cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kastelo de Szentegát
Konstruaĵo
La parte unuetaĝa kastelo situas en mezo de la vilaĝo en parko. Ĝi estas 90 metrojn longa. La fasado estas simetria, meze troviĝas la ĉefenirejo kun reliefantaj partoj (ambaŭ randaj kaj meza partoj reliefas). Nur la meza reliefa parto havas etaĝon, la randaj partoj nur mansardojn. Al la meza parto larĝa ŝtuparo kuras, tie funkcias la enirejo. En la malantaŭa fasado turo altiĝas, kiu disrompas la simetrion.
Solone (Taĉiv)
Situo
Solone situas laŭ traira vojeto.
Historio
Solone estis menciita unue en 1828 laŭ hungareca formo Szolonej, ĉirkaŭ 1850 jam Királyvölgy. Ĝis 1853 oni minadis salon ĉe la vilaĝeto, sed akvo verŝis la minejon, la ministoj rifuĝis.
Pola aŭtovojo A2
La pola aŭtovojo A2 estas parte senpaga aŭtovojo, kiu trairas latitude tra centro de Pollando. Ĝi estas parto de la eŭropa ŝoseo.
1382
En la jaro 1382 post Kristo okazis, interalie:
29-a de majo
La 29-a de majo estas la 149-a tago de la jaro (la 150-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 216 tagoj restas.
Je la 29-a de majo okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 29-a de majo estas (laŭ gregoria kalendaro):
78252 Priscio
78252 Priscio estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso. Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampajno Campo Imperatore Near Earth Object Survey (CINEOS) elde la Stacio de Campo Imperatore de la Observatorio de Abruco (L'Aquila, Italio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Priscilla ("Priscio") Cerroni,, kiu laboras pri eksperimentoj de alfrapo kun grandega rapido kaj ties sekvoj pri katastrofaj kolizioj de asteroidoj. Ŝi estas esploristino ĉe INAF-IASF kaj anino de la teamo de VIMS, la bildiga spektrometro de la misio Cassini.
Listo de estroj de Unuiĝo por Popola Movado (Francio)
Tiu artikolo listigas personojn, kiujn estis estraranoj de Union pour un Mouvement Populaire (esperantlingve "Unuiĝo por Popola Movado") de la fondiĝo de la partio en 2002. La ofico de partiestro estas prezidanto, escepte de la periodo 2007-2012, en kiu la ĉefsekretario regis la partion.
Velleclaire
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
1790
1790 estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1790 post Kristo okazis, interalie:
Fontinjasi
Fontinjasi (Фонтиняси) estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Tjaĉiv, en municipo de Ŝirokij Luh.
Yoshiyuki Kato
Li futbalis ĉe Verdy Kawasaki kaj Fukuoka Blux.
Putování aneb cesta z Království českého do Benátek a odtud po moři do země Svaté, země judské a dále do Egypta
Putování aneb cesta z Království českého do Benátek a odtud po moři do země Svaté, země judské a dále do Egypta (en traduko Pilgrimado aŭ vojaĝo el Reĝlando ĉeĥa ĝis Venecio kaj de tie surmare en landon Sanktan, landon judan kaj plu en Egiption) estas vojaĝlibro de Kryštof Harant z Polžic a Bezdružic. Temas pri reprezentanto de ŝatata ĝenro de renesanca humanisma scienca literaturo, kiu plenigas per bildoj de ekzotikaj regionoj ankaŭ funkcion de literaturo amuziga. La ĉeĥa nobelo Harant priskribis en ĝi sian vojaĝon ĝis Palestino kaj Egiption el la jaro 1598.
La aŭtoro priskribis ĉion, kion li survoje travivis ("Plua stranga besto estas "akva ĉevalo", hipopotamo, kiu onidire ankaŭ voras homojn"). La verko havas didaktan karakteron. La libro estas skribita ĉeĥe. La aŭtoro havas sencon por humoro kaj ironio, li uzas dum la priskribado parolturnojn kaj komparojn.
Opština Mogila
Opština Mogila estas unu el 80 komunumoj en norda Makedonio.Fine de 2002 vivis 6.710 loĝantoj. Administra centro de la komunumo estas de la vilaĝo Mogila.
Loko, priskribo
Opština Mogila situas en la centro de regiono Pelagon. Ĝia suma areo estas 251,2 km². Ĝi situas en la valo de la rivero Černá Řeka kaj ĝiaj alfluantoj. La alteco estas ĉirkaŭ 580 m ĝis 1450 m.
La ĉefa vojo A3 pasas tra la komunumo, kiu kondukas de la urbo Bitola al la urbo Prilep. La fervoja linio ankaŭ veturas en la sama direkto.Ekzistas tri stacidomoj en la linio.
La komunumo konsistas el entute 23 vilaĝoj:
Mogila, Alinci, Beranci, Budakovo, Vašarejca, Gornja Čarlija, Donja Čarlija, Dedebalci, Dobruševo, Donji Srpci, Ivanjevci, Loznani, Mojno, Musinci, Novoselani, Nošpal, Podino, Puturus, Radobor, Sveti Todori, Trap, Trnovci, Crničani.
Artemono
Artemono aŭ Artemaso, angle: Artemon, (3-a jarcento) estis roma kristano kaj teologo, menciita ĉe antikvaj aŭtoroj kiel ĉefo de kontraŭtriunua sekto en la Romo de la 3-a jarcento.
Opština Mogila
Loko, priskribo
Najbaraj municipoj estas:
Artemono
Pri lia vivo preskaŭ nenio estas konata certe. Eŭsebio de Cezareo (Historia ecclesiastica – Prieklezia historio -, V, 28) subtenis ke Artemono estis majstro de Paŭlo el Samosata, opinio konfirmita en la agoj de la sinodo de Antioĥio (264, kiuj parolas pri la du teologoj kiel pri du personoj per komuneco kaj per reciproka helpo. Eŭsebio kaj Teodoreto el Ciro (Haereticorum fabulae, II, 4; V, II) priskribas lian instruaĵon kiel negadon pri la dieco de Jesuo: li subtenis ke Jesuo estas nur simpla homo (psilos anthropos) adoptita de Dio en la momento de la bapto en la rivero Jordano.
Opština Mogila
Loko, priskribo
Opština Krivogaštani norde, Opština Prilep oriente, Opština Novaci sude,Opština Bitola sudokcidente kaj Opština Kruševo nordokcidente.
Artemono
Laŭ liaj refutantoj, Artemono falsis la Sanktajn librojn kaj apelaciis al la tradicio por subteni siajn erarojn, kiu tamen diras la kontraŭon. Ambaŭ cititaj aŭtoroj mencias la fontojn el kiuj ili reprenis: Eŭsebio el sentitola verko, dum Teodoreto el eta labirinto, atribuita, unuamomnete al Kajo, roma presbitero, sed hodiaŭ al Hipolito el Romo.
Borago
La borago (Borago) estas genro, kiu botanike apartenas al la boragacoj (Boraginaceae).
Nomo
La nomo de la genro Borágo devenas de la araba abū 'araq "patro de ŝvito", pro ties kuracoplantaj virtoj.
