cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Banko de Italio
La Banko de Italio - itale Banca d’Italia - estas la centra banko de Italio. Ĝi fondiĝis en 1893 kiel akcia kompanio, en 1936 iĝis institucio de publika juro kaj ekde la jaro 1981 estas sendependa de la ŝtata Registaro de Italio. Kune kun la aliaj centraj bankoj de la EU-membroŝtatoj kaj la en la EU-Staaten kaj la Eŭropa Centra Banko (ECB) ekde la jaro 1999 ĝi konsistigas la Eŭropan Sistemon de Centraj Bankoj. Antaŭ tio ĝi produktigis kaj cirkuligis la nacian valuton de Italio, la itala liro (ITL). La valutopolitikan rolon de la banko en 2001 transprenis la Eŭropa Centra Banko. Nun, inter alie, la Banko de Italio produktigas la italajn eŭro-monerojn, sed krome plu garantias sufiĉan kvanton da monbiletoj kaj moneroj enlande, kontrolas la komercajn bankojn en Italio, rekomendas la laŭkonstituciajn italiajn ŝtatajn instancojn en financaj temoj kaj aktivas en ekonomia esplorado. La sidejo de la Banko de Italoio situas en la palaco Koch en Romo. Nuna banka prezidanto (laŭ la stato de aŭtuno 2011) estas Mario Draghi.
Ĝisnunaj estroj de la Banko de Italio
En la historio de la Banko de Italio laŭ la stato de majo 2010 ĝis nun estis 3 ĝeneralaj direktoroj kaj 8 bankestroj (governatori).
Edmond Tulasne
Louis-René Étienne Tulasne alinome Edmond TULASNE estis franca botanikisto kaj fungisto, naskiĝis la 12-an de Septembro 1815 en Azay-le-Rideau kaj mortis la 22-an de Decembro 1885 en Hyères.
En la artikolo Mémoire sur l'ergot des Glumacéees 1853, li estis la unua sciencisto priskribi plene la ciclo de la ergotfungo.
Tulasne priskribis la jenajn speciojn aŭ genrojn de fungoj:
Pánfilo de Narváez
Pánfilo de Narváez (Navalmanzano?, Reĝlando Kastilio, ĉ. 1470 - marbordoj de okcidenta Florido, proksime de la delto de Misisipo, Hispana Imperio, 1528) estis hispana militisto, esploristo, adelantado kaj konkistadoro, kiu estis nomumita guberniestro de Florido.
Li partoprenis en la konkero de la insulo Kubo sub la estreco de Diego Velázquez de Cuéllar kaj poste en du malsukcesaj ekspedicioj el Kubo al Meksiko, kie Hernán Cortés estis entrepreninta la Konkeron de Meksiko.
Poste li estis sendita de la imperiestro Karlo la 5-a, esploradi la teritoriojn de la nuna Florido kun titolo de adelantado kaj guberniestro. Li foje amikiĝis kun indianoj, foje suferis ties malamikecon pro malkonsento kun la invado. Kiam lia ekspedicio iris okcidenten en direkto al Meksiko kaj al la delto de Misisipo venis tempesto kiu trafis la ŝipojn kaj tiam li mortis.
Stacio Suminodō
Stacio Suminodō (japane: 住道駅 [Suminodō-eki], angle: Suminodō Station) estas fervoja stacio en Dajto, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Katamachi.
Retimno (provinco)
Retimno (Ρέθυμνο respektive Νομός Ρεθύμνης - Nomos Rethimnis) ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la kvar provincoj de la insulo Kreto kaj unu el la 51 provincoj de Grekio ("prefektujoj", kiuj greke nomigas Νομός, do "nomos"). Ĝi kovras areon de kaj laŭ la censo de 2011 havis 85,609 loĝantojn. Ĉefa loĝloko estas la samnoma urbo Retimno. La teritorio apartenas al la administra regiono ("periferio") Kreto (Περιφέρεια Κρήτης, Periferia Kritis) kaj kovras la centran okcidentan parton de ĝi, inter la provincoj Ĥanio en la okcidento kaj Iraklio en la oriento.
Topografie la provinco ampleksas la areon oriente de la Lefka Ori (Blankaj Montoj) ĝis la transiro de la monto Psiloritis (2.456 metroj, la plej alta monto de Kreto) en la ebenaĵon Mesara. Krom la neloĝataj Paksimadia-insuletoj en la golfeto de Mesara neniuj pliaj insuletoj apartenas al la teritorio.
23667 Savinakim
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Savina Dine Kim, finalistino de la Intel Science Talent Search de 2012, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la Commack High School de Commack (Nov-Jorkio).
Hajmáskér
Hajmáskér (hajmAŝkEr) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Balatonalmádi. Dum la socialismo la vilaĝo sekrete estis nomita "Malgranda Moskvo" ĉar tie funkciis granda bazo de Ruĝa Armeo. Kér estas nomo de unu el la hungaraj triboj.
Situo
La vilaĝo situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Székesfehérvár-Celldömölk, ĉefvojo Budapeŝto-Graz preteriras. Veszprém troviĝas 13, Balatono 12 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 1343 en formo Keer. La kampoj malkonvenas por agrikulturado, soldatoj uzas ĝin, kiel pafejo. Granda kazerno por pafistoj konstruiĝis en 1911. Tio estis granda bazo de la Ruĝa Armeo.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, poŝto.
Famuloj
En Hajmáskér naskiĝis abato, historiisto Remig Békefi.
Komunumoj pri Kér en Hungara reĝlando
Kér estas unu el la 7 hungaraj gentoj.
Perudyptes
Perudyptes estas baza pingveno el meza Eoceno, kuŝejo Paracas de Peruo.
Perudyptes devriesi estas baza pingveno el meza Eoceno (~42 Ma) kuŝejo Paracas de Peruo. Tiu nova malkovro eble plenigas ĉefan filogenetikan kaj stratigrafian vakuon (~20 milionoj da jaroj) inter la plej fruaj fosiliaj pingvenoj (Waimanu manneringi kaj Waimanu tuatahi, ~58–61.6 Ma) kaj la venontaj plej aĝaj partaj skeletoj.
La kranio de Perudyptes karakteriziĝas de profunda temporaj truoj kaj longeca, mallarĝa beko kiu diferencas el aliaj registritaj prapingvenoj en ties mallonga makzela simfizo. La skeleto de flugiloj de Perudyptes konservas kombinon de pleziomorfaj karakteroj observitaj ankaŭ en la baza pingveno Waimanu kaj derivaj karakteroj kunhavataj kun pliaj krucaj pingvenoj.
Kemio
Kemio aŭ ĥemio estas la scienco, kiu studas:
Kemiistoj studas la ĥemiajn elementojn. Ĉiu elemento havas nur unu specon de atomo. En la kemio la elementoj diferencas laŭ la nombro de la elektronoj en siaj atomoj kaj laŭ siaj atompezoj. Ĉiu atomo de iu elemento havas la saman nombron da protonoj, sed la nombro de neŭtronoj povas varii, farante malsamajn izotopojn. Se al atomo mankas elektrono, la atomo estas jonigita.
Karbono estas elemento tre grava por la vivo. La kombinaĵoj kun karbono estas organikaj, kaj la kombinaĵoj sen karbono estas neorganikaj.
