cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Strato Respubliko (Tjumeno)
Dekstra flanko
En 2005 oni deklaris neceson de starigo de teknoparkoj kaj specialaj ekonomiaj zonoj kaj la tjumena registaro tuj reagis. Origine oni esperis ke Tjumena provinco ricevos statuson de speciala ekonomia zono, sed ne eniris la finan liston de la elektitaj regionoj. Rekompence en novembro 2005 kvin malgajnintaj regionoj ricevis permeson starigi la teknoparkojn. Komenciĝis kompleta rekonstruado de "Geolog" por transformi ĝin en la sidejo de la Tjumena teknoparko. La artaj kolektivoj, kiuj laboris tie, estis forpelitaj, la Muzeo pri Geologio, Nafto kaj Gaso, likvidita, la Palaco de Geedziĝoj fermita. La la tute rekonstruita ejo estis malfermita. Dum la rekonstruado oni interalie starigis kupolon super la interna korto, kiu iĝis atrio. En la teknoparko sidas dekoj da firmaoj kaj en ĝiaj haloj ofte okazas diversspecaj konferencoj, simpozioj kaj aliaj eventoj, ne nepre rilataj al avantaĝaj teknologioj. En ĝi funkcias ankaŭ kafejo "Brasserie" de la reto "Maksim" kun enirejo de strato Melnikaite. Ĉe la orienta flanko staras busto de Miĥail Lomonosov, inaŭgurita la kiel donaco al la urbo kadre de la nacia projekto "Aleo de la Rusa Gloro". Sur la sennoma placo ekde la staras artaĵo forme de la granda Kubo de Rubik kies kvadratoj formas literon T, sugeste al Tjumeno. Apude aperis ligna benko forme de cifero "72" — kodo de Tjumena provinco. La malfermo okazis en la urbotago kaj estis akompanata de konkurso pri rapida kombinado de Kubo de Rubik. Tamen komence de 2020 la artaĵo estis translokita al kruciĝo de stratoj Ŝirotnaja kaj Permajkov.
Surplace ofte okazas festoj kaj festivaloj, vintre funkcias glitejo.
Maldekstra flanko
Ĉe stratangulo staras la sesetaĝa domo N 155a, kie sidas pluraj oficejoj kaj rapidmanĝejo Burger King. Sur ĝia angulo pendas la alta reliefo de Marite Melnikaite fare de la tjumena skulptisto Gennadij Vostrecov. Ĝin sekvas la kvinetaĝa loĝdomo N 155 (1964), kies unuan etaĝon okupas vendejoj de vestoj kaj ŝuoj. Meze de la domo estas arko, ebilganta enveturadon al la korto. Post ĝi staras la alpremita al ĝi 10-etaĝa loĝdomo N 155b, konstruita en 1986. Ĝian unuan etaĝon okupas granda arta salono. Transverse al ĝi staras la kvinetaĝa loĝdomo N 157 (1964), kiu etendiĝas ĝis strato Riĵskaja kie en la 1990-aj jaroj al ĝi estis alkonstruita la kvinetaĝa domo N 157/1 kun oficejoj.
Antaŭ la hotelo situas haltejo Gostinica Vostok (Hotelo Vostok).
Sekvas T-forma semafora kruciĝo kun strato Odesskaja, kiu finiĝas ĉi tie.
Dekstra flanko
La kvartalon komencas la kvinetaĝa loĝdomo N 144 (1965), en kies unua etaĝo funkcias vendejo "Filatelisto", poŝtejo, juvela kaj aliaj vendejoj. Sekvas simila kvinetaĝa loĝdomo N 146 (1965) kun vendejoj kaj bankoficejo en la unua etaĝo. Memortabuloj informas ke tie loĝis verkisto Ivan Jermakov (metita en 1998) kaj boristo kaj geologo Nikolao Melik-Karamov, filo de la boristo Boris Melik-Karamov, kiu en 1948-1950 traboris la unuan naftoputon en la urbo surloke de la nuna teknoparko. Antaŭ la domo situas haltejo Ploŝĉad Pamjati (Placo de Memoro). Post ĝi, trans semafora kruciĝo kun sennoma veturejo, staras la kvinetaĝa loĝdomo N 148 (1964), kies unuan etaĝon okupas apotekoj, manĝejoj kaj vendejoj. Transverse al ĝi sekvas simila loĝdomo N 150 (1964) kaj transverse al tiu (do paralele al N 148) staras simila loĝdomo N 148a (1963). Spacoj inter ĉiuj tri domoj estas plenigitaj je duetaĝaj alkonstruaĵoj, okupitaj de vendejoj, bankoj kaj oficejoj.
Sekvas placo de Ivan Gubkin, nomita tiel honore al la fama sovetia geologo, kiu prognozis malkovron de grandaj minejoj de nafto kaj gaso en Okcidenta Siberio. Pri tio informas memortabulo sur la domo N 148/1 (duetaĝa alkonstruaĵo inter N 148 kaj 150). Tio estis la unua placo en la urboparto, formiĝinta post malkovro de la Okcidentsiberia naftogasa provinco kaj sekvinta ĝin drasta kresko de la urbo. La loĝdomoj, kiuj borderas ĝin, aperis en la 1960-aj jaroj, la artlernejo en 1968. La placo unue nomiĝis placo de Geologorazvedĉikov (Geologoskoltistoj), sed en la 1980-aj jaroj ricevis nomon de Ivan Gubkin.
Centre de la placo staras kapelo de Dimitrij Donskoj, konstruita laŭ dezajno de la tjumena arkitekto Tatjana Afanasjeva. Unuafoje peto pri ĝia konstruado venis al la registaro de Tjumena provinco aŭtune 1995 fare de la socia organizaĵo "Komitato de Soldataj Patrinoj". La fondoŝtonon oni metis la, solene enteriginte kapsulon kun tero el la Kulikova kampo, sur kiu en 1380 la princo Dmitrij Donskoj batalis kontraŭ la armeo de la Ora Hordo. La la kapelo estis sanktigita, la  okazis la unua liturgio, la  estis solene sanktigita la nova ikonostazo. La konstruadon financis la Tjumena filio de la Nacia Milita Fonduso. La ikono de la rusa princo kaj sanktulo Dmitrij Donskoj estis farita laŭmende de monaĥoj de Athos. La templo havas statuson de militpreĝejo.
Antaŭ ĝi la malfermiĝis la monumento "De kio komenciĝas la patrujo..." fare de la ekaterinburga skulptisto Sergej Titlinov, aludanta al komencaj vortoj de la kanto el la famega sovetia televidserio Deksep momentoj de printempo. Ĝi estas tri metrojn alta kaj same larĝa, kaj prezentas knabon, kiu stariĝis sur seĝo kaj klopodas surprovi soldatan palton de sia avo. Ĉion ĉi ornamas larĝa panelo, imitanta muron kun kadroj en kiuj ĉiu ajn rajtas alkroĉi portreton de siaj parencoj, pereintaj en iu ajn milito aŭ armita konflikto. Dum la malferma ceremonio la muro estis kovrita je bildoj de ambaŭ flankoj jam post kvaronhoro. La samaj monumentoj estis starigitaj en 2015 en Ekaterinburgo kaj vilaĝo Verĥneje Dubrovo (Sverdlovska provinco). Ĝi estas kritikata pro amatora plenumo, kiu fuŝis la bonan ideon.
