cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heinrich Gustav Reichenbach
Biografio
Li startis sian studon pri orkidacoj aĝe de 18 kaj helpis sian patron en la verkado de Icones. Li iĝis Doktoro pri botaniko per sia verko pri la poleno de orkidacoj (vidu ‘Selektitaj Verkoj’).
Tuj post lia gradiĝo, Reichenbach ricevis postenon de eksterordinara profesoro de botaniko ĉe Lepsiko en 1855. Li poste iĝis direktoro de la botanika ĝardeno de la Hamburga Universitato (1863-1889).
Tiam miloj de ĵus malkovritaj orkidacoj estis sendataj al Eŭropo. Li estis respondeca por identigo, priskribo, klasigo. Reichenbach nomis kaj registris multajn el tiuj novaj malkovroj. Li probable ne estis agrabla persono, kaj kutime fieris pri siaj multaj priskriboj, kelkaj el kiuj estis tro surfacaj, kio kondukis al granda taksonomia konfuzo.
H.G. Reichenbach iĝis la ĉefa fakulo pri orkidacoj el la mondo, post la morto de lia amiko, la 'patro de orkidologio' nome John Lindley en 1865.
Post la morto de Reichenbach, lian laboron pluis Friedrich Wilhelm Ludwig (“Fritz”) Kraenzlin (1847-1934).
En 1886, Frederick Sander mendis de Henry George Moon (1857-1905), simpla koloristo, pentrado de 192 akvarelojn de orkidacoj laŭ la priskriboj de Reichenbach (1888-1894). Tiuj ĉiumonataj publikaĵoj iĝis tre konataj kiel Reichenbachia kaj estas la plej riĉa referenco pri orkidacoj iam produktita.
Northumbria dialekto
Northumbria dialekto estas dialekto de la angla lingvo, kiu estas parolata en Northumberland kaj County Durham (respektive Northumbria) kaj kiu estas tre proksime al la Skota lingvo. Ĉar ĝi ne vere estas komprenebla por parolantoj de la angla, iuj homoj asertas, ke ĝi estas lingvo kaj la "Northumbrian language society" (esp: Northumbria lingvo socio) asertas, ke ĝi estas lingvo kaj ne dialekto de la angla.
Eksteraj ligiloj
Northumbria wiki
Jean-Baptiste Biot
Jean-Baptiste Biot (1774-1862) (n. en Parizo, 🇫🇷, 21-a de aprilo 1774 - m. en Parizo, 🇫🇷, en la 3-a de februaro 1862) estis franca fizikisto, astronomo kaj matematikisto, kiu studis la meteoritojn kaj faris la unuan balonflugon. Li ankaŭ malkovris la mineralon "biotito", kies molekula formulo estas K(Mg,Fe)3AlSi3O10(F,OH)2. Kune kun Félix Savart, li sukcesis establigi la rilaton inter elektro kaj magnetismo pere de la Leĝo Biot-Savart. Li ankaŭ analizis la rotacion de la lumpolariĝo kaj ties konduto tra optike aktivaj kemiaj solvaĵoj.
Astoria
La Astoria estas barĝo konstruita en 1911 por la impresario Fred Karno, troviĝanta sur la Tamizo, apud la Kastelo de Hampton Court. Ĝi estis dizajnata por povi gastigi orkestron da 90 muzikistoj sur sia ferdeko. Ĝi estis aĉetata de la gitaristo David Gilmour en 1986, kiu reinstalis ĝin kiel muzika studio. La tri lastaj albumoj de Pink Floyd (A momentary lapse of reason, The division bell kaj The endless river), kaj la du lastaj albumoj de Gilmour (On an island kaj Rattle that lock) estis surbendigataj ĉi-tie.
Lawrence Alma-Tadema
Siro Lawrence Alma-Tadema, membro de la Brita Merit-Ordeno kaj de la Reĝa Akademio de Artoj (naskiĝnomo: Lourens Alma Tadema, naskiĝis la 8-an de januaro 1836 en Dronrijp, vilaĝo en la komunumo Menaldumadeel, Frislando, Nederlando; mortis la 25-an de junio 1912 en Wiesbaden, Germana Regno) estis nederlanda pentristo kaj desegnisto de la akademia realismo kun civilaj rajtoj de Britio, Belgio kaj Nederlando.
Vivo
Alma-Tadema estis la tria infano de la notario Pieter Tadema Jiltes kaj lia dua edzino Hinke Dirks Brouwer (la duonfratino de la unua edzino). Sian nomon Lourens Alma li ricevis laŭ sia baptopatro; poste li ŝanĝis sian nomon tiel ke Alma fariĝis parto de la familia nomo kaj sekve li aperis komence de ekspoziciaj katalogoj. .
La patro mortis jam en 1840, kiam la infano estis 4-jara, kaj Lourens kaj li ricevis kuratoron. 16 jarojn aĝa, Alma-Tadema en 1852 venis al Antverpeno kaj tie en la Akademio de Artoj iĝis studento de Gustave Wappers. Laŭ ties rekomendo li poste povis iĝi la asistanto de la pentristo Henri Leys. En 1859 Alma-Tadema helpis al Leys en la dekoracio de la urbodomo de Antverpeno. La venontajn jarojn Alma-Tadema jam laboris kiel sendependa artisto, sed plurfoje ree iĝis studento en la studioj de Josephus Laurentius Dyckmans aŭ Gustave Wappers.
Kun liaj du filinoj Laurence kaj Anna, Alma-Tadema en 1870 translokiĝis al Londono kaj sin dediĉis en la sekvaj jaroj de historia pentrado, aparte de scenoj el la antikva epoko. En 1871 li en Londono edziĝis al Laura Theresa Epps, kiu venis de familio de artistoj kaj je la nomo Laura Theresa Alma-Tadema ankaŭ iĝis konata pentristino. Reĝino Viktoria, kiu alte estimis lin, en 1873 donis al li daŭran rajton de loĝado en Britio, interalie por permesi al li esti elektata kiel membro de la Reĝa Akademio de Artoj. En 1876 li iĝis asociita, kaj tri jarojn poste ordinara membro. La prestiĝa galerio Grosvenor en Londono honorigis lin per bone akceptita ekspozicio. Por marki la 81-a naskiĝtagon de Reĝino Viktorio en 1899, li estis nobeligita.
Je la aĝo de 76 jaroj Sir Lawrence Alma-Tadema mortis la 25-an de junio 1912 en Wiesbaden kaj poste estis enterigita en la Katedralo Sankta Paŭlo de Londono.
Liaj bildoj de la viktoriana epoko karakteriziĝas per granda detalemo kiu jam dumvive igis lin esti aprezata kiel unu el la grandaj pentristoj de Britio. La artaj akademioj de Berlino, Munkeno, Madrido kaj Vieno ornamis sin per lia membreco.
Bystrá (distrikto Stropkov)
Bystrá (hungare Hegyesbisztra [hedjeŝbistra], rutene Быстра [bistra]) estas tre malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis Ruské Bystré.
Situo
Bystrá situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Stropkov troviĝas je 18 km.
Historio
La vilaĝo formiĝis en la 1570-aj jaroj. En 1720 oni komputis tie 6 loĝdomojn. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hegyesbisztra 138 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Medzilaborce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Bystrá 38 homoj, (20 slovakoj, 18 rutenoj).