Etimologio
La vorto kemio devenas el la novgreka χημεία [], laŭlitere "[la arto de metal-]gisado" en la senco de metamorfozo. Ekde la 13-a jarcento ekzistis la vorto alkemio, tio estas "la arto pri orfabrikado" : la vorto devenas verŝajne el la araba al-kīmiyá, kiu povas signifi interalie "ŝtono de la saĝuloj", eble el la malnova greka χυμεία, chymeía, "la gisado", aŭ el la kopta/antikva egipta kemi, "nigraj teroj".
Historio
La kemio de antikveco konsistis el la kolektita praktika sciaro pri materiŝanĝiĝprocedoj kaj naturfilozofaj ideoj. La kemio de la mezepoko evoluiĝis el alkemio, kiun oni praktikis en Ĉinujo, Eŭropo kaj Hindujo jam de jarmiloj.
Demetro Ĥalkokondilo
Demetrios Chalkokondyles (1423-1511) aŭ "Demetro Ĥalkokondilo" estis greka humanisto, diplomato, filozofo, filologo, eldonisto, historiisto, helenisto. Li eldonis la ĉefajn verkojn de la klasikaj aŭtoroj, kiel Iliado de Homero, Pitagoro, Izokrato (436 a.K. - 338 a.K.), Herodoto (484 a.K. - 420 a.K. kaj la anatomiaj libroj de Klaŭdo Galeno (121-216).
Kemio
Historio
Alkemiistoj okupiĝis kaj pri la nobeligo de metaloj (produktado de oro el aliaj nenobelaj metaloj), sed ankaŭ pri la eltrovo de kuraciloj, aŭ ĉionkuracilo por ĉiuj malsanoj. Ĉefe por la produktado de oro, alkemiistoj serĉis eliksiron, la ŝtonon de la saĝuloj, kiu ŝanĝu nenobelan ("malsanan") metalon en nobelan ("sanan"). Ankaŭ en la medicina fako de alkemio oni serĉis eliksiron, la viveleksiron, tio estas kuracilo por ĉiaj malsanoj, kiuj fine ankaŭ donos nemortemon. Tamen neniu alkemiisto iam ajn trovis la ŝtonon de la saĝuloj aŭ la viveliksiron.
Demetro Ĥalkokondilo
Li estis lernanto de Teodoro Gaza (1410-1475) kaj sukcedis al Johano Argiropulo (1415-1487) en la katedro pri la greka en la Universitato de Florenco, kaj estis profesoro de Johannes Reuchlin (1455-1522), Johano Laskaro (1445-1534), Anĝelo Policiano (1454-1494), Baldassare Castiglione (1478-1529), la papo Leono la 10-a (1475-1521), Lilio Gregorio Giraldi (1479-1552), Stefano Negri (1475-1540) kaj Giovanni Maria Cattaneo (1529-1530).
Kemio
Historio
Ĝis la fino de la 16-a jarcento la imaga mondo de alkemiistoj kutime ne baziĝis je sciencaj esploroj, sed pri spertaĵoj kaj empiriaj receptoj. Alkemiistoj multe eksperimentis kaj uzis por notado la samajn simbolojn kiel astrologoj. La mistera maniero de iliaj eksperimentoj, kiel la ofte estigitaj koloraj flameroj, fumo aŭ eksplodoj igis ilin konataj kaj foje persekutitaj kiel magiistoj kaj sorĉistoj. Alkemiistoj uzis la samajn aparatojn kaj ilojn por siaj eksperimentoj, kiajn oni uzas ankoraŭ nuntempe.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
Demetro Kalkokondilo apartenis al unu el la plej nobelaj atenaj familioj kaj estis unuagrada kuzo de Laoniko Kalkokondilo (1423-1490), kronikisto de iu historio pri la falo de Konstantinopolo. Baldaŭ, li translokiĝis al Peloponezo, kun sia atena familio, kiu estis elmigrinta post persekutado de la florencaj dukoj. La familio Aĉiaiuoli elstariĝis dum la duklando de Ateno. En 1435, okaze de la morto de Antono la 1-a Aĉiaiuoli, lia vidvino, Maria Melisena, iom parenca al la Kalkokondila familio, dezirante akiri la duklandon el la florencaj heredantoj, komisiis Georgon Kalkokondilon, onklon de Demetro kaj estron de la naciisma partio filohelena, kaj decidas resti apud la sultano Murad la 2-a (1404-1451) por ricevi la formalan agnoskon de la nova gubernio. Tamen, iu ribelo de la partio de Aĉiaiuoli ekprenis la povon kaj enpostenigis du nevojn de Antono la 1-a. La Kalkokondiloj, kaj inter ili tre eble Demetro, eskapis el Ateno kaj rifuĝis en Peloponezon.
Kemio
Historio
Kemio kiel scienco ricevis gravajn impulsojn en la 18-a kaj 19-aj jarcentoj: ĝi estis starigita sur la bazojn de mezurprocedoj kaj eksperimentoj - kiel la uzo de la pesilo kaj la pruveblo de hipotezoj kaj teorioj pri materioj kaj materiŝanĝiĝoj.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
En 1447, li, el Ateno, enmigris Italion, kaj alvenis al Romo en 1449, kie li pliprofundigis siajn konojn pri la Platona filozofio kaj komencis instrui la grekan al privataj studentoj en Peruĝo. Pli malfrue, la Kardinalo Bazilo Besariono (1403-1472) fariĝis lia patrono, kaj poste kelka tempo li fariĝis protektito de Lorenzo de Mediĉo (1449-1492), kie li estis nomumita mentoro de liaj infanoj. Kalkokondilo pasis la restanton de sia vivo kiel profesoro pri la greka en Peruĝo, Padovo, Romo, Florenco kaj Milano.
En 1462, Demetro donis elmontrojn pri sia filozofia edukado publikigante libreton defende de Teodoro Gaza (1410-1475), lia majstro, atakita de iu greka filozofo filoplatona, Michele Apostolis (1420-1486) aludante ke la lasta penis alproksimigi la teorion de Platono al tiu de Aristotelo.
Kemio
Historio
La laboroj de Justus von Liebig pri la efikomaniero de sterko fondis agrokemion kaj alportis gravajn konojn pri la neorganika kemio. La serĉado de sintetika anstataŭaĵo de la farbilo indigo por farbi teksaĵojn estis la elirpunkto por la evoluo de la organika kemio kaj de la farmakologio. En ambaŭ fakoj Germanujo havis ĝis la komenco de la 20-a jarcento absolutan antaŭrangan pozicion, kiu ebligis ekzemple la fabrikadon de eksplodaĵoj necesaj por la unua mondmilito ne el importitaj nitratoj, sed per katalizo el aera azoto laŭ la procezo de Haber-Bosch.
La aŭtarkiaj streboj de la nazioj donis pliajn impulzojn al kemio kiel scienco. Por sendependiĝi de la nafto-importoj evoluiĝis procedoj por fluigi terkarbon (procezo de Fischer-Tropsch). Alia ekzemplo estis la kreado de sintetika kaŭĉuko por fabriki pneŭojn.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
En oktobro 1463, Demetro ricevis la katedron pri la antikva greka en la Universitato de Padovo, kaj inter 1471 kaj 1472, li penis translokiĝi al Florenco, kun la helpo de kelkaj amikoj, tamen nur en 1475 li sukcesis, post translokiĝo de Andronico Callisto (m. inter 1476 kaj 1487), kiu okupis en la Universitato de Florenco la postenon de Johano Argiropulo.
