cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Usono
Tavoloj
Usono estas multkultura nacio, hejmo de multaj etnaj grupoj, tradicioj, kaj valoroj. Krom la nuna malgranda aborigena loĝantato kiu konsistas el indianoj kaj indiĝenaj havajanoj, preskaŭ ĉiuj usonanoj aŭ ties prapatroj enmigris dum la pasintaj kvin jarcentoj. La komuna kulturo por la plejparto de la usonanoj estas la okcidenta kulturo, veninta kun la eŭropaj enmigrintoj sed ankaŭ kun influoj de multaj aliaj fontoj, kiel ekzemple tradicioj alportitaj de sklavoj el Afriko>. La lastatempa enmigrado el Azio kaj speciale Latinameriko aldonis pli da elementoj al la kultura miksaĵo kiu estis priskribita kiel «homogena fandopoto» kaj «heterogena salatujo» en kiu enmigrintoj kaj ties posteuloj konservas kaj kundividas siajn kulturaĵojn.
Laŭ analizo pri la kultura dimensio farita de Geert Hofstede, Usono havas la plej altan individuismon ol ajna lando analizita. Dum en la populara kulturo oni diras ke Usono estas senklasa socio, akademiuloj identigas signifajn diferencojn inter la sociaj klasoj de la lando, influante socianiĝon, lingvon, kaj principojn. La usona laborista meza klaso antaŭenigis multajn nuntempajn sociajn tendencojn kiel ekzemple modernan feminismon, ekologiismon, kaj multkulturismon. La sama esploro diris ke la usonanoj grandparte ligas siajn sociajn vidpunktojn, kaj kulturajn atingojn al siaj postenoj. Ankaŭ ekzistas la tendenco valorigi la sociekonomian atingon, kaj mezume ordinaraj homoj estas ĝenerale rigardataj kiel pozitivaĵo. Tamen la tiel nomata usona revo, aŭ la percepto ke usonanoj ĝuas altan socian vivon, ludas ŝlosilan rolon por la altirado de enmigrintoj. Sed diversaj studoj indikas ke Usono havas malpli altan socian vivon ol Kanado kaj Eŭropo.
Plejparte virinoj laboras ekster la hejmo kaj havas ian diplomiĝon. En 2007, 58% el la usonanoj pli ol 18 jarojn aĝaj estis geedziĝintaj, 6% estis vidvaj, 10% estis divorcitaj, kaj 25% neniam estis geedziĝintaj. Samseksa edzeco estas polemika afero. Kelkaj subŝtatoj permesas registritajn partnerecojn anstataŭ edziĝo. Ekde 2003, pluraj subŝtatoj permesis edziĝon inter samseksuloj kiel rezulto de jura aŭ leĝdona ago, dum balotantoj en pli ol 12 da subŝtatoj baris la praktikon per referendumo.
Kino, distrado, muziko
La unua komerca filmekspozicio de la mondo okazis en Novjorko en 1894, uzante la kinetoskopon de Thomas Edison. La sekvan jaron estis projekciita la unua komercocela filmo, ankaŭ en Novjorko, kaj Usono dum la sekvaj jardekoj estis je la avangardo rilate al la evoluo de la sonfilmoj. Ekde la komenco de la 20-a jarcento, la usona kin-industrio estis plejparte bazita en kaj ĉirkaŭ Holivudo, Kalifornio. La direktoro David Wark Griffith estis nepra por la evoluo de la baza strukturo de la filmoj kaj Citizen Kane de Orson Welles (1941) estas ofte citita kiel la plej bonega filmo el ĉiuj epokoj. Aliaj usonaj ŝlosilaj direktoroj estas: John Ford, Howard Hawks, Elia Kazan kaj Michael Curtiz, kaj inter la plej lastaj troviĝas Stanley Kubrick, Francis Ford Coppola kaj Steven Spielberg. Usonaj filmaktoroj kiel Humphrey Bogart, John Wayne kaj Marilyn Monroe iĝis ikonecaj figuroj, dum la produktanto/entreprenisto Walt Disney estis unu el la ĉefgvidantoj de la animacio. La plej gravaj filmstudioj de Holivudo produktis la plej komerce sukcesajn filmojn, kiel ekzemple Stelmilitoj (1977) kaj Titanic (1997), Avatar (2009), kaj la produktoj de Holivudo hodiaŭ regas la tutmondan kin-industrion.
Usono estas la lando kun ple multnombra televidspektantaro en la mondo, kaj la meza spekto-tempo daŭre pliiĝas, atingante kvin horojn tage en 2006. La kvar gravaj elsendretoj estas komercaj unuoj. Usonanoj aŭskultas la radion, ankaŭ plejparte komercigita, averaĝe dum du horoj kaj duonhoro tage. Krom retportaloj kaj serĉiloj, la plej popularaj retejoj estas Facebook, YouTube, Vikipedio, Blogger, EBay, kaj Yahoo!.
Anor (stacidomo)
Anor estas franca stacidomo sur linioj La Plaine - - Anor kaj  -, situanta en  Anor, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Usono
Literaturo, filozofio, kaj artoj
En la 18 kaj 19-a jarcentoj, la usonaj arto kaj literaturo trovis sian inspirfonton en la Malnova Mondo. Verkistoj kiel ekzemple Nathaniel Hawthorne, Edgar Allan Poe, kaj Henry David Thoreau establis karakterizan usonan literaturan voĉon meze de la 19-a jarcento. Mark Twain kaj la poeto Walt Whitman estis gravaj figuroj en la dua duono de la jarcento; Emily Dickinson, praktike nekonata dum sia vivo, estas nun rekonita kiel esenca usona poeto. Verkoj rigardataj kiel kaptado de fundamentaj aspektoj de la nacia travivaĵo kaj karaktero, kiel ekzemple Moby-Dick de Herman Melville (1851), La Aventuroj de Huckleberry Finn de Twain (1885), kaj La Grandioza Gatsby de F. Scott Fitzgerald (1925), povas esti nomataj «la granda usona romano».
Torina Papirusmapo
La Torina Papirusmapo estas mapo de antikva Egipto, ĝenerale konsiderata la plej antikva survivanta mapo de topografia intereso el la antikva mondo. Ĝi estis desegnita sur papiruso registrite malkovrita ĉe Deir el-Medina en Tebo, kolektita de Bernardino Drovetti (konata kiel prokonsulo de Napoleono) en Egipto iom antaxu la jaro 1824 kaj nuntempe konservita en Torino nome en la Museo Egizio. La mapo estis desegnita ĉirkaŭ la jaro 1160 a.K. fare de la tre bone konata Skribisto de la Tombo Amennaĥte, filo de Ipuj. Ĝi estis preparita por ekspedicioj de Ramseso la 4-a al Ŭadi Hammamat en la Orienta Dezerto, kie estas rokaĵoj el Antaŭkambrio de la Arab-Nubia Ŝildo. La celo de la ekspedicio estis akiri blokojn de ŝtonoj beĥen (grejso) por esti uzataj por statuoj de Senjoro Samdee.
