cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Richard Pankhurst
Kariero
Pro tiuj radikalaj kaj kvereligaj opinioj, Pankhurst malgajnis klientojn, kaj ankaŭ malgajnis iun ajn ŝancon fariĝi parlamenta kandidato por lia unue preferata Liberala partio. En 1884 li aliĝis la socialistan Fabian Society (Socio Fabiana). Li forlasis la Liberalan partion kaj kandidatis eksterpartie en speciala balotado en Manĉestro. Li dume apogis irlandan memstariĝon kaj antaŭvidis Eŭropan Union - kaj vaste malsukcesis. En 1885, Pankhurst denove kandidatis eksterpartie en Rotherhithe, Londono - kaj denove malsukcesis.
Translokiĝinte en Londono en 1887, la familio revenis al Manĉestro en 1893. Pankhurst fariĝis estrarano de Manchester Ship Canal Company (Manĉestra ŝipkanala kompanio). La 1-a januaro 1894, la kanalo vidis sian unuan ŝipon, la Snowdrop (Neĝa galanto), kaj la familio Pankhurst ĉeestis sur tiu ŝipo. Poste, la reĝo Viktoria ĉeestis la oficialan malfermsolenon kaj aŭdis la festparoladon de Pankhurst.
En 1893 estis fondita la novan Independent Labour Party (Nedependa laboristara partio, aŭ ILP), kiu en 1895 invitis al D-ro Pankhurst kandidati en Gorton kiel ĝia oficiala parlamenta kandidato. Li ankoraŭ malsukcesis, sed ĉi tiam malvaste.
Morto kaj memoroj
En somero, 1898, kiam Emmeline kaj Christabel vizitadis Ĝenevon, Richard grave malsaniĝis. Emmeline tuj revenis, sed alvenis post la morto de ŝia edzo, pro ulcero truiĝinta.
La funebro estis granda, nereligia afero. Centoj da homoj ĉeestis, inkluzive multaj ILP-partiistoj. La ĉerko, portita sur aperta kaleŝo, estis kovrita de ruĝaj floroj. La tomboŝtono estis enskribita, laŭ volo de Emmeline: "Fidema kaj Vera, mia tenera kamarado."
La filino Sylvia ĉiam memoris kaj omaĝis sian patron: kiam ŝi mortis, oni trovis apud ŝia lito la vortoj de lia 1884-a balotadparolado: "Nun estas tempo de espero por la vivo de Laboro. Malnova socio estis bazita sur milito, nova socio estas bazata sur laboro. Necesas por ĉiu homo sian parton de la vivo, per eduko senpaga kaj universala, per laborinstruado de teknika lernigo; plena civitaneco... Sur kreado de riĉeco regas juroj de naturo, sed sur disdonado de riĉeco regas la koro de homo."
Ĉipso
Ĉipso aŭ terpomfloko estas tre maldika fritita tranĉaĵo de terpomo, plej ofte salita aŭ spicita. Ili estas ofte manĝataj kiel intermanĝeto aŭ kiel aldonaĵo por biero.
Historio
Laŭ legendo, ĉipsoj estis inventitaj hazarde en Novjorko en 1853, kiel ŝerco de kuiristo, kies kliento plendis pri tro dikaj kaj ne sufiĉe frititaj pecoj de terpomo en sia plado. La sekvan tagon la kuiristo, George Crum, faris ĉipsojn por la klientoj de la restoracio. La gustumintoj tre ŝatis la novan pladon, tiel aperis kaj poste populariĝis ĉipsoj. Tamen, la plej malnovaj konataj receptoj estis publikitaj kelkdek jarojn antaŭe.
Produktado
Ekzistas du manieroj produkti ĉipsojn: Tiu lasta metodo ebligas belajn samformajn pecetojn.
Marcelo Brozović
estas kroata futbalisto. Li naskiĝis en Zagrebo.
Ekde la jaro 2014 li estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi, li interalie kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio, matĉe li tie rekoneblis per la numero "11" - same en la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro. En la Futbala Mondpokalo 2018 lia teamo atingis la duan, "arĝentan", pozicon, estis venkita nur en la finalo per la franca nacia teamo de futbalo, kaj en la Futbala Mondpokalo 2022 atingis la trian, "bronzan", pozicion - respektindaj rezultoj.
NGC 192
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(120482) 1992 TA
(120482) 1992 TA estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 3:4 kun Marso.
Ĝia discentra klinita orbito krucas tiun de Marso kaj proksimiĝas ĝin ĉe sia suprenira nodo. Ĝia marsa MOID estas 0,06922 astronomia unuo, tie estas 10,355 milionoj da km.
Provinco Limón
Ĝi limas norde kun Nikaragvo, nordoriente kun la Kariba Maro okupante la tutan orientan marbordon de la lando, okcidente kun Heredia, Cartago kaj San José, sudoriente kun Puntarenas kaj sudoriente kun Panamo.
Limón estas markita per tre granda kultura diverseco: kun loĝantaro ĉefe afrik-devena kaj gravaj trajtoj de la indiĝena kulturo same kiel de afrik-karibianoj, blankuloj kaj ĉinoj, ĉiu etma grupo aldonas al la zono sian propran stilon. Ĝi estas unu de la zonoj en kiu kunvenas pliaj kulturoj en la lando.
Iguacuo
Igvasuo aŭ Igŭasuo, (Cataratas do Iguaçu; Cataratas del Iguazú), estas granda akvofalo situanta en Sudameriko ĉe landlimo inter Argentino kaj Brazilo (80% en Argentino kaj 20% en Brazilo), proksimume de la hidroelektra centralo Itajpuo en distanco de ĉirkaŭ 20 Km. Ĝi altas 72 metrojn kaj enhavas apartigeblajn 150–300 falojn, depende de na kiom da akvo Rivero Iguazuo kondukas. Apartaj faloj troviĝas plejparte unu apud la alia, sed eblas ankaŭ montri duŝtupajn aŭ treŝtupajn kaskadojn.
Ĝi estas Monda Naturheredaĵo de Unesko.
Kaskadego Iguazu
Trafluinte de Kuritibo (Brazilo) pli ol 1300 kilometrojn da brazila teritorio, la rivero Iguazú, 15 kilometrojn antaŭ enflui la riveron Paraná, akiras mondan famon pro sia imponega katarakto. Tiu malsuprenĵetiĝas ĉe la 25a grado de suda latitudo. Do abundas tropika vegetaĵaro, kiu nun troviĝas sub ŝtata naturprotektado kaj ĉirkaŭas la belegan vidindejon malkovritan en 1541-42 de la hispano Alvar Núnez Cabeza de Vaca („Bovin-kapulo'). 275 akvofaloj, kelkaj el ilí falantaj preskaü 90 metrojn, estas admirataj tie de miloj da turistoj, kiuj daŭre alveturas. La akvofalara duoncirklo etendiĝas tra 2700 metroj, krucante la limon inter Argentino kaj Brazilo. Do la multnombraj videmuloj devas trairi la limkontrolon por ĝui la tuton de la grandioza spektaklo.
