cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orgenfajfilo
Strukturo
Ankaŭ lamenfajfiloj estas strukturitaj dupartaj: en la malsupra parto (boto) troviĝas la lameno kun la agordilo, la supra parto (kaliko) estas tubo el ligno aŭ metalo, kiu kreas resonancon kaj per tio amplifadon kaj kolorigon de la sono. En la boto, supre ŝtopita per la kapo, pendas la gorĝo, metaltubeto, kiu estas malfermita je la supra finaĵo en la kalikon kaj havas flankan fendeton. Sur ĉi tiu fendeto kuŝas la lameno. Ĝi estas firme premita per kejlo ĉe la supra finaĵo kaj iomete suprenfleksita.
Stabila drato (agordhoketo) premas la lamenon je certa loko sur la gorĝon. Se oni forŝovas tiun ĉi draton, la libera parto de la lameno kaj per tio ankaŭ la tonalto ŝanĝiĝas. Tiu ĉi drato elstaras supre el la kapo, por ke lamenfajfiloj estu agordeblaj de ekstere (per alten- aŭ malaltenfrapetado helpe de agordomarteleto).
Tongenerado
Ĉar la lameno estas iomete arkigita eksteren kaj ne komplete fermas la fendeton en la gorĝomuro, la aero enfluanta en la boton povas alveni sub la lameno tra la gorĝo pluen en la tubon. Per tiu ĉi aerfluo en la gorĝo ekestas subpremo, kiu altiras la lamenon sur la fendeton. Ĉar la lameno fermis la fendon, la aerfluo estas interrompata. Tuj egaliĝas la aerpremoj en kaj ekster la gorĝo, kaj la tirforto sur la lamenon malpliiĝas. Nun la lameno denove liberas kaj povas tiri sin en la elirpozicion. Se tiu ĉi fariĝo ripetiĝas regule kaj sufiĉe rapide, ekestas aeroscilado, kiun ni perorele perceptas kiel tono.
Pro la speco de tongenerado per oscila lameno la longeco de la tubo – malsame de la lipfajfiloj – ne rekte influas la tonalton, sed male la sonkoloron kaj –forton kaj ankaŭ sukcesan songeneradon. Tamen la sonkaliko havas same kiel la tubo de lipfajfilo certan maksimuman longecon por ĉiu tonalto. Pro tio ĝi ne estu tro longa, se oni alcelas difinitan tonalton. La lameno tamen eksonas ankaŭ sen sonkaliko kaj principe kun ĉiuj tubolongecoj, kiuj estas pli mallongaj ol la maksimuma longeco.
Agordado
Lamenfajfiloj ne tiom misagordiĝas kiel lipfajfiloj, ĉar jen la varmdilatiĝo de la lameno pli grave rolas kompare kun la sonrapido. Pro temperaturfluktuado lamenregistro tamen emas al diferencigitaj misagordiĝoj. Praktike oni korektagordas je malampleksaj agordadoj la lamenfajfilojn, ĉar tiuj ĉi konsistigas je orgeno la malplimulton de la fajfilaro (maksimume ĝis ĉ. 40 %) kaj ili estas agordeblaj pli facile kaj singarde.
Konstrutipoj
La sonon de lamenfajfilo influas formo de la gorĝo, dikeco kaj larĝeco de la lameno kaj la mezuro de la sonkaliko. Ĉilasta povas ege varii. Oni distingas inter long- aŭ plenkalikaj, je kiuj la kaliklongeco estas agordita laŭ tonalto, kaj mallongkalikaj lamenregistroj kun ege pli mallonga kaliko. Laŭsone elstaregaj estas lamenvoĉoj horizontale aranĝitaj en la orgenfasado kiel la hispana trumpeto, sed ankaŭ rigalecaj registroj, ĉar neniu alia fajfilo aŭ orgenkesta parto baras la disvastiĝon de la sonondoj.
Lamenvoĉojn oni ankaŭ konstruas kun lignaj tuboj de kutime kvadrata sekcaĵo laŭlarĝe. Tiaj kalikoj oftas je la rigaloj (lignorigalo, ranketo), sed ankaŭ aliaj lamenregistroj (ekz. lignotrumpeto) ekzistas laŭ tiu konstruformo. Pro la ligno la sono plejparte estas iomete pli milda kaj baztona ol je kompareblaj registroj kun metaltuboj.
La trabataj lamenvoĉoj disvastiĝis pleje inter 1840 kaj 1920 kaj nur ekde la lastaj jaroj oni denove konstruas ilin. Ili distingiĝas de surbataj lamenvoĉoj per pli milda eksonado kaj forta, penetra sono. Tipaj registroj estas tenorklarneto, eŭfono, klarneto. Ankaŭ hobojo aŭ trombono kiuj kutime estas surbataj, povas esti konstruataj kiel trabataj lamenvoĉoj.
Bordunpunkto
Lamenfajfilon oni ne agordu tiel altan, ke ĝi proksimegas la bordunpunkton, ĉar alikaze ekestas la risko, ke la agordo klare ŝanĝiĝas, se la ĉambrotemperaturo malaltiĝas nur je iomaj gradoj.
San Miguel Tulancingo
San Miguel Tulancingo estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Miguel Tulancingo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 287.
Lipót Ferenc Bierbauer
Lipót Ferenc Bierbauer, laŭ hungarlingve kutima nomordo Bierbauer Lipót Ferenc estis hungara pastro, monaĥo, instruisto.
San Miguel Tulancingo
Geografio
San Miguel Tulancingo apartenas al la distrikto Coixtlahuaca al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 336 loĝantojn. El tiuj estis 134 viroj kaj 202 virinoj. La komunumo havas surfacon de 53,59 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2200 metroj super la marnivelo.
Lipót Ferenc Bierbauer
Lipót Ferenc Bierbauer naskiĝis la  1841 en Kőszeg. Li mortis la 1917 en Balatonfüred.
San Miguel Tulancingo
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 52 indiĝenoj. El tiuj 46 aĝis pli ol 5 jaroj kaoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Lipót Ferenc Bierbauer
Biografio
Li verkis lernolibrojn, krome li okupiĝis pri teknikaj profitoj de la fiziko. En Győr li disetendis la telefonojn kaj elektrajn lumigadojn, krome li instalis la akvodukton.
