cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lajos Gárdonyi
Lajos Gárdonyi [lajoŝ gArdonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gárdonyi Lajos estis hungara aktoro. Lia origina familia nomo estis Grünberger ĝis 1929.
Biografio
Lajos Gárdonyi devenis el juda familio. Li faris abiturienton en sia naskiĝurbo en komerca mezlernejo, poste li eklaboris en oficejo. Li frekventis duonjaron en 1920 en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi, en la sama jaro li ekhavis membrecon en Teatro Belvárosi. Inter 1925 kaj 1938 li apartenis al Gaja Teatro, sed li havis rolojn ankaŭ en Teatro Magyar (1923), Operetoteatro (Budapeŝto) (1930). Intertempe en 1929 li edziĝis. Dum la 2-a mondmilito pro la kontraŭjudaj leĝoj li rajtis ludi antaŭ juda publiko, fine li iĝis trudlaboristo en Jugoslavio, kie li mortis. Li ricevis premion en 1931 de teatra revuo.
Chatham (insulo)
Chatham estas insulo de Nov-Zelando kaj situas ĉirkaŭ 800 km oriente de la Suda Insulo. Ĝi estas la plej granda insulo de la Chatham-insularo kaj havas areon de 900 km².
Lajos Gárdonyi
Lia libro
Véletlenül történt (rememoroj, 1942)
Chatham (insulo)
En la maoria lingvo ĝi nomiĝas Wharekauri, en la morioria Rekohu. La angla nomo Chatham venas de samnoma brita ŝipo, kiu vizitis la insulon en 1791. En ĉiuj tri lingvoj la nomo estas por la insulo kaj por la ĉirkaŭa insularo el ĉirkaŭ 10 insuloj.
Ĝia pozicio estas. Ĝia turisma reklamo asertas, ke ĝi situas meze inter poluso kaj ekvatoro kaj sur la internacia datlinio; ambaŭ pretendoj iom troigas. Malgraŭ sia situo oriente de la datlinio ĝi havas la saman daton kiel Novzelando aliflanke. Ĉefa loko estas Waitangi ĉe Petre-Golfeto, kun ĉirkaŭ 200 loĝantoj. Hapupu, norde en la insulo, posedas flughavenon kun servoj al Auckland, Velingtono kaj Christchurch.
La okcidentan bordon karakterizas la Petre-Golfeto, ĝian orientan la Hansona Golfo. Ankaŭ la terkolo inter tiuj du golfoj estas grandparte akva; en ĝi situas Laguno Te Whanga, kun areo de ĉirkaŭ 180 km². Ĝia elfluo iras orienten al la suda parto de la Hansona Golfo. La plej alta punkto de la insulo atingas iom malpli ol 300 metrojn.
Ekzistas neoficiala flago de la insulo, kiu montras ĝian formon antaŭ duona suno sur blua fono.
Ĉirkaŭ 25 km sude de Chatham situas Pitt-insulo.
Naturo
Pro la izoliteco de tiu insulo disvolviĝis en ĝi tre apartaj specioj de animaloj, ekzemple birdoj, kiel la Pareao aŭ Ĉathama kolombo, Hemiphaga chathamensis, la Ĉathaminsula petrelo, Pterodroma magentae, aŭ la Ĉathama tufkormorano, Phalacrocorax onslowi, diferencaj multfoje el similaj specioj de Novzelando.
Gravas la Naturrezervejo Tuku.
Pampo
Pli precize en Argentino estas tri regionoj al kiu oni nomas "Pampa" nome la veraj Pampoj, Pampecaj Montaroj kaj Okcidenta Pampo. Ili enhavus la provincojn Kordobo, Santa Fe, La Pampa, kaj Bonaero.
Massa Lombarda
Massa Lombarda estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Raveno kaj la regiono Emilio-Romanjo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Conselice, Imola (BO), Lugo, Mordano (BO) kaj Sant'Agata sul Santerno.
Saint-Paul-sur-Ubaye
(jen france, okcitane Sant Pau d'Ubaia) estas franca vilaĝo, situante en la departemento Alpes-de-Haute-Provence kaj  la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Barcelonnette kaj al la samnoma kantono Barcelonnette.
Kun 205,55 kvadrataj kilometroj, Saint-Paul-sur-Ubaye estas unu el la plej vastaj komunumoj de Francio.
Historio
Saint-Paul-sur-Ubaye, kiu dependis, kiel la aliaj vilaĝoj de la Ubaye-valo de la grafo de Provence, donacis sin mem en 1383 al la grafo de Savojo, sen reago de la propra feŭdestro. En 1388 la aliaj vilaĝoj de la valo, sekvos Saint-Paul-sur-Ubaye. Pro tio la valo de Ubaye restos savoja ĝis la traktato de Utrecht en 1713.
Myjava (apartigilo)
Myjava povas esti:
Petro Lodij
Petro LODIJ (naskiĝis en 1764 en Zboj, mortis en 1829 en Peterburgo) estis Rutena juristo, pedagogo kaj filozofo.
Li estis profesoro en la universitaetoj de Krakovo, Lvovo kaj Peterburgo. Li prelegis pri filozofio, matematiko kaj liturg-slava lingvo. Li dediĉis sin al propra, stata, sed precipe punenda juro. Li aŭtoris la verkojn: Logičeskije nastavlenia (1807), Teorijo de generala Juro (1828) (ru: Teorija obščych prav) kaj aliaj. En 1797 li estis dekano de filozofia fakulto de universito en Lvov kaj dum la jaroj 1819-1825 dekano de jura fakulto de universitato en Petrohrado.
Chamarande (stacidomo)
Chamarande estas franca stacidomo sur linio C (branĉo C6) de RER, situanta en komunumo Chamarande, en departemento Essonne, regiono Francilio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Austerlitz - Bordeaux-St-Jean (570000).
(10630) 1998 BV12
(10630) 1998 BV12 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Taedong
La Taedong (koree: 대동강; Taedong-gang), estas rivero en Nord-Koreio. Ĝi fontas en la Rangrim Montaro, Jagang-do, fluas sud-okcidenten tra la ĉefurbo Pjongjango kaj enfluas apud Namp'o la Flavan Maron. Ĝi estas 439 kilometrojn longa kaj ŝipirebla ĝis Songnim por ŝipoj ĝis 4000 tunoj, ĝis 65 kilometroj antaŭ la fonto por ŝipoj ĝis 2000 tunoj. Pli supre oni precipe uzas ĝin por akvumado kaj energi-produktado.
Taedong estas la kvina plej longa rivero de Koreio. Ĝia akvokolekta areo larĝas 20,000 km².
Hubble-a profunda kampo
Fondo
Por tiu esplorprojekto oni elektis areon de la ĉielo, kiu ne enhavu brilajn stelojn aŭ influon de aliaj lumfontoj. Tial estis prenita areo en la konstelacio Granda Ursino kiu aspektas preskaŭ tute malplena. Tiu areo larĝas 144 arkominutojn.
La bildo estas kunmetaĵo de 342 unuopaj bildoj, kiuj estis fotitaj dum 10 tagoj inter 1995-12-18 kaj 28.
