cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Makrociklo
Makrocikloj estas tre vastaj en naturo kaj inter la ekzemploj pli konataj oni povas citi la Porfirinon, Klorinon kaj Korinon.
Makrocikla efiko
La makrocikla efiko estis malkovrita kaj priskribita en 1969. La koordiga kemio esploras la makrociklojn dotitajn per tri aŭ pli atomoj donacantaj en ringoj kun pli ol 9 atomoj ĉar tiaj kombinaĵoj ofte posedas ligon fortan kaj specifan kun la metaloj. Tiu koordiga propraĵo de la makrocikloj estas difinita makrocikla efiko, kiu konstituas en specifa kazo de ĥelata efiko: la kemiaj kompleksoj de ligantoj dudentaj kaj plurdentaj estas pli stabilaj ol tiuj unudentaj de simila forto (aŭ de samnombraj atomoj donacantaj). La makrociklo posedas atomojn donacantajn aranĝitajn en pozicioj pli stabilaj kaj tial kun efiko entropia en la liga energio de la makrocikloj pli alta ol tiu de la ligantoj unudentaj aŭ dudentaj kun samnombro de atomoj donacantaj. Tial la makrocikla efiko evidentigas ke la kompleksoj de makrociklaj ligantoj estas pli stabilaj ol tiuj havantaj linearajn plurdentajn ligantojn kun egala forto (aŭ kun similaj atomoj donacantaj). La samo povas esti dirata pri la multciklaj makrociklaj.
Sintezoj
La makrocikloj ĝenerale estas sintezitaj profitante de molekuloj malpli grandaj, kutime linearaj. Por krei “ringon” eblas profiti kaj de intermolekulaj reakcioj kie du molekuloj kune reakcias por formi “ringon”, kaj de intermolekuloj, kie reakcias molekulo ene de si mem por formi ciklan strukturon. Por eviti samtempajn reakciojn de polimerado necesas utiligi solvaĵojn tre diluitajn, kio implicas la uzon de granda kvanto de solvilo kiu tamen liveras rezultaĵojn malaltajn. Por eviti riskojn kaj gajni rezultojn pli ekonomiajn oni elpensis aliajn teknikajn vojojn, larĝe profitatajn en industrio.
Eŭropa Centra Banko
Sidejo
Nuna adreso:
József Nepp
József Nepp [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nepp József estis hungara animaciisto (reĝisoro, komponisto, scenaristo pri animaciaj filmoj), altlerneja instruisto.
Eŭropa Centra Banko
Sidejo
Sonnemannstraße 20,
D-60314 Frankfurto ĉe Majno,
Germanio
József Nepp
József Nepp naskiĝis la en Csepel, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
József Nepp akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1957. Post siaj studoj li laboris en filma produktejo, kie li restis ĝis la emeritiĝo. Komence li pentris filmajn fonojn, ekde 1961 li estis reĝisoro. Ekde la 1980-aj jaroj liaj filmoj jam plej ofte estis videblaj en la Hungara Televizio. Li ricevis premion Kossuth en 1999, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Liaj filmoj ricevis premiojn inter 1964-1982.
B-laŭparta interpola funkcio
Difino
Estu donitaj m+1 nodoj ti en [0,1] kun
B-laŭparta interpola funkcio de grado n estas parametra kurbo
konsistanta el bazaj B-laŭpartaj interpolaj funkcioj de grado n
14502 Morden
14502 Morden estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de James C. Morden (1869–1944), historiisto, edukisto kaj verkisto en Stamford Township, nun Niagara Falls (Ontario). Morden ankaŭ havis aktivan politikan karieron kiel ano de la Konsilantaro de Stamford Township ; kaj publika lernejo ricevis lian nomon en 1952.
(119905) 2002 EH10
(119905) 2002 EH10 estas malgranda, malhela marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (norde de San-Diego, Kalifornio, Usono).
Orbito
Ĝia klinata discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo : ĝia marsa MOID estas 0,368012 astronomia unuo, tie estas 55,054 milionoj da km.
Hiroya Nodake
Hiroya Nodake (野嶽 寛也, n. ) estas japana futbalisto.
B-laŭparta interpola funkcio
Difino
La Pi estas nomata kiel apogaj punktoj aŭ punktoj de de Boor. Plurlatero povas esti konstruita per trakonekto de la apogaj punktoj per linioj, komencante de P0 kaj finante ĉe Pn. Ĉi tiu polurlatero estas nomata kiel la plurlatero de de Boor.
Hiroya Nodake
Li futbalas ĉe Kagoshima United FC.
B-laŭparta interpola funkcio
Difino
La m-n bazaj B-laŭpartaj interpolaj funkcioj de grado n povas esti difinitaj per la rikura formulo de Cox-de Boor
Uniforma B-laŭparta interpola funkcio
kun
kaj
kie
estas la senpintigita pova funkcio.
Notoj
Kiam la nombro de nodoj estas la sama kiel la grado, la B-Laŭparta interpola funkcio degeneras en Bezier-an kurbon. La formo de la bazaj funkcioj estas difinita per la pozicio de la nodoj. Skaligo aŭ movo de la noda vektoro ne aliigas la bazajn funkciojn.
La laŭparta interpola funkcio estas enhavata en la konveksa koverto de siaj apogaj punktoj.
Baza B-laŭparta interpola funkcio de grado n estas ne-nulo nur en la intervalo [tmi, tmi+n+1] tio estas En aliaj vortoj se ni manipulas unu apogan punkton ni nur ŝanĝas la lokan konduton de la kurbo kaj ne la mallokan konduton kiel ĉe Bézier-aj kurboj.
Konstanta B-laŭparta interpola funkcio
La konstanta B-laŭparta interpola funkcio estas la plej simpla laŭparta interpola funkcio. Ĝi estas difinita sur nur unu interaĵo de nodoj kaj eĉ ne estas kontinua sur la nodoj. Ĝi estas nure nadla funkcio por la malsama nodaj interaĵoj.
Lineara B-laŭparta interpola funkcio
La lineara B-laŭparta interpola funkcio estas difinita sur du najbaraj nodoj generas kaj estas kontinua sur la nodoj, sed ne diferencialebla.
Kuba B-Laŭparta interpola funkcio
B-laŭparta interpola funkcia formulaĵo por sola segmento povas esti skribita kiel:
kie Si estas la i−a B-laŭparta interpola funkcia segmento kaj P estas la aro de apogaj punktoj, segmento i kaj k estas la lokaj apogaj punktaj indeksoj. Aro de apogaj punktoj devus esti kie la w_i estas pezo, tiranta la kurbon al apoga punkto P_i kiel ĝi (multigas, pligrandiĝas) aŭ movanta la kurbo for kiel ĝi malgrandiĝas.
kie i estas la apoga punkta nombro kaj t estas malloka parametra donanta nodo-valorojn. Ĉi tiu formulo esprimas B-laŭpartan interpolan funkcian kurbon kiel linearan kombinaĵon de B-laŭpartaj interpolaj bazaj funkcioj, de ĉi tie estas la nomo.
