cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alla Mazur
Alla MAZUR (ukraine - Алла Мазур) estas ukrainia televidistino, ĵurnalistino, prezentistino de la novaĵ-programo "TSN" en la televid-kanalo "1+1", unu el la "vizaĝoj" de la televid-kanalo.
Rihanna
Influo
Rihanna estas agnoskita de la amaskomunikilaro kiel populara kaj moda ikono, aparte ekde ŝia tria studialbumo Good Girl Gone Bad (2007). Nick Levine de Digital Spy priskribis Good Girl Gone Bad kiel "la plej proksima afero al Thriller kiun 2007/08 verŝajne produktos". Ŝia kanto "Umbrella", fama pro sia "ella ella" hoko, estas konsiderita de Rolling Stone kiel unu el la 500 Plej Grandaj Kantoj de Ĉiuj Tempoj. Alia kanto "We Found Love" en 2011 estis nomumita de Billboard kiel la 24-a plej granda usona sukceso tra la tempoj. La oka studialbumo Anti (2016) de Rihanna kaj ĝia ĉefa kanto "Work" estis respondeca por alporti la dancehall-muzikstilon al vasta usona aŭskultantaro laŭ Billboard-redaktisto.
Alla Mazur
Alla Mazur naskiĝis en la Ĥmelnicka regiono de Ukrainio. Post fino de la lernejo ŝi finis fakultaton pri ĵurnalistiko de la Kieva Ŝtata Universitato "T.G. Ŝevĉenko". Komence ŝi laboris en radio kiel korespondento kaj anoncistino de kelkaj programoj, poste estis invitita labori en televido, komence en la Unua Nacia Televid-kanalo de Ukrainio, kie ŝi estis prezentistino en novaĵ-programoj, gvidis kelkajn parol-spektaĵojn, aŭtoris kelkajn originalajn programojn. Ekde januaro 1997 laboras kiel prezentistino de la novaĵ-programo "TSN" en la televid-kanalo "1+1".
Rihanna
Notoj
<references group="" responsive="">
Alla Mazur
Pro siaj profesiaj atingoj Alla Mazur estas distingita per kelkaj premioj (listigitaj laŭ la jaroj de aljuĝo):
Vencillón
Vencillón (Vensilló) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la suda pinto de la komarko La Litera (kies administracia ĉefurbo estas Binéfar mem dum la ĉefurbo por histori-kulturaj aferoj estas Tamarite de Litera) apartenanta al la oriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
Alla Mazur
Ekstera ligilo
Vencillón
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la suda pinto de la komarko La Litera, oriente de la rivero Cinca kaj tute apude al la limo de Aragono kun Katalunio.
Dziecinów (poviato Kozienice)
Dziecinów, estas vilaĝo en Pollando. Ĝi situas en vojevodio Mazovio, poviato Kozienice, ĉirkaŭ 60 km de urbo Varsovio.
Vencillón
Geografio
La municipa teritorio limas norde kun Esplús kaj Tamarite de Litera, kaj sude kun la komarko Malsupra Cinca.
La loĝloko Vencillón kiel sidejo de la municipo (210 msm) estas je 97 km sudoriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la regiona ŝoseo A-1241 norde kun la nacia ŝoseo N-240 aŭ Pirenea Akso inter Almacewlles en Katalunio kaj Binéfar norde, sude kun Zaidín kaj apude oriente trans la limo kun Katalunio al el Pla de la Font.
Historio
Ĝia historio estas ekis meze de la 20-a jarcento, ĉar temas pri loĝloko nove kreita tiam. Ĝi iĝis municipo sendependa inter 1980 kaj 1990 kiam ĝi apartiĝis de Esplús.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Vencillón kie oni malaltiĝis el 514 loĝantoj en 1991 ĝis nunaj 415 loĝantoj (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo, forstado kaj brutobredado (porkoj, ŝafoj kaj bovoj) al natura, sporta, kultura, montara kaj rura turismo ĉefe rilate al la montaro.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la jenaj:
Dziecinów (poviato Kozienice)
En 2007, ĝi enhavis 100 loĝantojn.
Alla Mazur
La paĝeto pri Alla MAZUR en la oficiala paĝaro de la kanalo (ukraine)
Mohsen Ĉavoŝi
Mohsen Ĉavoŝi (perse: محسن چاوشی) (naskiĝis 30-an de julio 1979 en Ĥoramŝahr) estas persa kantisto kaj komponisto. Li publikigis naŭ albumojn ĝis nun.
Vivo
Ĉavoŝi naskiĝis en Ĥoramŝahr, Ĥuzestano, Irano. la Familio de Ĉavoŝi estas originale etne Kurdo de la regiono de Kurdistano. Lia familio migris al Maŝhado. Li finis sian edukadon en Maŝhad.
El callejón de los milagros
El callejón de los milagros (La strateto de la mirakloj, Midaq Alley en Usono kaj Miracle Alley en Aŭstralio) estas meksika filmo reĝisorita de Jorge Fons kaj bazita sur la samnoma romano (زقق المدق) de la egipta verkisto Nagib Mahfuz. Realigita en 1995, en la filmo protagonistas Ernesto Gómez Cruz, Salma Hayek, Bruno Bichir, Delia Casanova, María Rojo kaj Margarita Sanz.
La originala historio okazas en Kairo en la 1940-aj jaroj. La agado de la filmo, adaptita de Vicente Leñero, tamen okazas en la 1990-aj jaroj en historia urbocentro de Meksikurbo. La historio estas rakontita ekde tri diferencaj vidpunktoj: Don Ru (Ernesto Gómez Cruz), posedanto de la trinkejo kie venas klientoj drinkadi kaj ludi dominon, krom Alma (Salma Hayek), la belulino de la kvartalo kiu serĉas pasion, kaj Susanita (Margarita Sanz, kiu ricevis premion Ariel pro sia ludado), fraŭlino posedanto de la loĝejaro en kiu Alma kaj aliaj roluloj loĝas.
Intrigo
La filmo estas dividita en kvar epizodoj, kiuj okazas ĉe la centra scenejo de la strateto nomita kiel la filmo mem. La epizodoj centriĝas en la ĉefaj roluloj:
Santos-Dumont Demoiselle
La malpeza aviadilo n° 19 estis 7.9 metrojn longa kaj havis enverguron de 5,5 metroj. La aviadilo estis konstruita el bambuo kaj havis 13-kilovatan (18 PS) Duthiel-Chalmers-motoron. La motoro pezis nur 24,5 kilogramojn kaj troviĝis super la kapo de la piloto. En pli postaj versioj la motoro troviĝis pli malsupre kaj antaŭ la piloto. Entute la aviadilo pezis nur ĉirkaŭ 110 kilogramojn.
Santos-Dumont anstataŭ peti patenton pri ĝi, stimulis la liberan kopiadon de la aparato, publikante la planojn kaj eksprese permesante kopiojn.