Tropinono
Tropinono aŭ C8H13NO  estas ses-membra ketono, kun seĝoforma kemia strukturo, kiu apartenas al la familio de la tropanaj alkaloidoj, unue sintezita en 1901 de la germana kemiisto Richard Willstätter (1872-1942) kaj en 1917 de la brita kemiisto Robert Robinson (1886-1975). Ĝi estas antaŭaĵo de la atropino, rara varo uzata dum la 2-a Mondmilito.
La tropinono kaj la kokainaj alkaloidoj dividas la saman tropanan strukturon. Esploroj elmontras ke tropinono estas ordinara antaŭaĵo en la biosintezo de la tropano kaj de la "nortropano". En 1898, Wilstätter produktis la kokainon ekde la tropinono. Ekde tiam, Robert Robinson kaj Edward Leete faris signifoplenajn kontribuaĵojn por kompreni la mekanismon de la sintezo de alkaloidoj kaj la strukturon de la kokaino.
Ljudevit Gaj
Vivo
Gaj studis jursciencon en Graz, Vieno kaj Peŝto kie li - inspirite de Ján Kollár - decidis revivigi skribmaniere la unuecon de diversaj popoloj parolantaj versiojn de la serbokroata. Tial li publikigis en Buda en 1830 la priortografian skribitaĵon »Kratka osnova hrvatsko-slavenskoga pravopisanja«. En Zagrebo, kie li daŭrigis la studojn li baldaŭ kolektigis rondon viglan da simile pensantoj.
La agadoj de Gaj kaj de liaj kunbatalantoj ankaŭ atakis tendencojn de hungarigo; simile engaĝiĝis la eldonantoj de la en 1835 fondita gazeto »Novine Hvratske« kun la aneksitaĵo regula »Danica«, kiuj ekde 1836 nomiĝis »Ilirske Novine« respektive »Danica ilirska«. Akceptante la komunan naciecan terminon Ilirianoj Gaj kaj liaj samideanoj esprimis implicite volon politikan de kunfandiĝo sudslava tial ke la uzo de la adjektivo iliria ĉi tiukuntekste malpermesis fare de la viena registaro. Tamen la gazeto menciita sukcese reklamis novan ortografion ĉe la romkatolikaj kroatoj kiu konformis al la alfabeto de la serba lingvo (sed en latinaj literoj, memkompreneble).
Gaj plurfoje deputitis en ĉambro de la hungara parlamento kie li malsukcese pledis por interkonsento kun hungaroj kaj kun sudslavlingvaj anoj de la orientaj katolikaj eklezioj. Post la revolucio de 1848 li iris al Vieno kie li gajnis la permeson elekti banuson de Kroatio. Tiufunkcie li kunvokis en Zagrebo kunvenon kie fariĝis Josip Jelačić banuso.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 7. Leipzig 1907, p. 259, kio legeblas tie ĉi interrete.
30245 Paigesmith
30245 Paigesmith estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Paige Smith, mentorino de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2014, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la Triton Middle School de Byfield (Masaĉuseco).
Gojo
Gojo estas hebrea kaj jida vorto (גוי goj, plurale גוים gojim), kiun judoj uzas por paroli pri nejudoj. Ĝia origina signifo de la hebrea estas "nacio" aŭ "popolo". Ĝi uziĝas en la juda Biblio kaj por celi la judan popolon, kaj por celi la nejudan.
La vorto povas esti negativa aŭ insulta. En la hodiaŭa Israelo, estas emo anstataŭigi ĝin per la esprimo לֹא־יְהוּדִי lo-jehudim, aŭ "ne-judoj".
Kvankam la vorto ne estas insulta aŭ negativa en Esperanto, ĝi estas malofta kaj neoficiala, do la pli specifa alternativa vorto nejudo estas multe pli ofta kaj verŝajne komprenebla.
Karlskoga (komunumo)
La komunumo Karlskoga situas en la sveda provinco Örebro län kaj la historia provinco Värmland. Centro de la komunumo estas la samnoma urbo Karlskoga, en kiu loĝas pli ol 90 procentoj de la komunumaj loĝantoj.
Rilato al Esperanto
Eble ĝuste por spiti al la urba renomo esti centro de armiloj, la komunumo kaj urbo dum somero 1991 gastigis la 47-an Internacian Junularan Kongreson de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo en Karlskoga.
Charmes (Vosges)
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Carpiniens.
Autrey-lès-Cerre
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
(19486) 1998 HW122
(19486) 1998 HW122 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Arosio (Como)
Arosio estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Carugo, Giussano (MI), Briosco (MI) kaj Inverigo.
NGC 2277
NGC 2277 estas grupo de steloj en konstelacio Ĝemeloj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
MuTIOL
MuTIOL - buso kunliganta nordan ponton kaj sudan ponton de ĉefĉiparo. La buson prezentis firmao SiS.
Marquette-en-Ostrevant
estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Valenciennes (france Arrondissement de Valenciennes, okcidentflandre Arroundissement Valencyn), kaj al la kantono . La teritorio havas komunan limon kun.
Pfeiffer (pianokonstruisto)
La pianofabriko Carl A. Pfeiffer GmbH & Co. KG en Leonberg, (Germanio) estas fama produktanto de pianoj (pianegoj kaj pianetoj) laŭ tradicia tekniko. La firmaon, kiu estas en kvina generacio en familia posedo, fondis Joseph Anton Pfeiffer en Stutgarto en la jaro 1862.
Pirekso
Pirekso estas vitro el borosilikato, kun malgranda koeficiento de termika ekspansio. En optiko ĝin oni uzas por speguloj, kaj ne por travideblaj sistemoj, ĉar ĝi estas malhomogena.
Ĝia ĉefa uzo estas fari varmorezistajn ujojn, ĉar danke al ĝia malgranda koeficiento de termika ekspansio, ĝi rezistas kontraŭ abruptaj ŝanĝoj de temperaturo.