Anor (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Usono
Literaturo, filozofio, kaj artoj
Dek unu usonaj civitanoj gajnis la Nobelo-premion de Literaturo, la lasta estis Toni Morrison en 1993. William Faulkner kaj Ernest Hemingway ofte estas nomataj inter la plej influaj verkistoj de la 20-a jarcento. Popularaj literaturaj ĝenroj kiel ekzemple la okcidenta fikcio kaj krimfikcio evoluis en Usono. La verkistoj de la Beat-generacio malfermis novajn literaturajn vojojn, same kiel la postmodernismaj verkistoj kiel ekzemple John Barth, Thomas Pynchon, kaj Don DeLillo.
En la vidartoj, la Skolo de la rivero Hudsono estis movado de la 19-a jarcento pri la tradicio de eŭropa naturalismo. La realismaj pentraĵoj de Thomas Eakins nun estas famegaj. La Armory Show de 1913 en Novjorko, ekspozicio de eŭropa moderna arto, ŝokis publikon kaj transformis la usona artan scenejon. Georgia O'Keeffe, Marsden Hartley, kaj aliaj provis kun novaj stiloj, elmontrante tre individuisman sentemon. Gravaj artaj movadoj kiel ekzemple la abstrakta ekspresionismo de Jackson Pollock kaj Willem de Kooning kaj la poparto de Andy Warhol kaj Roy Lichtenstein evoluis plejparte en Usono. La tajdo de modernismo kaj postmodernismo alportis famon al usonaj arkitektoj kiel ekzemple Frank Lloyd Wright, Philip Johnson, kaj Frank Gehry. Inter la unuaj gravaj promociantoj de la usona teatro estis la entreprenisto P. T. Barnum, kiu komencis funkciigi la distrokomplekson Manhatano en 1841. La teamo de Edward Harrigan produktis serion de popularaj operetoj en Novjorko en la fino de la 1870-aj jaroj. En la 20-a jarcento, la modernaj muzikaloj aperis en Broadway; la kantoj de muzikaj teatro-komponistoj kiel ekzemple Irving Berlin, Cole Porter, kaj Stephen Sondheim fariĝas popnormoj. La dramisto Eugene O'Neill gajnis la Nobel-premion pri literaturo en 1936; aliaj aklamitaj usonaj dramistoj inkluzvas la multfoje gajnintojn de la Premio Pulitzer: Tennessee Williams, Edward Albee, kaj August Wilson.
Kvankam plejparte preterlasita en tiu epoko, la verkaro de Charles Ives de la 1910-aj jaroj elstarigis lin kiel la unuan gravan usonan komponiston en la klasika tradicio; aliaj eksperimentistoj kiel ekzemple Henry Cowell kaj John Cage alproksimiĝas al klasika kunmetaĵo. Aaron Copland kaj George Gershwin evoluigis novan sintezon de populara kaj klasika muziko.
Koreografoj Isadora Duncan kaj Martha Graham estis kreintoj de moderna danco, dum George Balanchine kaj Jerome Robbins estis ĉefgvidantoj de la baleto en la 20-a jarcento. Usonanoj daŭre estas gravaj en la moderna fotarto, kun gravaj fotistoj inkluzive de Alfred Stieglitz, Edward Steichen, kaj Ansel Adams. La gazeta bildstrio kaj la komikso ambaŭ estas usonaj inventaĵoj. Superman (la superheroo), iĝis usona ikono.
Manĝaĵoj
La usona kuirarto similas al la kuirarto de aliaj okcidentaj landoj. Tritiko estas la plej uzata cerealo. La tradicia usona kuirarto uzas lokaĵojn, kiel ekzemple meleagro, cervoviando, terpomoj, batatoj, maizo, kukurbo, kaj acerosiropo, kiuj estis manĝataj de la indianoj kaj unuaj eŭropaj ekloĝantoj. Kradrostado el porkaĵo kaj bovaĵo, krabokukoj, ĉipsoj, kaj biskvitoj estas tipe usonaj manĝaĵoj. La animnutraĵo, evoluigita de la afrikaj sklavoj, estas populara ĉirkaŭ la sudaj subŝtatoj kaj inter multaj afrik-usonanoj ĉie. Sinkretiaj kuirartoj kiel ekzemple la kreola kuirarto de Luiziano, la kaĵuna kuirarto kaj la teksas-meksika kuirarto estas regione gravaj.
Tipaj pladoj kiel ekzemple pomokuko, rostita kokidaĵo, pico, burgeroj, kaj kolbasobulkoj venas de receptoj de diversaj enmigrintoj. Terpomfingroj, meksikaj pladoj kiel ekzemple takoj el maiza kaj el tritika faruno, kaj pladoj surbaze de pasto libere adaptitaj el italaj fontoj estas vaste manĝataj. Usonanoj ĝenerale preferas kafon ol teo. La reklamoj de la usonaj entreprenoj pri la oranĝa suko kaj lakto igis ilin la oftaj trinkaĵoj por la matenmanĝo. La ofta manĝado ĉe rapidmanĝejoj estas unu el la kaŭzoj de obezeco en Usono. Gastrinkaĵoj estas vaste popularaj; sukerigitaj trinkaĵoj okupas 9% en la kaloria konsumado de la mezuma usonano.
Sportoj
Ekde la fino de la 19-a jarcento, basbalo estas konsiderata la nacia sporto en Usono, eĉ post populariĝo de usona piedpilkado. Basketbalo, kaj glacihokeo estas la aliaj du precipaj sportoj kun profesiaj teamoj. La Universitataj Ligoj pri usona piedpilkado kaj basketbalo altiras grandajn spektantarojn. Usona piedpilkado estas la plej populara sporto. Boksado kaj ĉevalvetkuro estis la individuaj sportoj plej spektitaj, sed nuntempe pli popularas golfo kaj aŭtosporto, precipe NASCAR. Kvankam futbalo ne estas inter la plej popularaj sportoj je profesia nivelo, ĝi havas vastan ludantaron inter junuloj kaj amatoroj. Teniso kaj multaj subĉielaj sportoj ankaŭ estas popularaj.
Malgraxu tio ke la plej gravaj usonaj sportoj evoluis el eŭropaj praktikoj, basketbalo, flugpilko, kuraĝigistinoj kaj neĝtabulado estas usonaj inventoj. Lakroso kaj ondorajdado estis inventitaj de la indianoj kaj indiĝenaj havajanoj kaj ekzistis antaŭ la okcidenta kontakto. Ok Olimpikoj okazis en Usono. Ĝis inkluzive de la jaro 2022, Usono gajnis 2 629 medalojn ĉe la Someraj Olimpikoj, pli ol ajna lando, kaj 300 en la Vintraj Olimpikoj.
Edroverticotranĉita 120-ĉelo
Eksteraj ligiloj
Runcinated 120-cell
Edrotranĉita 4-hiperkubo
En geometrio, la edrotranĉita 4-hiperkubo aŭ edrotranĉita 16-ĉelo estas konveksa uniforma plurĉelo. Kiel la nomoj sugestas, ĝi povas esti farita per edrotranĉo de la regula 4-hiperkubo aŭ per edrotranĉo de la regula 16-ĉelo.
Ĝi estas barita per 16 kvaredroj, 32 kuboj, kaj 32 triangulaj prismoj. Ĉiu vertico estas komunigita per 4 kuboj, 3 triangulaj prismoj kaj unu kvaredro.