La areo estas tiom malgranda eltranĉo de la ĉielo, ke en ĝi troviĝas nur malmultaj steloj de nia galaksio, do proksimaj. Ĉiuj aliaj objektoj, estas galaksioj. Inter ili estas la plej malproksimaj galaksioj, kiujn oni ĝis nun fotis. Ilia lumo venas el tre malnovaj tempoj, tial tio, kion ni nun vidas, venas el tempoj, kiam tiuj galaksioj ankoraŭ estis junaj. En la bildo troviĝas ĉirkaŭ 3000 galaksioj.
Posteuloj
Tri jarojn post la HPK en la norda ĉielo, oni elektis areon en la suda ĉielo kaj analizis ĝin same. Tiu bildo ricevis la nomon Hubble-a profunda kampo suda. El la komunaj eroj de ambaŭ regionoj oni konkludis, ke la universo estas homogena kaj izotropa kaj ke nia Tero troviĝas en ne speciala parto de la universo.
Dum dek unu tagoj en 2004 oni fotis alian bildon, kiu denove pli profunde rigardas en la universon. Ĝia nomo estas Hubble-a Ultra-Profunda Kampo,.
Ĝenerala kirurgio
Ĝenerala kirurgio estas la fako de la medicino ene de kirurgio kiu enhvas la operaciojn de la digesta sistemo; inklude la stomakintestan dukton kaj la sistemon hepat-lien-pankreatan, la endokrinan sistemon; la surrenajn glandojn, tiroidojn, paratiroidojn, mamojn kaj aliajn glandojn inkluditajn en la digesta sistemo. Ĝi inkludas ankaŭ la reparadon de hernioj kaj vundoj de la ventraj muroj. En tiuj areoj de la kirurgio ne estas bezonata specialisto kvankam la ĝenerala kirurgo povas specialiĝi en iu el tiuj. Tio ne estas same en ĉiuj landoj ĉar en kelkaj landoj ĝi estas konsiderata nur unu specialaĵo kaj estas komprenata kiel superspecialaĵo la profundigo en unu de ties kirurgiaj branĉoj.
Stepo
Stepo estas herba, senarba vegetaĵaro de la mezvarmaj aŭ malvarmaj, sekaj regionoj, karakterizata de la plejkovreco de gramineoj.Loko, ofte vasta ebenaĵo, kie kreskas la vegetaĵaro.
Ĝenerala kirurgio
Ekde la disvastiĝo de la laparoskopia kirurgio, la ĝenerala kirurgio devis kongruiĝi, en la lastaj tempoj, al la nova maniero plenumi la kirurgion. La plej parto de la intervenoj en ĝenerala kirurgio postulas similan instrumentaron escepte de la rektumaj, mamaj kaj tiroidaj proceduroj, kiuj postulas specialan instrumentaron. Pere de la uzado de kirurga elemento profesia kaj taŭga por ĉiu tipo de interveno.
Marquixanes (stacidomo)
Marquixanes estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Marquixanes, en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Perpignan - Villefranche-Vernet-les-Bains (679000).
NGC 1
NGC 1 (aliaj indikoj — PGC 564, UGC 57, IRAS00047+2725, MCG 4-1-25, KCPG 2A, ZWG 477.54, ZWG 478.26) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Velura prozopo
La velura prozopo (Prosopis velutina), estas eta aŭ mezgranda arbo el la familio de fabacoj. Ĝi estas adaptata al seka dezerta klimato. Kvankam oni konsideras ĝin invadan specion en regionoj ekster ĝia natura arealo, ĝi ludas esencan rolon en la ekologio de Sonora-Dezerto.
Disvastiĝado
Tiu nearktisa planto hejmas en Sonora-Dezerto, Mojave-Dezerto, kaj Ĉiuaŭa dezertoj. Ĝi vegetas ĉe altitudoj sub 1 200 ĝis 1 500 metroj en dezertaj herbejoj kaj apud fluejoj. La ĉefa disvastiĝo troviĝas en centra kaj suda Arizono kaj en najbara Sonoro ( Meksiko ). Apud fluejoj, la prozopoj povas konstitui deciduajn duonarbarojn, hispane nomataj bosques
Priskribo
La velura prozopo altas ĝis 9–15 m aŭ pli. Ĝi povas esti pli granda en areoj kun sufiĉe da akvo, malpli granda en malfermaj, sekaj herbejoj. La plej junaj branĉoj povas esti verdaj kaj fotosintezaj. Juna arboŝelo estas ruĝ-bruna kaj glata. Maturiĝante, ĝi estiĝas malhele, polvece griza aŭ bruna, kaj aperigas malglatan aspekton. Flavaj dornoj kiuj longas ĝis 2,5 centimetrojn aperas sur la junaj branĉoj. La folioj longas ĉirkaŭ 7,5 –15 centimetrojn, kaj estas pare kunmetitaj. Ili kunfaldiĝas nokte. La pivotradiko profonde penetras en la grundon, multe pli profunde ol la arboalteco, profitante de la akvaj resursoj ne alireblaj por plimulto da plantoj. La radikoj etendiĝas ĝis proksimume 15 m, sed profundecoj de 53 m estis registritaj. La velura prozopo estas decidua, perdante siajn foliojn vintre kaj ree burĝonante printempe kiam ĉiu frostodanĝero estas pasinta. Kaŭze de sia profunda radiksistemo, ĝi konservas siajn foliojn dum la sekaj someraj monatoj en ĉiujn jarojn escepte de la plej severaj trosekecoj. La floroj estas flavaj kaj aperas ( post la folioj ) en densajn cilindrajn grupetojn (amentojn) kiuj longas 10 cm. Longaj guŝoj estiĝas el la floroj. Ili estas brilante verdaj kaj iome aspektas kiel pizoguŝoj kiam junaj. Maturaj, la sekaj guŝoj estas malmolaj kaj entenas plurajn, sekajn, brunajn semojn. La semoj estas skarifikendaj antaŭ povi ĝermi. Tiu skarifikado tipe okazas en la digesta sistemo de bestoj, kiuj manĝas la semojn kaj poste vaste disvastigas ilin, dum la semo bezonas plurajn tagojn por pasi tra la besto.
Ekologio
La velura prozopo grave kontribuas al dezerta ekosistemo. Kojoto, Xerospermophilus tereticaudus (sciuredoj), pekario (Pecari tajacu, Tayassuidae), Odocoileus hemionus (cervedoj), blankavosta cervo, kaj leporoj ĉiuj manĝas velur-prozopajn guŝojn, kiel ankaŭ faras brutaro kiam ĝi ĉeestas. . Birdoj nutriĝas kun la floraj burĝonoj. Kiel membroj de la fabacoj, prozopoj fiksas nitrogenon en la grundon. Veluraj prozopoj povas servi kiel nutristin-arbo por junaj kaktoj, kiel saguaro. La ombro de ĝiaj branĉoj provizas protekton  por etaj mamuloj, speciale por fosantaj bestoj. Indiĝenaj amerikanoj uzis la semojn kiel nutraĵon, muelante ilin en farunon. La arboŝelo estis uzata por korboj kaj teksaĵo kaj la ligno por brulligno kaj konstruado. La folioj kaj natura gumo servis kiel kuraciloj. La arealo de la velura prozopo estas ŝanĝinta kaŭze de paŝtado. Brutaro ne nur disvastigis la semojn, ĝi ankaŭ tropaŝtis la terenon. El tiu ĉi rezultis malpli da arbaraj incendioj por regi la prozopan populacion. La veluraj prozopoj kreskis pli dense kaj disvastiĝis en kio antaŭe estis herbejo. Konsekvence la velura prozopo estas konsiderata invadan specion aŭ trudherbon en pluraj subŝtatoj. Aliflanke, prozopaj maldensarbaroj kovras nur etan parton de la areo kiun ili okupis antaŭ la homa setlo. Agrikulturo, hakado por brulligno, urbanizado, kaj malplialtiĝo de la grundakvonivelo ĉiuj kontribuis al perdiĝo de indiĝenaj prozopaj arbareroj.
