĝis hodiaŭ baza ekonomik-teoria verko pri leĝoj de la merkatekonomio. Ĝi havis gravan efikon je evoluo de la ekonomiko kaj akumulo.
Cahora Bassa
La Cahora Bassa Akvobaraĵo estas unu de la tri majoro (akvobaraĵoj, akvobaraĵas, digas, endigigas, digoj) sur la Zambezi (rivero) rivera sistemo, la aliaj estante _Kariba_ kaj _Itezhi_-_Tezhi_. Tamen, _Itezhi_-_Tezhi_ estas ne sur la ĉefa flirti de la Zambezi (rivero), sed sur ĝia alfluanto la _Kafue_ Rivero. La akvobaraĵo komencita al plenigi Decembro 1974 post konstruado estis komencita en 1969, kaj estas 171 m (560 (futo, piedoj)) alta per 303 m (994 (futo, piedoj)) larĝa je la kresto. La lago havas atingita maksimuma longo kaj larĝo de proksimume 250 km kaj 38 km respektive, (inundanta, superakvanta, superakveganta) areo de 2,700 km² kun averaĝa profundaĵo de 20.9 sinjoro Ĝi estis operaciita per _Hidroelectrica_ de Cahora Bassa kaj kolektive posedis per Mozambiko, kun 18% _equity_ fosto, kaj Portugalio, kiu tenis la cetera 82% _equity_.
Ekde (fermaĵo, adheraĵo) Zambezi (rivero), kiu estas la kvara plej granda _floodplain_ rivero en Afriko, havas ricevita malproksime pli reguligita (flui, fluo) kurzo. (Ega, Konsiderebla) _kapenta_ _fishery_ havas ellaborita en la akvobaraĵo. La _kapenta_ estas alprenita al deveni de Lago _Kariba_ kie ĝi estis prezentita de Tanganjiko. Ĉiujara kapti de _kapenta_ en la Cahora Bassa interdigigi 2003 superita 10 mil tunoj.
La Kapitalo
Tradukoj kaj adaptoj
La libro estis tradukita al plej gravaj lingvoj de la mondo.
Cahora Bassa
Referencoj
-->
La Kapitalo
Tradukoj en Esperanto
Pro la komplekseco de la libro, jam de frua tempo diversaj aŭtoroj verkis resumojn kaj kompendiojn. Unu el ili, farita de Frederiko Engelso, troviĝas en Esperanto en unua eldono de la unua parto de la Kapitalo:
Georgo Fulberto: "La kapitalo" koncize. Kun recenzo de Lucas Zeise. Elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS), 2012, 98 paĝoj, ISBN 978-2-918300-72-4. (En la listo de MAS-libroj la n-ro 75)
Eksponperiodo (fotado)
Eksponperiodo (aŭ laŭ ReVo: tempo de impreso) estas periodo da tempo, dum kiu obturatoro estas malfermita por lumo por ekspono de foto. Do lumsensa materialo dum ĉi tiu periodo estas sub kontinua ago de la lumo.
Se kvanto de la lumo dum eksponperiodo estas varia do estas plena eksponperiodo kaj efika eksponperiodo. La efika ĉiam estas ne pli granda ol la plena.
Plena eksponperiodo estas periodo ekde komenco de malfermo de la obturatoro ĝis fino de la fermo.
Efika eksponperiodo estas eksponperiodo, kiu devus esti por fari la saman fotan efekton, se kvanto de la lumo estus la sama dum la tuta eksponperiodo kaj egala al ĝia maksimuma reala valoro.Se la variado de kvanto de la lumo estas pro specialaĵo de la obturatoro, oni difinas rendimenton de la obturatoro kiel rilatumo de la efika eksponperiodo kaj la plena eksponperiodo. Kutime por la sama obturatoro ĝia rendimento estas des pli granda ju pli granda estas la eksponperiodo kaj ju malpli granda estas la relativa truo.