La nomo pirekso devenas el la registrita marko Pyrex (prononcu [pireks]) patentita en 1915 de Corning Incorporated, usona firmao pri vitro kaj ceramiko.
758 Mancunia
758 Mancunia estas mezgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Higia familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita de la sud-afrika astronomo Harry Edwin Wood, la elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.
Ŝtata konsilio de Rusio
La Ŝtata konsilio (ruse Государственный Совет, latinliterigite gosudarstvennij sovet, foje mallongigata al akronimo Госсовет, gossovet) de Rusio estas grupo de konsilantoj al la rusia ŝtatestro, kiu okupiĝas pri temoj de plej alta graveco al la rusia ŝtato kiel tuto. La konsilio estis kreita sekve de dekreto de la prezidanto de Rusio, Vladimir Putin, la 1-an de septembro 2000.
La termino ne konfuziĝu kun la supra parlamenta ĉambro Federacia Konsilio de Rusio.
5519 Lellouch
5519 Lellouch estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de la franca astronomo kaj planedologo Emmanuel Lellouch de la Observatorio de Parizo. Li ĉefe studas la planedajn atmosferojn per infraruĝa spektroskopio. Li ricevis la premion Harold Clayton Urey en 1995.
Beloreck
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80410.
La urbo estis fondita en jaro 1762.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1923.
Santa Margarida
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Zona da Mata (esperante Zono de la Ĝangalo) kaj en la mikroregiono Manhuaçu (prononco Manjuasu). Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Beloreck
La interurba telefona kodo estas 34792, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Santa Margarida
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1871.
Imre Tóth (agronomo)
Imre Tóth, laŭ hungarlingve kutima nomordo Tóth Imre estis hungara agronomo, parlamenta deputito.
Beloreck
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
Imre Tóth (agronomo)
Imre Tóth naskiĝis la en Békésszentandrás, li mortis en 1996.
Biografio
Imre Tóth akiris agronomian diplomon, poste li laboris en la familia bieno ĝis 1944. Intertempe li aliĝis al kamparana partio en 1931. Dum la frua socialismo li laboris en esplora instituto de Szarvas. En fino de agonio de la socialismo (1989) li denove aliĝis al la partio. Inter 1990 kaj 1994 li estis parlamentano.
Dragutin Gorjanović-Kramberger
Dragutin Gorjanović-Kramberger (naskiĝinta la en Zagrebo, mortinta la  samloke) estis kroata geologo kaj paleontologo.
Vivo
Gorjanović-Kramberger studis ĉe a universitatoj de Zuriko, Munkeno kaj Tübingen kie li doktoriĝis en 1879 danke al scienca laboraĵo pri fiŝfosilioj en la Karpatoj. En 1880 li habilitiĝis ĉe la Zagreba universitato. Inter 1880 kaj 1886 li helpisttis ĉe la geologia-mineralogia instituto de la altlernejo zagreba. Inter 1886 kaj 1924 li estis samloke orda profesoro pri geologio kaj paleontologio.
Gorjanović-Kramberger malkovris en 1899 lokon setlitan fare de neandertaluloj en Husnjakovo brdo apud Krapina, kie troviĝas hodiaŭ konata kaj moderna muzeo.
Radiotelevisiun Svizra Rumantscha
Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (mallongigo: RTR, antaŭe konata kiel Radio e Televisiun Rumantscha) estas svisa dissenda staciero de la ŝtata Svisa Radia kaj Televida Kompanio (SRG SSR) ofertanta programon al retoromanĉe-parolantoj ene kaj ekstere de Svislando.
Historio
La unua radioprogramo romanĉa elsenditis en la 17.1.1925. La persono respondeca por tiu elsendo estis Felix Huonder. Regula romanĉa programado komenciĝis en 1943. Las Cristallas, la romanĉa "radioscola" (radiolernejo, aŭ prelegoj faritaj per radielsendo), havas sian premieron en la 27.1.1955. Il Balcun Tort, la unua televidprogramo en romanĉa, elsenditis en la 17.2.1963. Tiam festitis la 25-a datreveno de la proklamo de la romanĉa kiel kvara oficiala lingvo de Svislando.
Györgyi Kopekin
Györgyi Kopekin naskiĝis la en Budapeŝto.
Radiotelevisiun Svizra Rumantscha
Radio
Radio Rumantsch estas svisa radiostacio dissendanta en la romanĉa.
Györgyi Kopekin
Biografio
Kun gepatra permeso aperis kvazaŭnudaj fotoj pri Györgyi Kopekin en revuo en sia aĝo 16. Poste ŝi estis rolanto de la plenkreska distra industrio. En 1991 ŝi estis videbla en hungara filmo, kiu portis tutlandan konatecon. Poste ŝi moviĝis al Germanio, kie estis vasta merkato de tia industrio. Ŝi estis konata pro siaj grandegaj mamoj. Ŝi retiriĝis de la plenkreska filmindustrio en 1996. Ŝi vivas en Germanio, ŝi edziniĝis kaj naskis dufoje.
Beloreck
La urbo estas en mezo parto de suda Uralo, ĉe rivero Belaja (Белая) (kiu enenfluas en riveron Kama (Кама)).
Radiotelevisiun Svizra Rumantscha
Televido
Televisiun Rumantscha (TvR) estas svisa virtuala televidstacio romanĉa. Ĝi ne havas sian propran kanalon; anstataŭe SRF 1, RSI La 2 kaj SRF-info elsendigas TvR-programadon po kelkajn horojn portage. Ĝi produktas 90 minutojn da televidelsendaĵoj semajne. Ĝiaj programoj inkluzivas ĉirkaŭ 50 horoj da endomaj produktadoj, 6 horojn da programoj aĉetitaj de alia dissendanto kaj 20 horoj da specialaj okazoj.
Ilicínea
estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono Varginha. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Beloreck
En la urbo estas fervoja stacio.
22839 Richlawrence
22839 Richlawrence estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ilicínea
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1953.
22839 Richlawrence
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Richard Lawrence, mentoro de unu finalist(in)o de la Discovery Channel Young Science Challenge de 2006, scienca konkurso por lernantoj de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la Key Biscayne Elementary School de Miamo (Florido).