Nutraĵo
La prozopaj guŝoj estas grava resurso de nutraĵo por la homoj kaj por la bestioj.
La guŝoj estas konsiderataj kiel nutraĵo kiu malrapide asimilas kaŭze de la galaktomaninaj gumoj kiuj malplialtigas la glukemiajn reagojn. Ilia glukemia indekso estas 25 pocentoj, kompare kun 60 por sukermaizo kaj 100 por sukero.
Raymond Smith Dugan
Raymond Smith DUGAN (naskiĝis la 30-an de majo 1878 en Montague, mortis la 31-an de aŭgusto 1940 en Bryn Mawr) estis usona astronomo, ricevinte diplomon de la Amherst College en Masaĉuseco en 1899, li iris dum tri jaroj en Libano (1899 - 1902), instrui pri matematiko kaj astronomio en la "Syrian Protestant College" de Bejruto.
Dum sia restado en Hejdelbergo li malkovris 16 asteroidojn inter kiuj la tre grandan 511 Davida.
En 1905 Li prezentis sian doktorecan disertaĵon en la Observatorio de Hejdelbergo kaj reiris Usonon.
En 1905, li estis instuisto en la Universitato Princeton, helpanto profesoro en 1908 kaj profesoro ekde 1920. Li edzinigis Annette Rumford en 1909.
Kun Henry Norris Russell kaj John Quincy Stewart li kun-verkis en 1927 gravan verkon en du volumoj :Astronomy: A Revision of Young’s Manual of Astronomy (Ginn & Co., Boston, 1926-27, 1938, 1945) (Revizio de la Lernlibro pri astronomio de Young). La unua volumo estas : The Solar System (la Sunsistemo); la dua : Astrophysics and Stellar Astronomy (Astrofiziko kaj Stela Astronomio).
Honoroj
En lia honoro, oni donis lian nomon al:
Rivera ŝterno
La Hindia rivera ŝterno aŭ simple la Rivera ŝterno (Sterna aurantia) estas birdo de la familio de ŝternoj nome Ŝternedoj.
Disvastiĝo
La plej diferenciga eco de tiu ĉi specio, male al plej granda parto de sternoj, estas k ĝi loĝas en riveroj, anstataŭ ĉejmare. Pli precize ĝi loĝas en internaj riveroj de orienta Irano tra Pakistano, Barato kaj Birmo ĝis Tajlando, kie ĝi jam estas nekomuna. Ne ĉeestas en Srilanko. Malkiel plej granda parto de la sternoj de la genro Sterna, ĝi troviĝas preskaŭ nure en nesala akvo kaj nur malofte ĝi envenas ĝis tajdaj estuaretoj.
Aspekto
Tiu estas mezgranda ŝterno, 38-45 cm longa kun malhelgrizaj supraj partoj, blankaj subaj partoj, tre forkoforma vosto kun longaj flekseblaj stirplumoj kaj longaj pintaj flugiloj. La beko estas dika ĉebaze kaj akrapinta, fortika kaj oranĝflava kaj la kruroj estas mallongaj kaj ruĝaj. Ĝi havas nigran kronon ĝis sub la okulo kaj ĝis la nuko en reprodukta plumaro. Vintre la krono estas grizecblanka kaj punktita kaj striata je nigro; restas malhela masko tra la okulo kaj la bekopinto iĝas malhela.
Ambaŭ seksoj estas similaj sed junuloj havas brunan kapon, brunmarkitajn grizajn suprajn partojn, grizajn brustoflankojn kaj blankajn malsuprajnn partoj. La beko estas flaveca kun malhela pinto.
Kutimoj
Tiu specio reproduktiĝas el marto ĝis majo en kolonioj en malfacile atingeblaj lokoj kiel sablobordoj en riveroj. Ili nestas en grunda truo, ofte en nuda roko aŭ sablo. Tie la ino demetas tri grizverdecajn aŭ ĉamkolorajn, kiuj estas punktitaj kaj striitaj je bruno.
Kiel la sternoj de la genro Sterna, la Rivera ŝterno manĝas per plonĝado fiŝojn, krustulojn, ranidojn kaj akvajn insektojn en riveroj, lagoj kaj bazenoj. Ĝia loĝantaro malpliiĝas pro poluado de sia medio.
Ĉemara regiono
Ĉemara regiono (Примо́рский край ) aŭ Usurilando estas regiono de Rusio ĉe la Pacifiko.
La regiono havas limon kun Ĥabarovska regiono, Ĉinio kaj KPDR.
Neceso kaj sufiĉo
En logiko kaj matematiko, neceso kaj sufiĉo estas terminoj uzataj por priskribi kondiĉan aŭ implican rilaton inter du deklaroj. Ekzemple, en la kondiĉa deklaro: "Se P tiam R", R estas necesa por P, ĉar la vero de R estas garantiita per la vero de P (ekvivalente, estas maleble havi P sen R). Simile, P sufiĉas por R, ĉar P esti vera ĉiam implicas ke R estas vera, sed P ne estanta ne ĉiam implicas ke R ne estas vera.
Ĝenerale, necesa kondiĉo estas tiu kiu devas ĉeesti por ke alia kondiĉo okazu, dum sufiĉa kondiĉo estas tiu kiu produktas la menciitan kondiĉon. La aserto ke deklaro estas "necesa kaj sufiĉa" kondiĉo de alia signifas ke la antaŭa deklaro estas vera se kaj nur se ĉi-lasta estas vera. Tio estas, la du deklaroj devas esti aŭ samtempe veraj, aŭ samtempe malveraj.
En ordinara alingvaĵo, "necesa" kaj "sufiĉa" indikas rilatojn inter kondiĉoj aŭ statoj de aferoj, ne deklarojn. Ekzemple, esti vira estas necesa kondiĉo por esti frato, sed ĝi ne sufiĉas — dum esti vira gefrato estas necesa kaj sufiĉa kondiĉo por esti frato. Ĉiu kondiĉa aserto konsistigas almenaŭ unu sufiĉan kondiĉon kaj almenaŭ unu necesan kondiĉon.