Malantaŭ la preĝejo meze de la skvaro staras monumento al la veteranoj de la Afgana milito, malfermita la. Ekde la tie staris memorŝtono. La konstruado de la memorialo komenciĝis en junio 2001. En Afganio pereis 134 loĝantoj de Tjumena provinco, inkluzive de 63 el Tjumeno. Kontraŭ ĝi la, okaze de la 30-a datreveno de la foriro de la sovetiaj trupoj el Afganio, la veteranoj de la Afgana milito starigis memorŝtonon, en kiu ili metis leteron al la posteuloj, malfermotan post 50 jaroj.
La post ĝi kaj kiel ĝia daŭrigo malfermiĝis plia memormonumento fare de la tjumena skulptisto Gennadij Vostrecov, dediĉita al la tjumenanoj, pereintaj dum la militoj en Ĉeĉenio, Sud-Osetio kaj aliaj konfliktoj, okazintaj post la Dua mondmilito.
Post la placo kaj fronte al ĝi staras domo N 152, kie sidas la Kolegio de Artoj, kiu estas fako de la Tjumena Instituto pri Kulturo.
Sekvas la T-forma kruciĝo kun strato Odesskaja, kiu finiĝas ĉi-loke.
Maldekstra flanko
La kvartalo startas de la kvinetaĝa loĝdomo N 163 (1963), kies unuan etaĝon okupas vendejoj kaj fitnesklubo. Sekvas florbudo kaj unuetaĝa vetoficejo en domo N 165/1.
Sekvas la kvaretaĝa domo N 169/1, origine destinita por la fiŝkaptada instituto, sed nun plejparte okupita de aliaj firmaoj kaj vendejoj, kaj alkonstruita al ĝi en la 1990-aj jaroj naŭetaĝa domo N 169a/1 kun vendejoj kaj oficejoj. Post ili ĝis strato Tulskaja etendiĝas la kvinetaĝa loĝdomo N 169 (1969), kies unuan etaĝon okupas vendejoj. Rimarkindas ke inter ili haveblas la iam tre fama infanvendejo "Buratino", kiu origine troviĝis en la sekva domo N 171, sed poste estis fermita. Centre de la domo haveblas arko, ebliganta enveturan al la korto, kie transverse al ĝi staras tute nevideblaj de surstrate kvinetaĝaj loĝdomoj N 167 kaj 167, ambaŭ konstruitaj en 1968,, kun vendejoj en la unua etaĝo.
La kvartalo finiĝas ĉe skvaro Slavjanskij (Slava), kiu etendiĝis inter du veturejoj laŭlonge de strato Tulskaja, de strato Respubliko al strato Riĵskaja. En la centro funkcias du fontanoj. Origine tio estis sennoma promenejo inter du veturejoj de strato Tulskaja. En la 1990-aj jaroj la areon okupis ĥaosa pulbazaro, kie privataj personoj vendis ajnaĵojn metitajn sur teron. Poste oni forigis ĝin kaj la la skvaro ricevis la nomon. Baldaŭ antaŭ ĝi aperis la delfena statuo, kiu estis ofte kritikata pro manko de ajna komprenebla rilato inter tiu besto kaj la slavoj, kaj fine malaperis. En 2006 la skvaro estis rekonstruita, du etaj fontanoj estis anstataŭigitaj per florbedoj dum la granda fontano estis modernigita.
Dekstra flanko
La kvartalo komenciĝas de la longa kvinetaĝa loĝdomo N 156 (1967) kun arko en la centro kaj vendejoj kaj turisma agentejo en la unua etaĝo. Informtabulo, unuafoje metita en 1986 kaj anstataŭigita en 2005, informas ke de 1969 ĝis 1983 tie loĝis Heroo de Sovetunio, veterano de la Dua mondmilito Vasilij Levuŝkin. Malantaŭ ĝi en 2009 aperis la naŭetaĝa loĝdomo N 156/1 kun vendejoj kaj kliniko en la unua etaĝo. Transverse al domo N 156 staras la kvinetaĝa loĝdomo N 158 (1967), kies unuan etaĝon okupas vendejoj. Sekvas T-forma kruciĝo kun strato Geologorazvedĉikov, kies branĉo finiĝas ĉi tie.
Post ĝi iom profunde de la stratlinio staras la kvinetaĝa domo N 162. Origine tie estis hotelo "Turist", malfermita en la sovetia periodo, sed en la 1990-aj jaroj ĝi kolapsis kaj nun la konstruaĵo estas okupita de diversaj firmaoj, inter kiuj elstaras Alfa-Banko. Malantaŭ kaj transverse al ĝi, laŭlonge de strato Geologorazvedĉikov, staras la sepetaĝa domo N 160, la kvinetaĝa 160/1, la duetaĝa 160a kaj la trietaĝa N 162a, plene okupitaj de oficejoj, vendejoj, lingvolernejo, kliniko ktp.
Ekde la domo N 162 ĝis strato Tulskaja etendiĝas skvaro Tenistij (Ombra), kiu ricevis sian nomon laŭ propono de la toponimia komisiono de la. La centre de ĝi estis malfermita la monumento al la Patro. Temas pri vitroplasta statuo de viro kun geedziĝa ringo surmane, kiu tenas en la dekstra brako knabinon kaj brakumas per la maldekstra brako knabon, kiu siavice tenas libron kun surskribo "Historio". La aŭtoro estas Vladimir Zolotuĥin. Foje oni malprave nomas ĝin la unua en Rusio monumento al la patro, sed en realo ĝin je kelkaj jaroj antaŭis la monumento al la feliĉa patro en Sankt-Peterburgo. La skvaro estas rekonstruita, do havas akuratajn padojn, benkojn, lanternojn, infanludejojn, necesejon ktp.
Antaŭ ĝi situas haltejo Teatralnij Centr "Kosmos" (Teatra Centro "Kosmos").
Malantaŭ la skvaro staras la naŭetaĝa loĝdomo N 164 (1974) kun vendejoj en la unua etaĝo. Antaŭ ĝia orienta finaĵo, proksime al strato Tulskaja en la 2000-aj jaroj aperis la kvaretaĝa domo 164/2. Laŭ dokumentoj oni konstruis ĝin kiel infanan librejon, sed fine aperis nura oficejaro, neniel rilata al la Tjumena Provinca Infana Biblioteko, kiu plu nestas en la unua etaĝo de loĝdomo cent metrojn suden, en strato Tulskaja.
Maldekstra flanko
La kvartalon malfermas la kvinetaĝa loĝdomo N 171 (1967), konata en la urbo kiel Buratino pro la samnoma infanvendejo en la unua etaĝo, kiu en la 1990-aj jaroj cedis lokon al aro da vendejoj kaj bankoj. Tamen ĝis nun sur la flanka muro, turnita al skvaro Slavjanskij, pendas granda figuro de tiu fabela persono. Malantaŭ ĝi en la korto staras la oketaĝa loĝdomo kun oficejoj kaj vendejoj en la unua etaĝo, konstruita en la 2000-aj jaroj. Ilin sekvas la kvinetaĝa sidejo de geologia instituto, kiu en la 2000-aj jaroj ricevis novan fasadon. Malantaŭ ĝi sin kaŝas domo N 173a, kie gastas la infanvartejo N 83. Antaŭ la menciita instituto situas haltejo Magazin Buratino (Vendejo Buratino).
Finas la kvartalon la kvinetaĝa loĝdomo N 175 (1970), kies unuan etaĝon okupas bankoficejoj, manĝejoj kaj la iam sola en la urbo kaj pro tio fama armilvendejo "Oĥotnik" (Ĉasisto), kie aĉeteblas necesaĵoj por ĉasistoj, fiŝkaptistoj kaj turistoj ĝenerale. Ĝi staras ĉe angulo de strato Parfjonov, do sur ĝi pendas memortabulo, informanta ke tiu strato estis nomita honore al Fjodor Parfjonov, kamparano el Tjumena distrikto de Tobolska gubernio, ekzekutita en 1916 pro sia partopreno en la kontraŭregistara insurekcio apud Rigo. Malantaŭ ĝi, en la korto staras domo N 177, okupata la infanvartejo N 82 kiu samtempe servas kiel bazlernejo kaj estas destinita por handikapaj infanoj.