48774 Anngower
48774 Anngower estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la kanada astronomo David D. Balam elde la Dominia Astrofizika Observatorio en Saanich (Brita Kolumbio, Kanado).
Beloreck
En jaro 1959 la urbo havis 59.3 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 71.1 mil loĝantojn.
48774 Anngower
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ann C. Gower, asociata profesorino pri astronomio ĉe la Universitato de Viktorio, elstara radioastronomino kaj talenta instruistino, kiu prenas specialan intereson pri ĉiu studento de sia klaso. Ŝi estas aktiva membrino de la Buroo de la Parolistoj de UVic, dividante kun aliaj sian konon pri galaksioj kaj kvazaroj
Razová
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1288.
Techaluta de Montenegro
Techaluta de Montenegro estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Techaluta de Montenegro. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 089.
Geografio
Techaluta de Montenegro apartenas al la regiono Sur kiu situas en la centra suda parto de la subŝtato. Al tiu regiono entute apartenas 16 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3044 loĝantojn. El tiuj estis 1442 viroj kaj 1602 virinoj. La komunumo havas surfacon de 87,66 km². La meza alteco estas 1400 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 22,8 C. En la komunumo estas 617,6 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5034 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4535 scipovis legi kaj skribi kaj 494 viroj estis analfabetoj. Do 9.81 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 5258 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4745 sciis legi kaj skribi kaj 509 virinoj estis analfabetoj. Do 9,68 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Techaluta de Montenegro vivis 2842 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 1 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,035 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Libgart Schwarz
Libgart Schwarz komencis aktoran trejnadon ĉe la Max-Reinhardt-seminario en Vieno en la 1960-aj jaroj. En 1965 ŝi renkontis la romanverkiston Peter Handke. La du geedziĝis en 1967, kaj en 1969 ŝi naskis filinon Amina. La geedzoj disiĝis en 1974 - la filino plejparte restis kun sia patro. La eksgeedziĝo sekvis en 1994.
Ŝi avancis al la ĉefranga ligo de teatraj aktoroj kiam en 1976 ŝi dungiĝis kiel aktorino por la Schaubühne am Halleschen Ufer en Berlino. Antaŭ ĉio, la produktadoj kun la reĝisoroj Peter Stein kaj Luc Bondy alportis al ŝi la plej grandan sukceson. Eĉ post kiam Stein foriris, ŝi restis ĉe la Schaubühne. Ŝia plej grava reĝisoro en la 1990-aj jaroj estis la reĝisorino Andrea Breth. Post kiam ŝi forlasis la teatron, Libgart Schwarz ankaŭ forlasis Berlinon kaj iris al la Burgoteatrejo en Vieno, kie ŝi iĝis parto de la ensemblo.
Libgart Schwarz nur malofte haveblis por filmo kaj televido. En 1970 ŝi ludis la inan ĉefrolon en Summer in the City reĝisorita de Wim Wenders. Wenders dungis ŝin denove por la filmadaptigo de la romano La timo de la golejisto ĉe la penalo de Peter Handke en 1972. La aliaj filmaj verkoj tiam estis plejparte filmitaj teatraj verkoj. En 1991 ŝi aktoris en la filmadaptigo de la romano Malina de Ingeborg Bachmann kune kun Isabelle Huppert kaj Mathieu Carrière. En 2009 ŝi aktoris en la filmo The late bloomers.
Kyselica
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de kanalo Danubo, laŭ flankovojoj. Šamorín troviĝas 8 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 1296 pri la vilaĝo. Ĥolero okazis en 1831. En 1910 loĝis en la vilaĝo 612 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony, al distrikto de Somorja. Ekde 1920 ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio, sed la transa vilaĝparto restis hungara. El tio formiĝis vilaĝeto Sérfenyősziget, kiu baldaŭ aliĝis al Dunasziget. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito iom da hungaroj estis deportitaj, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En la 1980-aj jaroj la kanalo tranĉis la ĉedanuban vilaĝparton, duono de la vilaĝo malkonstruiĝis. Ankaŭ la memstareco perdiĝis. Ekde 1993 la vilaĝo rericevis la memstarecon. En 2001 loĝis en la vilaĝo 123 da homoj, (97 hungaroj, 24 slovakoj).
(15345) 1994 PK11
(15345) 1994 PK11 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
NGC 2278
NGC 2278 estas duopa stelo en konstelacio Ĝemeloj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Auvet-et-la-Chapelotte
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Döme Lugosi
Döme Lugosi [dome lugoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Lugosi Döme Kálmán estis hungara advokato, teatrohistoriisto, membro de Societo Dugonics. Lia persona nomvarianto estis Dömötör, lia pseŭdonimo estis Kálmány Béla.
Döme Lugosi naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Szeged.
Biografio
Döme Lugosi maturiĝis en piarista gimnazio en Szeged, poste li studis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj Scienca Universitato Ferenc József, fine li akiris advokatan diplomon en Marosvásárhely en 1912. En la sekva jaro li malfermis advokatan atelieron en Szeged. Libertempe li fervore okupiĝis pri esploro de teatrohistorio (ĉefe pri Szeged). Li ofte kontribuis en la lokaj gazetoj kaj verkis teatraĵojn. Kelkaj liaj teatraĵoj estis prezentitaj.
Bödeháza
Bödeháza estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti.
Panský
Panský (Herrnwalde) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Staré Křečany, situanta en Ŝluknova terlango. Ĝi troviĝas proksimume 2 km okcidente de Staré Křečany. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Rumburk – Panský – Mikulášovice. Estas ĉi tie registritaj 12 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Panský estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,74 km².
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1550.
Coyoacán
Coyoacán aŭ en Esperanto Kojoakano, estas unu el 16 submunicipoj de Meksikurbo kaj troviĝas en la geografia centro de tiu. Ĝia teritorio enhavas pli ol 54 kvadratajn kilometrojn kaj situas ĉe la ebenaĵo de la valo de Meksiko. La parto plej alta korespondas al la monteto Zacatépetl, en la sudoriento de la submunicipo, kie troviĝas ankaŭ la zono Los Pedregales (la ŝtonarejoj). La tuta teritorio kojoakana estas urbanizita. Ene troviĝas gravaj ĝardenaj zonoj kiaj la Universitata Urbo de la UNAM kaj la parko Viveros de Coyoacán.