Dobrada
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Araraquara kaj en la samnoma mikroregiono Araraquara. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Stacio Haruki
Stacio Haruki (japane: 春木駅 [Haruki-eki], angle: Haruki Station) estas fervoja stacio en Kiŝiŭada, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Nankai: Linio Nankai (ĉefa).
Arjun Appadurai
Arjun Appadurai (* 1949 en Mumbajo) estas barata antropologo konata pro sia laboro pri moderneco kaj tutmondiĝo. Unu el liaj plej gravaj sciencaj teorioj estas lia pragmata aliro al kultura tutmondiĝo. Li diferencigas procezojn de tutmondiĝo laŭ jenaj dimensioj: "Ethnoscape", "Technoscape", "Financescape", "Mediascape" kaj "Ideoscape".
Vivkuro
En la 1990-aj jaroj Appadurai estis MacArthur Fellow ĉe la Instituto por Altnivelaj Studoj en Princeton. En la Universitato de Pensilvanio li estis kun-direktoro de la Centro por Transnaciaj Kulturaj Studoj. Li ankaŭ estis direktoro de la Chicago Humanities Institute.
Nuntempe li estas profesoro pri antropologio kaj lingvoj kaj civilizacioj en Sud-Azio ĉe la Universitato de Ĉikago. Li ankaŭ estas direktoro de la Projekto Tutmondiĝo ĉe la sama universitato, kie li laboris pri la rilato inter etna perforto kaj reprezentadoj de la teritorio en modernaj nacio-ŝtatoj. Li ankaŭ estas fakultatestro de la Nova Lernejo pri Socia Esploro en Novjorko.
Teoriaj kontribuoj
En sia verko Kulturaj dimensioj de tutmondiĝo. Moderneco sen kruroj (kiu jam fariĝis referenca verko en la studo de la homa geografio), Appadurai prezentas teorion pri rompo (kun la pasinteco, la kaŭzo de moderneco, kiu "sendube estas malfiksita" ), kiu anoncas la finon. la nacio-ŝtato (sed ne la "teritoria ŝtato").
Ekstera ligilo
La persona retejo de Arjun Appadurai
Sneĵnogorsk
Sneĵnogorsk (ruse Снежногорск) estas urbo en Murmanska provinco en Rusio.
Egani
Egani (greke: Αιγάνη) estas vilaĝo kaj komunumo en la urba unuo de Kato Olimpo, kiu estas parto de la urbo de Tempi en la Larisa regiona unuo, Tesalio, en Grekio. La komunumo konsistas de la vilaĝoj Aigani, Kastri-Loutro, Kato Aigani, Nea Mesangala kaj Papapouli. Ĝi estas troviĝita ĉe altitudo de 250 metroj kaj 40km inter la urboj de Lariso kaj Katerini.
Sneĵnogorsk
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 47527.
La interurba telefona kodo estas 82530, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
Traduko de nomo de la urbo estas "(io) neĝo-monta".
En jaro 2002 la urbo havis 12,7 mil loĝantojn.
Psidium guajava
Psidium guajava aŭ (vera) gujavo estas plantospecio el la familio Mirtacoj. Ĝi estas frukt- kaj kuracplantoj.
Folioj
La malhelverdaj folioj havas 5 mm longan tigon. La limbo estas oblonga ĝis elipsa kaj inter 6 kaj 12 cm longa kaj 3,5 ĝis 6 cm larĝa. La strukturo estas leda. La folioj estas sur la malsupra flanko pelte harecaj kaj je la supra surfaco iomete grizaj. La nervaturo estas bone videbla. La foliorando estas glatranda, la fino estas pinta aŭ milda kaj la bazo rondigita.
Floroj kaj floraroj
La blankaj floroj kun diametro ĝis 2 cm staras unuope aŭ ĝis triope en kontraŭsidaj cumaj floraroj. La hareca kaliko estas sonorilforma kaj ĉ. 5 mm longa. La 4 ĝis 6 verdaj, blankaj aŭ kremkoloraj sepaloj estas kunkreskintaj al preskaŭ ronda krono de sepaloj kun neordinara malfermejo. Ĝi estas inter 7 kaj 8 mm granda.
La 4 ĝis 5 blankaj aŭ kremkoloraj petaloj estas 1 ĝis 1,4 cm longaj. La stamenoj estas 6 ĝis 9 mm longaj. Aŭ la ovario estas sube staranta kaj kunkresinta kun la kaliko. La stiluso estas preskaŭ samlonga kiel la stamenoj.
Christoph Gundermann
Christoph GUNDERMANN (naskiĝinta en 1549 en Kahla, mortinta la en Neustadt) estis germana teologo reformita kaj pedagogo.
Vivo
Gundermann unue estis pedagogo kaj iĝis lernejestro de la Marteno-lernejo de Halberstadt; poste li elektis la deĵoradon eklezian. Li estis diakono en Halberstadt kaj iĝis en 1584 supera predikisto, ankaŭ en Halberstadt.
Psidium guajava
Disvastigo
Guajavo estas indiĝena en Sudameriko (gencentro). Hodiaŭ la planto troviĝas ĉie en la tropikoj. En kelkaj habitatoj la planto ŝajne estas konsiderata invada specio.
Christoph Gundermann
Vivo
En 1590 li vokitis kiel pastro de la Tomaso-kirko kaj orda profesoro pri teologio al Lepsiko. La saman jaron li doktoriĝis ĉe la Universitato de Wittenberg. Tio faritis sub la regado de princ-elektisto Kristiano la 1-a (Saksio) kun perado de kanceliero Nicolaus Krell. Gundermann evidentiĝis esti unu el la plej energiaj filipistoj. Li ankaŭ faris plurajn vojaĝojn por provi rompi la opozicion kontraŭ la abolicio de ekzorco dum bapto. Sed kvazaŭ ĉie li atakitis kaj eĉ primokitis.
Kiam princ-elektisto Kristiano mortis en aĝo de 30 jaroj la agnato duko Frederiko Vilhelmo la 1-a (Saksio-Vajmaro) transprenis kuratore la regadon de Elekto-Saksio. Kaj jen okazis tuj radika pliboniĝo de la situacio por luteranismo. La en la kuro de la lastaj jaroj maldungitaj teologoj de kontraŭmelanktona sintemo Mirus, Selnecker kaj aliaj revenis.
Psidium guajava
Uzado
La fruktoj estas konsumataj de la homoj. La fruktoj estas maturaj post tri ĝis kvar monatoj post la florado. Ili estas stokeblaj nur kelkajn tagojn. En fridujo ili tamen konserviĝas du ĝis tri semajnojn.