Kemio
Historio
Nuntempe kemio estas grava parto de kulturo. Kemiaj produktoj ekzistas ĉie, eĉ kiam oni ne konscias pri tio. Tamen akcidentoj de la kemia industriego, kiel ekzemple tiu de Seveso en Italujo kaj de Bhopalo en Barato, donis tre negativan bildon al kemio, tiel ke frapfrazoj kiel ''"for de kemio!" populariĝis, kvankam tio enfermas gravan kontraŭdiron, ĉar absolute ĉio ĉirkaŭe estas kemio, nome komponita de atomoj kaj molekuloj, kiuj konstante povas ŝanĝiĝi kaj fakte ŝanĝiĝas, partikulare se temas pri organikaj estaĵoj.
Modernaj principoj
La nuntempa modelo de atoma strukturo estas la Kvantum-mekanika modelo. Tradicia kemio startis per la studo de elementaj partikloj, atomoj, molekuloj, substancoj, metaloj, kristaloj kaj aliaj agregaĵoj de materio. Materio povas esti studita en solida, likva, gasa kaj plasma statoj, ĉu izole ĉu kombine. La interagoj, reakcioj kaj transformoj kiuj estas studitaj en kemio estas kutime la rezulto de interagadoj inter atomoj, kio kondukis al rearanĝoj de la kemiaj ligiloj kiuj tenas atomojn kune. Tiaj kondutoj estas studitan en kemiaj laboratorioj.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
Kun la nomumigo en la Florenca Studio li atingis la kulminon de sia akademia kariero, kvankam li produktis nenian reliefan verkon, disvastigante kaj subtenante la grekan bizantinan kulturon en Italio, kiu komencis dekliniĝi post la morto de Bazilo Besariono (1403-1472) kaj Teodoro Gaza (1410-1475).
Kemio
Modernaj principoj
La kemiaj laboratorioj stereotipe uzas variajn formojn de laboratoria vitrujaro. Tamen vitrujaro ne estas centra por kemio, kaj granda parto de la eksperimentoj (same kiel la aplikita/industria) kemio estas farata sen ĝi.
Kemia reakcio estas transformo de kelkaj substancoj en unu aŭ pliaj diferencaj substancoj. La bazo de tia kemia transformado estas la rearanĝo de elektronoj en la kemiaj ligiloj inter atomoj. Ĝi povas esti simbole priskribita pere de kemiaj ekvacioj de simboloj kaj formuloj, kiuj kutime roluligas atomojn kiel subjektoj. La nombro de atomoj kaj maldekstre kaj dekstre de la ekvacio por kemia transformado estas egala. (Kiam la nombro de atomoj en unu flanko estas malegala, la transformado estas referencata kiel nuklea reakcio aŭ radioaktiva malkompono.) La tipo de kemiaj reakcioj kiujn substanco povas suferi kaj la energiŝanĝoj kiuj povas akompani ĝin estas limigitaj per kelkaj bazaj reguloj, konataj kiel sciencaj leĝoj.
Konsideroj pri energio kaj entropio estas sendube gravaj en preskaŭ ĉiuj kemiaj studoj. Kemiaj substancoj estas klasigitaj laŭ terminoj de ties strukturo, fazo, same kiel laŭ ties kemiaj komponoj. Ili povas esti analizitaj uzante ilojn por kemia analizo, ekz. spektroskopio kaj kromatografio. Sciencistoj kiuj dediĉas sin al la kemia esplorado estas konataj kiel kemiistoj. Plej kemiistoj specializiĝas en unu aŭ pliaj sub-fakoj. Kelkaj konceptoj estas esencaj por la studo de kemio; kelkaj el tiuj estas la jenaj:
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
Krom la graveco donita al la Fresko en la ĥorejo de la Baziliko Santa Maria Novella, kie Domenico Ghirlandaio (1449-1494) lin portretis kune kun Marsilio Ficino (1433-1499), Kristoforo Landino (1424-1498) kaj Policiano (1454-1494), la preskaŭa foresto de fontoj lin koncernantaj, sugestas ke la restado de Demetro en la kortego de Lorenzo la Grandioza (1449-1492), ne kontribuis por la disvastigado de la grekaj bizantinaj filozofio kaj kulturo en Italio. Tamen, lia plej profitodona aktiveco estis la instruo kaj legado de la klasikuloj, kie Policiano, Piko de la Mirandolo (1463-1494) kaj Johano de Mediĉo (1475-1521), krom multaj enpasiiĝintoj de la greka lingvo tiam havantaj la okazon aŭskulti persone kaj vive unu el la lastaj supervivantaj intelektuloj el greka deveno.
Kemio
Materio
En kemio, materio estas difinita kiel io kiu havas ripozan mason kaj volumenon (ĝi okupas spacon) kaj estas farita per partikloj. Ankaŭ la partikloj kiuj formas materion havas ripozan mason – ne ĉiuj partikloj havas ripozan mason, kiel la fotono. Materio povas esti pura kemia substanco aŭ miksaĵo de substancoj.
Atomo
La atomo estas la baza unuo de kemio. Ĝi konsistas el densa kerno nome atoma nukleo ĉirkaŭita de spaco okupita per elektronaro. La nukleo estas formita de pozitive ŝarĝitaj protonoj kaj neŝarĝitaj neŭtronoj (kune nomitaj nukleonoj), dum la elektronaro konsistas el negative ŝarĝitaj elektronoj kiuj orbitas ĉirkaŭ la nukleo. En neŭtrala atomo, la negative ŝarĝitaj elektronoj ekvilibrigas la pozitivan ŝarĝon de la protonoj. La nukleo estas densa; la maso de nukleono estas proksimume 1836 fojojn tiu de elektrono, kvankam la radiuso de atomo estas ĉirkaŭ 10 000 fojojn tiu de sia nukleo.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
En 1484, aĝante 61-jarojn, Kalkokondilo edziĝis al virino, kies nomo ne atingis niajn tagojn, kun kiu li havis dek infanojn. Intertempe, lia reputacio malpliiĝis dank'al la intelekta aktiveco de Policiano, kiu, konkurante kun Demetro, komencis instrui pri la grekaj aŭtoroj, kaj kontraŭe al tiuj intelektuloj, kiuj samkiel Gaza, ekzaltis la dekadencan Atenon, li laŭdegis Florencon kiel la novan Heladon, kie nun bone disvastiĝis la konado pri la grekaj lingvo kaj literaturo.
Kemio
Atomo
La atomo estas ankaŭ la plej malgranda ento kiu povas esti kapabla reteni la kemiajn proprecojn de la elemento, kiel estas la elektronegativeco, joniga energio, preferataj oksidiĝaj statoj, kunordiga nombro, kaj preferataj tipoj de ligoj kiuj forma (ekz., metalaj, jona, kovalenta).