San Miguel Yotao
San Miguel Yotao estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Miguel Yotao. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 288.
Geografio
San Miguel Yotao apartenas al la distrikto Ixtlán de Juárez al kiuj apartenas entute 26 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono Sierra Norte), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 632 loĝantojn. El tiuj estis 313 viroj kaj 319 virinoj. La komunumo havas surfacon de 58,69 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1400 metroj super la marnivelo.
(17266) 2000 KT6
(17266) 2000 KT6 estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
San Miguel Yotao
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 494 indiĝenoj. El tiuj 404 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 404 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
(17266) 2000 KT6
Ĝiaj grando kaj albedo estis taksitaj per observoj elde la infraruga kosma observatorio IRAS ; La mezuro de ĝia rotacia periodo, surbaze de nekompletaj, povas esti malekzakta de ĉ. 30%.
San Miguel Yotao
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
7828 Noriyositosi
7828 Noriyositosi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Masayuki Yanai kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana pioniro de la vinkultivado, Noriyosi Furiya (1838–1914), kaj de ties nepo Tosihiko (Tosi) Tukamoto. Tosi enkondukis teknikon de fermentado de sakeo je malalta temperaturo en la mondon de la vinfarado.
Kolektaĵo de Fajszi
La Esperanto-kolektaĵo de Karlo Fajszi (hungare: FAJSZI Károly eszperantó gyűjteménye) estas speciala parto de la Nacia Biblioteko Széchényi [sEĉEnji] (hungare Országos Széchényi Könyvtár, OSZK), antaŭe Landa fremdlingva biblioteko (hu: Országos Idegennyelvű Könyvtárnak, mallonge OIK) en Budapeŝto, Hungario. La materialo estis kolektata ekde 1966 kaj estas protektata ekde 1982.
Historio
Karlo Fajszi esperantiĝis en 1964, poste li estis ankaŭ entuziasma kolektanto de esperantaĵoj. Same kiel aliaj kolektantoj, li ne nur aĉetis, sed ankaŭ ŝanĝis librojn kaj esperantaĵojn. Intertempe la kolektaĵo havis famon ne nur inter esperantistoj sed ankaŭ en Hungario. La ministerio pri edukado deklaris ĝin protektata, poste Tutlanda Biblioteko Széchényi komencis ordigi kaj listigi la materialon (13 miloj da libroj, 18 miloj da periodaĵoj grandparte binditaj kaj miloj da fotoj, poŝtmarkoj, medaloj, insignoj, afiŝoj, flagoj. En 1987 la biblioteko aranĝis ekspozicion pri la kolektaĵo. Fajszi sukcese kreis katalogon el la duono de la kolektaĵo en 1991 laŭ sistemo de Universala dekuma klasifiko. La duan parton kreis baldaŭ la biblioteko mem en 2005.
Fajszi ĉiam akceptis vizitantojn, kiuj interesiĝis pri esperantaĵoj. Li strebis, ke la kolektaĵo restu kune, tamen ĝi funkciu kiel biblioteko. Tio ne povis esti, ĉar loĝejo de Fajszi ne sufiĉis por tiuj celoj kaj evidentiĝis ke oni trovu liberan lokon por la pli novaj eldonaĵoj. Solvo aperis, kiam la ministerio aĉetis la plenan kolektaĵon en 2001 kaj transdonis ĝin al la Nacia Fremdlingva Biblioteko. Fajszi ĝis lia morto en 2004 ne forlasis la kolektaĵon, sed laŭeble helpis la bibliotekan laboron.
En 2001 evidentiĝis, ke historio de la kolektaĵo finiĝis, la biblioteko ne aldonas pli novajn ekzemplerojn al la kolektaĵo. Tamen, kiel fremdlingva biblioteko, daŭre aĉetas ankaŭ Esperantajn librojn al la biblioteko mem.
Kolektaĵo
La kolektaĵo konsistas el 12 mil da libroj el la tuta mondo, krome estas 1275 periodaĵoj, el ili 224 revuoj, 1305 binditaj volumoj. Granda stoko estas dediĉita aŭ la koncerna libro havas personajn notojn de signifa esperantisto.
Vidu ankaŭ
Heredaĵbiblioteko Hendrik Consciende
Eksteraj ligiloj
(hu,en, eo) Országos Idegennyelvű Könyvtár (OIK) - Fajszi Károly eszperantó gyűjteményéről (Nacia Biblioteko de fremdlingva literaturo - Fajsi kolekto de Esperanto-libroj)
(13616) 1994 XQ4
(13616) 1994 XQ4 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Beloreĉensk
Beloreĉensk (Белореченск) estas urbo en Krasnodara regiono en Rusio.
Danuba Insulo
La Danuba Insulo (germanlingve: Donauinsel) estas artefarita insulo en Vieno kaj ĝia norda najbara urbo Klosterneuburg, inter Danubo kaj Nova Danubo. Ĝi longas 21,1 kilometrojn, sed larĝas nur ĝis 250 metrojn. Ĝi estis konstruita inter 1972 kaj 1988 kiel parto de sistemo por malhelpado de inundoj. Ĝi estas ankaŭ grava urba ripozejo.
Beloreĉensk
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03406.
Danuba Insulo
Ĝia sud-okcidenta bordo (t.e. la maldekstra bordo de Danubo) grandaparte konsistigas la limon de la distriktoj Floridsdorf kaj Donaustadt. La Danuba Insulo mem do preskaŭ plene troviĝas en tiuj distriktoj.
Ĉiujare fine de junio sur ĝi okazas dum tri tagoj la Donauinselfest ("Danub-Insula Festo"), la plej granda liber-aera festivalo en Eŭropo.
