cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Medicina etiko
Principoj de la medicina etiko
Ĉiu profesiulo en la sansistemo devas atenti pri principoj kiuj estas fundamentaj por tiu.
Pugny-Chatenod
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Savojo (france Savoie, arpitane Savouè), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes), kaj en la samnoma historia regiono Savojo. Fine de en la komunumo vivis.
François Berléand
François BERLÉAND (naskiĝis en Parizo), estas franca aktoro.
Gloria Swanson
Gloria May Josephine SWANSON (27a de Marto, 1899 – 4a de Aprilo, 1983) estis usona aktorino kaj produktoro. Ŝi famiĝis per aktorado en dekoj de mutaj filmoj en la 1920-aj jaroj kaj estis nomumita trifoje por la Oskar-premio por Plej Bona Aktorino, fama ĉefe pro sia reveno en 1950 per la filmo de Billy Wilder Sunset Boulevard, kiu ankaŭ havigis al ŝi premion Ora Globo.
Swanson naskiĝis en Ĉikago kaj edukiĝis en militista familio kiu translokiĝis el bazo al bazo. Ŝia entuziasmo por la aktoro de Studioj Essanay nome Francis X. Bushman kondukis ŝian onklinon porti ŝin viziti la studion de la aktoro en Ĉikago. Tiukadre la 15-jaraĝa Swanson ricevis proponon por ekaperi en filmo, kaj tiel ŝi ekkarieris antaŭ kameraoj. Swanson tuj estis dungita por labori en Kalifornio por komediaj kurtoj de la Keystone Studios de Mack Sennett kun Bobby Vernon.
Ŝi estis finfine dungita de Famous Players-Lasky/Paramount Pictures, kie ŝi estis kontraktita por sep jaroj kaj iĝis tutmonda superstelulino. Ŝi stelulis en serio de filmoj pri socio, reĝisorita de Cecil B. DeMille, kiel Male and Female (1919). Ŝu pluis kiel sukcesa filmostelulo en The Affairs of Anatol (1921) kaj Beyond the Rocks (1922). Ŝi stelulis ankaŭ en kritike laŭditaj verkoj kiel Zaza (1923) kaj Madame Sans-Gêne (1925).
Ŝi estis vegetarano kaj praktikis jogon. Ŝi apogis kandidatojn de la Respublikana Partio. Ŝi edziniĝis sesfoje, havis pliajn plurajn amantojn kaj suferis abortojn kaj nefeliĉajn amaferojn. Kariere ŝi partoprenis en dudeko da kurtoj kaj en kvindeko da filmoj. En televido ŝi aperis en ĉirkaŭ deko da programoj.
Lobotomio
La cerba lobotomio (aŭ leŭkotomio) estas tipo de psiko-kirurgio, konsistante en la kirurgia sekco de unu aŭ pliaj nervaj fakoj de cerba lobo. Se oni produktas la kompletan ablacion de cerba lobo, tiu estas nomita cerba lobektomio. ​ Oni uzas ankaŭ depende de la loboj kiuj suferas intervenon: tempia, parieta, frunta aŭ antaŭfrunta -la plej intervenita-, kaj tio povas okazi en unusola hemisfero aŭ en ambaŭ. ​
La unua homa leŭkotomio estis farita de António Egas Moniz en 1936. Tiu laboro meritigos lin por atingi la Nobel-premio pri medicino en 1949.
Maĉotabako
Maĉotabako estas tipo de produkto de senfuma tabako uzita metante tabakaĵon inter la vango kaj la gingivo aŭ la dentoj kaj tie oni maĉas ĝin. Diference de la "malseka" tabako, ĝi ne estas dispecigita kaj tial ĝi devas esti maĉita helpe de la dentoj por liberigi ĝian guston kaj la nikotinon. La sukojn nedeziritajn oni forkraĉas.
La maĉtabakon oni fabrikas en diversaj variaĵoj - foje kiel disaj folioj, kiel tabakpecoj, kaj kiel "plug" (tipo de tabakfolioj kondensitaj kun helpo de dolĉa gluaĵo). Preskaŭ ĉiujn modernajn maĉtabakojn oni produktas pere de procezo de peklado, distranĉado, fermentado, kaj fina procezado aŭ dolĉigado. Historie, multajn markojn de maĉtabako de Usono (kiuj estis popularaj jam dum la epoko de la Usona Enlanda Milito) oni preparis el la eltranĉaĵoj de cigaroj.
La maĉado estas unu de la metodoj plej antikvaj por tabakkonsumado. La indiĝenoj kaj de Nordameriko kaj de Sudameriko maĉis la foliojn de la planto, ofte mikisitaj kun iom da kalko. La tabakmaĉado estis la plej disvastigita formo uzi tabakon en Usono ĝis oni anstataŭis ĝin la fumado de cigaredoj komence de la 20-a jarcento.
Puygros
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Savojo (france Savoie, arpitane Savouè), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes), kaj en la samnoma historia regiono Savojo. Fine de en la komunumo vivis.
Sonvilier (stacidomo)
Sonvilier estas fervoja stacidomo en Sonvilier, Svislando.
Sorvilier (stacidomo)
Sorvilier estas fervoja stacidomo en Sorvilier, Svislando.
Ottó Boros
Ottó Boros [boroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Boros Ottó estis hungara akvopilkisto (golulo), trifoja olimpiano, dufoja olimpika ĉampiono, trejnisto, juristo, policano, oficiro. Ottó Boros naskiĝis la en Békéscsaba, li mortis la  en Szolnok.
Biografio
Ottó Boros inter 1947-1964 estis akvopilkisto en signifa spotklubo de Szolnok (escepte 2 mallongajn periodojn). Li estis hungara ĉampiono sepfoje (1951-1964), dum li estis membro de la hungara nacia teamo 101-foje inter 1953–1964. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1956, Somera Olimpiko 1960 kaj Somera Olimpiko 1964 kun 2 oraj kaj bronza medaloj. Li finis sian sportan karieron en 1964, poste li havis signifan postenon en la policejo havanta jam juran diplomon. Inter 1965–1988 li estis ankaŭ trejnisto evidente en Szolnok. Li emeritiĝis en rango subkolonelo. Lia edzino naskis filon. Li ricevis premiojn en 1960.
