cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pavel Jozef Šafárik
Slovakio (1795 – 1815)
Bazojn de lerneja klereco, kiel kongrue notas tion biografiistoj, li akiris de la patro, dum kio ĉiuj eliras el pli postaj skribaĵoj de lia filo Vojtech. Tiu skribas en libro Kion rakontis P. J. Šafárik...: "Sed se en lia 7-a jaro li montris al li nur unufoje la tuta alfabeton, jen li mem facile legi eklernis, kaj jam la tutan tagon sur forno li sidadis legante. Ĝis la 8-a jaro li jam dufoje estis traleginta la tutan biblion kaj unu el liaj ŝatataj okupoj estis, ke al la fratoj kaj al la fratino, samkiel al la homoj enhejmaj li predikadis." La lernejo kaj la instruisto neniel estas ĉi tie menciataj.
En la biografioj de P- J-. Šafárik estas notata, ke lian nacian subkonscion influis en Kobeliarovo unu el tieaj skribistoj de nomo Novák, kiu pruntedonis al li por legado ĉeĥajn librojn. Kun la plej granda verŝajneco temas pri tiea instruisto, "ludimagister" Tomáš Novák. Sed pli grava faktoro, kiu influis la nacian subkonscion de Šafárik, estis la medio, en kiu li vivis. Kreis ĝin la slovaka popolo, iliajn kantojn, fabelojn kaj mitoj pri rabistoj, komune kun beleco de la ĉirkaŭa naturo. Pri la profundaĵo kaj la intenso de influo de la medio el Kobeliarovo je Šafárik atestas liaj rememoroj pri la infanaĝo. Li sciis tre vigle imagi ilin eĉ post 50 - 60 jaroj, kiel tio estas videbla en la jam pli supre menciita publikaĵo Kion rakontis P. J. Šafárik....
En la jaroj 1805 - 1808 li studis en Rožňava. Kelkaj biografiistoj mencias malpli superan gimnazion. Aliaj denove parolas pri evangelia lernejo, kiu ĝuste en la starta jaro de P. J. Šafárik iom post iom ŝanĝiĝis en "pli superan" mezan (latinan) lernejon. Eĉ kiam Šafárik studis ĉi tie nur tri jarojn, pluraj biografiistoj kliniĝas al opinio, ke li tuj komencis studi la duan lernejjaron de donatistoj. Dum la studado en Rožňava Šafárik estadis ĉe Ujházy, kie li samtempe manĝadis, tiel kiel pluaj studentoj kaj junulinoj, kiuj venis ĝis Rožňava eklerni la germanan lingvon kaj kudradon. P. J. Šafárik subgvide kaj persona kontrolo de sia profesoro, ekde la jaro 1806 ankaŭ de sia parenco, kaj lia filino edziniĝinta kun Ujházy, sukcese disvastigis siajn konojn kaj la klerecon. Krom la deviga latina lingvo li ekestris la hungaran lingvon kaj la germanan lingvon.
Aŭtune de la jaro 1808 P. J. Šafárik foriris por studi humanismon ĝis Dobšiná, eĉ kiam li povis daŭrigi en sintakso kaj retoriko. Ĉefa motivo de lia foriro estis denove verŝajne materia sekurigo de la familio. La studado estis pli avantaĝa, ĉar li tie povis restadi kaj ankaŭ li restadis ĉe fratino Mária, kiu transloĝiĝis ĉi tien el Rožňava. P. J. Šafárik studis en Dobšiná du jarojn, nome en lernejaj jaroj 1808/1809 kaj 1809/1810. En la studado en la lernejo en Dobšiná li atingis ankoraŭ pli grandajn sukcesojn ol en Rožňava. En Dobšiná plu evoluis kaj pliprofundiĝis supozoj al lia poeta, pedagogia kaj sciencista agado. Li samtempe plenumis kondiĉojn bezonaj por plua studado, kaj li de tie foriras kun eminenta atesto, postulataj konoj el literaturo, kun konoj de la latina, la germana kaj la hungara lingvoj. Studado en Dobšiná, kie oni parolis plejparte germane, donis al slovakaj knaboj eblecon aktive ekestri la germanan lingvon, eventuale pliperfektiĝi en ĝi. El libro Šafárik en Slovakio...: "...ĝis Dobšiná estis venantaj knaboj de bienuloj, kampara inteligentularo de metiistoj kaj aĉetistoj eĉ el pli malproksimaj urboj, por ke krom konoj el donato, gramatiko kaj sintakso ili eklernis la germanan lingvon. Simile knaboj el la slovakaj familioj iradis studi en latinajn lernejojn ĝis Gemer, Ožďany kaj Rožňava, por ke ili ĉi tie eklernu la hungaran. Se la kleruloj de Hungara reĝlando volis realiĝi en la praktiko, ili devis senevite estri ĉiujn kvar lingvojn de la lando: la latinan, la germanan, la hungaran kaj la slovakan." El tiu ĉi vidpunkto estis por P. J. vere feliĉo, ke li studis ankaŭ en Rožňava kaj, eĉ kiam ne senevite, sed ja ankaŭ en Dobšiná.
Kun finigo de la studado en Dobšiná venas en la vivo de la 15-jara Šafárik granda ŝanĝo. Li elĉerpis eblecojn de studado en la regiono, tial li estas nerekte devigita forlasi la familion kaj naskolokon Kobeliarovon, gemeran medion, riĉa je la kultuta historio. Pro tio li samtempe perdis senperan kontakton kun la slovaka vilaĝo kaj ties popolo, ties problemoj, sed ankaŭ kun ties literaturo kaj folkloro.
P. J. Šafárik venis en malvarman kaj krudan klimaton de Kežmarok aŭtune de la jaro 1810. Atendis lin ĉi tie kvin jaroj da studado, sed li studis fakte ĉi tie nur kvar jarojn. Sekve de la klopodemo li estis retorulo nur unu jaro (1810/1811), post unu jaro li transiris en filozofion kaj en lerneja jaro 1812/1813 li jam estis politiko juristo. En lasta jaro de la studado (1813/1814) li partoprenis teologion, kies enhavo de lecionoj krom teologiaj disciplinoj kreis prelegoj el historio kaj enciklopedio, el teoria kaj praktika fiziko, el medicino kaj natura juro, el ŝtata juro kaj juro de nacioj. P. J. Šafárik finis la studadon en Kežmarok somere de 1814 per finigo de ĉiuj tri kursoj:
Kiel kondiĉo por akcepto en germanan universitaton kaj akiro de iuj el stipendioj por "hungaraj" studentoj en Germanio li faris kandidatikon el teologio ĉe K. Genersich kun prospero „eminenter profectus in theolog. praeparatoris".