La parton ekdede strato Parfjonov ĝis T-forma kruciĝo kun strato Tekstilnaja okupas domo N 179, kiun okupas kulturdomo "Stroitel" (Konstruisto). Ĝi estis malfermita la kiel la plej lasta kulturdomo de la urbo. En 2001 ĝi estis transformita je la Domo de Naciaj Kulturoj kaj iĝis sidejo de pluraj etnaj organizaĵoj, inkluzive tiujn de la rusa, pola, kirgiza, tatara kaj aliaj etnaj komunumoj. Tie okazas koncertoj, festivaloj kaj aliaj kulturaj eventoj, grandparte ligitaj al etnaj kulturoj. Krome en la ejo funkcias kelkaj vendejoj, plejparte kun apartaj enirejoj. Malantaŭ la kulturdomo troviĝas skvaro de Jurij Kutalov kun fontano en la centro. Antaŭ la kulturdomo situas haltejo DK Stroitel.
Post la menciita stratkruciĝo, rimarkebla preskaŭ sole surmape, viciĝas tri naŭetaĝaj loĝdomoj N 181 (1976), 183 (1975) , 189 (1976) , konektitaj per unuetaĝaj alkonstruaĵoj. En unu el ili en la sovetia periodo funkciis restoracio "Rus" (Rusujo), do malnovaj urbanoj memoras ĝin laŭ tiu ĉi nomo. La unuaj etaĝoj kiel kutime estas okupitaj de vendejoj, manĝejoj, apotekoj, hostelo ktp. Tio estas verko de la arkitektoj Anatolij Otradnov kaj M. P. Serkov. Malantaŭ ili staras du kvinetaĝaj loĝdomoj N 185 kaj 187, konstruitaj en 1970, kun vendejoj en la unuaj etaĝoj.
La kvartalo finiĝas per T-forma sensemafora kruciĝo kun la parto de strato Permajkov, kiun oni neoficiale nomas la Malgranda Permjakov, opozicie al la Granda Permjakov, kiu estas pli larĝa kaj iras paralele al ĝi cent metrojn oriente, sekvante super strato Respubliko laŭ viadukto suden.
Remado
Remado estas antaŭenigo de boato per remiloj. En la boatoj sidas ordinare unu ĝis naŭ personoj. La remantoj tenas aŭ po unu remilon aŭ po du remilojn. Laŭ tio oni distingas la du fakojn unuremila kaj duremila remado. La sporto okazas ĉefe sur riveroj, kanaloj aŭ lagoj. Per taŭga boato oni ankaŭ povas remi ĉe la marbordo. Remantoj sidas en la boato turnante sian dorson al la veturdirekto de la boato. Kontraŭe al kajakado-kanuado, en kiu la sportisto tenas la pagajon nur per siaj manoj, remboatoj devas havi ingon por la remiloj. Ankaŭ la plej multo da forto devenas el al kruroj. La sportantoj povas partopreni en konkursoj aŭ praktiki la sporton libertempe por malstreĉi sin. Por remi sukcese en konkurso gravas kaj forto kaj eltenemo, moviĝemo kaj kunordigo.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Dekstra flanko
La kvartalo komenciĝas per la longa kvinetaĝa loĝdomo N 188 (1968), en kies unua etaĝo ekde la sovetia periodo funkcias vendejo de hejmaĵoj "Progres", unu el la plej malnovaj kaj arkaikaj en la urbo, tamen plu populara pro abundo de utilaj kaj ĉipaj hejmaĵoj. Malantaŭ ĝi staras du kvinetaĝaj loĝdomoj N 190 (1966) kaj 190a (1967).
Post semafora piedirejo trans strato Respubliko, sekvas la naŭetaĝa loĝdomo N 194 (1974), en kies unua etaĝo funkcias Sberbanko kaj vendejoj. Antaŭ ĝi situas haltejo DK Stroitel. Malantaŭ ĝi sin kaŝas la konstruitaj en 1968 kvinetaĝa loĝdomo N 192 kaj simila domo N 198, kiu fakte staras en strato Geologorazvedĉikov. Finas la kvartalon la longa naŭetaĝa loĝdomo N 196 (1975) kun vendejoj en la unua etaĝo, kiu fakte etendiĝas laŭlonge de strato Permajkov. Post ĝi kaj antaŭ la Permjakov-viadukto staras la trietaĝa domo N 196a, okupita de diagnozejo, kie eblas fari magnetan resonancan bildigon, ultrasonon kaj densometrion.
La Permjakov-viadukto komenciĝas norde de strato Respubliko, pasas super ĝi, super strato 50 Let VLKSM, super la Transsiberia fervojo kaj subeniras post strato 30 Let Pobedi. Ĝia konstruado komenciĝis en decembro 1979 kaj finiĝis la. La viadukto estas 77,8 metrojn longa.
Remado
La internacia rega federacio estas la Fédération Internationale des Sociétés d’Aviron (FISA, esperante: Federacio internacia de asocioj de remado).
Strato Respubliko (Tjumeno)
Maldekstra flanko
Post la Permjakov-viadukto super strato Permjakov ĝis 2018 troviĝis popla bosko el pli ol 350 arboj, kiu servis kiel sanitara zono de la Tjumena Fabriko de Medicinaj Instrumentoj. Sed nokte de la 21-a al la ĝi estis forhakita kaj sur tiu ĉi loko komenciĝis konstruado de merkato. Urbanoj protestis kaj eĉ turnis sin al la urba administracio, sed tiu respondis ke la tereno estis destinita por tiuj celoj antaŭ dek jaroj kaj la posedanto agadas laŭleĝe.
Post ĝi sekvas skvaro de Lev Kornejev, nomita tiel la honore la unua direktoro de la menciita fabriko, kiu estis ĝia estro de 1968 ĝis 1986. La skvaro estis konstruita en la 1970-aj jaroj laŭ iniciato de Lev Kornejev, kiu persone partoprenis komunistajn sabatojn dum kiuj kunlaborantoj de la fabriko faris tion. Laŭdire li iniciatis ankaŭ kreadon de la skulptaĵo, kiu ĝis nun staras centre de la skvaro kaj supozeble simbolas ligon inter scienco kaj fabrikado. Laŭdire ĝin dezajnis Zurab Cereteli kaj fabrikis en Leningrado.
Remado
Historio
La remado servis komence la trafikon kaj transporton kaj oni uzis sklavojn por funkciigi la galerojn (remŝipoj) ĝis la 4-a jarcento en la antikva Egiptujo, sur la Nilo kaj pli poste en la Roma Imperio. La remado ofte helpis la velŝipon ĉe la nordeŭropaj popoloj. Antaŭ la ekzisto de vapormaŝinoj remboatoj havas la avantaĝon, ke ili povas moviĝi sendepende de vento.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Maldekstra flanko
La fabrikaj produktejoj mem troviĝas en konstruaĵoj N 205 kiu situas malantaŭ ĝi kaj okupas la tutan spacon ĝis strato Energetikov. De surstrate videblas nur la trietaĝa oficejaro. La fabriko ekfunkciis la kaj estis inter la plej grandaj en la lando. Ĝi kolapsis en la 2000-aj jaroj kaj nun gastigas plurajn firmaojn, plu fabrikante nur iom da steriliziloj. Apud la skvaro situas haltejo Zavod Medoborudovanija (Fabriko de Medicinaj Instrumentoj). Ĉi tie estas vojrondo, ebliganta al grandaj veturiloj kiel busoj kaj iam trolebusoj returniĝi kaj ekveturi laŭ strato Respubliko en inversa direkto.