Provinco Kasaï-Oriental
Provinco Kasaï-Oriental respektive Provinco Kasajo Orienta (kontraste al provinco Kasaï-Occidental respektive provinco Kasajo Okcidenta) estis unu el dek provincoj de Demokratia Respubliko Kongo, kovranta la centran-orientan parton de la lando. Ĝi kaj la kompleta geografia regiono el orienta plus okcidenta provinco Kasaï havas sian nomon laŭ la rivero Kasaï, de kies akvo dependas la faŭno kaj flaŭro de la regiono. Laŭ oficiala takso el la jaro 2010 ĝi havis loĝantojn. Konsiderante ke la provinca areo estas kvadrataj kilometroj, el tio rezultas loĝdenso de 38 homoj po kvadrata kilometro. Administra centro estas la urbo Mbuji-Mayi. Oficiala lingvo en la provinco estas la franca, nacia lingvo la luba.
Kastelo de Rátót
La Kastelo de Rátót (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Széll estas historia monumento, nun privata hospitalo en Hungario, en vilaĝo Rátót.
Historio
Familio Széll aĉetis tie bienon kun teretaĝa domo en 1865. Ekde 1878 Kálmán Széll komencis okupiĝi pri bredado de bovoj, kiu iĝis modela por la plena lando. En 1890 laŭ planoj de Alajos Hauszmann oni plene trakonstruis la menciitan domon al kastelo kun 18 ĉambroj. Ofte estis Ferenc Deák gasto en la nova kastelo. Post la 2-a mondmilito ŝtatiĝo okazis, komence laboristoj loĝadis en la kastelo, poste ĝi iĝis kulturdomo, inter 1957-2001 lernejo. En 2003 privata medicina firmao aĉetis la kastelon kaj post la renoviĝo interne privata kliniko (aŭ medicina hotelo) funkcias kun 12 ĉambroj.
Konstruaĵo
La unuetaĝa konstruaĵo sitas en parko. Mezo de la fasado iomete reliefas, en la teretaĝo estas 3 arkoformaj arkadoj, en la unua etaĝo teraso etendiĝas. En unu el la anguloj ronda turo altiĝas kun plia enirejo.
Ainvelle (Haute-Saône)
Ainvelle estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
(85867) 1999 BY9
(85867) 1999 BY9 estas malrapide rotacianta terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido malkovrita la de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan en Višnjan (Kroatio).
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso sub febla orbita klineco.
Ĝia estas en orbita resonanco 1:4 kun Venuso kaj proksima de la resonanco 3:4 kun Marso.
Julio
Julio estas la sepa monato de la Gregoria kalendaro. Ĝi enhavas 31 tagojn. Ĝi nomiĝas laŭ Julio Cezaro; ĝi antaŭe nomiĝis Quintilis, "kvina" (vidu septembro).
Julio estas monato de la somero en la Norda hemisfero kaj de la vintro en la Suda hemisfero. La signoj de la Zodiako en julio estas Kankro kaj Leono.
Julio venas post junio kaj antaŭ aŭgusto.
Julio komenciĝas per la sama semajntago kiel aprilo en ĉiu jaro, kaj kiel januaro en superjaro.
Aliaj signifoj de Julio
Por aliaj signifoj de Julio vidu sub Julio (apartigilo).
Jennersdorf
Jennersdorf, hungare Gyanafalva, slovene Ženavci, estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj estas la administra centro de la samnoma distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1187 laŭ tiama hungara ortografio Janafalu. En 1910 loĝis en Gyanafalva 2106 da homoj, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 Gyanafalva apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Jennersdorf iĝis distriktejo ekde 1921, komunumo kun urborajto ekde 1977. En 2001 loĝis en Jennersdorf 4236 da homoj, (4112 aŭstroj). En la urbeto ledouzino funkcias.
Toru Kawashima
Toru Kawashima (川島 透, n. ) estas japana futbalisto.
1253
En la jaro 1253 post Kristo okazis, interalie:
Citov
Citov estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Přerov. Ĝi sitas en Hanakio, sur maldekstra bordo de Morávka, proksimume 10 km okcidente de urbo Přerov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1283.
Novbritia bronzflugilulo
Novbritia bronzflugilulo, Henicophaps foersteri, estas specio de birdoj de la familio Kolombedoj, kiuj estas endemiaj de Papuo-Nov-Gvineo. Tiuj estas fortikaj kolomboj kun maloftaj longaj fortaj bekoj kiuj vivas en humidaj arbaroj kaj manĝas ĉefe surgrunde. En 1988, ĝi estis kategoriigita kiel preskaŭ minacata specio en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. Tamen, en 2000, ĝi estis rekategoriigita kiel vundebla statuso.
Priskribo
La Novbritia bronzflugilulo estas ĉirkaŭ 38 cm longa, kaj havas 20.5 cm longan flugillongon. La vosto estas 13.7 cm longa, kaj la beko estas 3 cm longa. Ĝi havas sablokoloran frunton kaj ruĝecbrunan kronon, pli ruĝecbrune en nuko. La irisoj kaj la beko estas malhelaj; la kruroj estas ruĝaj. Ĝi havas malhelbrunajn suprajn partojn, kaj la mentono, gorĝo kaj orelkovriloj estas kremblankaj. La plej grandaj kaj mezaj kovriloj estas metalece orverdaj, kaj la malgrandaj kovriloj estas malhelgrenatkoloraj. Ĝi havas bluezirizecajn triarangajn flugilplumojn.
Ĝi elsendas monotonan ripetan pip-ĝia alvokon, kies dua noto estas pli altatona ol la unua noto.
Distribuado kaj habitato
La Novbritia bronzflugilulo estas endemia de Papuo-Nov-Gvineo. Ties natura habitato estas praarbaraj kaj duarangaj arbaroj de malaltaj teroj ĝis altoj de almenaŭ 700 m suerp marnivelo.
Statuso kaj konservado
En 1988, ĝi estis kategoriigita kiel preskaŭ minacata specio en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. Tamen, en 2000, ĝi estis rekategoriigita kiel vundebla statuso pro sia malganda populacio kiu nombras malpli ol 5 000, kio estas probable malpliiĝanta pro habitatoperdo. Ĝi estas rara specio. Ĝi estis registrita en la Naturprotektaj Areoj de Poikili kaj Garu.
Muŝoj
Muŝoj estas komunlingva nomo por dipteraj insektoj en la subordo Brachycera. Ili estas kovritaj de haroj, precipe sur la kapo kaj brusto. La ĉefa diferenco kompare al la alia diptera subordo, la nematoceroj, estas la morfologio de iliaj mallongaj antenoj, de kie venas ankaŭ la nomo de tiu subordo (el la greka brakhys, mallonga, kaj keras, korno). En la subordo estas agnoskataj ĉirkaŭ 118-126 familioj, kaj plurmiloj da specioj.
Oni dividas muŝojn en du grupojn laŭ la maniero de ilia elpupiĝo: la grupo Orthorrhapha elpupiĝas tra fendo en la pupo; la grupo Cyclorrhapha forpuŝas unu finon de la proksimume cilindra pupo kaj tie elpupiĝas.