La studado kaj la restado en Kežmarok havis por formado de la personeco de P. J. Šafárik kiel poeto kaj pli posta sciencisto de eŭropa eĉ la monda formato grandan signifon. Li mem pri tio verkis en la propra, germane verkita biografio. P. J. Šafárik estis karakterizata en la studado per eksterordinara klopodemo, li eminentiĝis en la moroj kaj en la prospero, por kio ili en ambaŭ taksis lin per marko "eminens". Šafárik perfekte ekestris la germanan kaj klasikajn lingvojn. En teologia kurso li eklernis greke kaj hebree. La greka kaj la latina malfermis al li pordegojn al antikva kaj latina literaturoj. La konoj donitaj de la lernejo Šafárik disvastigis kaj profundigis per aŭtodidaktado, en kio kreis al li konvenajn kondiĉojn riĉa licea biblioteko, sed ankaŭ verkoj kaj ĵurnaloj, kiujn li mem aĉetis. La studado de historio kaj la konoj el ĝi formis en Šafárik historian konscion, en kiu komencis okupi gravan lokon amo al ĉeĥa kaj al slovaka nacioj, iom post iom disvastiĝata al serba nacio kaj pli poste al ĉiuj slavaj nacioj. Ĉi tie en la evangelia liceo en Kežmarok li interamikiĝis kun J. Blahoslav, samkiel kun polaj, serbaj, ukrainiaj studentoj, kio ankaŭ influis lian slavan orientadon kaj literaturo, precipe poeman kreadon. La amo de Šafárik al la naskoregiono, la patrujo, la nacio kaj la lingvo trovis konkretan esprimon en la poema kreado kaj en kolektado de slovakaj popolaj kantoj. La rezulto de poema kreado en Kežmarok estis odo pri Ondrej Mariassy, patrono de la liceo, barono el Markušovce kaj Batizovce okaze de lia reveno kiel kolonelo de infanterianoj el milito kontraŭ Napoleono sub nomo Ode festiva. Sed en la literaturon li enkondukis sin per poemaro Tatranská Múza s lyrou slovanskou (Levoča 1814).
Laŭ rekomendo de direktoro aŭ laŭ iu el la profesoroj, Šafárik, kiel la eminenta studento, kiu estis nur unu jaron retoro, kaj unu jaron li transsaltis en filozofion, akceptis en la jaro 1812 postenon de privata edukisto en familio de Dávid Goldberger. Ĝuste en tiu ĉi periodo, kiel jam estas menciite pli supre, okazis en lia naska Kobeliarovo grandaj ŝanĝoj. La 14-an de decembro mortis lia patrino, kiun li tre amis kaj la patro post duonjaro reedziĝis kun la menciita Rozália.
Germanio (1815 - 1817)
Post unu jara edukista agado li daŭrigis en studado en universitato en Jena. P. J. Šafárik definitive deciĝis por Jena dum la studado en Kežmarok, precipe laŭ deziro de la patro. Pagi la studajn kostojn en Jena devligis sin la patro per skriba konfirmilo, ĝojigita pro tio, ke almenaŭ unu el liaj filoj paŝos en liaj spuroj. En Jena li restadis en unu domo kun Samuel Ferjenčík kaj Ondrej Jamriško, en lasta jaro de la studado ankaŭ kun Ján Benedikti. Li vivis tre modeste, pri kio atestas lia rakontado al filo Vojtech.
La rezulto de poema agado de Šafárik en Jena estas dek sep poemoj, verkitaj plejparte de oktobro de 1815 ĝis majo de 1816. Ili aperis en Prvotiny pěkných umění de Hromádka en Vieno kaj ili akiris por li faman nomon en Bohemio kaj en Slovakio. La tri semestroj de studado en la universitato en Jena markis grandan alporton por P. J. Šafárik en ĉiutaga direkto. Ili precipe kontribuis formigadon de lia faka kaj sciencista profilo. En Jena li alproprumis kritikajn metodojn de sciencista esplorado. Ĉi tie li airis perfektan metodologian preparon el vico de kunlernantoj. El ili Juraj Müller, la eksa edukisto en familio de Kubínyi-idoj, donis al Šafárik informojn pri tiu ĉi orienta loko, pere de Samuel Ferjenčík li povis persone ekkoni Johann Wolfgang Goethe-on kaj kun Ján Chalupka li havis komunajn literaturaj-artistajn interesojn.
El Jena, kiun Šafárik adiaŭis neĝoje, li foriris komence de majo de 1817 en la manojkun atesto eldonita por foriro de prorektoro Danza. La kaŭzojn de lia antaŭfrua foriro oni klarigas diverse: administraj intervenoj de aŭstria registaro, kiu ne permesis al la junuloj el Hungario studi en Germanio, la singardemon de Šafárik, sed ankaŭ pro financa mizero.
Survoje en la patrujon li haltigis sin en Leipzig kaj en Prago, kie li renkontiĝis kun pluraj ĉeĥaj renaskiĝintoj (Josef Dobrovský, Josef Jungmann, Hanka, Pressl, Nejedlý k.a.). Post unumonata restado en Prago, kie li interesiĝis pri posteno de edukisto, li foriris tra Vieno ĝis Bratislava. En Bratislava, kie li restis dek tagojn, li persone renkontiĝis kun František Palacký, kun kiu li korespondis jam antaŭe.
Slovakio (1817 - 1819)
Somere de 1817 P- J. Šafárik ricevis inviton por fari edukiston en familion de Gašpár Kubínyi en Bratislava. P. J. Šafárik akceptis la inviton kaj li venis al loko la 20-an de aŭgusto 1817. Li edukis filon Ladislav. Por tiu ĉi decido povis gvidi Šafárikon pluraj motivoj: ebleco de sciencista laboro, financaj kaŭzoj kunigitaj kun klopodo ju pli baldaŭ egaligi ŝuldon ĉe frato Ján, sed ankaŭ la posteno de Bratislava kaj la familio de Kubínyi en tiama sciencista, kultura kaj socia vivo de Hungario. Gašpár Kubínyi kaj la tuta lia familio estimis P. J. Šafárikon, tre bone finance honoris, montris al li amikajn eĉ preskaŭ familiajn rilatojn.
La jaro 1819 signifis decidan turnon en la vivo kaj profesio de P. J. Šafárik. La edukiteco en la familio de Kubínyi estis venanta al fino. Li akceptis nek tiam proponatan postenon de profesoro en evangeliaj lernejoj en "norda Hungara reĝlando", sed li decidiĝis por Novi Sad, kie neunuiĝinta ortodoksa eklezio jam pli antaŭe kreis gimnazion kaj printempe de 1819 ĝi skribis konkurson por posteno de direktoro kaj la unua profesoro. Sed por tio Šafárik bezonis doktorecon. Helpe kaj rekomende de Ján Blahoslav Benedikti li ricevis ĝin la 5-an de aprilo 1819. Denove helpe de Ján Blahoslav Benedikti, sed ankaŭ de kelkaj konataj serboj, la elekto por la posteno de direktoro fine falis al la plej juna el la aliĝintoj, al P. J. Šafárik.
Li do finis la edukistan agadon en la familio de G. Kubínyi fine de junio de 1819. La foriron de Šafárik el Bratislava la patriotoj komprenis, sed precipe la ĉeĥaj, kiel perdon por la nacio. Kelke da semajnoj antaŭ la foriro ĝis Novi Sad li restadis en la naska Gemer, Kobeliarovo kaj ĉe avo Káres en Hanková. Tio estis lasta restado de Šafárik en la naskoregiono, en kiun li jam ne plu revenis en la vivo.