Sekvas la oketaĝa domo N 207, okupita de oficejoj, vendejoj kaj manĝejo kaj la sesetaĝa domo N 209, plejparte okupita de naftodezajnista instituto. Post ĝi sekvas eta primitiva aŭtoriparejo kaj la sesetaĝa domo N 211, iam tute okupita de la naftogasa dezajna instituto SibNIPIGazstroj. En la 1990-aj jaroj oni alkonstruis al ĝi naŭetaĝan ejon kaj nun la tuto nomiĝas komerca centro "Respubliko". Post ĝi, fakte jam sur strato Vorovskij staras konstruita en la sama periodo sepetaĝa domo N 211a, okupita de oficejoj. Malantaŭ ili, en la korto troviĝas kelkaj duetaĝaj domoj, plenaj je deponejoj kaj oficejoj.
Remado
Historio
Oni scias el historiaj priskriboj, ke remkonkursoj okazis jam en la antikva Egiptujo ĉirkaŭ 1500 jaroj a.K. La reĝo (faraono) Amenhotep la 2-a interalie estis konata kiel bona remisto. En la verko Eneado de la aŭtoro Vergilio el la 1-a antaŭkrista jarcento remkonkurso estas unu el la funebraj ludoj.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Maldekstra flanko
Antaŭ domo N 211 situas haltejo SibNIPIGazstroj.
Dekstra flanko
Post la Permjakov-viadukto iam estis popla bosko, kiu servis kiel sanitara zono de la teksaĵa fabriko, ĉefe konata laŭ la rusa siglo KSK. En la 1990-aj jaroj la bosko estis forhakita kaj sur ĝia loko aperis bazaro "Privoz", unu el plej grandaj kaj popularaj en la urbo. En la 2000-aj jaroj surloke de subĉielaj vendovicoj aperis du- ĝis trietaĝa aĉetcentro, kiun plenigis ĉefe la samaj vendistoj. Post apero de pli modernaj aĉetcentro kiel Premier, Goodwin kaj aliaj, "Privoz" situanta en la urborando, rapide perdis popularecon. En la 2000-aj jaroj oni provis revenigi ĝiam iaman gloron, sed nek grava riparado, nek allogo de kelkaj grandaj vendejoj, nek ŝanĝo de la nomo al "Malaĥit" donis videblan efikon. Malantaŭ la aĉetcentro plu funkcias subĉiela bazaro de aĵoj rilataj al aŭtoj kaj veturiloj ĝenerale, aŭtoriparejo ktp.
Post ĝis strato Vorovskij etendiĝas domoj N 204, kio estas korpusoj de la menciita teksaĵa fabriko (KSK). Ĝia konstruado komenciĝis en januaro 1962 kaj finiĝis en 1971, la unua produktejo ekfunkciis en 1968. Iam ĝi estis inter la plej grandaj en Sovetunio, sed en la 2000-aj jaroj tute kolapsis kaj en 2018 komenciĝis ĝia laŭpaŝa detruado. Sur tiu loko ekkreskis la nova kvartalo Respubliko. La tri unuaj 27-etaĝaj turoj jam videblas apud strato Vorovskij. Laŭlonge de KSK etendiĝas sennoma kaj neprizorgita bulvardo.
Remado
Historio
Dum la mezepoko (13-a jarcento) en Londono aperis jam asocioj de la pramistoj, kiuj liveris personojn per boatoj. En la 16-a jc. aperis jam vetoj pri remkonkursoj. La moderna remsporto devenas el Anglujo. La irlandano Thomas Doggett en 1715 aranĝis en Londono konkurson por pramistoj. Ĝi nomiĝas Dogget’s Coat and Badge (esperante: Mantelo kaj insigno de Doggett) kaj estas la plej maljuna remkonkurso, kiu ankoraŭ okazas. En Ameriko la unua registrita konkurso okazis 1756 en Nov-Jorko.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Maldekstra flanko
Ĉe stratangulo troviĝas skvaro de Prospektoroj, nomita tiel pro proksimeco de TjumenNIIgiprogazo, kie ĝis nun funkcias granda prospektora sekcio. Ĝi ankoraŭ restas ne rekonstruita kaj ĥaosa. Malantaŭ ĝi ĉe la angulo de stratoj Respubliko kaj Vorovskij etendiĝas kurba kvin- ĝis sepetaĝa loĝdomo N 213 (1973) kaj la kvin- ĝis sesetaĝa 213a (1983), en kies unuaj etaĝoj troviĝas vendejoj, poŝtejo, apoteko kaj oficejoj. Antaŭ ĝi situas haltejo Ulica Vorovskogo (Strato Vorovskij).
Ĝin sekvas la duetaĝa domo N 215, ĥaose plenigita je vendejoj, servoj kaj oficejo de Sberbanko. Ĝin sekvas la unuetaĝa ŝtala hangaro N 219a, en kiu gastas superbazaro Pjatjoroĉka. Malantaŭ ili viciĝas tri ĝemele similaj naŭetaĝaj loĝdomoj N 217 (1984), 219 (1983) kaj 221 (1977). Transverse al domo N 221 staras longa naŭetaĝa domo N 223 (1977). Memortabulo, metita en 1992, informas en la rusa kaj siberia-tatara lingvoj, ke en 1978-1991 ĉi tie loĝis la siberitatara verkisto Bulat Sulejmanov. Post ili staras unuetaĝa domo N 225, okupita de kafejo.
La kvartalon finas la Montaĵnikov-viadukto, kiu kunigas la stratojn 50 Let Oktjabrja (norde) kaj Montaĵnikov (sude). Ĝi estis malfermita en oktobro 1979 post dujara konstruado kaj estas 40 metrojn longa. Antaŭe laŭ suba raveno fluis rivereto Zmejka ankaŭ konata kiel Kljuĉi. Nun ĝi estas komplete superŝutita je tero kaj aperas jam ĉe Gilova bosko kiel rivero Vojnovko.
Remado
Historio
Ĉirkaŭ la jaro 1800 remado fariĝas universitata sporto. La boata kurumo (angle:The Boat Race) – konkurso inter la Universitatoj de Oksfordo kaj Kembriĝo – ekis en la jaro 1829 en Henley-on-Thames kaj okazas ekde 1856 ĉiujare. En 1839 la regatto Henley, kiu okazas ekde 1851 kiel Reĝa Regatto Henley ĉiujare, estis unuafoje aranĝita.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Dekstra flanko
La tutan kvartalon formas ĝemelaspektaj naŭetaĝaj domoj N 210 (1975), 212 (1975) , 214 (1974) , 216 (1975) , 218 (1977) , 220 (1976) — komunloĝejoj, konstruitaj de la Tjumena Motora Fabriko por siaj kunlaborantoj. Nun plejparto de loĝantoj havas nenian rilaton al iu ajn fabriko, tio estas nura ĉipa loĝejaro. Antaŭ domo N 212 situas haltejo Ulica Vorovskogo (Strato Vorovskij).