Christoph Gundermann
Vivo
Kiam en la 23.10.1591 arestitis kanceliero Krell en Dresdeno Gundermann preferis kaŝan foriron disde Lepsiko. Sed la fuĝo finiĝis jam en Naumburg (Saale). Oni sendis homojn post li por persvuadi lin reveni. En la 15.11. li malliberigitis pro kaŝa favoro je kalvinismo kaj enkarcerigitis ĉe Pleißenburg. La edzino prie tiom ĉagreniĝis ke ŝi mortigis sin mem. Gundermann mem liberigitis en la 20.5.1592 post subskribo de promesodokumento ne plu ion disvastigi kontraŭ la Aŭgsburga konfeso, Konkordoformulo (formula concordiae) kaj la Artikoloj de Schmalkalden. Krome li devis ligi sin per promeso de ne plua predikistado. Tion li ankaŭ tenis ene de la luterana eklezio. Li poste iris al la patruno Turingio vivante kiel privatulo en Kahla. Skribitaĵoj liaj ne konserviĝis krom kelkja tezoj pri la du ĉefaj eldonoj de la Aŭgsburga konfeso. Li poste iĝis reformita paroĥestro ĉe Petro-kirko en Heidelberg kaj en 1595 superintendanto en Neustadt.
Psidium guajava
Uzado
La frukto taŭgas por esti manĝata freŝe. La tute matura fruktokarno estas mola, suka kaj pro etaj grajnoj granuleca. La gusto estas dolĉe acida kaj similas al piro aŭ fragoj. Nematuraj fruktoj estas acidaj kaj adstringaj. Ili estas ŝatataj kun sukero en Azio. La gujavo precipe estas utiligata por fari marmeladon, ĵeleon kaj deserton. Ankaŭ eblas fari bongustan fruktsukon.La ŝelo de matura la bero oni aldonas al salaton aŭ pudingon.
La arboŝelo povas est utiligata pro ĝia altokvanto de tanino por tanado.
Christoph Gundermann
Fonto
Artikolo "Gundermann, Christoph" de Gotthard Lechler, ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, eldonis Historische Kommission ĉe Bayerische Akademie der Wissenschaften, volumo 10 (1879), p. 125–126 (tie ĉi interrete)
Psidium guajava
Medicina Utiligado
Gujavo estas uzata en la tradicia medicino de multaj kulturoj. En Havajo, Karibi akj Mezameriko la homoj uzas la folioj kontraŭ lakso. En Mez- kaj Sudameriko oni prenas la foliojn kontraŭ dentdoloroj. La fangoj en Orientafriko faras kontraŭverman sukon el la folioj.
La folioj de la guajavo estas uzataj en la tradicia ĉina medicino.
La folioj estas antioksidanto kaj havas hepatoprotektan kaj antialergian efikon.
Enhavo
La folioj enhavas 10 % da taninon, β-sitosterino, maslenacido, gujavolacido kaj 0,3 % da eteran oleon kaj aliajn substancojn. La arboŝelo enhavas 25 ĝis 30 % da taninon.
Kaproun
Kaproun (Kaltenbrunn) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Kunžak en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 4,5 km sude de Kunžak. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/151. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 19 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Kaproun estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,09 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1487.
Naturaj rilatoj
Nordoriente de la vilaĝo situas nacia naturmemorindaĵo Kaproun.
Fervoja haltejo
Fervoja haltejo ĉe la vilaĝo estas kunigita kun literatura figuro de Jára Cimrman, kiu estis elĵetita en ĝi el trajno. La haltejo troviĝas en arbaro proksime de la vilaĝo mem. Sur tiu ĉi haltejo Jára Cimrman havas establita tumulon kaj memortabulon. Al tiu ĉi loko eblas veni per mallarĝtraja fervojo de Loka fervojo de Jindřichův Hradec el Jindřichův Hradec aŭ male el Nová Bystřice aŭ per aŭtomobilo ĝis Kaproun kaj de tie piede tra la arbaro.
21270 Otokar
21270 Otokar estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥaj geedzoj geastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa lirika poeto Otokar Březina (de vera nomo Václav Jebavý, 1868–1929), unu el la gvidantoj de la movado simbolismo. Mem-sorbita tono de lia unua libro Tajemné dálky ("Misteraj Distancoj"), lasis la lokon al espera vizio kaj intereso por la naturo en lia lasta libro da versoj Ruce ("Manoj").
Afriko
Afriko estas la dua plej granda kaj dua plej homloĝata kontinento, post Eŭrazio (kiu konsistas el du partoj: Eŭropo+Azio). Kun proksime 30,2 milionoj km² inkluzivante apudajn insulojn, ĝi kovras 6% de la tuta surfacareo de la Tero kaj 20,4% de la tuta landareo. Kun 1.1 miliardo da homoj (en 2013), proksimume 1 407 500 000 la 24-an de junio 2022, en 61 teritorioj, ĝi enhavas pli-malpli 15% de la homa loĝantaro.
La kontinento estas ĉirkaŭita de la Mediteraneo norde, la Sueza Kanalo kaj Ruĝa Maro nordoriente, la Hinda Oceano sudoriente, kaj Atlantiko okcidente. Ne enkalkulante la disputatan teritorion de Okcidenta Saharo, ĝi enhavas 54 agnoskitajn ŝtatojn, inkluzive de Madagaskaro kaj variaj insularoj asociitaj kun la kontinento, naŭ teritoriojn kaj du de facto sendependaj ŝtatoj kun limigita aŭ nenia agnosko.
La loĝantaro de Afriko estas la plej juna inter ĉiuj kontinentoj; la mediana aĝo en 2012 estis 19.7, dum la tutmonda meza aĝo estis 30.4. Tamen la meza aĝo de la politikaj gvidantoj estas 63 jaroj. Alĝerio estas la plej granda lando laŭ areo, kaj Niĝerio laŭ loĝantaro. Afriko, ĉefe meza orienta Afriko, estas vaste konsiderata kiel la originejo kaj de homoj kaj de la taksonomia familio de la klado Homedoj. En Afriko estis malkovritaj la plej fruaj Homedoj kaj ties antaŭuloj, kiuj estis datitaj al ĉirkaŭ antaŭ sep milionoj da jaroj, kiaj la Sahelanthropus tchadensis, Australopithecus africanus, A. afarensis, Homo erectus, H. habilis kaj H. ergaster. La plej frua homa skeleto estis malkovrita en Etiopio, ĝi datiĝas de antaŭ 200.000 jaroj.
Afriko duflankas la Ekvatoron kaj enhavas plurajn klimatzonojn. Ĝi estas la sola kontinento atingante de la norda modera klimatzono al la suda modera klimatzono. Oni distingas la nordon, loĝatan de araboj, de la tiel nomata "subsahara" Afriko.
Afriko estas hejmo al granda diverseco de etnoj, kulturoj kaj lingvoj. En la fino de la 19a jarcento eŭropaj landoj koloniigis plej el Afriko. Plej nuntempaj ŝtatoj en Afriko originiĝis el procezo de senkoloniigo en la dua duono de la 20a jarcento.
Nuntempe, la granda plimulto de antropologiaj fakuloj konkludas, ke Afriko estas la evolua origino de hominoj, la homa genro kaj la nuntempa homaro. Signoj de tio estas la multaj malkovroj, precipe en la oriento kaj sudo de la kontinento, de antikvaj hominaj fosilioj de periodoj ĝis 7 milionoj da jaroj antaŭ nia tempo, kiel Sahelanthropus chadensis, Ardipithecus ramidus kaj specioj de Aŭstralopitekoj; de homaj speciaj fosilioj de ĝis 2,5 milionoj da jaroj antaŭ nia tempo, kiel Homo habilis, Homo rudolfensis kaj Homo ergaster; kaj eĉ de la fosilioj de la saĝa homo de periodo de ĝis 200 mil jaroj antaŭ nia tempo. Genetikaj malkovroj kiel la mitokondria Eva kaj homa Y-kromosomo ankaŭ subtenas la afrikan originon de la homaro.
