cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Samarkando
La maŭzoleo Gur-Emir
La tombojn, inter kiuj konturiĝas bela nefrita tomboŝtono de Temur, ĉirkaŭas aĵura marmora krado. Ĉi tie oni enterigis ankaŭ la filojn de Temur – Ŝahruh kaj Miranŝah, lian nepon Ulugbek, la spiritan mentoron Mir Sejid Bereke kaj aliajn. Sub la ĉefa halo estas kripto kun la tomboj, estigitaj dum la tempoj de Ŝahruh kaj Ulugbek. En la halo de la maŭzoleo ĉiuj tomboj estas kopiitaj je sarkofagoj el marmoro.
En la 20-a jarcento la maŭzoleo de Gur-Emir estis plurfoje restaŭrita, ĉefe lige kun la celebrado de la 660-jara jubileo de Amir Temur, okazinta en 1996 sub la alta protektado de Unesko.
La placo Registan
Madrasa Sher Dor, placo Registan estas antikva forumo de Samarkando, modelo de urboplanado en mezepoka Oriento, estas la placo Registan. Dum la epoko de Temur ĉi tie troviĝis centra bazaro, al kiu gvidis ses ĉefaj stratoj. Poste dum la regado de Ulugbek la placo akiris solen-oficialan funkcion. Sur ĝi okazis militistaj paradoj, oni anoncis ukazojn, plenumis publikajn ekzekutojn. En la 15-a kaj 16-a jarcentoj sur la placo estis konstruitaj karavan-serajloj, moskeoj kaj madrasoj (islamaj lernejoj).
En la jaroj 1417 ĝis 1420 nepo de Temur, Ulugbek, reganto kaj sciencisto, fondis universitaton, kiu estas konata kiel la medreseo de Ulugbek. Ĉi tie oni instruis ne nur teologion, sed ankaŭ matematikon, astronomion, filozofion kaj retorikon. Tiutempe Samarkando akiris famon de unu el la plej elstaraj centroj de scienco kaj kulturo.
La medreseo de Ulugbek frontas la placon per majesta portalo kun ogivo. Ĉe la anguloj staras minaretoj pli ol 30 metrojn altaj. Mozaika panelo super la enireja arko estas dekorita per stiligitaj ornamaĵoj geometriaj. Malantaŭ la portalo situas kvadratforma interna korto (30 m x 30 m), kiu inkluzivas moskeon, lernoĉambrojn kaj kelojn, en kiuj loĝis studentoj. La medreseo estis unu el la plej bonaj ekleziaj universitatoj de islama Oriento en la 15-a jarcento. Ulugbek mem lekciis en ĝi kaj gvidis disputojn kun studentoj kaj sciencistoj.
Vidalvide al la mederso de Ulugbek, spegule ripetante ĝian ĉefan fasadon, altiĝas la medreseo Ŝer-Dor (1619-1636), konstruita sur la placo laŭ ordono de Jalangtuŝ Bahodur Bij. Arkitekto de la medreseo estis Abul Ĝabbar, kaj pentristo estis Muhammad Abbas. Ege belas la ornamo de la plata portala arko kun nigrahara radianta suno homvizaĝa kaj tigro-aspekta leono, postkuranta blankan damaon. Tiu ĉi dekoro fakte donis la nomon al la medreseo Ŝer-Dor, kio signifas havanta leonojn.
Dek jarojn poste, kvazaŭ por kunigi la du medersojn, Jalangtuŝ Bahodur Bij ordonis konstrui inter ili mirigan laŭ ties luksa dekoro medreseon Tilla-Kari (1646-1660). Tiel ekestis la unika arkitektura ensemblo Registan. Krom ĝia ĉefa destino – loko por edukado de studentoj, Tilla-Kari rolis ankaŭ kiel moskeo. Ĝi havas duetaĝan fasadon, vastan korton kun kvar galerioj kaj studentaj loĝĉambroj. En la okcidenta parto de la korto situas la moskeo, kies ĉefa halo estas riĉe orumita. De ĝi devenas la nomo de la medreseo „Tilla-Kari” (kovrita per oro). La tuto de la tri medreseoj estas unika ekzemplo de urba konstruarto kaj arkitektura planado de ĉefa urba placo. Vespere ĉi tie multas turistoj kaj urbanoj, kiuj venas ĉi tien ĝui la mirindan vidaĵon kaj rigardi originalan lumsonan spektaklon, La koro de Samarkando. En ĝi sonas nacia muziko, la placo estas varie lumigata per diverskoloraj lumĵetiloj. Registan kvazaŭ reviviĝas kaj la monumentoj mem plenvoĉe „rakontas” pri si kaj pri la longa kaj drameca historio de Samarkando.
Bibi-Ĥanim: la moskeo de Temur
La vendreda moskeo de Temur estis unu el ĉefaj arkitekturaj objektoj en la urboj. Tiutempe en la arkitekturo de Centra Azio formiĝis monumenta parad-stilo. Pri tio ĉi klare atestas la surskribo sur la portalo de Ak-Saraj, palaco de Temur en la urbo Ŝahrisabz: „Se vi dubas pri nia majesteco, rigardu niajn konstruaĵojn”.
En la 14-a jarcento oni konstruis la unuan moskeon en la citadelo apud Afrosiab. Por plezurigi Dion, Temur decidis konstruigi novan, grandan moskeon en monumentaj formoj. Lin inspiris moskeo, kiun li vidis dum sia militiro al Hindio en 1399. Tial arkitektoj ricevis la ordonon projekti la moskeon kun pli majesta kaj pli riĉa dekoracio. Temur donacis trezorojn, alportitajn el Hindio, kaj ankaŭ elefantojn, kiuj estis uzataj por transporto de ŝtonoj por paneloj kaj por pli ol 400 ŝton-kolonoj. La moskeo estis finkonstruita en 1403-1404. Ĉiuvendrede ĉi tie kolektiĝis la tuta vira loĝantaro de la urbo. La enirejo de la moskeo estas monumenta portalo 36 metrojn alta kaj 46 metrojn larĝa, kiu kondukis al vasta korto (54 m x 76 m). La kupolo de Bibi-Ĥanim ĉiam mirigis la samtempulojn pro sia majesteco kaj alteco. Ĝuste pri ĝi oni skribis: „La kupolo (de la moskeo) estus unika, se la ĉielo ne estus ĝia kopio; ties arko estus ununura, se la Lakta Vojo ne estus ĝia parulo”.
Siatempe Bibi-Ĥanim estis la plej granda moskeo en Centra Azio kaj unu el la plej grandaj en la islama mondo. Ĝiaj muroj atingas longon de 167 metroj, kaj la larĝo de la konstruaĵo ampleksas 109 metrojn.
La arkitektura ensemblo Ŝah-i-Zinda
Post la mongola invado en la 13-a jarcento kaj detruo de Samarkando la urbo movis sin malsupren. Ĝuste tiam sur la suda deklivo de Afrosiab aperis la ĉeno de maŭzoleoj, kiuj formas la nekropolan ensemblon Ŝah-i-Zinda, unikan en la islama Oriento. La ensemblo formiĝis dum preskaŭ naŭ jarcentoj, kaj nuntempe ĝi inkluzivas pli ol 20 diverstempajn konstruaĵojn. La unuaj datiĝas de la 11-a kaj 12-a jarcentoj, sed el ili konserviĝis nur la fundamentoj (fragmentoj de muroj kaj kriptoj).