Per motorboatoj la videmuloj nun trairas la mankantajn partojn de la pontovojo por admiri ekde sekura platformo la sovaĝan spektaklon de la bruegantaj akvoj. Personoj, kiuj vidis la katarakton de Niagara (Usono), asertas ke tiu de Iguazú estas pli impona.
Oni surpriziĝas vidi inter la homoj strangan mambeston petantan nutraĵojn. Tiuj coatí alvenas propravole de la arbaro por profiti siamaniere de la turisma konjunkturo, kiel la flugkompanioj, la busoj, la hoteloj, komercistoj kaj tiel plu.
Bildigoj en filmo
La akvofaloj estis filmitaj en kelkaj filmoj, inkluzive de:
Hof (Westerwald)
Hof estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Westerwald de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Lovro Majer
estas kroata futbalisto. Li naskiĝis en Zagrebo.
Ekde la jaro 2017 li estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi, li interalie kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro, matĉe li tie rekoneblis per la numero "7" - same en la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro. En la Futbala Mondpokalo 2022 la teamo kun li atingis la trian, "bronzan", pozicion, post eĉ dua pozicio (ankoraŭ sen li) en la antaŭa mondpokala turniro de 2018 - respektindaj rezultoj.
1420 Radcliffe
1420 Radcliffe estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝia nomo honoras la klason 1912 de la Universitato Radcliffe, en Kembriĝo (Masaĉuseco).
Waldenburg
Waldenburg havas diversajn signifojn:
Metroo de Sankt-Peterburgo
Metroo de Sankt-Peterburgo (ĝis julio 1992 Leningrada metropoliteno Lenin) estas sistemo de metropolitenaj linioj en Sankt-Peterburgo. La sistemo ekfunkciis la 15-an de novembro 1955. En 2015 la Sankt-Peterburga metroo konsistis el kvin linioj de komuna longeco 113,6 km, 67 stacioj (inter ili 7 ŝanĝostacioj), 251 rulŝtuparoj, 1534 vagonoj. 2,3 mln da homoj uzas la sistemon ĉiutage.
La nuna (por decembro 2015) pago por unu vojaĝo per metroo estas 31 rubloj sendepende de la longeco de vojaĝo. Oni planas enkonduki laŭzonan pagon (kiam la pago dependos de la elektita itinero).
Ĝis la jaro 1982 Sankt-Peterburga metroo estis la plej norda metroo en la mondo.
La stacioj de la metropoliteno akceptas pasaĝerojn ekde 5:45 matene ĝis noktomezo (00:00). Nokte en metroo okazas priservaj laboroj (purigado, teknika kontrolado ktp.).
Ĉerdinja vojo
La Ĉerdina vojo ( Чердынская дорога) estis kutima vojo uzata de rusoj por veturi al Siberio en la malfrua 16-a jarcento. Ĝi ekis en Ĉerdinj okcidente de Uralo kaj sekvis riverojn kaj havenojn, de la riveroj Viŝera tra Lozva kaj Tavda al Tobol. En. ĉ. 1580, Jermak Timofejeviĉ kaj liaj kozakoj supreniris la riveron Ĉusovaja kaj transiris al la Baranĉa, alfluanto de la rivero Tagil. Ili sukcese penetris la Ĥanlandon de Siberio kaj konkeris la teritorion. Oni rezignis pri tiu itinero ĉar la supra Tagil estis tro malprofunda.
En 1592, la rusa fortikaĵo de Pelim estis konstruita por gardi la orientan finstacion de la Ĉerdina vojo. En 1597, Artemi Babinov malkovris la pli mallongan vojon, post tio oni ne plu uzis la Ĉerdinan vojon.
Andamana sturno
La Andamana sturno (Sturnus erythropygius), konata ankaŭ kiel Andamana blankakapa sturno, estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj Ĝi troviĝas en arbaraj biotopoj de barataj insuloj de Andamanoj kaj Nikobaroj. Ĝi foje estis lokita en la genro Sturnia.
Tiu orientalisa specio havas tre blankan kapon kun iom da griza nuanco ĉirkaŭ okulo kun ankaŭ tre blanka iriso. La subaj partoj estas blankecaj kun iom da ruĝbruneca nuanco en subaj flankoj kio nomigas la specion en la latina scienca nomo kie erythropygia signifas "de ruĝa pugo". La ŝultroj kaj la pugo estas grizaj ambaŭflanke de pli blankeca dorso. La flugiloj estas nigraj. La beko estas flava kun iom da blueca bazo ĉefe en suba makezelo. Ankaŭ la kruroj estas flavecaj.
Parkera aranĝo
Parkera aranĝo estas komence muzika aranĝo, kiun la muzikistoj parkerigis kaj kiu do ne devas esti fiksata per notoj. Estas malelspeza metodo por strukturi muzikaĵon ludatan de grandensembloj. Je tio ofte nur la sinsekvo de la improvizontaj soloistoj estas interkonsentata kaj fiksata antaŭ la komenco de la ludado. Ĝi ofte konsistas el simplaj ripetfrazoj. La rezulto ege dependas de la partoprenantaj muzikistoj.
Parkeraj aranĝoj okazis en la kansasurba ĵazo („One O’ Clock Jump“), sed estis ankaŭ aplikataj en la libere improvizata muziko. Jen ĉi tiu maniero de muzika strukturado estas uzata ekzemple en Globe Unity Orchestra de Alexander von Schlippenbach kaj ICP Orchestra de Misha Mengelberg. Tie per parkera aranĝo povas esti fiksata ankaŭ la kunmeto de pli malgrandaj grupoj ene de ensemblo kaj iliaj sinsekvo en la muzika okazontaĵo.
Margit Balog
Margit Balog, laŭ hungarlingve kutima nomordo Balog Margit estas hungara kalvinana pastro, altlerneja instruisto.
Margit Balog naskiĝis en 1956.
Biografio
Margit Balog maturiĝis en kalvinana kolegio en Debrecen. En 1982 ŝi iĝis kalvinana pastro. Ŝi estis stipendia studento de Humboldt-Universitato en Berlino kaj en:Columbia Theological Seminary. Ŝi estis pastro en internulejo de Leányfalu. En 1994 ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth. Ŝi instruas en rango lektoro en Kalvinana Teologia Universitato de Debrecen.
Hispana transiro
La Hispana transiro al demokratio estis la epoko kiam Hispanio moviĝis de la diktaturo de Francisco Franco al liberal-demokratia ŝtato. La transiro laŭdire kutime komenciĝis per la morto de Franco la 20-an de novembro 1975, dum ĝia kompletiĝo estis diverse markita de la Hispana Konstitucio de 1978, la fiasko de Antonio Tejero en la puĉo de la 23-a de februaro 1981, aŭ la balotvenko de la PSOE la 28-an de oktobro 1982.