Serbio (1819 - 1833)
P. J. Šafárik transprenis la funkcion de direktoro per inaŭgura parolo, kiun li prelegis en la latina. Li skizis en ĝi la historion de gimnazio, parolis pri la profesoroj kaj iliaj instruaj devoj, poste li esprimis siajn pedagogiajn opiniojn al koncepto de la lernejo, li interknatigis la ĉeestantojn kun la propono de reformoj, kiujn li planis realigi.
La nova direktoro impresis serbojn per tre favora impreso. Krom P. J. Šafárik ĉiuj profesoroj estis serboj. P. J. Šafárik estis en la funkcio de direktoro kvin jarojn. Kiel direktoro li havis ambiciajn planojn. La koncepto de Śafárik estis krei gimnazion laŭ greka modelo. Tuj kiam li estis transpreninta la funkcion, Šafárik sukcesis realigi etajn ŝanĝojn en instru-plano, disvastigo de metilecionoj je pentrado, respektive je desegnado. Pozitive estis akceptita ankaŭ kolektado de libroj por estonta biblioteko. Šafárik precipe ĝojis pro tio, ke en la kreiĝanta biblioteko, en ties fonduso, alnombriĝis raraj malnovslavaj literatura-historiaj memorigaĵoj. En la inaŭgura parolo li notis, ke en la gimnazio instruos li mem matematikon (algebron kaj geometrion), fizikon, logikon, retorikon, poezion, stilistikon kaj ke li prelegos pri klasikuloj en la 1-a humanita klaso. Tiel ankaŭ okazis. Li prelegis latine, germane kaj post plifortiĝo de hungarigaj tendencoj, kiam ili trafis ankaŭ la novsadan gimnazion, dum lastaj du - tri jaroj de la restado li instruis ankaŭ la hungaran kiel instruleciono.
Al P. J. Šafárik post la interveno de la registaro komencis amasiĝi problemoj, kreski materiaj, financaj kaj aliaj malfacilaĵoj. Lia salajro malgrandiĝis ĝuste tiam, kiam li plej multe bezonis ĝin, ĉar en la familio alnombriĝis infanoj. En Novi Sad al Šafárik-oj naskiĝis kvin infanoj: Ľudmila (21. 2. 1824 - 28. 4. 1824), Milena (17. 7. 1825 - 4. 4. 1826), Mladen Svatopluk (17. 1. 1827 - 22. 2. 1828), Vojtech kaj Božena. La malboniĝo de la materiaj kaj la financaj kondiĉoj devigis Šafárikon, por ke li mem serĉu profesoran postenon, pri kio li klopodis ankaŭ en Slovakio. Sed pro pluraj kaŭzoj li ne akceptis multajn bonajn proponojn.
Dum sia restado en Novi Sad Šafárik kunpartoprenis en kolektado, preparo en preson kaj eldonado de slovakaj popolaj kantoj. Ili aperis sub nomo ''Písně světské lidu slovenského v Uhřích. Sebrané a vydané od P. J. Šafárika, Jána Blahoslava a jiných (En Peŝto 1823) - Kantoj de laika popolo slovaka en Hungara reĝlando. Kolektitaj kaj eldonitaj de P. J. Šafárik, Ján Blahoslav kaj aliaj''. La plej signifa sciencista verko de Šafárik el lia novsada periodo estas Geschichte der slawischen Sprache und Literatur nach allen Mundarten (Peŝto 1826) – Historio de slavaj lingvoj kaj literaturoj en ĉiuj dialektoj. En Novi Sad P. J. Šafárik verkis ankoraŭ pluajn du verkojn, kiuj aperis presforme, nome: Über die Abkunft der Slawen nach Lorenz Surowiecki (Peŝto 1828) kaj Serbische Lesekörner oder historisch - kritische Beleuchtung der serbischen Mundart, ein Beitrag zur slawischen Sprachkunde (Peŝto 1833). Šafárik kolektis en Novi Sad kvanton de literatura - historia, sed ankaŭ de alia materialo, kiun li pli poste prilaboris en Prago.
La 22-an de decembro 1832 P. J. Šafárik donis al la patronato de la gimnazio maldungon kun tio, ke li restos ĉi tie ĝis fino de la vintra semestro. La 6-an de aprilo 1833 li forlasis Novi Sad-on, kiun en sia plua vivo jam ne vizitis. Post malsukcesaj klopodoj akiri pedagogian kaj bibliotekistan postenon en Rusio, li foriras laŭ invito kaj garantio de amikoj agadi, tra Peŝto kaj Bratislava, ĝis Prago.
Bohemio (1833 – 1861)
La familio de Šafárik venis ĝis Prago la 4-an de majo 1833, post preskaŭ unu monato daŭranta vojaĝo. Alveninte Pragon P. J. Šafárik koncentris sian klopodon precipe al sekurigo de sia familio kaj al ebleco daŭrigi en la sciencista laboro. La ĉeĥaj patriotoj helpis lin an ambaŭ. Ili sekurigis al li loĝejon, kio estis tiam la plej bezona, ĉar baldaŭ post la alveno en la familio de Šafárik naskiĝis dunaskitoj Jaroslav kaj Bohuslav, naskiĝintaj la 24-an de majo 1833, el kiuj la dua knabeto mortis la 31-an de aŭgusto 1837. Krom ili al Šafárik-oj naskiĝis en Prago pluaj kvar infanoj. Dum sia tuta restado en Prago, precipe en la 40-aj jaroj, lia tuta ekzistado dependis en 380 florenoj, kiujn li ricevis jare de siaj ĉeĥaj amikoj sub kondiĉo, ke - kiel František Palacký eksplicite formulis tion - "ekde nun, kion ajn vi verkos, vi verkos tion nur en la ĉeĥa lingvo".
P. J. Šafárik merite de František Palacký helpis dum redakciaj laboroj en Časopis Českého musea (Ĵurnalo de Ĉeĥa muzeo), poste post rezigno de Palacký li redaktis la ĵurnalon. En la jaroj 1834 - 1835 li estis redaktisto de ĵurnalo Světozor. En la jaroj 1836 - 1847 li estis librocenzuristo. Ekde la jaro 1841 li estis kustodo de praga Universitata biblioteko, kaj ekde 1848 ties direktoro, samtempe li estis ankaŭ eksterordinara profesoro de slava filologio en universitato en Prago.
Apud la sciencista laboro, kiu estis en Prago la ĉefa senso de vivplenigaĵo de Šafárik, li estis per cirkonstancoj okupiĝi kelkfoje ankaŭ per demandoj de klereco kaj lernejaferoj. Ekz. en 1848 ministro A. Bach komisiis P. J. Šafárik-on komune kun Karel Jaromír Erben aniĝi en komisiono por slava jura terminologio. La rezulto de la agado de komisiono estis vortaro Juridisch - politische Terminologie der slawischen Sprachen Oesterreichs. Ĝi aperis en Vieno en la jaro 1850 kun mallonga antaŭparolo de Šafárik.