Opština Mogila
Referencoj
Statistikoj:
Borago
Priskribo
La specioj estas unujaraj aŭ plurjaraj herboj. La plantoj kutime kreskas rekte. Iliaj folioj estas lancetaj kaj staras je la grundo. Printempe formiĝas rapide disbranĉiĝantaj tigoj kun floroj. La floroj estas stelecaj, purpurbluaj aŭ blankaj.
Specioj
La plej grava specio de la genro estas Oficina borago (Borago officinalis).
Opština Mogila
Referencoj
http://www.stat.gov.mk/pdf/kniga_13.pdf
Artodomo de Gera
La eksa Artodomo de Gera (Kunsthaus Gera) troviĝas en Gera, Germanio, Neue Straße nr. 30. Nun uzas la domon la Fakaltlernejo pri saneco.
Opština Mogila
Referencoj
Kategorio: Komunumo de Nord-Makedonio
Neven Mrzlečki
Neven Mrzlečki estas kroata operkantisto kaj esperantisto. Ekde januaro 1984 li apartenas al la opera ensemblo de la Kroatia Nacia Teatro en Zagrebo. Inter esperantistoj li aparte konatiĝis kiel kantisto de la Eŭropa himno en Esperanto.
Artodomo de Gera
Fonto
Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): ''Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 4'', 2011, ISBN 978-3-7954-2501-2, p. 98
3251 Eratosteno
3251 Eratosteno estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1960 en kunlaboranta esploro fare de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.
Tom Gehrels fotis ĝin sur unu el la 130 eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono). Poste senditaj en Leiden (Nederlandon), tiuj platoj estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.
Nomo
Ĝi estis nomita en homaĝo al la greka astronomo kaj matematikisto Eratosteno (ĉ -276 – ĉ -194), fama por esti la unua, kiu mezuris la perimetron de Tero.
Joseph Sabine
Joseph Sabine ( 6-a de junio 1770—24-a de januaro 1837 ) estis angla advokato, ŝtata oficisto, naturalisto kaj verkisto pri hortikulturo. Li naskiĝis en eminenta angla-irlanda familio en Tewin, Hertfordshire kiel plej aĝa filo de Joseph Sabine. Lia pli juna frato estis Sir Edward Sabine, fama sciencisto.
Krisztina Bocsák
Krisztina BOCSÁK [bocsAk], fraŭlinnomo Takács, hungara pentristino naskita en Sighetu Marmației la 27-an de aŭgusto 1964.
Kariero
Krisztina Bocsák post okjara studado en loka pentristlernejo diplomitiĝis 1982. Ŝia instruistino estis Erzsébet P. Ütő. De 1990 ŝi vivas en Debreceno.
Joseph Sabine
Kariero
Li estis elektita membron de la Reĝa Societo de Londono en novembro de 1799.
Sabine tiam enfokusigis la postenon de sekretario kaj vic-prezidanto de la Zoologia Societo de Londono, signife pligrandigante ĝiaj kolektoj de bestoj. Li estis agnoskita kiel aŭtoritaton pri mudo, migrado, kaj instinkto de la britaj birdoj.
Edward Sabine estis membro de la arkta esplorvojaĝo de John Ross en 1818. Li sendis al Joseph specimenon de nova mevo kiu estis malkovrita dum la ekspedicio kaj kiun Joseph nomis sabinan mevon (Larus sabini) honore al sia frato.
Rememorigo
Joseph Sabine forpasis en Londono, la 24-an de 24 januaro 1837, kaj estis entombigita en tombejo Kensal Green la 1-an de februaro. Ekzistas litografio de li laŭ portreto far Eddis, kaj lia nomo estis rememorigita far de Candolle por la fabaca genro Sabinea. Samnoma besta genronomo estis kreita far J.C. Ross en 1835 por la salikoko-familio de Crangonidae. Douglas dediĉis pinospecion, Sabine-pinon ( Pinus sabiniana ), al Joseph Sabine.
Joseph Sabine estas indikita kiel Sabine por verkintomallongigo kiam oni citas sciencan plantan aŭ bestan nomon.
Ralsko (Ralska montetaro)
Ralsko (germane: Rollberg) estas la plej alta monto de Ĉeĥa tabulo. Ĝi situas en distrikto Česká Lípa, en Regiono Liberec, proksimume kvar kilometroj nordoriente de urbo Mimoň en katastraj teritorioj Svébořice, Noviny pod Ralskem kaj Vranov.
La deklivoj kaj la supraĵa parto de la monto estas protektitaj kiel naturrezervejo Ralsko proklamita por protekti la geomorfologiajn formaciojn kaj al ili ligitaj kreskaĵaj biocenozoj. Sur la montopinto situas ruino de burgo Ralsko, el kiu estas ronda belvidejo.
Aliro
Al la montopinto kondukas ruĝe markita turisma vojo el Mimoň, tra rokoj Vranovské skály al Ralsko, kiu plu daŭrigas sur descendo al nordo al Stráž pod Ralskem. Plej proksimaj trajnaj haltejoj estas en Mimoň aŭ en Pertoltice pod Ralskem sur fervojlinio 086 el Liberec ĝis Česká Lípa.
Japanio
Japanio aŭ Japanujo (fojfoje ankaŭ Nipono ) estas insula lando en Orienta Azio precize en la nordokcidento de la Pacifika Oceano. Ĝi limas kun la Japana Maro okcidente kaj etendas el la Oĥotska Maro norde ĝis la Orientĉina Maro kaj Tajvano sude. Parto de la Pacifika Fajro Ringo, Japanio enhavas arkipelagon de 6 852 insuloj kiu kovras 377 975 km²; la kvin ĉefaj insuloj de la lando, el nordo suden, estas Hokkaido, Honŝuo, Ŝikoku, Kjuŝu, kaj Okinavo. Tokio estas la ĉefurbo de Japanio kaj ties plej granda urbo; aliaj gravaj urboj estas Jokohamo, Osako, Nagojo, Saporo, Fukuoka, Kobe, kaj Kioto.
5598 Carlmurray
5598 Carlmurray estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio Usono),
Japanio
Japanio estas la dekunua plej loĝata lando en la mondo, same kiel unu el la plej dense loĝata kaj urbanizita. Ĉirkaŭ tri kvaronoj de la tereno de la lando estas montara, kaj tio koncentras ties loĝantaron de 125 milionoj da personoj sur mallarĝaj marbordaj ebenaĵoj. Japanio estas dividita en 47 administraciaj gubernioj kaj ok tradiciaj regionoj. La Grandtokia Areo estas la plej loĝata metropola areo en la mondo, kun pli ol 37.4 milionoj da loĝantoj.