La arkitektura ensemblo ekestis sur la loko de adorejo, kie laŭlegende estas enterigita Kusam ibn Abbas, kunaganto kaj kuzo de la profeto Mahometo. Kusam estis unu el la unuaj misiistoj de islamo en Centra Azio. La nomo „Ŝahi-Zinda” (viva caro) estas ligita kun la popola legendo pri paganaj triboj, atakintaj la regimenton de Kusam dum la preĝo, kiu laŭ preskriboj de islamo neniam devas esti interrompata. Oni mortigis ĉiujn kaj senkapigis Kusam, tamen laŭ legendo li prenis sian kapon en siajn manojn kaj descendis en puton, kiu neatendite aperis antaŭ li. Onidire li pluvivas en paradizo. La ŝtuparforma ceramika tomboŝtono de Kusam ibn Abbas havas kvar tavolojn, kovritajn per reliefaj majolikaj kaheloj kun tre riĉa plant-ornamo. Sur la randoj de la tomboŝtono videblas orumitaj skribaĵoj el la Korano kaj mallongaj instruaj frazoj pri la agoj kaj eldiroj de la profeto Mahometo (haditoj). Super la pordo de la maŭzoleo legeblas: „La pordego al paradizo estas malfermita al ĉiuj homoj”.
Ŝah-i-Zinda fakte estas kreaĵo de la arkitektura skolo de Samarkando kaj Centra Azio dum ties formiĝo kaj evoluo.
La maŭzoleo de Hoĝa Danijar
La maŭzoleo de Hoĝa Danijar estas unu el la plej gravaj kultlokoj en Samarkando. Gravas, ke ĝi estas egale respektata de islamanoj, kristanoj kaj hebreoj. Danijar, Daniil, Daniel estas la nomoj de tiu sanktulo. La saĝeco de Danielo estas traktata kiel dia donaco pro pieco.
La observatorio de Ulugbek
Mirzo Ulugbek (kies vera nomo estas Muhammad Taragaj, 1394-1449) famiĝis ne nur kiel la kreinto de astronomia skolo en Samarkando, sed ankaŭ kiel la fondinto de la observatorio, en kiu laboris talentaj astronomoj kiel Kazi-Zade Rumi, Gijasuddin Ĝemŝid, Ali Kuŝĉi kaj aliaj. En 1428-1429 oni konstruis la majestan observatorion, en kiu Ulugbek sukcesis instali tiutempe la plej modernajn instrumentojn. Kiel skribis Zahiriddin Babur, „sur la altaĵo Kuhak Mirzo Ulugbek konstruigis altegan konstruaĵon de la observatorio por kompilado de la astronomiaj tabeloj”. Laŭ Babur ĝi estis trietaĝa cilindroforma konstruaĵo, kovrita per belegaj kaheloj. Ĝia diametro ampleksis 46 metrojn, ĝi altis ne malpli ol 30 metrojn kaj enhavis grandiozan instrumenton – marmoran sekstanton, per kiu oni observis la sunon, lunon kaj planedojn.
Elstara atingo de samarkandaj astronomoj sub la gvido de Ulugbek estis la de ili kompilita stela katalogo Ziĝi Guragani (1437), kiu estas konata kiel stelaj tabeloj de Ulugbek. Ulugbek mem skribis: „Ĉio, kion observoj kaj sperto eksciis pri la movado de la planedoj, estas transdonita por konservo al tiu ĉi libro”. En la verko oni resumis la bazon de astronomiaj esploroj, faritaj de la orientaj sciencistoj dum multaj jarcentoj. Ties ĉefa valoro konsistas en tio, ke en la verko estas determinitaj la koordinatoj de 1018 steloj. Ulugbek ankaŭ malkovris proksimume 200 antaŭe nekonatajn stelojn. Dum kelkaj jarcentoj la tabeloj estis nesupereblaj laŭ precizeco.
Internacia muzeo de paco kaj solidaro
La internacia Muzeo por Paco kaj Solidaro estis fondita en la 1980-aj jaroj de Anatoli Ionesov, loka esperantisto, en Samarkando. Ĝi ricevis la honoran titolon "popola muzeo" de la uzbeka ministro pri kulturo.
La muzeo estas membro de la Internacia Oficejo de la Paco en Ĝenevo, Svislando kaj de la internacia reto de muzeoj por paco.
Honore al la Internacia Jardeko de UN por Proksimigo de Kulturoj, estas planata e en 2018 la okazigo de ampleksa libro-ilustra ekspozicio "Esperanto proksimigas popolojn kaj kulturojn" en la la Samarkand-regiona centra biblioteko A.S. Puŝkin, nuntempe la plej ampleksa kolekto de Esperanto-literaturo en Uzbekio.
Vidu ankaŭ
Eŭrazia Stepo
Gyula Szathmáry
SZATHMÁRY Gyula [satma:ri] estis rumania hungara lernolibroverkisto. Li naskiĝis en Battonya 26-an de februaro 1912 kaj mortis en Aiud la 17-an de aprilo 1969.
Janka Sólyom
Janka Sólyom [ŝOjom], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sólyom Janka estis hungara aktoro, kanzonisto. Ŝia origina familia nomo estis Schlom [ŝlom].
Janka Schlom naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Janka Sólyom akiris diplomon en Akademio pri Teatro en 1921, sed ŝi jam kantis en Nacia Teatro (Szeged) en 1919. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Csokonai (Debrecen), sed ŝi tre frue iĝis talenta kanzonisto de kabaredoj (laŭ la kutimoj ankaŭ en kinejoj kaj kafejoj) en Budapeŝto. En 1950 ŝi edziniĝis kaj ŝia nomo oficiale ŝanĝiĝis al Teleki Józsefné. Inter 1955-1966 ŝi havis rolojn en Gaja Scenejo, poste ŝi pensiuliĝis, en 1967 ŝi vidviniĝis.
Nebamun
Nebamun estis egiptuja veziro en la 13-a jc. a.K., ĉe fino de la 18-a kaj komenco de la 19-a dinastio. Lia ofica regiono estis Malsupra Egiptujo. Li oficis dum regado de Haremhab ĝis la unua regjaro de Ramses la 2-a
Nebamun estis filo de pastro Ramose kaj iu certa Ŝeritra. Li devenas el la egipta Abydos, estas menciita en fakturo, tombeja surskribaĵo, sur monumentoj.
Encyclopaedia Judaica
La Encyclopaedia Judaica ("Enciklopedio Judisma", אנציקלופדיה יודאיקה) estas 26-voluma anglalingva enciklopedio de la juda popolo kaj de judismo. Ĝi kovras diversajn areojn de la juda mondo kaj civilizo, inkluzive de juda historio de ĉiuj epokoj, kulturo, judaj festotagoj, hebrea lingvo, Torao, kaj la sistemo de religiaj instruoj nomata Halaĥo. Publikigita origine en 1971, laŭ la stato de 2010 ĝi aperis en du eldonoj akompanitaj per kelkaj revizioj.