Frankenweide
Situo kaj limoj
La regiono Frankenweide estas kompleta arbara regiono kun arealo de 200 km². Ĝi konsistas precipe el ĉ. 380 m alta altaĵo, kiu altiĝas kontinue de nordo al sudo. Sur la altebenaĵo, kiu estas enkadrigita de profundaj valoj, staras unuopaj montpintoj, kiuj atingas alton de 610 m super marnivelo. En la sudo la regiono havas sian limon en la valo de la rivero Queich, en la oriento en la valo de la rivereto Wellbach. Apudas la Reichswald (regna forsto) de Kaiserslautern. En la nordokcidento la Moosalb estas la limo. En la sudokcidento la Gräfensteiner Land.
Muŝoj
Multaj specioj estas tre disvastiĝintaj kaj vivas en home loĝataj regionoj, parte profitante de homaj nutraĵo aŭ forĵetaĵoj. Grandan signifon por biologio akiris la "bananomuŝo" aŭ pli fake drozofilo (Drosophila melanogaster), ekspluatata kiel esplorobjekto de genetiko pro siaj bone observeblaj kromosomoj.
Frankenweide
Situo kaj limoj
De nordo al sudo la regiono estas dividita en malsupra Frankenweide kun la komunumo Waldleiningen, la meza Frankenweide kun la monto Eschkopf kaj la supra Frankenweide ĉirkaŭ la domareto Hermersbergerhof, kiu apartenas al Wilgartswiesen.
Muŝoj
Kelkaj specioj transportas danĝerajn patogenojn. Konata estas la glosino (ceceo), kiu transportas tripanosomojn, kiuj kaŭzas dormomalsanon.
Listo de la familioj
Orthorrapha
Cyclorrhapha
Aschiza
Schizophora
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri muŝo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
(59355) 1999 CL153
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).
Frankenweide
Historio
La nomo por la regiono venas jam el la franka tempo, pli malfrue en la 6a jarcento. Kiam la verŝajne frankaj grafoj de Leiningen estis menciitaj la unuan fojon en la 12a jarcento, ili jam administris la regionon. En la 13a jarcento la kverelema kavaliro Johannes von Wilenstein plurfoje komencis regionajn batalojn. La domareto Johanniskreuz ricevis la nomon de tiu kavaliro. La hodiaŭa areo de la Frankenweide apartenas precipe al la distriktoj Kaiserslautern (norda parto) kaj Südwestpfalz (suda parto).
Lambda (raketo)
Lambda estas la nomo de Japana familio de raketoj. La unua japana satelito, Ōsumi, estis lanĉita la 11-an de februaro 1970 per raketo Lambda 4.
Ĉi tiuj raketoj ne estis gviditaj, ĉar gviditaj raketoj povus esti uzitaj kiel armiloj.
Variantoj
Ekzistas multaj variantoj de la raketo Lamda, multaj el ili test-raketoj. Jen listo el ili kun la ĉefa datumoj pri ili:
Brion - Laizy (stacidomo)
Brion - Laizy estas franca stacidomo sur linio Étang - Santenay, situanta inter j kaj Laizy, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
László Csernák
László Csernák [lAslO ĉernAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csernák László estis hungara instruisto, kuracisto, matematikisto, bibliotekisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis Chernák, Chernac.
László Csernák naskiĝis la  1740 en Pápa. Li mortis la 1816 en Nederlando en Deventer.
Biografio
László Csernák lernis inter 1755 kaj 1759 en kalvinana kolegio de Debrecen, kie li multe lernis de István Hatvani (kuracisto). Post siaj studoj li restis en la kolegio kiel instruisto, foje bibliotekisto. Helpe de stipendio li plulernis en Zuriko en 1766, en la sekva jaro en Vieno, en 1768 en Bazelo kaj Torino, poste en Utrecht, en 1773 en Groningen, kie li akiris kuracistan diplomon. En 1775 li ekinstruis en liceo de Deventer. Li estis liceestro post 4 jaroj. En 1782 li pensiuliĝis.
22-a de februaro
Je la 22-a de februaro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 22-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
3975 Verdi
3975 Verdi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala komponisto Giuseppe Verdi (1813 – 1901).
Krutbordo
Krutbordo aŭ krutmarbordo estas bordo, kie la transiro de la  maro al la ĉeflando ne okazas iom post iome, sed la maro trafas al la krutdekliva tero. La alteco de la marbordo aŭ tera surfaco estas signife pli alta ol la marnivelo. Ankaŭ ĉe riveroj aŭ lagoj povas ekzisti krutbordoj.
La plej multaj krutbordoj estas klifbordoj (aŭ abraziaj marbordoj), ĉe kiu la abrazio (forportado de terpecoj pere de la ondofrapado) formas krutan deklivon, kiu moviĝas enlanden. La klifo „formanĝas la teron“. Aliaj estiĝformoj de krutbordoj estas fjordoj, ĉe kiuj de glaĉeroj forŝlifitaj valoj post altiĝo de la marbordo nun parte kuŝas sub la marnivelo. En Norvegio, Novzelando kaj Alasko ekzistas fjordoj, kies preskaŭ vertikalaj vandoj estas pli ol 1000 m super kaj ĉ. 300 m sub la marnivelo.
Ĉe vulkaninsuloj la maro povas enpenetri en la kalderon kaj la vandoj de la magma kameno iĝas krutbordo. La plej konata ekzemplo estas Santorino en la insularo Cikladoj, Grekio. La ĉefa loĝloko de insulo Thera situas sur rando de Kaldero, kiu altas 300 m super la marnivelo kaj ankoraŭ malprofundas subakve ankoraŭ 200 m.
Belenus
Belenus (latine) aŭ Belenos estas kelta dio de lumo. Lia kulto disvastiĝis tra norda Italio, suda Gaŭlio ĝis Britio.
Honore al iu dio, kies nomo verŝajne estis Bel oni festis ĉiun 1-an de majo en Irlando la feston Beltane (fajro de Bel). Dum tiu tago oni pelis la brutarojn inter du grandajn fajrojn por beni ilin magie, iĝi ilin fekundema kaj protekti ilin kontraŭ malsanoj.
Brion (Saône-et-Loire)
Brion estas franca situanta en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Brionnais.
Schwarzburg-Rudolstadt
Schwarzburg-Rudolstadt estas la nomo de princlando, kiu ekzistis en Turingio (Germana Regno) ĝis la jaro 1918, kiam ĝi transformiĝis al respubliko, kiu ekzistis ĝis 1920. Poste, ĝi iĝis nura parto de la germana subŝtato Turingio.
Fulanoj
La fulanoj aŭ fulbeoj aŭ fulboj estas afrika etno, origine vivinta nomade, sed hodiaŭ plejparte loksida.
Schwarzburg-Rudolstadt
Historio
La kreo de Schwarzburg-Rudolstadt kaj la najbara Schwarzburg-Sondershausen estis kaŭzata de la divido de la graflando Schwarzburg inter du fratoj de Günther la 39-a, kiu ne havis filojn povintajn heredi ties landon, post kiam li mortis. La frato, kiu transprenis la landon ĉirkaŭ Rudolstadt nomiĝis Albrecht la 7-a. Li ankaŭ regis super la urboj Blankenburg, Schwarzburg, Paulinzella, Leutenberg, Ehrenstein, Ilm, Könitz, Seeberg, Frankenhausen, Arnsburg, Straußberg, Kelbra, Heringen kaj Schlotheim. En 1710/1, la tiama grafo Albrecht Anton la 2-a de Schwarzburg-Rudolstadt akceptis la titolon de princo, per kio lia lando iĝis princlando. En 1814, post la militoj kontraŭ Napoleono, la princlando iĝis membro de la Germana Federacio. Du jarojn poste, la 2-an de Januaro 1816, la princo donis al sia lando konstitucion. Tamen, en la Revolucio de 1848 la burĝaj revoluciistoj ankaŭ kontraŭis la registaron ĉi-lande, kiu fine kapablis reestigi la antaŭan ordon post la revolucio.