(13663) 1997 GA14
(13663) 1997 GA14 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Lee Ritenour
Lee Mack Ritenour (naskiĝis en 11-an de januaro 1952 en Los-Anĝeleso) estas usona ĵazgitaristo, komponisto kaj produktisto. Li muzikis ekde 1991 ĝis 1998 en la glatĵaza bando Fourplay. Li publikigis pli ol 30 diskojn kaj ricevis 17 Gremiojn. Liverkis krom por sij projektoj ankaŭ kiel studiomuzikisto por muzikistoj kiel Al Jarreau, Barbra Streisand, Herbie Hancock kaj Pink Floyd.
Castelfranco in Miscano
- prononco - estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Benevento. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Najbaras la komunumoj Ariano Irpino (AV), Faeto (FG), Ginestra degli Schiavoni, Greci (AV), Montecalvo Irpino (AV), Montefalcone di Val Fortore kaj Roseto Valfortore (FG).
Bantzenheim (stacidomo)
Bantzenheim estas franca stacidomo sur linioj - Chalampé kaj Neuf-Brisach - Bantzenheim, situanta en  Bantzenheim, en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Geografio de Argentino
La teritorio de Argentino estas la dua plej granda de Sudameriko post tiu de Brazilo kaj la oka laŭ etendo de la tuta mondo. Limas kun Ĉilio, Bolivio, Paragvajo, Brazilo kaj Urugvajo. Ties geografoi estas tre varia, kaj estas ebenaĵoj oriente, montaroj centre kaj montaregoj okcidente. La lando troviĝas trapasata okcidente de nordo al sudo per la Andoj, kiuj markas la limon kun Ĉilio. La plej alta pinto de Argentino (kaj de la mondo, krom Himalajo) estas Aconcagua, de 6960,8 msm.
La argentina teritorio sub fakta suvereneco estas tre longa: 3779 kilometroj el norda al suda pintoj, de La Quiaca al Ushuaia.
Areo
La teritorio de Argentino estas la dua plej granda el Sudameriko kaj la oka laŭ etendo de la tuta Tero. Ĝi estas formata de amerika sektoro kaj alia antarkta (kies suvereneco estas postulita).
La areo de la amerikan sektoro de Argentino havas 2 795 677 km². El tiuj, 2.780.400 km² korespondas al la landa teritorio sub fakta suvereneco, tio estas, la urbo Bonaero, la 22 kontinentaj argentinaj provincoj kaj la departementoj Ushuaia kaj Río Grande de Fajrolando. La resto estas konstituata de la arkipelagoj sub konflikto kontraŭ Unuiĝinta Reĝlando, kiu kontrolas ilin de facto; tio inkludas 11.410 km² de Malvinoj (Falklandoj), 3560 km² de Sud-Georgioj, kaj 307 km² de Sud-Sandviĉinsuloj. Tiuj tri arkipelagoj formas parton de la Insuloj de Suda Atlantiko.
La areo de la antarkta sektoro ―nome areo sub la principoj de la Antarkta traktato― estas 965 597 km²; tiuj korespondas al la Argentina Antarkto (postulita teritorio), inkludita kiel departamento de la provinco de Fajrolando aŭ Fuegio. Krome, tiu areo inkludas la areojn de la Sudaj Ŝetlandaj Insuloj kaj de la Sudaj Orkadoj.
Situo
Argentino estas situanta en la sudo de la kontinento Ameriko, kaj formas parton de la Suda Konuso kun Ĉilio, Urugvajo, Paragvajo kaj suda Brazilo.
Tamen, la projekto de la 4a eldono de Limits of ocean and seas de 2001 pasas al la Terlango Dungeness la interocenan limon klarigante ke tio estis interkonsentita de Argentino kaj Ĉilio en 1984. Pri la kanalo Beagle, Argentino ne konsideras ĝin inkludita en iu oceano.