La anglalingva enciklopedio Judaica estis eldonita ankaŭ sur lumdiskego. La lumdiskega versio estis plibonigita per almenaŭ 100 000 hiperligiloj kaj pluraj aliaj trajtoj, inkluzive de filmetoj, serioj de sinsekve montrataj fotoj, mapoj, muzikaĵoj kaj prononcekzemploj de hebreaj nomoj. Dum la lumdiskega versio estas ankoraŭ disponebla, la eldonistoj nuligis ĝian estontan aktualigon kaj reeldonon.
Moftin
Moftin estas komunumo en distrikto Satu Mare en Rumanio. Ĝia administra sidejo estas en Moftinu Mic.
Administre Moftin konsistas el Domănești, Ghilvaci, Ghirolt, Istrău, Moftinu Mare, Moftinu Mic kaj Sânmiclăuș.
En la censo de 2002 la 4.328 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn :
Tra la komunumo pasas la fervojo inter Carei kaj Satu Mare kun haltejoj "Moftin" kaj "Domănești". Tra Moftinu Mic pasas la nacia vojo DN19, same inter Carei kaj Satu Mare. La distriktaj vojoj 195B kaj 195C ligas la partojn de la komunumo.
Inter Moftinu Mic kaj Domănești fluas rivereto Crasna kaj situas lago Moftinu, ĉirkaŭ 1,5 km longa.
Magvaria cikonio
La Magvaria cikonio aŭ Amerika cikonio (Ciconia maguari) estas la ununura cikonio el la familio Cikoniedoj kiu vivas for de la Malnova Mondo, tio estas Eŭrazio kaj Afriko, nome en Sudameriko, el Kolombio ĝis norda triono de Argentino. Ĝi loĝas nature proksime de herbejoj, laŭsezone inunditaj prerioj, marĉoj kaj lagetoj aŭ terkulturaj kampoj. Nome ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Gujanoj, Paragvajo, Urugvajo, kaj Venezuelo. Ĝi estas vaganto en Ĉilio, Trinidado, la insuloj Malvinoj kaj probable Peruo.
Aspekto
Tiu Amerika cikonio estas granda vadbirdo (1 m alta) kiu sufiĉe similas al siaj parencaj eŭropa kaj orienta cikonioj, nome ĝi havas blankan plumaron escepte de flugiloj kiuj estas nigraj en sia pinta duono. Same ili havas ruĝajn krurojn. Tamen la beko estas ruĝa kiel tiu de eŭropaj cikonioj sed pli fortika ĉebaze kaj iom grizverda en sia unua duono, neniam tiom brilruĝa. Krome la Magvaria cikonio montras klare videblan ruĝan makulon senpluman antaŭ la beko kaj ĉirkaŭ la okulo, kiu estas flava kaj ne nigra kiel tiu de eŭropaj cikonioj.
Ĝi estas pli granda eol sia plej proksima parenco, la Blanka cikonio (Ciconia ciconia) kaj estas intermeza inter la du cikonioj kun kiuj ĝi kunvivas, nome la Jabiruo kaj la Amerika mikterio. Ĝi estas 114–132 cm longa, 97-120 cm alta kaj 160-180 cm inter flugiloj. Pezo estas 3.4-4.54 kg, kaj maskloj estas iomete pli grandaj ol inoj.
Reproduktado
Reproduktado komencas per pariĝaj ceremonioj kiu estas necesaj ĉefe en kolonio. Poste la paro loĝos ĉu solece ĉu kolonie. Tiu cikonio – diference de siaj malnovmondaj parencoj – nestas surgrunde kaj ne surarbe au sur konstruaĵoj au simile kiel tiuj. La nesto estas konstruata el junkoj ĉu proksime de lageto inter herboj randaj aŭ eĉ ene de la lago tiamaniere ke la alteco de la nesto superas la akvaltecon. Ĝi estas kun 1,20 al 1,30 m de diametro ekstera kaj 45 cm interne.
Inoj demetas 3 blankajn ovojn 75 x 54 mm grandajn inter aŭgusto kaj novembro, depende de la regiono kaj alteco. La kovadon faras ambaŭ gepatroj dum unu monato. Poste eloviĝas la idoj kiuj kiam kreskas estas tre malsimilaj al gepatroj kun bekoj kaj kruroj nigraj sed ankaŭ nigraj plumaroj ĉekape kaj ĝenerale super la komenca blanka plumaro. Nur kiam ili estas ĉirkaŭ okmonataj similas al plenkreskuloj. Post la reproduktado la birdoj disiĝas. La gepatroj nutras ilin per fiŝetoj kaj aliaj malgrandaj manĝeroj.
Kutimoj
Estas gregema specio, kiu formas arojn ne tre multnombraj ĝenerale, sed foje ĝis centoj da individuoj se estas sekego. Ili flugas altege kaj faras cirklojn danke al termikoj (ascenda varma aero).
La Magvaria cikonio ne estas tiom regula en migrado, pariĝado kaj nestado kiel siaj eŭropaj parencoj. Tamen ili manĝas sammaniere ranojn, reptiliojn, insektojn, birdidojn, etajn mamulojn, ktp. Akvajn bestetojn manĝas ĉeakve kompreneble, sed tiuj birdoj nutras sin eĉ en sekaj zonoj malsimile al ardeoj, ibisoj, ktp.
Distribuado kaj konservado
Ili loĝas en humidejaj regionoj de zonoj kaj tropikaj kaj subtropikaj de Ameriko, kun teritorio ĉirkaŭkalkulata je 5.200.000 km². Ties populacio estas inter 50 kaj 100 miloj da ekzempleroj. La ununura minaco identigita estas habitatodetruo, sed ne aspektas en tuja risko.
Dua respubliko de Ĉeĥoslovakio
Dua respubliko de Ĉeĥoslovakio estas nocio por politika sistemo de Ĉeĥoslovakio en periodo ekde la 1-a de oktobro 1938 ĝis la 14-a de marto 1939. Ĝi daŭris do nur 167 tagojn. Ĝi sekvis post la unua respubliko en 1918 ĝis 1938. Tiu ĉi nomigo estis verŝajne derivita de Francio, kie la respublikoj estas numeritaj de Granda franca revolucio.
La dua respubliko estis sole torso de la 1-a respubliko - de armilfabrika grandpotenco kaj de unu el la plej riĉaj landoj de la mondo kaj unusola demokratio en Mez-Eŭropo.
Antaŭaj eventoj
Post la unua mondmilito, kiu finiĝis en la jaro 1918, estiĝis Ĉeĥoslovakio; ŝtato etendiĝanta sur teritorio de Bohemio, Moravio, parto de Silezio, Slovakio kaj Karpata Rutenio. Sed tiu ĉi ŝtato havis grandajn problemojn kun minoritatoj - kun germanoj kaj hungaroj. Post la monda bankroto de ekonomiko en 1929 estis plej multe trafitaj ŝtatoj de Eŭropo - ĉefe tiuj, kiuj plej multe komercis - kaj ĉefe Germanio.