Elemento
Kemia elemento estas pura substanco kiu estas komponita de unusola tipo de atomo, karakterizita de sia partikulara nombro de protonoj en la nukleoj de siaj atomoj, konata kiel atoma nombro kaj reprezentata pere de la simbolo Z. La masnombro estas la sumo de la nombro de protonoj kaj neŭtronoj en nukleo. Kvankam ĉiuj la nukleoj de ĉiuj atomoj apartenantaj al unu elemento havas la saman atoman nombron, ili ne necese havas la saman masnombron; atomoj de elemento kiu havas diferencajn masnombrojn estas konata kiel izotopoj. Por ekzemplo, ĉiuj atomoj kun 6 protonoj en siaj nukleoj estas atomoj de la kemia elemento karbono, sed atomoj de karbono povas havi masnombrojn de 12 aŭ 13.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
Tre eble reagante al ĉi tiu malkresko de sia rolo, Demetro publikigis en la 9-a de decembro 1488 sian unuan verkon entenante la skribaĵojn de Homero, Herodoto, Plutarko, Iliado, Odiseado, Batrakomiomakio kaj la Poetikaj Himnoj de Homero.
Kemio
Elemento
La normiga prezentado de kemiaj elementoj estas en la perioda tabelo, kiu ordigas elementojn laŭ atoma nombro. La perioda tabelo estas aranĝita en grupoj, aŭ kolumnoj, kaj periodoj, aŭ linioj. La perioda tabelo estas utila por identigi periodajn proprecojn.
László Dapsy
László Dapsy [lAslO dapŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dapsy László estis hungara instruisto, profesoro, ĵurnalisto, redaktoro. Lia nobela antaŭnomo estis dapsai.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
La malbonaj interrilatoj kun la membroj de la Florenca Studio, devigas Demetron translokiĝi al Romo: en oktobro 1488 li sukcesis esti ricevita de la papo Inocento la 8-a (1432-1492), tamen, ĉi tiu ne kontentigis lian peton. En julio 1491, Ludoviko la Maŭro (1452-1508) proponas al li la katedron pri la greka en Milano, kiun Demetro akceptis, kun la permeso de Lorenzo, la Grandioza.
Kemio
Komponaĵo
Komponaĵo estas pure kemia substanco komponita el pli ol unu elemento. La proprecoj de komponaĵo montras malmultan similecon kun tiuj de siaj elementoj. La normiga nomenklaturo de komponaĵoj estas decidita de la Internacia Unio de Pura kaj Aplikata Kemio (IUPAK). organikaj kombinaĵoj estas nomitaj laŭ la sistemo de organika nomenklaturo. La nomoj por la neorganikaj kombinaĵoj estas kreata laŭ la sistemo de neorganika nomenklaturo. Kiam komponaĵo havas pli ol unu komponanto, ili estas dividataj en du klasoj, nome elektropozitivaj kaj elektronegativaj komponantoj. Aldone, la usona servo "Chemical Abstracts Service" organizis metodon por indeksigi kemiajn substancojn. En tiu skemo ĉiu kemia substanco estas identigebla per numero konata kiel CAS-numero.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
Okaze de la okupo de la francoj en la duklando de Milano, Demetro eskapis al Ferrara, ne kredante en la sukceso de sia kariero, sed, en marto 1501, li ricevis inviton de Georgo la 2-a de Amboazo (1488-1550), ligita al Ludoviko la 12-a (1462-1515) por repreni sian postenon kiel profesoron en Milano. En Milano, la malnova atena majstro, aĝante 78-jarojn, havis Ptolemeon, sian dekan kaj lastan infanon.
Kemio
Molekulo
Molekulo estas la plej malgranda nedividebla parto de pura kemia substanco kiu havas sian unikan aron de kemiaj proprecoj, tio estas, ties potencialo por elteni ian aron de kemiaj reagoj kun aliaj substancoj. Tamen, tiu difino bone funkcias nur por substancoj kiuj estas komponitaj el molekuloj, kio ne okazas en multaj substancoj (vidu sube). Molekuloj estas tipe aro de atomoj kunligitaj per kovalentaj ligoj, tiel ke la strukturo estas elektre neŭtrala kaj ĉiuj valentaj elektronoj estas parigitaj kun aliaj elektronoj ĉu per ligoj ĉu en izolaj paroj.
Tiel, molekuloj ekzistas kiel elektre neŭtralaj unuoj, male al jonoj. Kiam tiu regulo estas rompita, havigante al la "molekulo" ŝarĝon, la rezulto estas foje nomita molekula jono aŭ pluratoma jono. Tamen, la diskreta kaj separata naturo de la molekula koncepto kutime postulas, ke molekulaj jonoj aperu nur en bone-separata formo, kiel direktita radio en vakuo en mas-spektromezurilo. Ŝarĝitaj pluratomaj kolektoj ekzistantaj en solidoj (por ekzemplo, komunaj sulfataj aŭ nitrataj jonoj) estas ĝenerale nekonsiderataj "molekuloj" en kemio. Kelkaj molekuloj enhavas unu aŭ pliajn neparigitajn elektronojn, kreante radikalojn. Plej radikaloj estas kompare reagemaj, sed kelkaj, kiel la Nitrogena monooksido (NO) povas esti stabilaj.
Hafsida dinastio
La Hafsidoj (الحفصيون al-Ḥafṣiyūn) estis sunaisma islama dinastio de Berbera deveno kiu regis en teritorioj de Ifrikio (okcidenta Libio, Tunizio, kaj orienta Alĝerio) el 1229 al 1574.
László Dapsy
László Dapsy naskiĝis la  1843 en Miskolc. Li mortis la 1890 en Budapeŝto.
Hafsida dinastio
La dinastio estis nomita laŭ Muhammad bin Abu Hafs Berbero el la tribo Masmuda de Maroko. Li estis nomumita guberniestro de Ifrikio (en nuntempa Tunizio) de Muhammad an-Nasir, kalifo de la Almohada Imperio inter 1198-1213. La Banu Hafs, estis povega grupo inter la Almohadoj; ties praulo estis Omar Abu Hafs al-Hentati, membro de la dekopa konsilantaro kaj kompano de Ibn Tumart. Lia origina nomo estis "Fesga Umzal", kiu poste ŝanĝis al "Abu Hafs Omar ibn Jahja al-Hentati" (konata ankaŭ kiel "Omar Inti") ĉar estis tradicio de Ibn Tumart renomigi siajn kompanojn kiam ili alvenis al sia religio.
László Dapsy
Biografio
László Dapsy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis filozofion, juron kaj teologion en Debrecen. En 1864 helpe de stipendio li lernis en Edinburgh, poste en Londono, kie li konatiĝis kun tezoj de Darwin. En 1866 hejmenveninta li instruis en gimnazio, en la sekva jaro en kalvinana altlernejo de Pest (urbo). Post jaroj li redaktis ekonomian ĵurnalon, sed liaj kontribuaĵoj aperis ekzemple en Vasárnapi Ujság.