La eksterakva teritorio sub efektiva suvereneco de Argentino etendas tra pli ol 33° de latitudo inter ties norkaj kaj suda pintoj, kaj tra preskaŭ 20° de longitudo de oriento al okcidento. Laŭ la retejo de la Nacia Geografia Instituto, ĝi havas 1423 km de oriento al okcidento kaj 3694 km de longo el nordo al sudo, klarigante ke la plej foraj pintoj estas la jenaj: oriente, pinto situanta ĉe la urbo Bernardo de Irigoyen, en la provinco Misiones, ĉe ; okcidente pinto okcidente de la monto Bertrand aŭ Agassiz Norte en la Nacia parko Los Glaciares, provinco Santa Cruz: ; norde la kunfluo de la riveroj Grande de San Juan kaj Mojinete, en la provinco Jujuy ĉe ; kaj sude la Kabo San Pío, sude de la Granda Insulo de Fajrolando, ĉe ; tamen, la retejo de la Subsekretario de Katastro de Fajrolando indikas, ke la kabo Punta Falsa kaj la Blanka Insuleto  troviĝas ankaŭ pli sude ol Kabo San Pío.
Naturaj regionoj
Laŭ la plej ĵusa informo de la Monda Fonduso por Naturo (WWF) Argentino estas la naŭa lando (inter pli ol 150) kun plej granda naturaj riĉo kaj biodiverseco. Laŭ la informo de WWF, Argentino estas antaŭata laŭ naturaj riĉo kaj biodiverseco nur de la kontinentlandoj Brazilo, Ĉinio, Usono, Rusio, Barato, Aŭstralio kaj de la mezgranda sed tre insulara Indonezio.
En 2011, la akvofaloj de Iguacuo (en la provinco Misiones) estis proklamitaj kiel unu el la Sep naturaj mirindaĵoj de la mondo La argentina kontinenta teritorio estas situanta inter la Andoj, la Suda Atlantiko kaj la Antarkto. En la lando eblas distingi tri grandajn geografiajn areojn klare diferencitaj:
En la nordo de la lando troviĝas regionoj de densa vegetaĵaro; en kelkaj sektoroj tiu estas arbara kaj en aliaj estas ĝangala, komponita de la ĉaka regiono kaj de la marĉo Iberao; tiuj zonoj de abunda vegetaĵaro miksiĝas kun aliaj etendaj zonoj de palmaroj kaj herbejoj. La misiona regiono estas diferencigita areo, kiel pludaŭro de la montaroj de Brazilo, kun malaltaj sed krutaj montaroj, de subtropika klimato, tre malsekaj kaj vegetaĵaro ĝangala. La nordokcidento de la ando estas okupata de regiono de altebenaĵoj nome Punao de Atakamo aŭ Altiplano.
En la centro de la lando troviĝas la pampa ebenaĵo, kiu povas dividiĝi en du regionoj: Malseka Pampo kaj Seka Pampo. Tiu lasta havas pli kontinentan klimaton. En la Malseka Pampo la Sierra de la Ventana kaj Tandilia (kun maksimuma alto apenaŭ supera al 500 metroj super la marnivelo) estas la unikaj geografiaj elementoj kiuj rompas la monotonecon de la pejzaĝo kaj estas restoj de tre antikva montaro.
En la centrokcidento de la lando troviĝas la regiono Kujo, kiu estas konstituita de la provincoj San Juan, Mendoza kaj San Luis, kie hegemonias montara reliefo, kun malabunda vegetaĵaro.
Sude de la lando troviĝas la Patagonio, etenda zono de altebenaĵoj kaj montetaroj de deveno el la Antaŭkambrio, kiu enhavas la provincojn Río Negro, Neŭkeno, Ĉubutio, Santa Cruz kaj Fajrolando.
Jeßnitz (Anhalto)
La loĝloko Jeßnitz ĝis la fino de 2009 estis memstara urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝis en la distrikto Anhalt-Bitterfeld de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 1-an de januaro 2010 la komunumo iĝis parto de nove kreita urbo Raguhn-Jeßnitz; fine de la nova urbo havis  loĝantojn.
Geografio de Argentino
Naturaj regionoj
En nordoriento kaj centroriento de la lando estas la ĉefaj riveroj, kiuj korespondas al la Plata Baseno, la tria laŭetende baseno de la Okcidenta Hemisfero. La ĉefaj rivreoj tiuregione estas la jenaj: Paragvajo, Bermejo, Colorado, Urugvajo kaj la plej longa, la Paranao. La du lastaj iras kune ĝis renkontiĝos ĉe la estuaro de la rivero Plata. Tiu estuaro estas la plej granda de la planedo kaj alfluas en la areon de la Atlantiko koresponda al la Argentina Maro. La tero kiu troviĝas inter ambaŭ riveroj estas nomata Mezopotamio kaj estas kunhavata de la provincoj Misiones, Corrientes kaj Entre Ríos.