Mujeres al borde de un ataque de nervios
Mujeres al borde de un ataque de nervios (Virinoj rande de nervatako) estas hispana komedia filmo reĝisorita de Pedro Almodóvar en 1988 kaj ĉefrolulita de Carmen Maura. Ĝi estis gajninto de la premio Goya al la plej bonkvalita filmo de 1988 kaj estis kandidato al Oskar-premio. Dum 1988 estis 1 784 697 spektantoj en kinejo en Hispanio, kiel la dua plej vidita filmo, malantaŭ nur The Last Emperor kaj ĝi atingis nur en tiu lando dum 1988 kaj 1989 monsumon de pesetoj, estante la plej biletvenda hispana filmo dum tiuj jaroj.​
Intrigo
Candela estas naiva amikino de Pepa kiu alvenas ĉe ŝi helpocele, ĉar ŝi havis seksrilaton kun iu kiu rezultis estis ŝijaisma teroristo (en la epoko islamisma terorismo ankoraŭ ne tiom gravis kiom en la venontaj jardekoj, do la nuancoj en la filmo estas bonhumoraj). Tiukadre venas du policistoj, kiuj same trinkas gazpaĉon. Pepa turnas sin al feminisma advokatino, Paulina Morales, kiu ne akceptas la kazon de Candela kaj rezultos esti la nova amantino de Iván.
Analizo
En la evoluo de la kinarto de Almodóvar, tiu filmo estas mejloŝtono, ne nur pro sia sukceso, sed ankaŭ pro la nova tekniko. Post etapo de filmoj kun agado okazanta en malriĉaj mallarĝaj etosoj, tiu okazas ĉefe en la riĉa terashava supra etaĝo de Pepa; tio ebligas pli bonkvalitan fotografion, manipuladon de koloroj (kun prefero al ruĝa koloro), dekoraciajn detalojn ktp. Alia grava trajto de la kinarto de Almodóvar estos la interveno de ekstravagancaj duarangaj roloj luditaj de eksterordinaraj geaktoroj kiel Guillermo Montesinos (taksiisto) kaj Chus Lampreave (pordistino kaj atestanto de Jehovo) kiuj havas memorindajn aperojn kaj paroladojn.
Martti Linkola
Martti LINKOLA (1936–2011) estis kuratoro de Muzea Agantejo de Finnlando, medikonservisto kaj instruisto. Li publikigis ekzemple la libron Viimeiset erämaat. Li esploris kolekton pri aferojn, kiuj temas pri samea kulturo kaj instruis samean lingvon en la universitato de Oulu. Li estis ĉefo de kultura historia muzeo de Kuopio kaj poste profesoro de la universitato de Oulu. Li laboris ankaŭ en la universitato de Jyväskylä. Lia patro estis Kaarlo Linkola kaj frato Pentti Linkola.
Tom Lehrer
Andrew Thomas "Tom" LEHRER (9-a de Aprilo 1928, Novjorko) estas usona kantaŭtoro, satiristo, pianisto kaj matematikisto gradigita en la Universitato de Harvardo kiel magna cum laude estante 19-jaraĝa.
Le Pont-de-Beauvoisin (Savoie)
Le Pont-de-Beauvoisin estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Savojo (france Savoie, arpitane Savouè), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes), kaj en la samnoma historia regiono Savojo. Fine de en la komunumo vivis.
Tom Lehrer
Li prelegis pri matematiko kaj muzikalo en Wellesley College, Harvard, MIT kaj en la Universitato de Kalifornio en Santa Cruz.
Lehrer estis konata per la kantoj kiujn li registris en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. En tiu epoko li verkis 37 kantojn kiujn li kantis en pli ol 100 spektakloj kio faris lin polemika figuro de kulto de la protestokanto per kiu li satirigis sociajn kaj politikajn aferojn de aktualo, ĉefe kiam li iĝis produktoro de programo de televido That Was the Week That Was.
Le Pontet (Savoie)
Le Pontet estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Savojo (france Savoie, arpitane Savouè), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes), kaj en la samnoma historia regiono Savojo. Fine de en la komunumo vivis.
Martti Putaala
Martti PUTAALA - naskiĝis la 27-an de septembro 1896 en Oulu kaj mortis la 13-an de decembro 1957 samurbe - estis finna ĵurnalisto kaj esperantlingva verkisto. Li dum sia vivo estis ĵurnalisto de la gazeto Kaleva en Oulu, kaj aldone esperantlingve verkis rakontojn kaj poemojn, dise aperintajn en esperantlingvaj gazetoj. Kutime li uzis la pseŭdonimon Kamemoro (honore al la nordia floreto kamemoro), kiun li verŝajne prenis el la titolo de sia unua publikgita rakonto, Frumaturaj kamemoroj, aperinta en Esperanta Finnlando en 1920 - li tiam estis 23-jara. Samjare aperis ankaŭ la rakonto Memoraĵeto pri Laponio, ja li estis forta ŝatanto de Laponio. Nederlanda gazeto eĉ aperigis ĝian tradukon el Esperanto al la nederlanda, kio kompreneble spronis la junan verkiston daŭrigi.
Adolf Butenandt
Adolf Friedrich Johann BUTENANDT (Germanlingva prononco: [ˈaːdɔlf ˈbuːtənant]; 24a de Marto 1903 – 18a de Januaro 1995) estis germana biokemiisto. Oni atribuis al li la Nobel-premion pri kemio en 1939 pro lia "laboro pri seksaj hormonoj." Li dekomence malakceptis la premion kongrue kun la politiko de Nazia Germanio, sed akceptis ĝin en 1949 post la Dua Mondmilito. Li estis Prezidanto de la Max-Planck-Societo el 1960 ĝis 1972. Li estis ankaŭ la unua, en 1959, kiu malkovris la strukturon de la seksa feromono de silkovermoj kion li nomis bombikol.
Porte-de-Savoie
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Savojo (france Savoie, arpitane Savouè), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes), kaj en la samnoma historia regiono Savojo. La komunumo fondiĝis la 1-an de januaro 2019 kaj konsistas el la antaŭaj komunumoj Francin kaj des Marches. Fine de en la teritorio de la nuna komunumo vivis.
Stöckli (stacidomo)
Stöckli estas fervoja stacidomo en Sankt-Stefano, Svislando.
Bis(2-Etilheksila) ftalato
Etilheksila ftalato aŭ ftalato de bis(2-etilheksilo) estas organika kunmetaĵo konsistanta je du 2-etilheksilaj grupoj ligitaj al ftalata grupo aŭ 1,2-benzenodukarboksilata grupo. Ĝi uzatas kiel plastikiganto en polimerigaj sintezoj. Kemie ĝi estas duestero de la ftalata acido kaj ĝia karbona kateno estas branĉa. Etilheksila ftalato estas senkolora likvaĵo kun karakteriza odoro kaj ne solvebla en akvo.
Suberg-Grossaffoltern (stacidomo)
Suberg-Grossaffoltern estas fervoja stacidomo en Grossaffoltern, Svislando.
Anna Tüskés
[tuŝkEŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Tüskés Anna estas hungara literaturhistoriisto, arthistoriisto, altlerneja instruisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) Újváriné Tüskés Anna, ŝia avo estis Tibor Tüskés, ŝiaj gepatroj estis Gábor Tüskés kaj Éva Knapp.