Estas du tipoj de B-laŭparta interpola funkcio - uniforma kaj ne-uniforma. Ne-uniforma B-laŭparta interpola funkcio estas kurbo kie la intervaloj inter sukcesaj apogaj punktoj estas ne, ĉu ne bezone, egala (la noda vektoro de ena nodo generas estas ne egala). Komuna formo estas kie intervaloj estas sukcese reduktitaj al nulo, interpolantaj apogaj punktoj.
Uniformaj kubaj B-laŭpartaj interpolaj funkcioj
Kubaj B-laŭpartaj interpolaj funkcioj kun uniformo nodo-vektoro estas la plej kutime uzita formo de B-laŭparta interpola funkcio. La miksanta funkcio povas facile esti antaŭkalkulata, kaj estas egala por ĉiu segmento en ĉi tiu kazo. Enmeti matrico-formojn, ĝi estas:
Eksteraj ligiloj
Spline
Ĉina Ruĝa Kruco
La Ĉina Ruĝa Kruco - simpligita ĉina skribo 中国红十字会, tradicia ĉina skribo 中國紅十字會, pinjine Zhōngguó Hóngshízìhuì - aŭ Societo de Ruĝa Kruco de Ĉinio estas societo de humanitara helpo en Ĉinio, kies celo estas provizi nacian krizan, katastrofan, ambulancan kaj sango-bankan servon. La societo membras en la Internacia Federacio de Societoj de Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento, internacie kunlaboras tie kun aliaj internaciaj societoj de humanitara helpo kaj precipe kun la aliaj naciaj asocioj de la federacio. Ĝia sidejo estas en, kaj kiel la nuntempa prezidanto funkcias Chen Zhu [Ĉen Ĵu].
33135 Davidrisoldi
33135 Davidrisoldi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Santa Lucia de Stroncone (Italio).
NGC 7661
NGC 7661 (aliaj indikoj — ESO 110-11, PGC 71473) estas galaksio en konstelacio Tukano.
33135 Davidrisoldi
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de David Risoldi (naskiĝinta en 2012), dua nepo de unu el la malkovrintoj ĉe la Observatorio Santa Lucia. Li estis nomita laŭ Reĝo Davido, simbolo de kuraĝo pro la venko kontraŭ Goliato.
NGC 7661
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
33135 Davidrisoldi
Nomo
Vidu ankaŭ : 34696 Risoldi.
NHK
La vorto havas plurajn signifojn:
Hirvensalmi
Hirvensalmi estas komunumo de Finnlando en provinco Suda Savonio. La areo de la komunumo estas, el kio estas akvo. Je 31-a de decembro 2021 la komunumo havis 2,155 loĝantojn. Hirvensalmi estas vere populara kiel komunumo kie oni vivas somere.
Nedakonice
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1220.
Korea Centra Televido
Korea Centra Televido, pli konata per sia akronimo KCTV (koree: 조선중앙텔레비죤, prononco: Ĉoson Ĉungang Tellebiĝjon) estas radiofonia kaj televida stacio de Korea Demokratia Popola Respubliko (KDPR), originala nomo estas Korea Centra Dissenda Komitato (조선중앙방송위원회, prononco: Ĉoson Ĉungang Pangsong Uŭonhoe), situas en Pjongjango. La stacio inkludas multajn televidajn kaj radiofoniajn staciojn. Enlanda Televida servo estas Korea Centra Televido, Mansude Televido, Korea Eduka kaj Kultura Televido. Enlanda radiofonia servo estas Korea Centra Dissenda Stacio (Mezlonga ondo), Pyongyang FM. Eksterlanda radio fonia servo estas Radio Pjongjango (Korea lingva elsendo,meza kaj mallonga ondoj), Voĉo de Koreio (Fremdaj lingvaj elsendoj, meza kaj mallonga ondoj).
Berezovo
Berezovo estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust. La vilaĝo situas laŭ rojo,
Historio
Ĝis Traktato de Trianon Berezna apartenis al distrikto de Huszt en Máramaros en Hungara reĝlando, kaj poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio kun ĉefurbo de la proksima Ĥust. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Berezovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
En 1910 loĝis en la vilaĝon 2216 loĝantoj, (1774 rumanoj, 276 hungaroj, 164 germanoj).
Distrikto Jablonec nad Nisou
Distrikto Jablonec nad Nisou estas distrikto situanta en Regiono Liberec, en norda Ĉeĥio. La distrikto estas unu el kvar distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 34 urboj kaj vilaĝoj.
NAP
La tri-litera kombinaĵo NAP havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Brecon
estas la tria plej granda urbo de Powys, Kimrio. Antaŭe ĝi estis la ĉefurbo de la antaŭa graflando (angle, "county") Brecknockshire. En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 7 900 loĝantojn, en temis pri  loĝantoj. Ĝi etendiĝas je 7,3 kvadrataj kilometroj.
Antaŭ la konstruo de ponto trans Rivero Usk, Brecon estis inter la tre malmultaj lokoj kie eblis transvadi tiun riveron, kaj tial havis strategian pozicion.
Dum la romia epoko, ĝi estis kavalira bazo.
En la orienta parto de la urbo situas kolegio por infanterianoj kaj la bazo de kimra brigado.
En 1923 la ĉefa anglikana preĝejo de la urbo (kiu estis prioreja preĝejo ĝis la abolicio de la monaĥejoj dum la 16-a jarcento) iĝis katedralo.
Kanalo iras de Brecon al Pontypool kaj Newport (Monmouthshire).
Barrie
Barrie [beri] estas grandurbo en la suda parto de la provinco Ontario en Kanado. Laŭ stato de la jaro en Barrie vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo estas parto de la metropola regiono Granda Toronto kaj la ena ringo de la Ora Hufumo. Ĝi situas borde de la Lago Simcoe.