Japanio estis loĝata ekde la Malfrua Paleolitiko (30 000 a.K.), kvankam la plej fruaj mencioj pri la japana arkipelago aperis en la Libro de Han, nome ĉinaj kronikoj el la 1a jarcento p.K. Inter la 4a kaj la 9a jarcentoj, la regnoj de Japanio unuiĝis sub imperiestro kaj lia imperia kortego kun sidejo en Heian-kyo. El la 12a jarcento, tamen, la politika povo estis plenumita de serio de militistaj diktatoroj (nome shōgun) kaj de feŭdismaj senjoroj (nome daimyō), plifortigita per klaso de militista nobelaro (nome samurajoj). Post jarcent-longa periodo de enlanda milito, la lando estis reunuigita en 1603 sub la Tokugava ŝogunlando, kiu aplikis izoligan enlandan politikon. En 1854, ŝiparo de Usono devigis Japanion malfermiĝi al komerco kun okcidentaj landoj, kio kondukis per la Boŝina milito al la fino de la ŝogunlando kaj al la restarigo de la imperia povo en 1868. En la Meiĵi-erao, la Imperio de Japanio adoptis okcident-stilan konstitucion kaj entreprenis programon de industriigo kaj modernigo. En 1937, Japanio invadis Ĉinion; en 1941, ĝi eniris en la Dua Mondmilito kiel unu el la tri plej gravaj potencoj de la Akso Berlino-Romo-Tokio. Malvenkita en la Pacifika Milito kaj subpremite per la nuraj du amasmortigaj atombomboj, Japanio kapitulacis en 1945 kaj suferis sep-jaran okupacion fare de aliancanoj, speciale de Usono, dum kiu ĝi adoptis novan konstitucion. Ekde 1947, Japanio havis unuecan parlamentan konstitucian monarkion kun duĉambra parlamento, nome Kokkai.
Japanio estas granda potenco kaj membro de nombraj internaciaj organizaĵoj, kiel Unuiĝintaj Nacioj (nur ekde 1956), la OEKE, kaj la G7. Kvankam ĝi per la artikolo 9a de la Japana Konstitucio rezignis pri sia rajto al militdeklaro, la lando plutenas armeon nomitan "Japanaj Mem-Defendaj Fortoj", kiu estas rangigita kiel la kvara plej pova armeo de la mondo. Post la Dua Mondmilito, Japanio vidis grandan ekonomian kreskon, kaj iĝis la dua plej granda ekonomio en la mondo ĉirkaŭ 1990 antaŭ esti preterpasita de Ĉinio en 2010. Spite la bremson al la kresko ekde la nomita "Perdita Jardeko", la landa ekonomio restas la tria plej granda laŭ pokapa MEP kaj la kvara plej granda laŭ MEP kaj aĉetopovo. Pinta lando en la aŭtomobila kaj la elektronika industrioj, Japanio faris gravajn kontribuojn al la scienco kaj tekniko. Rangigita la dua pinta lando laŭ la Indico de homa disvolviĝo en Azio post nur Singapuro, Japanio estas la dua lando en la mondo laŭ la vivdaŭro, kvankam ĝi lastatempe estas suferanta malpliigon de loĝantaro. La japana kulturo estas bone konata tra la tuta mondo, inklude ties arton, kuirarton, muzikon, kaj popolkulturon, kio enhavas elstarajn industrion de animacio kaj videoludoj.
Nomoj kaj simboloj
Ĝia antikva nomo estas Jamato kaj la oficiala nomo estas Nihon-koku aŭ Nippon-koku 日本 [nihon/nippon], kiu laŭvorte signifas "Origino de la Suno". La landnomo 日本, origino de la suno, estis fiksita en Ĉinio el kies vidpunkto Japanio situas tie, kie originas ĉiutage la sunleviĝo. En la kvina jarcento Japanio transprenis la ĉinan skribon kaj kun ĝi ankaŭ la skribon de la landnomo. Sed la elparolo de la landnomo estas laŭ japana maniero: 日 niĉi, 本 hon. La ĉina prononco de la samaj karaktroj 日本 estas ĵi-ban. El tio eŭropanoj nomis ĝin Ĉipango aŭ Cipango, angloj diras ĵepen, el kio devenas la vortoj "Japan" kaj Japanio.
La krizantemo estas la simbolo de la imperiestra familio. Ĝi staras sur ĉiuj pasportoj japanaj.
Geografio
La japana insularo konsistas el kvar ĉefaj insuloj: Hokajdo, Honŝuo, Ŝikokuo, kaj Kiuŝuo, laŭ vicordo de nordo al sudo kaj proksimume 3600 pli malgrandaj. Sur areo de ĉirkaŭ 378 mil kvadrataj kilometroj vivas proksimume 127 milionoj da homoj. El la precize 377 915 km² estas plugebla tero (kultivebla) nur 11%. La japana insula ĉeno etendiĝas de nordo al sudo kaj prezentas formon de arko. La plej norda ekstremo de la ĉefaj insuloj situas ĉe norda latitudo de ĉirkaŭ 45 gradoj, la plej suda punkto ĉe latitudo de 30 gradoj. Pli malgrandaj insuloj troviĝas eĉ pli sude ĝis 20 gradoj.
Pro tio la klimato montras grandajn diferencojn: en la nordo regas modere malvarma klimato, en la sudo subtropika.
Proksimume 75 centonoj de Japanio estas montaroj kaj montetaj areoj. Arbaroj kovras 67 centonojn de la tersurfaco. Japanio havas ĉirkaŭ 200 vulkanojn. Malfortaj tertremoj okazas tre ofte. De tempo al tempo fortaj tertremoj kaŭzas morton de multaj homoj kaj grandajn damaĝojn. Meznombre okazas proksimume mil tertremoj jare.
Maroj
Japanion ĉirkaŭas maroj; Pacifika oceano en la oriento kaj Japana Maro en la okcidento, norde aldoniĝas Oĥotska Maro kaj sude Orientĉina Maro. La tiel nomata Japana Maro situas fakte inter Japanio, Koreio kaj Rusio; koreoj nomas ĝin 'Orienta Maro'.
Historio
La Konferenco de Kairo (nomita ankaŭ "SEXTANT") okazis en Kairo en novembro 1943. En tiu oni difinis la aliancan sintenon kontraǔ Japanio dum la Dua Mondmilito kaj oni faris decidojn pri la estonteco de Azio en la postmilito. Al tiu kunsido alvenis la prezidento Franklin Roosevelt de la konto de Usono, la ĉefministro Winston Churchill de la konto de Unuiĝinta Reĝlando, kaj Ĉiang Kai-ŝek de la konto de la Respubliko Ĉinio.
Japanaj militkrimoj de la Imperio de Japanio okazis en multaj Azi-Pacifikaj landoj dum la periodo de japana imperiismo, ĉefe dum la Dua Ĉina-Japana Milito kaj la Dua Mondmilito. Tiuj okazaĵoj estis priskribita foje kiel Azia Holokaŭsto. Kelkaj militkrimoj estis fifaritaj de militistoj el la Imperio de Japanio fine de la 19a jarcento, kvankam plej okazis dum la unua parto de la Ŝoŭa-erao. La kapitulaco de Japanio okazis post la faligo de la atombomboj sur Hiroŝimon la 6-an de aŭgusto 1945 kaj sur Nagasakon la 9-an de aŭgusto 1945. La lastaj malvenkoj de la Japana Imperio estis la Soveta invado de Manĉurio kaj la Sovet–Japana Milito.
Demografio
Japanio havas 126.3 milionojn da loĝantoj, el kiuj 124.8 milionoj estas Japanoj laŭ ŝtataneco (2019). El tiuj, 83 milionoj loĝas en la Tajheja Megalopolo. En 2019, 92% el la totala japana loĝantaro loĝis en urboj. La ĉefurbo Tokio havas 13.8 milionojn da loĝantoj (2018). Ĝi estas parto de la Grandtokia Areo, nome la plej granda metropola areo en la mondo kun 38 140 000 personoj (2016).