Etimologio
En la antikvaj tempoj la latina nomo Africa estis nur la nomo de la romia provinco Africa, al kies teritorio apartenis partoj de la hodiaŭa Tunizio kaj la norda parto de Libio. Unue la nomon uzis la romia senatano kaj konkeranto Skipio Afrika, kiu konkeris Kartagon por la romia regno.
Sub la regado de la Romianoj, Kartago iĝis la ĉefurbo de la provinco Africa Proconsularis, kiu inkludis ankaŭ la marbordan parton de moderna Libio. La Latina sufikso -ica povas foje esti uzata por indiki landon (ekz., en Celtica el Celtae, kiel uzita de Julio Cezaro). Ankaŭ la posta islama regno Ifrikio, en la teritorio de la nuntempa Tunizio, konservis formon de la nomo.
Laŭ la Romianoj, Afriko kuŝas okcidente de Egipto, dum "Azio" estis uzata por referenci al Anatolio kaj landoj oriente. Difina linio estis skizita inter la du kontinentoj fare de la geografo Ptolemeo (85–165), indikante al Aleksandrio laŭlonge de la Unua Meridiano kaj farante de la istmo de Suez kaj de la Ruĝa Maro la limon inter Azio kaj Afriko. Kiam eŭropanoj alvenis al la kompreno de la reala etendo de la kontinento, la ideo de "Afriko" etendiĝis kun ties kono.
Resume la nomo povus deveni el jeno:
La kontinenton (origine aludante nur Nordafrikon), okcidente de la rivero Nilo oni nomis en la antikvaj tempoj ofte Libja.
Geografio
Afriko dividiĝas en kelkajn geografiajn regionojn kaj subregionojn, kies limoj kutime koincidas kun la modernaj ŝtatlimoj. Ĉe malsamaj fontoj ili povas nomiĝi diverse kaj havi diversajn signifojn.
Centra Afriko - Okcidenta Afriko - Orienta Afriko - Norda Afriko - Suda Afriko
Pro sia situo ĉe ambaŭ flankoj de la Ekvatoro kaj la kompakta formo Afriko disponas pri la plej granda landmaso ĉe la tropikoj. Ĉirkaŭ 75 % de la surfaco de Afriko situas ene de la du tropikoj, do la tropiko de Kaprikorno kaj la tropiko de Kankro, kiuj estas la matematika limo de la tropikoj. La plej granda parto de centra kaj okcidenta Afriko estas kovritaj de la tropika pluvarbaro. La regiono de konga baseno post la amazona pluvarbaro estas la dua plej granda tropika pluvarbaro. Ĉirkaŭ la du tropikoj ekestis grandaj dezertoj. En la nordo la Saharo kaj la Namib-dezerto en la sudo (ankaŭ nomita nebuldezerto aŭ Kalahario) kiel sek-savano.
La plej granda ŝtato estas Alĝerio kun proksimuma surfaco de 2.381.741 kvadratkilometroj. La plej malgranda ŝtato estas Sejŝeloj, kiu konsistas el insularo en la Hindia Oceano apud la orienta marbordo de Afriko. Se oni ne kalkulas la insulojn, do la plejmalgranda ŝtato, en la kontinento mem, estas Gambio, kiu estas proksimume tiom granda kiel Kipro. La plej granda insulo estas Madagaskaro, kiu situas ĉe la sudorienta marbordo de Afriko.
La afrika kontinento situas sur la Afrika plato, kiu estas inter la plej grandaj tektonaj platoj de la mondo. La plato ampleksas la tutan kontinenton kaj parton de la ĉirkaŭaj oceanoj kaj maroj. Al tiu plato la apudaj najbaraj platoj estas, de nordo en horloĝa direkto, kun la eŭrazia plato, la arabia plato, la hindia plato, la aŭstralia plato, la antarkta plato, la sud- kaj la nordamerika platoj, do preskaŭ ĉiuj el la grandaj platoj krom la pacifika plato.
Limoj
Afriko limas norde al la Mediteranea Maro, okcidente al la Atlantiko, oriente al la Hinda Oceano kaj la Ruĝa Maro. La longeco de la marbordo entute ampleksas 30.490 km, do relative malmulte kompare al la surfaco. La unika landkonekto al aliaj kontinentoj estas la duoninsulo Sinajo, kiu situas inter Afriko kaj la araba duoninsulo. La plej mallonga distanco inter la kontinento Eŭropo kaj Afriko estas la Ĝibraltara markolo. Afriko havas nur relative malmultajn insulojn kompare al aliaj kontinentoj.
Ekstremejoj
De la plej norda punkto en Afriko, Ras bin Saka (راس بن سكة) en Tunizio, ĝis la plej suda punkto, Kabo Aguljas en Sudafriko, estas apartigitaj je ĉirkaŭ 8 000 km. La distanco de Verda Kabo en Senegalo, la plej okcidenta punkto de la kontinento, al la plej orienta punkto, Ksaafuun en Somalio, estas ĉirkaŭ 7.400 km. La marbordo longas ĉirkaŭ 26.000 km.
Riveroj
La plej longa rivero estas Nilo (6671 km) kiu krome estas la ununura grava rivero de Nordafriko. Nepre menciindaj estas Kongo, Nigero, Zambezo, Okavango, Limpopo, Senegalo, Gambio, Voltao kaj Oranĝo.
Regionoj
Regionoj:
Tiuj diferencaj du mondoregionoj estas rekoneblaj laŭ klimato, biologio, loĝantaro ktp., dum oni povas rekoni ankaŭ aliajn pli malgrandajn regionojn, kiel:
Klimato
La klimato en Afriko varias de tropika klimato ĝis preskaŭ arkta klimato - ĉe la plej altaj montpintoj. La norda duono de la kontinento estas ĉefe dezerta kaj arida, dum la suda parto de la kontinento inkluzivas ambaŭ savanojn kaj pluvarbarajn areojn. Inter ĉi tiuj du specoj de klimato estas tipo de klimato, kiu karakterizas la prerion.
Ekologio
En Afriko, senarbarigo okazas duoble pli rapide ol ĉe iu ajn alia regiono en la mondo, laŭ la Mediprogramo de Unuiĝintaj Nacioj (UNEP). Aliaj fontoj asertas, ke la senarbarigo de arbaroj en Afriko jam forviŝis preskaŭ 90% de la arbaroj de okcidenta Afriko. Ekde la alveno de homoj al Madagaskaro, antaŭ ĉirkaŭ 2000 jaroj, la insulo perdis pli ol 90% de siaj praarbaroj.
Ŝtatoj
En Afriko ekzistas 54 sendependaj ŝtatoj, 17 dependaj teritorioj kaj 5 ne agnoskitaj teritorioj.
{| class="wikitable"
Aliaj teritorioj
Pridisputataj teritorioj: kaj kelkaj eksterteritoriaĵoj:
Historio
Oni supozas, ke la sudo aŭ oriento de Afriko estas naskiĝloko de la Homaro kaj ke de tie devenas la sukcedaj specioj de Prahomoj kaj Homoideoj kiuj siavice kreis la homojn kiuj disvastiĝis tra la resto de kontinentoj, inklude la Homo sapiens sapiens antaŭ ĉirkaŭ 190.000 jaroj.
