cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sorocaba
Historio
Ĝi estis fondita de Francisco de Souza tiama ĝenerala-guberniestro de Brazilo en 1599 kun la nomo Nova Vila de Nossa Senhora da Ponte de Mont Serrat, en 1654 oni ŝanĝis ĝian nomon al Sorocaba, kio signifas "disirita tero" en tupia lingvo.
Esperanto en Sorocaba
En tiu municipo oni festas la Tagon de Esperanto-Movado en Sorocaba en ĉiu 21-a de majo. Oni kreis tiun feston per la municipa leĝo nombro 27/2001 de urbkonsilanto Gabriel Bitencourt.
Ĉirkaŭ 1915 loĝis en Sorocaba hispana esperantisto, kiu kredeble estus la unua diskoniganto de la lingvo tie.
Ĉirkaŭ 1950 estis grupo da samideanoj kunvenintaj ĉiusemajne en la sidejo de Sorokaba Spiritista Unuiĝo. La grupanoj Benedito Barbosa, Jorge Cordeiro kaj S. Toledo, kiuj tiutempe jam mem povis paroli la lingvon, invitis sr-on Manoel Blaz Garcia por gvidi la lecionojn. Kelkaj lernantoj jam faradis la perkorespondan kurson de BEL. Sed, post kelke da tempo la grupo ĉesigis sian aktivecon.
En 1957 oni gvidis elementan Esperanto-kurson en sidejo de Legio de Bona Volo (LBV).
Olívia Catuzzo, en la Ŝtata Lernejo Antônio Padilha semis Esperanton longatempe inter siaj lernantoj. Ŝi estis asociano de Kultura Kooperativo de Esperantistoj; multaj el la verkoj de SEK-biblioteko, hodiaŭ kun ĉ 600 volumoj, estis donacitaj de ŝi.
Alia granda disvastiganto de Esperanto en la urbo estis la leŭtenanto Antônio José Alves ĉe la soldatoj de la loka milita Fajrobrigado. Ankaŭ Carlos Matos multe laboris por la afero kaj eĉ organizis Esperanto-kurson en protestanta preĝejo.
La familio de Gentil Prestes, s-inoj Isolina Prestes kaj Maria Ilza Prestes dum longa tempo subtenis la Esperanto-klubon. Estis rimarkindaj batalantoj: Silvestre Bego, José Carlos Dorini Ramos, Manuel T. Garibaldi, Ivan Batista Nogueira kaj Daniel A. Giroto, speciale dum la preparo de la klubo-statuto.
En 1978 okazis tie la dua San-Paŭlia Esperanto-Renkontiĝo.
En 2001 estis kreita la "Memortago de Esperanto-movado en Sorocaba" de urba leĝo proponita de urbkonsilanto Gabriel Bitencourt. Nuntempe, la 21-a de majo estas oficiale festotago por Esperanto en Sorocaba.
Decembre 2002 okazis tie la Brazila Katolika Esperanto-Renkontiĝo.
Hallands län
Hallands län estas unu el la 20 modernaj provincoj de Svedio. Ĝia areo ampleksas tiun de la historia provinco Halando kaj krome ankoraŭ kovras parton de Smolando kaj Vestrogotio. Administra centro de la provinco estas la urbo Halmstad. Fine de en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
ISO 639
ISO 639 estas normo de la Internacia Organizaĵo por Normigado, kiu enhavas kodojn pri lingvaj nomoj. Ĝi enhavas 6 listojn :
23 lingvoj havas du triliterajn mallongigajn kodojn: derivitan de la angla nomo de la lingvo (ISO-639-2/B) kaj "terminologian", derivitan de la nomo de la lingvo en la lingvo mem (ISO-639-2/T).
Lingvokodoj
Menciinde estas, ke la unua ISO-dokumento pri lingvokodoj, kiu aperis en novembro 1967 (ISO/R 639:1967), jam traktis Esperanton (pere de la dulitera kodo "eo"). Esperanto aperas en ISO 639-1:2002, ISO 639-2:1998 kaj ISO 639-3:2007.
Vidu ankaŭ
Tiuj tabeloj provas listigi ĉiujn lingvojn laŭ ISO 639-kodo (ordigitajn laŭ esperantonomoj kontrolendaj) kun duliteraj kaj triliteraj kodoj kaj angla kaj franca nomoj kiel ili aperas en la paĝoj de Library of Congress, la Kongresa Biblioteko de Usono, por helpi al ĝustigo de la esperanto-traduko.
Magnolia (Seatla kvartalo)
Magnolia estas granda kvartalo en Seatlo, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi situas nordokcidente de la urbcentro kaj sudokcidente de la okcidenta parto de la Ŝipa Kanalo de Lago Vaŝingtono. Ĝi ricevis la nomon "Magnolia" pro erara kredo de la usona ekspertizisto kapitano George Davidson, kiu esploris kaj mapis la regionon en 1856, ke la Menzies-arbutoj super ĝiaj deklivoj estas magnolioj. Magnolia estas preskaŭ tute disigita de la cetera Seatlo per la trakoj de la fervojo Burlington Northern. Veturiloj al kaj el Magnolia devas uzis pontojn por el- aŭ al-veni la urbon.
Fontoj
Bazita sur la angla Vikipedio.
Distrikto Liptovský Mikuláš
Distrikto Liptovský Mikuláš estas la plej orienta distrikto en Regiono Žilina. Ĉefa urbo de distrikto estas Liptovský Mikuláš. La distrikto najbaras kun Distrikto Dolný Kubín kaj Distrikto Ružomberok (okcidente), Distrikto Brezno (sude), Distrikto Poprad  (oriente), Distrikto Tvrdošín  kaj Pollando (norde). La distrikto apartenas al nuntempa regiono Liptov.
Verneuil-sur-Serre (stacidomo)
Verneuil-sur-Serre estas franca stacidomo sur linio La Plaine - -  (landlimo), situanta en  Verneuil-sur-Serre, en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio La Plaine - Hirson - Anor (frontière) (229000).
István Ráth-Végh
István Ráth-Végh, laŭ la hungara vortordo Ráth-Végh István (naskiĝis la en Budapeŝto, mortis la  samloke) estis hungara juristo kaj verkisto. Li estis filo de Károly Ráth (entreprenisto), lia edzino estis Mária Zipernovszky.
Li estas plej konata per siaj kolektoj de kuriozaĵoj («Historio de la homa stulteco» kaj aliaj).
Inter la ceteraj verkoj de Ráth-Végh estas la rakonto «Hungara Diogeno el Parizo» priskribanta la sorton de David Mentelli.
Biografio
István Ráth-Végh frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Ekde 1913 li estis juĝisto pri infanoj (malplenkreskuloj). Inter 1921 kaj 1934 li estis advokato. Komence li kompilis jurajn tekstojn, poste li verkis novelojn, eĉ romanojn. En tiuj verkoj li kolektis strangaĵojn, humuraĵojn, interesaĵojn el la paseo.
Li ricevis nobelecon en 1909. Li edziĝis en 1927.