Beloreĉensk
La urbo estis fondita en jaro 1863.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1958.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 86155, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
La urbo estas ĉe rivero Belaja (Белая) (kiu demaldekstre enenfluas en riveron Kubanj (Кубань)).
En la urbo estas fervoja stacio Beloreĉeskaja (Белореческая).
En la jaro 1959 la urbo havis 35,9 mil loĝantojn, en la jaro 2002 estis 54 mil loĝantoj.
Georges Méliès
Georges Mélès [ĵorĵ meljes] (1861-1938, plena nomo: Marie-Georges-Jean Méliès) estis filmisto, fama kiel pioniro de multaj teknikaj kaj narativaj inventaĵoj de la frua kinarto.
Börzönce
Börzönce estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa.
Georges Méliès
Lia patro estis ŝua entreprenisto el Parizo. Ekde lia infaneco, li montras intereson kaj lertecon pri desegnado. Li intencis lerni belartojn sed lia familio devigis lin labori en la familia entrepreno. Li zorgas pri la riparojn kaj perfektigo de la maŝinoj. Tiel li akiris lertojn, kiuj estis tre utilaj poste. Kiam la patro de Méliès lasis la entreprenon, li ne volis daŭrigi ĝin kaj li utiligis sian monparton el la entrepreno por aĉeti Theâtre Robert-Houdin en la jaro 1888, kie li estis iluziisto.
Börzönce
Situo
Börzönce situas en kaldrono, laŭ rojo, fine de sakovojo el Zalaegerszeg-Nagykanizsa. La lasta urbo troviĝas 20, Zalakaros 22, Pacsa 23, Nova 24, Letenye 26 km-ojn.
Georges Méliès
Li estis tre inventema pri la uzo de trukoj. Li senintence elkovris la trukon de anstataŭigo, en 1896, kaj estis unu el la unuaj filmistoj uzante plureksponadon, interfadon, kaj koloron en siaj filmoj.
Börzönce
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el 1234 laŭ tiama hungara ortografio "Bezenche". Ekde la 1570-aj jaroj la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La rehomiĝo okazis proksimume en 1740. En 1945 oni disdonis parcelojn el la grandbieno al la malriĉaj vilaĝanoj.
En Börzönce migra poŝto servas.
Georges Méliès
Li faris centojn da filmoj, ĉefe dum la jaroj 1896-1902. Teme, ĉi tiuj filmoj ofte similas je la iluziaj teatraĵoj, kiujn li jam faris, kun trukoj kaj neeblaĵoj, ekzemple la malapero aŭ aligrandiĝo de objektoj.
Antoni Lange
Antoni LANGE (ĉ. 1861 en Varsovio – samloke) estas unu el la plej famaj polaj poetoj el la epoko de pola parnasismo kaj simbolismo, li estas ankaŭ rigardata kiel apartenanta al la Dekadenca movado. Li estis fakulo pri Romantikismo, franca literaturo kaj populariganto de orientaj kulturoj. Li estas fama pro sia tutnova romano Miranda.Li estis poligloto kaj tradukis anglajn, francajn, hungarajn, italajn, hispanaj, serbajn, egiptajn kaj orientajn verkistojn en la polan kaj polajn poetojn en la francan kaj anglajn lingvojn. Li estis ankaŭ unu el la plej originalaj poetoj de la Junpollanda movado. Lia laboro estas ofte komparita al Stéphane Mallarmé kaj Leconte de Lisle
Georges Méliès
Lia plej fama filmo estas Le Voyage dans la lune ("La Vojaĝo al la luno") de 1902; ankaŭ fama estas Le Voyage à travers l'impossible ("La Vojaĝo trans la neebla") de 1904. Ambaŭ filmoj temas pri strangaj vojaĝoj, iom laŭ la stilo de Jules Verne. Oni konsideras ilin iuj el la plej gravaj de la fruaj filmoj de sciencfikcio, kvankam ilia maniero pli proksimas fantazio.
Antoni Lange
Tradukoj
poezioj de
16794 Cucullia
16794 Cucullia estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥaj geedzoj kaj geastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝia nomo aludas al la nordamerika noktpapilio Cucullia asteroides, kies raŭpo nutriĝas sur floroj de la familio de la Asteracoj. La latina vorto cucullus signifas "kapuĉo" kaj referas al la kapuĉsimila aranĝo de haroj ĉe la torako de la imagino.
Petite-Rosselle
Petite-Rosselle (germane Kleinrosseln) estas komunumo en Francio. Ĝi troviĝas en la Loreno. Grande-Rosselle germane Großrosseln estas komunumo en Germanio.
Esperanta vivo
Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 0 voĉdonon en 2004, 2 voĉdonojn (0,21% de voĉoj) en 2009 kaj 3 voĉdonojn (0,25% de voĉoj) en 2014.
Preĝejo Marteno de Tours (Kemenesszentmárton)
Preĝejo de Marteno de Tours estas romkatolika fortresopreĝejo en Hungario, en vilaĝo Kemenesszentmárton, en la centro. La vilaĝo ricevis la nomon pri patrono de la preĝejo.
Historio
La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. Dum la kontraŭturkaj bataloj ĝi estis trakonstruita al fortresopreĝejo. La specialaj fenestroj ankaŭ nun gardas la funkcion por pafadi eksteren (iam estis ankaŭ defenda etaĝo). En la 17-a jarcento la preĝejo trakonstruiĝis. En 1732 la katolikanoj forprenis la preĝejon de la luteranoj (pli frue estis tie centro de luteranoj). Pli nova trakonstruo okazis en la 18-a jarcento, tiam la navo ricevis barokan aspekton, ankaŭ la turo estis trakonstruita.
Konstruaĵo
La preĝejo staras sur 2 metrojn alta artefarita monteto kaj havas unusolan turon. Kontraŭe la sanktejo estas duonronda kaj malpli larĝa, ol la navo. La altara bildo pri Sankta Marteno estis pentrita en la 19-a jarcento.
Kermeso okazas en la 11-an de novembro.
Betty Veizaga
Natividad Betty VEIZAGA SILES (1957, Vacas, Koĉabambo) estas muzikistino de Bolivio.