Kemio
Molekulo
Tamen, ne ĉiuj substancoj aŭ kemiaj komponaĵoj konsistas el diskretaj molekuloj, kaj ja plej el la solidaj substancoj kiuj dormas la solidan kruston, mantelon kaj kernon de la Tero estas kemiaj komponaĵoj sen molekuloj. Tiuj aliaj tipoj de substancoj, kiel la jonaj komponaĵoj kaj la ĉensolidoj, estas organizitaj tiel ke mankas la ekzisto de identigeblaj molekuloj per se. Anstataŭe, tiuj substancoj estas studataj kiel unuecaj formuloj aŭ unuecaj ĉeloj kiel la plej malgranda ripetata strukturo ene de la substanco. Ekzemploj de tiaj substancoj estas mineralaj saloj (kiel la tablosalo), solidoj kiel karbono kaj diamantoj, metaloj, kaj familiaraj silico kaj silikatmineraloj kiel kvarco kaj granito.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
En 1504 eldoniĝas la lasta verko de Kalkokondilo: temas pri latina traduko de kompendio pri la Roma Historio kreita de Kasjo Diono, eldonita de Johano Ŝifilino, en la 11-a jarcento, kiu estis dediĉita al la ĉefepiskopo de Parizo, Stefano Ponŝero (1446-1524). En la 9-a de januaro 1511, Demetro Kalkokondilo, estante 88-jara, mortis en Milano kaj estis sepultita en la Preĝejo de Sankta Maria de la Pasio.
Kemio
Molekulo
Unu el la ĉefaj karakteroj de molekulo estas ties geometrio ofte nomata ties strukturo. Kvankam la strukturo de diatomaj, triatomaj aŭ kvar-atomaj molekuloj povas esti triviala (linia, angula piramida ktp.), la strukturo de pluratomaj molekuloj, kiuj estas konstituitaj de pli ol ses atomoj (de kelkaj elementoj) povas esti ŝlosila pro sia kemia naturo.
Demetro Ĥalkokondilo
Biografio
Laŭ Benedikto Ĝovjo (1471-1545), Policiano kritikis Kalkokondilon kiel «aridus atque ieiunus» (akra kaj malsaĝa) dum Erasmo de Roterdamo lin laŭdis kiel «probus et eruditus» (honesta kaj erudicia), tamen, portanto de fundamente intelekta mezboneco. Kontraŭe, Trisino estimis lin per tiel alta konsidero, ke okaze de lia morto, la lernanto ordonis la starigon de memorstono.
Kemio
Substanco kaj mikso
Kemia substanco estas tipo de materio kun difinita kemia kompono kaj aro de kemiaj proprecoj. Kolekto de substancoj estas nomata mikso. Ekzemploj de miksoj estas aero kaj alojoj.
Fazo de materio
Aldone al la specifaj kemiaj proprecoj kiuj distingigas diferencajn kemiajn klasifikojn, kemiaĵoj povas ekzisti en kelkaj fazoj. Por la plej parto, la kemiaj klasigoj estas sendependaj el tiuj kernaj fazklasifikoj; tamen, kelkajpli raraj fazoj estas nekongruebaj kun kelkaj kemiaj proprecoj. Fazo estas serio de statoj de kemia sistemo kiu havas similaajn kernajn strukturajn proprecojn, laŭ ampleksa gamo de kondiĉoj, kiel premo aŭ temperaturo.
Fizikaj proprecoj, kiel denseco kaj refrakta indico, tendencas fali ene de valoroj karakteraj de la fazo. La fazo de materio estas difinita de faztransiro, kio okazas kiam energio enmetita aŭ elmetita en aŭ el la sistemo venas rearanĝi la strukturon de la sistemo, anstataŭ ŝanĝi la kernajn kondiĉojn.
La plej familiaraj ekzemploj de fazoj estas solidoj, likvoj, kaj gasoj. Multaj substancoj montras multajn solidajn fazojn. Por ekzemplo, estas tri fazoj de solida fero (alfa, gamma, kaj delta) kiuj varias baze sur temperaturo kaj premo. Ĉefa diferenco inter solidaj fazoj estas la kristala strukturo, aŭ aranĝo, de la atomoj. Alia fazo ofte trafita en la studo de kemio estas la akveca fazo, kiu estas la stato de substancoj dissolvitaj en akveca solvaĵo (tio estas, en akvo).
Malpli familiaraj fazoj estas la plasmoj, la kondensaĵoj Bose–Einstein, la fermionaj kondensaĵoj kaj la paramagnetaj kaj feromagnetaj fazoj de magnetaj materialoj. Dum plej familiaraj fazoj temas pri tri-dimensiaj sistemoj, estas eble ankaŭ difino analogojn en du-dimensiaj sistemoj, kiuj estis ricevintaj atenton pro sia gravo por sistemoj en biologio.
Ligoj
Oni diras, ke atomoj kunmetitaj en molekuloj aŭ kristaloj estas ligitaj unu kun alia. Kemia ligo povas esti komprenita kiel la multpolusa ekvilibro inter la pozitivaj ŝarĝoj en la nukleoj kaj la negativaj ŝarĝoj oscilantaj ĉirkaŭ ili. Pli ol simpla altiro kaj malaltiro, la energioj kaj distribuoj karakterizas la disponeblon de elektrono por ligi sin.
Kemia ligo povas esti kovalenta ligo, jona ligo, hidrogena ligo aŭ okazigita per la forto de Van-der-Waals. Ĉiu el tiuj tipoj de ligoj estas atribuita al ioma potencialo. Tiuj potencialoj kreas la interagojn kiuj tenas atomojn kune en molekuloj aŭ kristaloj. En multaj simplaj komponaĵoj, la teorio de valenta ligo, la modelo de Valenta Elpelo de Paro de Elektronujoj (VSEPR-teorio), kaj la koncepto de oksidiĝa nombro povas esti uzata por klarigi molekulajn strukturon kaj komponon.
Jona ligo estas formita kiam metalo perdas unu aŭ pliajn el siaj elektronoj, iĝante pozitive ŝarĝita katjono, kaj la elektronoj estas tiam akiritaj de ne-metala atomo, iĝante negative ŝarĝita anjono. La du kontraŭe ŝarĝitaj jonoj altiras unu la alian, kaj la jona ligo estas la elektrostatika forto de altiro inter ili. Por ekzemplo, natrio (Na), metalo, perdas unu elektronon por iĝi katjono Na+ dum kloro (Cl), ne-metalo, akiras tiun elektronon por iĝi Cl−. La jonoj estas tenitaj kune pro la elektrostatika forto de altiro, kaj tiel la komponaĵo natria klorido (NaCl), nome komuna tablosalo, estas formata.
En kovalenta ligo, unu aŭ pliaj paroj de valentelektronoj estas kunhavataj de du atomoj: la rezultanta elektre neŭtrala grupo de ligitaj atomoj estas nomita molekulo. Atomoj kunhavas valentelektronojn tiel por krei elektronan kunfiguron de nobla gaso (ok elektronoj en sia plej ekstera ujo (ŝelo)) por ĉiu atomo. Oni diras, ke atomoj kiuj tendencas kombini tiel ke ĉiuj el ili havas ok elektronojn en sia valentujo sekvas la okopan regulon. Tamen, kelkaj elementoj kiel hidrogeno kaj litio bezonas nur du elektronojn en sia plej ekstera ujo por akiri tiun stabilan kunfiguron; oni diras, ke tiuj atomoj sekvas la duopan regulon, kaj tiel ili atingas la elektronan kunfiguron de la nobla gaso heliumo, kiu havas du elektronojn en sia plej ekstera ujo
Simile, teorioj el la klasika fiziko povas esti uzataj por antaŭdiri multajn jonajn strukturojn. Kun pli komplikaj komponaĵoj, kiel en metalkompleksoj, la teorio de valenta ligo estas malpli aplikebla kaj alternativaj alproksimiĝoj kiel la teorio de molekula orbito, estas ĝenerale pli uzataj. Vidu ekzemple diagramon pri elektronikaj orbitoj.