Konstruado
La edrotranĉita 4-hiperkubo povas esti konstruita per elvolvado de ĉeloj de 4-hiperkubo radiuse, aŭ, kio donas la saman rezulton, per fortranĉo de edroj de la ĉiuj ĉeloj kune kun iuj paralelaj tavoloj. Poste oni enspacas la breĉojn per kvaredroj (verticaj figuroj), kuboj (edraj prismoj), kaj triangulaj prismoj (lateraj figuroj). La sama procezo povas esti aplikita al 16-ĉelo donante la saman rezulton.
Bildoj
Figuroj de Schlegel:
Strukturo
8 el la kubaj ĉeloj (la aksaj kubaj ĉeloj) estas koneksaj al la aliaj 24 kubaj ĉeloj tra ĉiuj 6 kvadrataj edroj. Ĉi tiuj La alia 24 kubaj ĉeloj estas koneksaj al la antaŭaj 8 ĉeloj tra nur du kontraŭaj kvadrataj edroj; la ceteraj 4 edroj estas koneksaj al la triangulaj prismoj. La triangulaj prismoj estas koneksaj al la kvaredroj tra iliaj triangulaj edroj.
Projekcioj
La aksa-kubo-unua orta projekcio de la edrotranĉita 4-hiperkubo en 3-dimensian spacon havas malgrandan rombokub-okedran koverton. La bildoj de ĝiaj ĉeloj kuŝas en ĉi tiu koverto jene:
Ĉi tiu aranĝo de la ĉeloj en projekcio estas analoga al la aranĝo de edroj de la malgranda rombokub-okedro je projekcio al 2 dimensioj. La malgranda rombokub-okedro estas la laterotranĉita kubo simile al la edrotranĉita 4-hiperkubo (ĉi tie laterotranĉo estas respektiva al edrotranĉo, ĉar ĉe pluredro latero estas la plej alte dimensia aĵo kiun eblas tranĉi, kaj ĉe plurĉelo edro estas la plej alte dimensia aĵo kiun eblas tranĉi). De ĉi tie, la edrotranĉita 4-hiperkubo povas esti konsiderata kiel la 4-dimensia analogo de la malgranda rombokub-okedro.
Paolisi
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Benevento. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Najbaras la komunumoj Airola, Arpaia, Roccarainola (NA), Rotondi (AV).
Gábor Sváiczer
SVÁICZER Gábor (pro. ŝvajczer), Svájczer estis hungara inĝeniero pri minado naskita en Kassa en 1784 kaj mortinta en Nagybánya la 24-an de aŭgusto 1845.
Biografio
Gábor Sváiczer studis de 1804 en Akademio de Selmec, li laboris poste en eksterlandaj minejoj kaj fornoj. Li debutis en Szomolnok kaj oni komisiis lin gvidi la minejojn, fornojn kaj la monfarejon de la ĉirkauaĵo de Nagybánya. De 1834 li laboris en Selmecbánya, poste en Körmöcbánya. Li ricevis silveran ornamglavon de la reĝo (1839) konservita en muzeo pri minado de Sopron.
Li gvidis la akademion kiel ĉefĉambela grafo inter 1834 kaj 1845.
Ĉatnio
Ĉatnio estas spicita konfitaĵo aŭ kondimento, precipe el mangoj, manĝata kutime kun viando. Ĝi oriĝine devenas le suda Azio. Ĝi povas esti seka aŭ malseka; malseka ĉatnio ĝenerale estas en la formo de pulvoro.
Diversaj tradiciaj specoj
Produktoj de ĉatnio diferencas en la hinda kuirarto:
Péter Bereczky
BERECZKY Péter [berecki] estas rumanuja hungara reĝisoro naskita en Bukareŝto la 16-a de oktobro 1927.
Kariero
Li finis en la Magyar Művészeti Intézet en 1953 en Kluĵo. Li estis unue helpreĝisoro, poste reĝisoro de la Kolozsvári Állami Magyar Színház. Inter 1957 kaj 1963 li reĝisoris ankaŭ en Universitata Scenejo.
Menzies-pseŭdocugo
La Menzies-pseŭdocugo aŭ pseŭdocugo (Pseudotsuga menziesii), estas specio el la familio de pinacoj, hejma en okcidenta Nordameriko. Ĝia vario 'Pseudotsuga menziesii'' var. menziesii, ankaŭ konata kiel marborda duglaso''' vegetas en la marbordaj regionoj, ekde okcident-centra Brita Kolumbio, Kanado suden ĝis centra Kalifornio, Usono. En Oregono kaj Vaŝingtonio ĝia arealo estas kontinua ekde la kaskad-montara kresto okcidente ĝis Pacifikaj Marbordaj Montaroj kaj Pacifika Oceano. En Kalifornio, ĝi troviĝas en Klamat-Montaro kaj Kaliforniaj Marbordaj Montaroj tiel fore sude kiel Montaroj Santa Lucia kun arbarero tiel fore sude kiel Purisima-Montetoj, Kantono Santa Barbara. En Sierra Nevada ĝi etendiĝas tiel fore suden kiel la regiono de Valo Yosemite. Ĝi vegetas ekde apud marnivelo laŭlonge de la marbordo ĝis altitudo de 1 800 metroj en la kaliforniaj montaroj. Pli fore internlande, marborda duglaso estas anstataŭita de la alia vario, glaŭka duglaso (P. menziesii var. glauca). Internlanda duglaso miksiĝas kun marborda en Kaskada Montaro de norda Vaŝingtonio kaj suda Brita Kolumbio, kaj ekde tie ĉi etendiĝas norden ĝis centra Brita Kolumbio kaj suden ĝis centra Meksiko, estiĝante pli dise distribuita kun malplialtiĝanta latitudo kaj kun altiĝantaj altitudaj limitoj.
La nomo de tiu nearktisa specio, menziesii, devenas de Archibald Menzies, skota kuracisto kaj rivala naturalisto de David Douglas. Menzies unue priskribis la arbon en Vankuvera Insulo en 1791.
Priskribo
Marborda duglaso estas la dua plej granda konifero en la mondo (post sekvojo). Marbordaj duglasoj kun altecoj de 60-75 metroj aŭ pli kaj diametroj de 1,5- 2 metroj estas komunaj en praarbareroj, kaj maksimumaj altecoj de 100 -120 metroj kaj diametroj ĝis 4,5- 6 metroj estis registritaj. La plej granda vivanta specimeno estas "Doerner-Duglaso", (antaŭe konata kiel Brummit-Duglaso), 99,4 metrojn de alteco, je East Fork Brummit Creek en Kos-Kantono (Oregono), la plej dika estas "Kvits-Duglaso", 4,85 metrojn de diametro en Kvits-Valo (Olimpia Nacia Parko, Vaŝingtonio). Ĝi komune vivas pli ol 500 jarojn kaj okaze pli ol 1 000 jarojn.
La arboŝelo de junaj arboj estas maldika, glata, griza, kaj enhavas multajn rezinajn vezikojn. Ĉe maturaj arboj, ĝi dikas 10–30 centimetrojn kaj estas korkeca. La ŝosoj estas brunaj ĝis oliv-verdaj, estiĝante griz-brunaj kune kun la aĝo, glataj, kvankam ne tiel glataj kiel tiuj de abioj, kaj fine harkovritaj kun mallongaj malhelaj haroj. La burĝonoj havas tre karakterizan mallarĝ-konusan formon, longas 4–8 mm, kun red-brunaj burĝonaj skvamoj. La folioj estas spirale aranĝitaj sed iomete turnigitaj je la bazo por troviĝi platigitaj je ambaŭ flankoj de la ŝoso, pinglecaj, 2 - 3,5 centimetrojn longaj, verdaj supre senstomaj kaj kun du blankecaj stomaj bendoj malsupre. Kontraste kun Glaŭka duglaso, la foliaro de Marborda duglaso havas notindan frukt-rezinan aromon, precipe kiam oni ĉifas ĝin.
