cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bankoko
Demografio
La urbo Bankoko havas 8,305,218 loĝantojn laŭ la censo de 2010, tio estas 12.6 procento de la landa loĝantaro. En 2018, la loĝantaro estis ĉirkaŭkalkulita en 10 milionoj. Ĉirkaŭ la duono estas enlandaj migrantoj el aliaj Tajlandaj provincoj. Tamen nur 5,692,284 loĝantoj, apartenantaj al 2,672,423 hejmoj, registris Bankokon kiel sia laŭleĝa domicilo, laŭ la statistiko de 2014. Granda nombro de la nuntempa loĝantaro de Bankoko pendolas el ĉirkaŭaj provincoj en la Bankok Metropola Regiono, kies totala loĝantaro estas 14,626,225. Bankoko estas kosmopolita urbo; la censo montris, ke ĝi estas hejmo de 567,120 enmigrintoj el aliaj landoj de Azio (inklude 71,024 ĉinojn kaj 63,069 japanojn), 88,177 el Eŭropo, 32,241 el Usono, 5,856 el Oceanio kaj 5,758 el Afriko. Migrantoj el najbaraj landoj estas 216,528 birmanoj, 72,934 kamboĝanoj kaj 52,498 el Laoso. En 2018, la ciferoj montris ke estas 370,000 internaciaj migrantoj registritaj en la Departemento de Dungado, pli ol duono el ili migrantoj el Kamboĝo, Laoso kaj Birmo.
Bankoko kaj Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Jen kiel oni prezentas Bankokon nome Krung-Tep:
Esperanto-movado
Esperantista Grupo en Bangkok (~1991-?) estis iama Esperanto-Grupo en Bangkoko. La grupon funkcigis sinjoro Pho Thamkhajadpaikun.
Xavier Rodon i Morera
Xavier Rodon i Morera (Mataró, 1961) estas kataluna muzik-instruisto kaj esperantisto. Li estis aktivulo de Kataluna Esperanto-Junularo kaj sekretario de Kataluna Esperanto-Asocio. En 1986 li, duope kun Pep Tordera, kreis Kordojn, la ĝermon de la posta muzik-ensemblo Kaj Tiel Plu, en kiu li plu kantas.
Toshihiko Okimune
Toshihiko Okimune (japane 沖宗 敏彦, n. 7-an de septembro 1959) estas japana futbalisto. Li en 1981 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
San Basile
San Basile estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kalabrio kaj en la provinco Cosenza. Kristana patrono de la komunumo estas Johano la Baptisto.
Nigina Amonkulova
Nigina Amonkulova (taĝike: Нигина Амонқулова; naskiĝinta la en Panĝakento) estas taĝika kantistino, kiu kantas siajn kantojn en la „retro“-stilo kaj malnovajn taĝikajn popolajn kantojn.
Biografio
Nigina Amonkulova naskiĝis en Panĝakento, Taĝikio. Kiam ŝi estis infano, ŝi volis iĝi kuracistino, tamen finfine ŝi elektis la karieron de kantistino. Baldaŭ ŝi iĝis tre populara en tuta Taĝikio pro la „popola“ kaj „ne-pop-muzika“ stilo de ŝiaj kantoj.
Nigina kutime koncertas en brilaj taĝikaj naciaj kostumoj, kio donas pli da ĉarmo al ŝiaj koncertoj.
(9586) 1990 SG11
(9586) 1990 SG11 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Béning (stacidomo)
Béning estas franca stacidomo sur linioj - Stiring-Wendel kaj  -, situanta en  Béning-lès-Saint-Avold, en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj Grand Est.
Latvia Kamparana Unio
La Latvia Kamparana Unio (Latvijas Zemnieku savienība, ankaŭ tradukebla Unio de Kamparanoj de Latvio aŭ Unio de Terkultivistoj de Latvio) estas centrisma politika partio en Latvio, aparte orientita je la interesoj de agrikulturistoj. Fondita en 1917, ĝi estis la plej influa konservativa politika partio inter la Unua kaj Dua Mondmilitoj, dum la periodo de la latvia milito de sendependeco de la Rusia Soveta Federacia Socialista Respubliko en 1918 ĝis la armea okupo de Latvio fare de Sovetunio en 1940, post kiam la partio estis malpermesita de la komunistaj okupantoj. La partio reformiĝis kaj reeklaboris en 1990 kiam en Latvio duafoje fortiĝis la lukto pri ŝtata sendependiĝo. Ekde la jaro 2002 ĝi kune kun la Latvia Verda Partio konsistigas politikan koalicion nomatan "Unio de Verduloj kaj Kamparanoj" (Zaļo un Zemnieku savienība); tiu koalicio gajnis 9,5 procentaĵojn el la balotaj voĉoj kaj 12 el 100 parlamentaj seĝoj de la nacia parlamento Saeima en la baloto de 2002, kaj 18 parlamentajn seĝojn en la baloto de 2006.
Rabka-Zdrój
Rabka-Zdrój estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Rabka-Zdrój en distrikto Nowotarski.
Sainte-Gauburge (stacidomo)
Sainte-Gauburge (mallonge Ste-Gauburge) estas franca stacidomo sur linio -, situanta en komunumo Sainte-Gauburge-Sainte-Colombe, en departemento Orne, en regiono Normandio.
Ĝi estis malfermita la. Temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj Normandio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio St-Cyr - Surdon (395000).
1485 Isa
1485 Isa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon "Isa", mallongigo de la virina antaŭnomo "Marisa". Tiun nomon proponis la itala astronomo Massimo Cimino.
Våler (Viken)
Våler estas komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Østfold. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun. Parto de la komunuma teritorio estas la lago Vansjø.
Miloslav Vlk
Arĥivisto
Post la maturekzameno en 1952 li vivtenis sin kiel manlaboristo en la entrepreno Motor Union en České Budějovice. La devigan militservon li trapasis en la intervalo 1953–1955 en Dvory ĉe Karlovy Vary. Poste li en la tempo de parta politika malrigidiĝo estis akceptita en la Filosofian Fakultaton de la Karola Universitato en Prago, al la fako arĥivscienco. La studadon li finpasis per diplomiĝo en 1960, poste li laboris kiel arĥivisto en la Distrikta Arĥivejo de Třeboň, de Jindřichův Hradec, fine en la Distrikta kaj Urba Arĥivejo de České Budějovice, kie li pli malfrue iĝis estro. Tiutempe li publikigis multajn fakartikolojn en diversaj revuoj.
Pastro
En 1964 li foriris por studi la Cirilometodan Teologian Fakultaton en Litoměřice. Poste li la 23-an de junio 1968 pastriĝis en České Budějovice. Tuj poste la tiama episkopo de České Budějovice nomumis lin sia sekretario. Lia influo kaj animzorga agado tamen ĝenis tiamajn politikulojn, tiam li unuafoje estis transloĝigita en malgrandajn paroĥojn en Ŝumavo: Lažiště kaj Záblatí (1971). Ekde 1972 li sep jarojn laboris en Rožmitál pod Třemšínem, kie oni en 1978 forprenis al li ŝtatkonsenton pro plenumo de la pastroservo.