Historio
La unua mencio de tiu loko okazis en 1812, ĉar la loko estis grava milita bazo de la britoj, krome apude kuris grava komercista vojo. La urbo estis nomita en 1833 laŭ Sir Robert Barrie, kiu estis oficiro de la brita mararmeo. Post 4 jaroj la loko ricevis la statuson urbeto, en 1853 jam urbo. Baldaŭe la urbo mem ankaŭ estis la fina celloko de la rifuĝintaj sklavoj el Usono. Antaŭ 1869 Barrie estis distriktkonsilia loko kun populacio 3,000. En 1977 privata aviadilo trafis televidan turon mortigante ĉiujn kvin sur la aviadilo kaj detruante la turon kaj antenon. La nova turo estis rekonstruita en 1978. En 1985 tornado frapis Barrie. Ĝi estis unu el la plej furiozaj kaj plej mortigaj tornadoj en kanada historio. Granda eksplodo okazis en restoracio 2007, la konstruaĵo kolapsis.
Geografio
Barrie situas ĉirkaŭ 90 km norde de Toronto.
Klimato
Barrie havas humidan kontinentan klimaton (Köppen-klimatoklasifiko Dfb) kun varmaj, humidaj someroj kaj malvarmaj vintroj. En la vintromonatoj la proksimeco al la Grandaj Lagoj moderigas vintrotemperaturojn, sed ankaŭ rezultigas signifan neĝadon. La tutjara precipitaĵo estas 938 mm. Rekorda varmo okazis en aŭgusto kun 36 °C, la rekorda malvarmo okazis en januaro kun -35 °C.
Kultado de herooj
En la greka de Homero herōs (kognato kun la latina vir, kaj el tiu kun la esperanta) signifas simple «aristokrata viro». Tamen, dum postaj epokoj tiu vorto ŝanĝigis sian signifon kaj difinis «mortintan homon», sed kultita ĉe lia tombejo ĉar lia dumviva famo aŭ la eksterordinara maniero kiel li mortis donis al li povon sur la vivantoj.
Naturo de la kultado al herooj
La greka kultado al herooj estis malsama al tiuj de la prapatroj, ĝi estis afero pli civitana ol familia kaj tre ofte la adeptoj ne devenis el la respektiva heroo. Aliaflanke, ĝi malsimilas ankaŭ al la romia honorado al la mortintaj imperiestroj, tial kial la grekoj ne kredis ke la herooj iris post lia morto al Olimpo aŭ iĝis dio: lia korpo restis subtere kaj lia povo influis nur la lokanojn. Pro tio la kultado al herooj estis laŭ difino ktonika kaj ilia ritaro similis pli al tiuj de Hekato kaj Persefona ol al tiuj de Zeŭso aŭ Apolono. Tamen, Heraklo kaj Asklepio estas esceptoj de tio, tial kial ili estis adoritaj kaj kiel herooj kaj kiel dioj.
En la kultado, la herooj agadis malsame al iliaj mitologiaj rakontoj. Ili kapablis aperi ĉu kiel homoj ĉu serpent-forme, sed tre malofte (nur kiam oni tre ĉagrenis ilin) ili tion faris. Pitagora proverbo konsilas ne manĝi tion kion falis surteren, ĉar la grundo «apartenas al la herooj». En fragmentata verko de Aristofano, ĥoro el anonimaj herooj difinas sin kiel sendantoj de pedikoj, febroj kaj furunkoj al homaro.
Kialoj
La kultado al heroo oni ĉefe starigis al viroj, sed kelkfoje ankaŭ al virinoj kaj eĉ infanoj. Kutime oni adoris:
Herooj, politikistoj kaj dioj
La kultado al herooj ofte estis gravega politika afero. Kiam Klisteno dividis la atenanojn laŭ la novaj demos por balotado, li konsultis la orakolejon de Delfo por scii honore de kiuj herooj oni devis nomigi ĉiun grupon. Kroma ekzemplo estas, laŭ Herodoto, kiam la spartanoj atribuis la konkeron de Arkadio fare de ili al la fakto ke oni stelis la ostojn de Oresto el la arkadia urbo Tegeo.
En la helena mitologio la herooj kutime rilatiĝis kun la dioj, intime, sed ankaŭ konflikteme. Pro tio la nomo de Heraklo signifas «gloro de Hera», kvankam tiu diino turmentis lin dum lia tuta vivo. Tio eĉ pli oftas dum ilia aperoj en kultoj. La plej rimarkinda ekzemplo estas Ereĥteo, mortigita de Pozidono ĉar li preferis Atenan kiel patrono de la urbo, sed kultita de la atenanoj kiel Ereĥtea Pozidono en la Akropolo.
Atenco (komunumo)
Atenco estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas San Salvador Atenco.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 42739 loĝantojn. El tiuj 21.314 viroj kaj 21.425 virinoj. Lau la enloĝantaro la komunumo okupas la lokon 67 en la Ŝtato de Meksiko kaj la lokon 2048 en la nacia komparo. La komunumo havas surfacon de 94.67 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2240 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 256.2 milimetroj.
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Esperanto kaj Interlingvao estas ambaŭ planlingvoj kiuj havas ege malsimilajn vidpunktojn pri kia estas la plej bona solvo por internacia helplingvo. Kvankam ambaŭ lingvoj estas klasifikitaj kiel helplingvoj, la bazoj intelektaj de Esperanto kaj interlingvao estas tre malsimilaj, oni povus diri, ke ĉiu lingvo estas sukcesa malsimila modelo de internacia helplingvo, tamen, ene de la komunumoj de ambaŭ lingvoj ekzistas emo por kritiki pere de la vidpunkto de iu lingvo la alian (ekzemple, juĝi Interlingvaon pere de la idealoj de Esperanto kaj inverse).
Intelekta fono
Meze de la 20-a jarcento, kiam Gode gvidis la disvolvon de Interlingvao, la idealoj, kiuj entenis Esperanton jam ŝajniĝis naivaj, influita de Herder, Gode proponis romantikan kaj nepozitivan lingvan vidpunkton: La lingvoj estas aspekto de popola kulturo, ne ilo por atingi celon, ideologio ne povas ligiĝi al lingvo, krom artefarita maniero. Tio signifas ke, laŭ lia vidpunkto, universala lingvo bazita sur la modelo de Esperanto estus neebla, aŭ plej malbone, ke oni nur povos atingi tian universalan lingvon pere de trudo, Gode pensis, ke universala lingvo supozu universalan tutmondan kulturon, kiu nune ne ekzistas kaj estas ne nepre bezonata.
Aliflanke, Gode pensis ke alia speco de internacia lingvo, ne universala kaj kulture ne neŭtrala estas vere ebla.
21289 Giacomel
21289 Giacomel estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la italaj amatoraj astronomoj Valter Giuliani kaj Francesco Manca elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la inĝeniero Luigino Giacomel de la itala firmao de Eŭropa Industria Inĝeniearto "EIE Group". En la lastaj 20 jaroj li planis kaj helpis la starton de kelkaj el la plej gravaj teleskopoj kaj radioteleskopoj en la mondo, kiel LBT, VLT, ALMA kaj E-ELT.