La maturaj femalaj strobiloj estas malsuprenpendantaj, 5 - 11 centimetrojn longaj, 2–3 centimetrajn larĝaj kiam fermitaj, malfermiĝante ĝis larĝecon de 4 centimetroj. Ili printempe estiĝas, unue verdaj, maturiĝante oranĝ-brunaj aŭtune 6–7 monatoj pli malfrue. La semoj estas 5–6 milimetrojn longaj kaj 3–4 milimetrojn larĝaj, kun flugilo de 12–15 milimetroj. La masklaj strobiloj longas 2–3 centimetrojn, printempe dissemante flavan polenon.
En arbaraj cirkonstancoj, maljunaj individuoj tipe havas mallarĝan, cilindran arbokronon komencante 20-40 metrojn super la senbranĉa trunko. Forbranĉiĝo ĝenerale estas malrapida kaj arboj longtempe konservas siajn pli subajn branĉojn. Junaj arboj en izola pozicio tipe havas branĉojn ĝis apud la grundonivelo. Ofte oni bezonas 70–80 jarojn por obteni trunkan senbranĉecon de 5 metroj kaj 100 jarojn por 10 metroj.
Perceptebla semo-produktado ekas je 20–30 jaroj ĉe duonarbara marborda duglaso. La semo-produktado ne estas regula; tra periodo de 5-7 jaroj, arbareroj kutime liveras unun abundan rikolton, kelkajn malabundajn, kaj unun rikolto-foreston. Eĉ dum abundaj semrikoltaj jaroj, nur proksimume 25 pocentoj de arboj en densaj arbareroj produktas percepteblan strobilan kvanton. Ĉiu strobilo enhavas ĉirkaŭ 25 ĝis 50 semojn. Semodimensio varias; la averaĝa nombro de purigitaj semoj varias inter 70-88/g. Semoj el la norda parto de la marbord-duglasa arealo emas esti pli grandaj ol semoj el la sudo.
Ekologio
La radika vivareo de marborda duglaso ne estas profunda, kun radikoj emante esti pli malprofundaj ol tiuj de sam-aĝaj ponderosa-pino (Pinus ponderosa), sukerpino (Pinus lambertiana), aŭ kalifornia kalocedro (Calocedrus decurrens), kvankam pli profunda ol tiu de Sitka-piceo (Picea sitchensis). Iuj radikoj estas komune trovitaj apud la organikaj grundotavoloj aŭ apud la minerala grundosurfaco. Tamen, duglaso havas konsiderindan morfologian fleksiĝemon, kaj en pli sekaj ejoj Marborda duglaso naskas pli profundajn pivotradikojn. Glaŭka duglaso eĉ montras pli grandan fleksiĝemon, okazante en arbareroj de landinternaj mezvarmaj pluvarbaroj en Brita Kolumbio, same kiel je la rando de duonaridaj arbustaraj stepoj tra multo de sia arealo, kie ĝi estigas pli profundajn pivotradikoj ol kapablas Marborda duglaso.
La folioj ankaŭ estas uzataj de Adelges cooleyi (hemipteroj); tiu 0,5 mm longa sevo-suĉanta insekto estas okulfrapa je la subflankoj de la foliaro ĉe la etaj blankaj "lanugaj punktoj" de protektanta vakso kiun ĝi produktas. La insekto ofte grandnombre ĉeestas, kaj povas kaŭzi la flavecan folian kolorŝanĝiĝon pro la damaĝo kiun ĝi alportas. Eksterordinare, la arboj povas esti parte senfoliigitaj de ĝi, sed malofte la damaĝo estas tiel granda. Inter la lepidopteroj, krom ke iuj nutriĝas kun ĉiuj pseŭdocugoj, Chionodes abella kaj C. periculella ( Gelechiidae ) kune kun la strobiloskavamo-manĝanta Cydia illutana (Tortricidae) estas specife registritaj ĉe P. menziesii.
Semoj de Menzies-pseŭdocugo estas ekstreme grava nutraĵo por etaj mamuloj. Musoj, arvikolenoj, sorikoj, kaj tamioj konsumis taksitan 65 pocentoj de duglas-semorikolta dissemado en okcidenta Oregono. La duglasa tamasciuro (Tamiasciurus douglasii) rikoltas kaj kaŝas grandajn kvantojn de duglas-strobiloj por pli malfrua uzado. Ĝi ankaŭ manĝas maturajn polenajn strobilojn, disvolviĝantan internan arboŝelon, terminalajn ŝosojn, kaj molajn junajn pinglojn. La semoj ankaŭ gravas por pluraj semo-manĝantaj birdoj. Tiuj ĉi ĉefe inkluzivas amerikanajn emberizedojn; vintroemberizon (Junco hyemalis), kantopaseron (Melospiza melodia), orkronan emberizon (Zonotrichia atricapilla) kaj blankakronan emberizon (Z. leucophrys); kaj fringedojn; pinkardelon (Carduelis pinus), purpuran karpodakon (Carpodacus purpureus), kaj malgrandan krucbekulon (Loxia curvirostra neogaea) kiu estas unike adaptita por nutriĝi kun menzies-pseŭdocugaj semoj.
Marborda duglaso estas la superreganta arbo okcidente de Kaskada Montaro en pacific-nordokcidenta regiono, trovigiĝante en preskaŭ ĉiuj arbaraj tipoj; ĝi prosperas sur plimulto de la grundoj kaj deklivoj. Adaptita al humida, malsevera klimato, ĝi kreskas pli granda kaj pli rapida ol Glaŭka duglaso. Asociataj arbospecioj inkluzivas okcidentan cugon (Tsuga heterophylla), Sitka-piceon (Picea sitchensis), sukerpinon (Pinus lambertiana), arĝentan pinon (Pinus monticola), ponderosa-pinon (Pinus ponderosa), gigantan abion (Abies grandis), sekvojon, gigantan tujon (Thuja plicata), kalifornian kalocedron (Calocedrus decurrens), Laŭson-kameciparison (Chamaecyparis lawsoniana), densifloran litokarpon (Lithocarpus densiflorus), grandfolian aceron (Acer macrophyllum) kaj plurajn aliajn. Unuspeciaj arbareroj ankaŭ estas komunaj, precipe norde de Umpkva-Rivero en Oregono.
Akompanantaj arbustoj en la centra kaj norda parto de la Menzies-pseŭdocugara arealo inkluzivas vitan aceron (Acer circinatum), Gaultheria shallon (erikacoj), grandfolian rododendron (Rhododendron macrophyllum), oregonan mahonion (Mahonia aquifolium), etfolian vakcinion (Vaccinium parvifolium), kaj vidindan rubuson (Rubus spectabilis). En la pli seka, suda parto de ĝia arealo akompanantaj arbustoj aŭ arbedoj inkluzivas kalifornian korilon (Corylus cornuta var. californica), Holodiscus discolor (rozacoj), rampantan simforikarpon (Symphoricarpos mollis, kaprifoliacoj), Toxicodendron diversilobum (anakardiacoj), ceanoton (Ceanothus spp.), kaj Arctospaphylos spp. (erikacoj). En humidaj marbordaj arbaroj, preskaŭ ĉiu surfaco de praarbara Marborda duglaso estas kovrata de epifitaj muskoj kaj likenoj.