Dum la sekvaj dek jaroj li loĝis en Prago, kie sekrete pastre laboris por malgrandaj grupoj de kredantoj kaj samtempe plenumis "civilan" okupon de fenestropurigisto kaj malpli frue de arĥivisto en la Ŝtata Banko de Ĉeĥoslovakujo.
Eŭropa kaj vatikana agado
Inter la jaroj 1993 kaj 2001 kardinalo Vlk estris la Konsilion de Eŭropaj Episkoparaj Konferencoj (CCEE). Ekde 1994 li membris en la Papa Konsilio por amasinformiloj kaj en la Kongregacio por la Orientaj Eklezioj. En aprilo 2005 li partoprenis la konklavon, kiu elektis papon Benedikton la 16-an.
Estonteco
En majo 2007 kardinalo Vlk atingis la aĝon de 75 jaroj kaj kongrue kun la kanona juro li proponis sian rezignon al la papo. Tiu tamen plilongigis lian funkcitempon por pluaj du jaroj.
Honoraj doktorgradoj
Miloslavo kardinalo Vlk portis ankaŭ plurajn honorajn doktorgradojn: inter la jaroj 1992 kaj 1993 li ricevis tri: de Illinois Benedictine College kaj University of St. Thomas en Usono kaj pri teologio en la universitato de Passau en Bavarujo. En 2001 li krome ricevis honoran doktorgradon de la Papa Teologia Akademio en Pola Krakovo kaj en 2002 de la Pola universitato de Opole.
Honoraj civitanecoj
Li estis honora civitano de la urboj Rožmitál pod Třemšínem en Ĉeĥujo (1992), Cedar Rapids en Usono (1992), Baltimore en Usono (1992), Třeboň en Ĉeĥujo (1996), Klodzko en Polujo (1996), Roudnice nad Labem en Ĉeĥujo (1997) kaj Mníšek pod Brdy en Ĉeĥujo (1998).
Honoraj membrecoj
La Ĉeĥa Arĥiva Asocio honormembrigis lin la 20-an de marto 2007 por agnosko de lia laboro komence de la 1960-aj jaroj en la arĥivejoj en suda Bohemujo. Unu jaron poste, en 2008, li estis honormembrigita de la Ĉeĥa Esperanto-Junularo pro sia iama agado en la ĉeĥa junulara Esperanto-movado.
Esperantisteco
En la 1950-aj jaroj, Miloslavo kardinalo Vlk estis membro de tiama junulara Esperanto-klubo en České Budějovice. Li aktive partoprenadis agadojn de la tiama tre vigla movado, li ĉeestis ankaŭ en SET Lančov.
Alta protektanto de Esperanto-aranĝoj
Dum la 48-a Kongreso de IKUE en la jaro 1995 en Olomouc (Ĉeĥujo), kardinalo Miloslav Vlk estis ne nur alta protektanto de la kongreso, sed li iĝis ankaŭ protektanto de la Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista. Li iĝis ankaŭ alta protektanto de la 55-a Kongreso de IKUE en Ĉeĥujo, okazinta en 2002 en Kroměříž. La kardinalo transprenis ankaŭ altan protekton por la 65-a Internacia Junulara Kongreso, okazonta en 2009 en Liberec', kaj dimanĉe la 19-an de Julio, je la 10-a horo, eĉ servis enkadre de ĝi Esperantan sanktan meson en la Libereca kirko de Sankta Antonio la Granda.
Rilato kaj sinesprimoj pri Esperanto
La 14-an de decembro 1988 civitano Miloslav Vlk en demandilo deklaris, ke li konis "aktive" la germanan kaj la italan, "pasive" la rusan, francan, Esperanton kaj la latinan.
Kiam Esperantistoj havis eblecon kontakti lin, dum liaj lastaj vivojaroj, li ĉiam petis pardonon, ke, pro la fakto ke li ne praktikas la lingvon ekde jardekoj, li perdis la kapablon paroli ĝin.
''"Esperanto estis la unua el la lingvoj, kiun mi en mia vivo lernis krom la Ge­rmana lingvo, kiu estis dum la milito deviga lernobjekto. Post la milito, en la jaro 1946, do post mia alveno en urbon České Budějovice, kiel studento mi konatiĝis kun Esperanto, kiun mi intense eklernis. Tiam ĉi tie vivis prof. Inĝ. Krajíc, kiun mi ekkonis kaj kies E-kurson mi frekventis. Ankaŭ ĉi tie loĝis s-ro Hofhanzel, kies kurson mi ankaŭ vizita­dis. Li tre antaŭenigis la ideon de Esperanto. Mi lernis Esperanton en ĉi tiuj kursoj kaj mi partoprenis multajn renkontiĝojn de la Esperantistoj. En la jaro 1952 mi eĉ frekven­tis porinstruistan kurson en Rožnov pod Radhoštěm. La soldatservo kaj sekvanta preskaŭa malperme­so de Esperanto kaŭzis interrompon de miaj rilatoj kun Esperantistoj. Poste mi kontak­tiĝis kun pluraj lingvoj, kun la Franca kaj poste precipe en lasta tempo kun la Itala. En antaŭa tempo, antaŭ 40 jaroj mi parolis Esperantlingve sufiĉe bone, ĉar por la lin­gvoj mi havas malfermitan rilaton, sed hodiaŭ estas malfacile iom por mi, ĉar Esperan­to ĉe mi multe intermiksiĝas kun la Itala lingvo. Sed mi kredas, se mi havus la eblecon kaj la tempon, mi certe denove facile kapablus Esperanton kompreni kaj paroli. Tia estas mia rilato al Esperanto."''
La Nava de Ricomalillo
La Nava de Ricomalillo [rikomalIjo] estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.
Miloslav Vlk
Rilato kaj sinesprimoj pri Esperanto
"Mi scias kaj mi eĉ spertis ĝuste komence de la kvindekaj jaroj kaj dum ĉiuj renkontiĝoj, kiujn mi partoprenis, ke Esperanto ne estas nur afero de la lingvo, sed ke ĉi tie ekzistas ankaŭ certa ideo. Kaj ĉi tiu ideo estas ne nur lingva interkompreniĝo, sed ankaŭ alproksimiĝo de la homoj. Tion mi ofte spertis dum diversaj renkontiĝoj kun Esperantistoj en Prago, dum kiuj mi ekkomprenis ĉi tiun ideon de la homa alproksimiĝo. Tion mi ĉe Esperanto tre alte taksas, ĉar tio ne estas nura afero de la lingvo, sed ankaŭ la afero de pliproksimiĝo de la homoj. Kaj mi supozas, ke hodiaŭ estas gravaj ĉiuj vojoj kaj ĉiuj rimedoj, kiuj kondukas la homojn al pliproksimiĝo. La teknika tempo, en kiu vivas, la homojn alproksimigas kaj mi dirus, ilin sinkronigis, sed interne la homoj troviĝas tre malproksimigitaj, tre fremdigitaj. Esperanto povas esti ĝuste grava ilo de ĉi tiu interna ideo kondukanta al pliproksimiĝo de la homoj."