Energio
En la kunteksto de kemio, energio estas atributo de substanco kiel konsekvenco de sia atoma, molekula aŭ agregaĵa kemia strukturo. Ĉar kemia transformo estas akompanata de ŝanĝo en unu aŭ pliaj tipoj de tiuj tipoj de strukturoj, ĝi estas senvarie akompanata de endoterma pliigo aŭ malpliigo de energio de la koncernaj substancoj. Kelka energio estas transigita inter la ĉirkaŭo kaj la reakciantoj de la reakcio en la formo de varmo aŭ de lumo; tial la produktoj de reakcio povas havi pli aŭ malpli da energio ol la reakciantoj.
Kemiaj reakcioj estas senvarie ne eblaj se la reakciantoj ne surpasas energibarilon konatan kiel "aktiviga energio". La rapido de kemia reakcio (je difinita temperaturo T) estas rilata al la aktiviga energio E, fare de la populacifaktoro de Boltzmann e^{-E/kT} – kio estas la probableco ke molekulo havu energion pli grandan aŭ egalan al E je difinita temperaturo T. Tiu eksponencia dependeco de reakcia indico pri temperaturo estas konata kiel Ekvacio de Arrhenius. La aktiviga energio necesa por ke okazu kemia reakcio povas esti en la formo de varmo, de lumo, de elektro aŭ de mekanika forto en la formo de ultrasono.
Rilata koncepto de libera energio, kiu aligas ankaŭ prientropiajn konsiderojn, estas tre utilaj rimedoj por antaŭvidi la fareblon de reakcio kaj determini la staton de ekvilibro de kemia reakcio, en kemia termodinamiko. Reakcio estas farebla nur se la totala ŝanĝo en la Gibsa libera energio estas negativa, ; se ĝi estas egala al nulo, oni diras, ke la kemia reakcio estas je ekvilibro.
Ekzistas nur limigitaj eblaj statoj de energio por elektronoj, atomoj kaj molekuloj. Tiuj estas determinitaj de la reguloj de kvantuma mekaniko, kiu postulas kvantumigon de energio je ligila sistemo. Oni diras, ke la atomoj/molekuloj en pli alta energistato estas ekscititaj. La molekuloj/atomoj de substanco en ekscitita energistato estas ofte multe pli reakciemaj; tio estas, pli pretaj al kemiaj reakcioj.
La fazo de substanco estas senvarie determinita per sia energio kaj la energio de sia ĉirkaŭo. Kiam la intermolekulaj fortoj de substanco estas tiaj ke la energio de la ĉirkaŭo ne estas sufiĉa por superi ilin, ĝi okazas en pli ordigita fazo kiel likva aŭ solida kiel okazas ĉe akvo (H2O); likvo je normala temperaturo ĉar ties molekuloj estas ligitaj per hidrogenaj ligoj. Dume hidrogena sulfido (H2S) estas gaso je normala temperaturo kaj normiga premo, ĉar ties molekuloj estas ligitaj per pli malfortaj dupolus-dupolusaj interagoj.
La transigo de energio el unu kemia substanco al alia dependas de la grando de energio kvantuma elsendita el unu substanco. Tamen, varmenergio estas ofte transigita pli facile el preskaŭ ajna substanco al alia pro la fononoj responsaj pri la vibraj kaj rotaciaj energiniveloj en substanco kiu havas multe malpli da energio ol fotonoj postulitaj por la transigo de la elektrona energio. Tiel, ĉar vibraciaj kaj rotaciaj energiniveloj estas pli deproksime spacigita ol la elektronaj energiniveloj, varmo estas pli ol facile transigita inter substancoj relativaj al la lumo ol al aliaj formoj de elektrona energio. Por ekzemplo, ultraviola elektromagneta radiado ne estas transigita tiom multe efike el unu substanco al alia kiel terma aŭ elektra energio.
La ekzisto de karakterizaj energiniveloj por diferencaj kemiaj substancoj estas utila por ties identigo per analizo de spektraj linioj. Diferencaj tipoj de spektroj estas ofte uzataj en kemia spektroskopio, ekz. infraruĝa spektroskopio, mikroonda spektroskopio, nuklea magneta resonanco, elektrona spinilrezonanco ktp. Spektroskopio estas uzata ankaŭ por identigi la komponon de malproksimaj objektoj – kiel steloj kaj malproksimaj galaksioj – per analizo de iliaj radiaj spektroj.
La termino "kemia energio" estas ofte uzata por indiki la potencialon de kemia substanco por ricevi transformon tra kemia reakcio aŭ por transformi aliajn kemiajn substancojn.
Reakcio
Kiam kemia substanco estas transformita kiel rezulto de sia interagado kun alia substanco aŭ kun energio, oni diras, ke kemia reakcio okazis. Kemia reakcio estas tiel koncepto rilata al la "reakcio" de substanco kiam ĝi venas en proksima kontakto kun alia, ĉu kiel mikso ĉu kiel solvaĵo; ekspono al iu formo de energio, aŭ ambaŭ. Ĝi rezultas en iu energia ŝanĝo inter la konstituantoj de la reakcio same kiel kun la medio de la sistemo, kio povas esti priskribita kiel vehikloj — ofte laboratoria vitrujaro.
Kemiaj reakcioj povas rezulti en la formado aŭ disasocio de molekuloj, tio estas, molekuloj disrompiĝas por formi du aŭ pliajn molekulojn aŭ rearanĝojn de atomoj ene aŭ tra molekuloj. Kemiaj reakcioj kutime postulas la faradon aŭ rompon de la kemiaj ligoj. Oksidigo, reduktado, disasocio, acid-baza neŭtraligo kaj molekula rearanĝo estas kelkaj el ofte uzataj tipoj de kemiaj reakcioj.
Kemia reakcio povas esti simbole priskribita pere de kemia ekvacio. Kvankam en ne-nuklea kemia reakcio la nombro kaj tipo de atomoj de ambaŭ flankoj de la ekvacio estas egalaj, por nuklea reakcio tio estas vera nur por la nukleaj partikloj, por ekzemplo, protonoj kaj neŭtronoj.
La sekvenco de paŝoj en kiu la reorganizado de kemiaj ligiloj povas okazi en la daŭro de kemia reakcio estas nomata ties mekanismo. Kemia reakcio povas esti konsiderata kiel okazanta laŭ nombraj ŝtupoj, ĉiuj el kiuj povas havi diferencan rapidon. Multaj intermezaj reakcioj kun variebla stabileco povas tiel esti rigardita dum la daŭro de la reakcio. Reakciaj mekanismoj estas proponitaj por klarigi la kinetikon kaj la relativan produktitan mikson de reakcio. Multaj fizik-kemiistoj specializiĝas en la esplorado kaj proponado de mekanismoj de variaj kemiaj reakcioj. Kelkaj empiriaj reguloj, kiel la reguloj de Woodward–Hoffmann ofte estas uzataj por proponi mekanismon por kemia reakcio.
Organika kemio
Organika kemio estas branĉo de kemia scienco, kiu okupiĝas pri organikaj kombinaĵoj, kiuj enhavas karbonon; nome, studado de ties strukturo, sintezo kaj reakcioj.