Dum la tuta antikveco kaj ĝis la unuaj jarcentoj de la kristana erao la historio de Nordafriko kuniĝis kun tiu de la Mediteraneo. Male la regionoj de subsahara Afriko vivis disvolviĝojn tre diferencajn inter si.
Laŭ la greka historiisto Herodoto (484 a. K.), fenicia ekspedicio aŭspiciata de la faraono Nekao (616 a.K.) ĉirkaŭnavigis la afrikan kontinenton la unuan fojon.
La Gaceta
La Gaceta estas ĵurnalo de Hispanio de tendenco konservativa kaj ĝeneralisma disvastigo. La ĵurnalo estis fondita en 1989 fare de José Antonio Martínez Soler laŭ titolo La Gaceta de los Negocios. Ĝi apartenis al grupo Negocios de Ediciones y Publicaciones SL ĝis aŭgusto de 2009, kiam ĝi estis aĉetita de la grupo Intereconomía. La papera versio malaperis en 2013 kaj nun La Gaceta nur troviĝas rete.
Afriko
Historio
La originoj de la tra-sahara komerco inter la okcidento kaj centro de Afriko kaj la mediteranea baseno perdiĝas en la Prahistorio. La unuaj historiaj rakontoj datiĝas de la antikveco kaj rakontas pri la nomadoj kiuj organizis la komercon inter Leptis Magna kaj Ĉado. Tiu komerco vivis sian unuan hegemonion en la 1-a jarcento a.K. kun la antaŭenigo de la Romia Imperio. Ĉefe oni komercis per oro, sklavoj, eburo kaj ekzotaj bestoj por la ludoj en cirko en Romo ŝanĝe kontraŭ luksaĵoj el Romo. Fakte estas en tiu epoko kiam oni stampis la propran nomon de Afriko. Post la malvenko de Kartago fare de Romo dum la Tria Punika Milito oni starigis la romian provincon de Afriko kiu enhavos proksimume la teritorion de la nuntempa Tunizio. Estis ĝeneraligo teritoria de tiu provinco kio donos nomon al la tuta kontinento. Estis jam gravega la pliiĝanta uzado de la kamelo el la 1-a jarcento en la nordo de Afriko.
El la 7-a jarcento la araboj invadis Nordafrikon. La karavana komerco kaj la islama etendo helpis la komencon de novaj rilatoj inter la "du Afrikoj".
La Imperio Kanem-Bornu ekzistis en Afriko inter la 13-a jarcento kaj la 1840-aj jaroj. En sia hegemonio ĝi enhavis la areon kie aktuale estas la sudo de Libio, Ĉado, nordoriento de Niĝerio, oriento de Niĝero kaj nordo de Kameruno. Ĝi ankaŭ estas konata sub la nomo Songhai; tiu nomo estis donita al lertigejo por kamparanoj en Porto Novo, Benino, kie okazis la ILEI-Konferenco en 2008.
La Regno Kongo estis ŝtato situanta en la teritorioj de la aktualaj norda zono de Angolo, la enklavo de Kabindo, la Respubliko Kongo kaj la okcidenta parto de la Demokratia Respubliko Kongo. Ĝia influo atingis ankaŭ la najbarajn ŝtatojn.
Notindas, ke en la deksesa jarcento la evoluo de Afriko kaj de Eŭropo tute similis: ĉiu manĝis pli malpli sate. Kompreneble la sociaj formoj estis plej diversaj.
Sklaveco
Dum tri jarcentoj en moderna epoko okazis vendado de homoj, viroj, virinoj, infanoj, perforta ellandigo de ili ĉefe al Ameriko. Tion organizis ŝipkompanioj el Eŭropo kaj ĉefe formitaj el la plej koloniismaj landoj, nome britoj, portugaloj, francoj, hispanoj, nederlandanoj ktp. Ĉar afrikanoj ne ĉefe okupis la marbordojn, estis facile por la alvenintoj konstrui havenojn. Afrikaj reĝoj aŭ tribestroj foje kunlaboris kun sklavistoj per vendado de siaj militkaptitoj, kelkaj eĉ kaptis homojn de najbaraj etnoj por vendi ilin. Laŭ diversaj fontoj oni atingas la suman nombron de cent milionoj da sklavoj ellandigitaj dum tri jarcentoj. Sklavigo estis komerca bezono: eŭropanoj bezonis laborfortojn en Ameriko. La malhumana kutimo estis kontraŭo al ĉia etiko. Laŭ la tempopaso kaj la ŝanĝo de ekonomiaj, kulturaj, sociaj, religiaj, politikaj rilatoj, la konsidero al sklaveco ŝanĝis iom post iom, sed ankoraŭ estas restaĵoj de tia praktiko en kelkaj landoj de Afriko kaj en la cetero de la mondo.
La ĉefaj memorlokoj pri tiu triangula komerco estas Ouidah en Benino kaj insulo Gorée en Senegalo.
Koloniado de Afriko
Post la Mezepoko sisteme kelke da eŭropaj landoj (unue portugaloj, hispanoj, francoj kaj poste britoj, germanoj ktp) akiris koloniojn ankaŭ en Afriko. La totala kolonia disdivido de Afriko fare de la eŭropaj potencoj, komencita senorde en la 17-a jarcento okazis, proksimume, en 1885, dum la Berlina Konferenco kaj la komenco de la Unua Mondmilito, epoko kiam la koloniaj imperioj etendiĝis pli rapide en Afriko ol en iu ajn alia loko de la mondo, kvankam nur du landoj, kaj Liberio kaj Etiopio, sukcesis pluhavi sian sendependon. Estis ekzemplo de la Nova Imperiismo generita de la neceso de la eŭropaj landoj akiri krudajn materialojn por la rapido kresko de siaj industrioj post la Industria Revolucio, iniciata en Anglio fine de la 18-a jarcento.
La Unua Mondmilito estis tutmonda ĉefe, ĉar ekster-eŭropanoj venis batali en la tranĉeoj de Francio. La "Senegalaj fusilistoj" (tirailleurs sénégalais) estis famaj, sed venis soldatoj el aliaj francaj kolonioj. Same venis al Eŭropo por batali viroj el la Brita Imperio.
Fine de la Dua Mondmilito la aliancanoj ne sukcesis interkonsenti pri la estonteco de la antikva itala kolonio de Libio. Tiam temis pri teritorio kvinoble pli granda ol Italio mem. Tamen, la loĝantaro ne superis unu milionon de loĝantoj, kaj pro tio la lando taŭgis kiel destino por la rifuĝintoj el Italio pro la milito, kiu komencis serĉi lokojn al kiuj elmigri. La suspektemoj inter Okcidento kaj Sovetunio permesis, ke fine la Unuiĝintaj Nacioj decidis sendependigi la landon en la manoj de la reĝo Idriso.
Kvankam jam estis 4 sendependaj landoj en Afriko (Liberio el 1847, Sudafriko el 1910, Egiptio el 1922 kaj Etiopio el 1941), Libio iĝis la unua afrika kolonio kiu sukcesis akiri sian sendependon, en 1951, kaj poste venos tiu de Ganao en 1957. Poste la eŭropaj potencoj iel bedaŭros tiun fakton, ĉar ili kontribuis al eksplodigo de la diversaj luktoj por la sendependigo afrika. Krome ili perdis la lastan oportunon konstrui ŝtatojn de eŭropa stilo en la suda marbordo de la Mediteraneo.