"En la vivo de la eklezio mi ne havis okazon tiom ĝui bonefikon de ĉi tiu lingvo, ĉar en tiu tempo la sekcio de la katolikaj Esperantistoj aŭ alia simila organizaĵo ne ek­zistis. Estas la vero, ke ni tiam ricevadis revuon Espero Katolika kaj mi korespondad­is kun Nederlandanoj, Japanoj kaj kun anoj de diversaj aliaj landoj. Sed praktike renkontiĝi iunive­le, en iu forumo kun la katolika medio de Esperanto, tiun ĉi eblecon mi ne havis. Ki­am poste ekzistis la IKUE-tendaroj en Herbortice, mi estis pri ili informita, sed mem mi ne havis eblecon ilin partopreni. Kio rilatas la universalan nivelon en Eŭropo, ankaŭ tian sperton mi ne havas, ĉar en nuna tempo, kiam ni trovas eblecon eniri Eŭropon, mi moviĝas plej ofte sur aliaj nive­loj kaj pere de aliaj lingvoj. Sed mi supozas, ke ankaŭ Esperanto, se ĝi disvastiĝos, povas fariĝi helpilo precipe dum grandaj renkontiĝoj, kiuj en la eklezio okazadas." "Kaj rilate al anoj de la aliaj religioj mi opinias, ke estas necese, por ke la Es­perantaj sekcioj de la apartaj landoj ne estu nur unukonfesiaj, sed la konfesioj tie simple kuniĝu, ĉar la ideo de ekumenismo kaj la ideo de la Esperantistoj havas la ko­munan bazon, t. e. la alproksimigon de la homoj."''
La Nava de Ricomalillo
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Navero. La censita populacio en 2011 estis de 671 loĝantoj kaj la denseco estas de 16,78 loĝ/km².
Miloslav Vlk
Rilato kaj sinesprimoj pri Esperanto
''"Tre min ĝojigis la sciigo, ke Esperanto estis aprobita ankaŭ ki­el liturgia lingvo, ĉar dum diversaj renkontiĝoj sur la internacia nive­lo de la katolikaj Esperantistoj ne­cesas, ke tie ne manku ankaŭ precipe la eŭkaristia Diservo. Tial estas ko­nvene, ke la Diservo estu en Espera­nto kaj ankaŭ same rilate al evange­lizado. Estas grave, ke ekzistas la tradukoj de la Sankta Skribo, ktp., por ke ankaŭ estu anoncata en ĉi tiu lingvo la evangelio. Kompreneble ĉi tiu anoncado de la evangelio en Es­peranto dependas de tio, ĉu ekzistas homoj, kiuj tion aŭdas kaj kiuj tion komprenas. Mi supozas, ke rilate al la demando mi dume diru tion, ke la Diservoj kaj predikoj en Esperanto certe la homojn pliproksimi­gas, ĉar la diversaj naciecoj kaj la homoj de diversaj lingvoj aŭdas la saman lingvon kaj havas al ĝi la saman rilaton. Kaj tio starigas la homojn en la egalan nivelon, kiu esence el la evangelio elkreskas. Mi ĉi tie dirus, ke estas konvene kaj bezone, ke la homoj pli multe sciu Esperanton, por ke povu esti tiunivele kaj en tiuj sferoj per ĉi-vojo anoncata la evangelio."''
La Nava de Ricomalillo
Situo
La Nava de Ricomalillo estas situanta en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto La Jara en la sudokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 645 m; je 116 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 40 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°39′1″ N 4°59′26″ Ok.
Geografio
La municipo troviĝas situanta «en valo ĉirkaŭata de montetoj sufiĉe altaj». Ties tereno estas monteca kaj kruta kaj inter la arboj karakteraj de la zono troviĝas la anzino, la olivarbo kaj la pino. Ties klimato estas kontinenta. Ĝi apartenas al la komarko de La Jara kaj limas kun la municipaj teritorioj de Aldeanueva de Barbarroya, Belvís de la Jara, Sevilleja de la Jara, El Campillo de la Jara kaj La Estrella, ĉiuj de la provinco de Toledo.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.
Historio
Oni ne konas la epokon de ties fondo, sed oni trovis arkeologiajn restojn de la epoko romana. Aperas citata la unuan fojon kiel "el Rencon de Maljllo" en 1344 en dokumento de Alfonso la 11-a. Ĝi apartenis al la senjorlando de la Teroj de Talavera de la Reina, kiel domaro de Sevilleja de la Jara. En 1787 Karlo la 3-a donis la titolon de vilaĝo.
Meze de la 19a jarcento ĝi havis 140 domojn kaj lernejon dotatan per 1.100 "reales" de publika fondunso al kiu ĉeesstis 20 infanoj. La municipa buĝeto estis de 5.056 "reales" el kiuj 2.200 estis por pagi la sekretarion.
Meze de la 20a jarcento la populacio atingis ĝis 1,697 loĝantojn, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kiu preskaŭ trioniĝis al malpli da 671.
Hungaraj familiaj kaj personaj nomoj
La dek kaj duono da milionoj da loĝantoj de Hungario dividas inter si 360 mil familiajn nomojn. Troviĝas nomo, kiun gardas nur unu familio, eĉ nur unu persono, sed troviĝas ankaŭ tiaj nomoj - laŭ nia ĉiutaga sperto -, kiun deklaras sia pluraj dekmiloj da homoj.
Vicordo de la nomoj en hungara lingvo estas familia nomo kaj poste la persona nomo (baptonomo, aŭ postnomo, kiel en dokumentoj oni oficiale nomas ĝin). La akcento estas ĉiam sur la unua silabo. La familia nomo havas adjektivan karakteron malgraŭ ĝia substantiveco: oni ĉiam demandas kia Johano kaj ne kiu Johano.
La plej ofte uzata familinomo en Hungario estas Nagy (nadj = granda) - antaŭanta nur iomete la nomon Kovács (KOvaĉ' = forĝisto). Se ni fiksas la nombron de la portantoj de la nomo NAGY kiel 100-on, la ofteco-indico de la homoj portantaj la saman familian nomon varias laŭ la ĉi-sekvaj:
La lokon de la listopintulo (tiun de NAGY) minacas nur la nomoj KOVÁCS, SZABÓ kaj TÓTH. Sed okulfrape estas, ke la simile oftaj MOLNÁR-oj troviĝas nur duone tiom multaj kaj FARKAS-oj nur trione tiom multaj ol la NAGY-oj.
Ne malpli interesa estas la ĉi-malsupra listo:
Konsiderinda parto de la loĝantaro en Hungario povas deklari kiel sian unu el tiuj ĉi-supraj 13 familiaj nomoj. Apenaŭ troviĝas eĉ malgranda (20-30-persona) grupo aŭ komunumo (ekz.lernej-klaso), en kiu ne troviĝus du aŭ eĉ pli multaj personoj portantaj unu el la diritaj nomoj.