Shuhei Tokumoto
Shuhei Tokumoto (徳元 悠平, n. ) estas japana futbalisto.
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Facila lerneblo kontraŭ komprenado
Esperanto kaj interlingvao estas ege malsamaj je siaj celoj. Esperanto celas esti ĉies dua lingvo, kiun iu ajn povas facile lerni, male, interlingvao estas pli proksima al la Eŭropdevenaj lingvoj, speciale la reguligitaj lingvoj, kvankam Esperanto povas esti pli neŭtrala kaj oni povas lerni ĝin pli facile, la esperantistaro ĝenerale nur povas komuniki kun aliaj esperantistoj, tamen, interlingvao povas esti facile komprenata de parolantoj de latinidaj lingvoj, se ili pretas fari ĝin.
Shuhei Tokumoto
Li futbalas ĉe FC Ryukyu.
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Vortenhavo
La vortenhavo de ambaŭ lingvoj estas prenataj ĉefe de la latinidaj, ĝermanaj kaj slavaj lingvaroj, kelkfoje la ĝermanaj kaj slavaj vortoj povas esti latinigitaj, ekzemple, la angla vorto blockade, la germana vorto blockade kaj la rusa vorto блокада iĝis en interlingvao blocada.
Kvankam la plej granda parto de la vortenhavo de Esperanto kaj interlingvao estas prenataj ĉefe de la Eŭropaj lingvoj, ili prenas vortojn ankaŭ de aliaj lingvoj, se la vortoj de tiuj lingvoj estas pli internaciaj. Interlingvao preferas la etimologian fidelecon, do ĝi ofte adoptas vorton, kiu estas la plej proksima komuna pravorto de almenaŭ tri malsamaj lingvaj unuoj (En interlingvao oni konsideras la Hispanan kaj la Portugalan lingvojn la sama lingva unuo). Esperanto preferas regulecon, pro tio ĝi ne konsideras la formon de la vortoj en la Eŭropaj lingvoj.
Gramatiko kaj vortokreado
Ambaŭ lingvoj havas regulan gramatikon, sen konjugacioj aŭ deklinacioj malfacilaj. Tamen, Interlingvao havas nek akordantajn adjektivojn, nek prefiksojn aŭ sufiksojn, pro tio la gramatika strukturo de ĝiaj substantivoj kaj adjektivoj estas morfologie simpla.
Ekzemple, la vorto "malsanulejo" estas komponita de 4 malsamaj radikoj (mal·san·ul·ej·o), en Interlingvao la vorto por malsanulejo estas hospital, tiu vorto estas tuj rekonebla de parolantoj de la ĉefaj Eŭropaj lingvoj pro ĝia simileco kun la simila vorto de tiuj lingvoj (Hispane: Hospital, Angle: Hospital, France: Hôpital, ktp). Notu, ke ankaŭ en Esperanto ekzistas vorto hospitalo.
La jena tabelo montras la malsamecon de la vortkreado en la Esperanta, Interlingvaa, Hispana kaj Angla lingvoj:
Ortografio
La ortografio de Esperanto estas tute fonetika kaj estas inspirita de la latinida lingvaro, male, interlingvao uzas ortografian sistemon prenatan de siaj fontlingvoj (latinidaj, ĝermanaj kaj slavaj lingvaroj), pro tio la ortografio de Interlingvao estas pli malfacila ol la ortografio de Esperanto. Ĉi tio kelkfoje kaŭzas preferon por la latinidaj lingvaroj kaj la Angla, tamen, tio ankaŭ kaŭzas, ke la ortografio ne estas tute fonetika, sed tiel la ortografio estas pli rekonebla al la parolantoj de tiaj lingvoj.
Historie, la uzado de la ĉapelitaj vortoj en Esperanto malfaciligis la skribadon per ordinaraj skribmaŝinoj kaj en la malnovaj komputiloj, sed nuntempe, ĉar preskaŭ ĉiuj komputiloj subtenas unikodo-n: tiu problemo jam ne plu ekzistas, sed eblas, ke la komputilo povus bezoni kelkajn agordojn por uzantoj, kiuj ne uzas lingvojn kun ĉapelitaj vortoj. Interlingvao uzas nur literojn de la latina alfabeto, sen ĉapelitaj literoj.
Esprimeco
La adeptoj de interlingvao diras, ke ilia lingvo ne nur konservas la naturan aspekton de la okcidentaj lingvoj, sed ankaŭ iliajn abundajn kaj subtilajn signifojn. Interlingvao fluas nature de la latinida, ĝermana kaj slava lingvaroj, sur kiuj ĝi estas bazita, kaj pro tio ĝi posedas ilian esprimecon.
Aliflanke, la esperantistoj preferas la afiksojn kaj la flekseblan vortordon, Esperanto estas tiom esprimeca ol interlingvao aŭ iu ajn lingvo natura, sed ĝi estas pli neŭtrala internacie.
Nombro da parolantoj
Multaj Esperanto-parolantoj asertas, ke Esperanto estas la nura lingvo konstruita dum la pasinta jarcento, kiu havas pli ol kelkajn milojn da parolantoj. Nur unu alia artefarita lingvo superis tiun rekordon: Volapuko, ĝi supozeble havis 200.000 parolantojn en ,1890. Kvankam ne ekzistas rigora censo, kutime oni kalkulas ke la parolantoj de Esperanto estas inter 100.000 kaj 3 milionoj da personoj. La parolantoj de interlingvao estas ege malplimultaj ol la parolantoj de Esperanto, kutime oni kalkulas, ke la parolantoj de interlingvao estas inter 100 kaj 1500.
Estas rimarkinde ke la reala nombro de parolantoj de artefarita lingvo estas ege malfacile kalkulebla, i.a., ĉar ili ne estas ene de specifa areo kaj pro tio praktike neeblas kalkuli ilin, ankaŭ ĉar estas malfacile scii precize, kiuj personoj estas parolantoj de iu artefarita lingvo kaj kiuj personoj ne, ĉu nur la personoj, kiuj parolas flue la lingvon, estas parolantoj de tiu lingvo, aŭ nur la personoj, kiuj ofte parolas la lingvon. Esperanto estas la sola artefarita lingvo, kiu havas denaskajn parolantojn, laŭ "Ethnologue" la nombro de denaskaj parolantoj de Esperanto estas inter 200 kaj 2000.
Patro nia
Sube estas la specimenoj de la Patro nia kaj kiel ekzemploj ankaŭ estas la versioj en la hispana, angla kaj latina lingvoj.
Esperante
Patro Nia, kiu estas en la ĉielo,
via nomo estu sanktigita.