En kolekto de dokumentoj Hlasowé o potřebě jednoty spisowného jazyka pro Čechy, Morawany a Slowáky eldonita de Ján Kollár en 1846 Šafárik modere kritikis Štúranojn pro enpraktikigo de nova literatura slovaka lingvo (1843). Eĉ kiam Šafárik, diference de liaj ĉeĥaj kolegoj - ĉiam konsideris slovakojn kiel de ĉeĥoj apartigita nacio (tiel ekzemple eksplicite en lia "Geschichte der slawischen Sprache..." kaj en "Slovanský národopis"), kaj estis por uzi nur "slovaka stilo de ĉeĥa lingvo" kiel literatura lingvo en Slovakio.
En revoluciaj jaroj 1848 - 1849 li dediĉis sin al siaj sciencistaj interesoj. Post eldono de verko Über die Abkunft der Slawen nach Lorenz Surowiecki li kolektis historian materialon por la plej maljuna periodo de slava historio. La rezulto de lia penega sciencista esplorado krom pli malgrandaj studoj estas du monumentaj laboroj - bazaj pilieroj de slava - kaj Slovanský národopis (Praha 1842, la dua eldono ankaŭ en 1842, la tria eldono en 1843). Post lia morto, en 1862 - 1863 estis preparita la III-a parto de Slavaj antikvaĵoj, kiu estis eldonita en Prago en 1865.
En lastaj kvin jaroj de la vivo Šafárik komencis malsaniĝi kaj suferi pro diversaj fobioj, spite al tio, ke li seniĝis de la materiaj kaj la financaj malfacilaĵoj kaj forestis ankaŭ zorgoj pri la familio. Psikaj depresioj en lastaj du jaroj alkondukis P. J. Šafárik-on al tio, ke la 23-an de majo 1860 saltis en Vultavon, kio vekis en vasta publiko grandan tumulton. Sed oni sukcesis savi lin.
Ili sepultis lin en evangelia tombejo en Prago-Karlín kaj post malvalidigo de tiu ĉi tombejo en 1900 la korprestaĵoj de Šafárik estis transveturigitaj en tombejon en Prago-Olšany. Ili lokigis super lian tombon originan sarkofagon kun malnovserba skribaĵo: „V krasnich mira sego v’spitaľ sa esti et junosti svojeje".
Bend Over And Pray The Lord
Bend Over And Pray The Lord estas muzikalbumo de Lordi.
Radioastronomia observatorio Metsahovi
La Radioastronomia observatorio Metsahovi (Metsähovin radiotutkimusasema) estas radioastronomia observatorio en Finnlando.
Loko
...
Historio
...
Ĉefoj de la observatorio
...
Instrumentoj
MRO (RT-14) — Radioteleskopo.
Huacho
Huacho [ŭAĉo] estas urbego en okcidenta Peruo, en Lima Regiono. Ĝi estas provinca kaj regiona ĉefurbo.
Geografio
Huacho situas sur la marborda ebenaĵo ĉe Pacifiko. Callao troviĝas 118, ’’’Limo’’’ 121, Chimbote 250, Huancayo (urbo) 280, Trujillo (Peruo) 367, Ica (urbo) 388, Cajamarca 449, Pucallpa 453, Chiclayo 541,  Cusco 668, Arequipa 881, Iquitos 949, Tacna 1103 km.
Historio
Sub hispana dominado en tiun teritorion oni kolektis la indiĝenojn. La loknomo estis "Golfo Gaucho". Baldaŭe oni profitis la areon fiŝkapta haveno. En 1774 ĝi ricevis la titolon "indianurbeto", tial oni permesis konstrui ĉefaplacon.En 1874 Huacho urbiĝis.
Ekonomio
En la ĉirkaŭaĵo oni okupuĝas pri rizoj, kotonoj, sukerkano kaj malsamaj grenoj.
Trafiko
Huacho situas laŭ la Tut-Amerika Ŝoseo,
Klimato
Huacho havas sekan (dezertan) tropikan klimaton. La jara averaĝa temperaturo varias inter 17-20 °C. Neniam pluvas, escepte aŭguston, tiam nur 1 mm falas.
Michele Bachmann
Michele Marie BACHMANN (pron. miŜEL BAKman = /mɪˈʃɛl ˈbɑːkmən/; n. la 6-an de aprilo, 1956) estas usona respublikana politikisto, reprezentanta (ekde 2007) la 6-an distrikton de Minesoto (rekte norde de la subŝtataj ĉefurboj Mineapolo kaj S-ta Paŭlo) en la usona Domo de Reprezentantoj. Ŝi estas subtenanto de la Tea Partio kaj unu el la fondintoj de la Tepartia Caucus en la Domo de Reprezentantoj. Ŝi kampanjis de junio 2011 ĝis januaro 2012 celante nomumiĝi kiel la Respublikana kandidato por la usona Prezidenteco, sed rezignis pri la kampanjo post malsukceso en la lokaj partiaj kunsidoj en Iovao.
Ŝi naskiĝis (laŭnome Michele Marie Amble) en Waterloo, Iovao. La gepatroj, David John Amble kaj Arlene Jean (Johnson) Amble, estis religie luteranoj, politike demokratoj, kaj etne norvegoj. La familio translokiĝis al Minesoto kiam Michele Bachmann havis 13 jarojn. Post la mezlerneja diplomiĝo en 1974, ŝi laboris dum iom da tempo ĉe kibuco en Israelo antaŭ ol ekstudenti en ŝtata universitato Winona. Ŝi ricevis bakalaŭran gradon en 1978, kaj ekstudis en la jura lernejo de Universitato Oral Roberts, kie ŝi akiris juran diplomon (grado Juris Doctor) en 1986, kaj en 1988 ŝi ricevis pluan grado LL.B. pri imposta juro de jura altlernejo William kaj Mary. Ŝi laboris de 1988 ĝis 1993 por la usona imposta instanco IRS.
En 1978 ŝi kaj Marcus Bachmann geedziĝis. Li estis studento pri psiĥoterapio, nun doktoro pri tio, kaj ili kune posedas konsilan firmaon. Ges-roj Bachmann laboris por la kampanjo de Jimmy Carter en 1976, sed pro diversaj influoj ili respublikaniĝis ĉ. 1978-1980 kaj laboris por la prezidenta kampanjo de Ronald Reagan en 1980. Ili estis aktivaj ankaŭ en protestoj kontraŭ abortigado.
Ŝi servis en la Minesota Senato 2001-2007 kaj en la usona Domo de Reprezentantoj de 2007 ĝis nun.
Preĝejo Koro de Jesuo (Kőszeg)
Preĝejo Koro de Jesuo estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Kőszeg, en la urbocentro.
Historio
La impona trinava preĝejo konstruiĝis inter 1892-1894. Ĝi renoviĝis dufoje: en 1936 kaj en 1987.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola antaŭ placo. La fenestrobildoj prezentas Jesuon, Dipatrinon, Sanktan Jozefon, Reĝon Stefanon, Sanktan Emerikon, Sanktan Ladislaon kaj Elizabeton de Hungario. La orgeno funkcias ekde 1894. En la trezorejo mezepokaj objektoj troviĝas.