Iu parto de la nomoj aludas la devenlokon de ĝia portanto,ekz. SZILÁGYI (el Szilágy), SZALAI (el Zala), SOMOGYI (el Somogy). Aliaj estas interrilatigeblaj kun metio-nomoj,ekz. SZABÓ(=tajloro),VARGA (=ŝuisto), TAKÁCS (=teksisto), MÉSZÁROS (=buĉisto, viandisto),JUHÁSZ (=ŝafisto) k.a. Pluraj nomoj koncernas korpajn propraĵojn; tiuj estas nomoj signifantaj la koloron de la hararo aŭ haŭto, aŭ ĝian vilecon, ekz. FEHÉR (=blanka), FEKETE (=nigra), FODOR (=krispa), VERES (VÖRÖS) (=ruĝa). Ankaŭ pri aliaj korpaj propraĵoj aludas 13 nomoj KIS (=malgranda), NAGY (=granda),, BALOGH (=maldsketramana). Kiam ankoraŭ per la baptonomoj konis aŭ vokis la vilaĝanoj unu aliajn, la nomon KIS iu ricevis, ĉar li estis malaltstatura, pli juna aŭ pli malriĉa ol NAGY havanta la saman baptonomon. La praulo de la portanto de tiu ĉi lasta nomo iam estis pli grandkorpa, pli saĝa aŭ pli riĉa ol aliaj loĝantoj de la vilaĝo. Ĉar la plejparto de la hungara popolo estis malaltstruktura kaj ili vivtenis sin en malriĉeco, la personojn kun malsimila propraĵo okulfrapa oni nomis 1aŭ tio. BALOGH estis nomataj ĝenerale la maldekstramanuloj. Oftaj estas inter la hungaraj nomoj, la familiaj nomoj aludantaj naciecon: HORVÁTH (=kroata), NÉMETH (=germana), TÖRÖK (=turka), RÁCZ (=serba), OLÁH (=vlaĥa, rumana), MAGYAR (=madjara, hungara), LENGYEL (=pola), TÓTH (slovaka). Estas menciinde, ke antaŭ pli longa tempo ne nur slovako estis nomata "tót", sed ankaŭ kroato kaj sloveno.
Ĉu kiuj estas la plej oftaj hungaraj baptonomoj? Plej populara virnomo estas István (IŜTvan'=Stefano). La plua vicordo (mil personoj) (1994):
Sesdek el cent viroj portas unu el la ĉi-supraj dek baptonomoj; tri el dek viroj estas István, József aŭ László. Nia plej ofta virinnomo estas * Mária (MÁria); 600 mil hungarinoj estas nomataj Mária. La sekva vicordo estas (mil personoj en 1994)
Kaj la plej popularaj virinaj nomoj:
Khaju-ponto
La Khaju-ponto (aŭ Ĥaĝu-ponto) estas unu el la plej konataj ponto en irana urbo Esfahano kaj ties simbolo. La ponto kondukas super la rivero Zayandeh kaj interligas du urbopartojn (Khaju kaj Zoroastra) de Esfahano.
Historio
La Khaju-ponto estis konstruita ĉ. 1650 je ordono de safavida ŝaĥo Abbas la 2-a de Persio sur bazoj de pli malnova ponto. Laŭ surskribo de la ponto, ĝi estis renovigita en 1873.
La konstruaĵo
La ponto estas duetaĝa kaj havas 23 brikajn arkojn, longas 128,7 m (aŭ 105 m) kaj larĝas 11,7 m (aŭ 14 m). Ĝi estas samtempe vejro, tiel servas reguligon de la rivero Zayandeh per fermeblaj kluzoj. Tio servas irigacion de la pli riversupre situantaj ĝardenoj.
La suba parto de la ponto estas alirebla nur por piedirantoj kaj ŝtupoj kondukas al la akvo. La supra etaĝo servis por ĉevaloj kaj ĉaroj, nun al ĉiu motora veturilo estas malpermesite uzi ĝin. En la mezo de la ponto troviĝas okangula pavilono kun elvidejo. Onidire, tie la ŝaĥo estris seĝon por admiri belecon de la rivero, naturo.
Dialektika teologio
La dialektika teologio de K. Barth
Tiu formo de teologio konstituigas la centran nukleon de la penso de Karl Barth prezentitan en lia verko Epistolo al la romanoj, kiu decidmaniere influis preskaŭ la tutan teologion de la 20-a jarcento, kaj en protestanta medio kaj en tiu, parte, katolika. La esprimo dialektika teologio, aŭ teologio de la krizo. kiel estis ankaŭ difinita, signifas ke oni povas referenci al Dio nur dialektike, nome per kontraŭmetiĝo, tio estas nur rekonante la nesupereblan kontraston ĉeestan inter Dio kaj la mondo pro la abisma alieco intermetiĝanta inter tiuj du dimensioj. La termino dialektika ne sonas hegele kiel harmoniiĝo de tezo kaj antitezo en komuna sintezo, sed male en sia origina novplatonisma signifo, tipa de la negativa teologio, bazita sur la kriterio de la poluseco kaj de la reciproka opono. Barth mem hastas substreki la neadekvatecon de ĉiuj tiuj filozofiaj sistemoj, ekde tiu Hegela ĝis la liberala teologio, kiuj pretendis povi kompreni la absoluton ene de homaj kategorioj, surbaze de supozita akordigebleco inter Dio kaj niaj mensaj skemoj. La dialektika teologio, do, naskiĝas ĝuste kiel doktrino celanta protekti la senfinan distancon kiu nin disigas el Dio, por ĝin savi el la bagatelaj provoj ĝin superŝuti. Ĝi asertas la absolutan transcendon de Dio: Tiun taksante, laŭ terminologio ĉerpita el Søren Kierkegaard kaj Rudolf Otto, kiel la «senfinan kvalitan diferencon» kaj La tute Alia]n] kompare kun la homo. La unika maniero paroli pri Dio, laŭ Barth, konsistas en Lin lasi paroli laŭ la [[Biblio, al kiu necesas rekte referenci sen kiu ajn interplektiĝo. Fakte, ne eblas albordiĝi al kelka formo de kono pri Li pere de aliaj vojoj: Li estas la Deus absconditus, la kaŝinta Dio kiu decidas sin riveli laŭformo libera kaj nepruvita kaj ĝuste pro tio en maniero kiu rezultas tute nekomprenebla. Vero kaj kaŝiĝo de Dio reprezentas tiel la dialektikan-dupolusan horizonton trans kiu ne eblas iri. Sammaniere Dio disdonacas sian gracon kaj sian savon sendepende el kiu ajn kontrolebla kriterio: Lia vola donaciĝo al la mondo estas samtempe retiriĝo. Dio estas do la kompleta negativeco, la punkto en kiu la sencodemando devas antaŭe sin neniigi por sin povi malfermiĝi al la revelaciita dateno. Fido kaj racio, sankta kaj profana, estas la du ekstremaj polusoj ene de kiuj radike disiĝas kio eblas por la homo el tio kio eblas ĉe Dio.
Aliaj aŭtoroj
Inter la aŭtoroj kiuj referencis al la dialektika teologio de Barth elstaras Rudolf Bultmann, kiu provis ĝin akordigi kun iuj aspektoj de la liberala teologio. Konfirminte la absolutan transcendon de Dio, Bultmann opiniis ke la homo povas malfermiĝi al la fido danke al ena kompreno pri si kaj pri sia ekzisto. Tia antaŭa-memkompreno, kiun li proponas spurante Heidegger, unuigendas al semitigo de la sanktaj tekstoj, kiu kapablu distingi en la Biblio inter mitoj, kiuj emas reprezenti la transcendon laŭ antropologia formo, kaj la kerigmo, kiu estigas la veran anoncon de la savo.