Japanio havas la duan plej longan ĝeneralan vivodaŭron el nasko el ĉiuj landoj de la mondo, je 84 jaroj. La japana rapida maljunigo kiel rezulto de la naskokresko post la Dua Mondmilito rezultis en malpliigo de la naskindicoj. En 2019 ĉirkaŭ 20 procento de la loĝantaro estis super 65, kaj tio estos triobligita por 2030. La ŝanĝoj en la demografia strukturo estis kreintaj nombrajn sociajn problemojn, partikulare malpliigo en laborforto kaj pliigo en la kosto de sociala sekureco. Pliiĝanta nombro de junaj japanoj ne geedziĝas aŭ restas senfilaj. Oni supozas, ke la loĝantaro de Japanio falos al ĉirkaŭ 100 milionoj je 2050. Enmigrado kaj naskohelpoj estas foje sugestitaj kiel solvo por havigi pli junajn laboristojn por subteni la maljuniĝintan loĝantaron. La 1an de Aprilo, 2019, oni aprobis leĝon por enmigrado al Japanio, protektanta la rajtojn de eksterlandaj laboristoj por helpi malpliigi labor-reduktojn en kelkaj sektoroj.
Lingvoj
En Japanio, oni parolas per japana lingvo. Oni rajtas paroli ĉe Dieto de Japanio ankaŭ per Ajnua lingvo kaj Okinava lingvo. Japana lingvo estas konsiderata oficiala lingvo ne laŭ juro sed laŭ kutimo. La juro pri juĝejoj ja difinas, ke en juĝejoj oni parolu per Japana lingvo. La procezo por ununurigi la japanan lingvon konsistis ĉefe en la subpremado de la ajnua kaj okinavaj lingvoj; tio koincidis kun ĝenerala forigo de sociajn kutimojn de okinavanoj kaj ĉefe de ajnuoj.
Oni taksas, ke 15 % de la loĝantaro de Ooizumi parolas la portugalan kiel denaskan lingvon, kaj en 2007, Ooizumi havis la plej altan koncentriĝon de brazilanoj en Japanujo.
Jutta Bokor
Jutta Bokor, laŭ hungarlingve kutima nomordo Bokor Jutta estas hungara operkantisto, (mezosoprano).
Japanio
Politiko
La Kabineto de Japanio aŭ Kabineto de la Japana Registaro (内閣) estas la plenuma povo en Japanio. Ĝi estas gvidata de la Ĉefministro de Japanio, kiu estas nomumita de la Dieto, kaj inkluzivas ĝis 14 aliajn ministrojn, kiujn la Ĉefministro nomumas, kaj li ankaŭ povas maldungi ilin. La registaro estas kolektive respondeca al la Dieto, kaj devas submeti sian eksiĝon sur ricevado de mocio de demisio en la Reprezentantĉambro (la malsupra ĉambro). La japana registaro en sia nuna formo funkciigas de la fondo de la Konstitucio, kiu ekvalidis en 1947, kvankam Konsilio de Ministroj ekzistis en Japanio sub la Meiji Konstitucio inter 1889-1946, sed tiam ĝi estis subigita al la Imperiestro.
Krucifikso de Antonello el Mesina
La Krucifikso estas oleo-pentraĵo sur tilia ligna tabulo en dimensioj de 41,9x25,4 cm, de Antonello el Mesino, datita je 1475 ka konservata en la Nacia Galerio de Londono.
Dafno
Dafnoj estas konataj dank'al siaj bonodoraj floroj kaj venenaj beroj. La floroj kun kvar (malofte kun kvin) petaloj, kunkreskintaj ĉe bazo en formo de tubeto. Ilia koloro diversas de verdeta-flava ĝis blanka kaj roza. Ĉiamverdaj specioj de dafno plej ofte havas verdetajn florojn, kaj la falfoliaj havas la rozajn. Ĉiuj patroj de la dafno estas venenaj, specife la beroj por homo, sed kelkaj birdoj ekz. turdedoj povas konsumi la berojn.
Krucifikso de Antonello el Mesina
Priskribo kaj stilo
La verko estas subskribita kaj datita 1475 / Antonellus Messaneus / me pinxit (Antonello el Mesino min pentris) sur la kartuŝo kiu troviĝas sur la ŝajna malsupera ligna kornico. La trankvila komponaĵo estas konstruita en ora proporcio kaj montras Kriston en kruco sur la fono de fora pejzaĝo konstruita laŭ punkto-fuĝo mallevita, dum sube troviĝas du dolorantoj, Maria kaj Sankta Johano la Evangeliisto, kiuj silente kontemplas la scenon. Plifore videblas la Tri Mariaj.
La ikonografia tipo reiras al flandraj ekzemploj, ankaŭ en la traktado de la pejzaĝo, kiu milde lontane malintensiĝas en la lazurecaj koloroj de la montetoj ĉirkaŭataj de malklareco. La markaj linioj de la lagaj akvoj distancigas la figuron de Kristo, kies okuloj fiksas la rigardon sur la cirklo formita de la Virgulino kaj de la apostolo johano.
En la sama jaro Antonello pentris la version de krucifikso, la Krucifikso de Anteverpeno, dimensie pligrandan, kie tamen plievidentas la adheron al la norda modelo, kun personoj pli aktivaj en la sceno kaj kun uzo de la detaloj pli akurataj kaj, iamaniere, pli distrintaj.
Jutta Bokor
Jutta Bokor naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Jutta Bokor lernis pianludon ekde sia aĝo 8, en 1971 ŝi komencis kantadi. Ŝi akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1983. Ŝia plej grava instruisto estis Márta Ónody. Ŝi iĝis membro de Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1983, sed ŝi havis rolojn tie ankaŭ pli frue dum la studentaj jaroj. En 1985 ŝi apartenis al Popola Operejo de Vieno. Ŝi estis gastoaktoro en Belgio, Ĉeĥio, Islando, Pollando, Germanio, Britio, Rusio, Japanio. Ŝi prezentas paroladojn pri operoj en mezlernejoj, ŝi havas radiajn programojn, fine ŝi instruas kantadon. Ŝi ricevis premiojn inter 1985-2010.
Japanio
Politiko
La sendependeco de la lando datiĝas de 660 a.K. (en japana mito). La Konstitucio de Japanio estis aprobita en la 3-a de majo 1947, kaj Japanio estis akceptita en internaciaj organizoj post la Dua Mondmilito, ekzmeple en la Unuiĝintaj Nacioj en 1956. Oni indikis la gradon de korupteco kiel malalta al mezalta: 6,4 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000).
La ĉefurbo de Japanio estas Tokio, sidejo de la registaro kaj loĝejo de la Imperiestro. Tio ĉi, malgraŭ kutime ne estas disputata, ne estas difinita per ajna leĝo. La disputo fakte temas pri kiam Tokio iĝis ĉefurbo. Kelkaj diras, ke tio okazis kiam la Prefektlando de Tokio estis starigita en 1868, sed aliaj diras, ke kiam la Kastelo de Edo ŝanĝis sian nomon al Kastelo de Tokio dum tiu sama jaro. Historie, ekzistis imperia dekreto kiu translokis la ĉefurbon al Heiankyo (Kioto), kaj ne ekzistas fakte dekreto kiu movis la ĉefurbon al Tokio. Do ekzistas opinioj kiuj asertas, ke la translokiĝo al Kioto estas valida kaj tial ĝi ankoraŭ restas la ĉefurbo de Japanio.