Kuriaj komicioj
La kuriaj komicioj (latine: comitia curiata) estis antikva Roma asembleo. Ties povoj malsamis inter la epoko de la Romaj reĝoj kaj tiu de la Roma respubliko, sed ĉiam ekzistis rajtoj pri testamentoj kaj adoptoj. Simile pri la anoj de tiu asembleo: sub la reĝoj ĝi estis popola asembleo, sub la respubliko asembleis nur tridek liktoroj.
Sub la reĝoj
Tiam la popolo disis je tri triboj, nomataj Tities, Ramnes kaj Luceres, sed la ĉi-tempaj historiistoj ne samopinias pri la senco de tiu diso (kvankam la nomoj verŝajne Etruskis): eble temas pri la tradicia diso de la hindeŭropaj socioj (kultivistoj, pastroj kaj militistoj), aŭ pri la tri etnaj eroj de la Roma socio (Latinoj, Sabinoj kaj Etruskoj), aŭ la diso sekvis la loĝlokon.
Ĉiukaze estis po dek kurioj (curiae) por unu tribo. La komicoj estis la asembleo de la tridek kurioj.
Dum la respublika epoko
Tiuepoke, la kuriaj komicioj estis nur plu simbola asembleo de tridek liktoroj.
Tiuj liktoroj ordinis la rex sacrorum ("reĝon de la sakraĵoj"), la plej gravan Roman pastron; ili validigis la testamentojn kaj la adoptojn; kaj ili akceptis (sed ne povis malakcepti) la lex curiata de imperio, la leĝon kiu donis povon al la pretoroj kaj konsuloj.
La kuriaj komicoj do nur estis simbolaj ekde la respublika epoko. La asembleo pluekzistis ĝis la epoko de la Severoj.
Verneuil-sur-Serre
Verneuil-sur-Serre estas franca situanta en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Verneuillois.
31437 Verma
31437 Verma estas tre malgranda meze hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Abhishek Verma, rekompensita kiel plej bona en lia kategorio kaj gajnanto de la unua rango en la Intel International Science and Engineering Fair de 2014 pro lia projekto en teamo pri bestoscienco. Li gajnis ankaŭ vojaĝon en Ĉinion kiel premio de la " Fondaĵo Intel por kultura kaj scienca vizito en Ĉinio ". Li estis lernanto ĉe la Publika Lernejo Maharaja Agarsain, Delhio, Barato.
Nikodem Sulik
Nikodem Sulik-Sarnowski (naskiĝis la 15-an de aŭgusto 1893 en Kamienna Stara, apud Dąbrowa Białostocka, mortis la 14-an de januaro 1954 en Londono) – pola militara komandanto, subkolonelo de infanterio en la Dua Pola Respubliko, brigada generalo de Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento.
Fino de la unua mondmilito kaj la pola-bolŝevika milito
Ĝis 1918 estis oficiro de la armeo de Rusa Imperio. En 1918 aktivis en Memdefendo de Grodno. De la 25-a de januaro 1919 ĝis la 16-a de majo 1922 komandis kompanion en Bjalistoka Regimento de Pafistoj, kiu konsistigis la Unuan Litovan-Belorusan Divizion, kaj post ties reformiĝo – la Kvaran Brigadon de la Dua Litova-Belorusa Divizio. Kune kun sia regimento batalis dum la pola-bolŝevika milito kaj partoprenis la ribelon de Lucjan Żeligowski kaj konkeron de Vilno septembre 1920.
Dua mondmilito
Defenda milito 1939
De la 17-a de septembro1939, post soveta invado en Pollandon, komandis akrajn poziciajn kaj retiriĝajn batalojn de la Regimento de KOP (Korpuso de Landlim-Protekto) "Sarny" kun atakanta Ruĝa Armeo, en KOP-grupiĝo de generalo Wilhelm Orlik-Rückemann. Post la batalo de Kock ne iris al mallibero, sed komencis konspiran agadon.
Dum elmigrado
Post la milito restis inter elmigrantaro en Britio. Kiel unu el malmultaj polaj generaloj, kiujn prizorgis la brita National Assistance Board - rifuzis tamen akcepton de ĉiusemajna monhelpo en alteco de 2 britaj pundoj, difinante tion kiel almozo. Setlis en Londono, kie mortis kaj estis entombigita en Tombejo Brompton en Londono. La 12-an de septembro 1993 okazis en Dąbrowa Białostocka kaj vilaĝo Kamienna Stara salut-solenaĵo en la patrio kun meto de la cindraĵoj de Generalo Sulik kaj lia edzino Aniela al la tombo apud preĝejo al Sankta Anna en Star Kamienna.
Gusztáv Hennyey
HENNEY Gusztáv (henjei) estis hungara generalkoloneklo, ministro pri eksteraj aferoj naskita en Koloĵvaro la 25-an de septembro 1888 kaj mortinta en Munkeno la 14-an de junio 1977.
Biografio
Gusztáv Hennyey finis kadetlernejon en 1907 en Budapeŝto. En 1917 li iĝis kapitano kaj ĝis 1925 li laboris en la Ministerio pri Defendo, poste li estis ĝis 1933 militataŝeo en Parizo, Beogrado kaj Ateno. En jaroj 1933–37 li estis gvidanto de la 2-a sekcio de ĉefstabo. De 1-a de novembro 1938 li estis generalmajoro, komandanto de la 5. infanteribrigado, en 1941–42 komandanto de la 2-a korpuso, vicgeneralo, en jaroj 1942–43 intendanto pri la infanterio, en 1943–44 grupestro en la Ministerio pri Defendo. De 29-a de aŭgusto ĝis 15-a de oktobro 1944 li estis ministro pri ekstero, generalmajoro. La hungaraj faŝistoj post 15-a de oktobro arestis lin. Li liberiĝis en 1945 en Bayern kaj li vivis en Munkeno ĝis sia morto.
78
En la jaro 78 post Kristo okazis, interalie:
Mortoj
70er
Ĉaŭnoj
Ĉaŭnoj estas la komuna nomo de Chauna, nome genro de birdoj el la familio de kriuloj. Ties du membroj troviĝas en humidejoj de Sudameriko. Tiuj du specioj estas la jenaj:
Manpo
Manpo (aŭ Manpho, koree 만포시) estas municipa urbo en la provinco Ĉagang de Nord-Koreio.En 2008 ĝi havis loĝantaron de proksimume 116 760 homoj. Ĝi ricevis sian nunan statuson de 1988. La urbo dividiĝas de Ĝian', provinco Ĝilinio, Ĉina Popola Respubliko, per la rivero koree nomata Amnok (압록강) kaj ĉine Jalu (鸭绿江).
Ĉaŭnoj
Ili estas grandaj, fortikaj birdoj, kun malgranda lanugeca kapo, longaj kruroj kaj grandaj piedoj kiuj estas nur parte membranecaj. Ili havas grandajn spronojn en siaj flugiloj kiuj estas uzataj por luktoj pri partneroj kaj teritoriaj disputoj. La Suda kriulo estas ĝenerale sufiĉe komunaj kaj foje konsiderata damaĝbesto ĉar ĝi rabas rikoltojn kaj konkurencas kun farmobirdoj por manĝo. Kontraste la Norda kriulo estas relative rara kaj konsiderata Preskaŭ minacata.