Postkolonia Afriko
Nuntempe, Afriko enhavas 54 suverenajn landojn, plej el kiuj havas limojn kiuj estis skizitaj dum la erao de eŭropa koloniismo. Ekde koloniismo, afrikaj ŝtatoj estis suferintaj nestabilecon, korupton, violenton, kaj aŭtoritatismon. La plej majoritato de afrikaj ŝtatoj estas respublikoj kiuj funkcias laŭ ioma formo de prezidenta sistemo de regado. Tamen, malmultaj el ili kapablis teni demokratajn registarojn laŭ permanenta bazo, kaj multaj anstataŭ ciklis tra serio de puĉoj, kiuj produktis militreĝimojn.
Granda nestabileco estis ĉefe rezulto de marĝenigo de etnaj grupoj, kaj korupta rabado fare de la estroj. Multaj politikestroj (foje militestroj) profitis etnajn konfliktojn, kelkaj el kiuj estis troigitaj, aŭ eĉ kreitaj, de la kolonia regado. En multaj landoj, la armeo estis ofte konsiderata kiel nura grupo kiu povus efektive elteni la ordon, kaj ĝi regis multajn landojn en Afriko dum la 1970-aj kaj komenco de la 1980-aj jaroj. Dum la periodo el la 1960-aj jaroj al la fino de la 1980-aj jaroj, Afriko suferis pli ol 70 puĉojn kaj 13 prezidentajn murdojn. Ankaŭ limaj kaj teritoriaj disputoj estis oftaj, kaj la Eŭrop-devigitaj limoj de multaj landoj estis ege kontraŭitaj pere de armitaj konfliktoj.
Ankaŭ la konfliktoj de la Malvarma Milito inter Usono kaj Sovetunio, same kiel la politikoj ke la Internacia Monfonduso, ludis gravan rolon en la kreo de nestabileco. Kiam lando iĝis sendependa por la unua fojo, oni ofte esperis ke ĝi aliĝu kun unu el la du superpotencoj. Kelkaj landoj en Nordafriko ricevis sovetan milithelpon, dum aliaj en Centra kaj Suda Afriko estis subtenitaj de Usono, Francio aŭ ambaŭ. Dum la 1970-aj jaroj okazis pliigo de la konfliktoj de la Malvarma Milito, same kiel ĵus sendependaj Angolo kaj Mozambiko aliiĝis kune al la bloko de Sovetunio, kaj landoj de Okcidento kaj Sudafriko klopodis haltigi la sovetan influon per subteno de amikaj reĝimoj aŭ insurekciaj movadoj. En Rodezio, maldekstraj geriloj helpitaj de Sovetunio kaj de Ĉinio kunigitaj en la Zimbabva Patriota Fronto eltenis fortan kamparan gerilon kontraŭ la blankula registaro de la lando. Estis enorma malsatego en Etiopio en 1983–85, kiam centoj da miloj de personoj malsatmortis. La kapitalisma propagando asertis, ke la marksisma ekonomia politiko malbonigis la situacion. La plej detrua milita konflikto en moderna sendependa Afriko estis la Dua Konga Milito; tiu konflikto kaj ties sekvoj mortigis ĉirkaŭkalkule 5.5 milionojn da personoj. Ekde 2003 esti pliiĝanta konflikto en Darfur kiu rezultis en homamasa katastrofo. Alia elstara tragedia okazaĵo estis la Ruanda Genocido de 1994 en kiu ĉirkaŭkalkulitaj 800 000 personoj estis murditaj. Nemilita afero kiu malbonigis la vivkondiĉojn de multaj landoj estis la eksplodo de Aidoso.
En la 21a jarcento, tamen, la nombro de armitaj konfliktoj en Afriko malrapide malpliiĝis. Por ekzemplo, la milito en Angolo venis al fino en 2002 post preskaŭ 30 jaroj. Tio koincidis kun la fakto ke multaj landoj abandonis komunismecajn ekonomiajn politikojn kaj malfermiĝis al merkataj reformoj. La plibonigita stabileco kaj ekonomiaj reformoj kondukis al granda pliigo de la eksterlanda investado en multaj afrikaj landoj, ĉefe el Ĉinio, kio rezultis en rapida ekonomia kresko en multaj landoj, ŝajne markante finon de jardekoj de stagnado kaj malpliiĝo. Kelkaj afrikaj ekonomioj estas inter la plej rapide kreskantaj en la mondo je 2016. Grava parto de tiu kresko, kiu estas foje referencata kiel Afrika Leviĝo, povas ankaŭ esti atribuata al facila disvastigo de informadaj teknologioj kaj specife la poŝtelefono.
Ekonomio
Pro ilia stato kiel eksaj kolonioj, la plejparto de la afrikaj landoj havas firmajn ekonomiajn rilatojn kun la Eŭropa Unio (EU).
Ekzistas supernacia organizaĵo, kiu rigardas kiel referencon en la direkto de la Eŭropa Unio, kiu nomiĝas Afrika Unio, al kiu apartenas ĉiuj landoj de la kontinento escepte de Maroko, pro tio ke ĝi ankaŭ inkludas la Araban Demokratian Saharan Respublikon. La plejparto de la afrikaj landoj estas disvolviĝontaj aŭ disvolviĝantaj.
Pli ol 50% de la loĝantaro aŭ 350 milionoj da personoj vivas per malpli ol unu dolaro tage. Afriko pagas ĉirkaŭ 20,000 milionojn da dolaroj kiel pagojn de ŝuldoj ĉiujare, spite la malaltigojn de tiaj ŝuldoj ekde la 1990-aj jaroj.
La grupo de la Banko por Afrika Disvolviĝo aŭ Afrika Banko por Disvolviĝo (AfDB) estas multflanka financa institucio por disvolvigo establita por kontribui al la ekonomia disvolvigo kaj socia progreso de afrikaj landoj. La ABD estis fondita en 1964 kaj enhavas tri entojn: nome la Afrika Banko por Disvolviĝo, la Afrika Fonduso por Disvolviĝo kaj la Niĝeria Fidata Fonduso. La misio de ABD estas lukti kontraŭ la malriĉo kaj plibonigi la vivkondiĉojn en la kontinento pere de la helpo al la investado de publika kaj privata kapitaloj en projektoj kaj programoj kiuj estas intencitaj por kontribui al la ekonomia kaj socia disvolvigo de la mondoregiono.
Demografio
En Afriko hegemonias la nigra raso, ĉirkaŭ 80% de la totala loĝantaro, escepte de la marborda zono mediteranea kie majoritatas, kvankam ne eksklude, la homaj tipoj araba-berberaj kaj kaŭkazoida-mediteraneaj. Inter la Tropiko de Kaprikorno kaj la Tropiko de Kankro la loĝantaro estas preskaŭ totale nigra, kiu kutime estas subdividita en kvar ĉefaj grupoj, kvankam ĉiam estis mezaj areoj inter tiuj grandaj grupoj. Tiaj ĉefaj grupoj estas la jenaj: Sudananoj (Sahelo kaj landoj de la Gvinea Golfo), Nilotoj (Nilo, el Sudano ĝis la Grandaj Lagoj), Kuŝidoj (Etiopio kaj Korno de Afriko) kaj Bantuoj, la plej etenda grupo, kiu okupas la tutan areon el la ĝangala ekvatora zono kaj kiu estas propre miksita tipo rilata kun du tipoj iame tre etendaj kaj nune minoritataj; la Tvaoj kaj aliaj grupoj maltaŭge nomitaj Pigmeoj, loĝantoj de arbaroj kaj la San maltaŭge nomitaj Boŝmanoj de la aridaj zonoj de la suda pinto.