Post tio, kiam tie Adolf Hitler en 1933 venis al potenco, li enpraktikigis naziismon, Germanio ĉesis pagi reparaciojn, ĝi okupis malarmigitan Vestfalion kaj komencis konstrui armeon, kiu havis tiam nur 100000 virojn. Unu el sopiroj de Hitler estis krei grandan ŝtaton de germane parolantaj loĝantoj. Sed tiu ĉi strategio kunpuŝiĝis kun problemo - tiuj ĉi loĝantoj estis loĝantoj ne nur de Germanio, sed ankaŭ de Aŭstrio kaj Ĉeĥoslovakio - ĈSR. Tial Hitler envicigis Aŭstrion en Germanion (anekso en 1938) dum ĝojkriado de aŭstroj kaj rigardado kaj de Unuiĝinta Reĝlando. Poste li turniĝis al Ĉeĥoslovakio kun postulo pri rezigno de Sudetoj al Germanio. Sudetoj estas nomo de limregiona teritorio de Ĉeĥoslovakio, kie tiam troviĝis ne nur 3,5 milionoj da germanoj, sed ankaŭ kvanto de industrio kaj moderna sistemo de limregionaj fortikaĵoj. Plimulto de lokaj, la t.n. sudetaj germanoj estis fascinataj pro Hitler kaj la naziismo. Ilia premo pere de ilia politika partio SdP kaj ties prezidanto Konrad Henlein pligradiĝis kaj ĝi ekgradis ĝis provo je ribelo, sed kiu estis subpremita; SdP estis malpermesita kaj Henlein fuĝis Germanion. Intertempe okcident-eŭropaj potencoj - Unuiĝinta Reĝlando kaj Francio - intertraktis kun Germanio, kiel solvi tiun ĉi situacion en paco, dum kio Hitler senĉese proklamis, ke li eksplodigos militon, se ne estos plenumita lia volo. Kaŭzo de ilia konduto eliras el politiko de Appeasement, kio estas ismo, kies senco estas paco je ĉiu prezo kaj cedi al postuloj de agresoro en klopodo pri ties satiĝo. Tiu ĉi plitiko kondukis al Munkena interkonsento; pakto de Francio, Granda Britio, Italio kaj Germanio. En ĝi estas skribite, ke ĈSR devas doni Sudetojn al Germanio, kaj plimulton de regiono Těšín al Pollando, kaj se ĝi ne transdonos ilin kaj Hitler ekatakos, kulpa estos Ĉeĥoslovakio. Ĉeĥoslovakio transdonis ilin kaj prezidento Beneš fuĝis en Anglion. Tio estis fino de la unua respubliko.
Torso
La dua respubliko kun Emil Hácha, nova prezidento, estis nur ombro de la unua; kvanto da industrio, defendaj fortikaĵoj kaj ankaŭ 33% da teritorio de Ĉeĥio estis perdita. Plie estis devige zorgi pri dek mil fuĝintoj el la aneksitaj teritorioj. La respubliko klopodis ĉiuforte ne provoki Germanion, sed la klopodo ne sufiĉas. Hitler en marto alvokis Háchon ĝis Berlino minacante al li, ke se la lando propravole ne aliĝos al Germanio, Luftwaffe neniigos Pragon. La maljuna prezidento konsentis. La 14-an de marto 1939 apartiĝis Slovakio kaj ĝi proklamis Slovakan ŝtaton. La resto de la lando estis okupita kaj ŝanĝita je Protektorato Bohemio kaj Moravio. Tia ĉi situacio restis dum la tuta dua mondmilito. Protektorato estis liberigita la 8-an de majo 1945 far de soldataroj de Sovetunio kaj Usono, per kio ĝi samtempe pereis.
Eksteraj ligiloj
Checoslovaquia
(24814) 1994 VW1
(24814) 1994 VW1 estas marsrenkonta asteroido, ekstera tanĝanto, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Gordon J. Garradd elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Sizzano
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Novaro de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Regillio Simons
Regillio Simons (n. ) estas nederlanda futbalisto.
Li futbalis ĉe Kyoto Purple Sanga.
Bastille (pariza metrostacio)
Bastille [] estas stacio de la 1-a, 5-a kaj 8-a linioj de la metroo de Parizo. Ĝi situas lime de la 4-a, 11-a kaj 12-a arondismentoj de Parizo.
Historio
La stacio malfermiĝis en 1900.
Pri la stacio
La nomo de la stacio devenas de la placo Bastille, sub kiu ĝi troviĝas. La nomo de la placo mem devenas de la famaĉa prizono Bastille, kiu estis atakita de la parizanoj la 14-an de julio 1789, tiel signante la komencon de la franca revolucio.
Fanny Elssler
Fanny ELSSLER (denaske Franziska Elßler; 23a de junio 1810 - 27a de novembro 1884) estis aŭstria prima ballerina de la romantisma periodo.
Post studi en sia naskurbo Vieno ŝi premieris en 1834 kaj faris turneon tra tuta Eŭropo. Li praktikis por la unua fojo en baleto la teatran adapton de folkloraj dancoj, konata post kiel character dance. Inter 1840 kaj 1842 ŝi traveturis Usonon ricevante multan aklamon, revenis al Eŭropo kaj retiriĝis en Vienon en 1851.
Brazilaj personaj nomoj
Nomoj de Brazilanoj normale konsistas el du partoj: la antaŭnomo (persona) kaj la "surnamo" (familiaj nomoj) inter la du partoj ofte estas prepozicio da, das, de, do aŭ dos, ekzemple "João da Costa Santos": João (antaŭnomo) da (prepozicio) Costa Santos (familiaj nomoj). Plejofte, persono havas unu nomo, kelkfoje iu havas du aŭ pli.
Čechy (distrikto Nové Zámky)
Čechy, hungare Komáromcsehi estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nové Zámky.
Brazilaj personaj nomoj
Tute male al Eŭropa kutimo, la persona antaŭnomo estas la plej grava parto kaj "publika" nomo, tiel, se oni demandas al iu: "Kio estas via nomo?" plej eble li dirus: João, José, Antônio; por scii tutan nomon en Brazilo vi devas demandi "Kio estas via kompleta nomo?". Sekve, titoloj kiel "seu" (sinjoro), "dona" (sinjorino), "doutor" (doktoro), "professor" (profesoro) devas akompani la unua nomo: "Seu João (Sinjoro Johano)", "Doutor José (Doktoro Josefo)".
Čechy (distrikto Nové Zámky)
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Nové Zámky troviĝas 20 km for.
Brazilaj personaj nomoj
Ĝenerale, koni surnamon estas provo de intimeco. Por nomi homojn, ĝenerale oni uzas antaŭnomon kaj antaŭnomon de edzo aŭ edzino: "João de Maria" (Johano edzo de Mario), "Maria de João" (Mario edzino de Johano); se iu estas fraŭlo, oni uzas la antaunomon de patro aŭ patrino: "José de dona Maria" (Josefo filo de sinjorino Mario).
Čechy (distrikto Nové Zámky)
Historio
La unua mencio pri la loko devenis el 1419. En 1910 loĝis tie 596 da homoj (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Komárom (reĝa departemento), al la distrikto de Udvard. Poste la vilaĝo iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 parto de memstara Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj senrajtiĝis laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 326 da homoj (317 slovakoj).
Brazilaj personaj nomoj
Personaj nomoj
Modluro
Modluro estas elemento dekora uzata en diversaj artaj verkoj, inter ili, kaj eble ĉefe, en arkitekturo. Ĝi konsistas el reliefo aŭ elstaraĵo de markata komponaĵo kiu konservas saman aŭ similan profilon laŭ sia tuta longo. Tiu profilo aŭ transversa sekcio difinas kaj diferencigas la multajn tipojn de modluroj.