La morto de Franco metis Don Johano Karlo de Burbono en la trono. Ĝis la morto de Franco, Johano Karlo restis en la fono kaj ŝajnis sekvi la planojn de la diktatoro por nomumi lin sia posteulo kiel Ŝtatestro kaj poste Reĝo de Hispanio. Post kiam li atingis la povon kiel reĝo, Johano Karlo faciligis la evoluon de la nuna politika sistemo, kiel lia patro, Don Johano de Burbono, rekomendis ekde 1946.
La transiro estis ambicia plano kiu fidis je abunda subteno kaj ene kaj ekster Hispanio. La okcidentaj registaroj, kondukitaj de Usono, favoris hispanan konstitucian monarkion.
Tamen, la transiro iĝis malfacila, kiam la minaco de la interna milito (1936-1939) daŭre plagis Hispanion. Frankistoj en la ekstrema flanko ĝuis konsiderindan subtenon ene de la Hispana Armeo, kaj homoj de la maldekstro malfidis reĝon kiu ŝuldis sian pozicion al Franco.
Valara lingvo
Valara lingvo (aŭ valarin) estas unu el fikcilingvoj kreitaj de J.R.R. Tolkien, parolata de Valaroj. Ĝi estas pra-lingvo de Noldor kaj influis la Kvenian vortprovizon. Valarin estus ĉefe telepatia lingvo, sekve la fonologio estas tre kompleksa kaj nefiksita. La vortprovizo kaj gramatiko estas malmulte konataj.
Eksteraj ligiloj
Vala (Middle-earth) Języki Śródziemia
Kastilia (Salamanko)
Limoj
La kvartalo Kastilia troviĝas limigita de la strato María de Molina norde, Príncipe de Vergara oriente, Promenejo de la Kastilia okcidente kaj la strato Don Ramón de la Cruz sude.
Valavya
Valavya estas arta lingvo. La vortprovizo estas apriora, la morfologio estas simpla sed fantazia. Ĝi ankoraŭ ne estas finita projekto.
Eksteraj ligiloj
https://web.archive.org/web/20091021112607/http://geocities.com/carinlambi/index.html
Ŝargilo
Ŝargilo estas uzata por ŝargi akumulatorojn per elektro. La plej ofte en la aparato enkonstruita elektrona ŝaltilo, la ŝargoregulilo, regulas la ŝargadon per stabila kontinua tensiofonto kun limo de kurento aŭ inverse. Ofte la ŝargoregulilo estas enkonstruita en la akumulatora aparato. La provizado per elektro okazas plej ofte trans retadaptilo.
Aldona akumulatoro
Aldona akumulatoro ofte estas uzata por poŝtelefonaj elektraj aparatoj ekzemple por tabulkomputilo kaj kompufonoj. Ili ĝenerale havas litiuma-polimera- aŭ litiumjonan akumulatoron.
Kosa lingvo
La kosa lingvo estas bantua lingvo kun ĉirkaŭ 7 milionoj da parolantoj en Sud-Afriko. Ekde 1994 ĝi estas unu el la 11 oficialaj lingvoj de Sud-Afriko.
Oni taksas, ke ĉirkaŭ 15 % de la kosa vortaro devenas de kojsanaj lingvoj. Ankaŭ siajn klaksonojn la kosa pruntis de kojsanaj lingvoj. La vorto Xhosa [ᵏǁʰɔsa] komenciĝas per klako.
La kosa lingvo estas aglutina lingvo.
Nelson Mandela estas fama denaska parolanto de la kosa.
Inter internaciaj kulturaj verkoj en la kosa lingvo elstaras interalie la sudafrika filmo Karmen de Khayelitsha el 2005, kiu tiulingve prezentis adapton de la opero Carmen de Georges Bizet kaj kiu en la Berlina Internacia Film-Festivalo Berlinale de tiu jaro gajnis la kino-premion Ora Urso.
NGC 193
NGC 193 (aliaj indikoj — PGC 2359, UGC 408, MCG 0-2-103, ZWG 383.55) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Avas
Avas [avaŝ] estas monto (apartenanta al montaro Bükk), iama vulkano 234 metrojn alta en urbo Miskolc. Nuntempe la nomo signifas ankaŭ la loĝkvartalon, kiu etendiĝas sur la monto. Sur la pinto belvedero aŭ telekomunikada turo troviĝas, kiu estas simbolo de Miskolc.
Historio
La monto estis loĝata jam dum la ŝtonepoko, eĉ tie estis minejo de la tiama homo. Ekde la mezepoko oni kultivis vitojn kaj oni faris kelojn. Tiutempe la montonomo estis "monto Sankta Georgo". Inter 1973-1985 sur la monto nova betona loĝkvartalo konstruiĝis, kiu estas la plej granda en Hungario. Ankaŭ la arbaro neniiĝis, tamen arboreto restis.
El Granado
El Granado (La Granatarbo) estas municipo de Hispanio, en la provinco Onubo, regiono Andaluzio.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas granadeños. La censita populacio en 2009 estis 573 loĝantoj kaj la denseco estas 5,85 loĝ/km².
Situo
El Granado estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Andévalo en la plej okcidenta parto de la provinco de Onubo, lime kun Portugalio, je altitudo de 146 m; je 60 km el Onubo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 98 km². La geografiaj koordinatoj estas 37º 31' N, 7º 25' Ok.
En ties municipa teritorio troviĝas la Puerto de La Laja, lasta navigebla ero de la rivero Gvadiano. Ekde 2008 estas lima trapasejo kun Portugalio, cele la najbara domareto de Pomarão, pere de la Puente Internacional del Bajo Guadiana (Internacia Ponto de Malsupra Gvadiano).
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Kunmadaras
Kunmadaras (kunmadaraŝ) estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Karcag. Kun signifas kumano, Madaras estas familia nomo de kumanestro aŭ kumana kapitano, signifanta birda.
El Granado
Demografio
Diagramo kiu reprezentas la nombron de loĝantoj en la lastaj jaroj:
Kunmadaras
Situo
Kunmadaras situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Kenderes-Tiszafüred, laŭ fervojo Karcag-Tiszafüred, Kunhegyes estas proksime. Budapeŝto estas voje 140 km-ojn, fervoje 180 km-ojn. Kunmadaras najbaras kun Nacia Parko Hortobágy.
Historio
En la 13-a jarcento la hungaroj permesis la loĝadon de kumanoj. La komunumo senhomiĝis fine de la turka epoko. La vilaĝo ricevis rangon kampurbo en 1811. Apud la komunumo estas milita flughaveno, nuntempe neuzita.
Vidindaĵo estas la kalvinana preĝejo.
Famuloj
En Kunmadaras naskiĝis pentristo István Birkás.
Nomportantoj de Madaras en Hungara reĝlando
Tiuj komunumoj ĉiujare aranĝas renkontiĝojn.
Arta Terme
Arta Terme estas banloka komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristanaj patronoj estas la sanktuloj Hermagoras kaj Fortunatus, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Moggio Udinese, Paluzza, Paularo, Sutrio, Tolmezzo, Treppo Carnico kaj Zuglio.