Biografio
maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2005, post 4 jaroj ŝi ricevis Ph.D. el arthistorio. Inter 2008–2018 ŝi laboris en akademia instituto, poste ŝi instruis en Universitato de Pécs en instrua rango lektoro. Ŝi habilitiĝis en 2022 en Katolika Universitato Péter Pázmány.
Tramtransporto en Orléans
Tramtransporto en Orléans konsistas el dulinia tramvojo en urbo Orléans, Centro-Valo de Luaro, Francio. Linio A iras proksimume nord-suden, kaj Linio B iras proksimume orient-okcidenten. La linioj kruciĝas ĉe haltejo De Gaulle en la urbocentro.
Trubschachen (stacidomo)
Trubschachen estas fervoja stacidomo en Trubschachen, Svislando.
Studen BE (stacidomo)
Studen BE estas fervoja stacidomo en Studen, Svislando.
Šabina
Šabina (Schaben) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Sokolov en Regiono Karlovy Vary sur dekstra bordo de rivero Ohře proksimume 7 km sudokcidente de Sokolov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1309.
António Egas Moniz
António Caetano de Abreu Freire Egas Moniz estis portugala psikiatro kaj nervoĥirurgio. Li naskiĝis en Avanca (Estarreja, Distrikto Aveiro) la 29an de Novembro 1874 kaj mortis en Lisbono la 13an de Decembro 1955. La doktoro António Egas Moniz estis la inventisto de la lobotomio kaj de la angiografio.
Li tenis akademiajn postenojn, verkis multajn medicinajn artikolojn kaj ankaŭ servis en kelkaj parlamentaj kaj diplomatiaj postenoj por la portugala registaro. En 1911 li iĝis profesoro pri neŭrologio en Lisbono gis sia retiriĝo en 1944.
En 1938 (kiam li estis 63-jaraĝa), psikiatra paciento kiun li zorgis pafis al li ok fojojn, kaj lasis lin paralizulo por la cetero de sia vivo.
2-Etilheksila salikato
2-Etilheksila salikato aŭ salikato de etilheksilo estas organika kombinaĵo ankaŭ konata kiel 2-etilheksila salikato. 2-Etilheksila salikato estas oleosolvebla kemia sunprotekta agento kiu sorbas UVB-radiadon. Ĝi ne protektas kontraŭ UVA. 2-Etilheksila salikato estas uzata por pliigi la UVB-protekton en sunprotektilo. Salikatoj estas malfortaj UVB-sorbantoj kaj ili estas ĝenerale uzataj en kombinaĵo kun aliaj UV-filtriloj.
2-Etilheksila salikato ŝajnas havi bonan sekurecprofilon. Ĝi kovras ondolongon en la intervalo 295-315 nm, pinton je 307-310 nm. Ĝi estas estero de salikata acido kaj 2-etilheksanolo. La salikata parto de la molekulo ensorbas ultraviolan lumon por protekti la haŭton kontraŭ malutilaj efikoj de eksponado al sunlumo, dum la etilheksila parto funkcias kiel emoliento.
Ĝi havas mildan orkideo-similan aromon sed estas ĉefe uzata en aromaĵoj por plibonigi UV-stabilecon, reduktante la koloron kaj odorŝanĝojn pro lumekspozicio. Etilheksila salikato estas parfuma ingredienco uzata en multaj parfumaj komponaĵoj. Ĝi povas esti trovata en aromaĵoj uzataj en dekoraciaj kosmetikaĵoj, fajnaj aromoj, ŝampuoj, necesejaj sapoj kaj aliaj necesejvaroj same kiel en ne-kosmetikaj produktoj kiel hejmaj purigiloj kaj lesivoj. Ĝi estas parfuma ingredienco uzata en multaj parfumaj komponaĵoj. 2-etoksibenzamido estis patentita en 1951 fare de la Lundbeck firmao kiu poste iĝis liberkomerca."
Geita
Geita estas urbo en nordokcidenta Tanzanio kun ĉirkaŭ loĝantoj, situanta nordoriente de Tanzanio. Ĝi estas en la centro de ormineja areo. En marto 2012 ĝi fariĝis la administra ĉefsidejo de la novkreita Regiono Geita.
Historio
Geita unue elstaris kiel loko de germana kolonia orminejo. Germana or-prospektoro malkovris la ercon en la fruaj 1900-aj jaroj en la montetoj ĉirkaŭantaj la hodiaŭan urbon Geita. Ĉi tiu kaj aliaj malkovroj estigis orimpetegon en la ĉirkaŭaĵo, allogante same germanajn kaj denaskajn prospektorojn. La kolonia registaro establis minejon por ekspluati "Rifon Bismarck". Tamen, Min-aktivecoj signife malkreskis, kiam Germanio cedis kontrolon de siaj kolonioj al la britoj post sia malvenko en la Unua mondmilito.
Geita reakiris gravecon meze de la malfruaj 1990-aj jaroj, kiam la tanzania registaro malfermis la minejan sektoron al eksterlanda investo. Nombro da mezaj ĝis grandskalaj minkompanioj, inkluzive de Ashanti kaj Anglo American plc, faris vastajn esplor-agadojn en la ĉirkaŭaj areoj. La plej signifa rezulto de tiuj agadoj estis la konstruado de la Orminejo de Geita, nun posedata de AngloGold Ashanti. La Orminejo de Geita estas la plej granda or-produktanto de Tanzanio.
Orimpetegoj daŭre okazas en areoj ĉirkaŭantaj Geita, ĉefe en kaj ĉirkaŭ Rwamagasa kaj Matabe. Ĉi tiuj orimpetegoj allogis dekojn da miloj da prospektoroj el la tuta lando. Estante vivtenaj ministoj, iliaj agadoj estas tre nereguligitaj, rezultigante danĝerajn minadajn praktikojn kaj konsiderindan median detruon, el kiuj ne la plej malgrandaj estas pliigitaj poluado per hidrargo kaj vasta senarbarigo.
Bohdalovice
Bohdalovice (Podesdorf) estas municipo en Ĉeĥio en distrikto Český Krumlov, en Sudbohemia regiono proksimume 8 km sud-sudokcidente de Český Krumlov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1310.
Richard Kuhn
Richard KUHN (Vieno, 3-a de Decembro 1900 – Hajdelbergo, 1-a de Aŭgusto 1967) estis aŭstra kemiisto kaj universitata profesoro al kiu estis atribuita la Nobel-premio pri kemio de la jaro 1938 pro siaj malkovroj pri la sintezo de la vitamino A kaj pri la enzimoj.
Li esploris pri la konstituo de karoteno, kio ebligis lin sintezigi la vitaminon A. Li formis parton de grupo de germanaj sciencistoj kiuj sukcesis izoligi kaj poste sintezigi la riboflavinon aŭ vitaminon B2. Krome, li laboris pri la stereokemio kaj la enzimoj. En 1938 oni atribuis al li la Nobel-premion pri kemio pro tiuj esploroj. Li ricevis ĝin en 1949, ĉar la nazia reĝimo estis malpermesinta la tiaman ricevon.