Arbara sukcesio
La ombro-netoleremo de la Menzies-pseŭdocugo ludas gravan rolon en la arbara sukcesio de malaltaĵ-praarbaraj pluvarbaroj de la pacifik-nordokcidenta regiono. Dum la maturaj arbareroj de malaltaĵa praarbara pluvarbaro entenas multajn sem-plantojn de la okcidenta cugo (Tsuga heterophylla), kaj iujn sem-plantojn de la giganta tujo (Thuja plicata), duglas-superregataj arbaroj ĝenerale ne enhavas duglasajn sem-plantojn. La ŝajna kontraŭdiro okazas ĉar Menzies-pseŭdocugoj ne toleras profundan ombron kaj malofte longedaŭre postvivas ene de ombrigita suba etaĝo. Kiam arbo mortas en praarbaro, la kanopeo malfermiĝas kaj sunradiado estiĝas disponebla kiel energia fonto por nova kreskado. La ombro-toleremaj okcident-cugaj sem-plantoj kiuj estiĝis sub la kanopeo havas antaŭecon kompare kun aliaj sem-plantoj. Tiu konkurada avantaĝo permesas al Okcidenta cugo de rapide kreski en la sunlumo, dum aliaj sem-plantoj ankoraŭ luktas por leviĝi el la grundo. La branĉoj de la kreskantaj cugoj limigas la lumon por la pli etaj arboj kaj forte limigas la ŝancojn por la ombro-netoleremaj arboj, kiel Menzies-pseŭdocugo. En la iro de la jarcentoj, la okcidenta cugo tipe eksuperregas la kanopeon de praarbara malaltaĵa pluvarbaro.
Uzado
Duglasa arbo estas unu el la mondo la plej konstruligno-produktanta kaj -rendimenta arbo kompare al ajna alia arbo en Nordameriko. La ligno estas uzata por laŭmezura ligno, traboj, stokado kaj lamenligno. Stokoj traktitaj de kreozoto estas celataj por ŝipostrukturoj. La ligno estas ankaŭ laborita por fervojoligoj, minotraboj, domoŝtipoj, fostoj kaj mastoj, bariloj, plankokovraĵoj, paperpasto kaj meblaro. Duglasa arbo estas uzata vaste en pejzaĝismo. Ĝi estas plantita kiel sola arbo aŭ en amasaj ŝirmiloj. Ĝi ankaŭ estas populara kristnaska arbo.
Tiu planto havas ornaman valoron kaj uzata kiel ornamplanto en grandaj parkoj kaj ĝardenoj.
For de sia indiĝena areo, ĝi ankaŭ estas vaste uzata en mastrumata arbaro kiel planteja arbo por konstruligno en Eŭropo, Nov-Zelando, Ĉilio kaj alilandoj. Ĝi ankaŭ ennaturiĝas en Eŭropo, Argentino kaj Ĉilio (nomita Pino Oregón), kaj en Nov-Zelando foje disvastiĝas tro kaj iĝas invada specio (nomita Wilding conifer, sovaĝa konifero), necesigante striktan regadon.
La burĝonoj uziĝis por aromigi tian klaran, senkoloran, fruktan brandon nomitan Eau de vie (esperante: Akvo de vivo).
Denaskaj havajanoj konstruis polineziajn kanuojn nomitajn wa' kaulua el trunkoj de marborda duglaso, kiuj drivis marborde.
12183 Caltonen
12183 Caltonen estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la 30-an de septembro 1975 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).
Ĝi estas proksima de la 1:3 kun la Marso kaj 2:1 kun Jupitero.
Kantono Washington (Iovao)
La kantono Washington (Washington County) estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
12183 Caltonen
Nomo
Ĝia nomo honoras Craig Steven Altonen, kiu kontribuis al la misio Lucy de la NASA kiel Ĉefa Inĝeniero por la Kosmoveturilo Lucy.
Publika akvario
Tiu artikolo temas pri publikaj instalaĵoj kiuj enhavas akvariojn, por hejmaj akvujoj por fiŝoj vidu artikolon Akvario
Publika akvario estas la akva similaĵo de bestoĝardeno, kio estas hejmo de vivantaj specimenoj de akvaj animaloj kaj akvoplantoj por publika kontemplado. Plej publikaj akvarioj uzas ujegojn pli grandaj ol tiuj zuitaj de hejmaj akvaristoj, same kiel pli malgrandajn ujojn. Ekde kiam la unuaj publikaj akvarioj estis konstruitaj meze de la 19a jarcento, ili iĝis popularaj kaj ties nombroj pliiĝis. Plej modernaj kaj agnoskitaj akvarioj entreprenas konservadan agadon kaj edukan rilate al la publiko.
Zvjozdnaja (metrostacio en Sankt-Peterburgo)
Zvjozdnaja (Звёздная) estas stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Moskovsko-Petrogradskaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en Sankt-Peterburgo.
Michał Kwiatkowski (biciklisto)
Michał Kwiatkowski [ˈmixaw kfjatˈkɔfski] (naskiĝis en Chełmża) estas pola profesia biciklisto. Li nuntempe biciklas por teamo "Ineos Grenadiers".
Joseph Léopold Sigisbert Hugo
Joseph Léopold Sigisbert HUGO (Nancy, 15-a de novembro 1773 - Parizo, 29-a de januaro 1828) estis generalo de la Unua Franca Imperio kaj grafo. Li estis la patro de la verkistoj Victor Hugo, Abel Hugo kaj Eugène Hugo.
Biografio
En 1790 li estis nomumita oficiro. Li partoprenis en la militoj kiuj okazis post la Franca Revolucio.
Post esti vundita ĉe Majenco, estis sendita poste kiel kapitano al Vendée. En Châteaubriant li konis Sophie Trébuchet, kun kiu li edziĝis la 15-an de novembro 1797.
Li servis al Jozefo Bonaparte en Hispanio. Li estis nomumita generalo kaj guberniestro de la centraj provincoj (kaj tiele li veturis tra la provincoj de Ávila, Segovia, Soria kaj Guadalajara). Li militis dum tri jaroj kontraŭ El Empecinado kaj sukcesis neŭtraligi la agadon de la hispanaj geriloj en la zono de la rivero Taĵo, kaj tiele li sukcesis reestabli la komunikadon inter la korpusoj de la franca armeo. Speciale sangelverŝa estis la batalo kiu okazis, en la kadro de la Milito de Hispana Sendependiĝo, ĉe "Peña el Águila", aktuala vilaĝo Anguita (Guadalajara), kie la trupoj de la hispana rezistado suferis gravan malvenkon.
Stacio Uzumasa-Tenjingawa
Stacio Uzumasa-Tenjingawa (japane: 太秦天神川駅 [Uzumasa-Tenĝingaŭa-eki], angle: Uzumasa-Tenjingawa Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Ukjo, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de la metroa reto Kiota Urba Subtera Fervojo: Linio Tōzai.