Kermeso okazas en la 22-an de aŭgusto.
1492: Conquest of Paradise
1492: Conquest of Paradise (en franca: 1492 : Christophe Colomb kaj esperantigita 1492: Konkero de Paradizo) estas eposa filmo de 1992 reĝisorita de Ridley Scott kaj verkita de Roselyne Bosch, kiu rakontas la fikcian historion de la malkovro de la Nova Mondo fare de la italdevena esploristo Kristoforo Kolumbo (Gérard Depardieu) kaj la efikojn kiujn tio havis sur la Indianoj.
Kristnasko en Kalifornio
Kristnasko en Kalifornio (A California Christmas) estas originala Netflix usona komedi-romantika filmo de 2020 reĝisorita de Shaun Piccinino kun ĉefroloj de Lauren Swickard kaj Josh Swickard. Daŭrigo A California Christmas: City Lights estis publikigita la 16-an de decembro 2021.
1492: Conquest of Paradise
La filmo estis farita de Paramount por celebri la 500an jariĝon de la vojaĝo de Kolumbo.
Kristnasko en Kalifornio
Intrigo
Joseph Van Aston vivas senzorgan vivon kaj estas la filo de riĉa San Francisco-magnato (lia patrino). Li pasigas sian tempon ĝuante sian riĉan vivstilon. Lia patrino sendas lin al Petaluma por fermi interkonsenton por aĉeti laktofarmon, kiu ade rifuzis vendi la teron. Callie Bernet estas laborema kaj obstina virino, kies bieno estas pli valora por ŝi ol iu mona valoro, malgraŭ tio ke ŝi havas grandan ŝuldon. Ŝi loĝasn en la bieno kun sia patrino Wendy, kiu havas kanceron, kaj ŝia fratineto Hannah.
Joseph alvenas en la bienon kaj renkontas Callie, kiu estas okupata ĉe bovinnaskanton. Li estas konfuzita kun la nova bienlaboristo Manny, kiu devis alveni baldaŭ, kaj helpas Callie dum la naskiĝo. Li decidas ekspluati tion por klopodi akiri la fidon de Callie, kaj malgraŭ neniu sperto pri bieno, daŭre laboras kiel Manny.
Dume, Joseph sendas sian ĉefserviston Leo por trovi la realan Manny kaj pagi al li por ne aperi ĉe la bieno. Manny profitas situacion por fari multajn petojn kontraŭ sia silento. Manny restas ĉe Airbnb kun Leo, kie ili dorlotas sin, ludas videoludojn kaj trinkas bonajn vinojn dum la tuta tago. Leo trovas ke Manny havas mirindan kapablon gustumi ĉiun trajtojn en la vinoj. Manny ankaŭ disponigas laborajn konsilojn al Joseph.
Dum tempo Joseph iĝas pli lerta sur la bieno kaj kreskas pli proksime al la Bernet-familio. Joseph kaj Callie baldaŭ evoluigas sentojn kaj Callie montras al Joseph malgrandan forlasitan vitejon sur la posedaĵo, postlasita de la forpasinta patro de Callie. Ŝi foje donacas (sed ne vendas) la antaŭe enboteligitan vinon, ili kun dividas parton de botelo.
Ĉar Kristnasko alproksimiĝas, Joseph provas rakonti al Callie la veron pri kiu li estas, sed neniam trovas la ĝustan momenton. Li ankaŭ daŭre ignoras la postulojn de sia patrino pri la bienaĉeto. La patrino de Joseph prenas la situacion en siajn proprajn manojn kaj iras al la bieno, plene eksponante la trompon, kaj premas Callie por akcepti la interkonsenton kaj tiel pagi la ampleksajn medicinajn fakturojn de sia patrino. Callie rifuzas la oferton kaj forĵetas Joseph, kvankam Joseph staras ĉe sia patrino kaj pledas por helpi savi la bienon.
Leo kaj Manny gustumas la vinon de la bieno en la restanta botelo kiun Joseph havis kaj ekkomprenas ke ĝi estas unu el la plej bonaj vinoj, kiujn ili iam gustumis. La tri el ili alportas la vinon al elstara vineksperto kaj la vineksperto konsentas pri la kvalito. Joseph iras reen al la forlasita vitejo kaj helpas plibonigi la plantaĵojn. Callie trovas lin laboranta ĉe la vitejo kaj kvankam daŭre kolera pri li, laboras kun li por igi la vitejon prezentebla. La vineksperto vizitas la vitejon kaj decidas aĉeti la reston de la vino de la patro de Callie en la kelo kaj ankaŭ luas la bienon por la estonteco. Kun la aĉeto kaj estontaj komisionoj de vendoj, sufiĉas por teni la bienon en la manoj de Callie.
Joseph sekrete riparas la malnovan garbejon de Callie kaj Kristnaska festado okazas, kie Callie poste pardonas lin. Iam en la estonteco, Joseph kaj Callie sidas sur benko en la nun flora vitejo. Geedziĝaj ringoj estas videblaj sur iliaj manoj.
Erdősmecske
Erdősmecske [erdOŝmeĉke], germane Ratzmetschke estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécsvárad. En la loknomo erdős signifas hungare: arbara.
Situo
Erdősmecske situas en montaro Mecsek, fine de sakovojo. Pécsvárad troviĝas 7 km-ojn.
Historio
Komence la vilaĝo apartenis al abatejo de Pécsvárad. La turkoj faris senhoma la komunumon post la mezepoko. Baldaŭe serboj, poste germanoj alvenis. Tiam la vilaĝo nomiĝis Rácmecske ĝis 1948. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio. En 2001 la germanoj estis 22 %.
En Erdősmecske migra poŝto servas.
Aligramo
Aligramo (Aligrams) estas internacia planlingvo proponita de usonano Ali Fiumedoro, muzikisto kaj inventisto, en 1969. Ĝi ŝajnas esti naturalisma projekto bazita sur la angla lingvo. La aŭtoro ankaŭ skribis lernolibron pri la angla.
Bastonpreĝejo
Bastonpreĝejo estas kristana paroĥa preĝejo, de la mezepoko, konstruita el ligno, kaj kun portantaj ŝtipoj, bastonoj, reduktita en la grundo, aŭ metita sur lignaj kadroj metita sur granita kampŝtono, la bretŝtonoj.
Oni konas pri eklezioj per stangoj nedifinitaj en la teron, nur el arkeologiaj eltrovoj. La supervivantaj eklezioj, ĉiuj de kiuj havas bastonojn ligitajn sur kadraj lignoj super kampŝtono, estas konataj kiel bastonpreĝejoj.
Oni supozas, sur bazo de arkeologiaj trovaĵoj, ke la plej maljunaj preĝejoj en Danio, Svedio, Norvegio kaj Nordeŭropa cetere estis bastonpreĝejoj. Dum unufoje Norvegio havis ĉirkaŭ 1000 tiajn preĝejojn, nuntempe nur 28 restis en Norvegio, kaj unu supervivas en Svedio.