Kuhn kunlaboris kun altrangaj naziaj oficiroj, reprezentis la germanajn kemiistojn kaj denoncis siajn judajn kolegojn en 1936. ​
Tägertschi (stacidomo)
Tägertschi estas fervoja stacidomo en Tägertschi, Svislando.
Njombe
Njombe estas urbo en suda Tanzanio. Ĝi estas la regiona ĉefurbo de Regiono Njombe kaj la distrikta ĉefsidejo de la kampara distrikto Njombe kaj la urba distrikto Njombe. Ĝi situas je preskaŭ 2000 metroj da alteco ĉe la orienta rando de la Kipengere-Montaro kaj havas la reputacion esti malvarma urbo.
Vojo
Asfalta Trunkvojo T6 de Makambako ĝis Songea trapasas la urbon. .
Fervojo
La plej proksima stacidomo sur la TAZARA fervojo - de Daresalamo ĝis Lusako - situas en urbo Makambako.
Loĝantaro
Laŭ la nacia popolnombrado de 2012, loĝantoj de urbo Njombe town - sekcioj Njombe Mjini kaj Mjimwema - nombras.
Claude Dauphin
Claude DAUPHIN (19a de aŭgusto 1903 – 16a de novembro 1978) estis franca aktoro. Li aperis en pli ol 130 filmoj inter 1930 kaj 1978.
Li naskiĝis en Corbeil, Seine-et-Oise. Lia patro estis Maurice Étienne Legrand, poeto kiu verkis kiel Franc-Nohain, kaj kiu estis la libretisto de la opero de Maurice Ravel nome L'heure espagnole. Lia pli aĝa frato estis la verkisto Jean Nohain.
La debuto de Dauphin en filmoj venis en La Vagabonde (1930). Li debutis sur scenejo per Chapeau Chinois (1930) en Parizo.
Dauphin edziĝis trifoje: unue al Rosine Derean, poste al la aktorino Maria Mauban kiu naskis filon, Jean-Claude Dauphin, ankaŭ aktoro. Finfine, en 1955, Dauphin edziĝis al usona aktorino Norma Eberhardt. La paro dividis sian tempon inter Parizo, Los Anĝeleso, Novjorko kaj Ocean Township, Nov-Ĵerzejo. Ili restis kune ĝis la morto de Dauphin en Parizo en 1978.
Zweilütschinen (stacidomo)
Zweilütschinen estas fervoja stacidomo en Gündlischwand, Svislando.
Valle de Mena
Valle de Mena [BAlje deMEna] estas municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Las Merindades. La loknomo Valle de Mena povas esti komprenebla etimologie kiel Valo de Mena.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 263,18 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 3 987 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 3 000 loĝantojn el la mezo de la 19-a jarcento. Ĝi distas 109 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas sude kun la municipoj burgosaj Valle de Losa, Junta de Traslaloma kaj Merindad de Montija; norde kun la komarko de Biskajo Las Encartaciones; oriente kun la alava Valo de Ayala kaj okcidente kun la kantabra Valo de Soba.
Valle de Mena estas la plej norda municipo de la Provinco Burgoso kaj la plej proksima al marbordo el la tuta regiono Kastilio kaj Leono. El la norda pinto de la municipa teritorio ĝis la kantabra marbordo per rekta linio distas nur 18 km. En la plej nordokcidenta pinto estas la monto Zalama (1341 m.s.m.). Kvankam ĝi apartenas al la burgosa komarko Merindades, tiu valo estas sur la norda deklivaro de la Kantabra Montaro, kaj estas trapasata de la rivero Cadagua, kiu ekfluas en la vilaĝo samnoma kaj alfluas ĉe Bilbao al la Kantabra Maro, anstataŭ dreni al Mediteraneo kiel aliaj areoj de la provinco Burgoso kaj eĉ de Merindades mem.
Temas pri municipo de granda monumenta riĉeco kaj natura beleco, kun arbaroj deklaritaj Loko de Komuna Gravo, estas formata per 58 loĝlokoj plus cento da aliaj domaroj, el kiuj Villasana de Mena estas la municipa ĉefurbo. La 58 loĝlokoj estas jenaj: Angulo, Anzo, Arceo, Artieta, Ayega, Barrasa, Bortedo, Burceña, Cadagua, Campillo de Mena, Caniego, Carrasquedo, Ciella, Cirión, Concejero, Covides, Entrambasaguas, Gijano, Haedillo, Hornes, Hoz de Mena, Irús, Leciñana de Mena, Lezana de Mena, Lorcio, Llano de Mena, Maltrana,    Maltranilla, Medianas, Menamayor, Montiano, Nava de Mena, Opio, Ordejón de Mena, Ovilla, Partearroyo, La Presilla, Ribota de Mena, Río de Mena, Santa Cruz de Mena, Santa María del Llano de Tudela, Santa Olaja, Santecilla, Santiago de Tudela, Siones, Sopeñano, Taranco,   Ungo, Vallejo de Mena, Vallejuelo, Valluerca, Ventades, Viérgol, El Vigo, Villanueva de Mena, Villasana de Mena, Villasuso de Mena kaj   Vivanco de Mena.
Disaj domaroj estas jenaj: La Abadía (Angulo), Ahedo (Angulo), Artieta (Angostina), Antuñano (Bortedo), Las Arenas (Ayega), Araduenga (Santa María), Arza (Ayega), La Azuela (Ayega), Bárcena (Bortedo), Berrandúlez, Las Bárcenas de Campillo (Campillo), Barriolaza (Siones), Barruso (Anzo), El Berrón (Bortedo), Cantonad (Vivanco), Las Campas (Nava), Casadilla (Siones), Las Casetas (Sopeñano), La Cayuela (Santecilla), Cereceda (Nava), Cerezo (Entrambasaguas), Cilieza, Cozuela (Angulo), Las Cuevas (Gijano), Cristanes (Caniego), Encima-Angulo (Angulo), Las Fuentes (Angulo), Palacio (Hornes), Laya (Leciñana), Las Islas (Entrambasaguas), La Llosa (Burceña), Luengas (Santiago), La Llana (Santiago), Martijana (Angulo), La Mata (Caniego), Mediavilla (Anzo), Mercadillo (Entrambasaguas), El Mirador de Entrambasaguas (Entrambasaguas), Montiano, Nocedal (Gijano), Orrantia (Ayega), Oseguera (Angulo), Palacio (Siones), Los Paradores de Concejero (Concejero), Los Paradores de Taranco (Taranco), Los Paradores de Vivanco (Vivanco), Los Portales (Siones), Quintanilla (Siones), La Ribera (Concejero), Ro (Santa Cruz), San Alberto (Sopeñano), San Bartolomé (Partearroyo), San Esteban (Anzo), San Juan (Vivanco), San Martín (Siones), San Pelayo (Ayega), Santa María Egipciana (Anzo), Santiuste (Caniego), Sobreviñas (Burceña), Tarriba (Nava), Urbaneja (Vivanco), Vallehermoso (Gijano) kaj La Vega (Nava).