Migrantoj de franca deveno troviĝas en Magrebo kaj malabunde en la grandaj urboj de Okcidenta Afriko, tiuj de hispana deveno loĝas en Maroko kaj Okcidenta Saharo, dum en Angolo kaj en kelkaj marbordaj urboj de Okcidenta Afriko, estas minoritataj miksitaj grupoj de portugalafrika deveno. En Sudafriko estas grava kvanto (6 milionoj) da Blankulaj Afrikanoj aŭ Afrikaaners, posteuloj ĉu de nederlandanoj ĉu de britoj; en Sudafriko estas ankaŭ grava minoritato de hinda deveno.
La majoritato de la afrikanoj pluhavas ruran vivostilon, sed urbigo pliiĝas, ĉar homoj forlasas la kamparon por serĉi laborpostenojn en urboj kaj lastatempe eĉ eksterlanden, prefere al Okcidenta Eŭropo. La plej altaj loĝdensoj estas tie kie abundas akvo facile atingebla, kiel en la valo de la rivero Nilo, la nordaj kaj okcidentaj marbordoj, laŭlonge de la rivero Niĝero, en la montaraj regionoj orientaj kaj en Sudafriko.
Lingvoj
Estas super 2100 kaj laŭ kelkaj kalkuloj super 3000 lingvoj parolataj denaske en Afriko, klasigitaj en pluraj gravaj lingvaj familioj:
Religioj
La gupo de la origine afrikaj religioj estas post kristanismo kaj islamo la triagranda religiaro en Afriko, kiuj ampleksas multnombron da religiaj konfesoj, ritoj kaj mitaroj, kiuj ekzistas laŭ plej variaj elformaĵoj sur ĉi tiu kontinento kaj kiuj havas malgraŭ ĉiuj diferencoj multajn fundamentajn komunaĵojn.
La religio de la Joruboj estas praktikata ĉefe en partoj de Niĝerio kaj de najbara Benino. Ĝi estas ankaŭ la origino de aro da religiaj tradicioj florantaj nun en diversaj landoj de Ameriko. Al ĉi tiuj afrikamerikaj religioj apartenas voduo, santerio, umbando, kandombleo, makumbo kaj kelkaj aliaj pliaj, je kio la limo kaj inter si kaj ankaŭ kun la kristanismo ofte estas fluaj kaj malprecizaj.
Mellingen AG
Pri la komunumo
Mellingen estas historia urbeto kaj komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4568 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Mellingen situas ĉe la bordo de la rivero Reuss inter Bremgarten kaj Baden. La mezepoka urbokerno kun la defendomuroj estas preskaŭ komplete konservita.
NGC 7640
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Mellingen AG
Najbaraj komunumoj
La komunumo Mellingen limas en nordo al Birmenstorf, Fislisbach kaj al la eksklavo Rütihof de la urbo Baden, en oriento al Niederrohrdorf, en sudoriento al Stetten, en sudo al Tägerig, kaj en okcidento al Wohlenschwil.
Trafiko
Ĝis 2004 Mellingen disponis pri stacidomo ĉe la fervojlinio de Lencburgo al Vetingo. En la jaro 2004 tiu fervojlinio estis fermita kaj anstataŭe malfermita la stacidomo ĉe la nova linio de Lencburgo al Zuriko tra la Heitersberg-Tunelo.
Historio
La vilaĝo Mellingen estis menciita unuan fojon en la jaro 1045. La nuna urbeto Mellingen estis fondita de la Grafoj de Kiburgo en la jaro 1230. Ili konstruis ringan muron ĉirkaŭ la urbo kaj ĝis 1253 malfermis ponton ĉirkaŭ la rivero Reuss. En 1273 la novaj senjoroj de Mellingen fariĝis la Habsburgoj, kiuj en la jaro 1296 koncedis al Mellingen la urborajton.
En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Mellingen fariĝis voktejĉefurbo en la Grafejo Baden.
La 1-an de septembro de 1505 granda inscendio detruis grandan parton de la domoj en la urbo. Dum la religiaj militoj en la tempo de la reformacio la katolika urbeto Mellingen inter la protestantaj urboŝtatoj Zuriko kaj Berno estis la centro de diversaj militoj kaj luktoj inter katolikoj kaj protestantoj. Inter 1528 kaj 1712 la urbeto estis 12-foje okupita de fremdaj trupoj.
Labarde
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone La Barda - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lesparre-Médoc kaj al la kantono .
Mellingen AG
Historio
Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la urbeto apartenis dum kvin jaroj al la tiama Kantono Baden. Post ties integriĝo al la hodiaŭa Kantono Argovio, Mellingen fariĝis politika komunumo de la argovia distrikto Baden.
Labarde
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Győző Concha
Győző CONCHA [djOzO konĥa], laŭ hungarlingve kutima nomordo Concha Győző estis hungara juristo, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.
Győző Concha naskiĝis la  1846 en Marcaltő. Li mortis la 1933 en Budapeŝto.
Biografio
Győző Concha frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Vieno. Li komencis sian karieron en juĝejo. Inter 1872-1892 li instruis en Universitato Kolozsvár, poste en ELTE. Baldaŭe li iĝis senatano kiel fakulo pri juro. En la 1920-aj jaroj li havis postenojn en MTA. Baldaŭe Artúr Balogh estis daŭriganto de lia vidmaniero.
Vladimir Ĵirinovskij
Vladimir Ĵirinovskij (plena nomo Vladimir Volfoviĉ Ĵirinovskij; Владимир Вольфович Жириновский, scienca latinliterigo Vladimir Vol'fovič Žirinovskij; naskiĝinta la 25-an de aprilo 1946 en Almato, Kazaĥio, sub la nomo Vladimir Volfoviĉ Eidelstein [prononco laŭ la jida lingvo Ejdelŝtejn] — mortis la 6-an de aprilo 2022 en Moskvo, Rusio) estis dekstra ekstremisma rusia politikisto, juristo, amatora aktoro kaj kantisto. Ĵirinovskij partoprenis ses prezidentajn elektojn en Rusio (1991, 1996, 2000, 2008, 2012, 2018), kiel neniu alia politikisto.
Jules Roy
Jules ROY (naskiĝis la 22-an de oktobro 1907 en Bougara, mortis la 15-an de junio 2000 en Vézelay) estis franca verkisto. Li skribis france. Li entombiĝas en Vézelay.
Mad Max Beyond Thunderdome (filmo)
Mad Max Beyond Thunderdome (Mad Max Preter Tondrosfero) estas aŭstralia filmo de George Miller kaj George Ogilvie, aperinta en 1985. Ĝi estas la tria filmo en "Mad Max" sagao.