San Benedetto Ullano
San Benedetto Ullano estas komunumo de Italio.
Stacio Anjō
Stacio Anjō (japane: 安城駅 [Anĝō-eki], angle: Anjō Station) estas fervoja stacio en Anĝo, Gubernio Ajĉi, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Centra: Linio Tōkaidō (ĉefa).
NGC 756
NGC 756 (aliaj indikoj — PGC 7078, MCG -3-5-29) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Septembro de 2018
Jen listo de okazaĵoj en septembro 2018:
Maorea lingvo
La maorea lingvo ("Shimaore" [Ŝimaore], aŭ "Mahorais" [Maore'] en la franca) estas unu el la du ĉefaj indiĝenaj lingvoj parolataj en Majoto (Maore). Ĝi estas dialekto de la komora lingvo, dum la buŝia ("Kibushi") estas najbara al lingvoj parolataj en Madagaskaro. Se historie la maorea - same kiel la buŝia - estis la kampara lingvo de Majoto, ĝi fakte fariĝas la indiĝena lingvafrankao por ĉiutaga uzo, notinde pro plimultiĝo de la popolo parolanta la maorean. La maorea enestas la novajn televidajn programojn de RFO. La popolnombrado de 2002 montris, ke 80140 personoj parolas la maorean en Majoto.
Hodiaŭ la maorean klare minacas la franca. Krom tio ke kelkaj parolantoj de Majoto parolas la francan lingvon, tiu lasta estas la lingvo de instruado, scio kaj… dungo. Pro tio, kulturaj asocioj, interalie SHIME, provas reanimi flamon kaj redoni al la maorea ĝian plenrajton.
Reciproka interkompreno inter Shindzuani parolata en Anjuano kaj Shimaore estas preskaŭ plena; nur kelkaj etaj fonetikaj diferencoj, kaj lokaj leksikaj apartaĵoj ilin diferencigas.
Ortografio
La maorea estis tradicie skribita per neformala Franclingve-bazita Latina ortografio. La, la Conseil de la Culture, de l'Education et de l'Environnement de Mayotte enkondukis oficialan alfabeton elfaritan de Shime-Asocio kiu uzas la bazan Latinan alfabeton sen c, q, kaj x kaj aldonas tri literojn: ɓ, ɗ, kaj v̄.
Nombroj
Nombroj en la maorea rolas kiel adjektivoj, kaj kiel ĉiuj adjektivoj, ili metiĝas post la nomo, kvankam antaŭ la demonstrativo.
Nombroj 1, 6, 7, 9 estas nevariaj kaj ne alprenas prefikson de klaso.
Kiam deko estas sekvata de unuo, oni antaŭigas la unuon per la vorto "NA" = kaj.
Kiam cento estas sekvata de unuo, oni antaŭigas tiun ĉi per la vorto "NA".
Estas same por dekoj ĝis 19 :
Tamen kiam cento estas sekvata de deko ekde 20, oni antaŭigas tiun ĉi per la vorto "WA" = kaj (en la araba). Estas same por miloj.
Raciąż
Raciąż estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Płoński.
Béning-lès-Saint-Avold
Béning-lès-Saint-Avold estas franca situanta en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Béningeois.
Ĉilia peso
La ĉilia peso estas la valuto de Ĉilio. La hispana vorto peso havas la signifon "pezo". Unu peso disdividiĝas en 100 centavojn.
La nomo de la valuto en Ĉilio dum la lasta jarcento plurfoje ŝanĝiĝis. Dumtempe la ĉilianoj pagis per la valuto Condor ( = 10 pesoj), poste ree per la peso, poste per la Escudo kaj fine post la lasta valuta ŝanĝo dum la jaro 1974 oni revenis al la peso.
Epoko antaŭ 1835
Ekde la jaro 1743 la hispana kolonio Ĉilio ekhavis la rajton produkti proprajn monerojn. En la jaro 1749 enkondukiĝis la unuaj oraj kaj arĝentaj moneroj. Inter la oraj moneroj, ekzistis Escudo-monero, kiu egalvaloris al 16 Real-moneroj. Post la ŝtata sendependiĝo de Ĉilio, komence transpreniĝis la Escudo-/Real-valuto. Sur la insulo Chiloé ĝis la jaro 1826 pluproduktiĝis hispanaj moneroj.
Epoko 1835 ĝis 1960
En 1835 enkondukiĝis la dekuma sistemo (1 peso = 10 Décimos, 1 Décimo = 10 Centavos). En 1851 la valuto laŭ la pezo la moneroj komplete adaptiĝis al la dekuma sistemo.
En 1859 kaj 1860 la urbo Copiapó produktis proprajn pesojn kaj centavoj, ĉar la urbanoj celis separiĝi de la centra registaro. Dum la Hispana-Sudamerika Milito en 1865 refoje produktiĝis Copiapó-pesoj kaj -centavoj.
En 1880 produktiĝis la unuaj ĉiliaj monbiletoj.
En 1925 fondiĝis la ĉilia centra banko Banco Central de Chile.
La kadre de la orbazo fiksita valutoŝanĝa kurzo kompare al la ora marko de la Germana Regno en 1912 estis 1,53 markoj (M) kaj en 1932 0,53 regnaj markoj (RM).
Epoko 1960–1975
Kiam en 1955 pli kaj pli fortiĝis la inflacio, la centavoj perdis la funkcion de oficiala pagilo. Inter la jaroj 1960 kaj 1975 la registaro sub prezidento Jorge Alessandri anstataŭigis la valuton peso per la Escudo (Eº). 10 pesoj (renomitaj Milesimos) egalvaloris al 1 Centésimo kaj 100 Centésimos al 1 Escudo (Eº 1 = $ 1.000).
Tempo ekde 1975
Oktobre 1975 la registaro de Ĉilio decidiĝis reenkonduki la valuton peso. Unu peso nun egalvaloris al 1000 Escudos kaj 1 Centavo al 10 Escudos. La 1-Centavaj moneroj de 1975 pro la galopanta inflacio jam ne plu produktiĝis sekvajare, ĉar la metala valoro (eĉ ne kalkulante la produktokostojn) pluroble superis la oficialan valoron.
En 2001 la ĉilia miliardulo Andrónico Luksic investis 120 milionojn da usonaj dolaroj, por fuziigi la Bankon de Ĉilio kaj la Bankon Edwards.
Satoshi Yamaguchi
Satoshi Yamaguchi (japane 山口 悟, n. 1-an de aŭgusto 1959) estas japana futbalisto. Li en 1981 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
121236 Adrianagutierrez
121236 Adrianagutierrez estas tre malgranda sed eksterordinare hela asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio kaj proksima de la orbita resonanco 2:3 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 8-an de septembro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Adriana Manrique Gutierrez, Animaciistino ĉe la Laboratorio de Koncepta Bildo de la Kosmoflugcentro Goddard de la NASA. Ŝi estas anino de la produkta teamo laboranta pri serio da desegnofilmoj por la Misio de Asteroida Specimena Revenigo OSIRIS-REx.