Fulanoj
En Malio vivas proksimume 911.200-1.390.000 fulanoj, en Ganao proksimume 7.300-10.000, en Burkina-Faso proksimume 6.300, en Ebur-Bordo proksimume 1.400. La fulanoj vivas en plej malgrandaj grupoj ankaŭ en aliaj ŝtatoj, inter Maŭretanio kaj Sudano je la limo al Etiopio, ankaŭ en la nordo de Kameruno.
Schwarzburg-Rudolstadt
Historio
Kiam en 1866 Aŭstrujo postulis punon de Prusujo, kiu estis enmarŝinta en Holstinion, la reprezentanto de Schwarzburg-Rudolstadt voĉdonis kontraŭ tiu postulo, kiu enhavis ekskludon de Prusujo el la Germana Federacio kaj militon de ĉiuj aliaj Federaciaj ŝtatoj kontraŭ la prusa ŝtato. Sekve, en la Prusia-Aŭstria Milito, ĝi batalis je la flanko de Prusujo kaj aniĝis al la Nordgermana Federacio kreita de la prusoj post la milito, en kiu ili superis la aŭstrojn. En 1871 kreiĝis la Germana Imperiestra Regno, kiu sin origine komprenis kiel federacio de ĉiuj germanaj princoj kaj regantoj krom la aŭstraj. Al tiu federacio ankaŭ apartenis la princlando Schwarzburg-Rudolstadt. Kiam la lasta heredanto de la regiono Schwarzburg-Sondershausen mortis sen infanoj en 1909, la registo de Schwarzburg-Rudolstadt, Günther Victor, ankaŭ transprenis la tronon de tiu dua parto de Schwarzburg. Post la Unua Mondmilito, ne nur la monarkio en Berlino estis renversata, sed ankaŭ tiu de Schwarzburg-Rudolstadt. La lando transformiĝis al respublika subŝtato ene de la nova germana ŝtato nomiĝanta Vajmara Respubliko, kiu kreiĝis el la Novembra Revolucio. En 1920, kelkaj turingiaj subŝtatoj kuniĝis por formi pli grandan teritorion nomatan Turingio, kaj en 1971, longe post la sensignifigo de la aristokrataro en Germanujo, mortis la lasta familiano de la regantoj de Schwarzburg-Rudolstadt, Friedrich Günther.
Loĝantaro
Laŭ oficaj nombroj el la jaro 1819, la princlando havis 53 611 loĝantojn. Tiu nombro kreskis je 29% al 69 038 loĝantoj en la jaro 1852. Ĝis 1910, la nombro kreskas plue je 46%, do absolute al 100 702 civitanoj. Konsiderante la rilaton inter ruraj kaj urbaj loĝantoj inter 1834 kaj 1864, 70% de la tuta popolo vivis en kampoj kaj nur 30% en la urboj. La ĉefurbo Rudolstadt havis ĉirkaŭ 6000 loĝantojn en 1836. Ĝis 1905 tiu nombro pli ol duobliĝas al 12 494 ĉefurbanoj. Preskaŭ ĉiuj civitanoj de Schwarzburg-Rudolstadt kredis je luteranismo. Nur 0,15% da katolikoj vivis en la princejo en 1864, kaj la nombro nur kreskis al unu elcento en 1905. La judoj eĉ nur estis 0,2-elcenta minoritato en 1864, kaj en 1905 la nombro malkreskis al nuraj 0,1%.
Fulanoj
Al la fulanoj apartenas ankaŭ multnombro de klanoj kiel ekzemple la Umm Bororo, Uda, Djafun, Dooga, Dindima, Adamawa, Danedji, Sisilbi, Fuuta, Boodi, kiuj ĉiuj apartenas al la vodaboj en Niĝero, kaj la tukuloroj en Maŭretanio kaj en Senegalo.
Mikrofono
Mikrofono estas aparato, kiu transformas la sonon al elektra signalo, kiu havas similajn ondoproprecojn kiel la sono. Mikrofonoj estas uzataj en telefonoj, aŭdaparatoj, magnetofonoj, diktafonoj ks. oni uzas la vorton mikrofono ĉefe por aliaj, pli grandaj specoj.
Fulanoj
La memnomigo de la fulanoj estas Halpular, kio signifas "parolantoj de la fulana", de Pular aŭ Fulbe (plurale), Pullo (singulare). La fulba loĝantaro ampleksas proksimume sep milionojn da homoj (sed tiu nombro estas plej dubinda, ĉar ĝi baziĝas ne sur nombradoj, sed nur sur taksadoj), kiuj vivas en plejparte iom grandaj grupoj en la tuta Sahelzono de Maŭretanio, Senegalo, Gvineo-Bisaŭo kaj Gvineo tra Niĝerio kaj Kameruno ĝis al Ĉado kaj Sudano.
Mikrofono
Mikrofono transformas sonondojn (premŝanĝojn de aero) al simile ŝanĝiĝanta elektra kurento. Tio okazas en du paŝoj. Unue la sonondo trafas elastan surfacon, membranon, kiu komencas oscili. La moviĝo de la membrano ekas similajn ŝanĝojn en la elektra cirkvito. Laŭ tipo de mikrofono, je moviĝo de la membrano, ŝanĝiĝas ankaŭ rezisto de karbonkonektilo (karbona mikrofono), kapacito de kondensilo (kondensila mikrofono), bobeno en magneta kampo (dinamika mikrofono) aŭ moviĝo de kondukto (rubanda mikrofono) aŭ tordiĝas aŭ kliniĝas piezoelektra kristalo (kristala mikrofono).
Fulanoj
Vidu ankaŭ
Fulana lingvo
Mikrofono
Historio de la mikrofono
Ne estas klare, kiu kaj kiam inventis la mikrofonon. Oni supozas, ke la karbongrajnan mikrofonon inventis Wilkins en 1849.
Fulanoj
Vidu ankaŭ
Fulana milito
Mikrofono
Historio de la mikrofono
Aliaj fontoj asertas, ke Philipp Reis jam en 1861 prezentis funkcipretan telefonon. Aliaj nomoj, kiuj aperas ĉe evoluo de mikrofono estas: Thomas Alva Edison, David Edward Hughes kaj Georg Neumann.
Fulanoj
Vidu ankaŭ
Fulana imperio
Mikrofono
Historio de la mikrofono
La perfektigo de la karbonmikrofono ebligis la 1-an de aprilo 1881 inaŭguron de unua publika teleparola ofico en Berlino.
En 1962 inventis Gerhard Sessler kaj James E. West la elektretan mikrofonon, 90% de ĉiu vendita mikrofono estas tiatipa.