Provinco Cartago
Provinco Cartago estas provinco de Kostariko. Ĝi situas en la centro de la lando. Laŭ la stato de en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administra centro estas la urbo Cartago.
Eurotiomycetidae
Eurotiomycetidae.
Priskribo
Askofruktoj estas gimnotecioj aŭ klejstotecioj. Parafizoj ne estas. Askoj estas globformaj kaj protunikaj (aŭ iafoje dutunikaj). Askoj estas kutime unuĉelaj kaj lensoformaj. Askogonioj estas ofte fadenbulaj.
Sistematiko
La subklaso enhavas tri ordojn. La du ordoj Onygenales kaj Eurotiales estas tre proksimaj kaj formas klejstoteciojn.
Stipagrostido
La stipagrostido (Stipagrostis) estas genro el la familio de la poacoj. La specioj de tiu genro troviĝas en Eŭropo, Afriko, mezvarma Azio kaj tropika Azio.
La nomo de la genro konsistas el la vortoj en greka lingvo stupe (kotona polurilo) aŭ stuppeion (fibro)  kaj  Agrostis (furaĝa herbo), aludante al ĝiaj panikloj aŭ al la simileco kun Stipa (alia genro el la sama familio).
Aranka Váradi
Biografio
Aranka Váradi frekventis Teatran Akademion kaj Muzikakademion. En 1903 ŝi aliĝis al trupo de la Nacia Teatro (Budapeŝto), kie paŝo post paŝo ŝi ricevis pli signifajn rolojn. Ŝi aĝis 23, kiam ŝi havis furoran sukceson. En 1923 ŝi estis nomumita eterna membro de la Nacia Teatro. Lastfoje ŝi havis rolon en 1947, poste ŝi forlasis la landon, ĉar ŝi ne vidis perspektivon en la komenciĝinta socialismo. Ŝi ricevis premion en 1908.
Ŝi unue estis edzino de Sándor Fekete inter 1916–1924, poste de Miklós Bánffy ekde 1939.
Samedan
Pri la komunumo
Samedan (germanlingva kaj ĝis 1943 oficiala nomo Samaden) estas komunumo kaj ĉefloko de la komunumaro Supra Engadino kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 2976 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Samedan situas en la centro de Supra Engadino ĉe la bordo de la rivero Eno. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Samedan la vilaĝeto Muragl, la suba parto de la Valo Bever kaj kiel eksklavo la Valo Roseg.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Samedan limas en nordo al Bergün/Bravuogn, en nordoriento al Bever, en sudoriento al La Punt Chamues-ch, en sudo al Pontresina, en sudokcidento al Celerina/Schlarigna, en okcidento al Sankta Maŭrico, kaj en nordokcidento al eksklavo de Bever. La eksklavo Valo Roseg limas en nordo al Celerina/Schlarigna, en okcidento al Pontresina, en sudo al Lanzada (Lombardio, Italio), en sudokicento al Silso en Engadino, en okcidento al Silvaplana, kaj en nordokcidento al Sankta Maŭrico.
Trafiko
Tra Samedan pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27, kiu de Malojo-Pasejo kondukas tra la tura valo al Tirolo. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la Retia Fervojo. En oriento de la komunumo situas la Flughaveno Samedan kun la ICAO-Kodo LSZS. La tutjare malfermita flughaveno estas sur alteco de 1707 m s.m. la plej alte situanta flughaveno de Eŭropo. Ĝi estas bazo de la Svisa Savaergardo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Samedan datiĝas el la jaro 1156 kiel Samadn. En la jaro 1288 en la supra vilaĝoparto ekzistis mencio pri vilaĝoturo. En la jaro 1462 Samedan fariĝis la sidejo de la malalta tribunalo Sur Funtauna Merla. Dum la Ŝvaba Milito respektive Tirola Milito de 1499 la vilaĝo estas rabobruligita. En la 16-a jarcento la familioj von Salis kaj von Planta, kiuj atingis grandan riĉecon, konstruigis plurajn belajn kaj reprezentivajn konstruaĵojn en la centro de Samedan. En la jaro 1812 estis menciita la unua hospitalo. La jaro 1830 estas la jaro de la komenciĝanta turismo. Estis konstruitaj hoteloj kaj okazis la unua grimpo de pluraj montopintoj. En la jaro 1903 estis inaŭgurita la linio de la Retia Fervojo.
(14944) 1995 YV
(14944) 1995 YV estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
(13317) 1998 RQ77
(13317) 1998 RQ77 estas asteroido de la Hilda grupo : asteroida familio de la ekstera asteroida zono. Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Smithsonian Institution
La Smithsonian Institution, starigita en 1846 "por pliigo kaj disvastigo de sciaro," estas grupo de muzeoj kaj priserĉejoj administrataj de la usona registaro. Origine organizita kiel "United States National Museum" (Usona Nacia Muzeo), tiu nomo malvalidiĝis kiel administra ento en 1967.
Kromnomata "the nation's attic" (nacia mansardo) pro ties eklektika enhavo de 137 milionoj da aĵoj, la institucia vaŝingtona kerno de deknaŭ muzeoj, naŭ priserĉejoj kaj bestoĝardenoj- el kiuj multe estas historiaj aŭ arkitekturaj majstroverkoj- estas la plej granda tia komplekso en la mondo. Aldonaj konstruaĵoj situas en Arizono, Marilando, Novjorkio, Virginio, Panamo kaj aliloke, kaj 168 aliaj muzeoj estas aliĝoj al Smithsonian Institute.
La 30 milionoj da ĉiujaraj vizitantoj de la Institucio estas akceptataj senpage; fondusoj devenas el la propra havaĵo de la Institucio, privataj kaj entreprenaj kontribuoj, membraro, registara elteno, kaj vendado.
Instituciaj publikaĵoj estas la gazetoj Smithsonian kaj Air & Space. Folkways Records estas diskeldonejo de la institucio, kiel filio de Smithsonian Folkways.
Revigliĝo de endanĝeraj lingvoj
La Smithsonian Center for Folklife and Cultural Heritage (Smithsonia Centro por Folklora kaj Kultura Heredaĵoj) agadas por la kultura kaj lingva revivigliĝo de minacataj lingvoj kaj ekzamenas la gravecon konservi lingvan diversecon, kaj esploras pri la fortoj, kiuj minacas silentigi endanĝerigitajn lingvojn, kaj la klopodojn kontraŭbatali ilin. Kun lingvoj malaperantaj je rapideco de unu ĉiujn 14 tagojn, ĉi tiu problmea perdado de la lingva diverseco egalas al la perdo de biologia diverseco - tamen restas plejparte neagnoskata. La iniciato de la Smithsonian Institute 'Recovering Voices' (Rekuperi Voĉojn) donas aliron al parolantoj de endanĝerigitaj lingvoj, kulturaj fakuloj, esploristoj kiel maniero trakti la preventon de tutmonda lingvoperdo, ŝlosila agado por subteni sistemojn de indiĝenaj scioj kaj kulturaj identecoj en komunumoj tra la mondo.