Venu via regno,
plenumiĝu via volo,
kiel en la ĉielo, tiel ankaŭ sur la tero.
Nian panon ĉiutagan donu al ni hodiaŭ.
Kaj pardonu al ni niajn ŝuldojn,
kiel ankaŭ ni pardonas al niaj ŝuldantoj.
Kaj ne konduku nin en tenton,
sed liberigu nin de la malbono.
Interlingue
Nostre Patre, qui es in le celos,
que tu nomine sia sanctificate;
que tu regno veni;
Liptovský Ondrej
Liptovský Ondrej, hungare Liptószentandrás estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Žilina, en Distrikto Liptovský Mikuláš. La loknomo devenas de patrono de la mezepoka preĝejo.
Distrikto An Nukat Al Ĥams
Geografio
En la okcidento la distrikto limas al Tunizio. Norde la distrikto havas bordon lime al la Mediteranea Maro, kaj enlande ĝi limas al al la sekvaj libiaj distriktoj:
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Interlingue
super le terra como etiam in le celos.
Liptovský Ondrej
Situo
Liptovský Ondrej situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, senpere najbaranta kun Jakubovany. Liptovský Mikuláš troviĝas 7 km. Apude malgranda flughaveno funkcias.
Distrikto An Nukat Al Ĥams
Administra historio
Kadre de la libia teritoria reformo de 2007 preskaŭ ĉiuj distriktaj limoj estis ŝanĝitaj, kaj rezulte de tio la distrikta areo iom malpligrandiĝis.
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Interlingue
Da nos hodie nostre pan quotidian,
Liptovský Ondrej
Historio
La vilaĝo fondiĝis en la 13-a jarcento. En 1910 loĝis tie 317 homoj (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungario, al Liptó, al distrikto de Liptóújvár, poste al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio. En 2001 loĝis en Liptovský Ondrej 572 da homoj (565 slovakoj).
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Interlingue
e pardona a nos nostre debitas
como nos pardona a nostre debitores,
e non duce nos in tentation,
sed libera nos del mal.
Hispane
Padre nuestro, que estás en el cielo,
santificado sea tu nombre;
venga a nosotros tu reino;
hágase tu voluntad así en la tierra como en el cielo.
danos hoy nuestro pan de cada día;
perdona nuestras ofensas
como también nosotros perdonamos a los que nos ofenden;
no nos dejes caer en la tentación, y líbranos del mal.
Amén.
Angle
Our Father, who art in Heaven,
Hallowed be thy Name.
Thy Kingdom come.
on Earth as it is in Heaven.
Give us this day our daily bread.
And forgive us our trespasses,
As we forgive those who trespass against us.
And lead us not into temptation;
But deliver us from evil...
Latine
Pater noster, qui es in caelis,
sanctificetur nomen tuum.
Georgo Peradze
Agado en Pollando
En 1933 metropolito Denizo, kiu ekkonis arkimandriton Georgon dum konferenco en Laŭzano, invitis lin al Varsovio, por ke li okupiĝu pri scienca agado en la Studejo de Ortodoksisma Teologio kiel anstataŭanto de profesoro de patrologio. Samtempe garantiis al li eblon plenumi devojn de paroĥestro en la paroĥo al Sankta Nino de Kartvelio kaj pluresto inter klerikaro de la Konstantinopola Ortodoksa Eklezio. La arkimandrito konsentis. La 7-an de decembro 1933 lekciis pri "Nocio, metodoj kaj taskoj de patrologio en ortodoksisma teologio", per kio inaŭguris sian agadon en Varsovia Universitato.
Fatih Terim
Fatih Terim estas turka eksfutbalisto kaj trejnisto. Li naskiĝis en Adana, Turkio, do nun estas -jara. Inter la jaroj 1969 kaj 1985, la sportisto estis profesia futbalisto ĉe la kluboj "Adana Demispor" (Adana) kaj Galatasaray" (Istanbulo).
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Latine
Adveniat regnum tuum.
Georgo Peradze
Agado en Pollando
Dum sia laboro en Pollando li interalie tradukis nekonatan apokrifan evangelion devenantan de monofizitismo, dokumentojn ligitajn kun retrovo de Sinaja Kodekso kaj leteron de Denizo Areopagita. Dum sekvaj jaroj Georgo Peradze esplorvojaĝis al: Sankta Lando, Sirio, Grekio, Bulgario, Rumanio, Aŭstrio, Italio. En 1935 estis sur Athos. Frukto de tiuj forveturoj estis malkovro de kartvelaj palimpsestoj de la 6-a kaj 7-a jarcentoj (en la Sankta Lando en 1936) kaj grekan tekston de la vivo de sanktaj vilnaj martiroj (sur Athos). Science laboris ankaŭ en bibliotekoj de la monaĥejoj de Pola Ortodoksa Eklezio. Li zorgis pri la Rondo de Teologoj de studentoj de la Studejo de Ortodoksisma Teologio, materie helpis al la plej malriĉaj inter ili. Laŭ rememoroj de pastro Mikołaj Lenczewski liaj lekcioj estis ege popularaj.
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Latine
Fiat voluntas tua,
Georgo Peradze
Agado en Pollando
Metropolito Denizo (Waledyński) sensukcese dufoje petis universitatajn regopovojn atribui al arkimandrito Georgo la titolon de profesoro, sed senrezulte. Li kunlaboris kun Orientalistika Komisiono de Varsovia Scienca Societo kaj kun Pola Biblioteko de Patroj de la Eklezio, por kiu prilaboris materialoj ligitaj kun martiroj. Sin engaĝis en la vivo de grupo de kartveloj loĝantaj en Varsovio. En 1937 publikigis biografion de Ŝota Rustaveli. Dum sia universitata laboro publikigis ĉ. 70 sciencajn publikaĵojn. La tuta bibliografio de liaj tekstoj kaj iliaj tradukoj ampleksas 119 verkojn.
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Latine
sicut in caelo et in terra.
Fatih Terim
Inter junio 2005 kaj la jaro 2009, li trejnis kaj gvidis la turkan nacian teamon de futbalo. En la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 lia teamo atingis la duonfinalon, do la trian pozicion. Por la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 en Pollando kaj Ukrainio la teamo tamen ne kvalifikiĝis. Antaŭe, li de 1987 ĝis 1989 trejnis la viran teamon de la klubo Ankaragücü, de 1989 ĝis 1990 tiun de la klubo Göztepe, de 1990 ĝis 1993 la nacian teamon de sub-21-jaruloj, de 1993 ĝis 1996 jam unuafoje la nacian teamon, inter 1996 kaj 2000 lian antaŭan klubon Galatasaray en 2000 kaj 2001 la italan klubon Fiorentina, en 2001 la same italan klubon A.C. Milan, inter 2002–2004 kaj ekde la jaro 2011 denove lian klubon Galatasaray kaj intertempe, do de 2005 ĝis 2009, kiel menciite duafoje la nacian teamon de Turkio.