Kondensila mikrofono
Kondensila mikrofono registras sonon per sia membrano, kiun sono vibrigas. Tiu membrano estas unu el elektrodoj de kondensilo. Laŭ ŝanĝado de pozicio de membrano ŝanĝiĝas kapacito de kondensilo kaj tiu ŝanĝado estas konvertata al elektra signalo.
Kondensilaj mikrofonoj havas sufiĉe grandan amplekson kaj estas uzataj ankaŭ por profesia registrado kaj mezurado.
Elektreta kondensila mikrofono
Elektreta mikrofono estas subtipo de kondensila mikrofono. Eletra kampo, kiu estas necesa por funkciado, estas kreata de elektreto - nekonduktebla materio kun daŭra elektra ŝarĝo.
Dinamika mikrofono
Membrano de dinamika mikrofono movigas bobenon en magneta kampo (kreita per daŭra magneto) kaj tiel produktas elektran kurenton.
Dinamikaj mikrofonoj estas malpli sentemaj ol kondensilaj, ili do pli bone prilaboras laŭtajn sonojn, ekz. kantadon dum koncertoj. Ili estas sufiĉe rezistpovaj kontraŭ mekanika damaĝo.
Rubanda mikrofono
Rubanda mikrofono estas speciala tipo de dinamika mikrofono. Ĝia membrano estas metala rubando, plej ofte maldika aluminia folio, lokigita en magneta kampo. Pro sia mekanika konstruo ĝi estas ema al mekanika damaĝo. Pro tio ĝi estas uzata ekskluzive en sonstudioj.
Karbona mikrofono
Karbona mikrofono estis la unua uzebla tipo de mikrofonoj. Ĝia membrano premas karbonajn grajnojn kaj tiel ŝanĝas ilian reziston. Karbonaj mikrofonoj estas tre malkvalitaj, ĉiu movo produktas intensan stertoron.
Piezoelektra mikrofono
Piezoelektra mikrofono funkcias laŭ principo de piezoelektra efekto, tio estas per premado aŭ fleksado de iuj materialoj ekestas elektra tensio. Ili ĝenerale estas malkvalitaj.
Optik-fibra mikrofono
Optik-fibraj mikrofonoj konvertas sonajn ondojn al elektraj signaloj per mezurado de ŝanĝado de luma intenso.
Lasera mikrofono
Lasera radio de lasera mikrofono direktas al iu aĵo kiu estas deformata per sono, ekz. fenestro. Vibrado de tiu objekto ŝanĝas angulon de reflektita radio kaj tiu ŝanĝo estas konvertata al sona signalo.
Laŭtparolilo kiel mikrofono
Laŭtparolilo, kiu konvertas elektran signalon al sono estas malo de mikrofono. Ekde kiam estas kutimaj laŭtparoliloj konstruataj simile kiel dinamikaj mikrofonoj ili povas funkcii inverse. Tia mikrofono estas mizere kvalita kun malgranda frekvenca amplekso kaj malbona sentemo. Ĝi foje estas uzata en aplikoj kiuj ne postulas kvalitan reprodukton aŭ kiel portempa solvo dum necesaj okazaĵoj.
Direkta karakterizo
Per konvena konstruo estas influebla sentemo de mikrofono, tiel ĝi povas kapti sonojn nur de unu-du direktoj (direktita mikrofono) aŭ de ĉiuj direktoj kun sama sentemo (globkaraktera mikrofono).
James Madison
James MADISON estis la kvara prezidento de Usono, naskiĝis en la  en Point Conway, Virginio. Li mortis 85-jaraĝa, en la en Montpelier, Virginio, pro kormisfunkcio.
Madison estis usona ministro pri eksteraj rilatoj dum la administrado de Thomas Jefferson kaj li intertraktis la aĉeton de la Luiziana Teritorio. Dolley Payne Todd estis lia edzino. Li estis 163 cm alta, kaj pezis nur 45 kg. Li estis Episkopano.
Dum lia administrado (1809-1817) okazis;
Alexis-domo (Arnstadt)
La Alexis-domo (germane: Alexishaus, Lindeneck) estas domo en Arnstadt, Alexisweg nr 2. Tie loĝis dum sia restado en la urbo la verkisto Willibald Alexis. Hodiaŭ troviĝas surloke moderna bankodomo.
Historio
En 1852 decidis Alexis transloĝiĝi kelkajn monatojn dumjare al Arnstadt post kelkaj gajaj kaj restadoj en la kuraclokoj. Li konstruigis vilaon someran kiu finkonstruitis post 2 jaroj en 1854. Jam en 1856 Alexis venis definitive al Arnstadt.
Nußbaum
Nußbaum estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kreuznach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Alexis-domo (Arnstadt)
Historio
En 1881 lia filino vendis la domon al la Kortega liveranto Friedrich Spittel. En 1893 la vilao alikonstruitis kiel kuracejo kun restoracio kaj dancsalono. Baloj, koncertoj, teatraj enscenejigoj kaj karnavalaĵoj okazis surloke.
En 1900 oni alkonstruis al la domo grandan manĝosalonon kaj vestgardejon. La kapacito sidloka estis tiam de 1200 lokoj. En 1912 Rosa Luxemburg faris surloke gravan paroladon por la Socialdemokratia Partio de Germanio antaŭ la Reichstag-balotoj, antaŭ pli ol 1000 homoj. En 1953 la tuto faratas kulturdomo por Fernmeldewerk Arnstadt, nomita poste RFT-Kulturhaus. Ĝis 1989 okazis nenombreblaj aranĝoj surloke: dancado, koncertoj ktp., ofte kun famaj artistoj (ekz. Herbert Roth, Eberhard Cohrs, Manfred Krug, Dean Reed).
Fino post 1990 kaj nova konstruo
La domo iĝis sidejo de la karnavala klubo AKC. En 1991 la societo amikara Bürgerhaus Lindeneck e.V. fonditis por konservi la komplekson. En 1997 ĝin transprenis la urbo Arnstadt. Privata investanto establis surloke restoracion kun bierĝardeno. Post bankroto la domo estis denove neŭzata ĝis 2012. En 2011 la banko Erfurter Bank aĉetis la domon. Ĉar konservo de la originalaj muroj estus tro kara oni decidis malkonstrui la tuton kaj konstrui tute novan domon (2013-14).
Turo de Broadway
La turo de Broadway aŭ Broadway-turo (Broadway Tower) estas turo konstruita en 1799 apud la vilaĝo Broadway (Worcestershire) en Anglio.
Ĝi troiviĝas sur unu el la plej altaj montetoj de Cotswolds, 312 metrojn super la marnivelo. Dum bela vetero, dektri dukujoj (shire) videblas de la supro de la turo.
Père Lachaise (pariza metrostacio)
Père Lachaise [pɛʁ laʃɛz] estas stacio sur linioj 2 kaj 3 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 11-a kaj 20-a arondismentoj de Parizo.
Stacio
La stacio priservas la Tombejon Père-Lachaise kies nomon ĝi alprenis. Ĝi estis la unua kiu disponis pri rulŝtuparo, en 1909.