La organika kemio ne okupiĝas pri la karbon-monoksido, karbon-dioksido, karbonata acido, karbonatoj kaj karbidoj, aŭ pri la diversaj formoj de la karbono (grafito, diamanto, fulereno); tiuj ĉi temoj apartenas al neorganika kemio. Organika kemio temas pri la studado de molekuloj, kiuj enhavas ĉefe karbonon, hidrogenon kaj ofte aliajn elementojn kiel oksigeno, nitrogeno, halogenoj, sulfuro kaj aliaj. Originae la fako temis pri la studado de la kemio de vivulaj procezoj, sed nun pligrandiĝas kiel scienca fako. Pri la studado de la kemio de vivo okupiĝas biokemio.
Kontraste al neorganika kemio, kombinaĵojn organikajn oni ne povas priskribi simple per la kvanto da atomoj de ĉiu elemento en la kombinaĵo, ĉar povas ekzisti pluraj, iafoje multegaj organikaj molekuloj havantaj la saman kemian formulon (do havantaj la saman kvanton de ĉiu elemento), sed kies la strukturo, la aranĝado de la atomoj estas malsamaj: tiuj do estas malsamaj molekuloj, kun malsamaj fizikaj kaj ĥemiaj ecoj kaj kondutoj. La diversaj molekuloj havantaj la saman krudan formulon estas nomataj izomeroj. Pro tio, oni devas ankaŭ priskribi la aranĝadon de la atomoj por esprimi nedusence apartan molekulon: tio estas, kiu atomo estas ligita al alia, kaj kiel (per kia ligaĵo). Plej ofte, speciale por pli komplikaj molekuloj, oni simple montras la strukturan formulon anstataŭ uzi nomon; tamen ekzistas ankaŭ ebleco nomi ĉiun molekulon laŭ la reguloj de IUPAC. Ekzistas pluraj aliaj sistemoj de molekul-struktura priskribo, meze de kiuj la topologia formulo kaj la ĉeno SMILES.
Kiel fondinto de la organika kemio konsideriĝas la germana kemiisto Justus von Liebig.
Organometala ĥemio estas la studo de organometalaj komponaĵoj, kemiaj kombinaĵoj kiu enhavas almenaŭ unu el la kemiaj ligoj inter atomo de karbono de organa molekulo kaj metalo, inklude alkalajn, alkalajn teron kaj transirajn metalojn, kaj foje larĝiĝite por inkludi ankaŭ metaloidojn kiel boro, silico kaj seleno.
Yoshikiyo Kuboyama
Yoshikiyo Kuboyama (久保山 由清, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Yokohama Flügels kaj Shimizu S-Pulse.
Poruba (distrikto Prievidza)
Poruba (hungare Mohos [mohoŝ], germane Kunzling) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Poruba situas sur deklivo de monto Magura 1141 m alta, fine de sakovojo. Prievidza troviĝas je 9 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1339 en formo "Konchlin", en la nun uzata formo en 1430. En 1647 loĝis tie 186 vilaĝanoj, en 1675 354 en 44 domoj, en 1828 489 vilaĝanoj en 70 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Poruba, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Mohos 810 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Prievidza, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Poruba 1291 homoj, (1265 slovakoj). Apud la vilaĝo skiejo funkcias.
Provinco Vartlando
La govio aŭ provinco Vartlando de la Germana Regno - germane Reichsgau Wartheland (komence Reichsgau Posen, ankaŭ: Warthegau; pole Kraj Warty) estis administra unuo de Tria Regno nomata Reichsgau ("regna govio") formiĝinta el partoj de la teritorio de Dua Pola Respubliko, aneksitaj en 1939 dum la Dua Mondmilito. Ĝi konsistis el la regiono de Grandpollando kaj apudaj regionoj. Partoj de Warthegau kongruis kun la simile nomita provinco Posen de Prusio (kaj antaŭe la Grandduklando Posen de 1815) de antaŭ la Traktato de Versajlo. La nomo komence devenis de la ĉefurbo, Posen (Poznań), kaj poste de la ĉefa rivero, Varto. Dum la dispartigoj de Pollando-Litovio de 1793, la plej granda parto de la areo estis aneksita de la Reĝlando Prusio ĝis 1807 kiel Suda Prusio. De 1815 ĝis 1849, la teritorio estis ene de la aŭtonoma Grandduklando Posen, kiu estims la provinco Posen ĝis Pollando estis restarigita kiel Dua Pola Respubliko en 1918–1919 sekve de la Unua Mondmilito. La 26-an de oktobro 1941 germanaj regopovoj decidis fari de la provinco ne nur grenejon por Tria Regno, sed ankaŭ grasejon kaj viandejon. Postmilite la areo revenis al Pollando, ekde 1999 nomata Grandpollanda provinco.
Germana eksperimentejo de naciaj socialistoj por ekstermo de poloj kaj judoj
En tiu ĉi provinco estis komencita de Arthur Greiser senprecedenca en Eŭropo etna purigo kun deportoj de poloj, subigitaj al la plej rasisma leĝaro. Ĉi tie oni detruadis spurojn de poleco kaj likvidis Katolikan Eklezion.
Polaj judoj kiel unuaj en Eŭropo estis markitaj per la Stelo de Davido. Apud Koło estis establita la unua tuja ekstermejo Chełmno. Dum la germna teroro poloj kaj judoj ĉiutege batalis por travivi.
El la kroniko de germanaj reprezalioj en Provinco Vartlando
1940
1941
1942
1943
1944
Grandduklando Posen
La Grandduklando Posen (Großherzogtum Posen; Wielkie Księstwo Poznańskie) estis parto de la Reĝlando Prusio, kreita el teritorioj aneksitaj de Prusio post la dispartigoj de Pollando-Litovio, kaj formale establita post la Napoleonaj Militoj en 1815. Laŭ interkonsentoj derivitaj ĉe la Kongreso de Vieno ĝi devis havi iom da aŭtonomeco. Tamen, fakte ĝi estis subigita al Prusio kaj la proklamitaj rajtoj por polaj regatoj ne estis plene efektivigitaj. La nomo estis neoficiale uzita poste por indiki la teritorion, precipe de poloj, kaj hodiaŭ estas uzata de modernaj historiistoj por aludi malsamajn politikajn entojn ĝis 1918. Ĝia ĉefurbo estis Posen (Poznań). La Grandduklando estis formale anstataŭigita per la provinco Posen en la prusa konstitucio de la 5-a de decembro 1848.
Provinco Dumjat
Dumjat, ankaŭ literumata Dumyat, Damiet(t)a aŭ Dimyat (محافظة دمياط, latinliterigo Muḥāfaẓat Dumyāṭ respektive Muhafazat Dumjat) estas provinco (respektive gubernio) de Egiptio. Laŭ la stato de la censo de 2006 ĝi havis loĝantojn. Administra centro estas la samnoma urbo Dumjat/Dumyat/Damiet(t)a/Dimyat. La teritorio situas en la orienta parto de la Nildelto.
Müden (Mozelo)
Müden estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. Ĝis junio 2014 la loĝloko estis parto de administra komunumaro nomata Verbandsgemeinde Treis-Karden, kiu tiam malfondiĝis - ekde la 1-a de julio 2014 ĝi apartenas al pligrandigita komunumaro Cochem.