Laŭ Francisko Azorín modluro estas ''Ornamo, de unuforma, elstara profilo, garnituranta konstruon, meblon, k. c. Ĝiaj elementoj povas esti plataj aŭ rondaj, konkavaj aŭ konveksaj, kaj oni nomas ilin laŭ ilia geometria nomo: tamen, jen kelkaj tipaj nomoj. Streko, strio, faceto, listelo, kanelaĵo, astragalo, skozio, cimazio, apofigo. Li indikas etimologion el la latina modulus, el modus'' (formo). Kaj li klarigas la menciitajn tipojn pere de la koncernaj bildoj.
Kelkaj modluroj povus esti arkivolto, astragalo, listelo, kanelo, cimatio aŭ toro.
Magneto (ludo)
ORIGINALA NOMO: Magneton. KREINTO: Luca Cerrato. UNUA ELDONO: artikolo verkita de Kerry Handscomb en numero 7 de la kanada revuo 'Abstract Games', kadre de '8x8 Game Design Competition'. http://www.abstractgamesmagazine.com LUDANTOJ: 2 MATERIALO: 8x8 ludtabulo. Po 12 ludpecoj ĉiu ludanto, blankaj kaj nigraj.
Magneto estas liniiga ludo. En la komenco, ludtabulo malplenas. Blankulo movas unue kaj de tiam, ludantoj alternas siajn ludvicojn. Estas devige ludi ĉiun propran vicon.
CELO
Ludantoj konkuras esti la unua krei rektan linion per 4 propraj ludpecoj, jen diagonale, jen orte.
MOVOJ: LA MAGNETA REZULTATO
Iu ajn ludpeco, ne gravante ties koloro, kuŝanta sur la sama orta aŭ diagonala linio ol la Magneto, sentos la menciitan rezultaton:
''Oni ĵus surmetis ludpecon sur d4, (maldekstra bildo). Ĝia Magneta Rezultato videblas per la dekstra bildo.''
Surmetinte siajn tutajn ludpecojn, ludanto devas movi unu el siaj kuŝantaj sur la tabulo ludpecoj. Tiu ludpeco moviĝu kvazaŭ ĝi estus altirata aŭ rifuzata de Magneta Rezultato kaŭzata de alia ludpeco. Moviĝinte, ĝi rolos kiel nova Magneto, altiranta aŭ rifuzanta aliajn, kvazaŭ ĝi estus surmetita demane.
''Ludpeco sur d4 povas moviĝi al a1, d1 aŭ al c4. Moviĝinte al a1, la fina Magneta Rezultato videblas per la dekstra bildo.''
Oni devas stigi venkigan linion nur pere de Magneta Rezultato kaŭzita de Magneto, jen surmetita, jen movita. Ne validas tiu linio rekte kreita per surmeto de ludpeco. Ankaŭ ne validas tiu linio kreita de ĵus movita ludpeco, kiam ankoraŭ oni ne esploris ties Magnetan Rezultaton. (La originaj ludreguloj ne klarigas ĉu estas permesate aŭ ne stigi tiajn liniojn nevalidajn, kvankam ili ne venkigos. Nur oni difinas iliajn nevalidecon).
''Se oni surmetus ludpecon sur b3, venko validus. Sed surmeto sur d3 o movo c3d3 ne stigus laŭregulan linion.''
Andrea Bodó
, laŭ la hungarlingve kutima nomordo Bodó Andrea estis hungara-usona gimnastikisto, dufoja olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, altlerneja instruisto. Ŝiaj tri geedziĝaj nomoj estis (la unua laŭ la hungarlingve kutima nomordo) Molnár Miklósné, respektive Andrea Schmid, fine Andrea Shapiro.
Leono la 9-a
Leono la 9-a, denaske Bruno von Egisheim-Dagsburg (naskiĝis la en Eguisheim, Alta Alzaco, mortis la ) estis papo de la katolika eklezio ekde 1049 ĝis sia morto. Li estis filo de la Grafo de Nordgau kaj tre frue iris studi al Toul, en la episkopa lernejo. Aliĝinte al la reformema tendenco de la eklezio, li estis elektita en 1024 episkopo de tiu urbo kaj komencis labori por restarigi la pastran disciplinon, batalante kontraŭ la nikolaismo kaj la simonio.
Andrea Bodó
naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Novato (Kalifornio, Usono).
Leono la 9-a
La imperiestro Henriko la 3-a lin nomumis papo en decembro 1048, sed li rifuzis rigardi sin tia, tiel longe kiel lin ne akceptos la roma pastraro kaj la roma popolo, kio okazis la 12-an de februaro 1049. Li penis starigi la sendependencon de la eklezio el la laikaj potencoj, sed lia situacio en Romo lin devigis apogiĝi sur la imperiestro, kiu lin protektis kontraŭ la riĉaj italiaj familioj. Li restis nur kelke da monatoj en Romo dum sia papado sed multe vojaĝis, reveninte trifoje en Alzacon.
Andrea Bodó
Biografio
maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo kaj ekde 1952 ŝi studis en Teknikuniversitato en Budapeŝto. Depost la hungara revolucio de 1956 ŝi disidis kaj vivis plu en Usono. Li akiris du diplomojn en Universitato de Kalifornio en Berkelio, eĉ fine ŝi doktoriĝis en 1968. Post la diplomoj ŝi estis trejnisto kaj sportpsikologo, baldaŭ arbitraciisto, en la 1960-aj jaroj ŝi instruis en universitato. Baldaŭ ŝi kelkfoje revizitis sian naskiĝlandon. Ŝi edziĝis trifoje, ŝi naskis filinon. Ŝi ricevis hungarajn premiojn inter 1954-2011.
Leono la 9-a
Fine de lia vivo li estis kaptita de la normanoj, kiuj lin gardis en duonkaptiteco. Li tamen povis sendi legaton Humberto de Silvacandida al Konstantinopolo por diskuti kun la patriarko kaj provi repacigi lin kun Romo, sed tiu sendito ne havis la necesan lertecon kaj fine ekskomunikis la patriarkon la 16-an de julio 1054, kreante la grandan orientan skismon. Sed pri tio oni ne povas kulpigi Leonon la 9-an, ĉar li jam mortis antaŭ 3 monatoj, la 19-an de aprilo, kiam tio okazis.
Andrea Bodó
Sporta kariero
inter 1950-1956 estis gimnastikisto en ĉefurbaj sportkluboj. Ŝi estis hungara ĉampiono dufoje unuoble, respektive teame en 1955 kaj 1956. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun ora medalo teame kune kun Ágnes Keleti, Alíz Kertész, Margit Korondi, Erzsébet Köteles kaj Olga Tass. En la 1980-aj jaroj ŝi havis postenojn en la internacia gimnastika vivo kaj inspektis en olimpikoj.
NGC 4601
NGC 4601 (aliaj indikoj — ESO 322-50, MCG -7-26-26, DCL 118, PGC 42492) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Imre Gyenge
GYENGE Imre (djenge) rumanuja hungara skulptisto: Aita Medie, 3-a de septembro 1939 – Sibiu, 9-a de junio 1986.
Biografio
Li finis en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu en 1964 en Kluĵo. Li valorigis la ekspresionistajn kaj konstruktivistajn tradiciojn en spacskulptado.
Publikplacaj verkoj
Kariatidoj, Kolono, Branĉburĝono, Skulptaĵo de poeto Andrei Muresianu, Nicolaus Olahus (ĉiuj en Sibio).