Alirejoj
La kajoj de la linio 2 disponas pri ununura elirejo dum tiuj de linio 3 havas du.
Alaincourt
Alaincourt estas la nomo de pluraj komunumoj en Francio:
kun sufikso:
96257 Roberto
96257 Roberto estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la itala astronomo Stefano Mottola elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Roberto Mottola, italia-germana fizikisto spertulo pri kvantuma mekaniko. Li studis pri la uzo de fontoj de unuopa fotono je ĉambra temperaturo kaj atomaj kvantumaj memoroj por apliko al larĝbendaj kvantumaj retoj. La nomo estis proponita far'de lia patro, la malkovrinto, okaze de la sukcesa plenumo de lia Ph.D. en marto 2023.
Vermuto
Vermuto (france: vermouth) estas likvora vino gustigita per aromaj plantoj kaj spicherboj.
La trinkaĵo ekestis en Francio dum la 18-a jarcento kaj estis inspirita laŭ germana fortigita vino kun artemizio (artemisia absinthium), kiu en la germana lingvo nomiĝas Wermut. Artemizio estas spicherbo kiu estas uzata dum la distilado de absinto. Aliaj spicherboj kiuj povas esti aldonataj estas timiano, kinino kaj vanilo. En kelkaj kazoj oni povas ankaŭ aldoni sukerojn aŭ acidojn. La diversaj spicherboj origine estis uzataj por plibonigi la guston de la malmultekostaj kaj ĝenerale junaj vinoj.
Vermuto estas multe trinkata kiel aperitivo kaj digestigilo, la alkoholelcento ordinare estas ĉ. 15%. Tamen estas pli malmultekostaj vermutoj sur la merkato kun malpli da alkoholo. Pro la konkurenco la fabrikantoj ne publikigas kiujn spicherbojn ili uzas dum la produktado.
Estas kvar specoj de vermuto ordigitaj de dolĉa (po 130 gramoj da sukero je litro), nedolĉa aŭ seka (po 30 gramoj da sukero je litro) al sekega (malpi ol 30 g/l):
La plejmultajn vermutojn oni produktas en Italio. La plej grandaj produktantoj troviĝas en la provinco Torino. Unu el ili, Martini & Rossi, tiel famiĝis, ke por multaj homoj la vorto martini estas sinonimo por vermuto, sed ekzemple Noilly Prat en Marseillan produktas mondfaman francan vermuton, kaj ankaŭ en Bulgario oni produktas vermuton.
Aliaj konataj markoj: Cinzano, Campari, Picon kaj Suze.
Sennaciulo
Enhavo
La gazeto estas tutkolora ekde la numero 1331-1332, majo–junio 2016.
Redakta politiko
Sennaciulo estas asocia organo je la servo de opini-interŝanĝoj inter ĝiaj legantoj, do pro tio ĝi regule fariĝas loko, en kiu okazas kontraŭdiraj debatoj. Tio komenciĝis tuj en 1924, kun tiutempa riproĉo al la redaktoro, ke la gazeto tro favoris la komunistojn. Provo starigi supertendencan komitaton funkciis nur dum kelkaj monatoj, kaj rapide venkis la principo, substrekita de Lanti mem, ke la enhavo de la gazeto estos tia, kia ĝin faros la konkreta laboro de ĝiaj kontribuantoj ".
Rete konsultebla ekzemplo de pli freŝdataj debatoj koncernas la okazintaĵojn en Hungario dum la jaro 1956, okaze de la 50-jariĝo de la evento " . La nuna redakcio aplikas politikon ne rifuzi artikolojn alsendatajn de membroj, eĉ kiam tiuj enhavas opiniojn, kiujn plimulto de membroj forte malaprobas. Fidante je la juĝpovo de la legantoj, ĝi atendas ties rebatojn en tiaj kazoj. Kelkfoje tiu redakcia politiko estis prikontestata en la membraro.
Akuzo pri antisemitisma kalumnio
La membro JSR atakis la verkon pro "konfuzo inter judoj kaj la judoj… neakceptebla en Esperanto, kiu havas lingvajn kaj gramatikajn rimedojn por eviti tion," "ambicia klopodo historiigi la mondon sen uzado de strikta metodologio kaj strukturo de la studado," kaj "manko de kompetenteco por tiom impona verko." Li resumis la tezon de la sekcio jene: "la agado de UNU judo kaj la mortigo de UNU germano (kaze ke temas pri vero, ĉar tie ne estas nomo nek citaĵo) jam justigas la postan agadon de Hitlero kaj de liaj multnombraj sekvantoj, tio estas, la rektan murdon de centoj da miloj da personoj kaj la sendon al morto de multaj milionoj en la tuta mondo."
Nicolas Raymond nomis la fontojn de la artikolo "deliraj konspirteorioj" kaj diris, ke la statuto de SAT "ne preskribas, ke nia organo fariĝu la laŭtilo de fetoraj ideoj." Markos Kramer diris esti "ŝokita, kaj serioze pripensas forlasi SAT pro tiu kalumnio."
Megafono
Megafono (paroltrumpeto) estas portebla, funelforma aparato por direkti kaj tiel fortigi la voĉon unudirekte. La unuan version de megafono faris Thomas Edison kaj ekspoziciis en la Pariza ekspozicio en 1878. Ĝi estas uzata ĉefe en ŝipoj, sed ankaŭ dum manifestoj ktp.
La elektra magnetofono estas aparato por fortigi la decibelon de la voĉo. Ĝi konsistas el mikrofono, amplifilo (fortigilo) kaj laŭtparolilo.
Bildogorĝa kolombo
La Bildogorĝa kolombo, Geophaps scripta, estas specio de birdo de la familio de Kolombedoj kiu estas loĝanto kaj disvastigata reproduktanto kaj endemio en nordorienta Aŭstralio. Laŭ la Aŭstralia Departemento de Medio kaj Energio, la nomiga subspecio, suda bildogorĝa kolombo (Geophapa scripta scripta) estas listita kiel vundebla specio. Ili loĝas en aridaj kaj duon-aridaj areoj, kiel herbejoj kaj sekaj sklerofilaj arbaroj.
Aspekto
La plej rimarkinda trajto de tiu specio estas la bunta vangobildo kiu konsistas el blanka areo sub la okullinio trairata de du tre kontrastaj nigraj strioj, nome unu el ĉiu okulo en direkto al nuko kaj dua pli vertikala ambaŭflanke de la mentono. La beko estas nigra kaj la subaj partoj estas helaj. La nomiga subspecio, pli suda, havas helbluecan okulringon, kaj la pli norda subspecio diferencas pro la tre rozkolora kaj multe pli ampleksa okulringo.
Barra de Santana
Barra de Santana estas municipo kaj urbo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 8.206 loĝantojn en 2010.
Takashi Hazama
Takashi Hazama (羽様 隆, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka.
Grujero
Grujero estas fromaĝo el Svislando kiu ricevas sian nomon de Gruyère, nome distrikto de la Kantono Friburgo kie ĝi estas produktita. Tiu fromaĝo estas ĉefa ingredienco de la fonduo.