Vidu ankaŭ
Nacia Portreta Galerio
10657 Wanach
10657 Wanach estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" (Palomar-Leiden Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astronomo Bernhard Wanach (1867–1928), kiu faris pioniran laboron pri la movo de la poluso kun Carl Theodor Albrecht, al kiu li sukcedis kiel estro de la Internacia Servo pri Latitudo.
Konkubineco
Konkubineco signifas daŭran kaj seksan kunvivadon de viro(j) kaj virino(j) sen geedziĝo. Tiu formo de kunvivado estas ne aŭ apenaŭ leĝe reguligita. Oni nomas la virinan partneron de la rilato konkubino, sed ĝi ankaŭ signifas kromvirino (krom ekz. la laŭleĝa edzino).
Vidu ankaŭ
Mut'a
Bohumil Holý
Bohumil Holý (naskiĝis la 20-an de novembro 1885 en Borová apud Náchod - mortis la 3-an de aprilo 1947) estis ĉeĥa instruisto, stenografo, aŭtoro de tutslava lingvo.
Bohumil Holý naskiĝis kiel unuenaskito de hejma teksisto kaj poste faktoro Jan Holý kaj de lia edzino Marie, fraŭline Čtvrtečková. Li havis ankoraŭ dek gefratojn, el kiuj du mortis kiel infanoj. Kun emimentaj rezultoj li finis realan lernejon en Náchod. Ekde 1905 li laboris kiel instruisto, dum du jaroj li estis kancelaria helpanto ĉe disktrikta juĝejo, li kompletigis sian klerecon per instruista abiturienta ekzameno, en 1908 li faris ŝtatan ekzamenon pri stenografio, sekvajare pri la franca kaj en 1910 pri kapablo instrui. Li instruis en diversaj elementaj lernejoj, en supera elementa lernejo, en pedagogia instituto en Litomyšl (li instruis stenografion laŭ tutslava sistemo de Dürich). Fine li ankris en Mezilesí, kie loĝis liaj gepatroj, kaj aktivis tie ĝis la 2-a de junio 1930. Post resaniga libertempo de la lernojaro 1929 - 1930 li foriris al provizora pensio kaj estis liberigita de la aktiva deĵoro en la distrikto. Ne estas klare, ĉu la kaŭzo de lia malsano estis propravola malsatado, por ke li ne bezonu batali por Aŭstrio, aŭ la hispana gripo, kiun lia subnutrita korpo ne venkis. Jam la 1-an de februaro 1915 li soldatiĝis, poste li dizertis kaj kaŝis sin en la subtegmento de la domo n-ro 37 en Mezilesí. Sekvojn de la malsano, precipe limigon en paŝado kaj parolo, li suferis ĝis la morto, kiu lin atingis la 3-an de aprilo 1947. Lia patrino transvivis lin nur je duonjaro kaj mortis kiel 82-jarulino.
La lernejestro en duklasa lernejo en Mezilesí neniam pigris. Li okupiĝis pri diversaj stenografiaj sistemoj, pri kompara slava lingvistiko, komune kun la urbestro Stanislav Holý „Sedlický“ li laboris en amatora aktora ensemblo kaj en 1919 ili komune fondis sokolan union en Mezilesí. Siajn lingvajn konojn li utiligis dum vojaĝado, ekz. al Balkano kaj Italio. Laŭdire li pagis la vojaĝojn ankaŭ por la urbestro, por havi kunulon. Ĝis 1929 li zorgis pri kroniko de la lernejo en Mezilesí, kien li belskribe notis ne nur lokajn okazaĵojn, sed ankaŭ informojn pri la politikaj situacioj, pri naturaj katastrofoj en la mondo, pri arkeologiaj trovoj k.s. Kiel patrioto kaj slavo-amanto li esprimadis sin iam eĉ nekritike, ekz. pri etimologiaj klarigoj, kie li submetis slavan originon al fremdaj vortoj. Li defendis la malfalsecon de t.n. Manuskriptoj el Zelená Hora kaj Dvůr Králové. Pri Rusio enkonduke al sia unua broŝuro (1920) li esprimiĝas kun nuaco de antisemitismo. Kritika li estis ankaŭ rilate al T. G. Masaryk. Strangule aspektas lia klopodo uzi antikvan slavan jarkalkulon (1920 = 7428 ekde la mondokreo). Li restis fraŭlo, sed li estis bonkora oĉjo por infanoj de siaj gefratoj, kiuj ofte alvenis al Mezilesí ferii. Ĝis kiam li kapablis, li promenis kun ili en la naturo, neniam fuŝis amuzon, sekve ĉiuj, konis lin, rememoris lin kun amo.
Bohumil Holý estis aŭtoro de projekto de tutslava lingvo, kies celo estis kontribui al pli bona interkompreniĝo inter slavaj nacioj. Tamen en tiu kampo li ne estis unua. Por slavoj estiĝis pluraj tiaj projektoj por interkomrenigi slavojn en la habsburga monarkio. La unuan verkis kroato Jurij (Gjurgje) Križanič kiel „Ruski jezik“ (Rusa lingvo) jam inter la jaroj 1659 kaj 1666. En 1826 eldonis slovako Jan Herkeľ en Buda latine sian projekton „Lingua slavica universalis“.
Pluajn projektojn verkis ĉeĥoj. En 1907 eldonas en Kroměříž germane proprakoste detalan gramatikon de „novslava lingvo“, „Grammatik der neuslavischen Sprache“, bohemisto kaj dialektologo Ignác Hošek (1852 - 1919). En 1909 li envicigis la novslavan lingvon en sian konversacian manlibron „Slovanský tlumočník“ (Slava interpretisto). En 1912 eldonas mezlerneja profesoro en Jevíčko Edmund Kolkop (1877 - 1915), francisto kaj aktiva esperantisto, sian 16-paĝan „Pokus o dorozumívací jazyk slovanský“ (Provo pri interkompreniga lingvo slava) kaj Josef Konečný el Prago-Nusle 32-paĝan broŝuron „Mluvnička slovanského esperanta Slavina“ (Gramatiketo de la slava Esperanto Slavina). Fine en 1920 aperas en Nové Město nad Metují 20-paĝa broŝuro „Slavski jezik“ (Slava lingvo), sur kiu estas la aŭtoro indikita kiel „stenografo B. Holý kun helpo de kunlaborantoj“.
Por krei projekton de „všeslovanština“ (tutslava lingvo) li havis bonan preparon: li posedis ne nur ĉiujn slavajn lingvojn (inkluzive de la supra kaj malsupra luzacia soraba), sed verŝajne ankaŭ Esperanto, li konis la laborojn de siaj antaŭintoj Hošek kaj Kolkop kaj el iliaj mankoj li tiris instruon. Sian projekton, pri kiu li laboris dum dek jaroj kaj kiun li mem kompostis por preso, li daŭre perfektigadis: en 1930 kaj 1932 li eldonis en Náchod du aliajn broŝurojn sub titlo „Všeslovansky“ (Tutslave).