Vladimir Ĵirinovskij
Ĵirinovskij estis la iniciatinto kaj gvidanto de la Liberal-Demokratia Partio de Rusio (LDPR), kiu tamen ne tre rilatas al liberalismo aŭ demokratio, sed estas dekstra ekstremisma rusie naciisma kaj forte kontraŭjudisma partio. Lia gvida stilo estas ekstreme popolisma: Tial li ne havas problemojn foje uzi maldesktre ekstremajn kaj tuj post tio ekstreme dekstre ekstremajn sloganojn. Pro lia provoka sinteno kaj la nekutimaj sloganoj li estas objekto de konstanta publika intereso.
Ĵirinovskij naskiĝis en Almato kaj ĝis la jaro 1964 portis la nomon de sia juda patro Eidelstein (Эйдельштейн). Inter la jaroj 1964 ĝis 1970 li studis en la moskva Lomonosov-Universitato turkologion (tial li flue parolas la turkan lingvon); krome li inter la jaroj 1965 ĝis 1967 ankaŭ studis pri "internaciaj rilatoj" en la universitato de Marksismo-Leninismo. Inter la jaroj 1972 ĝis 1977 li distance studis juron kaj poste laboris kiel juristo interalie en eldonejo "Mir" (Paco) ĝis 1990.
Mad Max Beyond Thunderdome (filmo)
Rakonto
Atoma milito neniigis la mortantan socion, homoj organiziĝas en tribojn, kiuj luktas por sia pluekzisto. Dum li traveturas la dezerton en sia ĉaro tirita de kameloj, Max estas agresita kaj prirabita. Postsekvante la rabistojn, li alvenas en urbon, Bartertown, t.e. «urbo de interŝanĝoj». Tiu ĉi urbo, dediĉita al komerco kaj regata de Onjo Entity, kiu organizas komencon de civilizacio, anstataŭigante ŝtelon per interŝanĝo. En tiu urbo, inter-personaj konfliktoj kaj kvereloj estas solvataj de mort-duelo en areno, la Tondrosfero, por malebligi venĝojn, tribajn luktojn kaj vendetojn, kiuj kondukus al la disfalo de tiu socia embrio. La socio estas regata de facilaj reguloj redaktitaj de Onjo Entity en formo de frapfrazoj: «du homoj eniras, unu homo eliras», por mort-dueloj en la Tondrosfero, kaj ankaŭ: «rompu la kontrakton, alfrontu la radon», la puno estas hazarde elektita de parodio de loterio.
Vladimir Ĵirinovskij
Dum la jaro 1990 li fondis la partion LDPR (komence "LDPSU" - Liberal-Demokratia Partio de Soveta Unio), kiun li nomis la "". Dum la sama jaro li kandidatiĝis en la prezidentaj balotoj de Sovetunio kaj gajnis 8 procentojn de la voĉdonoj. Ekde tiam lia partio konstante reprezentiĝis en la rusia parlamento Dumao. Post la rusiaj parlamentaj balotoj de la 7-a de decembro 2003 Ĵirinovskij elektiĝis vicprezidanto de la Dumao.
Mad Max Beyond Thunderdome (filmo)
Rakonto
La urbo estas energie provizita de metano, produktita de fekaĵoj de porkoj, breditaj sub la urbo. La bredado kaj la metan-fabriko estas mastrumataj de Master Blaster («Mastro Bombo»), paro formita de debila grandegulo Blaster kaj inteligenta malgrandegulo Master, sidanta sur liaj ŝultroj. Kiam okazas konflikto kun Onjo Entity, Master dekretas embargon kaj malŝaltas la energi-provizon de Bartertown.
Vladimir Ĵirinovskij
Interalie Ĵirinovskij postulis la restarigon de la malnovaj limoj de la Rusia Imperio laŭ la jaro 1917 kaj tiucele postulis la konkeron de Finnlando, Estonio, Latvio, Litovio, Pollando, Belarusio kaj Ukrainio. Aparte la lasta el la menciitaj ŝtatoj, la kerna lando de la historia Kieva Regno, konsiderendus la lulilo de la rusa nacio kaj havus multaj rusajn sanktajn kaj naciajn lokoj, do laŭ Ĵirinovskij klare estus malnova rusa teritorio. Dum 1999 li postulis plebisciton pri la reinstalo de la monarĥio, ĉar li planis dum la jaro 2008 sub la nomo "Vladimiro la 1-a" iĝi la nova rusia caro.
Mad Max Beyond Thunderdome (filmo)
Rakonto
Alveninte en la urbon, Max malkovras, ke la renaskiĝon de civilizacio akompanas tiu de politikaj intrigoj. Ĉu ekzistas estonteco preter Tondrosfero, t.e. preter Bartertown? Cetere kaj ĉefe, ĉu oni rekreu socion similan al tiu kiu fiaskis?
Vladimir Ĵirinovskij
Lingvaĵo kaj ideologio de Ĵirinovskij malgraŭ la propra deveno de juda patro estas karakterizitaj per forta kontraŭjudismo kaj per demagogiaj, ofte tute nerealismaj teorioj - ekzemple li neas la ekziston de Osama bin Laden kaj asertas, ke la atencoj de la 11-a de septembro 2001 en Usono estus aranĝitaj de la usona registaro.
Krāslava
Krāslava estas urbo en Latvia historia regiono Latgalio, en la sudoriento de Latvio. Ĝi estas ĉefurbo de distrikto Krāslava kaj situas en suda parto de la distrikto. La distancoj al la plej gravaj centroj estas 44 km de Daugavpils kaj 266 km de Rigo.
Historio
Krāslava estas unu el la plej malnovaj setlejoj menciitaj en skribaj fontoj en la teritorio de Latvio, formita en la 9-a jarcento proksime de la kasteltumulo ĉe la Daŭgavo-Dnepro akvovojo. De la 8-a jarcento, arkeologiaj trovaĵoj tipaj por latgaloj - antikva balta tribo - troveblas en la kasteltumulo. En la 11-a jarcento, la Krāslava regiono apartenis al la latgala ŝtato Jersika, kiu estis vasalo de la Princlando de Polack.
En la 13-a jarcento la teritorio estis inkludita en Livonio. Post la kolapso de Livonio en la 1560-aj jaroj, ĝi venis al la pola Duklando Pārdaugava, poste sub rekta pola rego. En 1772, pro diviĝo de Pollando, la regiono venis sub la kontrolon de Rusia Imperio kaj unue estis inkluzivita en la Pskova provinco, poste en 1778 en la Polacka provinco, ekde 1796 en la Belorusia provinco kaj ekde 1802 en la Vicebska provinco. En 1865, la fervojo Rigo-Daugavpils-Vicebsko estis konstruita tra Krāslava. En 1918-1920 la distrikto estis inkludita en la Respubliko de Latvio.
Geografio
Urbo situas en la Latgalia altebenaĵo (Latgales augstiene), en antikva valo de Daŭgavo. La rivero Daŭgavo fluas tra la urbo. La plej granda parto de la urbo situas sur la dekstra bordo de la Daugava, la parto en maldekstra bordo estas nomita Priedaine.
Averaĝa temperaturo estas -7°C en januaro kaj +17 - +17,5°C en julio. Da precipitaĵo falas 700-750 mm jare.
Loĝantaro
Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².