Gabriel Mouton
Gabriel MOUTON (1618 – 28a de Septembro 1694) estis franca abato kaj sciencisto. Li estis doktoro pri teologio el Liono, sed estis interesata ankaŭ en matematiko kaj astronomio. Lia verko de 1670 nome Observationes diametrorum solis et lunae apparentium, proponis naturan normigon de longo bazitan sur la cirklon de la Tero, dividita decimale. Tio estis influa por la adoptado de la metra sistemo en 1799.
Testamento (Ŝevĉenko)
Testamento  estas unu el la plej vaste konataj versaĵoj de ukraina poeto Taras Ŝevĉenko. La versaĵo estis verkita la en Perejaslav.
"Testamento" havis kaj plu havas grandan influon al la ukraina kulturo. Ĝi estis tradukita al pli ol 150 lingvoj (estas konataj pli ol ok esperantaj) kaj ĝi fariĝis bazo por multaj muzikaĵoj.
En muziko
Plej unue la versaĵo estis muzikigita fare de Mikola Lisenko por vira ĥoro, tenora soloo kaj piano (en 1868).
La plej populara iĝis la melodio, kreita en la 1870-aj jaroj fare de G. Hladkij (poste redaktita de Lisenko) kaj eldonita en Poltavo fare de G. Markeviĉ. La melodio estis ege proksima al la ukrainaj popol-kantoj, kaj tial dum longa tempo estis konsiderata kiel popola.
Por la teksto de "Testamento" estis komponitaj ankaŭ grandformaj muzikaĵoj: kantatoj de V. A. Barvinkskij (1918), S. F. Ludkeviĉ (1934, la dua redakto - 1955), B. N. Latoĉinskij (1939), L. N. Revuckij (1939); simfonia poemo de R. M. Glier (1939). La melodio de Hladkij estis uzita kiel bazo por vokal-simfonia muzikaĵo de D. B. Kabalevskij en la sceno de entombigo de V. N. Boĵenko en la filmo "Ŝĉors" (reĝisorita de Oleksandr Dovĵenko).
Entute ekzistas pli ol 60 muzikaj interpretoj de "Testamento".
La originala teksto kaj la Esperantaj tradukoj
Kiam mortos mi, amikoj,
Leentjer
Op Leentjer aŭ Lintjer estas setlejo sub la vilaĝo Siddeburen en la komunumo Midden-Groningen en la provinco Groningen. Ĝi situas je la Oudeweg inter Siddeburen kaj Wagenborgen, ĉe antaŭa turnponto je la trivojiĝo kun la Leentjerweg. La setlejo konsistas el kelkaj farmbienoj kaj domoj. Norde de Leentjer situas akvopurigejo.
Daisuke Nakamaki
Daisuke Nakamaki (中牧 大輔, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe JEF United Chiba, Fagiano Okayama kaj FC Ryukyu.
Leentjer
La plej malnova mencio estas achter die Lintje in de Oosterweeren (1709). La toponimo eble indikas al akvofluejo. La Oosterweeren estis malalte situanta areo okcidente de Wilderhof, kun mallarĝaj parceloj kaj disaj farmbienetoj kiuj en la 1900-aj jaroj grandparte estis malkonstruitaj. La familia nomo Lintjer(s) almenaŭ aperis ekde 1755.
Testamento (Ŝevĉenko)
La originala teksto kaj la Esperantaj tradukoj
Mian tombon faru
Leentjer
Inter 1787 kaj 1916 norde de Leentjer situis la poldermuelejo de la Groote Oostwolderpolder. Inter 1929 kaj 1941 Leentjer havis haltejon je la Woldjerspoor.
Testamento (Ŝevĉenko)
La originala teksto kaj la Esperantaj tradukoj
En la stepo larĝe vasta
Leentjer
Stratvido
Testamento (Ŝevĉenko)
La originala teksto kaj la Esperantaj tradukoj
De Ukrainio kara:
Por ke vidu mi la valojn,
Dnepron kaj montetojn,
La river impeta.
Kiam sangon malamikan
For de ter' Patruja
Portos ĝi al blua maro,
Mi ekstaros tuje.
Lasos ĉion kaj mem Dion
Mi atingos pie,
Preĝos verve... Sed sen tio
Mi ne scias Dion!
Tombon faru kaj ekstaru,
Ŝiru ĉenon feran,
Kaj aspergu per tirana
Sango la liberon!
Kaj en nova familio,
Granda, bela, forta,
Ne forgesu rememori
Min per bona vorto!
''Trad. de L. Novikova''
Sándor Bende
Sándor BENDE rumania hungara aktoro. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la 2-an de marto 1988.
Kariero
Sándor Bende akiris diplomon de aktoro en Arta Universitato de Târgu Mureș kaj li estas aktoro de teatro Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc.
Egipto (mitologio)
Egipto, reĝo de Egiptio kaj Arabio
Egipto estis posteulo de la bovin-forma Io kaj la rivera dio Nilo kiu iĝis eponima reĝo de Egiptio. Atentinda estas la fakto, ke la prezentado de ĉi tiu rolulo ne rilatas lin al la egiptia historio aŭ kulturo, sed al la ideo kiun pri ĝi havis la tiamaj eŭropanoj. Li estis filo de Belo, reĝo de Tebo, kaj Aĥiroo, najada filino de la rivero Nilo. Li estis ĝemelo de Danao kaj, laŭ Eŭripido, frato ankaŭ de Cefeo kaj Fineo.
Belo asignis la gubernion de Libio al Danao, kaj tiun de Arabio al Egipto. Sed post la morto de Belo, Egipto ricevis ankaŭ la teban kronon, el kie li organizis militajn kampanjojn kontraŭ la melampodoj, danke al kiuj la regno kiun li nomigis fine okupis grandan parton de la tiam konata Afriko kaj Mezoriento. Tio okazigis konflikton kaj malamon inter ambaŭ fratoj.
La Egiptidoj
Kun diversaj virinoj (ĉefe feniciaj, arabiaj, kaj libiaj), Egipto iĝis patro de kvindek knaboj, konataj kiel la Egiptidoj. Same okazis al Danao, kiuj estis patro de kvindek knabinoj, konataj kiel la Danaidinoj. Danao kaj liaj filinoj komencis timi sian fraton, ĉefe post konsulti orakolon kiu certigis ilian timion, kaj pro tio ili konstruis ŝipon kun la helpo de Ateno (Danao estis la unua homo kiu konstruis dupruan ŝipon) kaj forfuĝis al Argo, en Peloponezo, kie ili ricevis gastumadon fare de la tiea reĝo Pelasgo aŭ Gelanoro, pro tio ke Danao devenis de la argolanda reĝa familio. La loĝantaro, timante militon kontraŭ Egiptio, voĉdonis en asembleo, kie oni decidis protekti la danaidinojn ĉe ili iel ajn.
Kantono Grevenmacher
La kantono Grevenmacher situas en la oriento de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi norde limas je la kantono Echternach, oriente je la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio, sude je la kantonoj Remich kaj Luksemburgo kaj okcidente je la kantono Mersch.