Kiel la projekto aspektas? Ni prezentu kelkajn fragmentojn:
''„Kral Alexandr Veliki, Makedonski, imel koň velmi skori, jego ime v slavski letopisi su Dučipal, helenske Bukefalos. - Každi musu rabotat. - Čo chťu, to tež mogu. - Gde su vichod? - Gospodi, ja prošu, sednite, dnes vi su moji gosti! - Děkuju! - Dobri utro! - Pokojni noč!- Neki človek imel dva sini... - Takto molite se: Otec naš, iže ti su na nebesa! Da svetu se ime tvoj! Pridi tvoj carstvo! da budu volja tvoj i na zem kak na nebo. No da budu vaš slovo: Da! da! Ne! ne! I čto su bolše nad to, to su ot zli. Vi slišali, že proroki rekli: Oko za oko, zub za zub. No ja govoru a vi: Neprotivite se a zli! No kto udaru ti na tvoj desni lice, obrati k on i levi! Ne sudite, da vi ne su sudeni! I proč smotru ti na suček v oko de tvoj bratr i ne vidu ti brevno v svoj oko?“''
La tutslava lingvo de Holý ne havas komplikajn konjugacion kaj deklinacion - diference de la novslava de Hošek kaj Slavina de Konečný. Ĝi ne konas longajn vokalojn, uzas ĉeĥan varianton de la latina skribo. La literoj q, w, x a y aperas nur en fremdaj nomoj. Akcento sur la antaŭlasta silabo, ĉe volitivo sur la lasta. Komparante la kvar projektojn estas tiu de Holý la plej bona.
Ni ankoraŭ notu, ke la lastan (manuskriptan) projekton de „mežduslavjanski jezik“ (interslava lingvo) el 1954 estas Ladislav Podmele, kio estas civila nomo de poeto Jiří Karen.
(12054) 1997 TT9
(12054) 1997 TT9 estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata "Greka Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento), sud-oriente de Prago.
Teatrejo de Epidaŭro
La Antikva Teatrejo (ankaŭ: Teatro) de Epidaŭro estas teatrejo en la greka urbo de Epidaŭro, konstruita ĉe la sudorienta rando de la sanktejo dediĉita al Asklepio, antikva greka dio de medicino, sur la okcidenta flanko de Monto Cynortion.
Historio
Laŭ Paŭzanio, la antikva teatrejo estis konstruita fare de la arkitekto Poliklejto la pli Juna. Li laŭdas ĝin pro ĝia simetrio kaj beleco.
La teatrejo estis konstruita en du fazoj: la unua verŝajne inter la mezo kaj la fino de la 4-a jarcento a.K. kaj la dua ĉirkaŭ en la mezo de la 2-a jarcento a.K..
Dum Romiaj tempoj, la teatro (male de aliaj grekaj teatrejoj) ne spertis ŝanĝojn.
Antaŭ ĝis ĉirkaŭ 14000 spektantoj, en la teatrejo oni ludis muzikon, kantojn kaj dramojn, kiuj estis parto de la kultado de Asklepio. Ĝi estis uzata ankaŭ kiel rimedo por resanigi pacientojn, ĉar estis opinio ke spekti dramojn efikas pozitive sur la mensan kaj fizikan sanon.
Hodiaŭ, la monumento allogas multe da grekaj kaj eksterlandaj vizitantoj kaj estas ankaŭ uzata por ludi antikvajn dramojn, ekde 1938, kiam oni ludis la tragedion "Elektro" de Sofoklo.
Priskribo
La monumento havas la tipan strukturon de helenaj teatrejoj kiu havas tri partojn:  aŭditorion, orkestrejon kaj scenejon.
La plano de la aŭditorio estas unika, kun tri referencaj centroj. La arkitektoj atingis tiel kaj tre taŭgan difuzon de la sonaro kaj tre bonan vidpovon de preskaŭ ĉiuj lokoj.
La cirkla orkestrejo, kun diametro de 20 m, estas la centro de la teatrejo; en ĝia centro estas cirkla ŝtona plato, la bazo de la altaro. Ĉirkaŭ la orkestrejo estas subtera drenilo larĝa preskaŭ 2m, la euripos, kovrita de cirkla ŝtona trotuaro.
La teatro havis ankaŭ du pordegojn, kiuj estas nun restarigitaj.
Elfosadoj
Elfosadoj komenciĝis en 1881 fare de la Arkeologia Socio, sub la direkto de la arkeologo Panayis Kavvadias. Restarigoj estis faritaj de P. Kavvadias (1907), de A. Orlandos (1954-1963) kaj de la Konserva Komitato por Epidaŭraj Monumentoj (1988 ĝis 2016). Nun la teatrejo videblas preskaŭ tute en sia originala formo - krom la du-etaĝa scenejo kiu estas perdita.
Viso (Ĉamartino)
Viso, en hispana origine El Viso, estas urbaniza kolonio situanta en la Distrikto Ĉamartino, situanta en la zono nordokcidenta de la urbo Madrido. Ĝi estis realigata en la periodo 1933-1936 laŭ dezajno de la arkitekto de la generacio de 1925 nome Rafael Bergamín (kun la helpo de ties nevo Luis Felipe Vivanco). La kolonio konstituas ekzemplon de arkitektura raciismo (same kiel ĉe kelkaj konstruaĵoj de la Altlernejoj de la Universitata Urbo). Ĝi komponiĝas el unufamiliaj domoj duetaĝaj kiuj estis loĝataj de kelkaj el la intelektuloj tiamaj.
Křepice (distrikto Břeclav)
Křepice (Krepitz) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en Sudmoravia regiono, en distrikto Břeclav. Municipo Křepice situas en milde ondiĝinta pejzaĝo sur dislimejo de valego de rivero Svratka kaj orienta rando de montetaro Arbaro Ždánice. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio de la vilaĝo estis en 1349.
Marie-Anne Pierrette Paulze
Marie-Anne Pierrette Paulze (Montbrison, Francio, 20-a de Januaro 1758 - Parizo, 10-a de Februaro 1836), konata kiel Marie Lavoisier, estas konsiderata kiel "la patrino de la moderna kemio". Marie Lavoisier estis ofte menciita kiel edzino de la franca sciencisto Antoine Lavoisier, kvankam estas malpli disvastigitaj ŝiaj sciencaj atingoj en kemio.
Kariero
En 1775 la paro translokiĝis al Parizo, kie floris la intereso de Lavoisier por la kemio. Tuj Marie ekeniris en la scienca esplorado de la edzo kaj en la aktiva partopreno en la laboro de la laboratorio. Dum la intereso de Marie Anne kreskiĝis, ŝi ricevis formalan instruadon en kemio fare de Jean-Baptiste Bucquet kaj Philippe Gingembre, ambaŭ kolegoj de Antoine. La geedzoj Lavoisier pasigis la plej parton de sia tempo kune en la laboratorio, laborante teame, en diversaj direktoj.