La Krestoĉaŭno (Chauna torquata), ankaŭ konata kiel Kresta kriulo aŭ Suda kriulo estas trovata en sudorienta Peruo, norda Bolivio, Paragvajo, suda Brazilo, Urugvajo kaj norda Argentino. La Nigrakola kriulo aŭ Norda kriulo (Chauna chavaria), estas loĝanta reproduktulo en norda Kolombio, en departementoj Ĉokoo, Antjokio, Kordovo, Sukreo, Bolivaro, Magdalena, Santandero, kaj Cezaro kaj en statoj de nordokcidenta Venezuelo, nome Zulia, Mérida, kaj Trujillo. Resume la Norda specio loĝas nur en nordaj Kolombio kaj Venezuelo, dum la Suda loĝas el suda Peruo al suda Brazilo kaj norda Argentino.
La Vegetarano
La Vegetarano (koree: 채식주의자) estas triparta drama romaneto verkita de Han Kang. Ĝi eldoniĝis en 2007. Han Kang verkis ĝin surbaze de sia novelo "La frukto de mia virino" (1997). La loko estas hodiaŭa Seulo. La libro rakontas la decidon de Yeong-hye, dommastrino, kiu post koŝmaro pri homa krueleco decidis ekabstini de karnomanĝado, kaj la katastrofaj sekvoj de tiu decido en ŝia persona kaj familia vivo. La dua parto de la romaneto, "Mongolia Marko", gajnis la prestiĝan beletran premion Yi Sang (koree 이상문학상). La Vegetarano estas tradukita en almenaŭ naŭ lingvojn. En 2016 la angla traduko ("The Vegetarian") gajnis la internacian premion Man Booker.
Fonto
Bazita sur la angla Vikipedio.
Altamira (komunumo)
Altamira estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma marhavena urbo Altamira. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10003.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 162628 loĝantojn. El tiuj estis 81160 viroj kaj 81468 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1361,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 30 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 1000 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 16 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 112572 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1918 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,70 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
El la loĝantoj pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995, 94710 personoj apartenis al la katolika religio kaj 7900 personoj al la protestantisma religio. 5051 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 4911 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Is it true?
"Is it true?" estas la kanto de la islanda kantistino Yohanna kiu reprezentis Islandon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2009 en Moskvo (Rusio). Ĝi atingis la duan lokon malantaŭ la norvega reprezentanto Alexander Rybak, kiu gajnis per 387 poentoj, 169 pli ol la kanto "Is It True?". La kanto estis komponita de Óskar Páll Sveinsson kaj estis tradukita al diversaj lingvoj, inter ili: franca, rusa, germana kaj hispana. Yohanna atingis 218 poentojn en la finalo..
István Madas
MADAS István' [pr. madaŝ] estis hungara aktoro naskiĝinta en Nagyvárad la 12-an de aprilo 1878 kaj mortinta en Oradea la 26-an de oktobro 1925.
Lia kariero
István Madas debutis, kiam liestis 20-jara kaj vivigis komedirolulojn. En la jaroj 1923–1925 li estis ano de la teatro de Oradea. Li akiris la plej grandajn sukcesojn en popoldramoj de Ede Szigligeti kaj Ede Tóth, en teatraĵoj de Ferenc Molnár. Li solenis sian 25-an jubileon en Oradea (Ugrom Sanyi en popoldramo Gyerekasszony de József Bokor (pli juna)).
Podocarpus elatus
Podocarpus elatus, konata kiel la Pruno-Pino, aŭ la Bruna pino estas specio de Podocarpus endemia al la orienta marbordo de Aŭstralio, en orientaj Novsudkimrio kaj orienta Kvinslando.
Uzoj
La karnoplena parto de la semokonuso estas manĝebla, Oni uzas ĝin kiel spicaĵoj. La ligno estis aprezata por meblaro, domkonstruado, tegaĵo kaj stakoj en salakvo. Podocarpus elatus estas alloga ornama arbo. En pli aĝaj aŭstraliaj antaŭurboj ĝi povas esti vidita vici la straton, kiel ekzemple en Baldry Street, Chatswood.
Kantono Gregg (Teksaso)
La kantono Gregg situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. La kantona ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Longview.
Noizay (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Centro-Valo de Luaro.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Austerlitz - Bordeaux-St-Jean (570000).
I (cirila alfabeto)
и estas litero de la cirila alfabeto.
Satelita televido
Satelita televido baziĝas sur la perado de televidaj signaloj helpe de satelitoj troviĝantaj en orbito ĉirkaŭ la Tero. Krom televidaj programoj, oni ofte dissendas ankaŭ radiofoniajn programojn kaj ebligas aldone kelkajn aliajn servojn. Komence la satelitoj havis tre feblan dissendan povumon kaj ne estis tersinkrone lokitaj, do oni bezonis grandegajn turneblajn spegul-antenojn por ricevi la de la alŝutstacio plusenditajn signalojn. Praktike nur specialaj deŝutaj stacioj povis ricevi kaj plukonduki la satelite peritajn programojn. Sed la dissenda povumo de la satelitoj rapide kreskis kaj oni metis ilin sur, tiel permesante rektan ricevadon per fiksa anteno. Tiel ĉiu spektanto povas per malgranda malmultekosta "pelvo" kapti la programojn - kondiĉe nur, ke tiu povas vidi la sateliton. Do nenio baru la videblon. Ĉi ĉio bonege funkcias ĝis ĉirkaŭ ±70º norde aŭ sude de la ekvatoro.
Sociaj aspektoj
La socia influo de satelita televido estas tre nehomogena. Satelitaj programoj povas atingi multajn landojn samtempe kaj teorie do iel kontribui al la interkompreniĝo de la respektivaj popoloj. Sed praktike la situacio montriĝas iomete alie, ol eble unuavide atendota.
Fremdlingveco
La unua demando estas, en kiu lingvo oni dissendas. Praktike spektantoj inklinas interesiĝi nur pri programoj, kiujn ili povas kompreni. Do en multlingva Eŭropo la nombro da Franclingvanoj, kiuj spektas Germanlingvajn, Hispanlingvajn aŭ alinajbarlingvajn programojn estas sendube ne tre granda. Praktike nur homoj, kiuj loĝas proksime al la respektiva landlimo kaj pro tio regas iugrade la najbaran lingvon.
Teknike satelitaj televidkanaloj disponas pri pluraj eblaj sonkanaloj, do oni povus plurlingve akompani la televidan programon. Sed plursonkanale plurlingve produkti tutajn televidprogramojn estas multekoste. Malmultaj stacioj iugrade eluzas tiun teknikan eblon.