Administra divido
La kantono Grevenmacher ampleksas ok komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato de ).
Egipto (mitologio)
La Egiptidoj
Laŭ Higeno la historio iom varias. Laŭ li, Egipto planis murdi la danaidinojn, kaj akiri tiel la heredaĵon de Danao. Kiam tiu lasta eksciis pri tio, li forfuĝis kun sia idaro al Argo. Egipto sendis siajn filon sekvi kaj venki Danaon, do la egiptidoj sieĝis Argon. Nur pro antaŭvido de certa malvenko, Danao ofertis la nuptojn al siaj filinoj, kaj tiel savis la vivojn de siaj regatoj.
Mortoj de Danao kaj Egipto
Tradicio en Patraso (Aĥeo), asertis ke ankaŭ Egipto venis al Peloponezo, kaj mortis pro malĝojo en Aroe, tuj post scii pri la morto de sia idaro. La templo de Serapiso en Patraso enhavis monumenton dediĉitan al Egipto. Jozefo Flavio, en sia klopodo historiigi tiun miton, identigas Egipton kaj Danaon al la fratoj Setosis (dudeka reĝo de Egiptio) kaj Armaiso.
Egipto, la egiptido
Unu el la filoj de la unua Egipto ricevis la saman nomon ol sia patro. Lia patrino estis Gorgo, kaj li edziĝis al la danaidino Dioksipo aŭ Polikseno, kiu murdis lin dum la nupta-nokto.
Egipto, la tesaliano
En la dua aŭ tria jarcento a.K. Antonino Liberalis rakontas pri alia Egipto aŭ Egipio, juna homo kiu loĝis en Tesalio. Li estis amiko de Neofrono, al kies patrino, Timandro, subaĉetis por atingi ŝiajn seks-favorojn. Kiam Neofrono eksciis pri tio, li senkompate planis sian venĝon: li anstataŭis Timandron per Bulo (patrino de Egipto al kiu li pagis por tion fari) en ŝia lito, do Neofrono nevole plenumis sang-adulton kun sia patrino. Ekkolere, Zeŭso transformis Egipton kaj Neofronon je agloj aŭ vulturoj, Timandron je milvo kaj Bulon je kormorano, kvankam ili klopodis sin-mortigi antaŭe.
Tamen, tial kial multaj el la metamorfozoj rakontitaj de Antonino Liberalis ne aperas en aliaj fontoj, tre eble tiu historio nur temas pri kreivaĵo lia. Aldone, la lokigo de iu Egipto en Tesalio iĝas sufiĉe neklarigebla afero.
2046 (filmo)
2046 estas ĉina filmo de WONG Kar-Wai kiu enkiniĝis en 2004.
Rakonto
La ĉefa intrigo de la filmo okazas en Hongkongo, en la "Orienta Hotelo" inter 1966 kaj 1969. La filmo ankaŭ montras scenojn de estonta kaj moderna metroo, supoze alkondukanta al la jaro 2046. 2046 estas ankaŭ la numero de la ĉambro kie CHOW Mo-Wan verkas sian libron. En tiu hotelo, li ankoraŭ renkontas BAI Ling, ĉarma kaj belega virino kun kiu li baldaŭ amludas. Sed, ŝi ne estas lia estonta edzino, nur epizoda koramikino, kiel CHOW ŝatas ilin kolekti.
Pri la filmo
2046 estas tre malrapida filmo pri amo en la kutimo de sia estimata reĝisoro : WONG Kar-Wai (王家衛, Hanyu Pinyin: Wáng Jiāwèi). Ĝi estas la tria filmo kun la samaj personuloj (sed ne kun la samaj rolantoj) : huā yàng nián huá (花樣年華, La beleco de niaj jaroj pasas kiel floroj) en 2000 kaj ā fēi zhèng zhuàn (阿飛正傳, La vera historio de AH Fei) en 2001.
2046 estas ankaŭ la numero de la ĉambro kie Tony LEUNG Chiu-Wai kaj CHEUNG Maggie renkontas en Huā yàng nián huá por verki sia libroserio pri Kungfuo.
2046 estas 49 jaroj post la retransdono de la insulo Hongkongo de Britio al Ĉinio kiu okazis la 1-a de julio 1997. Ekde tiu dato, la popola respubliko de Ĉinio anoncis ke la insulo estis sub mem-regulada reĝimo por la sekvontaj 50 jaroj. La filmtitolo estas ebla aludo al tiu promeso.
Kiam la aktorino WONG Faye devis ŝajnigi ploro, la kamerao filmis ĉiam la maldekstra flanko de sia vizaĝo, pro problemoj en sia dekstra okulo.
Dumfilme, fotografisto de duonformata presaĵo sukcesis ŝtelfoti la interno de la 2046-a ĉambro de la orienta hotelo. Post la eldonaĵo de la fotoj, la reĝisoro kiu persiste emis konservi la filmadon tutsekreta, tute rekonstruis la ĉambron kaj plendis kontraŭ la paparadzo.
Monsanto (Portugalio)
La loko kie troviĝas Monsanto estis setlejo ekde la paleolitiko. Laŭ la arkeologio ĝi estis loĝata de la romianoj, visigotoj kaj araboj poste venkitaj de la reĝo Afonso Henriques kaj, en 1165, ĝi estis donacita al la Templanoj kiu sub la gvido de Gualdim Pais, konstruigis la kastelon de Monsanto.
Schweix
Schweix estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südwestpfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
NGC 4821
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ŝtalgitaro
Ŝtalgitaro (kīkākila) povas aludi al diversaj grupoj de plukinstrumentoj, ĉiuj nomeblaj specoj da glitogitaroj kaj evoluigitaj fine de la 19-a kaj en la unua duono de la 20-a jarcento. Ili ĉiuj devenis de la Havaja insularo, disvastiĝis unue al Usono, kie ili tre influis la sonon de la kontrea muziko, kaj de tie en la restan mondon. Unuavice temas pri la grupoj de
La unuaj du grupoj estas akustikaj, la lastaj tri elektronikaj plukinstrumentoj. Kvankam la muzikilaj korpoj ofte konsistas je relative granda parto el ŝtalo, la unua silabo en la vorto ŝtalgitaro indikas precipe al tio, ke la gitaraj kordoj nepre devas esti el ŝtalo.
Fotometrio (optiko)
La termino "fotometrio" originas de la greka foz (genitive fotos ) pri lumo kaj metron pri mezuro.
Fotometrio kaj homa okulo
La homa okulo ne estas egale sensema al ĉiuj ondolongoj, sed nur al kiuj formas la videblan spektron. Fotometrio enkondukas tiun fakton per pesado de la malsamaj radiometriaj kvantoj mezuritaj por ĉiu ondolongo per faktoro reprezentanta la sensivecon de la okulo pri la konsiderita ondolongo. La funkcio, kiu enkondukas tiujn pezojn, nomiĝas lumintensa funkcio aŭ funkcio de la relativa lumefikeco por la okulmodelo, kutime skribata per aŭ. Ĝi estas norma funkcio establita fare de la "Internacia komisiono pri lumigado" (Commission Internationale de l'Eclairage, CIE) kaj povas esti utiligita por transformi radiadan energion en luman (t.e., videblan) energion. Ĝi estas la centra kolorfunkcio de la CIE 1931 sistemo. Ĝi estas malsame dependanta, se la okulo estas adaptita al bonaj lumigadaj kondiĉon (fotopia vido) aŭ al malhela lumigado (skotopia vido). Tiel pri fotopiaj kondiĉoj, la kurbo atingas sian pinton al 555 nm, dum ĝia pinto estas al 507 nm pri skotopiaj kondiĉoj.