Argentino havas 4665 km de oceanaj marbordoj en sia amerika sektoro. La zono de la Atlantiko sur la kontinenta platformo estas malkutime larĝa kaj nomiĝas Argentina Maro, kiu enhavas gravajn resursojn pri fiŝkaptado kaj nafto. La marbordoj varias el zonoj de dunoj al klifoj. La alternado de malvarmaj marfluoj el Antarkto kun varmaj el Brazilo permesas, ke la temperaturo de la marbordoj ne malsuprenitas uniforme laŭ la descenso en la latitudo, ses male montras variojn. La suda marbordo de Fajrolando formas la nordan marbordon de la Drake-pasejo.
Orografio
La ĝeneralaj karakteroj de la orografio de Argentino estas montaroj okcidente kaj ebenaĵoj oriente, kio formas planimetrion kiu malaltiĝas el okcidento al oriento.
La okcidenta areo estas formata de la ĉefa zono de la Andoj. Norde troviĝas la plej altaj sektoroj de la montaro, kiuj estas ankaŭ la plej altaj de la kontinento. Tie troviĝas la monto Aconcagua, kiu kun alto de 6960,8 metroj super marnivelo, estas la plej alta punkto de la mondo ekster Himalajo. La patagonia ero de Andoj, tamen, posedas pintojn multe pli malaltajn ol tiuj de la nordo.
Norde, oriente de Andoj kaj ankaŭ en direkto nordo-suden etendas la Ĉeandaj Montaroj, nome serio de sierras laŭŝtupare kiuj kunformas valojn tre loĝatajn. Sude de tiuj troviĝas la Pampecaj Montaroj, pli disaj kaj separitaj per ebenaĵoj.
La patagonia altebenaĵo estas aro de altiplanos kaj altaj ebenaĵoj aridaj, inter Andoj patagoniaj kaj la Atlantiko, kie ĝi falas krute el altaj klifoj kiuj rigardas al la Argentina Maro. Tie troviĝas ankaŭ la plej profunda depresio el tuta Ameriko: la Laguna del Carbón (Santa Cruz) je 105 metroj sub la marnivelo.
En orienta Mezopotamio, ĉe deklivaro de la Brazila Masivo, la reliefo prezentiĝas kiel malaltaj montetaroj en la provinco Misiones. Sude, en la provincoj Corrientes kaj Entre Ríos, ili transformiĝas en cuchillas (tranĉiletoj) aŭ montetoj de sedimenta deveno eĉ pli malaltaj, kio konstituas undecan topografion.
Königsfeld (Supra Frankonio)
Königsfeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bamberg kaj en la distriktaro Supra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Steinfeld - al la komunumaro krome apartenas la najbaraj komunumoj Stadelhofen kaj Wattendorf.
La komunumo situas en la regiono Supra Frankonio-Okcidento inter la urboj Bamberg kaj Bayreuth ĉe la orienta limo de la distrikto Bamberg, rande de Frankonia Svislando. La partoj de la komunumo estas ĉirkaŭ 450 ĝis 480 metrojn super la marnivelo.
La Aufseß leviĝas en Königsfeld, 23-kilometra longa rivereto, kiu enfluas la Wiesent ĉe Doos. La Wiesent, kiu fluas tra Treunitz en paralela valo, kaj la Aufseß estas la konstante fluantaj akvokorpoj en la komunumo. Huppendorf, Laibarös kaj Poxdorf ne havas fluantajn akvojn. La manko de akvo kaj la penetrebla karsta grundo estis kialo de fojaj akvomankoj en sekaj somermonatoj antaŭ ol la akvotuboj estis konstruitaj.