Provinco Dumjat
La provinco limas norde je la Mediteranea Maro kaj sude je la provinco Dakahlija.
Müden (Mozelo)
Geografio
Müden situas ene de vinregiono sur la maldekstra flanko de la Mozelo: norde estas la mezmontaro Ejfelo, sude la Mozelo kaj la mezmontaro Hunsrück. Al la komunumo apartenas la vilaĝparto Müdenerberg.
La najbaraj komunumoj estas Treis-Karden okcidente, Wierschem norde, Moselkern kaj Burgen oriente kaj Lütz sude.
Historio
Romia setlejo (Modinum) de kelta origino estas plurfoje pruvita per multnombraj arĥeologiaj trovaĵoj. La loko estis menciita per dokumentoj unuafoje en la jaro 585. Per la okupado de la maldekstra riverflanko de la Rejno en la jaro 1794 fare de la francaj revoluciaj trupoj finiĝis la regado de la elektoepiskoplando Treviro. La Viena kongreso en 1815 donis la loko al la rĝlando Prusio. Post la konkero de la usona armeo fine de la dua Mondmilito la loko aprtenis al la france okupita zono de postmilita Germanio. Ekde 1946 la loko estas parto de la novfondita federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Ĝemeliĝoj
Ekszistas ĝemeliĝoj kun
ECS
La vorto havas plurajn signifojn:
Azules kaj Colorados
La azules kaj la colorados (bluuloj kaj ruĝuloj) estis la du flankoj kiuj kontraŭstaris ene de la Argentina Armeo post la elpostenigo en 1955 de la prezidento Juan Domingo Perón fare de la memnomita Liberiga Revolucio, pro la partopreno de la peronismo en la socia kaj politika vivo de Argentino. Tiuj nomoj rekonas sian devenon en la tradicia terminaro uzita historie en la studo de la militista scienco kaj ankaŭ en politiko, por nomigi la du hipotezajn partiojn kiuj kontraŭstaras dum difinita luktado.
En 1958, enposteniĝis kiel prezidento Arturo Frondizi (UCRI), kiu siavice estis elpostenigita de nova militista puĉo en 1962. La puĉo tiam montris partikularecon ke la povo estis plenumita de civilulo José María Guido, nomumita prezidento fare de la Suprema Justictribunalo de Argentino samtage post la elpostenigo kaj aresto de Frondizi, svingante tialon de povovakuo. Spite la fakton ke formale Guido posedis la prezidentecon, la vera povo rezidis en la militistaro. Dum lia regado akriĝis la kontraŭstaroj inter du flankoj de la Argentina Armeo, konataj kiel Azules kaj Colorados (bluuloj kaj ruĝuloj), kio foje rezultis en armitaj luktoj. La venko de la sektoro "blua" permesis al generalo Juan Carlos Onganía reunuigi la Armeon.
La bluuloj akceptis permesi limigan aliron de peronistestroj, cele normaligi institucie la landon kaj samtempe lukti kontraŭ la grupoj de ekstrema maldekstro; la ruĝuloj, siaflanke, asimilis la peronistan movadon al komunismo, kaj defendis ties elradikigon komplete. Ĉirkaŭ 1962 ĉiu bando luktis por atingi kontrolon super la tuto de la Armeo kaj tiele de la registaro de Argentino.
Post la elpostenigo de Arturo Frondizi la 29-a de marto de 1962, la generalo Juan Carlos Onganía, ĉefo de la bluuloj, decidis ataki aktive la ruĝulojn. La 22-a de septembro samjare, la Aerarmeo bombardadis koncentron de ruĝuloj en San Antonio de Padua kaj ambaŭ partioj luktis ĉe la Placo Konstitucio kaj ĉe la parkoj Ĉakabuko kaj Abejaneda de Bonaero. Fine la estraro de la ruĝuloj kapitulaciis kaj la prezidento José María Guido nomumis la generalon Onganía kiel ĉefkomandanto de la armeo. Post kelkaj jaroj nome la 28-a de junio de 1966, la leŭtgeneralo Pascual Pistarini kun apogo de Julio Alsogaray elpostenigis la tiaman prezidenton Arturo Illia, kaj estis nomumita prezidento Juan Carlos Onganía.
Korvo (konstelacio)
Korvo estas konstelacio de la tera ĉielo.
Alchiba estas la alfa stelo de la Korvo.
Mitologio
Laŭ la helena mitologio Apolono amis la princinon de Tesalio, Coronis. Ĉar li forvojaĝis, li petis de sia blanka korvo spioni ŝin dum lia foresto. Kelkajn tagojn poste, la korvo flugis al li por sciigi, ke juna princo brakumis Coronis-on. Apolono ekkoleris: " Kial vi ne pli atente prigardis ŝin? Kial vi ne pli frue avertis min? Mi punos vin kaj viajn idojn kaj praidojn. Tiel nigra, kiel la plej nigra nokto vi fariĝos!".
Tial, en la kampo de la steloj, por ĉiam flugas la Korvo. Sed ĝi ne povas trinki el la Pokalo, ĉar la Hidro malpermesas tion. Do ĝi por ĉiam soifas...
Blankventra stepkoko
La Blankventra stepkoko (Pterocles alchata) estas mezgranda birdo de la familio de pterokledoj. Temas pri malfacile videbla birdo, ĉar spite siajn kolorojn povas kamufliĝi tre bone.
Disvastiĝo kaj rasoj
La nomiga raso reproduktiĝas en la Iberio kaj suda Francio ĉe Crau, kaj la orienta formo P. a. caudacutus (Gmelin, 1774) troviĝas en nordokcidenta Afriko, kaj el sudorienta Turkio oriente ĝis Kazaĥio. Ĝi estas parte migranta, ĉar kelkaj birdoj translokiĝas el Azio al Mezoriento kaj al norda Barato vintre.
Aspekto
La Blankventra stepkoko estas 31–39 cm longa kun enverguro de 54–65 cm kaj pezo de 200-280 g. La kapo kaj supraj partoj estas grizflavecaj. La subaj partoj estas blankaj kun helbruna brustobendo (videbla eĉ dumfluge) separanta la blanka ventro el la flavverdeca kolo. La bekoj estas blugrizaj. Ambaŭ seksoj estas tre similaj, sed ekzistas diferencigaj detaloj kaj la ino havas pli mallongan voston ol la masklo. Ambaŭ seksoj havas bluajn okulringojn kaj nigrajn striojn traokulajn, sed krome la masklo havas tre nigran gorĝon (markita de ruĝecaj nuancoj) dum inoj havas tie helajn makulojn. Maskloj havas grizajn kronon kaj nukon, dum inoj havas ilin pli malhelajn kaj tre markite punktitajn. Maskloj havas tre koloran helbrunan brustobendon kiu estas limigita per du nigraj strioj, dum ĉe la inoj estas limigita supre per dua bendo pli hela, kies supra strio estas pli larĝa ol la aliaj. En dorso la masklo montras tri tre diferencajn partojn: supre flavverdajn skvamojn, antaŭe mallarĝajn striojn brunajn kaj nigrajn kaj malantaŭe kvar brunaj larĝaj strioj limigitaj de mallarĝaj nigraj strioj; ĉe inoj ĉio estas pli homogene striita kaj kamufliga.