Teĥnikoj de mezurado en fotometrio
Fotometria mezuro estas bazata sur fotodetektiloj, mekanismoj, kiu produktas fidelan informon per elektra signalo el luma signalo. El pluraj lumsensiloj estas fotoĉeloj, fotodiodoj kaj ŝargkuplitaj aparatoj (CCD). Simplaj aplikoj de ĉi tiu teĥnologio inkludas ŝaltantajn kaj elŝaltantajn lumilojn, por enkalkuli, krom la ĉirkaŭantan lummedion, la nuran lumkvanton de la incida radio el la studita lumfonto al sur punkto. La aparatoj uzantaj tiajn detektilojn nomiĝas fotometroj.
Lampoj kaj lumiloj estas taksitaj uzante goniofotometrojn kaj fotometroj kun turnanta spegulo, kiuj uzas senmovan fotoĉelon je distanco sufiĉe granda, por ke la lumilo povas esti konsiderita punkta fonto. Fotometroj kun turnanta spegulo uzas motorizitan sistemon de la speguloj por reflekti lumon elradiitan de la lumilo ĉiuflanken al la malproksima fotoĉelo; goniofotometroj uzas turniĝantan du-aksan tablon por ŝanĝi la orientiĝon de la lumilo rilate al la fotoĉelo. Pri ambaŭ kazoj, la lumintenso estas tabeligita el datenaro kaj uzita por dezajno de lumiloj aŭ lumigadaj projektoj.
Karakterizo de lumfonto
Primara fonto de lumo estas korpo, kiu produktas lumon el alia formo de energio.
Suno estas bona ekzemplo: la energio liberigita per la fuzio rezultas en la produktado de lumo por inkandeskeco. Tio estas ankaŭ la kazo por ĉiu lumigado (per artefaritaj lumfontoj).
Sekundara fonto de lumo estas korpo, kiu resendas parton de la ricevita lumo.
Yoshiaki Fujita
Yoshiaki Fujita (藤田 義明, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe JEF United Chiba, Oita Trinita kaj Júbilo Iwata.
Fotometrio (optiko)
Karakterizo de lumfonto
La fontoj de lumo povas esti konsiderataj punktaj  aŭ sterniĝaj.
Fonto estas konsiderita punkta, kiam ĝia plej granda dimensio estas malgranda kompare al la distanco inter ĝi kaj la observanto.
Kontraŭkaze, la fonto estas sterniĝa, ĝi estas perceptita kiel surfaco.
Lumfonto ne nepre elsendas saman povumon ĉiudirekten.
Kontraŭkaze, necesas karakterizi la elradiadon de la fonto ĉiudirekten. Por fari tion,oni konsideras solidan angulon sufiĉe malgrandan, por ke, en tiu ĉi, la elradiado de la fonto estu konsiderita konstanta. La kvanto da energio dividita per la solida angulo, pri radiiometrio, aŭ pesita per koeficientoj de la spektra lumefikeco, pri fotometrio, permesas taksi la radiadon de la fonto.
Intenseco, energio kaj lumo, ne dependas de la distanco al observanto, se la medio nek ensorbas nek disvastigas lumradiadon. Se oni malproksimiĝas de la fonto, la povumo disvastiĝas proporcie al la areo, do al la kvadrato de la distanco, kaj la povumo je unuo de surfaco, t.e. iluminanco L_v, malkreskas laŭ la sama proporcio.
Lumintenso, I_v, aŭ helo (laŭ NPIV), esprimata per kandelo karakterizas la "brilecon" de punkta fonto en la direkto de la observanto.
Rilato inter fotometrio kaj radiometrio
La luma efikeco de radiado difinita kiel la rilatumo de fotometria grando, ekz. , kaj la responda radiometria grando, en tiu kazo, tiel: Ekzemple, la luma efikeco de infraruĝa lasero egalas 0 lm/W, dum tiu de unukolora lumo, ankaŭ nomita monokromata lumo, je 555 nm estas 683 lm/W (en tiu kazo, ).
Polifonio
Polifonio estas muzika teksado konsistanta el pluraj memstaraj melodiaj voĉoj, kontraste kun muziko el unu sola voĉo (monofonio) aŭ muziko el unu reganta melodia voĉo akompanata de akordoj (homofonio). Kvankam la aŭskultanto povas foje identi ĉefa kaj duaranga melodilinioj en polifonio, tio ne similas al la situacio en la monofonia teksturo, kie unu melodia linio estas klare difinita kiel ĉefa melodio, kaj estas akompanata de akordoj aŭ duarangaj melodiaj linioj. La potenco de polifonio fontas el la sendependeco de ĉiu voĉo, de ĝia ritma aŭ melodia nurunueco, tiel ke eĉ se estas elstara linio super la resto, estas iom da malklarigo pri la hierarkio inter la voĉoj, kaj tiel necesigas vigla aŭskultado de ĉiu voĉo memstare per la atenta aŭskultanto.
La termino estas kutime uzata lige kun muziko de la malfrua mezepoko kaj renesanco: barokajn formojn kiel la fugo, kiujn oni povus nomi polifoniaj, oni kutime priskribas anstataŭe kiel kontrapunktaj. Cetere, kontraste kun la terminologio de specoj en kontrapunkto, polifonio ĝenerale metis aŭ "tonalton-kontraŭ-tonalto"/"punkton-kontraŭ-punkto" aŭ "daŭrantajn tonaltojn" en unu parto kontraŭ melismoj de diversaj longecoj en alia (van der Werf, 1997). En ĉiaj okazoj la pensmaniero estis verŝajne tio, kion Margaret BENT (1999) nomas "diada kontrapunkto", en kiu ĉiu parto estas verkita ĝenerale kontraŭ unu alia parto, kaj ĉiuj partoj estas eventuale ŝanĝitaj poste. Tiu ĉi punkto-kontraŭ-punkta pensmaniero kontrastas kun "sinsekva komponado", en kiu voĉoj estis verkitaj en certa ordo kaj ĉiu nova voĉo kongruas al la ĝis tiam konstruita tuto, kion oni antaŭe atendis.
En nuntempa uzo kiu aplikiĝas nure al elektronikaj muzikaj instrumentoj, la vorto povas signifi samtempan sonigadon de pluraj tonoj; tial, polifonia sintezilo kapablas ludi samtempe plurajn tonojn. Se tia instrumento povas samtempe ludi, ekzemple, 16 tonojn, oni diras, ke ĝi havas 16-voĉan polifonion.