Nikola Vlašić
estas kroata futbalisto. Li naskiĝis en Split.
Marie-Anne Pierrette Paulze
Kariero
Post tio, Marie-Anne retiriĝis. Iliaj havaĵoj estis konfiskitaj fare de la revolucia registaro, inklude la registrokajerojn kaj la laboratorion. Spite tion, ŝi sukcesis kunigi multajn dokumentojn kiujn ŝi organizis kaj publikigis kiel Mémoires de Chimie de Lavoisier, kio metis la bazojn de la moderna kemio. Ties unua volumo enhavas la laborojn pri varmo kaj la formadon de la likvoj, dum en la dua estas la ideoj pri brulo, aero, kalcinado de metaloj, agado de la acidoj, kaj la kompono de la akvo. En la originala kopio Marie-Anne verkis la prefacon kaj atakis la revoluciulojn kaj samtempulojn de Antoine, al kiuj ŝi atribuis la respondecon pri lia morto. Tiu prefaco ne estis finfine inkludita en la publikaĵo, sed la libro ebligis la konservadon de la kontribuoj de ŝia edzo kaj la ŝiajn proprajn en la kampo de la kemio.
Nikola Vlašić
Ekde la jaro 2017 li estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi, li interalie kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro, matĉe li tie rekoneblis per la numero "13" - same en la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro. En la Futbala Mondpokalo 2022 la teamo kun li atingis la trian, "bronzan", pozicion, post eĉ dua pozicio (ankoraŭ sen li) en la antaŭa mondpokala turniro de 2018 - respektindaj rezultoj.
La tre riĉaj horoj de la duko de Berry
La tre riĉaj horoj de la duko de Berry (france  Les très riches heures du duc de Berry ) estas preĝlibro (nomata horlibro en la liturgio de la horoj), kiun mendis la duko Johano la 1-a de Berry al la fratoj Paul, Jean kaj Herman de Limbourg ĉirkaŭ 1410. Ĝi estis verkita inter 1412 kaj 1416 far tiuj fratoj Limburgo. La fratoj mortis, tuj antaŭ la morto de la duko en 1416, lasante la libron nefinita. Ĝin finis aliaj pentristoj dum la posta jarcento; aparte Jean Colombe finpretigis la ilustraĵojn inter 1485 kaj 1489 por Karlo la 1-a de Savojo. Temas verŝajne pri la plej grava manuskripto ilustrita de la 15-a jarcento. Ĝi enhavas pli ol 200 folioj, el kiuj pli ol duono estas plenpaĝaj ilustraĵoj.
La manuskripto troviĝas nun en la muzeo Condé en Chantilly.
UNIMA
La UNIMA (mallongigo pro sia franclingva nomo "Union Internationale de la Marionnette) estas internacia neregistara organizaĵo (NRO) de pupteatristoj kaj interesatoj pri pupludado, fondita en 1929 en Prago.
Tasko kaj celoj
Pro kunlaborado kun Unesko, UNIMA celas uzi pupetojn kaj la pupludan arton en la senco de homaj rajtoj kiel paco, libereco kaj reciproka kompreno ne nur en interpersonaj rilatoj sed ankaŭ por la interkompreniĝo de popoloj.
Tiusence, la asocio arigas ĉiujn elpenseblajn formojn de pupteatro sub ĝia tegmento, kiel la objekto-teatro, la ombroludo      (vajango) kaj kompreneble la tradicia pupteatro en ĉiuj ĝiaj formoj kaj aspektoj.
En junio 2002 UNIMA deklaris la 21-an de marto kiel la Internacian Tagon de la Pupludado.
Inter la prezidantoj de UNIMA estis ankaŭ Max Jacob, la unua germana UNIMA-prezidanto post la Dua Mondmilito, kio gravas el la vidpunkto de interpopola interkompreniĝo, unu el al celoj de la asocio.
UNIMA-kongresoj
Ĉiuj kvar jaroj okazas la internacia kongreso de UNIMA, kutime asociitaj al festivalo.
Ekstera ligilo
Oficiala retejo de UNIMA
Granda Armenio
Granda Armenio aŭ Unuiĝinta Armenio, estas pretendata ŝtato de la armenoj de Rusio kaj Turkio, kiu estis jure skribita en la Traktato de Sèvres 1920, per kiu la Otomana Imperio kaj la Aliancitoj serĉis la pacon, kaj en verdikto de la usona prezidento, kiu fiksis la limojn de la ŝtato, sed ĝi neniam efektiviĝis.
En marto 1918 la Traktato de Brest-Litovsk, per kiu Rusio forlasis la militon, cedante al la Otomana Imperio la distriktojn Batumi, Kars kaj Ardahan. Transkaŭkazio ne akceptis la cedadon de tiuj teritorioj ĉar ili apartenis al ĝia jurisdikcio kaj la 22-a de aprilo 1918 deklaris la sendependiĝon disde Rusio. Sed la turkoj okupis la ceditajn teritoriojn kaj eĉ avancis cele al Azerbajĝano. Armenio akuzis la Federacion pri nehelpado, ĉar la azera registaro de Ganĝa eĉ alianciĝis kun la turkoj por batali kontraŭ la komunistoj de Bakuo. Armenio forlasis la federacion la 22-a de majo 1918 kaj post malmultaj horoj tion ankaŭ faris Kartvelio. La federacio oficiale disiĝis la 26-a de majo 1918 kaj pro tio naskiĝis la Armena Demokratia Respubliko, sendependa kaj suverena.
La traktato de Sèvres (1920) konfirmis la juran agnoskadon de tiu ŝtato, sed la turkaj naciistoj ribeliĝis kaj avancis al la armenaj teritorioj de Orienta Anatolio, finfine penetrante la teritorion de la Armena Demokratia Respubliko. Armenio tiam suferis la samtempan invadon de Azerbajĝano, kie la komunistoj atingis la landan regadon, kaj agadis laŭ la turkoj. En septembro Armenio devis rezigni pri gravaj teritorioj en la oriento favore al Azerbajĝano, kun la intenco nur militi kontraŭ la turkoj. Sed malgraŭ ĉio la turkoj daŭre avancis kaj prenis al Aleksandropolo aŭ Gyumri (Gumru) je la jarfino, per la subskribo de la Traktato de Aleksandropolo kiu metis finon al la milito kaj al la armena revo. Kars, Ardahan kaj ĉiuj armenaj distriktoj de Anatolio kiuj per la Traktato de Sèvres estis donitaj al Armenio (teritorioj sub Turka regado), kio helpis kun la perdo de la teritorioj de Zangezur (Lago Sevan) kaj Montara Karabaĥo antaŭ Azerbajĝano kaj la kreado per turka apogo kaj sub la influo de Azerbajĝano, la Soveta Respubliko Naĥiĉevano, kio multe malpliigis la armenan teritorion. La verdikto de la usona prezidanto pri la landlimoj de la Granda Armenio neniam efektiviĝis ĉar ili estis proklamitaj post la okupado fare de la turkoj de tiuj regionoj.