Ekster Svislando, dum multe da tempo la termino «Gruyère» estis uzata ĝeneralintence por aludi kaj al la vera svisa fromaĝo kaj al ajna fromaĝo produktita en Francio sub la nomo Gruyère. Tio inkludas ementalon; kaj de tie devenas konfuzo inter ambaŭ kaj popolaj esprimoj al la multaj okuloj (truoj) de la fromaĝo Grujero, kio reale rilatas al ementalo, kiu havas multe pli da truoj ol grujero, kiu apenaŭ havas. En la familio de Gruyère, estas enkadritaj la fromaĝoj comté, beaufort kaj jura.
Necesas proksimume 400 litroj de lakto de bovino por produkti radon de 35 kg. La fromaĝo estas rafinita dum periodo de 5 ĝis 12 monatoj. Dum la rafinado, la radoj estas turnitaj kaj frotitaj per salaĵo.
Napoleona ŝtono (Utzberg)
La Napoleona ŝtono (germane: Napoleonstein) de Utzberg, Germanio, memoras la Kongreson erfurtan kun la grava renkontiĝo inter Napoleono kaj caro Aleksandro la 1-a (Rusio).
Historio
La vajmara publicisto Carl Bertuch supozis pirarbon ĉevojan, ankaŭ Johann Wolfgang von Goethe notis la lokon. La du monarkoj, salutinte unu la alian sub pirarbo, prezentis reciproke la akompanantojn, babilis mallonge kaj ekrajdis al Erfurto. Tiutempa bildo prie estis en la popola kalendaro Lahrer Hinkender Bote (Baden-Virtembergo) de 1810. Samloke la du adiaŭis unu la alian en la 14-a de oktobro por ne plu persone kontakti poste.
Johannes Biereye, fama historiisto erfurta, serĉis la ekzaktan lokon helpate fare de la instruisto Oskar Imhof el Niederzimmern (1867-1939), kiu jam antaŭe estis okupiĝinta pri tiu ĉi demando. Ne forgesatu ke tiutempe vivis ankoraŭ okulatestantoj kiuj mem konis la pirarbon antaŭ ties detruo per fulmobato ĉ. la jaro 1857. Tiam naskiĝis la ideo starigi monumenton. Ernst Wagner (1866-1949), instruisto el Kerspleben kaj esto de la Societo pri regionhistorio en la distrikto Vieselbach asistis tre helpeme kaj interesite. Al tiu trio ŝuldiĝas la starigo de la monumento. Ĝi ankaŭ estas implicite atestilo de la fruktudona agado de la menciita societo inter 1908-34, kun ok jarlibroj kaj protokollibro interesega. Kiam en 1913 la datreveno centjara pri la Batalo de Leipzig proksimiĝis, la momento por nova monumentfarado ŝajnis perfekta. Multaj germanoj tiutempe ankaŭ nacieme pensadis - la Unua mondmilito ja ne estis tre for. En februaro la societo decidis akiri taŭgan ŝtonon kaj aranĝi la ĉirkaŭaĵon. Komence plantitis nova pirarbo la 10-an de marto, en la naskiĝitago de la prusia reĝino Luise.
Priskribo
Ĝustatempe la monumento estis finfarita. Masonista majstro Hüttig el Nohra estis farinta malaltan soklon el grejso sur kiu fiksitis la ŝtonbloko. Bronza tabulo memoris la gloran ribelon de Germanujo kaj la frakason de la mondregadajn planojn de Napoleono, sed ankaŭ la manpremo inter la franca kaj la rusa politikistoj por la hontigo de Germanujo en 1808. La tri instigantoj kaj la pastro Topf parolis kaj transdonis la monumenton al la komunumo de Utzberg, kiu solene promesis flegi ĝin. La festado poststariga, pro la veteraĉo, iĝis ene de la loka gastejo, kie oni ankaŭ vendis 500 speciale por tiu okazo pentritajn bildkartojn. Sed la epoko ne favoris la volon de la engaĝiĝintoj: en tempo de mizero, la 1918-an jaron, forŝtelitis la metala tabulo. La martelado de la ŝtelistoj aŭditis ankoraŭ en la pli malsupra vilaĝo. Nova enskribo estis de 1928; post ŝoseoplanado la monumento tute transmetitis je 5 metroj kaj ricevis komplete novan aspekton pro la laboroj de la loka ŝtonskulptisto Hermann Börner. Nur tiam ĝi preterpasis la altecon de 4 metroj kaj la iam centra migra ŝtonego metitis nun nur apuden, antaŭ la fakte novan monumenton. Danĝero nova venis per la nazioj, pro ke la monumento atestus hontoplenan okazon por la germanoj kaj estus sekve iel superflua. Finfine ĝi restis. Dum la GDR-tempo la datreveno batala en 1963 tre festitis, kio bonis ankaŭ por la monumento en Utzberg.
Fonto
Steffen Raßloff pri la historio de la monumento
Manifesto
Manifesto estas publika deklaro pri precipoj aŭ agado, ĝenerale kun alvoko al aliĝo al tiuj aŭ defio al kontraŭloj. Ofte, manifesto estas prezentita dum kongresoj kaj publikitaj per oficialaj organoj de iu asocio. Ofte la manifestoj estas akceptitaj de la kongresanoj kaj iĝas oficialaj dokumentoj.
Coleman Hawkins
Coleman "Hawk" HAWKINS (n. 21-an de novembro 1904 en Sankta Jozefo, Misurio; m. 19-an de majo 1969 en Novjorko) estis usona ĵazmuzikisto (tenorsaksofono kaj klarneto). Li validas kiel patro de la tenorsaksofon-ludado kaj estis krom Lester Young unu el la unuaj stilstampaj soloistoj sur la instrumento. En sia kariero daŭranta de 1922 ĝis 1969 li apartenis laste al la ĉefstila ĵazo, akceptis tamen ankaŭ defiojn, ludante kun la respektivaj avangardistoj siatempaj. Liaj ŝerconomoj estis Hawk kaj Bean.
Fruaj jaroj (ekde 1904 ĝis1934)
Coleman Hawkins devenis de mezklasa familio kaj alkreskis en la mezokcidento de Usono. Lia patrino ludis pianon kaj orgenon. Kiam li aĝis kvar jarojn, ŝi instigis junan Hawkinson lerni pianludon. en la aĝo de sep jaroj li komencis ludi violonĉelon kaj en la aĝo de naŭ jaroj li ricevis C-tenorsaksofonon. Siajn unuajn prezentadojn li faris en la aĝo de dek du jaroj je lernejaj aranĝoj en triopo kun piano kaj frapinstrumentaro, kio famigis lin surloke. Liaj gepatroj post tio sendis lin por plua muzika edukado al Topeka (Kansaso); tie li renkontis pianiston Jesse Stone kaj lian bandon Blue Serenaders, al kiu li aniĝis por kelkaj monatoj. Ties muziko estis teritoria ĵazo kun malstreĉa du-pulsa ritmo.