Esperanto kaj interlingvao komparataj
Latine
Panem nostrum quotidianum da nobis hodie,
et dimitte nobis debita nostra,
Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
Et ne nos inducas in tentationem,
sed libera nos a malo.
MVC
La vorto havas plurajn signifojn:
Andrew Lowe (terfizikisto)
Andrew LOWE (naskiĝis en 1959 en Kalgario) estas kanada terfizikisto kaj amatora astronomo.
Laŭ Minor Planet Center, li malkovris aŭ kunmalkovris 507 asteroidojn inter 1976 kaj 2010, el kiuj 5 en kunlabro kun Joseph A. Dellinger.
Ákos Timon
Ákos TIMON [Akoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Timon Ákos estis hungara juristo, profesoro.
Ákos Timon naskiĝis la  1850 en Eger. Li mortis la 1925 en Budapeŝto.
Biografio
Ákos Timon frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Buda, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1874. Post 2 jaroj li doktoriĝis, krome li plulernis en Berlino, Lejpcigo, Parizo. Post siaj studoj li instruis en jura akademio en Győr inter 1877 kaj 1889, kie en 1880 li jam estis ordinara profesoro. Ekde 1878 li instruis ankaŭ en Universitato de Budapeŝto, kie li estis rektoro en la studjaro 1921. Tiutempe li estis familia jura instruisto de Jozefo Karolo de Habsburgo-Loreno. En 1896 li ricevis titolon ministeria konsilisto.
7508 Icke
7508 Icke estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden, en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la nederlanda astronomo Vincent Icke. Post studo en Utrecht kaj Leiden, li laboris ĉe la Universitatoj de Sussex kaj de Kembriĝo, ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio, la Universitato de Minesoto en Minneapolis. Li interesiĝas pri teoriaj enketoj pri la ĉielaj korpoj kaj pri kosmologio. Li ankaŭ estas populariganto de astronomio.
Eberswalde
Eberswalde estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Barnim de la federacia lando Brandenburgio kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ĝi troviĝas apud la akvovojo Finowkanal, kaj la paralela, pli nova Oder-Havel-Kanal pasas pli norde. Tie troviĝas la haveno.
Eŭropa Komisiono
La Eŭropa Komisiono estas unu el la ĉefaj institucioj de la Eŭropa Unio, kune kun la Konsilio de la Eŭropa Unio, la Eŭropa Parlamento kaj la Eŭropa Konsilio.
Establita de la Traktato de Romo de 1957 (Artikoloj 155 ĝis 163), ĝi konsistas el unu komisionano por ĉiu membroŝtato, t.e. 27 komisionanoj. Tiuj estas proponitaj de la ŝtatestroj aŭ registaroj de la membroŝtatoj kune ene de la Eŭropa Konsilio, kaj aprobita de la Eŭropa Parlamento. Ekde 2019, ĝia prezidanto estas la germana Ursula von der Leyen. La sidejo de la Komisiono troviĝas en Bruselo, en la Berlaymont-konstruaĵo.
La ĉefa funkcio de la Eŭropa Komisiono estas proponi (leĝdona iniciato) kaj plenumi la Uniajn politikojn. "Gardanto de la Traktatoj", ĝi kontrolas ilian aplikadon kaj ĝuas kvazaŭ-monopolon pri la rajto de iniciato en la areo de la ekskluzivaj kompetentoj de la Unio, kiel la dogana unio, la konservado de la biologiaj rimedoj de la maro, la interna merkato, la ununura valuto.
Ĝi ludas centran rolon kiel garantianto de la "ĝenerala intereso" de EU, kiu estas la bazo de ĝia monopolo pri leĝdona iniciato. Ene de politikaj sistemoj, la Eŭropa Komisiono havas la originalecon reprezenti "la ĝeneralan intereson" ne venante de la Eŭropa Parlamento, kiu estas elektita per universala voĉdonrajto. Premgrupoj, kiuj reprezentas publikajn aŭ privatajn sekciajn interesojn, ludas gravan rolon en la decida procezo.
La sinsekvaj Komisionoj ekde 1958 estis pli-malpli dinamikaj, krom la agado de la Prezidantoj de la Komisiono kaj de la Eŭropaj Komisionanoj, gravas la ĝenerala kunteksto de la eŭropa integriĝo.
Historio
Heredinto de la Alta Aŭtoritato de la EKKŜ, la Komisiono de la EEK kreita en 1957 konsistigas la supernacian flankon de la eŭropaj institucioj rezultantaj el la Traktato de Romo. Tamen ĝi havis malpli da povoj ol sia antaŭulo ĉar ĝi finance dependis de la membroŝtatoj kaj kunhavis plenumajn kaj leĝdonajn povojn kun la Konsilio de la Eŭropa Unio. La dinamismo de la unua prezidanto tamen donis al ĝi signifan liberecon.
PED
La vorto havas plurajn signifojn:
NGC 7662
NGC 7662 (alia indiko — PK 106-17.1) estas planeduma nebulozo en konstelacio Andromedo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Eŭropa Komisiono
Historio
La tre forta poreŭropa engaĝiĝo de la komisionanoj estis eco de la unua Komisiono: la germana prezidento Walter Hallstein, la franca Robert Marjolin, la nederlanda Sicco Mansholt estis fervoraj iniciatintoj de la eŭropa ideo. La politika unueco de Eŭropo estis la deklarita celo de Walter Hallstein. Fakulo en la EKKŜ, Hallstein inspiris el tiu unua Komunumo por agnoskigi internacian rekonon de la Eŭropa Komisiono disvolvante rajton de akredito por interna uzo (nomumo de "reprezentantoj" ene de la Membro-Ŝtatoj) kaj precipe ekstera uzo ("reprezentantoj" ekster la Komunumo). Ĝi subtenis komunajn politikojn, kiuj laŭ sia opinio devus konduki al politika integriĝo; ĝi do parte respondecis pri la sukceso de la ekonomia modelo de EEK, kiu fariĝis la ĉefa eŭropa dinamiko pralele al la fiasko de ELKA, portita de Britio.
Post krizo kun Francio en 1965, la influo de la Komisiono en la vivo de la Komunumo malkreskis favore al la interŝtata kunlaborado. Ankaŭ la internacia kunteksto de la 1970-aj jaroj (mona krizo, naftokrizo, ekonomia krizo) paralizis la Eŭropan Komunumon kaj la iniciatojn de la Komisiono.
La Komisiono denove impetis pro la agado de la Komisiono Delors ekde 1985. De la momento, kiam li ekoficis, Delors enfokusigis sian agadon al celoj, kiuj estis kaj precizaj kaj ambiciaj: kompletigi la Internan Merkaton, krei ekonomian kaj monan union kaj disvolvi solidarecajn politikojn. Konvinka kaj dinamika poreŭropisto, li ne hezitis alfronti la tiaman ĉefministron de Britio, Margaret Thatcher, kun kiu li tenis streĉajn rilatojn. El la laboro de lia Komisiono estiĝis pluraj gravaj progresoj por la eŭropunia konstruado, interalie:
La posteulo de Delors estis Jacques Santer. Kiel rezulto de fraŭdo kaj korupta skandalo, la tuta Komisiono Santer estis devigita eksiĝi en 1999 fare de la Parlamento; centran rolon ludis Édith Cresson. Tiuj fraŭdoj estis rivelitaj fare de interna revizoro, Paul van Buitenen. Tio estis la unua fojo, kiam la Kolegio de Komisionanoj estis devigita eksiĝi amase, kaj reprezentis ŝanĝon de potenco direkte al la Parlamento. Responde al la skandalo, la Eŭropa Kontraŭfraŭda Oficejo (EKFO) estis kreita.
Politikaj principoj
La Komisiono respondecas pri tri ĉefaj roloj pro la artikolo 211 de la Traktato de Romo:
La Komisiono ankaŭ kombinas la plej multajn el la leĝdonaj, administraj kaj monitoraj agadoj por la apliko de siaj direktivoj.
La nunaj povoj de la Komisiono estas listigitaj en la artikolo 17 de la Traktato pri Eŭropa Unio.
La prezidanto de la Komisiono
La Prezidanto de la Eŭropa Komisiono estas nomumita per interkonsento de la membroŝtatoj post aprobo de la Eŭropa Parlamento.
La prezidanto plenumas unu el la ĉefaj funkcioj ene de la Eŭropa Unio. Ĝi prezidas la Komisionon kaj respondecas pri la nomumo aŭ eksigo de la 27 komisionanoj kiuj formas ĝin. Ĝi determinas la politikan kalendaron de la Komisiono.
La komisionanoj
La dudek sep komisionanoj, nomumitaj laŭ propono de la registaroj de la membroŝtatoj, estas ĝenerale ĉerpitaj el naciaj politikaj plimultoj. Nomumitaj por kvin jaroj, ili formas solidarecan kolegion. Ili estas elektitaj principe "pro sia ĝenerala kompetenteco [...] kaj inter personecoj proponantaj plenajn garantiojn de sendependeco" (artikolo 17-3 de la TEU). Tamen, la komisionanoj daŭre venas de la naciaj politikaj partioj ene de kiuj ili plenumis sian politikan karieron kaj al kiuj ili ŝuldas sian nomumon al la Komisiono. Je la fino de sia mandato kiel komisionano, ili ĝenerale revenas al nacia politika vivo. Por kelkaj eseistoj, tiu sendependeco estas plue limigita per ilia malfermiteco al la interesoj de privataj firmaoj esprimanta sin per lobioj. Tio igas la Komisionon esti influita pli de la lobioj de privataj entreprenoj ol de la publika intereso. Por aliaj, la Komisiono ludas la rolon de "honesta peranto" inter la diversaj interesoj reprezentataj de la lobioj.
Ĝeneralaj Direkcioj
Agado de la Komisiono estas dividita laŭ kampoj en plurajn departementojn, similajn al ministerioj en landaj registaroj. Ili nomiĝas Ĝeneralaj Direkcioj (Directorate-General, Direction générale) kaj estas dividitaj en kvar grupojn: Politikaj ĜD-j, Eksterrilataj ĜD-j, Ĝeneralservaj ĜD-j kaj Internservaj ĜD-j. En interna komunikado oni referencas al la ĜD-j per iliaj mallongigoj listigitaj ĉi-suba listo, kiu pro la kompleksa organiza strukturo de la servoj de la Komisono ne pretendas esti preciza nek kompleta:
Akuzo pri sango
La akuzo pri sango aŭ “akuzo pri ofero de sango”, estas akuzo, ekdisvastiĝinta en la 11-a jarcento kaj daŭranta ĝis ĵusaj tempoj, kiu tre probable, almenaŭ parte, naskiĝis el kontraŭjudismo kaj sendube tiun kreskigis.
La akuzo estis uzata laŭlonge de jarcentoj ĝis la ĵusa epoko kiel montrus la masakro de judoj en la “Pogromo de Kielce” de 1946), por profiti de la antaŭvidita popola emocio kaj eksciti kontraŭjudajn sentojn. La akuzo konsistis el la religia kaj socia krimo de la kapto kaj vivofero de kristanaj infanoj mortigitaj por povi uzi la sangon en rito, iom religia iom venĝa, kontraŭ la persekutantaj kristanoj.
Kutime tiuj akuzoj startigis popolan amasan pogromo kontraŭ judoj, aŭ procesojn kiuj ofte konkludiĝis per la mortkondamno de la akuzitoj.
Fundamentoj de tiuj akuzoj
Historiistoj mencias ke ofte en la historioj ripetiĝis la fenomeno de akuzoj pri infanmortigo realigita ĉe popoloj malsimpatiaj kaj novaj religioj. Tio okazis rilate kristanojn dum la persekutoj de la Romia Imperio. Antaŭe rakontis greka sofisto Apiono ke oni diris ke judoj ne disdegnis oferi grekajn infanojn en ilia temploj, ripetante akuzojn jam elstarigitajn de Poseidonios kaj Apolonio Molono. La sama akuzo serioze kaj tragike aperis ĉe paganaj verkistoj kiuj konfuzis la Eŭkaristian kristan ritoferon kun fizika mortigo.
Historiistoj trovas ke la fenomeno realiĝis en diversaj kulturoj, eĉ islamaj, kaj psikologiistoj emas pensi ke la fenomeno havas siajn radikojn ĝuste en la homa psikologoj.
Ĉu nur psikologiaj kaj ĉiam nerealaj?
Ĉar la akuzoj estis ofte juĝataj de tribunaloj de proksimaj kaj malproksimaj landoj, kiuj, foje, praktikis ankaŭ la verdiktan liberigon, kelkaj restis kun la demando senresponda.
Ĉar akuzoj kun reala kondamno estis multaj kaj multlokaj, eblas kalkuli liston, ankaŭ pro kiu ke foje la “supozita“ viktimo estos onidire aŭ jure honorita per la titolo de Sanktulo aŭ Beatulo.
Aparta kazo, evento kaŭzanta konsiderojn kaj rezultojn, okazis en Italio, kiam la socia fenomeno ĝin atingis en la 15-a jarcento. Temas pri la mortigo de infano Simonĉjo pri kiu estis akuzita judojn de Trento. La eklezia tribunalo mortokondamnis la akuzitojn kaj ekzekutigis dum la loka eklezio komencis favori la spontanan kulton al “beatulo” Simoneto. Sed kiam la afero atingis Romon, iniciate de iuj judoj kristaniĝintaj, ĝi ekscitis dubojn ĉe la Roma Kurio kiu hezitis rilate tiun kulton kaj, fine, Simoneto estis forigita ankaŭ el la listo de kultomeritoj en diocezo de Trento.
Ĉu nur frukto de fanatikismo?
La demando ree altiĝis kiam la temo estis frontita en la libro “Sangaj Paskoj” (2007) de la filo de la eksa roma rabeno Elio Toaff, nome Ariel Toaff docento en la Universitato Bar Ilan de Tel-Avivo. La aŭtoro, post polemikoj kaj negativaj recenzoj de la akademia medio, decidis ritirigi la libron, poste republikitan en dua eldono reviziita kaj korektita kaj ampleksigita.
La libro celis pritrakti la temon per historia kaj analiza metodo, kaj ne alskribis ĝenerale al la juda mondo la praktikon de la rita infanmortigo, sed ekskluzive al etaj flankaĵoj de (el la fundamentalistaj rotoj) aŝkenazitaj judoj. Kaj ĉio sub la lenso de hipotezo. Laŭ li, eblis ke ne ĉiuj procesantaj juĝistoj trompiĝis aŭ kontraŭkonscience sintenis. Tamen, Ariel Toaff trafis unuanimajn kritikojn pro la noveco de la tezo kiu kontraŭdirus fortikan punkton de la persekuto kontraŭjuda, kaj ne nur ĉe unuanima juda flanko sed ankaŭ ĉe nejudaj historiistoj kaj spertuloj, negative reagis kiel Massimo Introvigne, Diego Quaglioni, Adriano Prosperi kiuj kontestis la metodon kaj la konkludojn pro tio ke la aŭtoro ne fundiĝu sur iu ajn pruvo.
La tezo pri la neokazigo de la sangaj paskoj trovus kroman fundamenton en la fakto, kiel rimarkigos la katolikiĝintaj judoj komisiitaj pti enketo de Frederiko imperiestro de la Sankta Romia Imperio por ke estu montrata la ebleco aŭ neebleco de la sanga infanofero en la kazo de Fulda, ke la sango estas en abomeno ĉe la Juda tradicio, malgraŭ la biblia atento de Dio pri la viktimo holokaŭstigita. La kazo, se okazis, malrespektis tiujn urĝajn kaj senesceptajn normojn.
En la tradicia judismo, fakte, (ĉiu nuna ortodoksa pensfluo) la sango (kaj la vivo) havas valoron tiom altan kaj sanktan ke ne eblas, senescepte, ke ĝi estu malŝate tretita aŭ konsumita en iu ajn cirkonstanco.
La Casherut (amplekso de judaj normoj pri nutraĵoj), bazitaj sur pasaĵoj de la Torao, preskribas ke kiam oni buĉas beston, tiu estu tute sensangumita kaj ke la sango estu kovrita per sablo aŭ segaĵo; la reguloj koncernantaj la puron de la geedza paro altrudas, krome, ke la virino dum sia monataĵo dormu separita el sia edzo por eviti kontakton kun la sango. Tio, tamen, ne ekskludas la uzon de la besta sango por religiaj ritoj.
Tekstoj de Talmud kaj Miŝno, entenanta leĝojn kaj komentariojn, malpermesas kontakton kun la sango, ĉiam laŭmaniero kategoria.
La lasta proceso bazita sur akuzo pri sango estis celebrita en Kievo en 1913 kontraŭ Menachem Mendel Teviev Beilis kiu tamen estis liberigita.
Nazioj profitis de tiu akuzo kaj de pasintaj enprocesigitaj kazoj por nutri sian kontraŭjudan propagandon.
Ekster Eŭropo kaj la kristana mondo
Tiuj akuzoj ne estis limigitaj de kristanoj. Sangokalumnioj, kiuj tiame vekis sufican grandan atenton en la mondaj aferoj, ekaperis ankaŭ en la araba mondo jam en la 19-a jarcento, specife en Sirio kaj Egiptio. Inter la plej famaj estis en 1810 en Halepo, en 1829 en Hamao, en 1840 en Damasko, en 1881 en Aleksandrio, en 1885 en Mit-Amer, en 1887 en Bejruto, en 1892 en Port Said, en 1901 en Bejruto kaj en 1924 en Halepo.
Cikloido
En geometrio, cikloido estas la kurbo difinita per fiksa punkto sur ruliĝanta rado, aŭ, pli detale, la loko de punktoj sur la radrondo de cirklo ruliĝanta laŭ rekto.
Difino
Konsideru Eŭklidan ebenon \mathbb R^2 kun karteziaj koordinatoj (x,y). La cikloido desegnita de rado de radiuso r konsistas el la jenaj punktoj: En la ĉi-supraj ekvacioj, la reela estas parametro, kiu mezuras la angulon (en radianoj), kiom ruliĝas la rado. Se la angula rapido estas unu radiono en unita tempo, do t estas interpretebla kiel tempo. Ekvivalente, rt estas la situo de la centro de la rado.
Se vidita kiel funkcio y(x), la cikloido estas glata (senfine derivebla) funkcio ĉie, krom ĉe la specialaĵoj, kie ĝi frapas la x-akson; la inklino je la specialaĵoj estas malfinia. Ĝi kontentigas la diferencialan ekvacion
Propraĵoj
La supra parto suben de la cikloido estas la solvaĵo al la problemo _brachistochrone_ (kio estas, ke ĝi estas la kurbo de la plej rapida descendo sub gravito) kaj la rilatanta problemo _tautochrone_ (kio estas la (periodo, punkto) de pilko ruliĝanta tien kaj reen (ene ĝi ne dependi sur la startanta pozicio de la pilko).
Historio
La cikloidon la unua studis Nikolao de Cusa kaj poste Mersenne. Ĝi estis nomita fare de Galileo en (1599, Kategorio:1599). En 1634 G.P. de Roberval montris, ke la areo sub cikloido estas trioble la areo de la ĝin generanta cirklo. En 1658 Christopher Parvolo montris, ke la longo de cikloido estas kvaroble la diametro de la ĝin generanta cirklo.