Metuŝelaĥ-arbo
Laŭ esploroj, ekzempleroj el la arbo, ĝis aĝas ĉ. 4700 jarojn. Ĝi estas membro de samspecia bosko, la Usona arbara servo (U.S. Forest Service) ne diskonigas ties precizan lokon por protekti la arbon.
La Metuŝelaĥ-arbon superis en aĝo la Prometeo-arbo, kiun oni elhakis en 1964.
La glatpinglaj aristaj pinoj kreskas ĉe proksimo de la "arbolinio", super kiu ne vivas arbo. La malalta temperaturo, la seka grundo, forta vento kaj la eta kreska perido, ties ligno estas tre kompakta, densa, rezina kaj tre kontraŭstaras damaĝojn de insektoj, fungoj kaj malsanoj. Kiel la arbo oldiĝas, la eksteraj partoj formortas kaj la radikojn interligas kun la vivantaj branĉoj nur maldika hista konekto.
La plej proksimaj parencoj de la Pinus longaeva estas la rezinpingla arista pino (Pinus aristata) kaj la vulpovosta pino (Pinus balfouriana). Ili vivas same longe, oni trovis ekzemplerojn pli aĝajn ol 3000 jaroj.
Instituto pri Nacia Memoro
La Instituto pri Nacia Memoro (Instytut Pamięci Narodowej - IPN; – estas scienca institucio enketrajtiga. La instituto ekfunkciis la 19-an de januaro 1999 laŭ la leĝo de la 18-a de decembro 1998. La sidejo de IPN troviĝas en Varsovio ĉe la strato Towarowa 28. Ĝi posedas 11 filiojn en urboj, kie estas apelaciaj tribunaloj. En laŭvicaj 7 urboj oni kreis delegitarojn de la filioj.
Taskoj kaj ĉefaj agaddirektoj
Al la taskoj apartenas:
Objekto de la enketesplorado estas i.a.:
Oxnard
Oxnard estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Ventura. La urbego estas la plej popolriĉa en la kantono.
Geografio
Oxnard situas laŭ Pacifiko sur la marborda ebenaĵo en la sudokcidenta landparto de Usono, same en la sudokcidenta parto de la subŝtato. Los Anĝeleso troviĝas 35 mejlojn. La marbordo estas 32 kilometrojn longa.
Historio
Indianoj loĝis en tiu areo la plej frue. La unua eŭropano estis portugala esploristo Joao Rodriguez Cabrilho, kiu postulis la areon por Hispanio jam en 1542. Bienumado komenciĝis enradikiĝi inter la setlantoj, kiuj perdis sian regionan influon, kiam Kalifornio iĝis usona subŝtato en 1850. Alvenis usonanoj, kiuj kulturis hordeojn kaj fabojn. Henry T. Oxnard, kiu neniam loĝis ĉi tie, komencis kulturigi sukerbetojn kaj fondis fabrikon. En 1898 la stacidomo ekfunkciis, poste amase alvenis ĉinaj, japanaj kaj meksikaj laboristoj. Granda striko okazis en 1903. Dum la 2-a mondmilito armea bazo ekfunkciis en la haveno.
Ekonomio
Ekonomio de Oxnard konsistas el internacia komerco, agrikulturo, produktado kaj turismo. Du grandaj aktivaj naftotrovejoj funkcias ĉe la urbego. La agrikulturo produktas kukumojn, sukerbetojn, fabojn kaj fragojn.
Klimato
Oxnard situas en mediteranea (aŭ seka subtropika) klimatozono. La temperaturo averaĝe varias inter 11-21 °C. La varmo kulminas inter julio-oktobro averaĝe kun 23 °C, la malvarmo kulminas en decembro averaĝe kun 7 °C. Jare pluvas po 396 mm. La pluvo kulminas en februaro, julie malkulminas.
Trafiko
El Oxnard aŭtoŝoseoj kaj fervojaj linioj kuras al Los Anĝeleso kaj San Francisko. La urbego havas profundakvan havenon nomatan Hueneme, kie ankaŭ la Mararmeo konservas instalaĵojn. Komence fiŝkaptistaj havenoj funkcias. Oxnard ankaŭ havas malgrandan regionan flughavenon.
Tornado en suda Moravio
Tra municipoj sur dislimejo de Břeclavio kaj Hodonínio en suda Moravio ĵaŭde la 24-an de junio 2021 ĉirkaŭ la 19.20 horoj vespere trairis ekstrema ŝtormo kun hajlado kaj tornado. Kritike trafitaj estis 7 municipoj, plej multe damaĝitaj estis municipoj Moravská Nová Ves, Mikulčice, Hrušky kaj Lužice. Temis pri eŭropa tornado kun la plej granda kvanto de viktimoj ekde la jaro 2001 kaj samtempe ĝis tiu tempo plej forta kaj la plej morta meteorologia evento en Eŭropo en la jaro 2021.
La vojo de la tornado estis 26 kilometrojn longa kaj 500 metrojn larĝa.
Damaĝoj
Estis ankauŭ interrompita transporto sur fervojlinio Přerov–Břeclav en sektoro Břeclav – Staré Město u Uherského Hradiště kaj ambaŭdirekte blokita aŭtoŝoseo D2 el Brno al Bratislavo, sur kiu falis inter Břeclav kaj Hodonín kelke da apogiloj de kondukilaro de tre alta tensio.
Marŝo (muziko)
Marŝo, kiel muzika ĝenro, estas muzikaĵo kun forta regula ritmo kiu en origino estis intence verkita por marŝadi kaj ĉefe plej ofte ludita fare de armebando. Laŭritme, marŝoj gamas el la rapida mortomarŝo en la verko de Wagner nome Götterdämmerung al la energiaj militmarŝoj de John Philip Sousa kaj la militistaj himnoj de la fino de la 19a jarcento. Ekzemploj de varia uzado de marŝoj troviĝas ĉe la verko de Beethoven nome Eroica, en la Militmarŝoj de Franz Schubert, en la funebra marŝo de Chopin nome Sonato Numero 2a, kaj en la Mortomarŝo en la verko de Handel nome Saul.
Hudud
Hudud (pluralo de la araba حد [had], kiu laŭvorte signifas "limigon", aŭ "restrikton") estas vorto ofte uzata en la islama literaturo por la akceptebla konduto kaj punado pro gravaj krimoj. En la islama juro aŭ ŝario, hudud kutime rilatas al tiaj punoj, kiuj estis fiksitaj por kelkaj krimoj konsiderataj "rajtoj de Dio". Ili inkluzivas ŝteladon, seksumadon, alkoholtrinkadon aŭ apostatecon.
Oscar D'Agostino
Oscar D'Agostino (29a de aŭgusto 1901 – 16a de marto 1975) estis itala kemiisto kaj unu el la tiel nomitaj Knaboj de Via Panisperna, nome grupo de junaj sciencistoj estritaj de Enrico Fermi: ĉiuj el ili estis fizikistoj, escepte D'Agostino, kiu estis kemiisto.
En 1934 li kontribuis al la eksperimento de Fermi (kio havigis al Fermi eblon atingi la Nobel-premion en 1938) por montri la proprecojn de malrapidaj neŭtronoj. Tio kondukis al la malkovro de la nuklea fisio, kaj poste al la konstruado de la unua atombombo.