Ĉifrado
La dua demando estas, ĉu la programoj estas ĉifrataj. Malantaŭ ĉifrado troviĝas preskaŭ ĉiam iuspeca abonservo. Alivorte oni devas pagi por spekti la programojn. Tuj tio konsiderinde malgrandigas la spektantaron, specife se estas samtempe senkostaj programoj haveblaj. Evidente nur spektas pagendaĵon tiu, kiu entute kapablas pagi. En malriĉaj landoj evidente nur la riĉa elito. Aldone pagado antaŭkondiĉas pagemon en la senco, ke la programo devas atingi specifan nivelon de alogo por la spektanto. Pagonte, tiu ne povos simple iomete iam kaj iam inklini spekteti pagendan programon.
Al la kategorio de pagendaj programoj apartenas ankaŭ pornografiaj televidstacioj, kiuj sufiĉe ofte satelite ĉeestas.
Sed iam la ĉifrado rilatas ankaŭ al kopirajtaj problemoj.
Kopirajtoj
La tria demando estas, por kiuj landoj la programprovizanto aĉetis kopirajtojn. Se la kopirajto validas nur por sola lando, evidente la provizanto ne rajtas dissendi ekster la lando.
Pro kopirajtoj Britujo klopodas limigi siajn hejmlandajn satelitajn programojn radifaske nur al Britujo. Aldone la speciala programo por Britoj loĝantaj ekster Britujo, fakte larĝfaska kaj ricevebla ekster Britujo, estas ĉifrata kaj devas esti abonata.
Simile, Aŭstrujo ĉifras siajn ŝtatajn programojn, tiel ke nek Germanoj nek Svisoj, do Germanlingvaj ekster-Aŭstrujuloj, povas ricevi ilin. Sen Aŭstra poŝta adreso fakte ne estas eble, eĉ nur mendi la necesan malĉifran abonkarton. Simile statas pri Skandinavujaj landoj, kies loĝantoj povas interkompreniĝi kaj sekve povus kompreni la programojn de siaj simillingvaj najbaroj.
Malpermeso
En kelkaj landoj la ricevado de satelita televido estas leĝe malpermesita. Privatule nur posedi satelitan antenon jam estas punate.
En 2012 la sekvaj landoj malpermesas satelitan televidadon:
Kubo (tamen multaj uzas kaŝitajn antenojn)
Aldone en multaj demokratiaj sencenzuraj landoj domposedantoj havas la leĝan rajton malpemesi la muntadon de satelitspeguloj fare de siaj luantoj. Simile, iuj vilaĝoj aŭ eĉ urboj malpermesas la muntadon de satelitaj antenoj pro estetikaj kialoj. Oni ĉi-okaze estas devigata ricevi televidon per loka kabloreto.
Ĵamado
Eblas ĵami ankaŭ satelitajn televidon kaj radifonion. Tion oni efektivigas per ĵamado de la alŝuta signalo al specifa transponilo.
En 2010 la sekvaj landoj ĵamis diversajn TV-satelitajn programojn.
Por programliverantoj
Satelita televido — pli specife — cifereca satelita televido estas pli malmultekosta por la programprovizanto ol alispeca televida dissendado. Kompare al analoga satelita televido eblas kunpremi dekon da ciferecaj kanaloj en la spacon, kie antaŭe estis nur unusola analoga kanalo. Fakte satelita televido kia ajn, estas ege malpli multekosta ol ĉeno de teraj televid-elsendiloj kaj alie ol tersurface, satelitoj provizas sufiĉe da kanaloj.
Lastvice, satelita televido permesas ĉifradon, la bazon por starigi pagendajn programojn.
Por malplimultoj
Pli malmultekoste, nun eblas starigi kanalojn por pli malgrandaj grupoj de spektantoj. Aliflanke, la grandarea disvastiĝo de la signaloj ebligas alparoli tre diasporan publikon. El tio rezultas, ke programerojn, kiuj malmulte rolis en ĝeneralaj televidprogramoj, oni povas nun liveri senĉese al tre interesata, tre speciala, tre maldense disigita spektantaro.
Specialaj interesoj
Satelite troviĝas programoj speciale nur pri jaktado, akvosporto, ĉevalkursporto, kolektado de antikvaĵoj, turismo, aŭtoj, sanproblemoj, astrologio, ktp. Tiujn oni financas aŭ per abonada sistemo liĝe kun ĉifrado, aŭ simple per pli celcerta reklamado dum la programoj. Iam oni financas la programon per instigado de la spektantoj alvoki tre multekostan telefonnumeron. Tio estas tiel rilate iujn ludprogramojn, en kiuj la spektantoj devas diveni la solvon de simpla enigmo programe prezentita.
Denove lingvo estas ofte la limiga faktoro.
Evidente, tiaj specialsektoraj programoj ofte limas al komerca propagando.
Por enmigrantoj
Grandan avantaĝon liveras satelita televido por enmigrantoj. Tio validas specife pri migrantoj en Eŭropo. Ekzemple tie Araboj, Turkoj kaj multaj aliaj alinacianoj en multaj landoj de Eŭropo povas sekvi preskaŭ ĉiujn siajn hejmlandajn programojn en tre bona kvalito pere de satelitoj. La solaj sed tre gravaj kondiĉoj estas:
Eĉ se tiuj kondiĉoj ne estas donataj, iam estas almenaŭ iu eksterlanda servo de la hejma lando kaptebla aŭ iu speciala loka kanalo nur por certaj grupoj de enmigrantoj.
Se ĉio ĉi ne eblas, restas nur la plej ofte malaltkvalita Interreta televido — se proponata.
Por klerigo
Satelitoj ebligas atingi regionojn, kiuj aliokaze ne havas programricevan infrastrukturon.Tio speciale validas pri kamparaj eksterurbaj areoj de triamondaj landoj. Tamen, malgraŭ la avantaĝoj de la uzo de satelitoj, ĝisdate (2012) ne troviĝas multaj stacioj plene dediĉitaj al klerigo. Aliflanke multaj renomaj industriŝtataj televidstacioj havas klerigajn programerojn ene de sia programo. Fakte ĝisdate (2012) nur kelkaj sojlaj landoj klerigas persatelite.
Hindio
Hindujo starigis klerigan porkamparanan servon mallongdaŭre eksperimente kunlabore kun NASA jam en 1974. Poste maljam en 2004 Hindio rekomencis baze de propra forto. Ĉi-rilata defio por Hindujo estas ĝia multlingveco.
I (cirila alfabeto)
En la rusa lingvo, ĝi estas la 10-a litero de la alfabeto, kaj ĝi havas la nomon "I" kaj la prononcon "i" (laŭ Esperanta ortografio).
Satelita televido
Por propagando
Propagando povas esti politika, religia aŭ komerca. Estas amaso da stacioj el ĉiuj tri ĝenroj sur preksaŭ ĉiu satelito.
Sed satelitoj ne nur allasas propagandon, ili same allasas ankaŭ laŭan kontraŭ-propagandon ĉirkaŭvele de ĉiu ajn ĉeloka cenzurado. La signaloj, venantaj de supre, estas malfacile ĵameblaj. Nur la anteno eble malsekretos pri sekreta satelita televidado.