Moja strana, moja Balgarija
Moja strana, moja Balgarija (en la bulgara: Моя страна, моя България, tradukata kiel „Mia lando, mia Bulgario“) estas patriota kanto de la bulgara kantisto Emil Dimitrov.
Ĉi tiu kanto estis elektita kiel „la kanto de la 20-a jarcento“ en Bulgario kaj estas opiniata kiel la „neoficiala himno de Bulgario“.
Ĝi estis populara en Eŭropo de 1970-aj kun ŝanĝita teksto kaj sub la nomo „Monika“.
Ibotirama
Ibotirama estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 25.424 loĝantojn en 2010.
T. T. Anuruddha
T. T. ANURUDDHA (naskiĝis la, mortis la en Noumeo (Nov-Kaledonio) estis multjara prezidanto de Budhana Ligo Esperantista.
Kvardek jarojn esperantisto. Naskiĝinte en Bonno kiel Rudolf Petri, li fariĝis unu el la plej konataj budhanoj de eŭropa deveno. Lia kredo lin kondukis tra tre multaj landoj; li longe loĝis interalie en Barato kaj en Vjetnamio, kie li pasigis naŭ monatojn en malliberejo.
Li estis konata inter budhanoj kiel verkisto kaj lingvisto. Du el liaj tradukoj aperis en Esperanto: Tiel parolis la Budho kaj liaj disĉiploj (1971) kaj La vojo al Nirvano aŭ la Dhammapado (1973).
Latvia Popola Konsilio
La Latvia Popola Konsilio (latve Latvijas Tautas padome) estis la politika organizaĵo, kiu en novembro 1918 deklaris la sendependiĝon de la ŝtato Latvio kaj funkciis kiel provizora parlamento, ĝis kiam konsilio pri kreo de ŝtata konstitucio povis esti elektata.
La organizaĵo Tautas padome kreiĝis la 17-an de novembro 1918 per la fandiĝo de la kunvenoj de du latviaj organizaĵoj, la Latvia Provizora Nacia Konsilio (Latvijas Pagaidu Nacionalā padome aŭ LPNP) kaj la Bloko de Demokratoj (Demokrātiskais bloks). Origine la kunveno Tautas padome havis 40 membrojn, kiuj reprezentis ĉiujn pli grandajn politikajn partiojn de Latvio escepte de tiuj ekstreme dekstraj kaj ekstreme maldekstraj. Pli poste la kunveno ampleksiĝis ĝis 245 reprezentantoj.
La 18-an de novembro 1918 la Popola Konsilio deklaris Latvion sendependa respublika ŝtato. Jānis Čakste iĝis prezidanto de la konsilio kaj Kārlis Ulmanis unua ĉefministro de la lando. La organizaĵo Tautas padome ĝis la 1-a de majo 1920 funkciis kiel provizora parlamento: tiam elektiĝis la membroj de la Konstitucion-krea Konsilio (latve Satversmes sapulce).
San Calogero
San Calogero estas komunumo de Italio.
Cindy Sheehan
Cindy Sheehan (naskiĝis la 10-an de julio 1957) estas usona pacaktivistino, kiu en aŭgusto de 2005 atingis atentegon en la telemedioj pro sia demonstrado antaŭ la teksasa ranĉo de George W. Bush. Ŝi volis renkonti Buŝ-on kaj pridemandi lin, kion faris ŝia filo en Irako. Ŝi nomis Buŝ mensogulo, tiel la renkonto verŝajne ne okazos. Multaj aliaj protestantoj aliĝis al ŝi.
Zsolt Székely
SZÉKELY Zsolt [se:kej] estas rumania hungara arkeologo. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la 23-an de marto 1954. Li estas la filo de arkeologo Zoltán Székely.
Cindy Sheehan
Fono
Sheehan estas patrino de la mortinta soldato Casey SHEEHAN. Casey alpaŝis la usonan armeon en 2000 kaj plilongigis sian kontrakton en 2004, en aĝo de 24. Kelkajn monatojn pli poste, en palmodimanĉo, la 24-an de aprilo 2004, li estis murdita en batalo. Tio okazis nur 5 tagojn post lia alveno en Sadr-urbo, Irako dum la US-okupo de Irako. Casey partoprenis libervole en savmisiono, ĉe kiu li kaj kelkaj aliaj estis murditaj. Li ricevis postmorte la bronzan stel-medaljonon same kiel la purpuran koron. La familio estis aktiva en la Romkatolika eklezio en Norwalk (Kalifornio) kaj pli poste en Vacaville (Kalifornio), kie Cindy Sheehan kiel junulara referantino laboris.
Zsolt Székely
Biografio
Zsolt Székely diplomitiĝis pri historio kaj filozofio en UBB de Kluĵo (1978) kaj li doktoriĝis en 1997. Li estis muzeologo-arkeologo de Székely Nemzeti Múzeum de Sfântu Gheorghe, de 1992 kunlaboranto kaj de 1997 scienca esploristo de Rumana Trakologia Instituto de Bukareŝto. De 2001 li lekcias en la Ekonomika Altlernejo de sia naskiĝurbo.
Bantustano
Bantustanoj aŭ hejmaj landoj (angle home lands) estis tribo-bazaj kvazaŭ-ŝtatoj kreitaj de la apartisma regado en Sud-Afriko celante restigi nigrulojn ekster kvartaloj kaj spacoj por blankuloj, sed sufiĉe proksime por ke ili servu kiel malaltkosta laboristaro.
La vorto Bantustano devenas de la nomo de la etna gruparo bantuo. Ĝi neniam estis uzata oficiale. Oficiala estis hejma lando.
Tomografio
En denta medicino tria, alternativa tridimensia bildigo-metodo estas la "digitala volumena tomografio".
Ekzistas tamen ankoraŭ pluraj pliaj tomografiaj metodoj, inter alie kaj aliaj.
Ĉiuj metodoj ene de la medicino apartenas al la subfako radiologio. Tamen ili praktikiĝas foje ankaŭ ekster la limoj de medicino, ekzemple en arkeologio, botaniko, fiziko kaj en la fakoj de la terscienco, aparte geodezio kaj terfiziko.
Jerzmanice-Zdrój
Jerzmanice-Zdrój estas vilaĝo en Distrikto Złotoryja de Malsupra Silezio en Pollando. Ĝia loĝantaro estas de 770. Antaŭ 1945 ĝi estis en Germanio. Ĝi kuŝas proksimume je 4 kilometroj (2 mi) sudokcidente de Złotoryja kaj je 82 kilometroj (51 mi) okcidente de la regiona ĉefurbo Wrocław ĉe la rivero Kaczawa.
Dudekunua egipta dinastio
La dudekunua dinastio de Antikva Egiptio regis de 1070 ĝis 945 antaŭ nia erao (laŭ Jürgen von Beckerath). Per ĝi komenciĝis la Tria Meza Periodo de Egiptio.
Dum regis Ramseso la 11-a, ĉirkaŭ la jaro 1070 a. K., Herihor, kiu estis la armeestro, veziro de la Supra Egiptio, vicreĝo de Nubio kaj Alta sacerdoto de Amono, memproklamiĝis reĝo de Egiptio en Tebo, kvankam tio influis nur en la regiono. Samtempe, Esmendes, veziro de la Suba Egiptio, la Nildelto, ekigis duan dinastion de regantoj, kun ĉefurbo en Taniso. Tiu ĉi familio el altranguloj estis nomita de Manetono la 21a dinastio.