En lingvoscienco, la termino pri principo de neceso kaj sufiĉo uziĝas analogie. Aparte rilate al Esperanto, la teksto de la fama principo, proponita originale de René de Saussure kaj aperinta unue en la Oficiala Gazeto (majo 1913), estas la jena:
La principo estas bazita sur la gramatika naturo de la gramatike deriveblaj vortoj en Esperanto kaj sur la regulo (11-a regulo de la fundamenta gramatiko Esperanta), ke ankaŭ la finaĵoj same kiel la afiksoj estas memstaraj vortoj.
Ortopedia kirurgio
La ortopedia kirurgio estas branĉo de la kirurgio kiu referencas al traktado de misordoj de la lokmova aparato, de ties partoj de muskoloj, ostoj kaj artikloj kaj ties akutaj, kronikaj, traŭmataj kaj ripetemaj lezoj. Krom la mekanikaj konsideroj, ĝi referencas ankaŭ al la faktoroj de la patologio, de la genetiko, de ĉio esenca kaj ekstera, kaj biomekaniko.
La laboro en la medio de la ortopedio uzas medicinajn kaj kirurgiajn metodojn por korekti muskolajn, skeletajn kaj artiklajn problemojn. La ortopediaj kirurgoj laboras kun multaj aliaj profesiuloj pri sano, kiaj sport-trejnistoj, fizioterapeŭtoj, okupterapeŭtoj, piedkuracistoj, fizikaj kuracistoj, rehabilitistoj kaj aliaj kuracistoj de rilataj fakoj.
Neceso kaj sufiĉo
Esplorante ĉi tiujn du principojn oni vidas, ke la Principo de Neceso evidente postulas la fikson de la gramatikaj radikkarakteroj (v. Vortfarado). Nome, por scii, ke nobelo, najbaro jam klare elvokas la ideon de persono, dum nobl kaj proksim bezonas por tio la sufikson ul (noblulo, proksimulo), oni devas scii ankaŭ, ke nobel, najbar estas substantivaj; kaj nobl, proksim estas adjektivaj radikoj. Same, por signi ilon broso sufiĉas, dum oni devas diri kombilo, tio sekvas el la subst. karaktero de bros, kaj el la verba karaktero de komb. La principo de neceso do sen la karakterfikso de l' radikoj pendas en la aero.
La dua principo, kiun, kontraŭ alia teksto de Saussure, oni akceptis laŭ la propono de Ĉefeĉ, ne estas feliĉe konceptita, ĉar ĝi enkondukas la ideon de kunteksto, kiam temas pri konstruo de aparta vorto. La kunteksto povas havi rolon en stilo poezia, sed en proza, precipe en scienca verko ĝia troa utiligo povas naski konfuzojn, do estas tute ne rekomendinda.
La originala teksto de Saussure tekstas:
„b) Principo de sufiĉo: oni ne devas senutile ripeti dufoje la saman ideon en la sama vorto kaj oni ne devas enkonduki en la vorton fremdajn ideojn ne entenatajn en la ideo esprimita.“
En unu frazo oni povus resumi la principon jene:
Ekzemploj de oftaj (mis)uzadoj
‎Tre ofte rompas la principon de sufiĉo kaj neceso komencantaj esperantistoj pro manko de lingvouzaj spertoj, sed ankaŭ malnovaj esperantistoj devas tre atente rilati al ĉi tiu principo. ‎Jen kKelkaj oftaj ekzemploj:
La principo postulas, ke oni ne senbezone esprimu dufoje la saman ideon kiel ekz. en ”sufiĉeco”, “komprenebleco”, kiuj enhavas superfluan adjektivan ideon de –ec jam ekzistantan en sufiĉ’, ebl´; en “negrulo”, “laikulo”, kiuj ambaŭ havas duoblan esprimadon de substantiveco: negro kaj ulo, laiko kaj ulo; en “ekzistado”, “komencado” la agvorto ado nur estas necesa, se oni volas ekcenti longan daŭron de la ago.
‎Rusiaj esperantistoj ŝatas uzi la vortojn “konatulo”, “konatulino”, sed en la vorto “konatulo” la substantiveco estas senbezone esprimita dufoje “konato + ulo” dum “konato” per si mem estas jam “ulo” – individuo, persono. ‎"‎Mia malnova (konatulo) konato renkontis min ĉe stacidomo."
‎Rusianoj tre ofte uzas la vorton “ebleco” en nekonvena kunteksto. "Li havis (eblecon) eblon partopreni esperantistan kongreson.‎" ‎“Eco” estas kvalito; tio, kio karakterizas ion aŭ iun. Ĉu partopreno en kongreso estas kvalito? Partopreno estas fakto, ago, faro, cirkonstanco. ‎"‎Mia malnova konato havis eblon renkonti min ĉe stacidomo. ‎"
‎Referenca literaturo ‎
‎
Hilgermissen
Hilgermissen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nienburg de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Sovaĝa okcidento
La sovaĝa okcidento ankaŭ Malnova Okcidento aŭ Fora Okcidento; (The Wild West, Old West, Far West) estas histori-geografia koncepto: ĝi indikas la teritoriojn okcidente de juna Usono ne jam konkeritaj kaj enkorpigitaj en la federacion, kiam en tiu regiono okcidente de rivero Misisipo "ne regis leĝo". Kulmina tempo de sovaĝa okcidento estis la 19-a jarcento (ĉefe 1848–1890).
Vivo en "Sovaĝa Okcidento"
En la dua parto de la 19-a jarcento, aparte post la Usona Enlanda Milito, pli kaj pli da blankuloj, ĉefe anglusonanoj sed ankaŭ novenmigrintoj el Eŭropo, setlis en tiuj regionoj, kiu ne jam apartenis al la usona federacio. La setlistoj forpelis la indianojn el ties garantiitaj terenoj. Fervojaj kaj telegraf-linioj estis konstruitaj, la grandskala buĉado de bizonoj forprenis la vivobazon de la indianoj kaj ebligis plivastigon de terkultivado de la setlistoj. Por defendo kontraŭ vagantaj bandoj da banditoj establiĝis la usona sistemo de ŝerifoj (balote elektita policisto/urbestro).
Ĝenro Vesterno
La sovaĝa okcidento, do la epoko de la pioniroj estis kaj estas dankema temo por ĝenro en prozo (ekz-e "Leatherstocking"), arto kaj filmo ("Vesterno", vidu sube). La verkoj skizas la "sovaĝan okcidenton" kiel plena de vakeroj, "noblaj sovaĝuloj", orserĉistoj, peltĉasistoj, ĉiuj endanĝerigitaj de indianaj atakoj kontraŭ kiuj necesas sindefendo. Ordinara vesterno kutime idealigas la situacion kaj heroigas la blankajn pionirojn, same kiel oni malidealigas la indiĝenojn, kiuj aperas kiel sovaĝaj, perfidaj kaj eĉ stultaj. La sovaĝa okcidento fariĝis nacia mito de Usono. Ene de tiu ĝenro la konflikta eksplodas ĉu inter la blankuloj kaj la indianoj ĉu inter la malicaj blankuloj kaj la bona ŝerifo, kiu devas restarigi la ordon en la vilaĝo. En la filmoj de post la 1960-aj jaroj aperos elstare nova tipo de roluloj nome meksikanoj.
Tarare
Tarare estas franca urbeto, kiu situas en la departemento Rhône, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝi havis 10420 loĝantojn en 1999 kaj surfacon de kvadrataj kilometroj.
(137427) 1999 TF211
(137427) 1999 TF211 estas terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido rigardita kiel potence danĝera objekto.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Monda heredaĵo en Rusio
Ĉi tiu paĝo listigas la lokojn apartenantajn al la monda heredaĵo de Unesko en Rusio.
Statistiko
En 2013, Unesko agnoskas en Rusio 25 lokojn en la listo de monda heredaĵo, el kiuj 15 estas kulturaj kaj 10 naturaj.
Medesano
Medesano estas komunumo de Italio.
Srednja Bistrica
Srednja Bistrica, hungare Középbeszterce estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco Prekmurje, en statistika Regiono Pomurska, en Občina Črenšovci. Srednja kaj közép signifas: meza. La triopaj apudaj vilaĝoj estas Gornja Bistrica, Dolnja Bistrica kaj Srednja Bistrica.
Situo
Srednja Bistrica situas sur malebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Muro (rivero) (kun ponto), laŭ traira flankovojo.
Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. Inter 1941-1945 Középbeszterce denove apartenis al Hungario, ekde 1991 al Slovenio.
499 Venusia
499 Venusia estas granda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl. Ĝia nomo estas alia formo de tiu la insulo Ven, kiu donis sian nomon ankaŭ al la asteroidoj 379 Huenna kaj 1678 Hveen.
(16476) 1990 QU4
(16476) 1990 QU4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Magnetoskopo
Magnetoskopo ( aŭ videoaparato, videomagnetofono, vidbendaparato, videobendregistrilo) estas elektronika aparato por magnete registri sur bendon samtempe sonojn kaj moviĝantajn bildojn el kamerao aŭ televidilo kaj por reprodukti ilin per televidilo.
2265 Verbaandert
2265 Verbaandert estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Iron Man
Fero Viro (Iron Man), estas fikciulo, kiu aperas en la bildstrioj eldonitaj de la eldonisto Marvel Comics. Lia vera identenco estas tiu de aferisto kaj miliardulo Tony Stark, kiu uzas alt-teknikan kirason en la batalo kontraŭ krimo. Li estis kreita en 1963 fare de verkisto Stan Lee, scenaristo Larry Lieber, kaj desegnistoj Jack Kirby kaj Don Heck. La celo de lia kreinto, Stan Lee, estis akcepti la defion fari ke gravulo estu malamata kaj poste amata de la publiko, kreante tiel unu el la plej rimarkindaj superherooj de ĉiuj tempoj.
Infanaĝo
Tony havis malfacilan rilaton kun sia patro, Howard Stark, estante sendita al internulejo ankoraŭ 6-jara, kie li baldaŭ komencus sperti vivi kun pli da homoj. Kvankam li estis infano en mezlernejo, li estis la plej bona studento kaj konsiderita mirinfano kaj genio al multaj. Oni poste malkaŝas, ke Howard, kiam li estas bona persono, kiam li estas viktimo de la malforteco de Stark, "La Alkoholo", fariĝis malestiminda alkoholulo kiu parolas maltrankvile kun sia edzino kaj filo. Estis Howard, kiu devigis al Tony trinki sian unuan alkoholon. Howard provis instrui al Tony multajn lecionojn, kiel la kostojn de milito kaj ke li ĉiam purigu siajn proprajn manojn.
Edukado
Li aliĝis al la diplomata programo ĉe MIT 16-jara, kiam lia ĉefa studfako estis fiziko kaj elektrotekniko. Tia granda paro de aferoj estis facila por ke li montru sin geniulo kiel adoleskanto, ĉar tiaj aferoj de formado estas ekstreme malfacilaj. Fine, li ricevis gradojn en ambaŭ kampoj de studado. Kiel unua studento de genia intelekto, Tony Stark renkontis alian brilan menson, Bruce Banner, de la D-ro. Derenik Zadian en la "Antaŭen-Pensa Konferenco" (Forward Thought Conference) en la Universitato de Oksfordo. Ĉi tio kondukas al longa vivo de scienca rivaleco inter la du. Malmulte poste, Tony enskribis ĉe la Universitato de Kembriĝo, Anglio, kie li rekontis Cassandra Gillespie. Dum sia unua rekontiĝo kun Cassandra, Tony protektis ŝin de grupo de Hydra-agentoj, kiuj estis malantaŭ la patrino de Cassandra, armilkomercisto kaj komerca rivalo de Howard Stark. Sekvante ĉi tiun okazaĵon, Howard alportis Tony reen al Usono kaj forte finis sian rilaton kun Cassandra, kiu ĵus komenciĝis. Post tio, Meredith McCall, filino de Creighton McCall, la plej granda rivalo en negocoj de Howard, enamiĝis al Tony. Tamen liaj gepatroj malpermesis ilin vidi unu la alian.
Morto de Howard kaj Maria Stark
Kiam li estis 21-jara, liaj gepatroj estis mortigitaj en aŭt-akcidento kaj li heredis la negocon de sia patro, Stark industrioj (Stark Industries). Ene de kelkaj jaroj, li transformis la kompanion en mult-miliardan industrian komplekson kies ĉefaj kontraktoj estis por produkti armilojn kaj municion por la usona registaro.
La naskiĝo de la Iron Man
En la originala versio, dum la Vjetnama Milito, inventisto kaj komercisto Tony Stark estis viktimo de granato-eksplodo. Start postvivis la eksplodon, sed splitoj de la eksplodo gastis proksime de lia koro, minacante lian vivon. Li estis kaptita kaj kondukis al gvidanto Wong Chu. Restis nur kelkaj tagoj de vivo por la usonanoj, kaj Wong Chu devigis lin krei potencan armilon. Tony ne kreis armilon el io ajn, kiu tenus lin vivan kaj permesos lin venki la kaptitojn. Kaptita kun li estis alia genio, Prefesoro Ho Yinsen. Stark rivelis sian planon al la instruisto kaj Yinsen helpis lin.
Kiam la viroj de Wong Chu alproksimiĝis, la maljuna instruisto prenis maŝinpafilon, sed estis baldaŭ pafita, sed li havis sufiĉe da tempo por ke Stark rekuperiĝos kaj kutimiĝos porti sian kreitan kirason.
La Iron Man alfrontis la soldatojn kaj venkis ilin. Lia kiraso rezistis pafi sur lin. Wong Chu provis forkuri kaj la Iron Man ekbruligis fajron al la munici-stokejo, kaŭzante la eksplodon por mortigi lin. La malliberuloj estis liberigitaj.
De tiam Stark disvolvis novajn versiojn de sia kiraso kaj adoptis la kolorojn ruĝan kaj oran kiel la ŝablono de la armaĵo, kun kelkaj malgrandaj sporadaj ŝanĝoj kiel nigraj, arĝentaj kaj pli ĵuse, blankaj.
Hersch
Hersch:
Iron Man
La naskiĝo de la Iron Man
Komence de liaj prezentoj, por ke neniu malfidu, Stark disvastigis la famon, ke la Iron Man estis lia korpogardisto. Nur lia ŝoforo, Harold "Happy" Hogan, kaj lia sekretariino, Virgina "Pepper" Potts, sciis pri la sekreta identeco de Stark.
Kirasoj
Lia kostumo havas plurajn teknologiajn aspektojn. La kiraso estas atestaĵo pri la genieco de ĝia kreinto Tony Stark.
La interna parto estas el titanio kun oro, kaj estas riĉigita per magneta kampo. Ĝi estas kutime stokita en la plenuma ĉambro de Stark, en sekreta kupeo. Ĝi havas plurajn ekipaĵojn kiel kompleksan sistemon de navigado, Jarvis, diversajn sensorojn kaj skanilojn, sistemojn de projekcio de bildoj, sonaron, flapojn, laserojn, malgrandajn ĵetaĵojn (gviditaj aŭ ne), elektromagnetajn premasmitilojn, sonikan disrompon, inter multaj aliaj.
La evoluado de fera kiraso
La kiraso baziĝis sur la tiam freŝa teknologio de transistoroj. La ĉefa armilo nomiĝis "fulmopafanto", forpelita de la armo de la manoj de la kiraso. Baldaŭ post la unuaj rakontoj, Stan Lee aŭdis iujn laboristojn de Marvel kaj decidis fari la aspekton de la heroo pli agrabla: li ŝanĝis la koloron de la armaĵo al orkolora, kaj tiel la Iron Man estis iam nomita La Ora Venĝanto.
La konstantaj teknologiaj novigoj faris ke la kostumo estis ĉiam modifita en sia aspekto. De la komencaj transistoroj, ĝi nun dependas de integraj cirkvitoj kaj nanoteknologio, pluraj versioj de la kiraso estis kreitaj por specifaj situacioj, kiel spaca versio, kaj aliaj por spionado kaj submaraj agadoj sub granda premo. Estis du tre specifaj: giganto, uzata por haltigi la Hulk-on; kaj unu specife kreita por funkcii per la energio de Asgardia ŝtono.
En 2005, la kiraso de Iron Man jam estis en sia 49-a versio, kvankam multaj el la antaŭaj versioj havis nur malgrandajn ŝanĝojn.
En 2008, ĝi denove ŝanĝiĝis, tiel ke la filmo aperis brilanta.
Pri la kiraso de Tony Stark
Iron Man havas motorizitan kirason kiu donas al li superhoman forton kaj daŭrecon, flugkapablon kaj diversajn armilojn. La kiraso estis elpensita de Tony Stark mem. Aliaj homoj, kiuj fine imagis la Iron Man-identecon, estis la dumlonge kompano Tony kaj plej bona amiko, James Rhodes, proksimaj kunuloj, kiel Harold "Happy" Hogan, Eddie kaj (baldaŭ) Michael O'Brien.
Aldone al la ĝenerala modelo, kiun li uzas, Stark disvolvis plurajn specialojn por spaca vojaĝo, profundmara subakvado, diskrecio kaj aliaj specialaj celoj.
La plej novaj modeloj de Stark-kiraso estas la Extremis Armor, kiu nun estas konservita en la truaj partoj de la ostoj de Stark, kaj la plibonigita uzita por kontroli ĝin estas enplantita en lia antaŭbrako kaj konektita rekte al lia centra nervoza sistemo. La Extremis jam estis forĝita kaj li nun uzas pli konvencian kirason. Iuj armaĵoj ankoraŭ havas likvan formon sed ne estas konservitaj en lia korpo. Lia Endo-Sym kiraso enkorpigas kombinaĵon de la malpez-metala likva kun la fremda Venoma simbiozo, psike kontrolita fare de Stark.
Magnetoskopo
La unuaj magnetoskopoj aperis en la 1950-aj jaroj kaj estis tre grandaj. Oni uzis ilin aŭ en studio, aŭ veturigis ilin al loko de eventoj en speciala aŭtobuso.
Vendado de magnetoskopoj por popola uzado komenciĝis la 7 de junio de 1969.
Ek de la jaro 2005 DVD-skopoj rapide anstataŭas magnetoskopojn.
Skarlatpuga kaciko
La Skarlatpuga caciko (Cacicus uropygialis) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de kacikoj, kiuj estas nigraj birdoj kun flavaj aŭ ruĝaj markoj kaj bluaj okuloj. Ili reproduktiĝas el orienta Honduro al Panamo kaj en malaltaj teroj ĉe Pacifiko de Sudameriko el okcidenta Kolombio suden al Ekvadoro, kaj pli malaltaj deklivoj de nordaj Andoj. Estas kelkaj subspecioj, kelkaj el kiuj estis proponitaj por altigo al statuso de plena specio.
Kiel tuto, C. uropygialis estas kutime nomata Skarlatpuga caciko. Tamen ĝi estas ofte disigata en du speciojn, en kiu kazo tiu nomo estas limigita al Cacicus (uropygialis) microrhynchus (kun subspecio pacificus), dum la nomiga subspecio, C. u. uropygialis, estus la Subtropika kaciko. . La "vera" Skarlatpuga caciko - tiam Cacicus microrhynchus – povus siavice disiĝi; la populacioj de Pacifiko estis proponitaj kiel Pacifika kaciko (Cacicus pacificus). La AOU konsideras ebla ke almenaŭ estas implicaj du specioj, sed indikas ke ankoraŭ ne publikiĝis dediĉitaj analizoj kaj pro tio formale ili ankoraŭ ne agnoskas la disigon.
Aspekto
La Skarlatpuga caciko estas kazo de seksa dimorfismo kiel multaj Ikteredoj, kvankam ĝi povas ĉefe koncerni grandon en tiu specio. Masklo estas 23 cm longa kaj pezas 68 g, dum ino estas 20 cm longa kaj pezas 53 g; tiuj ŝanĝoj sekvas la tendencojn de la Regulo de Bergmann, ĉar la Subtropikaj kacikoj de la pli malvarmaj altaj teroj estas pli grandaj. Tiu kaciko estas svelta longflugila birdo, kun relative mallonga vosto, bluaj okuloj kaj palflava pintakra beko. Ĝi havas ĉefe nigran plumaron, krom rimarkindan brilan skarlatan makulon en suba dorso kaj supra pugo, kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo. La ino estas pli malgranda kaj senkolore nigra ol masklo, kaj la junulo havas brunecan nuancon en plumaro kaj brunecoranĝan pugon.
La kanto de tiuj birdoj estas agrabla ŭii-ŭii-ŭii-ŭii-ŭii t, sed la Pacifika kaciko havas descendan melankolian ŭio-ŭio-ŭio-ŭio. La alvokoj de la respektivaj membroj diferencas inter la tri grupoj: tiuj de la Subtropika kaciko sonas pli malkutime inter ikteredoj kaj pli kiel babilado de ekscitita Granda turdo (Turdus fuscater). La Skarlatpuga caciko en pli mallarĝa senco havas ian pliuu; la Pacifika kaciko havas pli dolĉan kiuu aŭ ŝrii.
Ekologio kaj distribuado
La Skarlatpuga caciko kaj la Pacifika kaciko estas birdoj asociaj kun humidaj praarbaroj de malaltaj teroj aŭ malnovaj duarangaj arbaroj ĝis 1000 m smn, sed ankaŭ ĉe pli malfermaj lokoj kiaj arbarbordoj, arbarklarejoj, arboplantejoj, ombraj ĝardenoj ktp. La Skarlatpuga caciko troviĝas el Honduro, tra Nikaragvo kaj Kostariko, al Panamo (escepte en Darieno), dum la Pacifika kaciko troviĝas el orienta Panamo (Darién), tra okcidenta Kolombio al okcidenta Ekvadoro.
Malkiel kelkaj aliaj kacikoj, ili ne estas kutime koloniaj reproduktantoj; kiel tiuj, ili havas sakoforman neston. Ĝi estas konstruita je ĉ. 3.5–30 m supergrunde, en arbo kiu kutime enhavas ankaŭ aktivan vesponeston. La birdonesto estas 36–64 cm longa, larĝa ĉebaze, kaj estas pendata el fino de branĉo. La kutima ovaro estas de du malhelpunktecaj blankaj ovoj. La masklo helpas je idomanĝigado, sed ne kovas.
La konservostatuso kiel Malplej Zorgiga fare de IUCN estu aplikata por tiu taksono en plej larĝa senco. Kaj la Skarlatapuga (ĉe plej mallarĝa senco) kaj la Pacifika kaciko estas disvastigataj kaj surloke komunaj. La Subtropika kaciko estas ĝenerale nekomuna al rara, sed pro ties etenda teritorio ŝajne ne estas draste minacata.
János Horváth (fizikisto)
János Horváth [jAnoŝ horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) Horváth János István (naskiĝis la en Szeged, mortis la  samloke ) estis hungara fizikisto, profesoro.
Biografio
János Horváth akiris 2 diplomojn en Sciencuniversitato Hothy Miklós en 1944 kaj en la sekva jaro. Li doktoriĝis samloke en 1945. Li estis tie praktikanto ekde 1942, inter 1952 kaj 1970 docento kaj katedrestro. Inter 1946-1952 li instruis ankaŭ en universitataj institutoj de Debrecen kaj Budapeŝto. En 1952 li kandidatiĝis, poste li instruis en sia naskiĝurbo. En 1962 li ricevis diplomon en Vespera Universitato Marx-Lenin. Li ricevis postmortan doktoriĝon en 1970.
Lia filo estis biofizikisto.
Ĉuvaŝio
Ĉuvaŝio (Чӑваш Ен [Ĉavaŝ Jen]), aŭ Ĉuvaŝujo, Ĉuvaŝa Respubliko, en Rusio. Teritorio: 18,3 mil kv.km. En la respubliko loĝas 1,3149 milionoj loĝantoj (2002), inter ili 906 mil ĉuvaŝoj (vidu ankaŭ ĉuvaŝa lingvo), la aliaj - rusoj, tataroj, mordovoj, ukrainoj, marioj. La respubliko havas 9 urbojn, 21 regionajn distriktojn (rajonojn) kaj 1 727 vilaĝojn.
En la cara Rusio la teritorio de la nuntempa Ĉuvaŝio troviĝis en du gubernioj: Simbirska kaj Kazana. La 24-an de junio 1920 estis fondita Ĉuvaŝa Aŭtonoma Regiono, kiu la 21-an de junio 1925 estis transformita je Ĉuvaŝa Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko kaj en ekde 1992 - Ĉuvaŝa Respubliko. En 1993 en la Respubliko estis elektita la unua prezidento - Nikolaj Fedorov. Li funkcias kiel prezidento ekde la 21-a de januaro 1994 kaj estas reelektita en la elektoj de 1997 kaj 2001 kaj refoje nomumita laŭ la dekreto de la rusia prezidento en 2004 por sekva 4-jara periodo.
En novembro 1994 estis elektita la Ŝtata Konsilio de la Ĉuvaŝa Respubliko. Ekde tiam ekzistas certa konflikto inter la prezidento kaj la Ŝtata Konsilio.
Ekde la 25a de aprilo 2009 (la tago de la ĉuvaŝa lingvo) funkcias Nacia Radio de Ĉuvaŝio.
Urboj de la Ĉuvaŝa Respubliko:
Distriktoj de la Ĉuvaŝa Respubliko:
Esperanto en Ĉuvaŝio
Junulara Esperanto-Asocio de Ĉuvaŝa Respubliko (JEAĈR) estas konata en la Esperanto-mondo pro grandaj regularaj Lingvaj Festivaloj, kiujn ĝi organizas en Ĉeboksaro ekde 1996-a jaro kaj helpas okazigi en la tuta mondo. Ekde novembro 2009 Asocio havas ankaŭ plenkreskulan branĉon
Kronikisto Nestor
Nestor (naskiĝis ĉirkaŭ 1056, Kievo, Kieva princlando, hodiaŭa Ukrainio, mortis ĉirkaŭ 1113, Kievo) estis ekde ĉirkaŭ 1074 monaĥo de la Kieva Kaverna Klostro (konata hodiaŭ kiel Lavra). Li estas supozita verkanto de pluraj hagiografiaj verkoj kaj unu grava jarlibro.
Lia unua literatura verko priparolis vivojn de Boris kaj Gleb (sanktuloj, murditaj en 1015), filoj de la Kieva Grandprinco Vladimor. Li poste ankaŭ verkis pri fondinto de la Kaverna Klostro, Feodosij (mortis en 1074).
Li estis okulatestanto pri detruo de la klostro en 1096.
La Nestor-kroniko
Oni menciis en la 13-a jarcento, ke li estis verkinto de Kroniko de la pasintaj tempoj (ruse Повесть временных лет, ukraine Повість временних літ), plej grava historia fonto de la Kieva Rus.
Laŭ nunaj historiistoj, kvankam la kronikon kompilis li en 1112, sed la lasta kelkfoje tralaborita versio devenas ne de li. La prakroniko restis en pluraj manuskriptoj, sed la plej frua datiĝas je 1377.
La kroniko priskribas la historion de la orientaj slavoj ĝis dua jardeko de la 12-a jc., specife akcentante la fondon de la Kieva Ŝtato en la 9-a jc., kion la kroniko alligas al la varegoj (vikinga tribo).
La kroniko estas verkite en la praslava, parte en la prarusa lingvoj. Ĝi ankaŭ ĉerpas informojn el bizancaj kronikoj, rusaj skribitaj kaj parolataj memoraĵoj ktp.
Celia Suñol i Pla
Biografio
Filino de Antonia Pla i Manent kaj de la politikisto Antonio Suñol i Pla, post jaroj de infanaĝo kaj adolesko de formado kaj stabileco, la morto de ŝiaj gepatroj markis turnopunkton en ŝia vivo. En 1921 ŝi malsaniĝis de tuberkulozo kaj iris al Svislando por kuraci sin. Tie ŝi konis Kaj Hansen, kun kiu ŝi edziniĝis en Danio en 1922. Jaron poste ili revenis kune al Katalunio, kie ili havis sian filon Antoni. En 1929, Hansen mortis. Poste Celia Suñol edziniĝis kun Joaquim Figuerola, kun kiu ŝi havis, en 1931, sian filinon Rosa. En 1932 ŝi aliĝis kiel sekretariino al la Departemento de Kulturo de la kataluna registaro. En 1945 mortis Joaquim Figuerola. Du jarojn poste, ŝi gajnis la Premion Joanot Martorell, aktuala Premio Sant Jordi, kun sia Primera part. En 1950 ŝi eldonis L'home de les fires i altres contes. En la aĝo de sesdek kvin jaroj ŝi perdis la vidon.
Celia Suñol mortis en 1986, en la aĝo de 87 jaroj.
Císařský
Císařský (ĝis la jaro 1946 kaj Kaiserwalde) estas kvartalo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Šluknov. Ĝi troviĝas okcidente de Šluknov. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/266. Estas ĉi tie registritaj 219 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Císařský estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,3 km².
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1446.
Vraclávek
Vraclávek (Klein Bressel) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hošťálkovy en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 2 km nordokcidente de Hošťálkovy. Vivas ĉi tie.
Vraclávek estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 8,17 km².
Loĝantaro
En Vraclávek estas registritaj 104 adresoj: 69 daŭraj objektoj kaj 35 dumtempaj aŭ refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 61 domoj, el tio 41 daŭre loĝigitaj.
Kulturo
En Vraclávek troviĝas Muzeo de lavmaŝinoj.
József Popp
József Popp [jOĵef pop], laŭ hungarlingve kutima nomordo Popp József estas hungara ekonomikisto, agronomo, diplomato, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019).
József Popp naskiĝis la en Bonyhád (Hungario).
Biografio
József Popp akiris agronomian diplomon en Georgikon kaj ekonomian diplomon en Ekonomia Universitato Károly Marx. Inter 1990 kaj 1998 li estis diplomato en Usono kaj Kanado. Hejmenveninta li laboris en agrara esplorinstituto, kie li estis ankaŭ direktoro. Li kandidatiĝis en la akademio en 1998 kaj doktoriĝis (DSc) en 2008. Li instruas en rango profesoro ekde 2009 en Universitato de Debrecen, kie li estis vicdekano, katedrestro kaj institutestro inter 2010-2014. Lia laboro ligiĝas al internaciaj komerco kaj agrarpolitiko. Li ricevis premiojn inter 2004-2013.
San Francisco (Atlántida)
San Francisco estas municipo de la respubliko Honduro. Ĝi situas en la departemento Atlántida. En ĝi havis 0 loĝantojn. La teritorio ampleksas 284 kvadratajn kilometrojn.
Savano
Savano estas tropika herba vegetaĵaro, karakterizata de la plejkovreco de gramineoj 1-2 m altaj, ĝenerale ankaŭ de disaj arboj kaj arbustoj.
Laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF), savano estas elemento en la biomoj "tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj" kaj "mezvarmaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj".
Abatiá
Abatiá estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 7.753 loĝantojn en 2010.
14901 Hidatakayama
14901 Hidatakayama estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Masayuki Yanai kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.
La urbo Hida Takajama (japane 飛騨高山, en gubernio Gifu) situiĝas en la nordo de la Hida montaro en la koro de Japanio. La tiea kastelo kaj la komerca urbo restis neŝanĝitaj depost la epoko de Edo.
13312 Orlowitz
13312 Orlowitz estas malgranda, hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 14-an de septembro 1998 en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estis nomita en honoro de Barbara Orlowitz, kiu mentoris finaliston de la Broadcom MASTERS de 2019, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Ŝi instruas ĉe la Andover School of Montessori, Andover (Masaĉuseco).
Ion Antonescu
Ion Victor ANTONESCU [ijon viktor antonesku] (naskita la en Pitești; ekzekutita la  en la malliberejo de Jilava) estis estro de la generala stabo de la rumana armeo; de 1940 ĝis 1944 li estis „la kondukanto de la ŝtato“ ( „conducătorul statului“) kaj ĉefministro de Rumanio kun diktatora povo.
De septembro 1940 ĝis januaro 1941 li kunlaboris kun la legiana movado ( mișcarea legionară) por establi faŝisman "naci-legianan ŝtaton" ( Statul Național-Legionar). Post senpovigo de la legiana movado li kreis armean diktaturon. En 1944 lia reĝimo estis renversita de reĝo Mikaelo la 1-a. Post la dua mondmilito Antonescu estis ekzekutita. Parto de la rumana popolo ankoraŭ adoretas lin.
Antaŭ 1940
Antonescu estis filo de nefamaj gepatroj. Li aniĝis en la armeo kaj dum la unua mondmilito estis membro de la generala stabo. Kiam germanaj kaj hungaraj trupoj en 1917 atakis Moldavion, li planis kaj sukcese organizis la defendon.
En 1933 Antonescu iĝis estro de la generala stabo; ekde 1937 li estis ministro pri defendo en la registaro de la ĉefministro Goga. Iom post la komenco de la „reĝa diktaturo“ de Karolo la 2-a en 1938 li perdis sian oficon. La li estis malliberigita, sed liberigita post du tagoj pro interveno de Germanio.
Ĉefministreco
Kiam la situacio de Rumanio iĝis pli kaj pli malbona, la Karolo la 2-a nomumis Antonescu-n ĉefministro kun plenaj povoj. Antonescu profitis de siaj rilatoj kun la legiana movado kaj ties „fera gvardio“ por abdikigi Karolon. Ekde la li nomis sin Conducător - "ŝtatkondukanto".
En januaro 1941 la fera gvardio puĉis kontraŭ Antonescu, kiu kun la helpo de la armeo sukcesis nuligi la puĉon.
La Rumanio deklaris, aliance kun la Akso Berlino-Romo-Tokio, militon al Sovetio.
Sub la regado de Antonescu okazis deportado de centmiloj da judoj al Transnistrio, tiam sub rumania okupo. Raporto de la „Internacia Komisiono por Esplorado de la Rumana Holokaŭsto“ (2003/2004) konstatis, ke pli ol 300.000 judoj kaj pli ol 20.000 romaoj estis murditaj.
Natria acetato
Natria acetato, acetato de natrio aŭ H3C-COO-Na estas neorganika natria salo de acetata acido. Ĉi-senkolora delikveska substanco posedas grandan gramon da uzo. En media temperaturo ĝi prezentiĝas kiel kristala solido unuklina kaj higroskopa, senkolora, senodora, solvebla en akvo kaj parte solvebla en etanolo.
Uzoj
Natria acetato uzatas en tekstila industrio por neŭtraligo de reziduaj kurentoj da sulfata acido kaj kiel fotorezista kiam uzatas kolorigiloj surbaze de anilino. Ankaŭ oni uzas kiel tanadagento en la traktado per kromio. Ĝi helpas malakceli la vulkaniza procezo de la kloropreno en la sinteza produktado de kaŭĉuko.
Ĝi estas kemiaĵo uzata por gustigi la frititajn terpomojn. Kutime oni aldonas ĝin al nutraĵoj kiel konservanto, en ĉi-kazoĝi identiĝas kiel natria duacetato kaj ĝia internacia kodo estas E262I.