5085 Hipokreno
5085 Hipokreno estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio (nun en Respubliko Krimeo).
János Bán
János BÁN [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bán János estis hungara aktoro. Li estas ankaŭ aktoro en ĉeĥa kaj slovaka lingvoj.
János Bán naskiĝis la  en Győr.
Biografio
János Bán aĝis 14, kiam li debutis en Teatro Kisfaludy en sia naskiĝurbo. Li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1979, kie li multe lernis de István Horvai és Dezső Kapás. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Pécs), sed en la sekva jaro li revenis al sia naskiĝurbo. Inter 1982 kaj 1987 li estis membro de tiam nova Teatro Katona József. En 1984 Jiří Menzel donis al li filman rolon, baldaŭ li estis videbla ankaŭ en Ĉeĥoslovakio/Ĉeĥio/Slovakio. Li ricevis premiojn inter 1983-2011, aparte menciindas, ke en 2011 li ricevis premiojn en Prago kaj Trenčianske Teplice.
Henry Daniell
Henry Daniell (n. 5-an de marto 1894 en Londono; m. 31-an de oktobro 1963 en Santa Monica, Kalifornio) estis brita aktoro. Li estis fama ĉefe pro siaj ludadoj je roloj de malbonuloj.
Alto Alegre (San-Paŭlio)
Alto Alegre (oficiale Município de Alto Alegre) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Araçatuba kaj en la mikroregiono Birigui. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!--
Francisco Marcos Valentin
Francisco Marcos Valentin (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Kyoto Purple Sanga.
Izobutila trifluoroacetato
Izobutila trifluoroacetato aŭ C6H9F3O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la trifluoroacetata acido kun izobutanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Izobutila trifluoroacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Saloj kaj esteroj de la trifluoroacetata acido estas malstabilaj kaj malkomponiĝas kiam temperaturo altiĝas formantaj liberan fluoron, fluoroformon kaj karbonan duoksidon.
Vilhelmo de Sens
Vilhelmo de Sens (mortinta la 11-an de aŭgusto 1180) estis franca arĥitekto de la 12-a jarcento, kiu famiĝis aparte pro sia laboro je la konstruado de la katedralo de Canterbury.
Vivo
Pri sia devenloko kaj lia naskiĝdato nenio estas konata. Eble li devenis de Sens. Ekde proksimume 1136 li membris en la tiea katedralkonstrua metiejo. Li laboris kiel ŝtontajlisto kaj laborestro ĉe diversaj konstruejoj en la franca regno. En la jaro 1174 oni irigis lin al Canterbury por la konstruado de la tiea katedralo. Li novkonstruis la ĥorejon de la preĝejo, per kio li enkondukis la unuan anglan fazon de gotiko, la anglan frugotikon. Sub la konstruestreco de Vilhelmo de Sens la monaĥo Ĝervazo verkis – krom abato Suger – unu el la malmultaj konserviĝintaj siatempaj raportoj pri la konstruado de gotikaj katedraloj, la tiel nomatan „Ĝervazo-Raporton“. En la jaro 1178 Vilhelmo de Sens falegis de skafaldo kaj suferis gravajn vundojn. La pluan konstruadon li povis kontroli nur ekde sia malsanula lito. En 1179 li revenis al Francujo kaj supozeble al Sens, kie li mallongan tempon poste mortis.
Soglio
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Asti de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj.
Kremlo
Kremlo (кремль, [kreml]) estas tipo de urbaj fortikaĵoj en malnova Rusio. Kremloj estis konstruataj por defendi urbojn kontraŭ malamikaj atakoj.
Plej konata estas Moskva Kremlo en centro de Moskvo. Restis ankaŭ kremloj en aliaj historiaj urboj.
Tabaristano
La antikva irana regiono Tabaristano (la nunaj iranaj provincoj Mazandarano kaj Golestano) etendiĝas laŭlonge de la sudorienta kaj suda marbordoj de la Kaspia Maro kaj kovris terenon de proksimume 500 oble 70 kilometroj.
La teritorio dum longa tempo apartenis al la regno de la medoj, etno proksime parenca al la persoj, kaj ekzemple per traktato estis ligita al la persa reganto Kiro la 2-a kaj lia en 570 antaŭ nia erao kreita imperio de la aĥemenida dinastio. Ekde la 18-a jarcento la sorto de Tabaristano ofte estis ligita al tiu de la okcidenta najbara provinco Gilano: Inter la jaroj 1723 kaj 1736 ambaŭ apartenis al la Rusia Imperio, kaj en 1921 la Irana Soveta Respubliko kovris kaj la teritoriojn de Gilano kaj de Tabaristano.
Charles Wallace Richmond
Charles Wallace RICHMOND (31a de Decembro, 1868 – 19a de Majo, 1932) estis usona ornitologo. Li estas memorita ĉefe pro la kompilado de latinsciencaj nomoj de birdoj kiu estas nomata Richmond Index.
Li devis labori eĉ tre juna, ekzemple por la House of Representatives. Estante 15-jaraĝa li iĝis mesaĝisto en la Geological Survey. En 1897 li gradiĝis studinte medicinon en la Universitato Georgetown kaj sekvajare li edziĝis al Louise H. Seville.
Ankoraŭ en Viskonsino li jam ekkolektis birdovojn, kaj translokiĝinte en Vaŝingtonon, en 1881 li vizitis la muzeon de la Smithsonian Institution kaj vidinte la grandan kolekton de ovoj kaj nestoj, li komprenis, ke li neniam povos havi tian kolekton per si mem kaj havigis sian propran kolekton al la muzeo. Tiukadre li renkontiĝis kun Robert Ridgway, kies influo gravis por la estonta ornitologo. Lia laboro en la House of Representatives permesis al li uzadi la tiean bibliotekon riĉa je birdolibroj.
En 1888, Richmond partoprenis en ekspedicio de la United States Geological Survey al Montano. Li iĝis ornitologia funkciulo en la usona ministerio pri agrikulturo (United States Department of Agriculture). Post kolektekspedicio en Nikaragvon li aliĝis al la stabanaro de Usona Nacia Muzeo en Vaŝingtono kiel noktogardisto.
NGC 4602
NGC 4602 (aliaj indikoj — MCG -1-32-36, IRAS12380-0451, PGC 42476) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Muhadit
Muhadito estas fakulo kiu profunde konas la haditojn kaj rakontas ilin. Laŭ la imago de la 8-a jarcento, la ŝejko Mohamedo bin Idris al-Ŝafii, muhadito estas tiu kiu lernis parkere almenaŭ 400.000 rakontojn. Pro la malfacileco scipovi tiom da haditoj, preskaŭ ne ekzistas muhaditoj.
Jasper (Alberto)
Jasper estas specialigita municipo en okcidenta Alberto (Kanado). Ĝi estas la komerca centro de Nacia Parko Jasper, kiu troviĝas en la Kanada Rok-montaro en la valo de la rivero Atabasko.
Marcos Aurélio Galeano
Marcos Aurélio Galeano (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka.
Jasper (Alberto)
Jasper estas 362 km okcidente de Edmontono; oni povas aŭte atingi ĝin de tiu urbo dum proksimume 3.5 horoj. Jasper ankaŭ estas 290 km norde de Banff (Alberto); la Glacikampa parkvojo ligas la vilaĝocentron de Jasper kun Lake Louise en Nacia Parko Banff. La Municipo Jasper establiĝis kiel Specialigita municipo la 20-an de julio 2001 kaj pri la regado de Jasper kune respondecas la Municipo Jasper kaj la registara agentejo Parks Canada.