Remado
Historio
En la 19-a jarcento anglaj komercistoj disvastigis la sporton eksterlanden. Der Hamburger Ruder Club (La hamburga rem-klubo) fondiĝis 1836 kaj estas la plej aĝa eksterbrituja remklubo. En la sekvaj jaroj en multaj aliaj landoj fondiĝis remkluboj. Oni fondis en 1892 la Internacian Remistan Asocion, kiu venontjare aranĝis sian unuan eŭropan ĉampionumon. Remado debutis en la duaj Olimpiaj Ludoj en 1900 por viroj kaj en 1976 por virinoj. Ekde 1962 ekzistas monda ĉampionumo - komence nur por viroj kaj ekde 1974 ĝi ankaŭ enhavas konkursojn virinoj.
Boatoj
Remboatoj estas longa kaj mallarĝa. Ĉe la flankoj troviĝas por ĉiu remilo po unu elstarilo sur kies plej ekstera fino estas turnebla remilingo. La remantoj sidas sur ŝovebla sidilo, kiu troviĝas sur du reloj. La piedojn oni metas en piedoapogilon. Oni povas distingi konkursajn de ekskursaj boatoj. Konkursboatoj havas fermitan aeroentenan korpon. Ili estas interalie konstruita el multaj tavoloj da karbofibraj matoj en sinteza rezino kaj kevlaro. Ekskursboatoj havas malferman korpon por transporti pakaĵon. Ili ofte estas konstruita el ligno kaj vitrofibra plasto. Apartaj boatoj ekzistas por malkapabluloj aŭ marborda kaj mara remado. Ĉar boatoj estas longe uzebla per ĝusta prizorgado, boatoj kun nur ligna korpo ankoraŭ estas uzataj.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Maldekstra flanko
Poste staras la kvaretaĝa domo N 245 kaj la duetaĝa domo N 247, okupitaj de registara telekomunika organizaĵo. Sekvas kruciĝo kun fervojo, priservanta ĉirkaŭajn fabrikojn kaj deponejojn. Post ĝi staras la trietaĝa domo N 249/11 kun oficejoj. Malantaŭ ĝi staras domoj N 249, origine destinitaj por la Ferbetona Fabriko N 1, nun fakte morta.
Sekvas la duetaĝa domo N 251, kiun okupas la Tjumena Provinca Kontraŭtuberkuloza Dispanserio kaj la Tjumena Provinca Psikiatra Hospitalo. Antaŭ ĝi situas haltejo Tjumenskaja Domostroitelnaja Kompanija (Tjumena Domonstrua Kompanio). Ĉirkaŭ ĝi ariĝas domoj N 253, kie troviĝas oficejoj kaj fabrikejoj de la Tjumena Domkonstrua Kompanio (DSK) — unu el la plej grandaj konstruaj firmaoj de la urbo, kiu specialiĝas pri produktado de la slaboj kaj konstruado de domoj el ili. Antaŭ la oficejo de DSK funkcias semafora piedirejo.
Sekva rimarkindaĵo estas domo N 253/4, kie funkcias sportejo "Domostroitel" (Domkonstruisto) — moderna komplekso kun pluraj sportaj fakoj, banejo, saŭno ktp, malfermita la okaze de la 40-a datreveno de DSK. Ĝin sekvas benzinstacio kaj aro de malaltaj konstruaĵoj, ĉefe rilataj al produktado kaj servoj. Tiu areo nomiĝas loĝloketo Raboĉij (Laborista), ĉar origine tie staris lignaj dometoj de laboristoj de apudaj fabrikoj. Ĝi formiĝis en 1954-1964 dum la konstruado de la domkonstrua kombinato, surbaze de kiu poste kreiĝis DSK. Tiutempe tiu areo estis ankoraŭ eksterurba, la kombinato estis konstruata sur terenoj de sovĥozo de la apuda vilaĝo Vojnovko. En 1958 aperis du unuaj barakoj (unu por viroj, alia por virinoj). Iom post iom formiĝis la loĝloketo, kiu konsistis el kvar stratoj (Ĉekistov, Gazovikov, Julius Fučík kaj Krasnaja), havis infanvartejon, bazlernejon kaj ricevis akvon el propra akvoputo. La rivereto Zmejka (Kljuĉi) estis ankoraŭ pura. Post lanĉo de la Ferobetona Fabriko kaj la Domkonstrua kombinato en Tjumeno komenciĝis produktado de betonaj slaboj, kio ebligis amasan konstruadon de slabaj domoj por la rapide kreskanta urbo. Poste la loĝantaro ŝanĝiĝis, multaj domoj estis detruitaj, stratoj Krasnaja kaj Gazovikov tute malaperis, kaj en la lastaj dometoj de la Laborista loĝloketo loĝas homoj apenaŭ rilataj al la domkonstruado. Tio estas nura aro de ĉipaj loĝejoj.
Remado
Boatoj
En la unua Boat Race en 1829 la boatoj ankoraŭ havis fiksan sidilon kaj sur la boatorando troviĝas la remilo-apogilo. La unuan tipon de elstarilo konstruis la anglo Anthony Brown en 1928. Sed daŭris kelkajn jarojn ĝis ĝi venkis super la surranda remiloapogilo. Iafoje la anglo H. Clasper estas nomita kiel invento de la elstarilo. Li konstruis ilin ekde 1845. La glita sidloko aperis en 1857 en Usono. En 1878 en Anglujo aperis la rulebla sidilo.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Maldekstra flanko
Antaŭ la sportejo "Domostroitel" situas haltejo Raboĉij posjolok (Laborista loĝloketo). Tio estas la lasta punkto de plejparto de busaj kaj busetaj itineroj, do haveblas la sama vojcirklo kiel ĉe la Tjumena Fabriko de Medicinaj Instrumentoj. Ĉe la vojcirklo situas samnoma haltejo. La vojcirklo havas T-forman kruciĝon kun strato Julius Fučík. Sekvas verda areo, post kiu aperas plia T-forma kruciĝo, jam kun strato Ĉekistov. Post pliaj 460 metroj okazas la dua kruciĝo kun la sama strato (tio estas normala afero en Tjumeno). Antaŭ ĝi situas haltejo Ulica Ĉekistov (Strato Ĉekistov). Post longa verda areo aperas veturejo al la duetaĝa domo N 281, okupita de restoracio Gold City. Post ĝi situas haltejo Jalutorovskij trakt (Jalutorovska landvojo), kie busoj haltas nur laŭpete. Post ĝi aperas semafora T-forma kruciĝo kun strato Starij Tobolskij trakt (Malnova Tobolska landvojo), kondukanta al industria zono kaj apudurbaj vilaĝoj.
En majo 2018 oni anoncis konstruadon de la nova ĉefa moskeo de la urbo, kiu okupos 1 hektaron inter la menciitaj kruciĝoj kun strato Ĉekistov. Ĝi havos preĝohalon por 1500 homoj kaj klerigan centron, kie studos imamoj. Tio estos la plej granda moskeo en Tjumena provinco.
La lastaj konstruaĵoj estas la duetaĝa domo N 287 kun aŭtovendejo de Hyundai kaj la unuetaĝa superbazaro Lenta. Antaŭ tiu lasta situas haltejo TC Lenta (aĉetcentro Lento). Poste etendiĝas nura verda areo kaj industriaj ejoj, jam rilataj al Jalutorovska landvojo, je kiu transformiuĝas ĉi-loke strato Respubliko.
Remado
Remiloj
Remilo kvazaŭ estas longa stango kun tenilo ĉe unu fino kaj plata padelo ĉe la alia fino. Modernaj remiloj estas faritaj el karbofibra plasto. Ili anstataŭis la antaŭe uzitajn lignajn remilojn. Duremilo estas proksimume 2,8 metrojn longa kaj pezas proksimume 1,4 kg. Unuremilo estas proksimume 3,7 metrojn longa kaj pezas proksimume 2,4 kg. La padeloj estas koloritaj laŭ la koloroj de la klubo aŭ ŝtato al kiu la teamo apartenas.