Ivaň
Nomon Ivaň havas pluraj municipoj:
27955 Yasumasa
27955 Yasumasa estas tre malgranda ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Yasumasa Watanabe, kiu fariĝis ano de la Astronomia Societo de Jamagata en 1986 kaj aktive popularigas astronomion.
Huyng Ba Duong
HUYNG BA DUONG (naskiĝis la en Hue; mortodata nekonata) estis vjetnama poŝtoficisto, kiu verkis la unuan Esperanto-lernolibron kaj -vortaron por vjetnamoj.
Huyng ekesperantiĝis en 1929; li estis la unua vjetnamano-esperantisto. Li fariĝis aktiva propagandisto en la tiama Hindoĉinujo, precipe en la iama franca protektorato Annamo, nuna centra Vjetnamio, instruisto de Esperanta kurso per la vjetnama lingvo, kaj de perkoresponda kurso en vjetnamaj gazetoj. Li verkis lernolibron por vjetnam-lingvanoj, kiu enhavas la unuan vortaron Esperanto-vjetnama (Hanoi 1932).
Noto pri la nomo
Kvankam lia nomo estas literumita kiel "Huyng Ba Duong" en la Enciklopedio de Esperanto (EdE), p. 385 (ĉu eble laŭ franca transskribo?), la ĝusta nomo verŝajne estas "Huynh Ba Duong" (Huỳnh Bá Dưỡng ). La vorto Huyng ne ekzistas en la ortografio de la vjetnama alfabeto (quốc ngữ). Huỳnh estas familia nomo, tiel normala, kiel Hoàng signifanta flavan. La Enciklopedio en p. 348 literumas "Huynh-Ba-Duong".
EdE plue uzas la malnovan popol- kaj lingvo-nomon "anamano" / "anamana", skribante ĝin per unu -n- (de Annam aŭ Annamo, du -nn-), per kiu la unuaj eŭropanoj ĝenerale nomis vjetnamojn kaj la vjetnaman lingvon, ekz. portugalaj misiistoj en frua vortaro vjetnama-latina-portugala ("Dictionarium Annamaticum", Romo 1651). Pli konkrete Annamo ankaŭ estas la nomo de iama franca protektorato (1884-1948) en centra Vjetnamio.
Dugommier (pariza metrostacio)
Dugommier [dyɡɔmje] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 6, en la 12-a arondismento de Parizo.
Stacio
Ĝia nomo venas de ties proksimeco kun Strato Dugommier kies nomo omaĝas al Jacques François Dugommier (1738-1794, realnome Coquille ĝis 1785), franca generalo, deputito de la Nacia Konvencio, kiu komandis francajn soldatojn kiuj reprenis Toulon-on. Li ankoraŭ gajnis decidan venkon en batalo de Boulou, en majo 1794, kaj estis mortigita en la dua batalo de la Muga, en novembro 1794.
La stacio disponas pri ununura alirejo konsistanta el ŝtuparo situanta fronte al n-ro 1, Bulvardo de Reuilly.
Dmitrij Bogatov
La akuzo
Laŭ akuzo li sub la kaŝnomo "Ajrat Baŝirov" en la reto instigis manifestaciantojn porti al la Ruĝa Placo "ĉifonojn, botelojn, benzinon, terebinton kaj ŝaŭmplaston".
Laŭ Libera Folio, la juĝisto unue rifuzis malliberigi la akuzaton, ĉar la imputata krimo ne estis sufiĉe serioza. Tiam la esplorkomitato aldonis novajn, pli seriozajn akuzojn pri "alvokoj al realigo de terorisma agado aŭ pravigo de terorismo pere de interreto" kaj "preparoj por organizado de publika malordo".
La prokuroro subtenis la pozicion de la esplorkomitato kaj krome argumentis, ke Bogatov havas bonajn komputilajn kapablojn kaj tial povas detrui pruvojn pri sia krimo, se li ne estos malliberigita. Aldone oni atentigis, ke Bogatov havas validan pasporton kaj vizon kaj planas veturi al Italio la 12-an de aprilo kie li planis partopreni la 41-an Internacian Junularan Festivalon en Castione della Presolana.
Laŭ retejo Global Voices Online la persono "Ajrat Baŝirov" estis enrete ankaŭ post aresto de Dmitrij kaj eĉ korespondis kun alia retejo Malfermita Ruslando (ruse Открытая Россия).
Ĉar Dmitrij estis kontribuanto de la projekto Debiano, la debiana komunumo forviŝis liajn ĉifradajn ŝlosilojn por ke ili ne estu misuzeblaj kontraŭ la projekto.
En la dua duono de julio 2017 li estis sendita en hejman areston antaŭ la kortuma procedo. Dmitrij Bogatov estis senkulpigita je la 24-a de januaro 2018 pro neekzisto de pruvoj por la akuzo.
La li informis en sia Telegram-kanalo ke li ricevis laborpermesilon kaj transloĝiĝas al Miamio (Usono). En intervjuo li diris, ke elektis Usonon, ĉar la sola eksterlanda lingvo, kiun li konas, estas la angla.
Yuka Yamazaki
Yuka Yamazaki (山崎 由加 n. ) estas japana futbalisto. Ŝi de 2000 ĝis 2001 membris en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Montfaucon (Doubs)
Montfaucon ("falka monto") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Karlstadt
Karlstadt estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Spessart kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Granda Palaco de Bankoko
La Granda Palaco (พระบรมมหาราชวัง, literumita: Phra Borom Maha Ratcha Wang ) estas komplekso de konstruaĵoj en la kerno de Bankoko, Tajlando. La palaco estis la oficiala rezidejo de la Reĝoj de Siamo (kaj poste de Tajlando) ekde 1782. La reĝo, lia kortego, kaj lia reĝa registaro havis sidejon en la palaco ĝis 1925. La reĝo Phumiphon Adunjadet (Rama la 9-a), havis sidejon en la Reĝa Vilao Ĉitralada kaj lia sukcedanto la reĝo Maha Vajiralongkorn (Rama la 10-a) en la Amforn Sathan Rezidejo, ambaŭ en la Palaco Dusit, sed la Granda Palaco estas ankoraŭ uzata por oficialaj eventoj. Kelkaj reĝaj ceremonioj kaj ŝtataj funkcioj okazas ene de la muroj de la palaco ĉiun jaron. La palaco estas unu el la plej popularaj turismaj allogaĵoj en Tajlando.
La konstruado de la palaco ekis la 6an de majo 1782, je ordonoj de la reĝo Futthaĝotfa Ĉulalok (Rama la 1-a), la fondinto de la Ĉakria Dinastio, kiam li translokigis la ĉefurbon el Thonburi al Bankoko. Tra sinsekvaj reĝadoj, oni aldonis multajn konstruaĵojn kaj strukturojn, ĉefe dum la regado de la reĝo Ĉulalongkorn (Rama la 5-a). Je 1925, la reĝo, la Reĝa Familio kaj la registaro jam ne plu sidejis en la palaco konstante, kaj devis translokiĝi al aliaj sidejoj. Post la abolo de la absoluta monarkio en 1932, ĉiuj registaraj agentejoj komplete translokiĝis for de la palaco.