Quad Pumped Bus
Quad Pumped Bus - ĉefbuso de procesoroj Intel Pentium 4 kuniganta la procesoron kaj nordan ponton. La buso transdonas adresojn po 2 dum takto kaj datenojn po 4 dum takto. Dank'al la teknologio efektiva frekvenco de datentrafiko estas ekz 800 MHz, kvankam reala frekvenco de norda ponto (FSB) estas nur 200 MHz. Buson Quad Pumped Bus laŭ licenco uzas en siaj procesoroj firmao VIA Technologies.
Betty Veizaga
Ŝi kantas speciale en la keĉua lingvo kaj ludas ĉarangon.
Ŝi komencis en la loka radiostacio de Vacas kaj ŝi estas membro de Grupo Pukaj Wayra kun siaj gefratoj, kaj duetoj Takiytinku kun sia edzo Rufo ZURITA, kaj Quilla ZURITA kun sia filino.
Belojarskij
Belojarskij (Белоярский) estas urbo en Ĥanta-Mansa aŭtonoma distrikto - Jugra en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 71181.
La urbo estis fondita en jaro 1969.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1988.
La interurba telefona kodo estas 34377, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 63°43' norde, longitudo 66°40' oriente.
La urbo estas ĉe rivero Kazim (Казым) (kiu enenfluas en riveron Obj (Обь)).
Algirdas Butkevičius
Algirdas BUTKEVIČIUS (naskiĝinta en vilaĝo de komunumo Radviliškis, do nun -aĝa) estas litova inĝeniero kaj politikisto. Li estas membro kaj ekde la 7-a de marto 2009 gvidanto de la Socialdemokratia Partio de Litovio. La li oficiale fariĝis la nova ĉefministro de Litovio, sekve de Andrius Kubilius. La lin postsekvis Saulius Skvernelis.
Belojarskij
En jaro 2002 la urbo havis 18.7 mil loĝantojn.
Lúč na Ostrove
Lúč na Ostrove, hungare Lúcs estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ trira flankovojo. Dunajská Streda troviĝas 7 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 1248 en formo Luche. En la 14-a jarcento formiĝis 2 apudaj vilaĝoj formiĝis Malgranda kaj Granda "Lúcs". En 1910 loĝis en Malgranda Lúcs 234, en Granda Lúcs 395 da homoj, (en ambaŭ plejparte hungaroj). Ĝis 1919 ili apartenis al Pozsony, al distrikto de Dunaszerdahely, ekde 1920 al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝoj rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 1960 la vilaĝoj unuiĝis. En 2001 loĝis en la vilaĝo 736 da homoj, (704 hungaroj, 28 slovakoj).
Jessica Schwarz
Jessica SCHWARZ - prononco - naskiĝis la 5-an de majo 1977 en Erbach - estas germana aktorino.
Schwarz kreskis en la urbocentre mezepoka urbo Michelstadt, kie ŝiaj gepatroj prizorgas gastejan bierfarejon kaj restoracion Rathausbräu. Ŝia kariero komenciĝis en 1993 kiam ŝi en aĝo de 16 jaroj voĉdone elektiĝis la "plej altira knabino" de la komerca junulara magazino Bravo. Baldaŭ poste, ŝi estis dufoje sur la kovrilo de la revuo Bravo Girl. Ŝi tiam laboris kiel modelulino kaj poste kiel prezentisto ĉe la muzika televidstacio VIVA. De pluraj jaroj ŝi ĉefe estas aktorino.
Jessica Schwarz iĝis konata al pli granda spektantaro tra roloj en filmoj kiel ekzemple La Parfumo – La Historio de Murdisto laŭ romano de Patrick Süskind aŭ kiel en Buddenbrooks laŭ romano de Thomas Mann. Ŝi ankaŭ akiris atenton en 2009 kun la portretado de Romy Schneider en la germana televida filmo Romy. Ŝi ankaŭ laboris kiel voĉaktoro kaj sinkroniga artisto pri pluraj kinejaj animaciaj filmoj.
Kune kun Elyas M'Barek ŝi moderigis la feston okaze de la prezento de la Germana Filmpremio 2012.
Nikomaĥo de Gerasa
Nikomaĥo de Gerasa (en greka: Νικόμαχος; ĉirkaŭ 60 – ĉirkaŭ 120 p.K.) estis grava antikva matematikisto konata ĉefe pro siaj verkoj Enkonduko al Aritmetiko kaj Gvidlibro pri Harmoniko, verkitaj en greka. Li naskiĝis en Gerasa, en la provinco de la Romia Imperio Sirio (nune Ĝeraŝ, en Jordanio), kaj li estis tre influita de Aristotelo. Li estis novpitagorisma, kaj verkis pri la mistikaj propraĵoj de nombroj. Nikomaĥo resumis la vidpunktojn de la pli frua Pitagorisma alproksimiĝo al nombroj, kaj ties rilataro de unu kun alia, en sia Enkonduko al Aritmetiko.
Monchaux-sur-Écaillon
estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Valenciennes (france Arrondissement de Valenciennes, okcidentflandre Arroundissement Valencyn), kaj al la kantono . La teritorio havas komunan limon kun.
Lézinnes
Lézinnes estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 778 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Lézinnes etendiĝas sur 15.96 km², kaj havis 778 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 49 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Administrado
Lézinnes apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Erwan Ar Menga
Erwan ar Menga estas la plumnomo de la bretona kaj esperantista verkisto Joseph Auffret, naskiĝinta en loĝloko bretone nomata Sant-Kouloum, france Saint-Coulomb en 1909 kaj mortinta en la loĝloko Kankaven/Cancale en 1998, ambaŭ en la departemento Ille-et-Vilaine [ilevilen] (bretonlingve Il-ha-Gwilen) de la okcidenta regiono Bretonio en Francio.
En Esperantujo aparte konatas lia originala romano La ŝuisto de Gwidel, kiu tamen publikiĝis nur en 1986 post aperigo de la bretona kaj eĉ post la franca traduko, respektive de 1982 kaj de 1985. Tamen li antaŭe jam debutis per du pliaj esperantlingvaj romanoj. Li verkis ankaŭ en la franca kaj en franclingvaj publikaĵoj ankaŭ uzis la plumnomojn "Yves du Menga" kaj "Yves du Meinga".