Aliaj
Por albordiĝi remboatoj bezonas malaltajn floskajojn, por ke la elstariloj ne koliziu kun la floskajo. Kiam la boatoj ne estas uzataj, ili restas en la klubejo, kiu havas halon por la boatoj.
Remilo-svingo
Remisto celas svingi la remilojn tiel, ke oni plej efike uzas sian forton por anataŭenigi la boaton. Ekzistas du fakoj: unuremila kaj duremila remado. En unuremila boato la remistoj havas po unu remilon. En duremila boato la remistoj havas po du remilojn. La du manieroj estas tre similaj. Oni celas fluan moviĝon de la korpo. Ĉia subita ektiro aŭ ekpuŝo estas malhelpa.
Duremilaj boatoj estas ete pli rapidaj ol unuremilaj boatoj kun la sama nombro de remistoj.
Duremila svingo
La senŝarĝa fazo komenciĝas per formovi la manojn for de la torso kaj klini sin antaŭen. Kiam la manoj preterpasas la genuojn oni ekrulas al la boatovosto. Antaŭ ol oni atingas la komencopozicion oni ree turnas la padelojn orta la la akvosupraĵo. Tiel oni povas komenci la tirfazon sen interrompo.
Unuremila svingo
Jen nur la diferencoj inter la manieroj. Oni distingas internan manon de ekstera mano. La interna mano estas tiu, kiu estas pli proksima al la remilingo. Oni tenas la remilon tiel, ke la distanco inter la manoj estas du kaj duona manlarĝo. Pro la nesimetria movo, oni devas lasi spacon inter la kruroj por la ekstera brako en la komencpozicio. La unuremila tenilo estas pli longa ol la duremila. Ĉar la tenilo ne povas preterpasi la korpon, la svingo estas pli mallonga. Oni turnas la remilon per la interna mano. La esktera manartiko do restas tuttempe malfleksita. Kiam oni ekrulas en la senŝarĝa fazo, oni turnas sian torson tiel, ke la ŝultroj estas proksimume paralelaj al la remilo en la komencpozicio.
Kategorioj
En la konkursoj la partoprenantoj kaj teamoj konkursas en diversaj kategorioj. La kategorioj distingiĝas inter pluraj vidpunktoj. Sed ne por ĉiu ebla kombinaĵo de vidpunktoj ekzsitas konkursoj. Ĉar la nomoj de kategorioj povas fariĝi tre longa, la diversaj vidpunktoj havas literon por mallongigo. En la Olimpiaj Ludoj okazas konkursoj en 14 kategorioj. Ekde al aldono de konkursoj por virinoj en 1976 tiu numero ne ŝanĝis. Tamen oni kelkfoje interŝanĝis kategorion por alia en la programo. Ekde la monda ĉampionumo 2018 la nombro de porvirinaj kategorioj egalas al tiu de la viroj. Por tio oni forigis la malpezan viran unuremilan kvaropan remadon (LM4-) kaj aldonis la virinan unuremilan kvaropan remadon (W4-). En la sekvanta tabelo la flava fono indikas, ke la kategorio estas olimpia aŭ paralimpia.
Boatoj
En la sporto ekzistas diversaj boatokategorioj. Por la lernado de la remteĥniko kaj ekskursa remado oni uzas larĝajn boatojn. Por konkursoj oni preferas mallarĝajn boatojn, ĉar ili kreas malpli da akvorezisto. Sed tiuj boatoj estas pli renversiĝemaj. Kontraŭe al remado sur rivero aŭ lago marborda remado postulas specialajn boatojn, kiuj ne sinku sur onda maro.
Oni nomas boatojn laŭ la nombro de remistoj kun la finaĵo -opa aŭ -remista. Boato kun ok remistoj oni do povas nomi okopa aŭ okremista. Por unuremista boato oni evitas la vorton unuopa, ĉar tio ankaŭ povus signifi kvanton da boatoj. Por esti pli facile legebla la sekvanta listo nur enhavas unu variaĵon.
FISA agnoskas la jenajn boatokategoriojn:
Mallongigo de boatokategorio konsistas el 2 aŭ 3 signoj. La nombro montras la kvanton de remistoj. x signifas, ke temas pri duremila boato. Kiam x mankas, temas pri unuremila boato. + signifas, ke la boato havas stiriston. − signifas, ke la boato ne havas stiriston. Por la duremilaj kategorioj la minuso mankas. Iafoje oni anstataŭigas la signosinsekvon x+ per *.
Por la lernado kaj por ekskursoj oni kutime uzas duremilan duopan kun stiristo(2x+) aŭ duremilan kvaropan kun stiristo(4x+). Kelkaj el tiuj boatoj havas la eblon ŝanĝi la stirlokon al remloko kaj ree. Tiam ili estas duremila triopa aŭ duremila kvinopa boato. Malofta boato estas duremila okopa boato (8x+).
La svisa boatokonstruofirmao Stämpfli en 2001 plilongigis okopan boaton per kvar pecoj de kvaropa kaj tiel kreis duremilan dudekkvaropan boaton. Remkluboj povas lui ĝin.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Dekstra flanko
La kvartalo komenciĝas je la du similaj naŭetaĝaj domoj N 246 (1982) kaj 248 (1987), ĉipaj komunloĝejoj. Ilin apudas unu- kaj duetaĝaj vendejoj kaj aŭtoservoj. Sekvas T-forma kruciĝo kun strato Novatorov.
Remado
Teamo
La sidlokoj en ĉiu pluropa remboato havas numeron. Oni numeras de la boatokapo al la boatovosto. Do la plej antaŭa sidloko ĉiam havas la numeron unu kaj la sidloko de la remestro havas la plej altan numeron.
Kelkaj teamanoj havas specialajn taskojn:
Remestro
La remestro estas la remanto, kiu sidas plej proksima al la boatomalantaŭo. Ĉar la remantoj sidas dorsantaŭe en la boato, ĉiu povas vidi ĝin. Laŭ la rapideco de la remestro la ceteraj remantoj remas. Kiam ĝi metas la padelon en aŭ el la akvo la aliaj devas fari la saman. Tial ĝi havas la respondecon teni kiel eble plej konstantan rapidecon aŭ (mal)akceli, kiam tio estas necesa. En kelkaj senstiristaj boatoj la remestro ankaŭ stiras la boaton per turneble fiksita ŝuo, kiu per ŝnuro estas ligita al la rudro.
Pruulo
La pruulo estas la remanto, kiu sidas plej proksima al la boatoantaŭo. En senstiristaj boatoj la pruulo devas rigardi trans la ŝultron de tempo al tempo por scii, kien la boato moviĝas aŭ kio okazas antaŭ la boato. En duremilaj boatoj la pruulo sole povas ete stiri ĝin pere de tiri unu remilon pli forta ol la alia. En aliaj okazoj ĝi devas doni ordonon al la ceteraj remantoj por stiri la boaton.
Konkursoj
Kiel ĉiu alia boatokonkurso ankaŭ remkonkurso nomiĝas regatto. Ekzistas du popularaj manieroj de konkursodisvolvo: La flankalflankaj konkursoj kaj tempokurumoj. Popularaj konkursoj inter anglaj universitataj teamoj estas la t.n. bumps races.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Dekstra flanko
Post ĝi aperas la sepetaĝa domo N 250b, kie sidas naftogasa dezajna instituto, banko kaj kelkaj aliaj firmaoj. Antaŭ ĝi situas haltejo Zavod Elektron (Fabriko Elektrono). Sekvas longa trietaĝa domo N 250, kie sidas pluraj firmaoj. Malantaŭ ĝi staras produktejoj, kiuj iam estis parto de la sama kompanio, fabrikanta konstruajn materialojn ekde 1980.