Gabdulkhai Akhatov
Gabdulkhai AKHATOV (naskiĝis la en la Respubliko de Tatarstano, Rusio, Sovetio, mortis la  en la Respubliko de Tatarstano) estis rusa lingvisto, sciencisto, orientalisto, profesoro (1970), socia aktivisto kaj organizanto de la scienco, poligloto.
Königsfeld (Supra Frankonio)
Blazono
La krono signifas la nomon de la komunumo (Königsfeld germane signifas "kampo de reĝo"). La du draŝiloj venas de la blazono portata de la Sinjoroj de Königsfeld. La pekteno rilatas al la patrono de la katolika paroka preĝejo, Sankta Jakobo la Maljuna.
Gabdulkhai Akhatov
La sciencisto estas aŭtoro de pli ol 200 libroj kaj artikoloj.
9619 Terrygilliam
9619 Terrygilliam estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Gabdulkhai Akhatov
Kampo de esplorado: Filozofio de lingvo, altaja kaj tjurka lingvoj kaj dialektoj de la tatara lingvo, frazeologio, la kompara studo de lingvoj, etnografio.
9619 Terrygilliam
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usondevena brita aktoro Terry Gilliam, ano de la humura grupo Monty Python.
Gabdulkhai Akhatov
La fondinto de la moderna tatara filologio.
Organizanto kaj gvidanto, membro de multaj lingvaj ekspedicioj.
Tihamér Margitay
Tihamér Margitay [margitai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Margitay Tihamér estis hungara pentristo. Tihamér Margitay naskiĝis la  en Jenke (Hungara reĝlando, nuntempa Jenkovce en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Tihamér Margitay akiris diplomon en Reĝa Modela Desegna Lernejo en 1879. Lia ĉefinstruisto estis Bertalan Székely. Helpe de stipendio li daŭris la lernadon en belarta akademio en Munkeno. En 1881 li hejmenvenis kaj ekspoziciis kaj multe pentradis. En 1897 li partoprenis en kolektiva pentrado pri Transilvanio. Li plej ofte pentradis ĝenrojn. Li ricevis 6 premiojn. Li mortigis sin.
1495 Helsinko
1495 Helsinko estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la finnlanda ĉefurbo Helsinko.
Ebeno
Ebeno estas
Bantzenheim
Bantzenheim estas franca situanta en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Bantzenheimois.
Linio 12 de la metroo de Barcelono
Linio 12 de la metroo de Barcelono, mallongigita al L12 konata kiel " - ", parto de Linio Barcelona-Vallès, estas metrolinio en Barcelono. Ĝi estas ekspluatata de FGC.
NGC 1025
NGC 1025 (aliaj indikoj — PGC 9891, ESO 154-4, IRAS02347-5504) estas galaksio en konstelacio Horloĝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Naotake Hanyu
Naotake Hanyu (japane 羽生 直剛, n. ) estas japana futbalisto. Li de 2006 ĝis 2008 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Johann Schober
Li aniĝis junaĝe en la aŭstra imperiestra polico kaj iĝis ties gvidanto ĝis 1918. Kiam oni deklaris la Aŭstran Respublikon, Schober deklaris la lojalecon de la polico al la nova registaro kaj tiel eble malhalpis internajn batalojn. Li ĉiam montriĝis kapabla kaj honesta, tiel akiris konfidon de la publiko kaj de reprezentantoj de aliancanoj en Aŭstrio. Oni komisiis lin en 1921 por formi koalican registaron kun la kristansociala kaj pangermana partioj. Li iniciatis amikajn rilatojn al la postaj ŝtatoj de la Habsburga Imperio, tiel li subskribis traktaton kun Ĉeĥoslovakio en decembro de 1921. Pro tio la pangermanoj retiriĝis el la koalicio, ĉar ili vidis en la traktato malhelpon por unuiĝon de Aŭstrio kaj Germanio. Schober demisiis en majo de 1922 kaj iĝis denove gvidanto de la polico.
Li estis duafoje kanceliero inter 1929 kaj 1930, vic-kanceliero kaj eksterafera ministro ĝis januaro de 1932. Li subskribis traktaton kun Germanio en marto de 1931, kiu povintus gvidi al doganunio de Aŭstrio kaj Germanio, sed je premo de la francoj kaj ĉeĥoslovakoj li ne realigis tion.