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Foje oni konsideras tuin lokon kiel lulilo de KAstilio. Tiukadre la flugentrepreno Iberia nomis aviadilon "Valle de Mena".
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, forstado) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj abelbredado). Ĝis komenco de 1990-aj jaroj entrepreno pri fotografio Valca dungis multan laboristaron, kio post la fermo de la entrepreno okazigis krizon. Lastatempe restas iom da industrio, estas komerco kaj funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj.
Inter vidindaĵoj menciindas la romanikaj preĝejoj ekzemple de Siones kaj de Vallejo.
Qatar National Convention Centre
La Qatar National Convention Centre (QNCC) (مركز قطر الوطني للمؤتمرات, "Katara Nacia Kongresejo" aŭ "Katara Nacia Centro de Konferencoj") situas en Gharafat Al Rayyan, sur Dukhan Highway apud Doho, Kataro. La Centro de Konferencoj estas membro de Katara Fondaĵo por Eduko, Scienco kaj Komunuma Disvolviĝo kaj situas sur kampuso de  akreoj de Qatar Foundation, la Katara Fondaĵo, kune kun Sidra Medicina kaj Esplorcentro, Scienca kaj Teknologia Parko de Kataro, Weill Cornell Medical College en Kataro, Texas A&M, kaj Universitato Georgetown, inter aliaj.
QNCC estis oficiale malfermita la. Ĝi estis la unua el sia speco konstruita laŭ la ora atestadnormo de U.S. Green Building Council’s Leadership in Energy and Environment Design (LEED). Dezajnita fare de Arata Isozaki en partnereco kun RHWL Arkitektoj, la konstruaĵo estas dezajnita por funkcii efike kun inventoj kiel ekzemple akvokonservado kaj energiefikaj prizorgoj, kaj ĝi estas ĉirkaŭ 32 procentojn pli efika kompare kun simile dezajnita konstruaĵo al kiu mankas tiaj inventoj. Unu el la trajtoj estas la sunpaneloj de kvadrataj metroj provizantaj 12.5 procentojn de la energibezonoj de la Centro. La ekspoziciejoj estas ekipitaj per energi-efika LED-lumigado. Multaj aliaj integrigaj dezajnelementoj estis inkluditaj en la konstruaĵo por atingi la plej altan nivelon de mediaj kaj daŭrigeblaj normoj. QNCC havas teatrostilan konferencsalonon kun kapacito de sidlokoj, teatron kun kapacito de  sidlokoj, tri aŭditoriojn kaj totalon de 52 adapteblaj kunvenejoj por gastigi larĝan gamon da okazaĵoj. Ĝi ankaŭ enhavas ekspoziciejon de kvadrataj metroj kun naŭ haloj, kaj estas adaptebla por sidigi  homojn por konferenco aŭ bankedo. Ĝi okazigis multajn koncertojn en la pasinteco, kelkaj famuloj inkludas The Script, Ed Sheeran kaj OneRepublic.
In 2013, QNCC gajnis la "Best Events Venue" de Middle East Event Awards 2013. La Centro ricevis "Middle East’s Leading Exhibition & Convention Centre" de World Travel Awards; "Best Congress and Convention Centre, Middle East" de Business Destinations Travel Awards (vanity award); kaj "Best Convention Centre in Middle East" de MICE Report Awards en 2012.
Emil Tőry
Emil Tőry [tOri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tőry Emil estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis Spiesz.
Osová Bítýška
Osová Bítýška (Ossowa Bittischka) estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Žďár nad Sázavou. Ĉi tie vivas. Tra Osová Bítýška kondukas ŝoseo I/37 kaj fervojlinio Havlíčkův Brod - Křižanov - Brno, sur kiu estas establita fervoja haltejo Osová Bítýška.
Emil Tőry
Emil Spiesz naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio), li mortis la  en Budapeŝto.
Osová Bítýška
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1264.
Emil Tőry
Biografio
Emil Tőry akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1887, poste li plustudis en Berlino kaj Parizo. Hejmenveninta li malfermis atelieron. En 1892 li edziĝis, en la sekva jaroj filino naskiĝis. Ekde 1897 li instruis en la teknikuniversitato kiel privata instruisto, ekde 1906 eksterordinara instruisto. Ekde 1908 li laboris kune kun Móric Pogány.
Valle de Tobalina
Valle de Tobalina [BAlje detobaLIna] estas municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Las Merindades. La loknomo Valle de Tobalina povas esti komprenebla etimologie kiel Valo de Tobalina. La ĉefurbo de la municipo estas en Quintana-Martín Galíndez.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 157,49 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 901 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 44 loĝantojn el la jaro 1991. Ĝi distas 87 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj 35 km de Villarcayo, komarka ĉefurbo.
Ĝi limas sude kun La Bureba, okcidente kun la Merindad Cuesta Urria kaj oriente kun Miranda de Ebro. La municipo estas formata per 28 submunicipoj, nome la jenaj: Barcina del Barco, Bascuñuelos, Cuezva, Gabanes, Garoña, Herrán, Leciñana de Tobalina,  Lomana, Lozares de Tobalina, Mijaralengua, Montejo de Cebas, Montejo de San Miguel, Orbañanos, La Orden, Pangusión, Pedrosa de Tobalina, La Prada, Quintana María, Quintana Martín Galíndez, Ranedo-Promediano, La Revilla de Herrán, Rufrancos, San Martín de Don,  Santa María de Garoña, Santocildes, Valujera, Las Viadas kaj Villaescusa de Tobalina.
Krome estas jenaj dek loĝlokoj: Cormenzana, Hedeso, Imaña (senhoma), Pajares, Parayuelo (senhoma), Plágaro (senhoma), Promediano, Ranedo, Tobalinilla kaj Villanueva del Grillo (senhoma).
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La plej frua referenca dokumento klara, kiu indikas la reloĝadon de tiu teritorio, datas de la jaro 852 pri la fondo de la preĝejo de Sankta Marteno de Herrán (en la foto de la tabelo).
Ekde la jaro 860 ĝi estis sub la senjoreco de la grafo Rodrigo formante parton de la Graflando Kastilio, lima zono plena je fortikaĵoj kiuj protektis la areon el la islamanoj.​ Ekde la regado de Alfonso la 8-a la reloĝado plifirmiĝis per la kreado de gravaj monaĥejoj kiuj anstataŭis la malgrandajn pra-ermitejojn.
La areo suferis sekvojn de la Milito de Komunumoj de Kastilio, de la Milito de Hispana Sendependigo kaj de la Karlismaj Militoj.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, forstado) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj ĉevaloj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj.