Laŭforme, la palaca komplekso estas preskaŭ ortangula kaj havas kombinitan areon de kvadrataj metroj, ĉirkaŭita de kvar muroj. Ĝi estas situa sur la bordoj de la rivero Ĉao Fraja en la kerno de la insulo Rattanakosin, nune en la distrikto Fra Naĥon. La Granda Palaco estas bordita de la stratoj Sanam Luang kaj Na Fra Lan norde, Maharaj okcidente, Sanam Ĉai oriente kaj Thai Ŭang sude.
Pli ol unusola strukturo, la Granda Palaco estas formita el nombraj konstruaĵoj, salonoj, pavilionoj ĉirkaŭ ĝardenoj kaj kortoj. Ties manko de simetrio kaj eklektikismaj stiloj estis okazigitaj pro sia organika disvolvigo, kun aldonoj kaj rekonstruoj faritaj de sinsekvaj regadoj laŭlonge de ĉirkaŭ 200 jaroj de historio.
Villarroel
Villarroel [bijarroEL] estas la hispandevena familinomo de jenaj personoj:
Vidu ankaŭ:
NGC 1344
NGC 1344 (aliaj indikoj — NGC 1340, PGC 12923, ESO 418-5, MCG -5-9-5, AM 0326-311) estas galaksio en konstelacio Forno.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 1344, NGC 1340.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Parete
Parete estas komunumo de Italio.
Funebra arto
Funebra arto estas ajna artaĵo formanta, aŭ lokita en, ripozejo por la restoj de mortinto, ĉefa grava. La termino ankaŭ enhavas cenotafojn ("malplenaj tomboj"), tombecajn monumentojn kiuj ne enhavas homajn restojn; kaj komunajn memormonumentojn al mortintoj (kiaj milita memormonumento), kiuj povas enhavi aŭ ne homajn restojn.
Priskribo
La funebra arto povas utili al multaj kulturaj funkcioj.Ĝi povas ludi gravan rolon en funebraj ritoj, servi kiel ejo por uzado fare de la mortinto en la postvivo, kaj celebri la vivon kaj atingojn de la mortinto, ĉu kiel parto de adorcentritaj praktikoj de kulto al la prauloj aŭ publike direktite al propagando de dinastio, kiel ekzemple ĉe la Piramidoj de Egipto. Ĝi povas ankaŭ funkcii kiel memorilo de la morteco de la homaro, kiel esprimo de kulturaj valoroj kaj roloj, kaj kiel helpilo al instigo al la spiritoj de la mortintoj, retenante ties bonfaremon kaj evitante nedeziritan entrudon en la aferoj de la vivantaj fare de la mortintoj.
La Rioja (Argentina urbo)
Por aliaj lokoj nomataj La Rioja vidu apartigilon Rioĥo
--- Rioĥo (La Rioja, plennome Ciudad de Todos los Santos de la Nueva Rioja) estas urbego, ĉefurbo de la provinco de Rioĥo en Argentino.
Geografio
La Rioja situas en la nordokcidenta parto de la lando laŭ la Rioja rivero ĉe la piedo de la Velasco Montoj. San Miguel de Tucumán troviĝas 132, Córdoba 137,Mendoza (urbo) 427, Saltaurbo 536, Rosario 706, Bonaero 960, Quilmes 999, Mar del Plata 1282 km.
Historio
La oficiala fondiĝo okazis je la 20-a de majo 1591, fare de Juan Ramírez de Velazco. Tiutempe esploristoj por oro kaj arĝento vivis tie aŭ en la ĉirkaŭaĵo. La Rioja longe restis malgranda komerca kaj administra centro. En 1894 pro tertremo oni rekonstruis la urbon.
Ekonomio
La ekonomio de la tuta provinco estas historie ligita al bovobredado kaj agrikulturo, same kiel la vinoproduktado. En la 1970-aj jaroj komenciĝis la industriiĝo. La apuda akvobaraĵo estas grava fonto de elektro kaj akvumado.
Klimato
La Rioja situas en duonarida klimato, kie jare pluvas nur po 411 mm falante preskaŭ ekskluzive dum la somero, kiam humida tropika aero de la nordoriento eniras la regionon. La averaĝa temperaturo varias inter 14-28 °C. Averaĝe en julio estas nur 5 °C, en decembro 35 °C.
Famuloj
Eksprezidento María Estela Martínez de Perón estis naskita en La Rioja.
1523 Pieksämäki
1523 Pieksämäki estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la finnlanda urbo Pieksämäki.
Stirstango
Stirstango estas komputila stirorgano, ĉefe uzata por komputilaj ludoj. Ĉar diversaj veturiloj estas mastrumitaj de komputiloj, stirstango povas ankaŭ esti uzata por stiri ekzemple rulseĝon aŭ aviadilon.
Ekzistas analogaj kaj ciferecaj stirstangoj.
Halmo
Halmo (ankaŭ Halmao ) estas strategia tabulludo por du ĝis kvar ludantoj, kiun elpensis en la jaro 1880 usona kirurgo George Howard Monks. Oni ludas sur ludplano kreita per kvadrata reto 16 x 16 ludkampoj. Ĉiu ludanto havas po 13 figuretoj de unu koloro (kiam estas ludantaj du ludantoj, ĉiu havas po 19 figuretoj).
Celo de ludo estas transkonduki ĉiuj siajn figuretojn el unu angulo ĝis la kontraŭa angulo. Ludanto dum tio povas aŭ ŝovi figureton sur libervolan najbaran liberan kampon aŭ transsalti libervolan najbaran figureton, se la kampo malantaŭ ĝi estas neokupita. Eblas fari la t.n. pluroblan salton, do transsalti kelke da figuretoj unu post la alia. Sed ne eblas transsalti trans du kaj pli da figuretoj starantaj sur najbaraj kampoj.
Kvankam estas konata kaj la jaro de estiĝo kaj la aŭtoro de la ludo, la halmo estadas vicigata al klasikaj tabulludoj.
Ratkovo
Ratkovo, (hungare Vágratkó estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Franz Kreuzer
Franz KREUZER (naskiĝinta en la 18-a de januaro 1929 en Vieno, mortinta samloke en la 14-a de aprilo 2015 ) estis aŭstra ĵurnalisto kaj politikisto.
Ratkovo
Situo
Ratkovo situas laŭ dekstra bordo de Váh, kie estas akvorezervujo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Žilina-Vrútky. Martin troviĝas je 13 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1489 en formo "Rathkow". En 1620 3 familioj pagis impostojn. En 1785 88 vilaĝanoj loĝis en 14 domoj, en 1828 92 vilaĝanoj loĝis en 15 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Rattkó, poste la hungara nomo de la rivero aldoniĝis pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vágratkó 132 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turócszentmárton, poste kiel Ratkovo al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Ratkovo 193 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Norvega maro
La Norvega Maro estas maro de la Arkta Oceano ĉe la marbordoj de Nord-Eŭropo. Ĝi situas inter Islando okcidente, Skotlando sude kaj Norvegio oriente. En ĝi troviĝas la Ferooj. Ĝi komunikas kun la Atlantiko kaj la Norda Maro sude, la Barenca Maro oriente kaj la Gronlanda Maro norde.
Borsodszirák
Borsodszirák [borŝodsirAk] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Edelény. Ĝis 1907 la oficiala nomo estis nur Szirák, sed poste laŭ peto de poŝto oni ricevis antaŭnomon Borsod por fari diferencon inter la 2 komunumoj.