Listo de ĉefurboj
Ĉi tiu paĝo enhavas la liston de la ĉefurboj en alfabeta ordo.
Botany Bay
Botany Bay estas kvartalo kaj golfeto lokita ene de la aŭstralia urbo Sidnejo, en Novsudkimrio. Enfluiĝas en la golfeton la du riveroj Cooks kaj Georges.
Ĝi estis la loko, kie James Cook por la unua fojo surteriĝis sur la aŭstralia kontinento la 29-an de aprilo 1770 post ampleksa esplorado de Nov-Zelando. Ĝi sekve fariĝis karcera kolonio.
Imre Kőmíves
Imre Kőmíves [kOmIveŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kőmíves Imre estis hungara aktoro, teatrestro, verkisto. Lia malofta pseŭdonimo estis Csobánszky, lia edzino estis Anna Lukács, iliaj konataj genepoj estis Erzsi Kőmíves kaj Sándor Kőmíves (1897).
Imre Kőmíves naskiĝis la en Bodajk, li mortis en 1921 en Budapeŝto.
Biografio
Imre Kőmíves frekventis bazlernejon en Lepsény, kolegion en Pápa, tiutempe li jam poemadis. Li aliĝis al migra teatra kompanio de Károly Szuper en Pápa en 1857. En la sekvaj jaroj li estis aktoro preskaŭ en ĉiuj urboj de Hungarlando. Jen kelkaj urboj aŭ teatrestroj, kie li ludis: Győr (1861, 1877), Debrecen (1865), Gerő Aradi (1866), Miskolc (1868, 1877), György Völgyi (1870, 1878), Andor Sztupa (1871), Hungara Teatro en Kassa (1879), Alajos Bogyó (1883). Li fondis 2 teatran kompanion en 1869 en Kecskemét, respektive en Nagyvárad. Li forlasis la scenejon en 1908.
Movado por civitanaj rajtoj
Movado por civitanaj rajtoj estas laŭ ĝenerala kompreno socia movado, kiu provas realigi respektive venkigi la homajn kaj civitanajn rajtojn de la tuta civitanaro (ekzemple en la ŝtatoj de la Orienta Bloko dum la soveta periodo) aŭ de diskriminaciitaj partoj de la civitanaro (ekzemple de la nigruloj en Usono). La rimedoj de civitanrajtaj movadoj estas precipe pacaj, ekzemple la civila malobeo de diskriminaciaj reguloj kaj leĝoj, laŭ la modelo de Mahatmo Gandhio, kaj manifestacioj.
Pastramo
Pastramo (rumane: Pastramă) estas speco de fumaĵita, peklita bovaĵo. Ĝi origine venas el Rumanio, kie ĝi antaŭ ĉio estas farata el ŝafaĵo.
Ĝi estas populara en Usono, speciale en Novjorko. Tie oni maldike tranĉas la viandon kaj uzas ĝin kiel surmetaĵon por sandviĉoj. Pastramo estas surtabligata varma aŭ malvarma, kun iom da miksitaj pikloj. La 'Novjorkstila'-pastramo estas farata de peklita, spicigita kaj fumaĵita bovobrusto. La manĝaĵo estis enkondukita tie, dum la dua duono de la 19-a jarcento, fare de judaj enmigrantoj el Rumanio kaj la areo de la hodiaŭa Moldavio. Pastramo estas akirebla en ĉiu juda delikataĵovendejo en Usono ofte nomata "deli".
En la hodiaŭa Rumanio en la plejmulto de la butikoj ankoraŭ vendiĝas nur pastramă el porkaĵo. Bovaĵo vendiĝas sub la nomo carne de vițel (bovida viando).
Slovenské Pravno
Slovenské Pravno, hungare Tótpróna, germane Windischproben [vindiŝproben] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Slovenské Pravno situas laŭ flankovojoj. Turčianske Teplice troviĝas je 11 km.
Castellabate
Castellabate [kastelaBAte] estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno.
Slovenské Pravno
Historio
La loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 en formo "Prauna". La latina loknomo "Prona Sclavonicalis" aperis en 1453, la hungara "Thothprona" en 1514. En 1655 ĝi iĝis kampurbo, sekve regiona komerca centro. Tiutempe diversaj korporacioj formiĝis. En 1715 oni komputis tie 35 familiojn pagantajn impostojn. En 1785 874 vilaĝanoj loĝis en 144 domoj, en 1828 911 vilaĝanoj loĝis en 115 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). Fine de la 19a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tótpróna 968 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Slovenské Pravno 938 homoj, (923 slovakoj).
Castellabate
Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Constabilis, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Perná (apartigilo)
Nomon Perná havas pluraj setlejoj:
Rapidecregulilo
Varieblaj rapidecreguliloj nuntempe apartenas al la normaj ekipaĵoj de la rotaciteĥniko. Ili ĉie estas aplikataj kie la regado de rotacio postulas la sekvantajn proprecojn: Esence la funkcio de rapidecregulilo per regulado de frekvenco estas regi la fluon de energio de la fonto al la procezo. Energio estas liverata al la procezo per la motorakso. Du fizikaj kvantoj priskribas la staton de la motorakso: turnmomanto kaj rapideco. Por regi la fluon de energio estas necese kontroli ĉi tiujn kvantojn. Praktike nur unu el ĉi tiuj kvantoj estas kontrolata, tiamaniere ekzistas aŭ rapideckontrolado aŭ turnmomantkontrolado. Kiam la regulilo operacias sub turnmomantkontrolado la rapideco estas difinata far la ŝarĝo de la motoro, kaj sub rapideckontrolado la turnmomanto estas difinata far la ŝarĝo de la motoro.
Antaŭe, nur kontinukurentaj motoroj estis uzataj, ĉar ili povis facile atingi la necesan rapidecon kaj turnmomanton sen uzi komplikitan elektronikon. Tamen la ĉefaj kaŭzoj por la evoluado de alternkurenta variebla rapidecpropulsa teknologio estas konstrui teknologion, kiu unuflanke imitas la bonegajn proprecojn de la kontinukurenta motoro, kiaj rapida turnmomanta respondo kaj rapidecprecizo, kaj aliflanke la uzado de la fortikaj malmultekostaj kaj prizorglibera alternkurentaj motoroj.
Kontinukurenta motorpropulsoj
En la kontinukurenta motoro, la magneta kampo estas kreata per la kurento tra la kampovolvaĵo de la statoro. Ĉi tiu kampo estas ĉiam metata perpendikulare je la kampo kreata per la armaturvolvaĵo. Ĉi tiu kondiĉo, konata kiel kampa orientado, estas necesa por krei la maksimuman turnmomanton. La komutatora brosaro asertas, ke ĉi tiu kondiĉo kontinuas malgraŭ la ŝanĝa pozicio de la rotoro. Kiam la kampa orientado estas atingita, la kontinukurenta motora turnmomanto estas facile kontrolata per variado de la armatura kurento, dum la magnetiga kurento restas konstanta. La avantaĝo de kontinukurenta regado estas, ke rapideco kaj turnmomanto estas kontrolataj rekte per la armatura kurento: t.e. la turnmomanto estas la interna regulcirklo kaj la rapideco estas la ekstera regulcirklo kiel ilustrite en la supra figuro.
Malavantaĝoj:
Enkonduko de Alternkurenta propulsoj
Avantaĝoj:
Alternkurenta propulsa frekvencoregulilo kun pulsdaŭra modulado
Proprecoj:
Kontraŭe al la kontinukurenta regado, la alternkurenta propulsfrekvenca kontrola teĥniko uzas parametrojn, kiuj estas produktataj ekster la motoro, nome la tensio kaj la frekvenco. Ambaŭ tensia kaj frekvenca referenco estas kondukataj en la modulatoron, kiu simuladas alternkurentan sinusan ondon kaj enigas ĉi tiun en la motorajn volvaĵojn. Ĉi tiu teĥniko estas nomata pulsodaŭra modulado kaj ĝi uzas la fakton, ke estas muntita dioda rektifikilo en la kurentfonto kaj la intera tensio estas regulante konstanta. Tiu invertilo kontrolas la motoron per ŝanĝo de la formo de pulsdaŭre modulita ondo, tiamaniere regas ambaŭ la tension kaj la frekvencon. Tre grave estas, ke ĉi tiu metodo ne uzas retrokupladan aparaton, kiu mezuras la rapidecon kaj la pozicion de la motorakso kaj retrokuplas ilin en la regulcirkviton. Tia aranĝo, sen retrokuplada aparato, estas nomita malferma regulcirkvita regado.
Malavantaĝoj:
Ĉe ĉi tiu teĥniko, ofte konata kiel skalara kontrolado, kamporientado de la motoro ne estas uzata. Anstataŭ frekvenco kaj tensio estas la ĉefaj kontrolaj variabloj kaj estas aplikitaj al la statora volvaĵoj. La kondiĉo de rotoro estas neglektata, kio signifas ke la rapideco kaj la pozicio ne estas retrokuplataj. Tial, turnmomanto ne povas esti kontrolata kun iu ajn precizeco. Plue, la teĥniko uzas modulatoron, kiu baze malrapidigas la komunikadon inter la enirantaj tensiaj kaj frekvencaj signaloj kaj la bezono de la motoro rapide respondi al ĉi tiuj ŝanĝitaj signaloj.
Alternkurenta propulsa fluksvektora frekvencoregulilo kun pulsdaŭra modulado
Proprecoj: Por simulado de la magnetaj operaciaj kondiĉoj de la kontinukurenta motoro, t.e. simulado de kamporientada procezo, la fluksvektora regado bezonas la spacan angulan pozicion de la rotora flukso ene la alternkurenta indukta motoro. Kun fluksvektoraj frekvencoreguliloj, kamporientado estas atingita per elektronikaj rimedoj anstataŭ la meĥanika komutatora brosaro ĉe la.kontinukurenta motoro. Informo pri la rotora kondiĉo estas akirata per retrokuplado de rotorrapideco kaj angulpozicio relative je la statorkampo uzante pulsenkodilon. Regado kiu uzas rapidecenkodilojn estas referata kiel ferma regulcirkla regado. Samtempe la motoraj elektrikaj trajtoj estas matematike modelataj per mikrocirkvitoj, kiuj procezas la datenojn. La elektronika kontrolilo de fluksvektora frekvencoregulilo kreas elektrikajn kvantojn, kiaj tensio, kurento kaj frekvenco, kiuj estas la kontroladaj variabloj kaj kiuj estas kondukataj tra modulatoro al la alternkurenta motoro. Tial la turnmomanto estas malrekte kontrolata.
Avantaĝoj: Malavantaĝoj:
Alternkurenta propulsa kun rekta turnmomanta kontrolado
Kun rekta turnmomanta kontrolado (RTK), kamporientado estas atingata sen retrokuplado uzante altnivelan motorteorion por rekte kalkuli la motoran turnmomanton, sen uzi modulatoron. La kontroladaj variabloj estas magnetiga flukso kaj motora turnmomanto. Kun RTK ne ekzistas rapidecmezurilo aŭ pozicia enkodilo por retrokuplado de la rapideco aŭ de la pozicio de la motorakso. RTK uzas la plej rapidan ciferecan signalprocezan hardvaron kaj plej altnivelan scipovon pri motorfunkciado. La rezulto estas propulso kun turnmomanta respondo dekoble pli rapide ol ĉe iu ajn alternkurenta aŭ kontinukurenta propulso. La dinamika rapidecprecizeco estas okoble pli bona ol ĉe iu ajn malferma regulcirkla alternkurenta propulso kaj komparebla kun kontinukurenta propulso uzanta retrokupladon. Ĉar nuntempe ĝi estas la plej progresinta propulso akirebla, ĝi estas diskutota plue en ĉi tiu artikolo. Samtempe ĝi havigas pli profundan scion pri la varieblaj rapidecreguliloj ĝenerale.
La ĉi suba figuro montras la kompletan blokdiagramon.