Sekvas pluraj etaj konstruaĵoj, ĉefe rilataj al servoj kaj vendoj. Rimarkindas la kvaretaĝa domo N 252, kie sidas pluraj oficejoj, instruejoj kaj sportejoj. Al ĝi limas alkonstruaĵoj kun kafejo en domo N 252/37. Antaŭ ĝi, ĉe semafora piedirejo situas haltejo ĴBI, kio estas mallongigo de la rusa nomo de la Ferbetona Fabriko. Ĉi-tie la estis malfermita la unua subtera pasejo de la urbo. Sed pro fuŝa akvoizolado ĝi pleniĝis je grundakvo post la unuaj pluvoj kaj fakte neniam estis uzata. Anstataŭe aperis la menciita semafora piedirejo, aktive uzata de tiam multnombraj laboristoj de la apudaj fabrikoj, nun plejparte kolapsintaj. En la 1990-aj jaroj oni kradis la enirejojn kaj dum la konstruado de spotejo Domostroitel en 2004 tute superŝutis ĝin per tero.
Poste viciĝis du- ĝis kvaretaĝaj vendejoj kaj oficejoj, ĉefe rilataj al konstruado kaj aŭtoj; malantaŭ ili videblas grandaj produktejoj, nun plejparte malplenaj aŭ uzataj kiel deponejoj. Kontraŭ la vojcirklo por publika transporto situas haltejo Raboĉij posjolok (loĝloketo Laborista). Aro da tiaj konstruaĵoj kaj benzinstacioj viciĝas ĝis T-forma kruciĝo kun strato Ĉekistov, kiu finiĝas tiuloke. Post la kruciĝo situas haltejo Ulica Ĉekistov (Strato Ĉekistov).
Remado
Flankalflankaj konkursoj
En la flankalflankaj konkursoj pluraj boatoj startas samtempe kaj la unua, kiu atingas la cellinion estas la venkinto. En tiaj konkursoj nur gravas atingi la celon antaŭ la aliaj konkursantoj. La tempo mem ne estas grava. Ĉar ofte la vego ne estas sufiĉe larĝa por ĉiuj partoprenantoj, la konkursoj ĝenerale estas pluretapaj. La monda asocio uzas tiun manieron por siaj konkursoj. En tiuj la vego devas longi 2 km kaj havi ses koridorojn. La unuopaj etapoj konsistas el pluraj kurumoj kun kutime po ses partoprenantoj. La venkinto kaj kelkfoje ankaŭ la dua kaj triarangaj partoprenos en la pli altrangaj kurumoj de la venonta etapo. Por la alia boatoj ekzistas kelkfoje savetapo, en kiu ili ankaŭ povas gajni lokon en pli altranga kurumo. Tio helpas, kiam ekzemple la vetero influas la rezulton. En la lasta etapo la partoprenantoj de la A-finalo konkursas pri la rangoj unu ĝis ses, la partoprenantoj de la B-finalo pri la rangoj sep ĝis dekdu kaj tiel plu. Aliaj kutimaj distancoj estas 350 m, 500m aŭ 1 km.
Strato Respubliko (Tjumeno)
Dekstra flanko
Antaŭ T-forma kruciĝo kun strato Starij Tobolskij trakt (Malnova Tobolska landvojo) situas haltejo Jalutorovskij trakt (Jalutorovska landvojo), kie busoj haltas nur laŭpete.
Poste etendiĝas longa vico de aŭtovendejoj kun komuna nomo "Avtograd" (Aŭtourbo), plejparte konstruita en 2005-2007  , sed ĝis nun kreskanta danke al pliaj aŭtaj varmarkoj. Tie funkcias oficialaj vendejoj de Citroen, Peugeot, Chery, Fiat, Ford, Volvo, Jaguar, KIA, Land Rover, Jeep, Renault, Subaru, Suzuki, Lifan, UAZ, GAZ. Antaŭ ĝi situas haltejo TC Lenta (aĉetcentro Lento). Malantaŭ kaj poste staras kelkaj oficejoj, deponejoj kaj la unusola kvinetaĝa loĝdomo N 258. La strato finiĝas, transformiĝante je Jalutorovska landvojo.
Transporto
La strato tradicie funkciis kiel la ĉefa veturejo de la urbo kaj ĝis nun estas la sola vojo por traveturi la tutan historian, administran kaj komercan urbocentrojn.
Leidenfrost-efiko
La Leidenfrost-efiko [Lajdenfrost], kalefakcio (en PIV) estas fenomeno de la gutoj dancantaj, saltantaj sur varmega grundo (sur estiĝanta vapor-kuseno, tavolo) kaj kiun skizis Johann Gottlob Leidenfrost (1715-1794).
Strato Respubliko (Tjumeno)
Transporto
De komenco ĝis kruciĝo kun strato Profsojuznaja trafiko estas unudirekta, laŭ kvar strioj. Poste la strato iĝas pli larĝa (ses strioj, inter stratoj Ĥolodilnaja kaj Melnikaite — sep). Ekde strato Permjakov ĝis la aŭtovendejaro Avtograd la strato havas nur kvar striojn, sed en 2021-2022 oni planas larĝigi ĝin ĝis ses.
De strato Pervomajskaja ĝis strato Tulskaja haveblas buskoridoro. En ĉiuj kruciĝoj la strato Respubliko estas la ĉefa, do havas prioritaton. Trafikado de kamionoj estas malpermesita. En ĉiuj stratkruciĝoj (krom strato Melnikaite) kaj ĉe ĉiuj semaforoj staras gvatkameraoj. Sensemaforaj pasejoj malmultas. Subtera pasejo funkcias ĉe kruciĝo kun strato Maksim Gorkij. Fine de la strato, en industria zono, haveblas du traknivelaj pasejoj. La strato estas ĉiujare riparata kaj plejparte en perfekta stato. Funkcias pluraj surteraj kaj unu subtera parkumejo (sub la placo de la 400-jariĝo de Tjumeno). Benzinstacioj aperas nur fine de la strato, en la industria zono.
En 1968 laŭ la strato ekveturis la unua trolebuso, kiu navedis de la muzeo (domo N 2) ĝis la Tjumena Motora Fabriko, do tra la tuta strato. Ekde 2009 trolebusoj estis plene forigitaj el la urbo, do nun laŭ la strato veturas nun busoj kaj itineraj taksioj. Biciklejoj mankas, biciklaj parkumejoj abundas.
En literaturo kaj arto
La fama rusia ĵurnalisto Konstantin Nosilov tiel priskribis la straton en 1914.
Leidenfrost-efiko
Se oni faligas gutojn da akvo sur varmega surfaco, ili ekdancas, ĉar sub ili estiĝas vaporo kaj la gutoj moviĝas kiel aer-kusena veturilo.
Por montri la Leidenfrost-efikon hejme, simple prenu puran normalan paton (kun ne-polikvarfluoretilenigita surfaco!) kaj varmigu ĝin sur fornelo. Havu bovlon de akvo ĉemane. Fojfoje trempu viajn fingrojn en la akvon kaj faligu kelkajn gutojn en la paton. la gutoj forvaporiĝas pli malrapide, anstaŭe dancas tra la pato, renkontiĝante kunfandiĝas al pli grandaj gutoj kaj restas entute multe pli longe ol ĉe pli malalta temperaturo. Tiu fenomeno restas, ĝis multe pli alta temperaturo, kiam la akvo tiom rapide vaporiĝas ke Leidenfrost-efiko ne plu estas observebla.