Situo
Abaújlak situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Miskolc-Tornanádaska. Edelény troviĝas 5, Miskolc 15 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1261 laŭ tiama ortografio "Zyrakh". Tiutempe la kampoj apartenis al episkopejo de Eger. En 1566 la tataroj bruldetruis la vilaĝon. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj vilaĝanoj el la eklezia bieno. En 1960 kolĥozo nomata Béla Bartók formiĝis, kiu havis tutlandan konatecon. Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo, kuracejo, poŝto.
Franz Kreuzer
Ĵurnalisto
Kreuzer multajn jarojn laboris por la socialdemokratia Arbeiterzeitung kaj iĝis en 1961 ties ĉefredaktisto. En 1967, kiam Bruno Kreisky iĝis partiestro, venis Paul Blau kiel ties posteulo ĉefredaktista. Kreuzer ekdeĵoris ĉe ORF kaj iĝis sub la enerala intendanto Gerd Bacher ĉefredaktisto pri novaĵoj. En 1974 Kreuzer iĝis intendanto de la dua kanalo FS 2 (nuntempe: ORF 2), ĝis 1978. En la 5.10.1976 unuafoje elsenditis la de Kreuzer kaj Kuno Knöbl fondita kaj elpensita modernega diskutadserio Club 2.
En 1984/95 li estis informadintendanto de ORF, poste li iĝis ministro pri sanaj kaj mediaj aferoj en la kabineto de Fred Sinowatz.
Politikisto
De 1985-87 li estis ministro. Li sekvis Kurt Steyrer kiu kandidatis pri prezidanteco kaj demisiis pro tio kiel ministro. Ankaŭ al la unua kabineto de Franz Vranitzky li apartenis kiel ministro. Tiam okazis ankaŭ la katastrofo de Ĉernobil. Riproĉitis al Kreuzer ne tre profesia agado dum la katastrofo. Poste li denove estis ĵurnalisto.
Eŭropa saksikolo
La Eŭropa saksikolo aŭ Komuna saksikolo (Saxicola rubicola ) estas birdo el la Muŝkaptuledoj, iam konsiderata de la Turdedoj en la genro Saxicola.
La Eŭropa saksikolo estas iom pli malgranda ol la Eŭropa ruĝgorĝulo. Ambaŭ seksoj havas distingajn mallongajn flugilojn, pli mallongajn ol la pli migrantaj Brungorĝulo kaj Siberia saksikolo. La somera masklo de rubicola havas nigrajn suprajn partojn, nigran kapon, oranĝanjn gorĝon kaj bruston, kaj blankecan ventron. Ĝi havas ankaŭ blankajn larĝajn striojn kolflanke kio sekvas al la korpaj flankoj, malgrandan blankan flugilmakulon kaj tre malgrandan blankan makulon en pugo ofte striita nigre. La ino havas pli palbrunajn suprajn partojn kaj kapon, kaj ne havas blankajn markojn en kolo, pugo aŭ ventro, ĉar tiuj areoj estas striitaj malhelbrune sur pli palbruna, dum la ununura blanka marko estas la flugila, sed eĉ tiu ofte estas iom sablokolora al blankeca.
Eŭropaj saksikoloj reproduktiĝas en arbustejoj, marbordaj dunoj kaj aspraj herbejoj kun disaj malgrandaj arbustoj kaj rubusoj, malferma uleksejo, makiso aŭ kalunejo. Ili estas loĝantaj birdoj aŭ mallongdistance migrantoj, ĉar parto de la populacio moviĝas suden por vintri en suda Eŭropo kaj pli amplekse en norda Afriko.
La masklo havas klakantan alvokon kiel ŝtonoj interfrapantaj. La kanto estas laŭta kaj trileca kiel ĉe Pronelo.
Oni akceptas du distingajn subspeciojn: nome la Centreŭropa saksikolo S. r. rubicola en la sudo kaj oriento de la teritorio, kaj la Okcidenteŭropa saksikolo de okcidenta kaj nordokcidenta Eŭropo, ĉefe en la zonoj de la marbordo de Atlantiko, S. r. hibernans. Ili preskaŭ ne estas diferencaj laŭ aspekto, kaj nur detalaj analizoj de DNA montras ian gradon de separo (Wink et al. 2002).Kune tiuj du rasoj troviĝas en okcidenta, centra kaj suda Eŭropo, la pinta nordokcidento de Afriko kaj okcidenta Turkio.
Tiu palearktisa birdo estas tre proksime rilata al kelkaj specioj, kelkaj el kiuj simile aspektas:
Krumpedo
Krumpedo estas speco de angla aŭ skota sensukera kuko, tre mola, kiun oni rostas kaj buterumas, kaj manĝas dum ĝi estas varma. La angla krumpedo kutime estas ronda kaj konsistigas parton de tipe tradicia brita maten-manĝo.
Eŭropa saksikolo
Kun la Siberia kaj la Fuerteventura specioj, ĝi konstituas orientan kaj okcidentan reprezentatojn de stirpo de Eŭrazio; la aziaj kaj eŭropaj populacioj separiĝis dum Malfrua Plioceno aŭ Frua Plejstoceno, antaŭ ĉirkaŭ 1.5-2.5 ma, kaj Fuerteventura esti koloniigita de birdoj de Okcidenta Eŭropo kaj Nordokcidenta Afriko iom poste en la Frua Plejstoceno, antaŭ ĉirkaŭ 1-2 ma (Wink et al. 2002).
Júlia Bereczky
BERECZKY Júlia [berecki] estas rumanuja hungara aktorino, reĝisorino naskita en Salonta la 9-a de marto 1928 kaj mortinta la 2007 en Pécs.
Kariero
Ekde 1954 Júlia Bereczky estis anino de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház ĝis 1985. En februaro de 1989 kune kun sia edzo György Barkó ŝi translokiĝis Hungarujon.
Attila Boros
Attila Boros [boroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Boros Attila estas hungara grafikisto, pentristo, ilustristo, skulptisto.
Attila Boros naskiĝis la en Budapeŝto.
Johann Friedrich Reichardt
Biografio
Reichardt estis filo de urbomuzikisto Johann Reichardt kaj estis edukita jam infanaĝe pri muziko kaj aparte pri violonludado. Kiam li estis dek jarojn aĝa, lia patro entreprenis kun sia "mirinfano" koncertvojaĝojn en Orient-Prusujo. Instigite de Kant li studis ekde 1769 ĝis 1771 en sia gepatra urbo kaj en Lepsiko juron kaj filozofion. En 1771 li tamen eskapis burĝan profesielekton per virtuozo-vojaĝo, sekvante la tendencon de „Sturm und Drang“. En 1774 li revenis al Kenigsbergo kaj fariĝis sekretario en Ragnit. En 1775 Frederikon la 2-a, al kiu li sendis sian operon Le feste galanti kiel specimeno, faris lin anstataŭ Graun reĝan prusan kortegan kapelmajstron. Jam post du jaroj li retiriĝis, geedziĝis kun kantistino, pianistino kaj lidkomponistino Juliane Benda (*14-an de majo 1752 en Berlino; † 9-an de majo 1783 samloke) kaj koncentriĝis pri la literatura verkado kaj la komponado de lidoj kaj instrumentmuzikoj