La Vaspurakana reĝlando estis historie la unua kaj plej granda provinco de Granda Armenio.
Bleiken ĉe Oberdiessbach
Bleiken ĉe Oberdiessbach (prononcu blajkn ĉe obrdisbaĥ, en la germana lingvo Bleiken bei Oberdiessbach) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Konolfingen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 384 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Oberdiessbach situas en la Svisaj Antaŭalpoj ĉe la suda deklivo de la monto Falkenflue, proksimume 7 kilometrojn sude de la urbo Thun. La komunumo konsistas el la kvin vilaĝetoj Niederbleiken, Kirch, Lehn, Oberbleiken kaj Egglen. La centro kaj ĉefloko de la komunumo estas la vilaĝeto Kirch, kie situas la preĝejo, la lernejo, la komunuma domo kaj la laktocentralo.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,42 km², de kiuj 37,4% estas kovritaj de arbaro, 57,9% servas por agrikulturo kaj 4,1% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Bleiken ĉe Oberdiessbach limas en nordo al Oberdiessbach, en oriento al Heimenschwand, en sudo al Fahrni, en okcidento al Brenzikofen, kaj en nordokcidento al Herbligen.
Trafiko
Bleiken ĉe Oberdiessbach situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi atingeblas per flankaj vojoj de Oberdiessbach tra la teritorio de la komunumo Herbligen kaj de Heimenschwand. Per la poŝtaŭtolinio de Oberdiessbach al Heimenschwand la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Bleiken datiĝas el la jaro 1316 kiel Bleikon. Dum mezepoko Bleiken apartenis al la Kampargrafejo Burgonjo, kiu apartenis al la Grafoj de Kiburgo. En la jaro 1406 Bleiken estis aĉetita de la urbo Berno kaj submetita al la alta jurisdikcio de Konolfingen. En la jaro 1768 Bleiken ĉe Oberdiessbach, kiu ĝis tiam estis parto de la komunumo Buchholterberg, fariĝis memstara komunumo. Dum la epoko de la Helveta Respubliko Bleiken estis atribuita al la tiama distrikto Steffisburg. Post la fino de la Helveta Respubliko ĝi fariĝis parto de la distrikto Konolfingen kaj en la jaro 2010 ĝi estis atribuita al la administra distrikto Berno-Mezlando. En la jaro 2011 oni komencis diskuti pri kuniĝo kun la komunumo Oberdiessbach, kio eventuale realiĝos en la jaro 2014.
Regiono Neckar-Alb
La regiono Neckar-Alb - germane Region Neckar-Alb - estas unu el 12 administraj regionoj en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝi troviĝas ene de la distriktaro Tübingen, en la suda centro de la federacia lando. Sian nomon la regiono havas de la rivero Neckar kaj de la mezalta montaro Schwäbische Alb - ambaŭ kune geografie karakterizas la teritorion.
La regiono konsistas el la distriktoj
Michelsbach (Ahr)
La rojo Michelsbach estas ĉ. ok kilometrojn longa orografie maldekstra flankrivero de la rivero Ahr en Rejnlando-Palatinato kaj Nordrejn-Vestfalio, Germanio.
Regiono Neckar-Alb
Administra centro estas la urbo Mössingen.
Michelsbach (Ahr)
Rivervojo
La rojo Michelsbach fontas en la arbaro Oberbusch inter la vilaĝparto Leudersdorf de la komunumo Üxheim kaj la komunumo Wiesbaum proksime de la distrikta strato K 69 sur alteco de ĉ. 519 m super marnivelo. la fonto situas rekte ĉe la federacia limo. De ĉi tie la roj fluas laŭlonge de la limo ĝis Leudersdorf kaj tra la naturprotektejo Michelsbach, Ahbach und Aulbach mit Nebenbächen. La rojo turniĝas norden kaj pasas okcidente Uedelhoven tie ĝi enfluas sur alteco de 342 m de nordokcidente la riveronAhr.
Regiono Neckar-Alb
La teritorio kovras areon de 2 531,03 kvadrataj kilometroj. Fine de septembro 2005 en la regiono vivis 690 689 loĝantoj. La averaĝa loĝdenso de la teritorio do estas 273 loĝantoj po km².
Michelsbach (Ahr)
Akvokolekta areo kaj alfluantoj
La altodiferenco de 177 metroj por la 8,3 km longa vojo egalas al avarĝa deklino de 21 ‰. La 10,6 km² granda akvokolekta areo deakvigas trans Ahr kaj Rejno al la norda maro.
Valle de Santa Ana
La loĝantoj nomiĝas santaneros. La censita populacio en 2008 estis de 1.188 loĝantoj.
Situo
Valle de Santa Ana estas situa en la sudokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra Suroeste, je altitudo de 505 m; je 72 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj tre proksima de Jerez de los Caballeros, la plej proksima urbo. La surfaco de ties teritorio estas de 160,3 km². Estas proskima ankaŭ similnoma vilaĝo nome Valle de Matamoros.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado (porkoj). Tereno de montetoj.
Historio
Estas du legendoj pri la nomo. La plej antikva rilatas mezepokan fondon ĉirkaŭ ermitejo dediĉita al Sankta Ana, de kie venus la aktuala nomo. LA plej moderna rilatas la fondon al pli modernaj tempoj (17a aŭ 18a jarcentoj) kiam familioj de Jerez de los Caballeros fuĝis el tiu urbo por eviti epidemion kaj tiele venis al tiu valo kie fondis domaron.
La populacio estis ĉiam tre disa.
En 1860 ĝi sendependiĝis el Jerez de los Caballeros; ĝi ekhavis la maletendan teritorion de 383 ha. elprenitaj el tiu de Jerez, kiu ĉirkaŭas ĝin entute.
Inter ĝiaj festoj elstaras la tago de la patronino, Sankta Ana, kaj la "Romería del Palancar" (kamparfesto).
Regiono Neckar-Alb
Plej gravaj urboj (germane Mittelzentren) de la regiono estas
Ivo Grbić (futbalisto)
estas kroata futbalisto. Li naskiĝis en Split.
Ekde la jaro 2021 li estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi, li interalie kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro, matĉe li tie rekoneblis per la numero "12" - same en la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro. En la Futbala Mondpokalo 2022 la teamo kun li atingis la trian, "bronzan", pozicion, post eĉ dua pozicio (ankoraŭ sen li) en la antaŭa mondpokala turniro de 2018 - respektindaj rezultoj.
Artegna
Artegna [prononco "ArTENja"] estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Roĥo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Buja, Gemona del Friuli, Magnano in Riviera, Montenars kaj Treppo Grande.
Michelsbach (Ahr)
Rimarkoj
<references Group = "A" />