Politika
Historie mezonda kaj mallongonda radiofonio estis ĉiam la dissend-teknikologia platformo por nacia propagando eksterlanden. Tersurfaca televido suferis ĉiam sub la teknika limigo de la dissenda disvastiga kabablo de la televidaj dissendiloj. Tiuj, alie ol ĉe radiodissendiloj, ne povis transpasi landan limon je pli ol cento da kilometroj. Satelita televido nun por la unua fojo ege levis tiun limigon. Per sola satelito ekeblis dissendi programon al tuta kontinento. Aldone, propagandcele, bildoj estas konsiderinde pli emocie influaj kaj tial pli konvinkaj ol nur vortoj.
I (cirila alfabeto)
En la ukraina lingvo, ĝi havas [IFA: ɨ] sonon. Litero por sono [i] estas І. Ankaŭ, litero Ы ne ekzistas.
Satelita televido
Politika
Politike menciindas ĉi-role la novaĵstacio Al-Ĝazira, kies programoj almenaŭ parte influis la tiel nomatan Araban revolucion en 2011. Tiu ĉi stacio montris ĝuste tiujn bildojn, kiujn la lokaj ŝtataj dissendiloj ege ne volis montri al la respektivaj loĝantaroj. Tamen ankaŭ Interreto — Tvitero, Fejsbuko — kaj poŝtelefonaj retoj ne malpli rolis.
I (cirila alfabeto)
Ĝia majuskla formo estas И.
Ĝiaj Unikodaj pozicioj estas la jenaj:
Satelita televido
Religia
Ĉio, kio estas jam konata en le radiofonia mondo, nun ripetiĝas satelittelevide. Ĉiuj mondaj religioj kaj amasego da malgrandaj religiaj grupoj dissendas satelite. Satelita televido donas la eblon misii trans grandajn distancojn. Televide tio plej ofte ne eblis jam per tersurfaca televido pro la manko de bendlarĝo, do nur kelkaj televidkanaloj povis esti funkciigataj kaj pro tio ofte simple mankis spaco por religiaj programeroj, se ne temis ĝuste pri ŝtatreligiaj televidstacioj. Satelitoj kun siaj centoj da kanaloj po satelito permesis nun ankaŭ televide laŭplaĉe religie propagandi. Ĉe ĉio ĉi religia propagando kaj politika propagando ne malofte fandiĝas.
En la Angla Vikipedio troviĝas artikolo pri religia dissendado.
Komerca
Komerca propagando riltas — se ne temas pri la pli subtila propagando pri specifaj vivstiloj aŭ sociformoj kiel merkatekonomio kadre de distraj televidaĵoj — al la vendado de varoj kaj servoj. Televidaj stacioj dediĉitaj nur al vendado abundas sur satelitoj. Tamen almenaŭ sur Eŭropaj satelitoj ilia vivdaŭro ofte ne estas tre longa, alivorte ili ne ĉiam sukcesas.
Sendube ankaŭ la reklamaj intermetoj ene de la programoj de multaj komercaj ne-abonendaj satelittelevidaj stacioj estas kunnombrindaj ĉi-ĝenre. Sen abonpagoj ties ekzisto dependas rekte de la enspezoj kolektataj de la varbantoj.
En Norda kaj Suda Ameriko preskaŭ ĉiuj satelittelevidaj stacioj estas pure komercaj — aŭ reklamfinancataj, aŭ abonfinancataj, aŭ ambaŭ. En Eŭropo estas eble duono de la pli grandaj de satelitoj portataj televidstacioj ŝtataj aŭ duonŝtataj — do nur parte financataj per reklamo. Ofte troviĝas speco de deviga abonpago al ĉi-rilata ŝtata organizaĵo.
Pro lingvaj kialoj komercaj stacioj plej ofte celas nur al unusola lando aŭ lingvoregiono.
Alŝuta stacio
Satelita televido, same kiel alispeca komunikado plusendota per satelito, komenciĝas ĉe la alŝuta stacio. Alŝutaj satelitaj antenoj estas plej ofte sufiĉe grandaj kun diametro de 9–12 m. La granda diametro permesas pli akurate albiri specifan sateliton kaj tiel ĉe la satelito alvenas pli da signalforto. Oni dissendas la alŝutajn signalojn en specifa frekvencbendo, kiujn ricevas sursatelitaj transponiloj por resendi alifrekvence la signalon en la deŝuta direkto al la klientoj.
La uzataj frekvencoj estas plej ofte en la C-bendo kaj Ku-bendo. Tamen jam 2011 aperis la unuaj televidaj satelitoj, kiuj uzas la Ka-bendon.
Frekvencbendoj
La nomoj de la servoj FSS (fixed satellite services), BSS (broadcast satellite services) kaj SMS (satellite media services) estas nur historie signifaj. Ĉiuj tiuj sekcioj uziĝas hodiaŭ por satelita televido.
Satelito
Portelevidaj satelitoj ĝenerale troviĝas aŭ sur ege inklina orbito — t.e. kun inklino de ±63.4º kaj periodo de 12 horoj, la tiel nomata Molnija orbito — aŭ sur tersinkrona orbito ĉirkaŭ 35,786 km (22,236 mi) super la ekvatoro — mezure de meza marnivelo.
Komercaj, do ne militistaraj, televidaj satelitoj uzas plej ofte kiel energifonton la lumon de la suno, kiun oni kolektas per grandareaj sunpaneloj. Por nutri la dissendilojn dum la ĉiunokta pasado tra la tera ombro necesas aldone havi akumulatoron.
Por akurate teni la sateliton en la ĝusta pozicio kaj direkti ĝiajn antenojn en la ĝusta direkto necesas provizi la sateliton kun peliloj kaj laŭa brulaĵo por iam kaj iam korekti la orbiton. Aldone estas spaca rubaĵo en orbito, kiun oni devas iam kaj iam ĉirkaŭveli. Ĝuste la kvanto da brulaĵo por la peliloj limigas la daŭron de la operacia fazo de la satelito. Tipa vivdaŭro de satelito estas 15 jaroj.
Se oni ne plu povas korekti la pozicion de la satelito, necesas jam antaŭvide forpeli ĝin de ĝia operacia orbito al orbito pli alta — la tiel nomata tombeja orbito. Tiu manovro bezonas kvanton da brulaĵo aliokaze sufiĉan por normalaj manovroj dum periodo de tri monatoj. Ofte ĝuste tiu ĉi fina manovro al la tombeja orbito fiaskas.
Tersinkrona orbito
Televidaj satelitoj por rekta ricevado troviĝas sur sinkrona orbito, do orbitas samdaŭre kiel la tero rotacias kaj estas lokitaj rekte super la ekvatoro. Pro tio la satelito restas ĉiam en la sama loko de la ĉielo super la kliento, do la uzanto de la televida servo. Tio signifas, ke la riceva anteno — plej ofte parabola spegulo — povas resti fiksita, senmove biranta ĉiam en la sama direkto, do laŭ sama azimuto kaj laŭ la sama elevacio. La dissenda povumo de sinkronsatelito konstruita por ĝenerala publika rekta uzo estas relative forta. La dissendaj frekvencoj estas relativaj altaj — tipe inter 10,7 kaj 12,75 GHz — kaj pro tio, mallarĝfaske faskigeblaj. Tiuj parametroj permesas, ke speguloj kun diametro de 60 – 120 cm sufiĉas por la rekta ricevado, do sen la helpo de iuj grandspegulaj deŝutaj stacioj.
Normoj uzitaj satelite
D2-MAC Iam Skandinavujo, iam planita por okc. Eŭropo
Bildo
Pere de la specifa portanto — do portanta frekvenco — de unu transponilo oni povas resendi po unu signalon. La aldonado de la signalo al la portanto okazas laŭ la metodo frekvenca modulado kaj komence estis eble porti nur po unu analogan televidan signalon sur portanto. Oni modulis per signaloj laŭ la televidaj normoj PAL (phase alternation line), SECAM (séquentiel couleur à mémoire) aŭ NTSC (National Television Systems Committee).
Tamen la gigantaj bendlarĝoj, kiujn satelitoj kaj — aparte de tiamaj laserdiskoj nur satelitoj ebligis — tre tentis enkonduki altdetaligan televidon.
Por atingi altdetaligecon per analogaj televidaj signaloj oni planis en Eŭropo enkonduki la normon D2-MAC, la pli frekvencbende ŝpara posteulo de D-MAC (MAC = multiplexed analog components). Tamen kiam la komerca entrepreno Astra lanĉis siajn unuajn satelitojn (sen D2-MAC), kiuj rapide populariĝis flanke de la konsumantoj pro malmultekostaj antenoj, konvertiloj kaj riceviloj kaj multo da vidindaj programoj, la Eŭropaj registaroj rezignis pri la enkonduko de la sistemo D2-MAC, kies uzon oni planis fakte leĝe preskribi.
Aliflanke, Japanujo en 1994 tre sukcese enkondukis sian sistemon Hi-Vision kun la komprimada sistemo MUSE (Multiple sub-Nyquist sampling encoding), kiu fakte analoge solvis la dissendadon de altdetaliga televido per satelito. Sed intertempe ankaŭ tiu sistemo ne plu estas aktuala.
Sono
Jam la normoj PAL, SECAM kaj NTSC aŭ provizis de la komenco stereofonan sonon, aŭ estis etenditaj ĉi-direkte. Ĉiuj tri normoj funkciis principe baze de du portantoj — la bilda portanto amplitude modulita laŭ tre speciala speco de unuflankbenda modulado kaj frekvencmodulita sonportanto. Por stereigi la sonon oni aldonis ene de la sonkanalo subportanton kun la diferenca signalo. Alivorte, al la ĝistiama monoa signalo — jen L+R — do maldekstre plus dekstre — oni aldonis plian sonkanalon: L-R. Per iom da aritmetika ĵonglado kun la du signaloj eblas regajni du apartajn signalojn: L kaj R.
Ĉar fakte oni nun jam tersurface kapablis transporti la sonon dukanale, oni iam kaj iam uzis la sterean eblon por transporti du monoajn signalojn — ekzemple por filmo samtempe kun dubla sontrako kaj la originallingva sontrako.
Tiun dukanalecon oni nun por la satelitaj versioj de la normoj konsiderinde pligrandigis, ĉar bendlarĝo ne plu estas kiel ĝis tiam terdissende limigita. En Eŭropo oni difinis ĝis 14 sonkanalojn. La praideo estis akompani la televidprogramojn per sontrakoj en ĝis 14 diversaj lingvoj. En la praktiko tamen, oni apenaŭ eluzis tiun eblon. Anstataŭe oni metis plene sendependajn radioprogramojn en la aldonajn televidakompanajn sonkanalojn. Tipe iujn naciajn aŭ poreksterlandajn radioservojn.
Teksto
En Eŭropo oni aldonas tekstan kanalon al la bildo kaj sono laŭ la normo Teleteksto (Teletext). La tekstojn oni kodas en kelkajn komencajn liniojn de la videa rastrumo ekster la videbla areo. Fakte oni uzas ĝis 17 liniojn dum la vakiga fazo de ĉiu duonbildo. Per tiu sistemo eblas transporti tekstojn kaj tre simplajn kolorajn blokgrafikaĵojn. En Eŭropo ĝi tre populariĝis kaj estas uzata, interalie, por liveri novaĵojn kaj bildajn subtekstojn por neaŭdantoj.
Bildo
Hodiaŭ tamen en la cifereca epoko oni modulas la portanton laŭ 2-PSK, 4-PSK (plej ofte) aŭ 8-PSK (PSK — phase-shift keying — fazŝova saltigo). La portata cifereca televida signalo ekzemple laŭ varianto de mpeg-2 aŭ mpeg-4 povas enteni plurajn datumstriojn (streams). Pli precize, oni en Eŭropo uzas ĉi-cele la normon DVB-S, kaj por 16:9-a altdetaligeco la normon DVB-S2, kiuj ambaŭ inkludas kunpremadon. Alivorte eblas dissendi per unu portanto po plurajn ciferecajn televidajn signalojn. Tiel hodiaŭ sur transponilo povas ĉeesti pluraj programoj — tamen oni atentu, ke ju pli da programoj oni decidas komune sendi, des malpli da bildokvalito restas por ĉiu programo. La datumstriojn kapablas la satelita ricevilo de la kliento apartigi kaj tiel povas proponi la elektotan programon al la vidigilo de la kliento.
Sono
La eblo nun transporti plurajn datumstriojn paralele malfermis tutajn novajn eblojn por la sono. Evidente ne plu estas iu ajn problemo laŭplaĉe aldoni diverslingvajn trakojn. Sed kiel en la satelita analoga epoko, produkti plurlingve estas tre koste. Vere grandskale nur la satelita televidstacio EbS (Europe by Satellite), la informservo de la Eŭropa Komisiono uzas tiun eblon. Plia vere multlingva kanalo estas la novaĵkanalo EuroNews. Aldone la ŝtata Franca kanalo France 24 dissendas trilingve — France, Angle, Arabe - kaj la ŝtata Franca-Germana kanalo Arte dissendas dulingve (2012).
Pli ofte tamen oni uzas la laŭplaĉe multajn datumstriojn por la cifereca versio de Dolby — nome Dolby Digital AC-3 (5.1). Tio provizas 5 sendependajn sonkanalojn plus komuna basa sonkanalo. Jen L, C, R, malantaŭa L, malantaŭa R, kaj la komuna basa — fakte basega sonkanalo — la tiel nomata efekta kanalo. Por ĝui la Dolby-sonsistemon oni evidente bezonas laŭan Dolby-malkodilon, 6-kanalan finamplifilon, 5 laŭtparolilojn kaj basegilon (subwoofer, boomer).
Teksto
Ciferece oni jam de la komenco aldonis Teletekstan datumstrion, kies enhavo egalas al la analoga Teleteksto ene de la vakigaj linioj de la analoga signalo.
Programgvidilo
Kun cifereco oni povis enkonduki aldonan servon por montri la programskemon de televidaj kaj radiofoniaj stacioj sur la satelito. Tiu servo nomiĝas EPG (electronic program guide — elektronika programgvidilo). Antaŭe tia gvidilo estis parto de la Teleteksta servo.
Interretaĵoj
Ekde ĉirkaŭ 2009 oni enkondukis plian aldonan unuavide tekstecan servon. Ĉar la Teleteksta sistemo estas sufiĉe limigata, oni aldonis datuman kanalon laŭ la normoj uzataj en Interreto — interalie ekzemple ligon al specialaj paĝoj de la Interretejo de la televida stacio uzanta specifan satelitan kanalon. Temas pri la sistemo HbbTV (Hybrid Broadcast Broadband TV — hibrida dissenda rapidreta televido). Tiu sistemo ebligas transporti HTML-ajn enhavojn — do rekte pere de la aldona datumstrio — sed ankaŭ liveri urlon por konekti alimetode — do tersurface rete — al specifa retejo kun akompana informaĵo pri la ĝuste ludanta elsendo. Dum elsendo la uzanto povas tuj atingi tiujn aldonajn informaĵojn per premo de la ruĝa butono de sia teleregilo. Tia premo prenas la uzanton ne nur al la informaĵo pri la ludanta programo, sed ankaŭ al la videoteko de la dissenda stacio. Fakte oni povas per HbbTV eĉ atingi aliajn retejojn — ekzemple la retejon Jutubo por montri kvazaŭ ekster-televidservajn videaĵojn.
Parabolspegula anteno
Por la ricevado de la signaloj de televida satelito oni plej ofte uzas antenon kun parabolforme konkava spegulo. Pro la formo ofte nomata pelvo. En la fokuso oni muntas tiel nomatan LNB-on, kiu subenkonvertas la signalojn, ekzemple de la Ku-bendo, de 10 – 12 GHz al interfrekvencoj de 1 – 2 GHz. La LNB-on oni subtenas per unu aŭ pluraj brakoj. C-bende okazas simile de frekvencoj ĉirkaŭ 4 GHz. C-bende oni bezonas plej ofte antenon kun diametro de 3 m kaj malpli, Ku-bende plej ofte antenon de 1 m kaj malpli.
Plej ofte oni uzas decentran spegulan antenon. En tiu aranĝo oni ne uzas la fokuspunkton ortangule super la centro de la spegulo, sed punkton ene de la fokusa ebenaĵo ekster la centro. Tiel la LNB kvazaŭ strabas tra la pelvo kaj la LNB mem iomete malpli forombras parton de la spegulo kaj aldone tiel la spegulo povas stari iomete pli vertikale kaj sekve malpli inklinas kolekti pluvakvon kaj neĝon. Ĝuste tiel aspektas la plej multaj satelitaj antenoj, kiujn oni ĉie vidas muntitaj kontraŭ muroj kaj sur tegmentoj. En la plej multaj Eŭropaj landoj sufiĉas speguloj kun diametro inter 60 kaj 120 cm.
Plia antena sistemo laboras baze de du kontraŭe starantaj reflektiloj, do du speguloj — jen ĉefa spegulo kaj pli malgranda subspegulo. Temas pri la Cassegrain-anteno. Denove, tiu povas esti decentra — do oblikva — aŭ ne.
Plursatelita anteno
Se oni volas ricevi signalojn de pluraj satelitoj kaj ne volas munti por ĉiu satelito po antenon, eblas munti plurajn LNB-ojn en unusama spegulo iomete dekstre aŭ maldekstre de la fokuso. Tio funkcias kun tute normala spegulo, se la pozicioj de la volataj satelitioj estas nur kelkajn gradojn apartaj. Tiel estiĝas plursatelita anteno (multifeed antenna). Se oni tamen muntas LNB-on tro decentre kaj sekve ĝi tre oblikve rigardas tra la spegulo, la efektiva spegula areo malgrandiĝas kaj la antengajno laŭe suferas.
Tre speciala ekzemplo de tia Cassegrain-anteno estas la plursatelita anteno toroida — WaveFrontier T90. En tiu anteno eblas munti ĝis 16 LNB-ojn kaj kapti ĉiujn satelitojn ene de ±20º de la ĉefa birdirekto. Ĉe tio la gajno egalas proksimume tiun de simpla unuspegula 90-cm-a parabolanteno.
Simila, tamen nur unuspegula, plurpozicia anteno por 8 LNB-oj estas la Big Bi-Sat Multifeed.
Panelanteno
Diverĝanta antenformo estas la panela anteno (micro strip antenna). Ĝi estas plene plata kaj rektangula kaj la funkciprincipo ne estas enfokusigo sed interferenco. Interne temas pri granda aro de tre malgrandaj dupolus-antenoj, kiuj estas faze ĝuste kunigitaj per ondoduktoj. Fakte temas pri du aroj de dupolusoj — unu aro vertikala kaj dua aro horizontala — por kapti la du eblajn polarizojn. La malavantaĝo de tiu ĉi antenformo estas, ke ĝi entenas nur unu etbruan konvertilon, kiu estas plene integrigita en la anteno mem.
Jagi-anteno
Principe estas same eble ricevi la signalojn per Jagi-anteno — alivorte anteno kun la formo de kokineja ŝtupetaro. Tamen la spegula varianto liveras pli altan signalgajnon kaj pli mallarĝan apertan angulon.
Kaŝa anteno
Iam estiĝas la neceso kaŝi satelitan antenon. Tio povas esti pro rigora politika reĝimo, kiu malpermesas la uzon de satelita televido, ĉar ĝi ne kapablas cenzuri ĝin. Tio povas esti pro la pli banala kialo, ke domposedanto ne emas vidi sian domon dekoraciita per satelita anteno de iu luanto. Pro tio pluraj firmaoj surmerkatigas kaŝajn antenojn aŭ kaŝujojn por antenoj.
Duonkaŝaj estas parobalantenoj kun spegulo en la koloro de muro aŭ tegmento. Kelkaj havas eĉ travideblan spegulon.
Iugrade kaŝa estas praktike ĉiu satelita anteno ne aspektanta kiel kutima spegulanteno. Jam la priparolata panelanteno plenumas tiun postulon. Sed ekzistas ankaŭ romboformoj buntaj antenoj, kiuj aspektas kiel ĝardena dekoraciaĵo. Alia speco aspektas kiel ĝardena lampo kun globforma lampa parto.
Ekzistas ankaŭ kovriloj, kiuj aspektas kiel bela granda rokego same por la ĝardeno. Ili estas el materialo, kiu tralasas la signalojn al la ene kaŝita tute normala spegula anteno.
Alia strategio estas munti normalan decentran spegulan antenon ne vertikale, kiel normale, sed horizontale kuŝe sur la planko de balkono. En tiu pozicio la anteno povas same funkcii, sed estas kaŝita malantaŭ la balkona barilo.
Estas eĉ firmao, kiu liveras kuŝantan antenon kamufle enmuntita en balkona seĝo aŭ en laŭŝajna balkona tableto.
Laste oni povas munti la antenon en ĉambro rekte antaŭ la fenestro. Tamen nur kondiĉe, ke la vitro de la fenestro ne entenas iujn metalaĵojn por terme izoli aŭ forfiltri tro da sunlumo kaj ke la fenestro estas sur la ĝusta flanko de la loĝejo por vidi la sateliton.
Veturila anteno
Tersinkrona satelito staras ŝajne nemovebla en la ĉielo. Pro tio sufiĉas normalokaze fiksa riceva anteno. Evidente tio ne plu validas, se oni mem moviĝas — ekzemple sur ŝipo, en aviadilo aŭ en ruldomo. Ruldome, oni plej ofte ne televidas dum la veturado. Do por tio sufiĉas, ke la antena sistemo estu aŭ tre facile direktebla, aŭ iel aŭtomate direktebla, kiam oni atingas specifan cellokon — ekz tendaron aŭ transnoktejon. Ekzemplo de tia aŭtomata anteno estas la Megasat Campingman Portable.
Alie statas, se oni volas satelite televidi dum la veturado. Por tio la anteno devas esti motorigita kaj devas senĉese kompensi ĉiujn turniĝojn kaj ruliĝojn de la veturilo — fakte laŭ 3 aksoj, giroskope. Ekzemplon de tiu ĉi teknologio liveras la firmao SeaTel.
Simpla konvertilo
La altajn ricevadajn frekvencojn oni konvertas tuj rekte en la anteno per tiel nomata LNB (low noise block converter, do etbrua blokkonvertilo) al frekvencbendo inter 950 kaj 2150 MHz, kies eligajn frekvencojn oni povas per malmultekosta tamen bone ŝirmita samaksa kablo sen troaj perdoj konduki de la konvertilo al la tielnomata satelita ricevilo aŭ satelita agordilo, per kiu la kliento povas elekti la spektotan programon.
Tian konvertilon komuteblan por du bendpartoj kaj kapablan pri du linearaj polarizoj oni nomas universala konvertilo (universal LNB).
Anstataŭ vertikala kaj horizontala polarizoj oni povas apliki ankaŭ cirklan polarizadon. Ĉi-okaze oni havas aŭ laŭ-horloĝe turniĝantan ondon aŭ kontraŭ-horloĝe turniĝantan ondon. Por ĉi-speca polarizado estas laŭa konvertilo. Cirklan polarizadon oni iam kaj iam aplikas en Eŭropo en la C-bendo kaj en Usono en la Ku-bendo.
La elektroniko de konvertilo bezonas kurenton. Normalokaze la konektita ricevilo defore nutras la konvertilon tra la interfrekvenca samaksa kablo, al kiu ĝi estas konektita. Por elekti la respektivan konvertadan reĝimon de la konvertilo la satelita ricevilo kombinas variadon de la kontinukurenta nutra tensio por la konvertilo inter 14 kaj 18 V kun superdonata sinusa signalo je 22 kHz je 0.5 Vpp.
Jen la skemo:
Duobla, kvarobla kaj okobla konvertilo
Ĝena problemo estas tamen, ke satelita ricevilo regas precize unu etbruan konvertilon. Se kliento nun komutas de programo al programo povas esti, ke por tio la konvertilo devos funkcii en po alia reĝimo. Evidente, se estas dua kliento — alivorte dua persono aŭ dua aparato de unu sama persono — kiu volas ricevi alian programon per aparta ricevilo, nun ekestas problemo. Oni bezonus unuavide duan antenon kun dua konvertilo. Por solvi tion, oni konstruas specialan konvertilon kun pluraj eliroj. Tipe estas la Twin LNB, do ĝemela aŭ duobla konvertilo, la Quad LNB, do kvarobla konvertilo, kaj la pli malofta Octo LNB, do okobla konvertilo. Tiuj havas respektive du, kvar kaj ok elirojn. Do oni povas konekti plurajn kablojn kondukantajn al pluraj riceviloj. Ene de tia plurelira konvertilo estas integrigita komutilo, kiu permesas plene senĝene ricevi je ĉiuj reĝimoj samtempe kaj trakonekti laŭnecese al la ricevilo, kiu ĝuste volas uzi specifan reĝimon.
Duopa konvertilo
Iam oni volas ricevi du malsamajn satelitojn, kiuj tamen ĉiele ne estas tre disaj, unu de la alia. Por tio oni proponas duopan konvertilon {duo LNB}. Temas simple pri du etbruaj konvertiloj en unu sama kesto. Tio faciligas la muntadon en la fokuso de la spegulo. Oni ne bezonas iujn aldonajn brakojn aŭ kverstangojn.
Aldone, se la dezirataj satelitoj estas tre proksimaj — ekz Astra 23.5°E kaj Astra 19.2°E — oni havas problemon sufiĉe akurate munti du apartajn konvertilojn, unu apud la alia, pro la mekanika larĝo de ĉiu. Ĉi-okaze speciala duopa konvertilo liveras solvon.
DiSEqC
(Prononco: [daɪˈsɛk])
La simpla variado de la nutra tensio kune kun aŭ sen 22-kHz-a signalo sufiĉas por komuti la reĝimojn de etbrua konvertilo. Tamen tio ne sufiĉus por komuti inter pluraj konvertiloj aŭ tutaj antenoj.
Marcelo Baron Polanczyk
Marcelo Baron Polanczyk (n. ) estas brazila futbalisto.
Satelita televido
DiSEqC
Pro tio oni konsiderinde etendis la rolon de la 22-kHz-a signalo per ties cifereca ŝaltado laŭ la specifaĵo de DiSEqC (digital satellite equipment control, do cifereca satelitaparata regado). Tiuj aldonaj ciferecaj regsignaloj estas provizitaj por komuti inter pluraj speguloj, komuti inter pluraj etbruaj konvertiloj en unusama spegulo aŭ eĉ stiri motoron por turni la antenon. Ĉio cele al la komutado inter pluraj ricevendaj satelitoj. DiSEqC fakte kombinas la jam tradician variadon de la nutra tensio por la LNB inter 14 kaj 18 V kun superdonata 22-kHz-a signalo je 0.5 Vpp kun la cifereca ŝaltado de la lastmenciata. Pli precize, temas pri impulslonga modulado.
Marcelo Baron Polanczyk
Li futbalis ĉe Ventforet Kofu, JEF United Ichihara, Shimizu S-Pulse, Cerezo Osaka, Ventforet Kofu, Kashima Antlers, Vegalta Sendai, Vissel Kobe kaj Avispa Fukuoka.
Satelita televido
DiSEqC
Versioj de DiSEqC:
La DiSEqC-komandojn komprenas plurobla komutilo kaj satelita ricevilo devas kapabli elmeti ilin por stiri tian komutilon.