cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
UK 2011
Kongresurbo
La decidon pri elekto de Kopenhago kiel kongresurbo faris kaj diskonigis la estraro de UEA dum la 94-a UK okazinta en Bjalistoko 2009. Por organizi la Kongreson, kun Kopenhago konkuris Madrido. Kopenhago akceptis la kongreson jam la kvaran fojon en historio: antaŭaj UK-j tie okazis en la jaroj 1956, 1962 kaj 1975.
Amsterdam-Insulo
Geografio
La insulo havas vulkanan devenon. La stratovulkano estas aktiva. La insulo longas 10 km, larĝas 7 km kaj havas la surfacon de 57,5 km². La plej granda alto estas la Monto de la Dives kun 867 m. La bordoj estas krutaj kaj nealireblaj en okcidento kaj formas bordajn klifojn ĝis alto de 660 m. La distanco al la pli malgranda najbara insulo Sankta-Paŭlo estas 92 km.
Ninon de Lenclos
Biografio
Inter la plej famaj virinoj, kiuj frekventis la rendevuojn de Ninon de Lenclos troviĝis ŝia amikino Françoise d'Aubigné, estonta S-ino de Maintenon, kiu fariĝis edzino de Ludoviko la 14a; la beletristino Henriette de Coligny, grafino de la Suze; la angla beletristino Elizabeth Robinson Montagu (1720-1800); la epikurema kaj ateista korteganino Marie de Lon (1613-1650), alinome Marion Delorme…
Amsterdam-Insulo
Malkovro kaj okupado
La insulon malkovris Juan Sebastián Elcano en 1522 kaj donis al ĝi modeste sian nomon. La nederlanda kapitano Anthonie van Diemen en 1633 alinomis la insulon post sia ŝipo. Oni science esploris la insulon nur ĉe fino de 1857 en kadro de la Novara-ekspedicio. Du provoj por setliĝi en la insulo missukcesis (1870/71 kaj 1928/31). La insulo estas parto de la Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj kaj estas neloĝata krom kelkaj esploraj stacioj. Tion kaŭzas la mankantaj havenoj.
Ninon de Lenclos
Biografio
Okaze de ŝia unua vojaĝo al Parizo, la reĝino Kristina (Svedio), kiu korespondis kun Kartezio kaj altiris lin al Svedio, konsentis pri privata renkontiĝo nur kun Ninon de Lenclos pri kiu ŝi havis altan opinion. La reĝo Ludoviko la 14a mem ofte informiĝis, pere de alia persono, pri la opinio de Ninon, kiun li konsideris saĝa.
Amsterdam-Insulo
Ekonomio
La insulojn dezertigis postlasitaj dombestoj de balenkaptistoj, peltbestaj ĉasistoj. La sovaĝiĝintaj domporkoj, hundoj formortis mem, oni ekstermis la domkaprojn, malpliiĝis nombro de la dombovoj. Krom tio, oni limigis movareon de la bovoj sur areo, ĉirkaŭita per barilo.
Agoj de Paŭlo
Se perdiĝis la verka integreco, konserviĝis ĉirkaŭ 2/3 de la teksto. La precipaj konserviĝintaj dokumentoj estas greklingvaj aŭ koptlingvaj. Ili legiĝas en:
Amsterdam-Insulo
Flaŭro
La flaŭro estas relative abunda kaj entenas la raran arbospecion Phylica arborea, kiu cetere kreskas sur Tristan da Cunha.
UK 2011
Kongresa temo
Laŭ decido de la Estraro de UEA, farita oktobre 2010, la temo de la 96-a UK estas "Dialogo kaj interkompreno" kaj rilatas al la Internacia Jaro de la Junularo, anoncita de Unuiĝintaj Nacioj. Irina Bokova, la Ĝenerala Direktoro de Unesko, sendis al la kongreso salutmesaĝon. Enkondukon al la temo dum la solena inaŭguro de la kongreso faris Pernille Fenger, direktorino de la Kopenhaga oficejo de la Loĝantara Fonduso de Unuiĝintaj Nacioj (UNPF).
Varmokondukto
Varmokondukto aŭ vamodifuzo estas procezo de varmotransdono bazita sur rekta kontakto inter la korpoj (sen interŝanĝo de materio), laŭ kiu varmo fluas el korpo de pli alta temperaturo al alia de malsupra temperaturo. La fizika kvanto de la materialo, kiu permesas determini ĝian kapablon transdoni varmon estas la "termika konduktivo". La la inversa kvanto de la termika konduktivo estas la "termika rezistivo", kiu estas la kapablo de tia materialo por kontraŭstari la pason de varmo.
El siglo de las luces
El siglo de las luces (la lumiga jarcento) estas romano de Alejo Carpentier.
Tiu ĉi romano ekas kaj pluas per senfinaj priskriboj de ĉio: nombradoj, ripetado de gerundioj, koloroj, odoroj, ktp. Oni bezonas detale montri la ĉirkaŭon kaj oni aŭdas ties muzikon. Super tiu fono oni rakontas kiel alvenas la revoluciajn ideojn al la francaj Antiloj inter la 18a kaj la 19a jarcentoj.
Amsterdam-Insulo
Faŭno
La amsterdama anaso nun estas formortinta, post la troa ĉasado de balenkaptistoj.
UK 2011
Programeroj
Dum la 64a sesio de la Internacia Kongresa Universitato oni prezentis prelegojn pri astronomio, oksigeno, la hebrea lingvo, studaro pri la ĉielo, vikingoj, aidoso, homaranismo, Otto Jespersen kaj maŝintradukado kaj Apertium.
El siglo de las luces
En domo de riĉa vendisto loĝas siaj du kreolaj orfaj gefiloj Carlos kaj Sofía kaj la nevo Esteban. Ili ĝuas la abundon kaj solecon kiam alvenas ĉe ili la revoluciulo Victor Hugues kiu alportas la revolucian idearon. Sofía kaj Esteban foriras kun li, sed ŝi revenos dum Esteban restos por vidi kiel disvolviĝas revolucio.
Agoj de Paŭlo
La Catalogus Claromontanus, kompilita en la 4-a jarcento ĝin inkluzivas inter la kanonaj tekstoj
Varmokondukto
La varmotransigo inter du korpoj aŭ inter diversaj partoj de korpo estas la interŝanĝo de interna energio, kiu estas kombinaĵo de kineta energio kaj potenciala energio de iliaj mikroskopaj eroj: molekuloj, atomoj kaj elektronoj. La termika konduktivo de materialo dependas de ĝia mikroskopa strukturo: en fluido ĝi dependas ĉefe de hazardaj kolizioj de molekuloj; en solido ĝi dependas de la interŝanĝo de liberaj elektronoj (plejparte en metaloj) aŭ de la vibroj de ĝiaj mikroskopaj partikloj (en ne-metalaj materialoj)
Amsterdam-Insulo
Apero en literaturo
La insuloj - kun la najbara insulo Sankta-Paŭlo - estas la scenejo de la romano La infanoj kaj la kapitano Grant de Jules Verne.