Ekonomio
La ekonomio de Japanio estas la kvara plej granda ekonomio en la mondo (post tiu de Usono, Ĉinio kaj Barato), kun MEP de pli ol 5 bilionoj (mil miliardoj) da dolaroj, ankaŭ konsiderante la valoron de aĉetpovo. La loka valuto estas la japana eno, la tria plej komercita valuto en la mondo post la usona dolaro kaj la eŭro.
Registaro-industria kunlaboro, alta laboretiko, majstrado de alta teknologio, forta emfazo de edukado kaj relative malgranda defenda buĝeto helpis progresigi Japanion tre rapide post la fino de la Dua Mondmilito ĝis la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento, igante ĝin unu de la grandaj ekonomiaj superpotencoj.
Tamen, en la 1990-aj jaroj kaj 2000-aj jaroj, ekzistis signifa malsukceso en la ekonomia kreskorapideco de Japanio pro ekonomiaj kaj demografiaj kialoj, kaj ĝi devis trakti longajn jarojn da recesio. La registaro provas renovigi ekonomian kreskon, interalie kreante grandegajn deficitojn kaj malaltigante interezokvotojn en drastaj mezuroj, sed ne tre sukcesis kaj ankaŭ estis interrompitaj de la ĝenerala malrapidiĝo en la usona kaj azia ekonomioj en 2001-2002 kaj la tutmonda ekonomia krizo de 2008, kiu rezultigis alian recesion, negativan kreskorapidecon kaj la plej altan senlaborecoprocenton ekde la fino de Dua Mondmilito (5,7%).
La serva sektoro de Japanio konsistigas proksimume tri kvaronojn de la ĝenerala produkto, dum la agrikultura sektoro nur respondecas pri 1.6% de MEP, kvankam Japanio havas unu el la plej grandaj fiŝkaptaj flotoj en la mondo, kaj proksimume 15% de la fiŝoj de la mondo venas de siaj ŝipoj.
La japana ekonomio ŝuldas sian evoluon al grandegaj konstruprojektoj kaj vorkoj financitaj fare de la registaro; ekzemplo de tiu estas flughavenoj, kiuj estas konstruita sur artefarita insulo kun investo de multaj miliardoj da dolaroj, kiel Kansaj-fluĝaveno apud Osako. Instigita de tre granda nivelo de loĝdenso en la grandaj urboj, grandegaj konstruprojektoj akiras impeton, ĉielskrapantoj kiuj estos hejmo por miloj da homoj. Ekzemploj de tiuj projektoj estas la Sky City 1000 kaj X-Seed 4000 kiu estas proponita por konstruo en Tokio.
La Banko de Japanio (日本銀行 [nippon ginkō] estas la centra banko de Japanio.
En la internacia merkato, Japanio estas fama pro siaj aŭtomobilaj kaj elektronikaj industrioj, estante la bazo de grandaj kompanioj kaj entreprenoj kiel Suzuki, Honda, Toyota, Mitsubishi, Nissan, Canon, Sony, Toshiba, Fujitsu, Nintendo, Hitachi, Fujifilm kaj aliaj, estas inter la ĉefaj de la mondo, ĉefe en produktado de vehikloj kaj teknologio.
Japanio ankaŭ havas grandan merkatan segmenton en la altteknologia merkato, duonkonduktaĵoj, industriaj kemiaĵoj, robotiko, produktadmaŝinaro kaj aviadilaj industrioj.
Valuto
En la 1970-aj jaroj, la japanaj registaro kaj negocistoj ege priokupiĝis pro la fakto ke plialtiĝo de la valoro de la eno damaĝu eksportokreskon farante la japanajn produktojn malpli konkurencaj kaj tio damaĝu ankaŭ la industrian bazon. La registaro tiele plue intervenis forte en la eksterlanda kurzomerkato (aĉetante aŭ vendante dolarojn), eĉ post la decido de 1973 por permesi ke la eno flosadu.
Transporto
Japanio ege investis en transport-infrastrukturo. La lando havas proksimume 1 200 000 kilometrojn de ŝoseoj formitaj de ĝis unu miliono da kilometroj de urbaj kaj vilaĝaj ŝoseoj, 130 000 kilometroj de guberniaj ŝoseoj, 54 736 kilometroj de ĝeneralaj naciaj aŭtoŝoseoj kaj 7 641 kilometroj de naciaj rapidvojoj.
Ekde la privatigo en 1987, dekoj da japanfervojaj kompanioj konkurencas en la regionaj kaj lokaj pasaĝertransportaj merkatoj; gravaj kompanioj estas sep entreprenoj de la japana fervoja grupo JR, nome Kintecu, Sejbu kaj Korporacio Keio. La rapidega Ŝinkanseno (kuglotrajnoj) kiuj konektas la ĉefajn urbojn estas konata pro siaj sekureco kaj akurateco.
Estas 175 flughavenoj en Japanio. La plej granda enlanda flughaveno, nome Haneda en Tokio, estas la dua plej aktiva en Azio. Keihin kaj Hanŝin estas inter la plej granda el la mondo, kun 7.98 kaj 5.22 milionoj da TEU respektive.
Regionoj
Japanio estas dividita en 8 aŭ 9 regionoj, depende ĉu la regiono Okinavo estas nombrita aparte aŭ inkludita en la regionono Kiuŝuo.
La Ĉubu-regiono estas subdividita en la regionojn Hokuriku, Koŝinecu kaj Tokai, kiuj siavice estasdividitaj en gubernioj. La ceteraj 7 aŭ 8 regionoj ne estas subdividitaj en sub-regionoj, sed nur en gubernioj.
Municipoj
Japanaj municipoj inkluzivas prefektlandojn (都[to] 道[doo] (府)[fu] (県)[ken]), urbojn (市 [ŝi]), kvartalojn (区 [ku]), urbetojn (町 [ĉoo] aŭ [maĉi]) kaj vilaĝojn (村 [mura] aŭ [son]).
Gubernioj
Ekzistas en Japanio 47 gubernioj. Inter ili estas 1 都(-to ) Tokio, 1 道(-doo) Hokajdo, 2 府(-fu) Osaka, Kioto, kaj 43 県(-ken) ceteraj gubernioj.
Historie en Esperanto, oni nomis ilin gubernioj aŭ prefektujoj, malofte provincoj. En 2008 la jarlibro de UEA ŝanĝis la nomojn de la administraj unuoj de Japanio de prefektujo al gubernio. Ekde tiam la nomo prefektujoj ne plu serioze uzatas.
Urboj
Jen listo de la ĉefaj urboj de Japanio (vidu ankaŭ la artikolon pri specialaj kvartaloj):
Religioj
La tradiciaj religioj de Japanio estas budhismo (16%), ŝintoismo (2%), kaj konfuceismo, ankaŭ se estas dubinde ĉu la lasta el tiuj laŭ okcidentaj normoj estas efektiva religio aŭ simple filozofio. Ĉirkaŭ 0,7% de la loĝantaro sekvas la kristanismon en diversaj eklezioj.