Daŭre li apartenis al la bando nur tiam, kiam ĉi tiu ricevis dungitecon en klubejo Alabam. Finfine estis Roseland Ballroom, kie li ekde septembro de 1924 apud Don Redman kaj Louis Armstrong leviĝis al ĉefa soloisto kaj evoluigis sian propran stilon, kiel ekzemle en „The Stampede“ de 1926 kaj en la furorajo „Queer Notions“ 1933. En ĉi tiu tempo li unuafoje geedziĝis kun dancistino nome Gertrude, kiun li ankoraŭ konis el sia tempo ĉe Mamie Smith. En 1929 la du eksgeedziĝis.
„Plej malfrue ekde 1929 la famo de Hawkins kiel plej bona tenorsaksofonisto estis ne pridisputata pro la diskoj kaj prezentadoj kun Fletcher Henderson, kaj lia influo sur aliaj saksofonistoj, ne nur tenorsaksofonistoj, estis treege impresa“, skribis lia biografiisto Teddy Doering. Tial oni dungis Hawkinson pli kaj pli ofte por sonregistradoj de aliaj bandestroj aŭ produktistoj, ekz. je la bando Little Chocolade Dandies septembron de 1929, mallonge poste je McKinney’s Cotton Pickers kaj kun la bando Mound City Blue Blowers de Red McKenzie, kun kiu li surdiskigis „If I Could Be with You“. Fine de 1930 la bando de Henderson translokiĝis ekde Roseland al Connie’s Inn, keloklubejo altrenoma, el kiu oni disradiis radioelsendojn.
Kulmino en la verkado de Hawkins ĉe Henderson estis „It's the Talk of the Town“ el 1932, laŭ Joachim-Ernst Berendt verŝajne la unua grandioza soloa balado-interpretaĵo de la ĵazhistorio. La 29-an de septembro 1932 ekestis unuaj sonregistraĵoj de Hawkins je propra nomo kun la anglo Spike Hughes, kiu lin informis pri tio, kiom alta estas lia famo en Eŭropo. Antaŭe li aŭdis kolegon ĵus revenintan el Eŭropo paroli pri tio, kiel bonaj estas tie la laborkondiĉoj por muzikistoj, aparte por nigruloj. Senprokraste li sendis telegramon al Jack Hylton, la „angla Paul Whiteman“, en kiu nur staris: „Mi volas iri al Anglujo.“ Hylton respondis jam sekvan tagon; Hawkins petis liberpermeson de Fletcher Henderson, ĉar li kredis, ke li restos nur unu aŭ du monatojn en Eŭropo. Finfine li tamen restis ĝis 1939.
Mallonge antaŭ lia forveturo al Eŭropo John Hammond produktis en marto de 1934 duopo-registraĵojn de la saksofonisto kun pianisto Buck Washington; ŝajnas, kvazaŭ ĉi tiuj registraĵoj („I Ain't Got Nobody“ kaj „It Sends Me“) parte per sia „abrupteco kaj kuraĝemo laŭ nuntempa rigardo efikis kiel antaŭombro de bibopo“.
Al la decido, labori kelktempon en Eŭropo, ankaŭ kontribuis la „detronigo“ de Hawkins komence de la jaro 1934, kiam li restis kun la orkestro de Henderson en Kansasurbo kaj en la nov-malfermita noktoklubejo Cherry Blossom trafis sur Lester Young, Ben Webster, Herschel Evans kaj pluajn kansasurbajn tenorsaksofonistojn. Mary Lou Williams estis aŭdatestantino de ĉi tiu spontankoncerto: „Bean Hawkins ne kalkulis pri tio, ke la Kaycee-tenoristoj estis tiel grandiozaj, kaj estis malcerta kaj ne povis trovi rektan linion, kvankam li ludis la tutan matenon.“
En Eŭropo (1934–1939)
Li forlasis Novjorkon la 30-an de marto kaj ludis post sia alveno en Londono komence en la granda orkestro de Jack Hylton kiel ankaŭ en la pli malgranda ensemblo, kiun estris lia edzino Ennis; Kristnaskon de 1934 Hawkins unuafoje iris al Parizo. Li estis planinta kelkajn prezentadojn en Germanujo, sed la nazia reĝimo malpermesis al nigrulo Hawkins la envojaĝon. Hylton postlasis Hawkins-on en Nederlando, kie tiu ĉi ludis kun Theo Uden Masman kaj lia bando Ramblers. La kunlaboro kun Ramblers kulminis en tri sonregistradaj kunsidoj februaron kaj aŭguston de 1935 („I Wanna Go Back to Harlem“). Jam post la unua kunsido Hawkins decidiĝis, ne reveni kun Hylton al Anglujo; Parizo lin allogis. Februaron li oprezentis kadre de koncerto kun francaj muzikistoj enSalle Pleyel, kiun organizis la Hot Club de France. En marto li surdiskigis kun la orkestro de Michel Warlop; partoprenis la steluloj de Quintette du Hot Club de France, Django Reinhardt kaj Stéphane Grappelli. Poste Hawkins vaste vojaĝis tra Skandinavujo, kie li entuziasme estis akceptita. Post pli longa restado en Svisujo ekestis la 28-an de aprilo 1937 liaj famaj sonregistraĵoj kun Benny Carter, Reinhardt kaj Grappelli por Swing en Parizo, kie ili surdiskigis „Honeysuckle Rose“ kaj „Crazy Rhythm“.
La jaron 1938 Hawkins pasigis ĉefe en Nederlando, kie li ludis interalie en Negro Palace en Amsterdamo, kaj en Belgujo; tie li ludis en Namur en la bando de sia samlandano Arthur Briggs. Li provis ricevi laborpermeson por Anglujo, kiun rifuzis tamen al li la muzikisto-sindikato. Per ruzaĵo liaj anglaj fervoruloj sukcesis venigi lin en la landon: la saksofonproduktanto Selmer organizis vojaĝon tra Britujo, kiu servu al „fakinstruo“, ĉar Hawkins nur ludos por muzikistoj. Sur tio la sindikatoj ne havis influon, kaj Hawkins vojaĝis en marto kaj aprilo tra Anglujo. Poste li fakte volis reveturi al Nederlando, sed la streĉita situacio en Eŭropo instigis lin al reveturado al Usono. Okazis kelkaj prezentadoj en Anglujo, denove kun Hylton; Hawkins estis anoncita kiel „variete-artisto“. La lastaj antaŭmilitaj sonregistraĵoj okazis fine de majo kun la orkestro de Hylton; poste li revenis komence de julio al Nederlando kaj estis denove en Novjorko 31-an de julio.
Svingobandetoj, Body and Soul kaj bibopo (1939–1945)
Dum liaj kvin jaroj ekster Usono tie ŝanĝiĝis la ĵazmondeto; novaj saksofonistoj kiel Chu Berry kaj Ben Webster (tiuj unu post la alia okupis la lokon de Hawkins ĉe Henderson) altiris al si atenton, ĉefe tamen Lester Young, kiu ne plu devis timi la konkurencon de sia konkuranto Herschel Evans mortinta malmultajn monatojn antaŭe. En ĉi tiun situacion revenis Coleman Hawkins; kaj lia reveno tuj diskoniĝis. Lester Young ĵus prezentis kun Billie Holiday, kiam envenis Hawkins; Rex Stewart raportis pri ĉi tiu momento: „Bean enmarŝis, elpakis sian instrumenton kaj ludis je ĉies surprizo kun ili.“