Inter vidindaĵoj menciindas la Akvorezervejo de Sobrón (tuneloj), mezepokaj monaĥejoj kaj tomboj, preĝejoj kaj ermitejoj, Turo de Salazar, en Quintana-Martín Galíndez, kaj Natura Parko de Sierra Arcena kaj Montoj Obarenes.
Miklós Szegő
Miklós Szegő [miklOŝ segO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Szegő Miklós estis hungara kemiisto, laboratoriestro.
naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis en la jaro 2012.
Biografio
akiris kemian diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1944. Post la diplomo li eklaboris en la ĉefurba laktoproviza uzino, baldaŭ en ties laboratorio. Post jaroj li estis laboratoriestro. Li ellaboris plurajn desinfektilojn necesajn pri laktoproduktado kaj teknologion pri produkto de kazeino. Li ricevis premion en 1953, post du jaroj premion Kossuth.
Mihály Bozsi
Mihály Bozsi [mihAj boĵi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bozsi Mihály estis hungara naĝisto, akvopilkisto, dufoja olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Lia origina familia nomo estis Bozsiderácz [boĵiderAc].
Mihály Bozsi naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Mihály Bozsi maturiĝis en luterana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1929, baldaŭ li akiris juristan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Depost fino de sia sporta kariero li laboris en la administracio.
Sporta kariero
Unue li estis naĝisto ekde 1925. En la sekvaj jaroj li estis hungara ĉampiono sepfoje (4×200 m rapida, ankaŭ rivera naĝo (1935), teame inter 1928-1934). En 1934 li estis membro de la hungara naĝa teamo. Ekde 1928 li estis ankaŭ akvopilkisto. Inter 1930–1942 li estis hungara ĉampiono 12-foje (1930–1939, 1941-1942), dum li estis membro de la nacia teamo 62-foje. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1932 kaj Somera Olimpiko 1936 kun ora medalo. Ekde 1942 li estis internacia arbitraciisto, ankaŭ trejnisto, krome li havis postenon en la sporta vivo.
Kostusacoj
La kostusacoj (Costaceae) estas planta familio el unukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo zingibraloj (Zingiberales). Ĝi enhavas 7 genrojn kaj ĉirkaŭ 140 speciojn,. Ĝia tipa genro estas kostuso.
Etimologio
La nomo de la tipa genro Costus elvenas el la sanskrita nomo de tiu planto, kusta. En Esperanto, por ne konflikti kun la jam ekzistanta radiko kost/o, la esperantigo uzas la tutan latinan radikon kiel Esperantan radikon, farante "kostuso". El tio nature rezultas la familia nomo, kostusacoj.
György Bródy
György Bródy [djordj brOdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bródy György estis hungara akvopilkisto (golulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, komerca ataŝeo, negocisto.
György Bródy naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Johannesburg.
Biografio
György Bródy naskiĝis en juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en 1925 en sia naskiĝurbo, poste li studis en Svislando. Pro la kontraŭjudaj leĝoj dum la 2-a mondmilito li ne povis sportadi, eĉ en la lastaj 2 jaroj li estis trudlaboristo. Depost la milito li estis komerca ataŝeo eksterlande, sed en 1948 li ne venis hejmen, sed en Johannesburg li fondis uzinon pri fadenoj. Li ricevis 2 hungarajn premiojn (1936, 1947). Li mortis abrupte pro kormalsano.
Sporta kariero
Ekde sia aĝo 20 li estis membro de la hungara nacia teamo 74-foje kaj en 1928 li estis hungara ĉampiono. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1932 kaj Somera Olimpiko 1936 kun po unu oraj medaloj.
Lajos Tolnay (arkitekto)
Lajos Tolnay [lajoŝ tolnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tolnay Lajos estis hungara arkitekto.
Lajos Tolnay naskiĝis en 1933 en Budapeŝto, li mortis la.
Biografio
Lajos Tolnay akiris arkitekturan diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato en 1957. Post siaj studoj li laboris en arkitektura kooperativo, poste en ŝtata entrepreno inter 1971-1976 en firmao en Sopron. Inter 1976 kaj 1990 li denove projektis en Budapeŝto, en tiu periodo li estis oficejestro, ĉefarkitekto, eĉ loka partiestro. Depost la socialismo inter 1994-2003 li estis privata arkitekto. Li ricevis arkitekturan premion en 1970.
Helikoniacoj
La helikoniacoj (Heliconiaceae) estas planta familio el unukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo zingibraloj (Zingiberales). Ĝi enhavas ununuran genron (helikonio) kaj ĉirkaŭ 200 speciojn,.
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (13 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Frosta baseno
Frosta baseno estas loko, kie pro la malebena tereno, la gravita efiko dreniĝas el la deklivoj kaj akumuliĝas malvarma aero, kiu estas pli peza ol varma aero. La gravita forfluo de malvarma aero sur la deklivoj nomiĝas katabata vento, kaj ĝi okazas en ĝenerale senventaj kaj klaraj noktoj en la valoj aŭ sur dekliva tereno. La malvarma aero inundas la basenon kaj kreas tiel nomatan malvarmaeran lagon, kaj se la sunlumo kaj vento ne havas sufiĉan intensecon, ĝi ne miksiĝas kun la pli varma aero, kiu estas pli alta. La kreado de la lago estas malkaŝita - post kiam la aero malvarmiĝis ĝis la rosopunkto - per malalta tera nebulo, kiu povas leviĝi poste. Ĉe la fundo de la frosta baseno, la tavolo de malvarma aero atingas plurajn metrojn aŭ pli. La malvarma aero en la baseno povas resti preskaŭ senmova dum pluraj tagoj. Frostbasenoj povas preni la formon de glaĉera vaporkaldrono, platigita kaj malprofunda valo kaj similaj. En la frostaj basenoj okazas vintre ekstremaj frostoj, kaj foje frostas somere, precipe en klaraj kaj trankvilaj noktoj, kio signifas temperaturon de du metroj super la grundo, ne nur surgrunda frosto. Frosto-epizodoj okazas dum la radiadspeco de nokta vetero, kiam la grunda tavolo de aero malvarmiĝas rapide kaj plenigas la basenon.
Apero de frostaj basenoj
En Ĉeĥio al la frostbasenoj apartenas Jizerka en Jizera montaro, Jezerní slať, Rokytská slať, Lusena valo kaj Horská Kvilda en Šumava, Šindelová en Ercmontaro, Adršpachaj kaj Teplicaj rokoj (ravino Siberio).
Metafizika (gazeto)
Metafizika (Metafizika In­ter­national Journal of Philosophy and Interdisciplinary Studies) — internacia revuo pri filozofiaj kaj interfakaj studoj publikigita en la Respubliko de Azerbajĝano. Ĝi provizas legantojn per sciencaj artikoloj rilataj al Azerbajĝano kaj mondfilozofio, historio, kulturo, literaturo, arto kaj aliaj sciencokampoj.