Klarigo: ĉe temperaturoj pli altaj ol la Leidenfrost-punkto (t.e. por akvo 220 °C) la akvo en la suba parto de la guto, kiu tuŝas la varmegan platon, tuj vaporiĝas. La vaporo levas la reston de la guto iom super la platon kaj - pro malpli alta termokondukto efikante kiel termoizolilo - ĝi grave malrapidiĝas la pluan varmiĝon de la la guto. Plia efiko: la guto sur sia vaportavolo moviĝas kvazaŭ aer-kusena veturilo.
Tiu gasforma protekta tavolo ekzistas ankaŭ en la likva nitrogeno, se tiu kontaktas kun la ĉambra temperaturo. Danke al la Leidenfrost-efiko eblas likvan nitrogenon (ĉ. −200 °C) sendanĝere fluigi sur la mano, se estas certigite, ke ĝi ne povas kolektiĝi ie ajn en la vesto. Plia tre spektakla efiko estas, kiam la Leidenfrost-efiko laŭdire helpas eviti la brulvundojn ĉe la surardaĵa promeno.
Eksteraj ligiloj
- Eseo pri la efikoj kaj prezentadoj de Jearl Walker
Suda bufo
Distribuado
La Suda bufo troviĝas en la marborda ebenaĵo de sudorienta Usono. Ties teritorio etendas el suda Virginio al Florido kaj Luiziano kaj estas ankaŭ du izolataj populacioj ĉe la altebenaĵo Piedmont kaj ĉe la Blukresta Montaro en Suda Karolino
Sudokcident-amazonaj humidaj arbaroj
La sudokcident-amazonaj humidaj arbaroj estas tutmondaj 200-regiono  difinita fare de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Tiuj arbaroj estas la vivejo de emblemaj specioj kiaj la jaguaro kaj la amerika harpio, tre minacitaj en aliaj amazoniaj regionoj, de dekduoj da indiĝenaj grupoj, kelkaj el kiuj neniam havis interrilatojn kun la Okcidenta civilizo, kaj de dissemitaj  grupoj de tradiciaj nuksokolektantoj kaj kaŭĉukumistoj. Malgraŭ sia relativa izoliteco, la Sudocident-amazonaj humidaj arbaroj estas minacitaj per la vojkonstruado kiu disponigas aliron al kreskanta loĝantaro de hubuloj, nafto-kaj-gaso-prospektorado, same kiel grandskala brutarobienumado kaj agroentrepreno.
Priskribo
Kovrante 2 093 811 km² en norda Bolivio, sudorienta Peruo kaj okcidenta kaj centra Brazilo, tiuj arbaroj daŭre enhavas iujn el la plej grandaj areoj de sendifekta tropika pluvarbaro ene de la tuta Amazona Baseno. Atingante la piedmontetojn de Andoj, la Sudokcident-amazonaj humidaj arbaroj estas influitaj de la submontara medio kiu produktas diversspecajn klimatajn kaj edafajn kondiĉojn. La alta pluvokvanto, kompleksa topografio, kaj influo de sudaj mezvarmaj ventoj produktas mozaikon de vivejoj kaj ekosistemoj ene de la malaltebenaĵa tropika arbaro, kontribuante al la totala alta nivelo de biodiverseco. Tiaj kondiĉoj kontribuas al la formado de ekologie unika sudokcidenta arko de malaltebenaĵaj tropikaj arbaroj, gastigante unu el la plej riĉaj kaj la plej sendifektaj arbarokomunumoj de la Tero.
Remado
Olimpiaj Ludoj
La Olimpiaj Ludoj estas la plej grava konkurso por remistoj okazante ĉiujn kvar jarojn. La remkonkursoj estas parto de la Olimpiaj Ludoj ekde la dua olimpiko en 1900 por viroj kaj ekde 1976 por virinoj. Dum la unua olimpiko la konkursoj ne okazis pro tro forta vento. Ekde 1912 la viroj remas 2km (krom 1948) kaj ekde 1988 ankaŭ la virinoj (antaŭe 1km). La plej sukcesaj ŝtatoj estas Usono, la Unuiĝinta Reĝlando kaj Germanujo.
Sudokcident-amazonaj humidaj arbaroj
Biodiverseco
La grandaj vastaĵoj de relative neinfluita vivejo disponigas rifuĝon por multaj specioj kiuj estas tre minacitaj aliloke: la jaguaro, la amerika harpio, la grandega riverolutro (Pteronura brasiliensis), la nigra kajmano (Melanosuchus niger), la tajasuo (Tayassu tajacu) kaj pluraj specioj de araoj kaj kracedoj. Kvankam plejparte nesufiĉe studite biologie, diversaj inventaroj montras ke la regiono havas unu el la plej altaj registritaj speciaj diversec-indeksoj en la mondo por plantoj, birdoj, fiŝoj, kaj papilioj. Multaj el tiuj specioj estas endemiaj al la Sudokcident-amazonaj humidaj arbaroj aŭ estas jam ne trovitaj en aliaj regionoj pro premo de ĉasado, detruo de sendifektaj arbarokomunumoj, kaj ekspansio de "disvolviĝo"programoj.
Remado
Monda ĉampionumo
La unua monda ĉampionumo okazis 1962 sur la lago Rotsee en Svisujo. Komence ili okazis ĉiujn kvar jarojn kaj ekde 1974 ĉiujare. En olimpiaj jaroj ĝi okazis kune kun la monda ĉampionumo de junuloj kaj nur por la neolimpiaj kategorioj. La vego longas 2km.
Sudokcident-amazonaj humidaj arbaroj
Minacoj
Lastatempaj jardekoj vidis la evoluon de la Sudokcidenta amazona malaltebenaĵo, kun la malfermiĝo de la brazila landolimo por hakado kaj bruligado-agrikulturo kaj grandskala bienumado financita fare de la registaroj por antaŭenigi la evoluon de tiu regiono kaj trankviligi la premon de kreskantaj populacioj de hubuloj en la nordoriento kaj sudo de Brazilo. Krome, kolonianoj de la malriĉaj andaj komunumoj de Peruo kaj Bolivio ekloĝis en la malaltaĵoj, ripetante la procezon de troekspluatado de resursoj kiuj estis finfine malplenigitaj en siaj forlasitaj altaĵaj komunumoj. Reto de vojoj promocias tiujn migradojn, kaj samtempe permesas aliron al multvaloraj lignoj, nafto, gaso, kaj arbaroresursoj (speciale brazilaj nuksoj kaj kaŭĉuko), pliigis la koloniigon de la malaltaĵaj arbaroj kaj aldonis streson al la ekologiaj sistemoj en la malkreskanta areo de sendifektaj kaj fermit-kanopeaj arbaroj. Malkreskinta precipitaĵo, kaŭzita ĉefe de loka senarbarigo kaj pliigita homa ĉeesto, pliigis la eblecon por ampleksaj arbaraj incendioj, atingintaj maksimumon en la seka sezono de 1999 kiam milionoj da hektaroj en Rondonio kaj Akro estis englutitaj per la flamoj. Turismo, kvankam ebleco por konservado, ankaŭ pruvis esti minaco por la delikataj ekosistemoj de la Tambopata-Kandamo regiono laŭlonge de la Dipatrin-Baseno, kaj laŭlonge de Beni-Rivero en Bolivio (Rurrenabaque).