Historio
Nacian Parkon Jasper oni kreis en 1907, kaj la Kanada Norda Fervojo komercis vojaĝservojn al Jasper en 1912. Termezuradon de la lokon por la urbeto Jaspero faris H. Matheson en 1913. Ĝis 1931 Jasper estis atingebla per vojo de Edmontono, kaj en 1940 oni malfermis la Glacikampan parkvojon, tiel ligante Banff kaj Jasper.
Nuntempo
Laŭ la censo de 2001, en Jasper loĝis 4.180 homoj. Proksimaj al la urbeto Jasper estas Piramida Lago, Lago Patricia, Lago Annette, Lago Edith, Lago Beauvert, kaj multaj aliaj malgrandaj lagoj. La Jaspera Tramo, kiu kondukas vizitantojn al Montopinto Whistlers, ankaŭ lokiĝas proksime al la urbeto, kiel ankaŭ Jasper Park Lodge. La Muzeo Jasper - Yellowhead troviĝas en la urbeto, kiel ankaŭ la Jaspera Centro por Vizitantoj.
Johann Schmidt
Johann Schmidt [johan ŝmit] (naskita en 1895 en Weißkirchen am Taunus; mortinta en 1977) estis la 4-a ĉifalo de 1950 ĝis 1977 kaj la lasta cifel (landa estro) de la Volapuk-movado en Germanio.
Verkoj
En Esperanto aperis:
SCHMIDT Johann: Historio de la universala lingvo Volapuko. Elvolapukigis Philippe Combot. Courgenard: André Cherpillod, 1996. 30 + XXII p. Broŝurita (ISBN 2-906134-30-9)
Domo ĉe la pavo (Arnstadt)
La Domo ĉe la pavo (germane: Haus Zum Pfau) estas unu el la multnombraj belaj domoj ĉe la bazarplaco centra de Arnstadt (Unterm Markt nr. 3). Ĝis 2014 ĝi gastigis librovendejon teretaĝe.
Historio
La malnova nomo estis Haaksches Backhaus (tradukite: Haak-bakejo); la nuna nomo ŝuldiĝas al la domomarko montrinta pavon, kiu estis muntita ĉe la frontono. Hodiaŭ marko farita el forĝita fero laŭ la skizo de la artisto Rolf Huber indikas aludante la domonomon.
La partoj plej malnovaj datumas de antaŭ 1575. Post la granda incendio de 1581 oni rekonstruis la ejon. Dum la 18-a jc estiĝis mansarda tegmento kun transversa dometo.
Modernigo
En la 1870-a jaro alikonstruitis la eosta alo. En 1882 fariĝis pluraj laboroj. Oni malkonstruis la malnovan bakejon, pligrandigis la kelon kaj novkonstruis la okcidentajn ĉambrojn de la antaŭa domo de ĉe la korta flanko. Ekster tio faritis nova ŝtuparo, du novaj vendejoj kaj la fenestroj de la supra etaĝo.
Indas la mencio de novrenesancstila ĉambro, kiu troviĝas teretaĝe en la nuna librovendejo. Ĝin ornamas pentrado historia de 1880. Dum posta restaŭrado oni kompletigis la mankantajn partojn de la artaĵo per la uzo de ŝablonoj.
Dave Murray
Dave MURRAY (naskiĝis en Londono, Anglio, Britio, do nun -aĝa) estas brita rokmuzika gitaristo kaj kantaŭtoro. Li plej konatas kiel gitaristo de la metalroka muzikgrupo Iron Maiden. Post la kolego Steve Harris, basgitaristo kaj la gvida grupa kantaŭtoro, li estas la dua plej longtempa membro de la grupo kaj kontinue kontribuis al ĉiuj muzikalbumoj de ĝi.
José C. Paz (urbo)
José C. Paz estas urbego en Argentino en Provinco Bonaero. Ĝi apartenas al urbaro de Bonaero. Ĝi estis nomata laŭ José C. Paz, argentina ĵurnalisto kaj diplomato.
Geografio
José C. Paz situas sur la apudmara ebenaĵo. Bonaero troviĝas 12, Quilmes 50, La Plata 88, Rosario 247, Mar del Plata 404, Resistencia 784, Posadas 837 San Miguel de Tucumán 1054, Saltaurbo 1257 km.
Historio
En la nuna loko de José C. Paz farmo kreiĝis en 1869. En la sekva jaro ĝi vilaĝiĝis. En 1888 tertremo okazis.
Klimato
José C. Paz situas en subtropika klimato, kie jare pluvas ĉ. 1100 mm. La averaĝa temperaturo estas en januaro 26 °C, en julio kun 31 °C.
Reuilly - Diderot (pariza metrostacio)
Reuilly - Diderot [ʁœji didʁo] estas stacio de la 1-a kaj 8-a linioj de la metroo de Parizo. Ĝi situas en la 12-a arondismento de Parizo.
Pri la stacio
La stacio Reuilly - Diderot troviĝas vojkruciĝe de la strato de Reuilly kaj de la bulvardo Diderot. La nomo de stacio devenas de la supra strato de Reuilly (kiu malnovtempe direktis al la malaperinta vilaĝeto Reuilly) kaj de la fama franca verkisto Denis Diderot (1713-1784).
Historio
La stacio malfermiĝis la kun la nomo "Reuilly". Ĝi alinomiĝis kiel "Reuilly - Diderot" okaze de la aktiviĝo de la 8-a linio, la.
Régny (stacidomo)
Régny estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Régny, en departemento , regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Le Coteau - St-Germain-au-Mont-d'Or (783000).
Leonid Mjasin
Leonid Fiodoroviĉ Mjasin (Леонид Фёдорович Мясин) aŭ Léonide Massine (9a de aŭgusto 1896, Moskvo — 15a de marto 1979, Kolonjo) estis rusa koregrafo kaj dancisto de baleto.
Li studis en la lernejo de la Bolŝoj-Teatro en Moskvo. El 1915 ĝis 1921 li estis la ĉefa koregrafo de la Rusaj Baletoj de Sergej Djagilev. Post la foriro de Niĵinskij, nome la unua stelulo de la kompanio, Mjasin iĝis la hegemonia stelulo kaj ekhavis la rolojn de Niĵinskij. Inter ili, rezulto de lia pasado tra Hispanio, estis tiu de corregidor en la baleto La tripinta ĉapelo, koregrafiita de li mem, muziko de Manuel de Falla kaj dekoracio de Pablo Picasso pri antaŭa teksto (El corregidor y la molinera) verkita por la grupo Teatro de arte de Gregorio Martínez Sierra. Tiu rolo kombinas movojn de la hispana flamenko, sed tre stiligitaj, kribritaj tra la tekniko de la klasika baleto de la rusa skolo kaj la plinovigita klopodo de la kompanio de Djagilev.
En 1917, sen atenti al la klasikaj kanonoj de baleto, kiel oftis en la stetiko de la kompanio, li premieris Parade, kun la grupo de Sergej Djagilev, muziko de Eric Satie kaj denove dekoracio, tiam klare kubismaj de Pablo Picasso.