János Kárpáti
János Kárpáti [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kárpáti János estis hungara muziksciencisto, bibliotekisto, titulara altlerneja instruisto. Lia unua edzino estis Zsuzsa Bíró, ilia pli konata filo estis Péter Kárpáti.
Metafizika (gazeto)
Historio
Metafizika revuo estis registrita ĉe la Justicministerio de la Respubliko de Azerbajĝano en 2017 sub numero 4144. "Filozofio kaj interfaka" estas internacia filozofia kaj interfaka scienca revuo en la kampo de sciencoj en la Respubliko de Azerbajĝano.
Miklós Turek
Biografio
Miklós Turek akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 2000. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Kerényi kaj Péter Huszti. Komence li apartenis al Teatro Madách (1999-2000), Gaja Teatro (2000), Nacia Teatro (Győr) (2000-2004). En 2004 li prezentis memstaran spektaklon pri György Faludy, baldaŭ pri Attila József, Miklós Radnóti kaj Sándor Petőfi. Ili estis prezentitaj ankaŭ eksterlande antaŭ hungara publiko. Li ricevis kelkajn premiojn.
János Kárpáti
János Kárpáti naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la.
Metafizika (gazeto)
Lingvoj
Metafizika revuo estas eldonita 4 fojojn jare. Ĉiuj artikoloj en la revuo en azerbajĝana, turka, rusa, angla, persa kaj araba lingvoj estas akceptitaj kaj presitaj se ili ricevas pozitivan opinion de spertuloj.
Kampoj de Scienco
Per la decido de la Prezidantaro de la Higher Attestation Commission sub la Prezidanto de la Respubliko de Azerbajĝano, "Metafiziko" revuo estis inkludita en la listo de periodaj sciencaj publikaĵoj rekomenditaj por la publikigo de la ĉefaj rezultoj de disertaĵoj en la Respubliko de Azerbajĝano pri Filozofio kaj Sociologio, Politikaj Sciencoj kaj Pedagogio.
Celo
La Journal of Metaphysics organizis sian agadon laŭ la leĝoj de la Respubliko de Azerbajĝano, sia propra statuto kaj la postuloj de internaciaj normoj. La ĉefa celo de la revuo estas fari indajn kontribuojn al la evoluo de scienco, alkutimigi la sciencan komunumon kun ili kovrante la esplorojn faritajn en filozofio, teologio, sociologio, psikologio, historio, filologio, pedagogio, juro, politikaj kaj ekonomiaj sciencoj sur ĝiaj paĝoj, kaj familiarigi la sciencan komunumon kun la problemoj kiuj povas konduki al vastaj sciencaj diskutoj. Ĝi devas kontribui al la larĝa disvastigo de la rezultoj de esplorado sur la nivelo de interfaka aliro, esplorado pri la paradigmoj kaj novigoj de scienco, kiuj kreos sciencan diskuton inter sciencistoj kaj esploristoj.
Marantacoj
La marantacoj (Marantaceae) estas planta familio el unukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo zingibraloj (Zingiberales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 30 genrojn kaj preskaŭ 600 speciojn,. Ĝia tipa genro estas maranto.
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (13 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
René Gainville
René Gainville, estis franca reĝisoro, scenaristo, produktoro. Lia origina nomo estis René Jacques Froc de Géninville, foje lia pseŭdonimo estis Catherine Balogh.
Biografio
René Gainville maturiĝis en sia naskiĝurbo. Post la 2-a mondmilito li translokiĝis al Parizo, kie li akiris reĝisoran diplomon, pli poste li estis partoprenanto de la franca filma industrio. Lia edzino en:Anne Vernon naskis filinon.
Sklené (distrikto Žďár nad Sázavou)
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1407.
Aluminia oksido hidroksido
Aluminia oksido-hidroksido aŭ oksido-hidroksido de aluminio estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratigado de la aluminia (III) oksido aŭ hidrolizo de aluminiaj (II) saloj. Aluminia oksido-hidroksido estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo kaj uzata en kemiaj sintezoj. Aluminia oksido-hidroksido prezentas tri hidroksilajn grupojn ligitajn al aluminiatomo. Ĝi konsistas je 1 aluminiatomo, 3 hidrogenatomoj kaj 3 oksigenatomoj.
Loviacoj
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (13 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Gerhard Domagk
Gerhard Johannes Paul DOMAGK (Lagow, Brandenburgio, 30-a de Oktobro 1895 - Burgberg, 24-a de Aprilo 1964) estis germana patologo kaj bakteriologo kiu ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1939.
Kariero
Al Domagk oni atribuis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino pro la malkovro de la sulfonamido Prontosil, nome unua drogo utila kontraŭ la bakteriaj infektoj. Li estis devigita de la nazia reĝimo malakcepti la premion, sed li finfine ricevis la honoron en 1947. Post la Dua Mondmilito, li enkondukis la uzadon de la tiosemikarbazono en la traktado de la tuberkulozo. Li laboris ankaŭ en la fako de la kemiterapio kontraŭ kancero, laboro kiun li pluigis ĝis sia emeritiĝo en 1960.
Li estis aŭtoro de nombraj verkoj, inter kiuj menciindas Pathologische Anatomie und Chemotherapie der Infektionskrankheiten (Patologia anatomio kaj kemiterapio de la infektaj malsanoj, 1947).
Ive
Ive (hangule: 아이브; japane: アイヴ; stiligita kiel IVE, estas ina sud-korea grupo formita de Starship Entertainment. La grupo konsistas el ses membroj: Gaeul, Yujin, Rei, Wonyoung, Liz kaj Leeseo. La grupo debutis la 1-an Decembro 2021, kun disketo titolita Eleven kaj ĝia mem-titolita plumbunuopaĵo.
Nomo
La nomo de la grupo estas akronimo de la anglalingva frazo «I've» (I have) (esperante: Mi havas) kaj tio reprezentas la intencon de la membroj de la grupo montri al la publiko ĉion, kion ili havas por proponi.
Laŭro de la Akademio de Esperanto
La Laŭro de la Akademio de Esperanto, aŭ simple la Laŭro de la Akademio estas premio kiun la Akademio de Esperanto «donas al la aŭtoroj de la plej bonaj aperintaj verkoj». Endas ke la libro estu arte signifa, lingve perfekta kaj kontribuanta al la evoluigo de la Esperantlingva kulturo.
Jam en fruaj tempoj la Akademio de Esperanto atribuadis al verkistoj premiojn; sed la premio estis aljuĝita la unuan fojon en 2021 en Zamenhof-tago (la 15-a de decembro).
Regularo
En la jaro 2021, Akademio de Esperanto starigas renovigis la premion “Laŭro de la Akademio” laŭ la jenaj artikoloj:
'''Art. 1 –''' La premio konsistas el diplomo kaj pago de 100 € al la aŭtoro. Ĝi estas aljuĝebla al libro en Esperanto eldonita maksimume kvin jarojn antaŭ la limdato por konsiderado. La verko premiita devas plenumi la sekvajn kriteriojn: esti arte signifa, lingve perfekta kaj evidente kontribui al evoluigo de esperantlingva kulturo.
'''Art. 2 –''' La premiota libro devas esti oficiale publikigita en papera aŭ elektronika formo kaj libere akirebla en komune atingeblaj libroservoj aŭ distribuejoj de elektronikaj eldonoj.
'''Art. 3 –''' La ĵurio, funkcianta en la nomo de Akademio de Esperanto, konsistas el minimume 5 membroj aprobitaj de la Akademio laŭ propono de la Sekcio pri Literaturo. Aprobo de nova ĵurio okazas dum la du monatoj post la anonco de la antaŭa premio. Verkoj de ĵurianoj ne estas premieblaj.
'''Art. 6 –''' Ĉiujare estas aljuĝata ne pli ol unu premio “Laŭro de la Akademio”. Libro proponita sed ne ricevinta premion en la kuranta jaro povas ricevi la premion poste. Libro de la sama aŭtoro povas ricevi la premion ne pli ofte ol unufoje dum 5 jaroj.
Sakura Miyawaki
Sakura Miyawaki (宮脇 咲良 Miyawaki Sakura, Kagoŝima, gubernio Kagoŝima, Japanio, 19-an Marto 1998) estas japana kantisto kaj aktorino. Ŝi estis membro de la japana idolgrupo HKT48 kaj de la sudkorea-japana knabina grupo Iz*One de oktobro 2018 ĝis aprilo 2021. Ŝi estas nuntempe membro de Le Sserafim, sub la firmao Source Music.
Laŭro de la Akademio de Esperanto
Regularo
'''Art. 7 –''' La rezultoj estas anoncataj la 15-an de Decembro, en la Tago de la Esperanto-Libro.
Historio
Laŭ «Historio de la Akademio de Esperanto» de Carlo Minnaja, la sinsekvo de la premiitaj verkoj estas jena:
Post la jaro 1930ª
Post 1930 premioj ne plu estis atribuataj, jen pro manko de konkursantoj, jen ankaŭ tial, ke la regularo postulis, ke la eldonejo sendu senpagajn juĝekzemplerojn (tiutempe paperajn) al la akademianoj (tiutempe maksimume dek ok) kaj tio estis iom peza por la eldonejoj. Sinsekvaj ŝangoj de la statuto de la Akademio ĉiam antaŭvidis la eblecon doni premion aŭ laŭdan mencion por la plej bonaj aperintaj verkoj. Post la reorganiziĝo de la lingvaj institucioj, ankaŭ la nova statuto de la Akademio (1948) antaŭvidas eblecon doni premiojn. Tiu ebleco estis unuafoje aplikita nur en 2021 kun nova regularo, kiu antaŭvidas unu solan premion ĉiujare por verko aperinta en la lasta jarkvino. La ĵurio, aganta nome de la tuta Akademio kaj ŝanĝebla ĉiujare, por la jaro 2021 konsistis el Carlo Minnaja (prezidanto), Javier Alcalde, Edmund Grimley Evans, Nikolao Gudskov, Jesper Jacobsen, Valentin Melnikov, Barbara Pietrzak.
Germanio en la Somera Olimpiko 1996
Kunordigis la teamon la Germana Olimpika Sporta Asocio.
Germanio en la Somera Olimpiko 1932
Kunordigis la teamon la Germana Olimpika Komitato, intertempe nomata Germana Olimpika Sporta Asocio.
Nipahvirusa infekto
Nipahvirusa infekto estas malsano kaŭzita de danĝera viruso. Ĉi tiu viruso apartenas al la familio de paramiksaj virusoj (lat. Paramyxoviridae) kaj kaŭzas severan malsanon en homoj. Pli ol duono de ĉiuj pacientoj mortas. La viruso estas disvastigita de frukto-manĝantaj kiropteroj.
Mihály Tomcsányi (pli juna)
Mihály Tomcsányi (pli juna) [mihAj tomĉAnji], cirile Михайло Михайлович Томчаній [mihajlo mihajloviĉ tomĉanij] laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Ifj. Tomcsányi Mihály''' estas hungara arkitekto, grafikisto. Mihály Tomcsányi naskiĝis la en Uĵhorodo (Sovetunio, nuntempe en Ukrainio).
Biografio
Mihály Tomcsányi apartenis al la hungara minoritato en Sovetunio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1964, poste li akiris arkitekturan diplomon en universitato en Kievo en 1971. Li laboris en instituto ĝis 1980, poste ĝuste jardekon li estis ĉefarkitekto de Uĵhorodo. En 1991 li translokiĝis al Hungario, kie li same estis arkitekto. Li ankaŭ ilustris pli ol 50 librojn. Li havas edzinon, kiu naskis filon.
Bätterkinden (stacidomo)
Bätterkinden estas fervoja stacidomo en Bätterkinden, Svislando.
Germanio en la Somera Olimpiko 1992
Kunordigis la teamon la Germana Olimpika Sporta Asocio.
Germanio en la Somera Olimpiko 1952
En la teamo partoprenis nur sportistoj de okcidenta Germanio (FRG), ĉar la registaro de orienta Germanio malpermesis al siaj sportistoj partopreni la komunan germanan teamon: tamen ekde 1956 doniĝis tiu permeso. Kunordigis la teamon la Germana Olimpika Komitato, intertempe nomata Germana Olimpika Sporta Asocio.
Fenetila izocianato
2-Fenetila izocianato aŭ C6H5-CH2-CH2-N=C=O estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la izocianata acido kaj fenetila alkoholo. Fenetila izocianato estas kemia reakciaĵo, uzata en la produktado de izocianatoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenetila izocianato estas malmulte solvebla en akvo, sed tre solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenetila izocianato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Germanio en la Somera Olimpiko 1912
Kunordigis la teamon la Germana Olimpika Komitato, intertempe nomata Germana Olimpika Sporta Asocio, kiu jam fondiĝis en 1895, antaŭ la unua moderna olimpiko.
Schalunen (stacidomo)
Schalunen estas fervoja stacidomo en Schalunen, Svislando.
Germanio en la Somera Olimpiko 1900
Kunordigis la teamon la Germana Olimpika Komitato, intertempe nomata Germana Olimpika Sporta Asocio, kiu jam fondiĝis en 1895, antaŭ la unua moderna olimpiko.
Germanio en la Somera Olimpiko 1904
Kunordigis la teamon la Germana Olimpika Komitato, intertempe nomata Germana Olimpika Sporta Asocio, kiu jam fondiĝis en 1895, antaŭ la unua moderna olimpiko.