El siglo de las luces
Victor Hugues alportas de insulo en insulon kune la liberigan leĝaron kun gilotino. Esteban vidas ke revolucio alportas ankaŭ teroron. Kiam li povos, forlasos tian vivon kaj revenos kun Sofía kaj poste ambaŭ iras al Madrido, kie ili mortiĝas ĉe stratbatalo kontraŭ la franca armeo, kiel en pentraĵo de Goya, nomata La tria de majo en Madrido. Fakte la titoloj de tiaj pentraĵoj utiliĝis por ĉapitrigo de la romanon. Je la fino ŝajnas, ke la vivo eniras en la arto.
UK 2011
Programeroj
Grava okazintaĵo estis la prezentado de la teatraĵo Dek tagoj de kapitano Postnikov laŭ romano de Mikaelo Bronŝtejn fare de la asocio de dramaj artistoj de Serbio Savez Dramskih Umetnika Srbije kun Saŝa Pilipoviĉ en la rolo de Aleksandar Postnikov.
Varmokondukto
Pri la simpligita statika fluo de varmo rilate al la unudirekta kazo, la transdonita varmo inter du surfacoj estas proporcia al la areo perpendikulara al varmofluo, la konduktivo de la materialo kaj la temperaturodiferenco, kaj estas inverse proporcia al ilia interspaco:
Ninon de Lenclos
Biografio
Amaventuron havis Ninon ankaŭ la tagon de sia 77-jariĝo kun la pastro de Châteauneuf. Samepoke ŝi havis aventuron kun la kanoniko Nicolas Gédoyn.
UK 2011
Programo
{| class="wikitable"
Ninon de Lenclos
Biografio
En 1659, en “La coquette vengée” (La venĝita koketulino), ŝi respondis al pluraj atakoj kiuj celis ŝin. Kiel beletristino, ŝi defendis, la eblecon de vivo bona kaj morala en foresto de religia pompo. Tie ŝi skribis kun ia spriteco : “Multe pli da genio estas necesa por amori ol por estri armeojn“ kaj “Ni devus atenti je la valoro de niaj proviantoj, sed ne je tiu de niaj plezuroj : tiuj ĉi devas esti kolektitaj tagon post tago.“
Kelkajn monatojn antaŭ ol forpasi, preskaŭ 90-jara, Ninon de Lenclos prezentigis al si la ĉirkaŭ 13-jaran François Marie Arouet (la estonta Volter), tiam lernanto en la Kolegio Saint-Paul de Parizo. Ŝi testamentis al li 2 000 “livres tournois“ (pundo abolita dum la Franca Revolucio de 1789) egalvalora al 7800 € en la jaro 2008) por ke li povu aĉeti al si librojn. (laŭ noto n° 3 de la franclingva versio de Wikipedia).
UK 2011
Kongresa Rezolucio
de la 96-a Universala Kongreso de Esperanto en Kopenhago
Ninon de Lenclos
Verkaro
De Ninon de Lenclos estas konataj kelkaj skribaĵoj, ĉefe leteroj, el kiuj : Fakte, la unua eldono de tiuj leteroj estis erare atribuita, fare de Gay, al Damours, sed Tchemerzine ree atribuis ilin al la filoj Crébillon. Vidu Gay II, 828. Tchemerzine IV, 197.
El siglo de las luces
La rakonto traktas la ciklan naturon de kontrolo, detruo kaj evoluo dum revolucio. Stile, ĝi enhavas elementojn de ekzistadismo kaj magia realismo, kaj ĝi spegulas la streĉitecon inter Eŭropo kaj Latin-Ameriko trovita en multaj el la aliaj verkoj de Carpentier.
Varmokondukto
kie
Amsterdam-Insulo
Turismo
Unufoje en tri monatoj venas provianta ŝipo (nomata Marion Dufresne 2) el Reunio, ofte kun turistoj kiuj restas dum unu tago.
Sapea lingvo
La Sapea Lingvo estas Arutana-Sapea lingvo parolata de nur 5 homoj en 1977. Ili loĝis laŭ la riveroj Paragua kaj Karuna. La lingvo nun estas morta aŭ preskaŭ morta.
Grundogarolo
La grundogaroloj estas birdoj kiuj apartenas al distinga grupo de la ordo de paserinoj nome genro Podoces de la familio de korvoj en ties etenda signifo aŭ pli preciza de Korvedoj. Ili loĝas altaltitudajn duondezertajn areojn el centra Azio al Mongolio.
Eichenzell
Eichenzell estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Fulda de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Varmokondukto
Procezo de transdono de varmo
Varmo povas esti transdonata per iu ajn el la sekvaj procezoj:
Grundogarolo
La grundogaroloj montras adaptaĵojn al surgrunda vivo kiel longajn, fortajn gambojn adaptita al rapida kurado kaj kapablo saltegi al ŝtonegoj kaj rokoj kun granda viglo. Ties longaj, kurbaj dikaj bekoj estas adaptitaj al grundofosado kaj manĝerplukado.
Kvankam ili kapablas flugi (ili faras tion malofte kaj relative malforte), ili preferas kuri kaj ankaŭ ripozas sur arboj kaj arbustoj. De tiu surgrunda kutimaro devenas la populara nomo "grundogarolo".
Varmokondukto
Procezo de transdono de varmo
Varmokondukto estas maniero interŝanĝi varmon inter solidoj; kiam korpo hejtiĝas, la molekuloj rekte ricevas varmokreskajn vibrojn kaj kolizias kun ĉirkaŭaj aliaj; tiuj siavice faras same kun siaj najbaroj ĝis ĉiuj molekuloj en la korpo estas koncernitaj. Tial, se la ekstremaĵo de metala stango hejtiĝas kun flamo, ĝi prenas iom da tempo ĝis la varmo atingas la alian ekstremaĵon. La varmo ne transdoniĝas tiel facile de ĉiuj korpoj. Tiel nomataj "bonaj konduktantoj de varmo" estas tiaj materialoj, kiuj facile permesas la pason de varmo tra ili. "Malbonaj konduktantoj" aŭ "izolaĵoj" estas tiuj, kiuj kontraŭstaras per granda reziston al la paso de varmo.
Leĝo de Fourier
La varmkondukto aŭ termika kondukto estas difinita per la leĝo de Fourier (matematike formuligita de Jean-Baptiste Biot en 1804 kaj eksperimente konfirmita de Joseph Fourier en 1822 ), kiu establas ke la denso de varmofluo per kondukto en izotropa medio estas proporcia kaj laŭ la kontraŭa direkto al la temperaturogradiento en tiu direkto. La responda vektora formulo estas la sekva:
UK 2011
Kongresa Rezolucio
Ni, la partoprenantoj en la 96-a Universala Kongreso de Esperanto, venintaj al Kopenhago el 66 landoj por komune dialogi pri la iniciato kiun UN lanĉis per la proklamo de Internacia Jaro de la Junularo,
Takeo Doi
Takeo Doi (土居健郎, naskiĝita en 1920 en Tokio, Japanujo) estas fama japana psikologo kaj psikoanalizisto. Doi faris gravan kritikon de la moderna japana socio en sia verko "La anatomio de la dependeco", kiu pritraktis amplekse la kialon kaj la efektojn de japana kultura konduto, amae.
Zemu Glaĉero
Zemu-Glaĉero estas la plej granda glaĉero en la orienta Himalajo. Ĝi estas ĉirkaŭ 26 km longa kaj situas ĉe la bazo de Kanĉenĝango en la Himalaja regiono Sikimo, Barato.
Ninon de Lenclos
Fontoj
Tiu ĉi artikolo fontas esence el la franclingva artikolo de Wikipedia.
UK 2011
Kongresa Rezolucio
rekomendas ke la unuopaj organizaj instancoj kaj sociaj medioj de la Esperantaj movado kaj komunumo aktive strebu al la kreado de taŭgaj kondiĉoj por kontakto, alproksimiĝo kaj kunlaborado inter junuloj kaj aliaĝuloj, ke la anoj de la malsimilaj aĝogrupoj en Esperantujo iĝu pli konsciaj pri la potencialo kiun por intergeneracie kontentigaj rilatoj liveras la esperantisma ideo mem de reciproka respekto kaj ambaŭdirekta bona volo,
alvokas al UEA, TEJO kaj iliaj respektivaj landaj organizoj pliproksimigi tempe kaj geografie siajn kongresojn, same internaciajn kiel landajn kaj regionajn, per kunordigita decidado, al konkretaj paŝoj ĉiunivele por kunagigi esperantistojn rete kaj eksterrete agantajn, same por enmovadigi perretajn lernintojn de la lingvo, kiel por helpi la tradician movadon adaptiĝi al la nuna epoko.
Kopenhago, 30 julio 2011
Varmokondukto
Leĝo de Fourier
kie
Per intergrado de la diferenciala formulo, la varmo, kiu trairas surfacon S per unuo de tempo, estas donita per la integrala formon de la leĝo de Fourier:
kie (en unuoj de SI sistemo):
La supra diferenciala ekvacio, kiam integrita pri homogena materialo de 1-D geometrio inter du ekstramaĵoj en konstantaj temperaturoj, donas la rapidon de varmofluo tiele: kie
Bestoĝardeno Whipsnade
ZSL Whipsnade Zoo (iam konata kiel Whipsnade Wild Animal Park) estas bestoĝardeno kaj safariparko situanta ĉe Whipsnade, ĉe Dunstable en Bedfordshire, Anglio. Ĝi estas unu el du bestoĝardenoj (la aliaj estas la Zoo de Londono en Regent's Park, Londono) kiuj estas posedoj de la Zoological Society of London (ZSL), NRO dediĉata al la tutmonda konservado de animaloj kaj ties habitatoj.
Varmokondukto
Leĝo de Fourier
La leĝo de Fourier estas la bazo por la establo de la ekvacio de varmo:
kie:
Zemu Glaĉero
La Zemu-Glaĉero drenas la orientan flankon de Kanĉenĝango, nome la trian plej altan monton en la mondo. La glaĉero estas la fonto de akvo por pluraj riveroj, ĉar ĝi nutras ilin kiam ĝi fandiĝas. Unu el ili estas la rivero Tista, kiu altiris grandan atenton en la pasintaj lastaj jaroj pro proponita stacio de hidroelektro de 3500 MW. Ĝis nun la registaro de Sikimo povis aranĝi stacion de nur 510 MW el la rivero. Pro la loko de la rivero en sisma areo, la hidroelektraj stacioj estos malfacila parto de la riverprojekto.
Bestoĝardeno Whipsnade
Priskribo
La parko kovras 2.4 km², kaj povas esti lokata el mejloj norde kaj el aero pro la Blanka Leono de Whipsnade, nome granda montetobildo elfosita sur la flanko de Dunstable Downs (parto de la montetoj Ĉiltern) ĉe la ejo de la larĝbuŝa rinocero.
Zemu Glaĉero
Zemu-Glaĉero restas malpli studita kaj kontrolita glaĉero. Studado de cifereca bildaro montras, ke la glaĉero estis malpliiĝanta 27 metrojn ĉiujare inter 1967 kaj 1984. La retiriĝo ne estas tiom amasa pro la granda longo de la glaĉero. Estas dika tavolo de rubo sur la glaĉero, evitante ablacion: estas, tamen, malgrandaj lagoj kiuj estis formitaj sur la surfaco de tiuj rubo-kovritaj sekcioj de la glaĉero.
Bestoĝardeno Whipsnade
Priskribo
Pro ties grando, ene de la parko, vizitantoj povas piediri, uzi la bestoĝardenan busservon, aŭ ŝofori sian propran aŭton inter diversaj animalejoj, aŭ tra la 'Azia' areo kie kelkaj animaloj rajtas vagadi libere. Estas ankaŭ servo de etŝpura fervojo.
ZSL Whipsnade Zoo estas unu el plej grandaj naturkonservaj parkoj de Eŭropo. Ĝi estas hejmo de 2,955 animaloj, multaj el kiuj estas endanĝeritaj en natuto. La majoritato de animaloj estas en taŭge grandaj ejoj; aliaj, kiaj pavoj, la sudamerikaj maraoj kaj la aŭstraliaj valabioj, vagadas libere tra la parko.
Takeo Doi
En 1986 Takeo Doi publikigis alian libron, "La anatomio de Memo", kiu pligrandigas lian antaŭan analizon de la koncepto de amae per pli profunda ekzameno de la tradicia distingo inter honne kaj tatemae.
Doi estas diplomito de la Universitato de Tokio.
Por ampleksa kritiko de lia verko, kiu konsideras la teorion de Doi simple kiel alia vario de nihonjinron, vidu Dale, Peter N. 1986. La mito de la japana unikeco (The Myth of Japanese Uniqueness) Oksfordo, Londono. Nissan Instituto, Croom Helm.pp.116-175
Román Mottl
MOTTL Román [motl] estis rumanuja hungara grakifisto. Li naskiĝis la 13-an de julio 1921 en Oradea kaj mortis la 28-an de februaro 1991 en Oradea.
Biografio
Román Mottl diplomitiĝis en 1945 en la Industriarta Lernejo de Budapeŝto ĉe la Endre Domanovszky, Jenő Haranghy. Inter 1949-80 li instruis en la Popollernejo pri Arto en sia naskiĝurbo.
Martinika Progresisma Partio
La Martinika Progresisma Partio ( "Parti progressiste martiniquais" aŭ "PPM") estas martinika politika partio fondita de Aimé Césaire. Ĝi estas nun prezidata de Serge Letchimy. Ĝi origine estis difinita kiel « kontraŭkoloniisma, demokratia kaj naciisma partio, inspirita de la socialisma ideologio » (art. 3 de ĝiaj statutoj).
Fondiĝo kaj prezido de Aimé Césaire (1958-2005)
La Martinika Progresisma Partio estis fondita la de Aimé Césaire kun kelkaj kompanoj el kiuj Pierre Aliker, Aristide Maugée aŭ Georges Marie-Anne. Du jarojn antaŭe, la 24-an de oktobro 1956, Aimé Césaire sendis al Maurice Thorez, ĝenerala sekretario de la Franca Komunista Partio (PCF) tiutempe, sian eksiĝon el PCF kaj el ties parlamenta frakcio, en la fama Letero al Maurice Thorez.
Okaze de la 3-a kongreso de la partio la 12-an kaj 13-an de aŭgusto 1967, PPM adoptis la aŭtonomisman direkton. En sia malferma parolado, Aimé Césaire deklaris « Tiu nemalhavebla konkero de politika povo fare de la martinika popolo, ni, PPM, ni opinias ke ĝi ne povas okazi per aŭtonomiĝo de Martiniko en la franca tuto... restante en la franca kadro, ni volas povi libere decidi pri tio, kio koncernas unue nin kiel martinikanojn kaj plenumi mem tiujn decidojn... konsekvence ni rekomendas ekde nun la starigon de suverena martinika konsiliĝa Asembleo por iuj limigotaj temoj, kaj de martinika plenuma povo ».
La prezido de Serge Letchimy (ekde 2005)
Okaze de la kongreso de PPM en oktobro 2005, Aimé Césaire kaj Pierre Aliker forlasis la regadon de la partio por nova generacio. Serge Letchimy estis elektita prezidanto de PPM.
PPM, post sia partiĝo en 2006 dis de la Martinika Demokratia Kuniĝo (RDM) de Claude Lise, enhavas nun unu deputiton kaj prezidantan de Regiona Konsilio (Serge Letchimy), unu senatanon (Serge Larcher), 11 departementajn konsilianojn (Jean-Claude Jabol, Patrick Flériag, Johnny Hajjar, Rodolphe Désiré, Raphaël Séminor, Christian Edmond-Mariette, Jean-Claude Ecanvil, Jean-Michel Jean-Baptiste, Félix Ismain, Jocelyn Régina kaj Luc de Grandmaison), 15 regionajn konsilianojn, membrojn de PPM kaj 5 urbestrojn, Raymond Saint-Louis-Augustin (Fort-de-France), Rodolphe Désiré (Le Marin), Louis Crusol (Sainte-Luce), Jean-Claude Ecanvil (Le Carbet) kaj Félix Ismain (Bellefontaine). PPM havas nun kaj 30 sekciojn sur la tuta teritorio de Martiniko.
La, Serge Letchimy estis oficiale elektita prezidanto de la Regiona Konsilio de Martiniko.
La koalicio "Kune, por Nova Martiniko" ( "Ensemble, pour une Martinique nouvelle")
Okaze de la Francaj deputitaj balotoj de 2012, el la 4 kandidatoj de tiu koalicio, nur Serge Letchimy estis reelektita deputito la. Luc-Louison Clémenté, Arnaud René-Corail kaj Louis-Joseph Manscour estis venkitaj de la kandidatoj subtenataj de la alianco MIM/CNCP/PALIMA/MODEMAS/RDM kies gvidanto estas Alfred Marie-Jeanne.
Ideologio
Laŭ artikolo 3 de la statutoj de la partio : « PPM estas kontraŭkoloniisma, demokratia kaj naciisma partio, inspirita de la socialisma ideologio [...] ĝi deziras ekde nun, prepari la martinikan popolon al plenumo de la respondecoj ligitaj al la politikaj, ekonomiaj, socialaj kulturaj decidoj, koncentri siajn klopodojn al la evoluigo de la martinika popolo ». Okaze de sia konsistiga kongreso, li diris en sia parolado « La Martinika Progresisma Partio povus proponi transformon de la transmaraj departementoj en federalajn regionojn. Se ni faras tion, ni estos sukcesintaj kunigi la duoblan deziron resti ligitaj al Francio kaj esti bonaj martinikanoj ».
Eldonaĵoj
La gazeto de PPM, Le Progressiste, estas semajna gazeto eldonita ekde 1959.
Árpád Uszkai
Árpád USZKAI [uskai] estas rumania hungara lokhistoriisto. Li naskiĝis en Carei la 6-an de oktobro 1945.
Kariero
Árpád Uszkai diplomitiĝis pri hungara lingvo kaj literaturo en UBB de Kluĵo (1972). Li instruis en Șilea Nirajului (1972–73), poste en Pir.
Komušín
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1399.
Rybno
Rybno estas vilaĝo en Pollando kiu situacas en Varmio-Mazurio Vojevodio, en Distrikto Działdowo. La vilaĝo estas sidejo de la samnoma komunumo Rybno.
Dum jaroj 1975-1998 la vilaĝo estis en Vojevodio Ciechanowskie.
Gábor Bretz
Gábor Bretz [brec], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bretz Gábor estas hungara operkantisto, basbaritono.
Gábor Bretz naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Gábor Bretz maturiĝis en muzika gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris komercistan diplomon en altlernejo, poste operkantistan diplomon en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt en 2004. Liaj plej gravaj instruistoj estis Erika Sziklay, Albert Antalffy kaj Sándor Sólyom-Nagy. En 2005 li atingis la unuan lokon en kantokonkurso. Li debutis en Teatro alla Scala en 2007. Inter 2011–2012 li estis ĉambela kantisto. Li ricevis premiojn inter 2005-2022. Lia edzino naskis 7 gefilojn.
Minsko
Minsko (Мінск, Минск) estas la ĉefurbo de Belorusio ekde la jaro 1919. Ĝi estas la centro de la minska regiono kaj de distrikto. Tra la urbo pasas gravaj aŭtoŝoseoj kaj fervojoj, ekzistas du flughavenoj. La urbo situas borde de la rivero Svislaĉ.
Nomo
La antikva belorusa nomo estas Менск aŭ Менеск (prononcu: Mjensk, Mjenjesk). La nomo devenas aŭ de legenda heroo Menesko, kiu loĝis tie ĉi kaj defendis la urbon, aŭ de vorto мена (ŝanĝo) - pro interkruciĝo de vojoj tie ĉi estis foiroj, merkatoj, aŭ de rivero Менка (Mjenka).
Kiam Belorusio (tiutempe: Granda Duklando Litova) unuiĝis kun Pola reĝlando, oficiala kaj pli prestiĝa lingvo de la komuna ŝtato iĝis la pola. Tiam oni ŝanĝis la nomon de la urbo al pli kutima por poloj formo Mińsk (Minsk). Jam ekzistis pola urbo Mińsk Mazowiecki, do Minsko nomiĝis pole: Mińsk-Litewski aŭ Mińsk-Białoruski ("minsko litva" aŭ "minsko belorusa"). Poste kiam la teritorio iĝis parto de Rusa imperio, la nomo restis sama en la rusa lingvo: Минск (Minsk). En 1917 rezulte de la rusia revolucio Belorusio ekhavis sendependecon kaj revenigis la nomon Менск. Tamen en 1939 bolŝevika registaro ŝanĝis la nomon je pli simila al la rusa varianto: Мінск, kiu estas oficiala ĝis nun.
Dua mondmilito
Batalo de Minsko aŭ Minska Ofensivo (en la rusa: Минская наступательная операция) estis parto de la dua fazo de la Belorusia Strategia Ofensivo de la Ruĝa Armeo en somero de 1944 dum la Dua Mondmilito, komune konata kiel Operaco Bagration.
Administracia divido
La urbo konsistas el 9 distriktoj:
Transporto
Minsko estas granda trafikcentro. Por transportado de pasaĝeroj servas 8 tramaj itineroj, ĉirkaŭ 70 trolebusaj, pli ol 100 aŭtobusaj, du linioj de metroo kaj multegaj taksioj. La urbo havas kelkajn aŭtobusajn kaj fervojajn staciojn por ligi kun suburboj kaj aliaj enlandaj kaj eksterlandaj urboj, du flughavenoj el kiuj unu estas la Nacia flughaveno Minsko.
Famuloj
En Minsko naskiĝis:
Partneraj rilatoj
La urbo havas amikajn rilatojn interalie kun
Krome la urbodistriktoj Partizan kaj Oktjabr havas partnerajn rilatojn interalie kun
Diane Abbott
Diane Julie ABBOTT [dajan' ĝuli abot] (naskiĝis la 27-an de septembro 1953) estas brita parlamentano por la Brita Laborista Partio en norda Londono (elektodistrikto Hackney North and Stoke Newington).Ŝi estis la unua nigra virino en la Brita Parlamento kiam ŝi estis elektita en 1987.
Minsko
Esperanto en Minsko
En Minsko Adam Jodko propagandis Esperanton.
Wielsbeke
Wielsbeke ( [VI:LSbe:k']) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Tielt.
Sikiana lingvo
La Sikjana Lingvo estas kariba lingvo kiu estis parolata de 33 homoj en Brazilo kaj 15 homoj en Surinamo. Iam ĝi estis parolata ankaŭ en Venezuelo sed tie estas nun verŝajne morta aŭ preskaŭ morta.
Wielsbeke
Ekde 1977 la municipoj Ooigem kaj Sint-Baafs-Vijve apartenas al Wielsbeke, la ĉefa municipo.
Diviciorii Mici
Diviciorii Mici [diviĉorij miĉj] (Kisdevecser) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi nombris 270 loĝantojn (rumanoj), en 1992 134. Ĝia unua skriba mencio estis en 1230. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye). Administre ĝi apartenas al Sânmărtin.
Ferenc Remetei Filep
REMETEI FILEP Ferenc (naskita en Sibio la 11-an de marto 1898 kaj mortinta en Körmend la 3-an de aprilo 1977) estis hungara kuracisto.
Biografio
Ferenc Remetei Filep akiris diplomon de kuracisto en la Universitato de Budapeŝto inter 1917-1922. Li estis kirurgo en 1922-23 en Mezőhegyes, inter 1923-1926 en malsanulejo de Pestújhelyi Kórház, inter 1926-1929 asistanto en la Kirurgia Kliniko de Szeged, inter 1929-1931 privatsanatoria ĉefkuracisto en Gyula. Li estis inter 1931-68 direktoro de la malsanulejo de Körmend. Li publikigis preskaŭ cent studojn. Inter 1958-1964 li estis prezidanto de fakgrupo Nyugatdunántúli Sebész, pli poste ĝia honorprezidanto.
Ernő Kázmér
Kariero
Ernő Kázmér en majo 1920 loksidiĝis en Bratislava, de kie li translokiĝis en 1930 en Jugoslavioon. Li estis kunlaboranto interalie de la semajngazeto A Hét, de revuo Nyugat de Budapeŝto.
21417 Kelleyharris
21417 Kelleyharris estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kelley Harris, finalistino en 2005 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la C. K. McClatchy High School de Sakramento (Kalifornio, Usono).
Printempa Renkontiĝo
La Printempa Renkontiĝo estis ĉiujara Esperanto-renkontiĝo organizata de la Nederlanda Esperanto-Junularo.
Nomo kaj mallongigo
La mallongigo de Printempa Renkontiĝo estas PR. Ĝis 1998, la mallongigo signifis Paska Renkontiĝo. Post 2006, la renkontiĝo estis organizita de teamo ekster NEJ kaj nomiĝis Primitiva Renkontiĝo.
Lokoj
PR ĉiam okazis en Nederlando, ĉiufoje en alia junulargastejo.
William Morris
Li ankaŭ estis verkisto kaj frua fondinto de la socialisma movado en Britio.
Printempa Renkontiĝo
Datoj
Laŭ sia nomo, Printempa Renkontiĝo okazas en... printempo. Praktike NEJ ĝin organizis unue ĉiam dum la semajnfino de Pasko, kaj poste pro samtempeco de IJF dum la semajnfino de Ĉieliro; fine de majo.
William Morris
En 1877 li fondis "La Societon por la Protektado de Antikvaj Konstruaĵoj".
Printempa Renkontiĝo
Programo
...
William Morris
En 1890 li fondis la "Kelmscott Eldonejon" por plibonigi presadon kaj la desegnadon de libroj. Li ankaŭ kreis tre klarajn litertipojn.
Printempa Renkontiĝo
Listo de pasintaj kaj okazontaj PR-oj
Informoj laŭ retpaĝo de NEJ.
William Morris
Morris kaj lia filino estis inter la unuaj socialistoj en Britio kaj laboris rekte kun Marx kaj Engels.
Inter aliaj li verkis News from Nowhere (Novaĵoj de Nenie) – utopia romano pri socialisma socio.
Li ankaŭ estas konata kiel unu el la gravaj pensuloj de la estetikismo. Pri li verkis faman biografion Edward Palmer Thompson.
Irén Ambrus
Irén (aŭ Irene) Ambrus [ambruŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ambrus Irén estis hungara-germana aktoro, operetkantisto. Ŝia origina familia nomo estis Klopfer, ŝia parenco estis Gitta Alpár.
Irén Ambrus naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Londono.
Biografio
Irén Ambrus devenis el juda familio. Ŝi lernis en konservatorio en sia naskiĝurbo, poste ŝi debutis en Operetoteatro (Budapeŝto), baldaŭ en simila teatrejo. En 1925 ŝi estis invitita al Berlino, kie ŝi kantis-aktoris en pluraj teatroj, ankaŭ en filmoj. Ŝi iĝis primadono. Depost kreo de nazia Germanio ŝi tuj rifuĝis al Britio. Ŝi edziniĝis, ŝia edzo helpis la karieron en Britio. Depost la vidviniĝo ŝi plene estis forgesita.
Frelsdorf
Frelsdorf ĝis la 1-a de novembro 2013 estis sendependa administra komunumo en Germanio kaj ekde tiu dato estas parto de pli granda administra komunumo Beverstedt. La loĝloko troviĝas en la distrikto Cuxhaven de la federacia lando Malsupra Saksio. La 31-an de decembro 2005 la tiutempa komunumo havis 734 loĝantojn.
Csömör
Csömör [ĉomor] estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Gödöllő.
Geografio
Csömör situas laŭ flankovojoj, fine de interurba tramo el Budapeŝto. Aŭtoŝoseo M0 inter Budapeŝto preteriras. La komunumo troviĝas inter Budapeŝto kaj urbo Kistarcsa.
Historio
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko, ferepoko, de sarmatoj, avaroj. La unua mencio okazis en 1135. Inter 1541-1686 ĝi apartenis al la Turka Imperio kaj ĝi senhomiĝis. En 1900 la interurba tramo ekfunkciis. En 1985 la vilaĝo estis altrangigita al grandvilaĝo.
Esperanto en dek lecionoj (ruslingva)
Эсперанто въ десять уроковъ (Esperanto en dek lecionoj) - estas ruslingva lernolibro de Esperanto. La lernolibro estas traduko de la franca L'espéranto en dix leçons de Théophile Cart kaj Maurice Pagnier. La tradukinto estas B. Tiliĉejev, kiu ne nur tradukis, sed kongruigis al rusa lingvo. Krom la instruilo en la libro estas aldono verkita de Aleksandr Andrejeviĉ Saĥarov - Ĉefaj trajtoj de lingvo Esperanto kompare al la rusa.
Larche (stacidomo)
Larche estas ne priservata franca stacidomo sur linio -, situanta en  Saint-Pantaléon-de-Larche, apud , en departemento Corrèze, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Coutras - Tulle (621000).
Turkmena grundogarolo
La Turkmena grundogarolo, Pandera grundogarolo aŭ Griza grundogarolo (Podoces panderi) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj kaj genro Podoces, kiu enhavas aliajn tri speciojn kaj kiuj loĝas altaltitudajn duondezertajn areojn el centra Azio al Mongolio.
Tiuj grundogaroloj montras adaptaĵojn al surgrunda vivo kiel longajn, fortajn gambojn adaptita al rapida kurado kaj kapablo saltegi al ŝtonegoj kaj rokoj kun granda viglo. Ties longaj, kurbaj dikaj bekoj estas adaptitaj al grundofosado kaj manĝerplukado.
La Turkmena grundogarolo estas ĝenerale griza sed pli helbruna en suba brusto kaj ventro, dum en supra brusto montras rimarkindan grandan rondoforman nigran makulon. Aliaj nigraj markoj estas en bridostrio el la ankaŭ nigra beko al la ankaŭ nigra okulo, sed ĉirkaŭita helgrize, kaj en vosto.
Kvankam ili kapablas flugi (ili faras tion malofte kaj relative malforte), ili preferas kuri kaj ankaŭ ripozas sur arboj kaj arbustoj.
La Turkmena grundogarolo troviĝas en Kazaĥio, Turkmenio kaj Uzbekio.
Rad
Rad (ankaŭ hungare) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1319. En 1637 abatejo formiĝis, sed en 1705 ĝi translokiĝis. En 1910 loĝis en Rad 440 da homoj, (438 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Rad apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Kráľovský Chlmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Rad rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Rad 561 da homoj, (426 hungaroj, 123 slovakoj, 5 rutenoj kaj aliaj).
14542 Karitskaya
14542 Karitskaya estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Roy A. Tucker elde sia privata Observatorio Goodricke-Pigott, en Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Evgenia Aleksejevna Karickaja (cirile Евгения Алексеевна Карицкая), astronominon ĉe la Astronomia Instituto Ŝternberg de Moskvo kaj fakulinon en la studo de la iksaj. Inter multenombraj plenumadoj, ŝi kontribuis al la kompilo de la Ĝenerala Katalogo de la Variantaj Steloj (Общий каталог переменных звёзд).
Saint-Pey-de-Castets
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Sent Pèir de Castèths - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
21 (nombro)
Dudek unu (21) estas la natura nombro kiu sekvas post 20 kaj antaŭ 22.
Krivij
Krivij estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust, en municipo de Lipĉa.
21 (nombro)
La nombro 21 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
Krivij
48.28611°N, 23.33778°W
21 (nombro)
En matematiko
21 estas:
Krivij
Situo
Krivij situas fine de sakovojo el Lipĉa.
21 (nombro)
Pri la nombro 21
La atomnumero de Skandio.
En multaj landoj la aĝo 21 jaroj estas aĝo de plenaĝeco. Ĝi estas minimuma aĝo por ekzemple povi aĉeti alkoholaĵon, tabakon, por viziti vetludejon, por posedi paf-armilon aŭ partopreni voĉdonon.
En kartludo Dudek unu la celo estas kolekti kartojn kun suma valoro plej proksima al 21.
Unu gineo estas 21 ŝilingoj.
En brazila folkloro la 21 absolute rilatas al virbovo, sed ĉiuj nombroj finitaj per 21 rilatas al kaprino.
La 21an de Junio kaj Decembro tre ofte estas tago de Solstico (tamen la ĝusta dato povas iomete varii).
Cicito
Aliaj prononcoj estas inter Sefardoj: ṣiṣit; inter Aŝkenazoj: tzitzis; inter Jemenanoj (Temani): [ṣiṣith]; kaj inter Samaritanoj: [ṣeṣet].
33274 Beaubingham
33274 Beaubingham estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Beau Taylor Bingham, finaliston de la Regeneron Science Talent Search de 2017 kaj gajninton de la dua rango en la Intel International Science and Engineering Fair de 2016 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Li estis lernanto ĉe la Cascia Hall Preparatory School de Tulsa (Oklahomo).
Anger
Anger (germane "paŝtejo") havas diversajn signifojn:
Görcsöny
Situo
Görcsöny situas sur ebenaĵo kaj sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Szentlőrinc troviĝas 17, Pécs 18, Harkány 19, Siklós 22, Sellye 30 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam ekde la paleolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1247 laŭ tiama hungara ortografio "Gurchen". Dum la mezepoko la vilaĝo akiris la rangon kampurbo kaj en 1345 iĝis kermesejo. Fine de la turka regado la vilaĝo senhomiĝis. Inter 1913-1975 fervojo trafikis ĉi tie inter Pécs-Harkány. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
Famuloj
En Görcsöny naskiĝis Jenő Kiss (aktoro).
Károly Brózik
BRÓZIK Károly [pr. bro:zik] estis hungara instruisto, geografo, verkisto naskiĝinta en Máramarossziget la 9-an de januaro 1849 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de julio 1911.
Kariero
Brózik instruis ekde 1870 en Budapeŝto, poste ekde 1872 en Körmöcbánya, pli poste ekde 1873 denove en Budapeŝto ĝis 1905.
Vigeois (stacidomo)
Vigeois estas franca stacidomo sur linio Les Aubrais-Orléans -, situanta en Vigeois, en departemento Corrèze, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Les Aubrais-Orléans - Montauban-Ville-Bourbon (590000).
Bernay (stacidomo)
Malfermita en 1855 de "Compagnie des chemins de fer de l'Ouest", temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Intercités kaj Normandio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Mantes-la-Jolie - Cherbourg (366000).
22 (nombro)
Dudek du (22) estas la natura nombro kiu sekvas 21 kaj antaŭas 23.
La nombro 22 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
laŭ skribo
Ĉina skribo: 二十二
pri la nombro 22
La atomnumero de Titanio.
En brazila folkloro la 22 absolute rilatas al tigro, sed ĉiuj nombroj finitaj per 22 rilatas al kaprino.
en literaturo
Catch 22 ("Insido n-ro 22") estas fama anglalingva romano de Joseph Heller.
Sânmărtin
Sânmărtin estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
23 (nombro)
Dudek tri (23) estas la natura nombro, kiu sekvas 22 kaj antaŭas 24.
La nombro 23 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
23 estas primo. Ĝi estas la atomnumero de Vanado. Oni ĉine skribas la nombron 23 tiel: 二十三.
En brazila folkloro la 23 absolute rilatas al urso, sed ĉiuj nombroj finitaj per 23 rilatas al kaprino.
Dolné Semerovce
Dolné Semerovce, hungare Alsószemeréd estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Levice. "Dolné kaj "Alsó" signifas: suba.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, ĉefvojo Nové Zámky-Šahy preteriras.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj la komunumo apartenis al la Grandmoravia Regno. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1353 en formo "Zemered". En 1715 la vilaĝanoj en la proksimeco trovis pli defendeblan lokon, tie fondiĝis denove la vilaĝo. En 1910 loĝis tie 509 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Ipolyság, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 499 da homoj, (296 hungaroj, 101 ciganoj, 93 slovakoj).
Famuloj
Károly Viszolajszky estis pastro de la vilaĝo pli ol 5 jardekojn ĝis sia morto.
Brunovce
Brunovce, hungare Brunóc, germane Brunotz [brunoc] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1374 en formo "Barnoch". En 1787 loĝis tie 275 vilaĝanoj en 30 domoj, en 1828 320 vilaĝanoj en 46 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Brunóc 315 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Vágújhely, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Brunovce 558 homoj, (553 slovakoj).
Liso
Liso aŭ Lejo (Leie, Lys) estas rivero, kiu fontas en la franca Lisbourg kaj enfluas en Skeldon ĉe Gent en Belgio. La rivero mezuras 202 km, de kiuj 109 km en Belgio. Okcidente de Kortrejko la rivero formas laŭ 24 km la belg-francan landlimon.
Tradicie Liso estas konata de siaj linaĵoj. La akvo de Liso malriĉas je kalko kaj fero kaj tial tre konvenas por limmarceri la linon. En 1943 la lino-industrio estis tute malpermesata por malpliigi la medi-difektadon.
La parto de Liso inter Deinze kaj Gent estas konata pro sia bela situo, kiu influis multajn pentristojn. (Vidu: Skoloj de Latem).
7543 Priliso
7543 Priliso estas troja asteroido, kiu orbitas en la proksimaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata "Greka Tendaro".
Liso
La lastaj rektigoj kaj plilarĝigoj ebligas ŝipveturadon ĝis 1350 tunojn. La ŝipveturado en la Lisa fluejo cetere estas promociata danke al la kanalo Bossuit-Kortrijk kiu ligas Lison kun Skeldo, la kanalo de Roeselare al Liso kaj la forkonduka kanalo de Liso, kiu kondukas ĝin kun la kanalo de Gento al Ostendo. Pro tiu ĉi konduko la malsupra fluo de Liso ekde Deinze estas sekurigita kontraŭ la profesia ŝipveturado.
7543 Priliso
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la greka heroo Priliso, filo de Hermeso. Inspirita de Atena, li sugestis, ke eblus eniri en Trojon per legna ĉevalo. La ĉarpentisto Epejo estis volontulo por konstrui ĝin. Pli malfrue, Odiseo proklamis, ke si mem havis la ideon.
Liso
En 2005 oni konstatis, ke la fiŝa populacio en Liso spektakle reboniĝas. Troviĝas 19 fiŝspecioj en la rivero.
Flankaj riveroj: Deule, Mandel
Jabarana lingvo
La Jabarana Lingvo estas lingvo, unu el la karibaj lingvoj. Ĝi estis parolata de 20 ... 50 homoj en 1977 en Venezuelo. Nun ĝi estas morta aŭ presksaŭ morta.
Dlouhé stráně
Dlouhé stráně estas monto en Ĉeĥio, kun alteco 1353 m la plej alta monto de Desenská hornatina, de montaro Hrubý Jeseník. La pinto troviĝas 4 km sudoriente de Kouty nad Desnou kaj 5,5 km okcidente de sia patrina montopinto Praděd.
Pumprezerva akvoenergia centralo
Sur la pinto troviĝas supra rezervujo de Pumprezerva akvoenergia centralo Dlouhé stráně de kompanio ČEZ. Temas pri la plej efika akva elektrejo en Ĉeĥio – ties instalita povumo estas 2 × 325 MW.
Alveno
La pinto de Dlouhé stráně estas alirebla aŭ sur ŝoseo de suba rezervujo de la pumprezerva akvoenergia centralo aŭ sur ruĝe markita vojo el Kouty nad Desnou, kiun eblas tre mallongigi per uzo de telfero al Medvědí hora, de kiu la pinto malproksimiĝas netutaj 3 km.
Kutlaŝ
Kutlaŝ estas tre malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust, en municipo de Horinĉovo.
Boris Antonenko-Davidoviĉ
Boris ANTONENKO-DAVIDOVIĈ (ukraine Борис Антоненко-Давидович) (4-a de aŭgusto 1899 – 8-a de majo 1984) estis verkisto, lingvisto, tradukisto kaj spirita patrono de la ukraina intelektularo.
Naskiĝis en urbeto Romni. Ekstudis matematikon en Ĥarkiva Universitato (1917). Partoprenis revolucian movadon pro sendependiĝo de Ukrainio (1918-1919). Daŭrigis lernadon (filologion) en Kijiva Universitato. Membro de diversaj literaturaj unuiĝoj (kune kun Valerian Pidmohilnij, Eŭhen Pluĵnik ka). Batalanto kontraŭ rusigo. Post terura malsatego en Ukrainio foriris al Kazaĥio, kie planis kompili kaj eldoni "Kazaĥan antologion" (ukraine) kaj "Ukrainan antologion" (kazaĥe). 1935 - arestita kiel teroristo pro "intenco detrui sovetian ŝtaton". Post dua aresto estis fakte pravigita nur en 1956. 1957 - revenis al Kievo.
Nur en 1920-aj jaroj li publikigis 14 librojn de rakontoj, noveloj, romanoj. Liaj verkoj estas tradukitaj angle, pole, ruse. Por Ukraina antologio fragmenton de lia verko "Morto" esperantigis Ihor Drul.
Garolo (genro)
La garolo (Garrulus) estas genro de birdoj kiu enhavas la garolojn de la Malnova Mondo, tio estas birdoj de ordo de paserinoj kaj familio de Korvedoj, kiuj konsistas en tri specioj.
La oldulo kaj la maro
La oldulo kaj la maro (en: The Old Man and the Sea) estas novelo de Ernest Hemingway verkita en Kubo en 1951 kaj eldonita en 1952. Ĝi estis la lasta ĉefa fikciaĵo verkita de Hemingway kaj eldonita dum lia vivo. Unu el liaj plej famaj verkoj, en ĝi temas pri maljuniĝanta Kubana fiŝkaptisto kiu luktas kun giganta makajro (Makaira nigricans) (angle: marlin) fore en la Golfa Marfluo. Kvankam ĝi ricevis diversajn beletrajn kritikojn, ĝi notindas en la fikcio de la dudeka jarcento kaj en la kanono de Hemingway, recertigante lian mondvastan beletran elstaron kaj grava por lia elekto por la Premio Nobel de literaturo en 1954.
Metila fenil-acetato
Metila fenil-acetato estas metila estero de la fenilacetata acido, senkolora aŭ flaveca likvaĵo kun forta odoro simila al mielo kaj jasmeno. La substanco nature okazas en brando, kapsiko, kafo, mielo, pipro kaj en vinoj. Industrie, ĝi uzatas kiel gustigilo kaj parfumfabrikado por doni mielan odoron al parfumoj, kosmetikaĵoj kaj nutraĵoj. Ĝi estas malmulte solvebla en akvo sed tre solvebla en organikaj solvantoj.
La oldulo kaj la maro
Fono kaj eldono
La plejmulto da biografoj asertas, ke la jaroj sekvantaj la eldonon de Por Kiu Sonoras la Sonorilo (en: For Whom the Bell Tolls) fare de Hemingway de 1940 ĝis 1952 estis la plej mallumaj en lia beletra kariero. La romanon Trans la Riveron kaj en la Arbojn (en: Across the River and Into the Trees) (1950) kritikistoj preskaŭ unuanime mallaŭdis kiel sinparodion. Evidente, lia partopreno kiel Alianca raportisto en la Dua mondmilito ne fruktis kiel liaj spertoj en la Unua mondmilito (Adiaŭo al Armiloj ~ A Farewell to Arms, 1929) aŭ en la Hispana Enlanda Milito (Por Kiu Sonoras la Sonorilo).
La novelo unue aperis, en sia 26.500-vorta tutaĵo, kiel parto de la numero de la revuo Life je la 1-a de septembro 1952. De tiu numero 5,3 milionoj da ekzempleroj vendiĝis en du tagoj. La plejmulto de la tiama kritikado estis ekstravagance pozitiva, sed strio de malkonsenta kritikado poste elfoniĝis.
Bizare, la titolon oni mispresis sur la kovrilon de frua eldono kiel La Olduloj kaj la Maro.
Inspiro por la karaktero
Kiam Hemingway loĝadis en Kubo komence de 1940 kun sia tria edzino Martha Gellhorn, unu el liaj favorataj ŝatokupoj estis veladi kaj fiŝadi en sia boato, nomita la Pilar. Ĝenerala biografia interkonsento asertas, ke la prototipo por Santiago en La oldulo kaj la maro estis, almenaŭ parte, la kuba fiŝkaptisto Gregorio Fuentes.
Fuentes, kiu naskiĝis en 1897 sur Lanzarote en la Kanariaj Insuloj, transmigris al Kubo, kiam li aĝis ses jarojn, kaj tie renkontis Hemingway-on en 1928. En la 1930-aj jaroj Hemingway dungis lin prizorgi sian boaton. Dum Hemingway loĝis en Kubo, forta amikeco formiĝis inter li kaj Fuentes. Por preskaŭ tridek jaroj Fuentes servis kiel kapitano de la Pilar; tio inkluzivis tempon, dum kiu Hemingway ne loĝis en Kubo. Fuentes, suferante de kancero, mortis en 2002; li aĝis 104 jarojn. Antaŭ sia morto li donacis Pilar-on, la boaton de Hemingway al la registaro de Kubo. Li neniam legis la novelon La oldulo kaj la maro.
Intriga resumo
La oldulo kaj la maro rakontas eposecan batalon inter maljuna, sperta fiŝkaptisto kaj giganta "makajro" (?), onidire la plej granda kaptaĵo de lia vivo.
Malfermas ĝin klarigo ke la fiŝisto, kies nomo estas Santiago (sed kiu eksterdialoge aludiĝas nur kiel la oldulo), elspezadis jam 84 tagojn sen kapti fiŝon. Li verŝajne estas tiel malbonŝanca ke la gepatroj de lia juna metia lernoknabo, Manolin, malpermisis tiun kunveli kun la maljunulo kaj ordonis al li fiŝkaptadi kun pli sukcesaj fiŝistoj. Ankoraŭ dediĉita al la maljuna viro tamen, la knabo vizitadas la domaĉon de Santiago ĉiunokte, port-tirante reen lian fiŝkaptilaron, manĝigante lin, kaj diskutante Usonan basbalon, plej notinde la idolon de Santiago, Joe DiMaggio. Santiago informas Manolin-on, ke la venontan tagon li entreprenos foren en la Golfon por fiŝkapti, memfida ke proksimas fino de lia malbonŝanca periodo.
Tiel je la okdek-kvina tago, Santiago elvelas sola, prenante sian velboaton foren en la Golfon. Li aranĝas siajn fiŝfadenojn kaj antaŭ la tagmezo de la unua tago, granda fiŝo, pri kiu li certas, ke ĝi estas makajro (?), ekprenas la logilon. Nepovante entiri la makajregon, Santiago anstataŭe trovas, ke la fiŝo tiradas lian boaton. Tiamaniere pasas du tagoj kaj du noktoj, dum kiuj la olda viro portadas la streĉon de la fiŝfadeno per sia korpo. Kvankam vundita de la baraktado kaj dolorata, Santiago esprimas kompatan aprecon por sia kontraŭulo, ofte aludante lin frato.
La trian tagon de la penigado, la fiŝo komencas ĉirkaŭiri la velboaton, malkaŝante sian lacecon al la olda viro. Santiago, nun tute elĉerpita kaj preskaŭ en deliro, trovas al forton piktranĉi la makajron per harpuno kaj mortigi ĝin dum unu el ties saltegoj ekster la akvon.