En tiu ĉi epoko, la israelidoj gvidataj de Davido, metis finon al disputo kun Sirio, venkis super la filiŝtoj, subigis la etajn najbarajn naciojn kaj fondis israelan imperion kiu ampleksiĝis ekde la duoninsulo de Sinajo ĝis la nordo de la rivero Eŭfrato, inkluzive de la orienta marbodo de la Mediteraneo.
Faraonoj de la 21-a dinastio
Nobela familio de faraonoj kun ĉefurbeco en Taniso:
Poiana Măgura
Poiana Măgura [pojana məgura] (hungare: Magurahegy) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Şărmăşag.
Charles Roden Buxton
Charles Roden BUXTON (naskiĝis la 27-an de novembro 1875, mortis la 16-an de decembro 1942) estis brita esperantisto, advokato, politikisto, kaj plurfoje membro de la Brita Parlamento. Li eldonis multe da verkoj pri demandoj politikaj kaj internaciaj. Li sciis Esperanton, publike rekomendis ĝin kaj prezidis la Kvakeran Esperantistan Societon.
Ernő Gáll
GÁLL Ernő (ga:l) estis rumania hungara redaktoro, sociologo, filozofo, universitata profesoro naskita en Nagyvárad la 4-an de aprilo 1917 kaj mortinta en Kluĵo la 17-a de majo 2000.
Biografio
Ernő Gáll la mezlernejon finis en Oradea, la universitaton li komencis en Kluĵo en la jurfakultato, poste li daŭrigis kaj finis la fakon pri filozofio (1941). Siajn unuajn sociologiajn kaj politologiajn verkojn li aperigis en 1935–36 la Nagyváradi Napló, ekde 1938 en la revuo Korunk. Ekde aŭtuno de 1942 li faris laborservon kaj en novembro 1944 li estis deportita. Li liberiĝis el la internejo de Buchenwald la 11-an de aprilo 1945. Post la hejmenveno, li iĝis la ĉefredaktoro de gazeto Igazság de Kluĵo, de februaro 1949 profesoro pri filozofio en la Universitato Bolyai de Kluĵo, poste ekde 1959 en Universitato Babeş–Bolyai de Kluĵo. Dume li estis respondecredaktoro de Utunk (1949–52), vicrektoro de Universitato Bolyai (1952–56), fine la ĉefredaktoro de reaperinta Korunk (1957-1984).
Bácsalmás
Bácsalmás [bAĉalmAŝ], germane Almasch estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en distrikto Bácsalmás, kies centro estas. Almás estas pomoarbaro.
NGC 758
NGC 758 (aliaj indikoj — PGC 7198, NPM1G -03.0103) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Bácsalmás
Historio
La komunumo estis loĝata dum la avara erao. Komence la komunumo nomiĝis simple Almás. Post la turkoj alvenis komence serboj, poste germanoj, slovakoj kaj hungaroj. La komunumo havis preĝejon ekde 1740, iĝis kampurbo inter 1808-1871 kaj distriktejo inter 1873-1962. En 1903 la fervojo ekfunkciis, ekde 1904 la oficiala nomo estas Bácsalmás. Inter 1919-1921 la serboj okupis la urbeton kun Pécs kaj proklamis apartan respublikon. Dum la 2-a mondmilito la urbeto travivis ĉiujn tragikaĵojn. Unue la judoj estis deportitaj, kiujn la germanoj sekvis (5100 da germanoj!), la hungareco suferis pro trudlaboro, fine okazis loĝantarŝanĝo inter slovakoj kaj hungaroj.
Komunumoj pri almás (= poma aŭ pomarbaro) en Hungara reĝlando
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin en Bălan (Sălaj)!
Kamila Bártlová
Kamila BÁRTLOVÁ (naskiĝis la 5-an de februaro 1931) estas ĉeĥa esperantistino.
Ŝi estas instruistino de elementa lernejo en la vilaĝo Okříšky apud Třebíč, kie ŝi gvidas infanan rondeton de Esperanto. Kun siaj infanoj ŝi partoprenas eksterlandajn ekskursojn kaj ankaŭ konkursojn de infanaj pentraĵoj (jam du internaciaj premioj). Ŝiaj artikoloj pri Esperanto aperis plurfoje en loka gazetaro.
Sub sia fraŭlina nomo Lampířová ŝi publikigas siajn poemojn ĉeĥlingvajn.
Poemoj
Kelkaj ŝiaj poemoj aperis en Bulteno de EK Praha en esperantigo de Jaroslav Krolupper.
Muzeo pri pra- kaj protohistorio de Turingio (Weimar)
La Muzeo pri pra- kaj protohistorio de Turingio (germane: Museum für Ur- und Frühgeschichte Thüringens) estas por la tuta federacia lando ege grava naturhistoria muzeo en Vajmaro (Germanujo, Humboldtstraße nr 1). Inter la fondintoj estis ankaŭ la kuracisto kaj prahistoriisto Ludwig Pfeiffer.
Priskribo
La muzeo troviĝas en la iama loĝdomo de la barono de Poseck, kiu konstruitis en 1790/91 kiel unua altklasicisma konstruaĵo en la urbo laŭ la planoj de Rudolf Steiner. La en 1999 nove aranĝita ekspozicio ofertas al la vizitantoj ampleksan superrigardon pri la evoluo kaj estiĝo de pra- kaj protohistoriaj komunumoj. Riĉa arkeologia trovitaĵaro kaj muzeaj helpiloj kiel reproduktado, modeloj, dioramoj kaj grafikaĵoj peras multflankajn konojn kaj realan vivokopion de la homoj kaj iliaj ĉirkaŭaĵoj ekde la ŝtonepoko ĝis la mezepoko en la nuna Liberŝtato Turingio.
Kolektoj
La rondirado komenciĝas per demonstrado de la evoluo de la hejma tero, la faŭno kaj la flaŭro por klarigi la konektojn reciprokajn inter naturo kaj socioj. Skeletoj, reproduktitaĵoj kaj mulditaĵoj de fosiliaj kranioj ebligas pritrakton de biologiaj demandoj pri specodeveno kaj homara evoluo.
La farado de iloj de la paleolitiko (300.000-10.000 a.K.) kovras la sekvantan sekcion muzean. Regionhistoriaĵoj estas en la centro. La elfositaĵoj de Bilzingsleben ĉe la norda rando de la Turingia Baseno atestas la ĉeeston de ĉasantoj kaj kolektantoj antaŭ tri centoj da jarmiloj. Ideon pri la vivokondiĉoj de la prapatroj donas elfositaj setlejoj (brultavoloj kun restoj de terkarbo, besto-ostoj, diversaj instrumentoj faciligantaj la ĉiutagan vivon).
La maketaĵo laŭnatura de frupaleolitika loĝkaverno de ĉasistoj de sovaĝaj ĉevaloj (Teufels-ponto proksime de Saalfeld (Saale)) ankaŭ meritas atenton. La transiro al nenomada vivostilo, al agrikulturo kaj bestobredado estas atestita per multaj objektoj. Ekis tia nova vivostilo en Turingio en la 6-a jarmilo a.K. per la bendceramika kulturo. Pluraj kulturoj arkeologiaj montras relative densan setladon inter 5500-1800 a.K., aparte en la jam menciita Turingia Baseno.