Mary Wollstonecraft
Dum sia mallonga kariero, ŝi verkis romanojn, traktatojn, vojaĝrakonton, historilibron pri la Franca Revolucio, sed ankaŭ porinfanajn rakontojn aŭ eĉ libron pri ĝentilaj manieroj. Wollstonecraft estas precipe konata pro sia Pravigo de la Rajtoj de Virino, en kiu ŝi opiniis ke virinoj ne estas denaske malsuperaj al viroj, sed ŝajnas tiel nur pro manko de edukado. Ŝi sugestis rigardi kaj virojn kaj virinojn kiel raciemajn animulojn, kaj imagis novan socian ordon sole fondotan sur racio.
Inter la ĝenerala publiko aŭ la feministoj, la malkvieta vivo kaj la kompleksaj, relative tumultemaj amrilatoj de Wollstonecraft ofte vekis pli da intereso ol ŝiaj verkoj. Post du malsukcesaj interrilatoj kun Henry Fuseli kaj Gilbert Imlay, la verkistino edziniĝis kun la filozofo William Godwin, eminenta ateisto kaj unu el la fondintoj de la anarkiista movado. La geedzoj havis unu filinon, Mary Shelley, kiu poste fariĝis la aŭtorino de la famega Frankenŝtejno. Mary Wollstonecraft mortis je la frua aĝo de tridek ok jaroj, pro sepso post la akuŝo. Ŝi postlasis plurajn nefinitajn manuskriptojn.
Hodiaŭ, Wollstonecraft estas konsiderata kiel fondinta teoristino de feminista filozofio. Ŝia frua aserto pri la egaleco de virinoj, ŝia atako kontraŭ tradicia virineco kaj ŝia luktado kontraŭ la degrado de virinoj antaŭvenis la aperon de feminismo je la 19-a jarcento. Feministaj gravuloj aŭ aktivistoj ofte elvokas la filozofajn ideojn aŭ la personajn batalojn de Wollstonecraft kiel gravegajn influojn sur siaj vivoj.
Pleyel
Pleyel estas franca piano-fabriko fondita en 1807 en Parizo fare de la aŭstra komponisto Ignaz Josef Pleyel. Post ties morto en la jaro 1831 lia filo Camille transprenis la laboron kaj kondukis la manufakturon al famo.
Sinagogo Tránsito
Sinagogo Tránsito aŭ Sinagogo de Samuel ha-Leví estas fama monumento kaj interesa vidindaĵo en la urbo de Toledo, Hispanio. Temas pri sinagogo konstruita en mudeĥara stilo en kiu elstaras preĝosalono ornamata per arketoj kiuj permesas la eniron de lumo ekstera kaj frisoj multkoloraj el gipso ornamitaj per vegetalaj, geometriaj kaj epigrafiaj bildoj, krom heraldikaj blazonetoj de la regno de Kastilio. Temas pri konstruaĵo de la 14a jarcento konstruita danke al la mecenateco de Samuel ha Leví en tempo de la reĝo Pedro la 1-a.
Mary Wollstonecraft
Junaĝo
Mary Wollstonecraft naskiĝis la 27-an de aprilo 1759 en Spitalfields, kvartalo de Londono en Anglio. Kvankam ŝia familio havis relative bonan vivnivelon kiam ŝi estis infano, ŝia patro iom post iom malŝparis la hejman monon por spekulacii pri malsaĝaj financaj projektoj. Konsekvence, la familio fariĝis finance nestabila kaj devis ofte transloĝiĝi dum la infaneco de Mary. La financa situacio de la familio Wollstonecraft finfine malboniĝis tiel, ke la patro de Mary trudis al ŝi rezigni la monon, kiun ŝi devis principe heredi je sia plenaĝo. Cetere, la patro estis ŝajne kolerema viro, kiu kutimis frapi sian edzinon dum atakoj de ebrieco. Kiel adoleskulino, Mary ofte kuŝis ĉe la pordo de la dormĉambro de sia patrino, por protekti ŝin. Mary Wollstonecraft krome ludis gravan, kvazaŭ patrinan rolon por siaj fratinoj, Everina kaj Eliza, tra sia tuta vivo. Ekzemple en 1784, ŝi sukcese konvinkis sian fratinon Eliza, kiu verŝajne suferis pro postakuŝa deprimo, forlasi siajn edzon kaj infaneton. Mary aranĝis ĉiujn formalaĵojn por ebligi la fuĝon de Eliza, kaj tiel pruvis ke ŝi ne hezitis defii tradiciajn sociajn regulojn. La rezulta puno estis tamen severa : ŝia fratino spertis senindulgan socian kondamnon kaj, ĉar ŝi ne povis reedziniĝi, estis destinita por malriĉa vivo kaj penada laboro ĝis sia morto.
Sinagogo Tránsito
La muzeo
Situantas en la juda kvartalo, kaj enhavas Muzeon Sefardan, kiu estis kreita en 1964 kaj malfermita en 1971. Ekde tiam la muzeo evoluis ĉefe per reformoj en 1986 al 1994 kaj el 2001 al 2003. Ĝi enhavas kolektojn ĉefe el arkeologio kaj etnografio. Objektoj pri la vivo, jara ciklo kaj festoj de la judoj prezentas la fonon de la juda kulturo. Elstaras en ĝardeneto tomboŝtonoj el la juda tombejo de Toledo. En bela sarkofago aperas bildo de kandelabro kun ambaŭflankaj pavoj, kiu estis elektita por blazono de la muzeo. En diversaj restaĵoj oni miksas simbolojn kaj laŭreligie judajn kaj kristanajn aŭ laŭlingve arabajn kaj hebreajn. Krome estas fonduso de libroj, dokumentoj kaj arkivoj pri la juda kulturo; granda parto el ĝi estas enretigita (40,000 skanitaj paĝoj). Krome estas kompleta projekto pri priserĉado, kongresoj kaj disvastigo por la juda kulturo.