Budhismo kaj konfuceismo estis alportitaj el Ĉinio, dum ŝintoismo estas la nura religo kiu naskiĝis en Japanio mem. En la periodo Meiĝi kiu daŭris ĝis la dua mond-milito ŝintoismo estis konsiderata la ŝtata religio kaj fariĝis simbolo de forta naciismo. Japana budhismo estas la budhismo praktikita en Japanio ekde ĝia oficiala enkonduko en la jaro 552 K.E. laŭ la Nihon Shoki de Baekje, Koreio de bikŝuoj. Budhismo havis gravan influon ĉe la disvolviĝo de la japana societo kaj daŭras kiel influa aspekto de la kulturo ĝis hodiaŭ.
La japana mitologio estas tre kompleksa sistemo de kredoj de Japanio. Nur la panteono de ŝintoismo konsistas el kolekto de pli ol 8 000 000 kami ("dioj" aŭ "spiritoj" en la japana). Malgraŭ la influo de la antikva ĉina civilizo, grava parto de la religio kaj mitologio japanaj restas unikaj. Ĝi enhavas ŝintoismajn kaj budhismajn tradiciojn samkiel agrikulturajn popolajn kredojn.
Edukado
Deviga edukado komenciĝas je la 6a jaraĝo, kaj daŭras 6 jarojn por elementa lernejo, 3 jarojn por mezlernejo. Kvankam ne-deviga, 90% da junuloj iras 3 jarojn al (laŭnome) "super-meza lernejo" aŭ 5 jarojn al instanco simila al politekniko. La altnivela edukado okazas en universitato, kutime 4-jara, aŭ 6-jara por medicina fakultato, aŭ en (laŭnome) "mallonga universitato", kiuj estas vizitataj de 45% da samaĝuloj. La lerneja jaro komenciĝas de aprilo kaj finiĝas je marto, same kiel administra kaj financa jaro.
Kulturo
La kulturo de Japanio estas la rezulto de historia procezo kiu startis pere de migraj tajdoj devenaj el la azia kontinento kaj el insuloj de la Pacifika Oceano, sekvita de forta kultura influo devena el Ĉinio. Poste, la Tokugaŭa Ŝoguno trudis meze de la 17-a jarcento longan periodon de izoligo aparte de la cetero de la mondo (sakoku) kiu pluis ĝis la komenco de la Epoko Meiĝi, fine de la 19-a jarcento, kiam oni ricevis fortan eksterlandan influon kiu pliiĝis post la fino de la Dua Mondmilito. Tio rezultis en kulturo diferenca el aliaj aziaj kulturoj.
Kutimaro
Pli da detaloj sub Japana kulturo pere de japanaj vortoj.
En Japanio, la personaj rilatoj estas tre influitaj de la ideoj de «devo», «honoro» kaj «memdevigo», aro konata kiel giri (義理), kiu konsistas en kutimaro tre diferenca al la kulturo pli malpli individuisma de la landoj el Okcidento. La konceptoj de «dezirebla kondutaro» kaj «moralo» estas malpli praktikataj en familiaj, lernejaj kaj amikaraj etosoj; sed estas multe pli formalaj en rilatoj kun teoriaj superuloj aŭ nekonatoj.
Aspekto kiu ludis gravan rolon en la japana kulturo estas kompreneble la japana lingvo. Diferenco rilate al okcidentaj kutimoj estas la tre apartaj korpomovoj kaj ceremonioj, kiuj uzas fizikan kontakton multe malpli, ekzemple nur riverencojn anstataŭ manpremon, brakumon aŭ kison en sociaj rilatoj; tio parte koincidas kun la kutimaro de aliaj najbaraj aziaj landoj.
Kelkaj aspektoj, propraj de la japana kulturo, estis bone akceptitaj en aliaj (eĉ malproksimaj landoj), kiel la japana kuirarto, la batalartoj, la emo al ĝardenado, spiritismo, kinarto, animeo, mangao, bonsajoj, origamio, ikebano ktp. Aliaj konceptoj restas propraj el la japana kulturo kiel gejŝoj, teceremonioj, genkano, krom historiaj aferoj kiel la harakiro de samurajoj, la atako banzai ktp. Multaj japanaj aferoj estas tre konataj en ĉiuj landoj kiel kimono, suŝio, sudoko ktp.
Mitologio
La japana mitologio estas tre kompleksa sistemo de kredoj de Japanio. Nur la panteono de ŝintoismo konsistas el kolekto de pli ol 8 000 000 kami ("dioj" aŭ "spiritoj" en la japana). Malgraŭ la influo de la antikva ĉina civilizo, grava parto de la religio kaj mitologio japanaj restas unikaj. Ĝi enhavas ŝintoismajn kaj budhismajn tradiciojn samkiel agrikulturajn popolajn kredojn.
La Imperia Trezoro de Japanio 三種の神器 Sanŝu no Jingi, konsistas el glavo kusanagi (草薙劍), juvelo magatama (八尺瓊曲玉) kaj la spegulo kagami (八汰鏡). Ili reprezentas la tri primarajn virtojn de Japanio: la kuraĝo (glavo), la saĝo (spegulo) kaj la bonvolo (juvelo). Tiuj ĉi elementoj estas ligitaj al la budhanaj instruoj. Ekde la jaro 690, la prezentado de tiuj ĉi objektoj al la Imperiestro fare de grupo de ŝintoaj sacerdotoj, estas parto de granda kronceremonio.
Nemateria kultura heredaĵo de UNESKO
Japana kuirarto estas kuirarto, uzanta materialon kutiman en Japanio, kaj kreskinta speciale en japana medio. En la japana, tia kuiraĵo estas ofte nomata wasyoku (ŭaŝoku), kaj estas registrita kiel la nemateria kultura heredaĵo de UNESKO en decembro 2013. La bazaj kuirmaterialoj estas rizo, legomo kaj fiŝo, kaj aparte konataj ankaŭ eksterlande estas suŝio, saŝimo, tempuro kaj fagopiraĵo (nomata soba).
Japana teceremonio aŭ ĉanojo (en la japana: chanoyu (茶の湯), sadō aŭ chadō (茶道)) estas unu el la plej gravaj japanaj ceremonioj. Teceremonion influis zeno, ĝi estas tradicia rito dum kiu la verda pulvora teo (matcha), estas ceremonie preparita per sperta praktikanto kaj servita al gastareto en trankvila etoso.
Arto
La arto de Japanio (日本美術 Nippon bijutsu?) estas esprimo de la kulturo de Japanio, kiu disvolviĝis laŭlonge de la tempo en diversaj periodoj kaj stiloj kiuj sinsekvis kronologie, paralele al la historia, socia kaj kultura fluoj de la japona popolo. La evoluo de la japana arto estis markita de la disvolviĝo de ties teknologio, dum estis unu el ties distingaj trajtoj la uzado de indiĝenaj materialoj. Kiel okazis ĉe granda parto de la okcidenta arto, la ĉefaj artaj montroj havis originon en la religio kaj la politika povo. Unu de la ĉefaj karakteroj de la japana arto estas ĝia eklektikismo, devena el la diversaj popoloj kaj kulturoj kiuj alvenis ĉe la japanaj marbordoj laŭlonge de la tempo.
(30854) 1991 VB
(30854) 1991 VB estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kalifornio, Usono).
Japanio
Arto
Menciindas ankaŭ ke granda parto de la arto produktita en Japanio estis de religia tipo: al la religio de ŝintoismo, nome la plej tipe japana, formita ĉikaŭ la 1a jarcento, aldóniĝis la budhismo ĉirkaŭ la 5a jarcento, formante religian sinkretismon kiu daŭras ankoraŭ nuntempe, kaj kiu same montriĝis en arto.
La japana arto estas reflekto de distingaj kulturoj kaj tradicioj, interpretante je propra maniero la artajn stilojn importitajn de aliaj landoj, kiuj estos ricevitaj laŭ propra koncepto kaj de vivo kaj de arto, reinterpretante kaj simpligante ties proprajn karakterojn, kiel ĉe la prilaboritaj ĉinaj budhismaj temploj, kiuj en Japanio suferis procezo de malpliigo de ties superfluaj kaj ornamaj elementoj. Tio estas montro de la sinkretisma karaktero de la japana arto, pro kio ĉiam akceptis nature ajnan plinovigon devena el aliaj landoj.
Neflugaj birdoj
Priskriboj kaj ĝeneralaĵoj
Novzelando havas pli da specioj de neflugaj birdoj (inklude la kiviojn, kelkajn speciojn de pingvenoj, kaj la Takaheo) ol iu ajn lando. Unu kialo estas ke ĝis la alveno de homoj antaŭ mil jaroj, ne estis grandaj terpredantoj en Novzelando; la ĉefaj predantoj de neflugaj birdoj estis pli grandaj birdoj.
Kelkaj neflugaj varioj de insulaj birdoj estas tre proksime rilataj al flugaj varioj, kio signifas ke flugo implicas gravan biologian koston.
La plej malgranda nefluga birdospecio estas la Tristana ralo, Atlantisia rogersi, (12.5 cm longa kaj 34.7 g peza). La plej granda (kaj plej peza kaj plej alta) nefluga birdo, kiu estas ankaŭ la plej granda vivanta birdo, estas la Struto (2.7 m, 156 k), kvankam kelkaj formortintaj specioj kreskis ĝis pli grandaj ampleksoj.
Neflugaj birdoj estas pli facile bredataj aŭ gardataj en kaptiveco ĉar ili ne bezonas esti enkaĝigitaj. Strutoj estis iam bredataj pro ties ornamaj plumoj kaj nuntempe por viandoproduktado kaj pro ties haŭto kiu utilas por produkti ledon.
Japanio
Literaturo
La Nobel-premio pri literaturo estis atribuita al japanaj Kaŭabata Jasunari (1968), Oe Kenzaburo (1994) kaj Kazuo Ishiguro (2017). Aliaj gravaj japanaj verkistoj estas Jukio Miŝima, Murakami Haruki, Matsuo Basho, inter aliaj.
Neflugaj birdoj
Priskriboj kaj ĝeneralaĵoj
Estis ankaŭ aliaj familioj de neflugaj birdoj, kiaj tiu de la nuntempe formortinta Forusracedoj, kiuj evoluis al tre povaj surteraj predantoj. Inter la formortintaj neflugaj birdoj menciindas ankaŭ la Dido de la insulo Maŭricio.
Japanio
Pentrarto
La historio de la japana pentrarto montras sintezon kaj konkurencon inter indiĝena japana estetiko kaj importitaj ideoj. La interagado inter japana kaj eŭropa arto estis ege grava: por ekzemplo ukijo, kiu ekestis eksportita en la 19-a jarcento en la movado konata kiel Japanismo, havis gravan influon en la disvolvigo de moderna arto en Okcidento, ĉefe en Post-impresionismo. Japana mangao disvolviĝis en la 20-a jarcento kaj populariĝis tutmonde.
Neflugaj birdoj
Listo de nuntempaj neflugaj birdoj
Jene estas neflugaj birdoj dum aŭ post la Holoceno.
Japanio
Kinarto
Akira Kurosawa estas la plej konata el la filmistoj de Japanio, kaj liaj filmoj influis multe da postaj filmistoj tra la mondo. Lia unua filmo eldoniĝis en 1943, lia lasta en 1999 (postmorte). Malmulte da filmistoj ĝuas karieron tiom longan kaj laŭditan. Kurosawa reĝisoris 30 filmojn en kariero daŭra 57 jarojn. Inter liaj plej konataj filmoj estas Ikiru (1952), Sep Samurajoj (1954), Jojimbo (1961), Kagemuŝa (1980) kaj Ran (1985).
Muziko
Ŝakuhaĉo
Batalartoj
Luktoartoj aŭ batalartoj estas nomo kun senco plej vasta, de inter ĉiuj signifoj kiuj priskribas manierojn lukti bonstile. Tio povus signifi militon per armeoj subtenantaj, sed lastatempe, luktoartoj kutime rilatas al lukto sen armiloj, aŭ per malgrandaj armiloj provizataj al la mano. En Japanio estas tradiciaj kaj tipaj la jenaj (en la ordo alfabeta):
Aliaj sportoj
Ĉefe pro usona influo ekde la fino de la Dua Mondmilito, basbalo estas populara sporto en Japanio. Vidu artikolon Nacia basbala teamo de Japanio. Ankaŭ futbalo popularas; imite al eŭropaj futbalkluboj, kelkaj futbalteamoj havas nomojn prunteprenitajn el itala aŭ hispana lingvoj; kelkaj elstaraj japanaj futbalistoj ludas en eŭropaj kluboj.
Esperanto en Japanio
La Japana Esperantista Asocio (JEA) estis la unua tutlanda esperantista asocio de Japanio, kiu antaŭis la Japanan Esperanto-Instituton inter 1906 kaj 1919. En 1906, kelkaj personoj fondis esperantajn asociojn, kiel Misao Katô aŭ Abiko Teizirô. Pro la demando de Kuroita Kacumi (kiu mem ofte skribis: K. Kroita), ili konsentis kolektiĝi en ununuran asocion : JEA. La fondotago de JEA estis la 12a de junio, 1906. En 28a de septembro 1906, la Unua Japana Kongreso okazis. La Dua okazis en 1907 kaj post longa interrompo la Tria en 1916.
La 92-a Universala Kongreso de Esperanto (japane: 第92回世界エスペラント大会 [dai kjū-ĵū-nikaj sekaj esperanto-tajkaj]) okazis en 2007 en la japana urbo Jokohamo en la gubernio Kanagaŭa, proksime al Tokio, inter la 4-a kaj la 11-a de aŭgusto. Aliĝis 1901 personoj el 57 landoj. La Kongreson invitis Japana Esperanto-Instituto, kaj la LKK estis gvidita de Sibayama Zyun'iti. La kongresa temo estis "Okcidento en Oriento: akcepto kaj rezisto", pri kio estis debatoj gviditaj de Usui Hiroyuki.
1383
En la jaro 1383 post Kristo okazis, interalie:
Cerkomeloj
Cerkomeloj estas la specioj membroj de Cercomela, genro de malgrandaj paserinaj birdoj de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi enhavas naŭ speciojn de Saksikolenoj.
Priskribo
Tiuj estas tipaj birdoj de malferma seka habitato kiaj malferma makiso, ŝtonecaj aŭ rokaj areoj kaj mallonga herbejo. La Familia kaj la Rokoloĝanta cerkomeloj troviĝas ofte ĉe homaj setlejoj.
Tiu estas ĉefe grupo de Afriko, kvankam la teritorio de la Nigravosta cerkomelo etendas ankaŭ ĝis Mezoriento, kaj la Rokoloĝanta cerkomelo estas specio de suda Azio.
La tipa plumaro de la birdoj Cercomela estas de tutgriza aŭ brunaj supraj partoj kaj pli palaj subaj partoj. La vostobildo estas ofte distingila, kaj povas utili por distingi la afrikajn speciojn. La longaj kruroj kaj piedoj estas nigraj kaj la beko estas mallonga kaj rekta. Mabaŭ seksoj estas similaj en plumaro.
Tiuj estas teremaj birdoj, plej parto nestumantaj sur aŭ ĉe grundo, kaj la ino demetas ĝis 4 ovojn en tasforma nesto; kelkaj cerkomeloj uzas rokfendojn aŭ murojn kiel nestolokoj.
Tiuj birdoj estas insektomanĝantoj, kaj manĝas surgrunde siajn predojn.
Plej parto de specioj havas voĉojn inkludantajn tipan saksikolan "ĉak-ĉak" aŭ similajn alvokojn.
Plej parto de la saksikoloj de la genro Cercomela estas komunaj en siaj teritorioj, sed ne ekzistas sufiĉa informo por precizigi la statuson de la Malhela cerkomelo en Etiopio.
Taksonomio
La genro Cercomela enhavas 9 aridadaptitajn surteremajn birdospeciojn distribuatajn ĉefe en Afriko kaj unu specio en Barato. Uzinte mitoĥondriajn genetikajn analizojn, Robert K. Outlaw, Gary Voelkerb kaj Rauri C.K. Bowiec rekonstruis la molekulajn evolurilatojn de la birdoj de Cercomela kaj ties rilataro kun aliaj proksimaj genroj. Nome ties studoj sugestas, ke la genro Cercomela estas polifiletika kun specioj en tri diferencaj kladoj. Kvin specioj de Cercomela: C. dubia, C. scotocerca, C. familiaris, C. melanura kaj C. fusca estas pli proksimaj al la enantoj de la genro Oenanthe ol la aliaj specioj Cercomela. Oenanthe estas parafiletika rilate tiujn kvin speciojn de Cercomela. La tri sudokcidentafrikaj specioj de Cercomela, nome C. tractrac, C. schlegelii kaj C. sinuata, formas sian propran distingan kladon. Cercomela sordida (Pinarochroa sordida, Sundevall) restus kiel Pinarochroa sordida ĉar tiu specio estas genetike tre distinga el ĉiuj aliaj genroj kaj specioj de saksikolenoj.
(13811) 1998 XP92
(13811) 1998 XP92 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Aranka Hahnel
HAHNEL Aranka [hanel] estis hungara aktorino naskita en Torda 28-an de septembro 1873 mortinta en ?.
Kariero
Aranka Hahnel studis en Reĝa Teatra Akademio, poste ŝi debutis en 1892 en Szabadka. Inter 1899 - 1906 ŝi ludis en Kaposvár, Pozsony, Kassa, Nacia Teatro (Szeged), en trupo de Lajos Makó (Buda–Temesvár), Kolozsvár, Debrecen, Újvidék, Pécs. En 1910 ŝi edziniĝis, sed post duonjaro ŝi vidviniĝis. Post la morto de sia edzo ŝi denove aperis en scenejo (1911–12) en Szatmár. Ekde 1920 ŝi ludis en Budapeŝto: Teatro Belvárosi, Blaha Lujza Színház, Teatro Magyar.
Velleguindry-et-Levrecey
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
1636
1636 estis superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1636 post Kristo okazis, interalie:
Brandýs nad Labem-Stará Boleslav
Brandýs nad Labem-Stará Boleslav estas urbo en la Mezbohemia regiono kaj la distrikto Prago-oriento de Ĉeĥio. Ĝi situas 20 km nord-oriente de Prago, ambaŭflanke de la rivero Elbo, kaj en havis.
La urbo ekestis en 1960 per kuniĝo de Brandýs, maldekstre (sude) de Elbo, kaj Stará Boleslav aliflanke, kiuj jam antaŭe karakteriziĝis kiel "duobla urbo". En 1998 referendumo decidis, ke la kunigo ne estu malfarita.
La du urbopartoj havas apartajn evoluon kaj historion. Ligas ilin ŝtona ponto de 1603 kun statuo de Johano Nepomuka.
Brandýs
Brandýs (la aldono "nad Labem" signifas "super Elbo") ekestis kiel bazarejo ĉirkaŭ la jaro 1300, ĉe komerca vojo inter Prago kaj Saksio.
En Brandýs estas universitata instituto de la Universitato de Karolo de Prago; tie en 1992 okazis prova Sanmarineca Universitata Sesio (SUS) de la Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) San-Marino.
Mutrécy (stacidomo)
Ĝi estis malfermita en 1873 fare de "Compagnie des chemins de fer de l'Ouest".
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Caen - Cerisy-Belle-Étoile (412000).
6893 Sanderson
6893 Sanderson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Richard Sanderson, muzeestro pri fizika scienco en la Scienca muzeo de Springfield (Masaĉuseco). Li aktive partoprenis al la prezento de populara astronomio kaj programoj de scienca popularigo dum pluraj jardekoj.
Lajos Nikássy
Lajos NIKÁSSY [nika:ŝi] estis hungara pentristo, restarigisto. Li naskiĝis en Temeŝvaro en 1897 kaj mortis en 1959 en Budapeŝto.
Kariero
Lajos Nikássy studis eksterlande, laboris en Budapeŝto. Li laboris kiel restarigisto interalie en Esztergom.
Merschbach
Merschbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. La loko situas en la plej okcidenta parto de Germanio: La limo al Luksemburgio foras ne pli ol 40 kilometrojn. Por komparo: Berlino estas en distanco de proksimume 620 kilometroj.
La teritorio apartenas al komunumaro de la iom longa nomo Verbandsgemeinde Thalfang am Erbeskopf, prononco, do ligo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna oferto de servoj por la loĝantoj.
Ikono de Fjodorovskaja Dipatrino
La Ikono de Fjodorovskaja Dipatrino estas la ĉefa sanktaĵo de Kostroma kaj la regiono en Rusio, kaj estis pentrita en 13-a jarcento. Laŭ la legendo, rusa reĝido Vasilij Jaroslavovoiĉ trovis ĝin surarbe en arbaro. Sur loko de ĝia mirakla ekhavo reĝido Vasilij konstruis preĝejon, kiu poste iĝis centro de Spaso-Zaprudnij monaĥejo - unu el plej antikvaj monaĥejoj, troviĝantaj ĉe Kostroma. Nuntempe parto de la arkitektura ensemblo konserviĝis.