La sekvantaj salonoj informas pri la komenco de la bronza metalurgio kaj pri kun tio ligita pliiĝo de produktokvalito kaj komercado. La laŭoriginale reproduktita tombodometo de Leubingen estas sendubigilo pri la iompostioma iĝo de socia tavolo de gvidanta klaso. Interesajn aferojn liveris ankaŭ elfositaĵoj en grotoj apud Bad Frankenhausen. Restoj de homaj skeletoj kun tranĉspuroj, disbatitaj kranioj, dispecigitaj ostoj kaj instrumentoj ĉi-rilataj konfirmas la supozon ke temis tie ĉi pri loko de oferritoj. La elfositaj aferoj ebligas ekkoni ne nur la samon de multaj malsanoj tiamaj kun tiaj de nuntempe (i.a. karieso) sed ankaŭ altan kvaliton de medicinaj operacioj (i.a. malfermoj de kranioj).
Pyrzyce
Pyrzyce (kaŝube: Përzëca; aliaj nomoj dum tuta historio de la urbo: Piriz 1186, Puritz 1186, Piriz 1217, Pirijtz 1577, Pyritz, germane: Pyritz) - estas la urbo en la provinco Okcidenta Pomerio de nuna Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la centro de ankaŭ samnoma distrikto Pyrzyce. Fine de en la urbo vivis.
Muzeo pri pra- kaj protohistorio de Turingio (Weimar)
Kolektoj
La sekvantaj salonoj montras unue la progresojn de produktado kaj metiadoj ekde la komenco de la ferepoko. Originalaj fandfornoj el Gera-Tinz konkretigas al oni la ekstraktadon de fero kaj prilaborajn metodojn kiel forĝon, durigon kaj ornamiligon: tiuj teknikoj ĝis la fino de Mezepoko ja apenaŭ ne ŝanĝiĝis! Specialaj konoj pri la fabrikado de ceramikaĵoj atingis tiun ĉi regionon danke al rilatoj inter ĝermanoj, keltoj kaj romianoj. En la 2-a duono de la 1-a jarmilo a.K. setlis en Suda Turingio keltaj triboj influantaj la najbarajn ĝermanojn. Ties kulturo evoluegis en Turingio en la unuaj 4 jarcentoj p.K., kion heligas arkeologiaj fontoj kaj historiaj tradicioj. La konstruo de grandaj burgaj kompleksoj kiel en Westgreußen ekzemple, la apero de grandaj stalloĝejegoj kun garbejoj kaj metiaj centroj, kaj la en tomboj trovitaj aferoj dokumentas fortan socialan disdividon ene de la ĝermanaj triboj. Tion priskribis krome la famekonata romia historiografo Tacito. En la 3-a kaj 4-a jarcento p.K. oni estis transiranta de la antaŭe utila bruligo de kadavroj al la entombigo de la mortaj korpoj (pli frue ĉe nobeloj, poste ĉe ĉiuj). Centro de la sekcio pri la ĝermanoj estas en tiu ĉi kunteksto la tombo de la t.n. Princino de Haßleben (ĉ. la jaro 300-a p.K.) - kun atestoj klaraj pri intimaj kaj oftaj rilatoj de la ĝermanaj nobeloj kun la Romia Imperio.
Pyrzyce
La setlado en la regiono estas tre malnova, la unuaj skribaj mencioj aperis jam en la 8a-9a jarcentoj. En la dua duono de la 10-a jarcento la loĝloko estis sub la pola regado de dinastio Piastoj t.e. la unua pola princo Mjeŝko la 1-a, sed jam en la 11a jarcento denove Pyrzyce havis la sendependan politikon kadre de la ŝtato Pomerio. En la jaro 1124 la loĝantoj de la loko estis baptitaj. La kristanigan mision, senditan tien fare de Boleslavo la 3-a Kurbabuŝa gvidis la germana episkopo Otto el Bamberg, kiu poste estis konata kiel Sankta Otto, apostolo de Pomerio, patrono de la urbo. La urbo ekhavis urbajn rajtojn laŭ la magdeburga juro dum la jaro 1263 kaj ekonomie proksime kunlaboris kun la najbaraj hansaj urboj Stettin kaj Stargard. Dum la mezepoko, la urbo estis germanlingva dum preskaŭ sep jarcentoj, ĝis la forpelo de la germanoj en 1945 kaj la posta aneksado fare de Pollando.
Muzeo pri pra- kaj protohistorio de Turingio (Weimar)
Kolektoj
Proksime de la vilaĝo Oberdorla oni sukcese elfosis tutan ĝermanan kultan lokon. La dum la 5-a jarcento estiĝinta Reĝolando de la Turingianoj atingis sian plej grandan etendiĝon sub la gvidado de reĝo Bisinus (eĉ ĝis la regiono de la supra Danubo). La splitigo de la socio en reĝon/reĝoklanon, nobelaron, liberulojn kaj malliberulojn bone videblas ĉe la aldonitaĵoj entombaj kaj la maniero de sepultado. Ĉefe alloga en la ĉambro Malnova Turingio estas ĉarotombo reproduktita laŭ modelo el Erfurt-Gispersleben. La enterigo de virino 25-jaraĝa el alta socia klaso sur unuaksa ĉaro okazis en la frua 6-a jarcento. Elfosadoj en Erfurto, Mühlhausen kaj Vajmaro portis al la taglumo multon da artmetiaĵoj. Imitado de koncernitaj teknikoj montras la altegan kvaliton de tiaj artoj. Kroma kulmino de la kolektoj estas la virina tombo el Oßmannstedt. Artefarite deformita kranio, juveloj kaj spegulo atestas la eostgotan originon de la mortintino kaj la interŝanĝojn inter la turingia triba nobelaro kaj la regno de Teodoriko la Granda. Post la falo de la Turingia Reĝolando en 531 kaj ĝia enkorpiĝo en la ŝtato de la frankoj ekis ankaŭ la kristanigo de la subigitaj homoj. Ekzemplo por tiu historia etapo estu tombo de ekleziula moŝto el Schlotheim. En la kuro de la 10-a jarcento evoluis el la eostfrankonia regno la frufeŭda germana ŝtataro sub la estrado de saksaj reĝoj. Pli malfrue eksuperpotencis teritorie dinastioj kiel la Wettin-oj konstruiginte fortimpresajn rezidejojn. Regnaj burgoj, nobelaj burgoj kaj pli malgrandaj rezidejoj kune gravis sammaniere pri la sekvontaj disvolviĝo. Erfurto iĝis episkopujo kaj ekfloris kiel komerca nodo kaj centro. Setlis en Turingio ekde la 8-a jarcento pluraj slavoj apartentantaj al la tribo de la soraboj kun propraj kutimoj kaj moroj. Faras klaraj en bona maniero la kontaktojn inter germanoj kaj slavoj kaj ankaŭ kreskantan simbiozon multaflankan la entombaj aldonitaĵoj.
Pyrzyce
<!-- Ĉapitro lingve fuŝa: