cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Granda Verda Muro por Saharo kaj Sahelo
Granda Verda Muro por Saharo kaj Sahelo (france: Grande Muraille Verte pour le Sahara et le Sahel, angle: The Great Green Wall of the Sahara and the Sahel Initiative, GGWSSI en akronimo) estas pionira afrika iniciato por kontraŭbatali la efikojn de tutmonda klimata ŝanĝo kaj dezertiĝo. La iniciaton gvidas la Afrika Unio.
Celo
Ĝi ankaŭ celas kontribui al la batalo kontraŭ klimata ŝanĝo, kaj plibonigi la nutraĵan sekurecon en Sahelo kaj Saharo.
Komence partoprenis 11 landoj en la programo de la iniciativo Granda Verda Muro por Saharo kaj Sahelo partoprenas pli ol 20 landoj el la sahela-sahara regiono, inkluzive de Alĝerio, Burkino, Benino, Ĉado, Kaboverdo, Ganao, Ĝibutio, Egiptio, Eritreo, Etiopio, Kameruno, Libio, Malio, Maŭritanio, Niĝero, Niĝerio, Senegalo, Somalio, Sudano, Gambio, Tunizio
Historio
Ĉina Verda Muro aŭ la projektoj iniciatitaj de Thomas Sankara en Burkino inter 1983 kaj 1987 funkciis kiel modeloj, kiuj tamen estis detruitaj de la postaj registaroj post lia murdo. Sub la prezidanteco de Olusegun Obasanjo, la Afrika Unio adoptis la projekton.
Ekzistas ankaŭ similecoj kun "Barrage vert" (ar: السّد الأخضر, As-Sadd al-Akhdhar) en Alĝerio kaj la pli malcentra Verdzona Movado (en: Green Belt Movement), kies ĉefa iniciatinto estas nobelpremiito Wangari Maathai.
Nicolaus Episcopius
Nicolaus Episcopius la Maljuna (1501-1564) aŭ Niklaus Bischoff, estis germana humanisto, presisto kaj eldonisto.
Biografio
Nikolao Episkopo (latine episkopo) naskiĝis en 1501 en Rittershofen proksime al Weissenburg en la Malsupra Alzaco. Post metilernado kiel presisto en Mondidier en Bresse (?), li enskribiĝis en la Universitato de Bazelo somere 1518.
Pli malfrue somere 1519 Episkopo li iĝis provleganto por la konata bazela presisto kaj eldonisto Johann Froben, kies filo, Hieronymus Frobenius, li estis amiko. En 1520 li ricevis civitanecon en Bazelo, kaj samjare li ricevis magistrecon kune kun Hieronimo.
En 1529 li edziĝis al la fratino de Hieronimo, Justina Froben. En la sama jaro Episkopo aliĝis al la komunumo de heredantoj, kiuj daŭrigus la butikon de sia bopatro kaj al kiu apartenis lia bofrato kaj Johannes Herwagen la Maljuna ("Officina Frobeniana"). La 16-an de aprilo li estis akceptita kiel presisto en la Gildo de la safrano. Post kiam Herwagen forlasis la preskomunumon en 1531, Nicolaus Episkopo kaj Hieronymus Froben dividis la administradon de la kompanio, kun Episkopo ĉefe respondeca pri la komerca parto. En 1537 li ricevis blazon-ateston (Wappenbrief ) de la imperiestro Karolo la 5-a. En 1542 li fariĝis membro de la geedzeca kortumo kaj poste ekokupis plurajn municipajn oficojn.
Episkopo loĝis en la Domo de la fotelo ("Haus zum Sessel") en Totengässlein (antaŭe la domo de Johannes Froben). Kiel Hieronymus Froben, li estis proksima amiko de Erasmo de Roterdamo, kaj kune kun Hieronymus Froben li funkciis kiel lia jurreprezentanto. Li korespondis kun fakuloj kiel Beatus Rhenanus, Joachim Camerarius la Maljuna, Wolfgang Musculus kaj Joachimus Vadianus.
En 1557 li publikigis presaĵon kune kun Matthias Harscher, kiu ĉiam laboris kun Hieronymus Froben; nur post la morto de la partnero, en 1563, estis ankoraŭ portempa kunlaboro kun Johannes Oporinus. Nikolao Episkopo mortis la 7-an de marto, 1564 pro ftizo. Liaj filoj Nikolao Episkopo la Juna kaj Eŭsebio Episkopo transprenis lian oficon.
La presisto Niklaus Bischoff tradukis sian nomon al Episcopius en la latinaj kuntekstoj, kaj per ĉi tiu nomo li estas konata samkiel liaj sekvaj posteuloj, kiuj produktas librojn. La vera familia nomo tamen restis Bischoff, kaj en germanaj presaĵoj li nomis sin tiel, ekzemple: "per Jeronymus Froben / kaj Niclaus Bischoff" (Georg Agricola: libroj de Vom Bergkwerck XII. Bazelo 1557, sur la fino de la presaĵo).
Andrew Adamson
Andrew Ralph Adamson (naskiĝis la 1-an de decembro 1966) estas novzelanda reĝisoro, kinproduktoro kaj scenaristo vivanta ĉefe en Los-Anĝeleso, kie li faris la animaciajn filmojn, Shrek kaj la sekvaĵon Shrek 2 per kiuj li honoriĝis por Akademia Premio ("Oskaro"). Li estis direktoro, plenuma produktoro kaj scenaristo por la produktado de la filmo La Kronikoj de Narnia: La Leono, la Sorĉistino kaj la Ŝranko en 2005. Krome li interalie laboris pri la filmoj Batman Forever  kaj la sekvaĵo Batman & Robin kiel kontrolisto de vidaj efektoj.
Li estis nomumita membro de la Nov-Zelanda Ordeno de Merito en la Naskiĝtagaj Honoroj de 2006 favore al Elizabeto la 2-a.
Dolby
Dolby Laboratories Inc. (ofte mallongigita al Dolby Labs kaj konata simple kiel Dolby) estas usona kompanio specialigita en bruo-redukto kaj sonkodado/kunpremo de ciferecaj sondosieroj. Dolby licencigas siajn teknologiojn al fabrikantoj de porkonsumaj elektronikaĵoj.
Otar Ĉiladze
Otar Ĉiladze (ოთარ ჭილაძე; naskiĝis la en Signachi (Kaĥeti), mortis la ) estis la frato de Tamaz, kartvela verkisto. Aŭtoro de kantovortumoj anoncitaj en kolektoj Tichis pirpitebi (Argilaj tabuletoj) (1963), Bavŝvi ukravda stumrebis ĉovnit (La infano ludis laŭ peto de gastoj) (1968). La famon li akiris per romana trilogio bazita sur mitologiaj motivoj Gzaze erti kaci midioda (Homo iris voje) (1972 – 1973), la romano kun ambicioj histori-filozofiaj. En la polan lingvon estis tradukitaj liaj versaĵoj en Antologia poezji radzieckiej (Antologio de soveta romano) kaj Antologia poezji gruzińskiej (Antologio de kartvela poezio) (1985).
5683 Bifukumonin
5683 Bifukumonin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la Observatorio Nihondaira, en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka).
Ĝi esti nomita en memoro de la imperiestredzino Fujiwara no Tokushi (1117–1160), tria edzino de la imperiestro Toba sub la titolo Bifukumon-in.
Visiedo
Visiedo [biSJEdo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo.
Geografio
Ĝi estas je 47 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. Laŭ la ŝoseo A-1509 ĝi estas inter Argente okcidente kaj Perales del Alfambra sudoriente. Sudokcidente estas Camañas.
Aktualo
Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Visiedo oni malaltiĝis ĝis nunaj 47 loĝantoj.
Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, la ermitejo, la kastelo ktp.
Carmen Aristegui
María del Carmen Aristegui Flores (* la 18-an de januaro 1964 en Meksikurbo) estas unu el la plej konataj meksikaj ĵurnalistoj kaj novaĵo-anoncistoj en radio kaj televido.
Vivkuro
Sia patro venis al Meksiko kiel infano dum la Hispana Enlanda Milito. Ŝi studis ĉe la Nacia Aŭtonoma Universitato de Meksiko kaj estis ĵurnalisto ekde 1987. En februaro 1999, ŝi naskis filon.
Kariero
Aristegui aperas en diversaj programoj de radio kaj televido. Ekde 2006 ŝi faras intervjuojn en CNN en Español (germana vikipedio) [CNN hispanlingvaj elsendoj] kaj ekde 2013 ŝi verkas kolumnon por la ĉiutaga gazeto Reforma.
En februaro 2011, ŝi publike diskonigis eblan alkoholan dependecon de prezidento Calderón, post kio ŝi malaperis ĉe la elsendejo MVS. Post ĝeneraligita publika protesto, ŝi estis reenpostenigita kelkajn tagojn poste.
En 2012 ŝi fondis la retejon AristeguiNoticias.com. Ŝi altiris internacian atenton en novembro 2014, pro sia esploranta ĵurnalismo kune kun Rafael Cabrera, Irving Huerta, Sebastian Barragán kaj Daniel Lizárraga pri la meksika registaro sub Enrique Peña Nieto, kiun ĝi publikigis sur ĉi tiu retejo kaj ne en la radio aŭ televido. En marto 2015, ŝi, Lizárraga kaj Huerta denove estis eksigitaj de Radio MVS.
Kritiko pri meksikaj amaskomunikiloj
Voces Silenciadas ("Silentigitaj Voĉoj"), dokumenta filmo el la jaro 2009 de Maria del Carmen De Lara pri la persekutado de ĵurnalistoj en Meksiko kaj la rilato inter la meksikaj amaskomunikiloj kaj politikistoj, uzis la foriron de Aristegui de W Radio kiel ĝia deirpunkto. De Lara deklaris publike, ke la kazo Aristegui montris, kiel koncentrita amaskomunikila posedado en Meksiko malpligrandigis la nombron de akcepteblaj opinioj en la amaskomunikiloj de Meksiko.
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas traduko de la samnoma artikolo en la germanlingva vikipedio, listo de aŭtoroj.
Loulle
Loulle (prononcu: "lul") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la komunumaro Champagnole Porte du Haut-Jura, en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Champagnole.
La teritorio havas komunan limon kun.
Geografio
Loulle situas sur la dua altebenaĵo de Ĵuraso.
Demografio
fonto: Insee
Cordesse - Igornay (stacidomo)
Cordesse - Igornay estas fermita franca stacidomo sur linio -, situanta en  Cordesse, apud Igornay, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Cravant-Bazarnes - Dracy-St-Loup (755000).
Kamenné Kosihy
Kamenné Kosihy, hungare Kőkeszi estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojoj. Veľký Krtíš troviĝas 17 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 1135 en formo Kukezeu, sed laŭ alia opinio el 1270 en formo Kezu''. La komunumo en la 14-a jarcento havis preĝejon. La loĝantoj okupiĝis precipe pri bredado. En 1910 loĝis en la vilaĝo 209 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hont, al distrikto de Ipolynyék, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 2001 loĝis en la vilaĝo 362 da homoj, (254 hungaroj, 104 slovakoj).
Kodekso de Leningrado
La Kodekso de Leningrado (Codex Leningradensis, L) estas masoreta teksto hebrelingva, aranĝita sur pergameno kaj datita je la 1008. Krom la biblia teksto ĝi prezentas la vokalajn signojn inventitajn da la masoretoj. En apartaj lokoj ĝi estas ornamita per geometriaj dekoracioj (ekzemple, la teksto de la kanto de Miriam en la Eliro, post la transiro de la Ruĝa Maro, estas aranĝita ondoforme.
La redaktanto, Šemû'ēl ben Ya'ăqōb, deklaras ke mem kopiis en Kairo el originala manuskripto de la masoreta skoliniciatinto 'Ahrōn ben Mōšeh ben 'Āšêr.
Pro ĝia kompleteco, aŭtoritateco kaj facileco de konsultado, la Codex Leningradensis estis fidinda referenco por la kompilado de diversaj hebreaj biblioj, antaŭe manuskriptaj poste presitaj.
La kodekso estas konservita en Nacia Rusia biblioteko en Sankt-Peterburgo (iam Lenigrado, de kie la nomo), katalogita per la siglo "Firkovich B 19 A". La antaŭa posedinto, Abraham Firkovich, akiris la manuskripton en Odesa en 1838, sed ne lasis indikojn pri la pasinto de la kodekso.
En 1935 la manuskripto estis konfidita dum du jaroj al la universitato de Lipsia kie Paŭlo Kahle baziĝis por la tria eldono de la Biblia Hebraica (1937), sur kies modelo poste oni redaktis aliajn hebrejan bibliojn: evidente la Kodekso de Leningrado akceptiĝis kiel Textus Receptus, nome referenca teksto por la sinsekvaj editoraj publikigaĵoj.
Tiu kodekso multege gravas por historio kaj kulturo kaj religio ĉar se la grekaj tekstoj de la Malnova Testamento datas je la tria/kvara/kvina jarcentoj (vidu Codex Sinaiticus, Codex Vaticanus...), tekstoj de hebrelingva biblio datas nur de post la 10-a jarcento.
Giovanni Palatucci
Giovanni PALATUCCI (1909-1945) — itala policano, komisaro de publika sekureco, taskita pri rilatoj kun fremdlandanoj kaj fine kiel anstataŭanta kvestoro (= provinca ĉefpolicano). Dum la faŝista regado li savis kelkmilojn da judoj. Poste lia memoro estis honorita per ora medalo pro civila merito fare la itala ŝtato, kaj nomita “Justulo inter la popoloj” de la israela ŝtato, kaj deklarita “Servisto de Dio” de la Katolika Eklezio.
Historio kaj vivo
Li naskiĝis en urbeto Campagna situanta en suditala regiono Kampanio en 1909. Junule li simpatiis al faŝista partio, prijure magistriĝis en Torino kaj komencis sian polican servon en Fiume (en 2009 — Rijeka), istria urbo (en 2009 — kroata), tiam itala nord-orienta teritorio. Kohere adheranta al katolikismo, pri kiu li jam ricevis apartan scienckulturan formadon en familio, kies membroj fieriĝis pri la pastra kaj episkopa servo de siaj onkloj, kiel rezultis el atestoj dum la proceso por la levo al la “Servisto de Dio”, Giovanni (Johano) havis moralgvidon sia katolika konscio. Tiu volo respekti sian konsciencon avantaĝe de la poksimuloj, riveliĝis kiam en 1939 la Gestapo pretendis la revenigon, al la germana registaro, de okcent da judoj fuĝintaj el teritorioj influataj de germanoj kaj rifuĝintaj en Fiuma (Rijeka) teritorio. Palatucci rezistis kaj, helpate ankaŭ de onklo episkopo Giuseppe Maria Palatucci, sukcesis rifuĝigi la judojn en lokojn malpli minacatajn, kiel en tiu de Abbázia (nun kroata teritorio).
Lia agado por la judoj
Oni kalkulas, helpe ankaŭ de atestoj de supervivintaj judoj, ke la judoj de Giovanni Palatucci savitaj atingas la nombron de 5.000: kaj por tion plufari li rezignis translokiĝi al samofice malpli peza urbo, laŭ propono de la ministerio pri la Internaj Aferoj. Kvankam pri sia vola taskiĝo, pri ĝi li neniam fieriĝis, li ne povis malkaŝe paroli, se ne kun siaj sekretaj kunlaborantoj, najbaraj kaj malnajbaraj, inter kiuj lia onklo Giuseppe Maria episkopo de Campagna, fine ĝi estis malkovrita sed tolerata de la italaj politikistoj. Sed la tolero ĉesis kiam la istria teritorio ekestis milite kontrolita de la germana armeo kaj aparte de la Gestapo. Sed li, por malhelpi la fiagadon de la nova okupanto, detruigis arĥivojn kaj ĉiujn spurojn ebligantajn malkovri la rifuĝejojn de judoj, dum li daŭrigis forfugigi judojn malkovritajn kaj arestotajn, ĝis kiam lian ŝajnduvizaĝa ludo estis senmaskigita kaj, kiel maloservanton de la rasaj italaj leĝoj kaj, plej grave, de la hitleraj leĝoj, la Gestapo, ordone de SSa Kapler, lin arestis kaj tuj enkarcerigis en Triesto la 13-an de septembro (1944) kaj enlagerigis en Dachau la 22-an de oktobro 1944, kie li mortis la 10-an de februaro 1945. Li trideksesjariĝis.
Premiiĝo kaj ekzaltiĝo
Rilate la silentan kaj “publikan” agadon de Palatucci, longatempe oni medie kaj instance silentis. Ekde 1990-aj liaj heroecaj sinteno kaj konduto ekinteresis la publikan opinion. Kaj en 1980 Yad Vashem lin listigis inter la justoloj inter la popoloj. En 1995 la itala registaro lin memorpremiis per ora medalo pro civila merito. En 2000 la roma diocezo ekkestigis proceson por lin eventuale deklarigi Servisto de Dio: kio okazis en 2004 kiam Johano Paŭlo la 2-a lin proklamis martiro de la deduka jarcento. Poste ekprocedis la proceso por eventuala beatigo kaj kaninizo.
Ankaŭ lia onklo Giuseppe Maria, aginta kiel zorganto pri internigitaj judoj en landeto Campana, kie iam estis kreita izolejo por judoj kiu funkciis de 1938 al 1944, estis honorita per ora medalo pro civila merito. Oni kalkulas ke tiu episkopo sukcesis savi ĉirkaŭ mil judojn ilin protektante, interalie, en la fuĝo el la internejo jam minacata de la ĵuse invandanta Gestapo.
Saint-Maurice-des-Noues
Saint-Maurice-des-Noues [proks. pr. : sa moris de nu] estas franca komunumo. Ĝi situas en la regiono Luarlandoj, en la orienta parto de la franca departemento Vendée (Vendeo), en la kantono de La Châtaigneraie (5,5 km norde) kaj arondismento de Fontenay-le-Comte (16 km sude), je ĉirkaŭ 8 km de la departemento Deux-Sèvres. La vilaĝo troviĝas rande de la arbaro de Mervent. Pro neceso distingi la komunumon Saint-Maurice de aliaj samnomaj en Francio, aldoniĝis la artiklo "des" (de) kaj la nomo "Noues", kiu etimologie devenas de la greka aŭ kelta kun signifo "akvo", "fontoj".
Historio
Iama romia vojo estas la plej malnova konata postrestaĵo en Saint-Maurice-des-Noues. En la 4a jarcento, unu el la hispanaj kolonioj invadintaj Gaŭlon instaliĝis en la suda parto. Restas spuroj pri la ĉirkaŭaj muroj de franciskana kordeliera monaĥejo, fondita en 1439 kaj detruita dum la franca Revolucio.
Mineja aktiveco por ekstrakto de karbo ekzistis en Saint-Maurice-des-Noues dum la 19a jarcento kaj komence de la 20a. Traba subtenilo de minejo atestas pri tiu periodo. Tiu 25 metrojn-alta arkitektaĵo estas unika en Francio pro sia betona strukturo. Ĝi superelstaras puton profunda je 208 m kun diametro de 5,30 m.
Demografia evoluo
En la eldono 1900 de la libro "Département de la Vendée" (Parizo : Hachette) de Adolf Joanne, aperas ke la komunumo havis tiam 1122 loĝantojn.
Loka festo
Ekskursa pado "tour du Pays de Mélusine" (Ĉirkaŭiro de la Meluzin-regiono) ebligas belajn promenadojn en kvieta kadro. La rajda kaj pedagogia farmo prizorgata de la geedzoj Ripaud ebligas al turistoj viziti la ĉirkaŭaĵon per kaleŝoj, ĉevaloj kaj poneoj, kaj al lernejanoj malkovri la vivon en kontakto kun la naturo.
Rozalia Lubomirska
Rozalia LUBOMIRSKA (naskiĝis la 16-an de septembro 1768 en Ĉernobilo, mortis la 30-an de junio 1794 en Parizo) – pola princino. Filino de grafo Jan Mikołaj Chodkiewicz, marŝalo kaj estro de Regno Ĵemajtio, kaj de Maria Ludwika Rzewuska, filino de hetman Wacław Piotr Rzewuski.
La 1-an de novembro 1785 nuptis princon Aleksander Lubomirski, kastelestro de Kievo. Post jaro naskis filinon Aleksandra. Kun la infano forveturis al Francio, kie baldaŭ estis akuzita pri kontraŭrevolucia komploto – daŭrigo de kontaktoj kun kortego de la franca reĝino Marie-Antoinette. Pro enhavo de riproĉoj, ĉarmo de la akuzitino kaj ŝia juna aĝo, tiutempa verdikto pri mortpuno per gilotino estis vaste komprenata kiel evidenta pruvo de la bestiigo de la Franca revolucio.
Nobuhide Iwashina
Nobuhide Iwashina (岩科 信秀, n. ) estas japana futbalisto.
Rozalia Lubomirska
Laŭ konata en Lublinio legendo, animo de gilotinita Lubomirska aperas en palaco de la familio Lubomirski - kies gento devenas de la tempo de Mjeŝko la 1-a - en Opole Lubelskie. En parko troviĝanta malantaŭ la palaco ektimiĝis verkisto Adolf Dygasiński.
Nobuhide Iwashina
Li futbalis ĉe Shimizu S-Pulse.
Terpinto
Terpinto, terkapo aŭ terlango estas pinto de tero, kutime alta kaj ofte kun akra falo, kiu etendas al akvejo, kia maro, lago aŭ rivero. La vorto estas ofte uzata kiel sinonimo de elstaraĵo; kaj granda terpinto ofte estas nomata kabo.
Krisztián Cser
Krisztián Cser [kristiAn ĉer], laŭ hungarlingve kutima nomordo Cser Krisztián estas hungara operkantisto, (baso).
Krisztián Cser  naskiĝis la  en Szeged.
Hadoram Shirihai
Hadoram Shirihai (Israelo, 1962) estas israela ornitologo kaj verkisto.
Eŭripilo
Eŭripilo (el la greka Εὐρύπυλος, «larĝa kiraso» aŭ «larĝa pordo» ) estas la nomo de diversaj personoj de la helena mitologio. El tiuj, la plej konataj estis du partoprenantoj en la Troja milito, unu ĉe la aĥaja flanko kaj la alia defendanta la urbon.
Hadoram Shirihai
Scienca kariero
Shirihai implikiĝis en malkovro de kelkaj novaj specioj en Okcidenta Palearkto kaj Israelo. Li verkis pri birda identigado, ĉefe en gazetoj kiaj British Birds and Birding World. Kun David Christie, li kunverkis Macmillan Birder's Guide to European and Middle Eastern birds, inter aliaj verkoj.
Eŭripilo
Eŭripilo, reĝo de Tesalio
Eŭripilo estis reĝo de Tesalio kaj elstara aŭguristo, filo kaj heredinto de Evemono kaj de Opiso, Deipilo aŭ Deitiĥo. Troviĝas diversaj tradiciaj rakontoj pri li, ekzemple kiel heroo de Ormenio kaj Hirio, aŭ reĝo de Kireno, do tre eble temas pri unuiĝo de diversaj mitaj elstaruloj en unu persono.
Hadoram Shirihai
Scienca kariero
Li estas aŭtoro de The Birds of Israel kaj kunaŭtoro de verkoj pri la genro Sylvia.
Eŭripilo
Eŭripilo, reĝo de Tesalio
Laŭ la genealogio de la ormeniaj herooj, oni konsideras lin filo de Hiperoĥo, kaj patro de Ormeno, por tiel rilatigi lin al la fonda mito de la urbo. Kiel heroo en Hirio, oni mencias lin kiel filo de Pozidono kaj Keleno, kaj li aperas en la rakonto pri la vojaĝo de la argonaŭtoj en Libio. . Vidu: Eŭripilo.
Eŭripilo en la Troja milito
Eŭripilo gvidis regimenton de tesalianoj el la urbo Ormenio kaj el aliaj vilaĝoj en la Troja milito, ĉar li estis unu el la svatiĝantoj pri Heleno, kaj promesis helpi ŝian edzon se necese. Li alportis kvardek ŝipojn al la aĥaja armeo, unu el la plej grandaj ŝiparoj de la grekaj princoj. Pro lia kuraĝo dumbatala, oni konsideris Eŭripilon unu el la plej elstaraj herooj en tiu milito, samnivele ol Idomeneo, Diomedo aŭ Ajakso.
Hadoram Shirihai
Scienca kariero
En januaro 2015, estis priskribita nova strigospecio, Strix hadorami, kiu estis nomita laŭ Shirihai fare de D-ro Manuel Schweizer kaj kolegoj.
Eŭripilo
Eŭripilo en la Troja milito
Laŭ Iliado, li estis unu el tiuj, kiuj akceptis la defion dueli kontraŭ Hektoro, sed la lotado eliminis lin. Li venis en helpo de Ajakso, kiam tiu lasta devis retiriĝi el batalo pro vundo kaj laciĝo, kaj mortigis Apisaonon. Sed en tiu interveno li estis vundita en genuo fare de la sagoj de Pariso. La verkaĵo de Homero priskribis tiun eventon ĝuste en la sama libro kiu rakontas la vundon de ĉiuj aĥajaj militestroj kaj ilian retiradon el kombato. Patroklo okupiĝis pri la kuracado de Eŭripilo, situacio kiun tiu lasta profitis por konvinki la junulon partopreni la militon eĉ se Aĥilo rifuzus pli batali. Dumbatale, Eŭripilo venkis almenaŭ kvar kontraŭlojn: la menciitan Apisaonon, Hipsenoron, Melanton kaj Aksionon. Tio evidentigas la eraron de Higeno, kiu menciis ke li nur sukcesis venki unu defendanton de la urbo. Eŭripilo estis ankaŭ unu el la grekoj kiu eniris la urbon ene de la troja ĉevalo.
La malbeno de la brustokiraso
Eŭripilon supervivis la trojan militon, kaj li rivecis brustokirason (aŭ kofron) kiel premion el la disrabado de Trojo. Ĝi apartenis antaŭe al Eneo, kiu forlasis ĝin en sia fuĝo el Trojo. Tamen, plia versio rakontas ke Kasandro lasis la brustokirason je la atingo de la grekoj intence, ĉar ŝi faris malbenon kontraŭ ĉiuj, kiuj malfermos ĝin. Ene de la armaĵo troviĝis bildigon de Dionizo farita de Hefesto, kiu estis donaco de Zeŭso al Dardano, prareĝo de la trojanoj. Do, kiam Eŭripilo malfermis ĝin, li subite freneziĝis. Post iom da tempo, kaj dum provizora resaniĝo de lia menskapablo, li vojaĝis al Delfo serĉante porĉiaman saniĝon. La sacerdotino konsilis lin trovi grupon de personoj plenumantan nekutiman oferadon, setleĝi en la loko kie ili troviĝos kaj lasi tie la skulptaĵon de Dionizo.
De tiam li vagadis laŭ la volo de la ventoj, ĝis kiam li alvenis al la vilaĝo Aroe (la posta Patrae). Tie li vidis personojn oferantajn virgulinon al Triklaria Artemiso, por kompensi la diinon pro la murdo de Kometo kaj Melanipo, kiu profanis ŝian templon. Eŭripilo enkondukis tien la kultadon de Esimneta Dionizo («Dionizo enfermita en kofro») kaj starigis templon dediĉitan al Soterio. La lokanoj nomumis lin siaj estro, ĉar orakolo aŭguris la alvenon de fremdulo kiu portos dian figuron kaj novan kultadon. Post tio, Eŭripilo reakiris sanon kaj la loĝantaro de Patrae ne plu plenumos homan oferadon, kun konsento fare de Artemiso. La tombejo de la heroo troviĝis en la templo de li starigita, kie li ricevis kultadon kiel heroo dum la festivalo de Dionizo. Tiu ĉi ceremonio estis prezidita de naŭ viroj kaj naŭ virinoj elektitaj el la popolo, kaj dum la unua tago de la festo oni solene procesiis kun la kofro.
Eŭripilo, reĝo de Misio
Eŭripilo estis filo de la heraklida Telefo, kaj de la troja princino Astioĥo. Tamen, kelkaj verkistoj konsideris lin edzo, anstataŭ filo, de tiu ĉi lasta virino. Li estis reĝo ĉu de Misio ĉu de Kilikio, kaj unu el la plej elstaraj defendantoj de la urbo, kvankam li alvenis en la militkampon je la deka jaro de sieĝo.
Eŭripilo elstaris kaj pro sia beleco (nur komparebla al tiu, de Memnono) kaj pro sia kuraĝo dumbatala, kiun li certigis per sia partopreno en la milito, kiel estro de misia armeo. Li mortigis multnombrajn oponantojn, inter ili Maĥaonon , Peneleon kaj Nireon  , sed li estis mortigita fare de Neoptolemo. Lia akompanantaro, la ceteoj, sin mortigis post scio de la morto de ilia estro, ĉirkaŭ lia kadavro. .
Pro tio, ke li mortigis Maĥaonon, kuracisto kaj filo de Asklepio, elparoli la nomon Eŭripilo estis malpermesite en la templo de tiu ĉi dio en Pergamo. Ĉi tie oni komencis la ritaron per preĝo al Telefo, sed oni neniel menciis lian filon.
Eŭripilo havis filon nomiĝintan Grino, kiu iĝis reĝo de Misio kaj eponimo de la urbo Gryneion. La troja asteroido 4501 Eŭripilo ricevis sian nomon el ĉi tiu mita persono.
Eŭripilo, reĝo de Koso
Eŭripilo estis reĝo de la insulo Koso. Li estis filo de Pozidono kaj Astipaleo, kaj edziĝis al Klitio, kun kiu li havis tri gefilojn nomiĝintajn Kalciopo, Ĥalkodono kaj Antagoro. Post lia ekspedicio kontraŭ Trojo, Heraklo alvenis en Koso por skapi el stormo sendita de Hero, sed la lokanoj kredis lin pirato kaj atakis lian ŝipon per ŝtonoj. La orgojla filo de Zeŭso reagis per dumnokta atako al Astipaleo, la ĉefurbo de la insulo, dum kiu li mortigis Eŭripilon. Troviĝas senkulpiga versio laŭ kiu Heraklo faris tion en venĝo pro la krimoj, ĉefe ŝtelado, de la reĝo de Koso. Ĥalkodono sukcesis vundi la heroon, sed Zeŭso intervenis kaj savis sian filon el certa morto.
Tamen, laŭ plia versio Heraklo celis ataki la insulon ĉar li ŝatis la princinon Kalciopo, kaj klopodis forrabi ŝin dumnokte. Fakte, tiu ĉi rolulino aperas en la mita rakontaro kiel patrino de Tesalo, la filo de Heraklo.
Eŭripilo, reĝo de Kireno
Tiu ĉi Eŭripilo ankaŭ estis filo de Pozidono, kun la plejado Keleno, kaj havis fraton nomiĝintan Liko. Li estis reĝo de la Feliĉaj insuloj, kvankam alternativaj versioj konsideras lin reĝo de Kireno kaj frato de Eŭrito kaj Likaono. Eŭripilo edziĝis al Steropo, filino de Helioso kaj fratino de Pazifao. Kun ŝi li havis du filojn, nomiĝintajn Likaono kaj Leŭkipo. Tritono prenis la formon de Eŭripilo kiam li renkontis la argonaŭtojn en Libio. Laŭ tiu ĉi versio, li vojaĝis al Libio kaj fondis regnon tie antaŭ la alveno de Kireno, la fama reĝino de tiu urbo, kiun Apolono alportis en tiu regionon dum la regado de Eŭripilo. Ĉar terura leono katastrofis tra la lando, Eŭripilo promesis parton de sia regno al tiu, kiu sukcesos liberigi ĝin el la sovaĝa besto. Kireno plenumis tiun defion, do ŝi ricevis la premion.
Kiam la argonaŭtoj proksimiĝis al Libio, la Argo grundis ĉe la sirtaj sablobenkoj, sed Eŭripilo (aŭ Tritono laŭ lia formo) donis al ili utilajn konsilojn por ekskapi. Tiu rakonto suferis fantastan ornadon fare de postaj verkistoj. Rezulte, oni rakontadis ke Jasono kaj siaj akompanantoj estis forpelita al Lago Tritoniso fare de la norda vento kaj grundis en ĝiaj sablo. Tritono aperis, kaj proponis sian helpon kontraŭ pago de la fama leda tripiedo portata de Jasono. Post interkonsento, Tritono lasis la tripiedon en lia templo, kaj aŭguris ke kiam posteulo de la argonaŭtoj sukcesos forrabi ĝin, la grekoj stablos cent koloniojn ĉe la bordoj de la lago. En klopodo kompensi la senesperon de la argonaŭtoj, Eŭripilo donis magian terbulon al Eŭfemo, kiu ĵetis ĝin en la maron. El ĝi spruĉis mirinda insulo, poste nomata Tero, kie la ekspedicio setlis ĝis la plenumo de la aŭguro, dek sep generaciojn poste.
Kelkaj mitologoj identigas tiun rolulon al la tesalia reĝo samnoma.
Aliaj personoj same nomiĝintaj
Krom ties, de la antaŭe priskribitaj, Eŭripilo ankaŭ estis la nomo de la jenaj personoj de la helena mitologio:
Eŭripilo (Εὐρυπύλης) estis ankaŭ la nomo de du rolulinoj en la mita rakontaro:
Pferdsfeld
Pferdsfeld estas iama vilaĝo en Soonwald, parto de  Hunsruko, en Rejnlando-Palatinato. La vilaĝo estis forlasita ĉirkaŭ la jaro 1980 pro sia proksimeco al la militista flughaveno Pferdsfeld.
Historio
Pferdsfeld estis ekde ĉ. La jaro 700 loĝata. Unua dokumentita mencio estis el la jaro 1295.
Pferdsfeld apartenas hodiaŭ al la urbo Bad Sobernheim. Je la 28a de februaro 1979 la  distriktara registaro  Koblenz malfondis la komunumojn Pferdsfeld kaj Eckweiler.
Oficiale la komunumo Pferdsfeld estis enkomunumigita la 10an de junio 1979 en la urbo Bad Sobernheim.
Pál Palásthy
Pál Palásthy [palAŝti], laŭ hungarlingve kutima nomordo Palásthy Pál estis hungara pastro, episkopo teologo, kanoniko, abato, universitata instruisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis palásti kaj keszihóczi.
Pál Palásthy naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Magyarizsép (nuntempa Nižný Žipov en Slovakio), li mortis la  en Esztergom.
Biografio
Pál Palásthy frekventis gimnazion en Kassa, poste li plulernis en seminario de Pest (urbo), kie li pastriĝis en 1848. Lia unua pastra stacio estis en Sátoraljaújhely, poste li estis seminariestro en Kassa. Inter 1855 kaj 1871 li instruis en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Tiutempe li doktoriĝis en Vieno. En 1861 li estis nomumita universitata dekano, post jardeko kanoniko, en 1878 titulara abato, en 1866 episkopo. En Palást li konstruis lernejon en 1890, kirkon post 8 jaroj.
Provinco Jazdo
La provinco Jazdo - - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Jazd. La provinco kovras areon de kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.
Geografio
La province situas en la centro de la lando. Gravaj urboj krom la province ĉefurbo estas Mehriz, Mejbod, Taft, Ardakan und Bafgh. La teritorio konatas pro siaj tie kultivataj granatoj.
Administra divido
La provinco konsistas el ok distriktoj:
Mickaël Buffaz
Mickaël BUFFAZ (naskiĝis la en Ĝenevo, Svislando) estas franca biciklisto.
Li gaĵnis en 2002 la unutagan kurson Paris-Troyes. Post tiu venko, li subskribis kontrakton de profesiulo ĉe la teamo Jean Delatour. Dum sia unua profesia jaro, li gaĵnis la premion Prix du Moissons. En 2004, lia teamon ŝanĝis ĝian mecenon por R.A.G.T. Semences-MG-Rover. En 2005, li eliris tiun teamon, Professional laŭ anglalingva ordigo de teamoj, por la franca teamo Agritubel, Continental. En 2007, li partoprenas en la franca UCI ProTour teamo Cofidis.
En 2007, li estas 1,74 m alta kaj 64 kg peza (samkiel en 2005).
La klubo de ŝatantoj de Mickaël Buffaz estis kreita en 2006. Ĝi kunigas grandan nombron da membroj kaj organizas sportajn manifestaciojn kaj subtenas Mickaël Buffaz apud la vojoj de Eŭropoj.
Mickaël Buffaz estas fakulo de dromo, kaj pli specife de mez-distanco. Tiu elprovo konkursiĝas dum kvindeko da kilometroj, malantaŭ motorciklo. Tuj post la Giro d'Italia de 2008, kiam li fariĝis la duarange la plej batalema, li daŭris kun la franca ĉampionadoj de mezdistanco en La Roche-sur-Yon, kie li gajnis sian serion da kvalifikoj kaj poste la finalo kiun preskaŭ gajnis David Derepas, malpli ol unu rondiro malantaŭe.
2002
Ĉe la klubo VC Lyon Vaulx-en-Velin :
Markt Neuhodis
Situo
Markt Neuhodis situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo el Kőszeg. Rechnitz troviĝas 5 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. Grafo Németújvár fondis la vilaĝon kaj li venigis aŭstrojn. En 1514 la setlejo iĝis kampurbo, kiun la turkoj detruis kaj senhomigis en 1532. Poste en 1545 kroatoj refondis ĝin. En 1550 kaj en 1650 pestoj okazis, dume en 1621 armeo de Gabrielo Bethlen bruldetruis la komunumon. La loko denove iĝis kampurbo en la 17-a jarcento. En 1910 loĝis tie 962 da homoj, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Kőszeg, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Markt Neuhodis ricevis rangon de foira komunumo en 1973.
Bârsa (rivero)
Bârza [bırza] ( Barca, Burzen(bach)) estas rivero en Transilvanio, kiu proksime de Feldioara enfluas en riveron Olt. Ĝi ekestas per kunfluo de Bârsa Tămașului kaj Bârsa Groșetului. Por distingi ĝin de tiuj kaj aliaj samnomaj riveroj oni foje nomas ĝin Bârsa Mare (= granda Bârza).
Villa Gobernador Gálvez
Villa Gobernador Gálvez estas urbo en la provinco Santa Fe de Argentino. Ĝi laŭ la censo de 2001 havis loĝantojn kaj apartenas al la departamento Rosario, estante parto de la metropola areo de la urbego Rosario. El Villa Gobernador Gálvez devenas la futbalisto Ezequiel Lavezzi, kiu kiel membro de la argentina nacia teamo de futbalo interalie partoprenis en la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo.
Batyr
Batyr aŭ Batiro (1970-1993) estis azia elefanto kiu ŝajne povis uzi grandan kvanton de senchava homa parolado. Vivante en zoo en Kazaĥio, Batyr estis vaste anoncita kiel havanto de vortprovizo de pli ol 20 frazoj. Registrado de Batyr diranta "Batyr estas bona", "Batyr malsatas" kaj uzanta vortojn kiel ekzemple "trinkaĵo" kaj "donas" estis elsendita per kazaĥa ŝtatradio en 1980.
Kiel ĉiuj kazoj de parolado de bestoj, tiuj asertoj estas kondiĉigitaj de la observanto-atendefiko; ili povas esti sensenca formo de imito, kaj estas kondiĉigitaj de elpensaĵo por multaj kialoj.
Biografio
Naskita la 24-an de majo, 1970, li vivis sian tutan vivon en la Karagando-Zoo en Karagando, Kazaĥio. Li mortis en 1993, neniam vidis aŭ aŭdis alian elefanton. Batyr estis la ido de prasovaĝaj hindaj elefantoj (subspecio de la azia elefanto). Batira patrino "Palmo" kaj patro "Dubas" estis prezentitaj al la Almaty Zoo de Kazaĥio de hinda ĉefministro Jawaharlal Nehru.
Batyr, kies nomo estas loturka vortosignifo La Impeta Rajdanto, La Kuraĝa Homo aŭ La Atleto, estis unue konstatita kiel "parolanto" en 1977 kiam zoaj dungitoj rimarkis lian "paroladon", sed li baldaŭ ĝojigis zoo-irantojn per ŝajna peto de akvo kaj regule laŭdante (aŭ, malofte, punante) la zorgistojn. Antaŭ 1979, lia famo kiel la "Parolanta Elefanto" disvastiĝis per diversaj amaskomunikiloj pri liaj kapabloj. La kazo de Batyr ankaŭ estis inkludita en pluraj libroj sur besta konduto, kaj en la konferencartikoloj de pluraj sciencaj konferencoj. Tiuj evoluoj tiris serion da zoovizitantoj, kaj alportis la oferton de interŝanĝo - Batyr por malofta eta ĉimpanzo - de ĉeĥoslovaka cirko; la oferto estis malaprobita fare de la dungitoj de la zoo.
A. N. Pogrebnoj-Aleksandroff, la doktoro de sciencoj kiuj studis la kapablojn de Batyr kaj skribis multajn publikaĵojn pri li, diris pri la elefanto:
Diversaj aŭd-vidaj registradoj estis faritaj dum la studoj de Pogrebnoj-Aleksandroff pri Batyr; kelkaj el tiuj estis transdonitaj al la Moskova Ŝtatuniversitato de Rusio por plia studo.
Batyr mortis en 1993 kiam bestogardistoj hazarde donis al li superdozon de dormigaj medikamentoj.
Postulis Leksikonon
Batyr estas asertitaj kiel havinta vortprovizon de proksimume 20 vortoj en rusaj kaj kazaha lingvoj, kaj kiel imitinta la sonojn de aliaj bestoj, kaj eldirinta mallongajn frazojn (inkluzive de vortoj de homa slango). La listo de la leksikono de la elefanto Batyr estis farita sur la bazo de aŭd-vidaj diskoj, sciencaj esploradoj kaj statistikdatumoj de esplordemandado de la ĉeestintoj rekte aŭdante la elefanton. Individuaj kaj disputeblaj sonoj ne estis kalkulitaj. Ĉio aliaj vortoskribaj en artikoloj de la amaskomunikiloj estis konsiderita fikcio kaj interpreto de rerakontadoj. Ekzemple, la frazo aŭdita de Batyr kiam "akvo" estis anoncita kiel "la elefanto petis trinki".
Hardencourt-Cocherel
Hardencourt-Cocherel estas franca situanta en departemento Eure, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Hardencourtois.
Kolombopoŝto
Kolombopoŝto estas sistemo de transportado de skribaĵoj fare de leterkolomboj. Tia letertransportado jam ekzistis vastskale en antikveco. En plej novaj tempoj ĝi estis unue uzita militcele. Sed dum la 19-a jarcento pli kaj pli da leterkolomblinioj estis starigitaj civilcele. En kelkaj landoj oni eĉ eldonis apartajn kolombopoŝtmarkojn. Post la dua mondmilito kolombopoŝto estis pli kaj pli forpelita de pli modernaj telekomunikiloj.
Antikvece
Unuaj grandskale elprovis la aldomigon de kolombo la sumeroj. Sargono el Akado ekipis ĉiujn siajn mesaĝistojn en Mezopotamio de leterkolomboj, kiuj kaze de atako devis esti liberigitaj. Tiel la regnestro tre rapide estus informita de ia tia evento.
Por transporto de mesaĝoj kolombopoŝto estis uzita unue en antikva Egiptio. Kiel tre rapida rimedo por transportado de mesaĝoj ĝi estis pli kaj pli uzita por militaj, politikaj kaj ekonomiaj celoj. Tiel ekzemple leterkolomboj disvastigis la novaĵo pri la kronado de la faraono Ramseso la 2-a en la jaro 1279 a.K.. Egiptoj kreis tre malpezajn paperojn por sendi kiel eble plej multe da informoj per ĉiu kolombo.
Baldaŭ ankaŭ aliaj civilizoj uzis leterkolombojn, unue Grekio. Pro la geografio de la lando, la leterkolombo estis ideala transportilo. Tie ekzemple atletoj vojaĝante al olimpiaj ludoj kunportis siajn proprajn kolombojn. Kaze de venko, ili ligis parton de la celbendo al la piedo de la kolombo, kiu hejmenflugante anoncis la venkon al la kunloĝantoj de la venkinto. La romia verkisto Ovido, skribis en siaj Metamorfozoj, ke la greko Taŭrosteno tiel anoncis al sia patro kaj sia hejmvilaĝo sur la insulo Aigina sian venkon ĉe la olimpiaj ludoj.
En Romio leterkolomboj havis ĉefe militan signifon. La romia generalo Julio Cezaro transsendigis mesaĝojn pri ribeloj en la konkerita Gaŭlio per propraj mesaĝkolomboj por rapide komandi siajn trupojn. La romia senatano kaj verkisto Plinio la pli maljuna unua raportis detale pri milita uzo de leterkolomboj en sia naturscienca verko Naturalis historia. Li priskribas, kiel Marko Bruto dum la sieĝo de Modena fare de Marko Antonio en la jaro 44 a.K. danke al kolombopoŝto daŭre komunikis kun siaj alianculoj, kiel Aulus Hirtius, kaj tiel kapablis defendi la urbon dum 4 pluaj monatoj. Jam tiam oni ligis la mesaĝojn al la piedoj de la leterkolomboj. Ĉefe dum la 4-a jarcento kolombopoŝto disvolviĝis en Romio, foje la ŝtato posedis ĝis 5.000 leterkolomboj.
Ankaŭ en Ĉinio kaj Hindio leterkolomboj estis uzitaj tre frue por transporti mesaĝojn. Ĉinio starigis tutan poŝtsistemon surbaze de kolombopoŝto.
Mezepoke
Post la disfalo de la okcidentromia imperio kolombopoŝto preskaŭ malaperis en Eŭropo. Nur dum la 12-a kaj 13-a jarcentoj ĝi denove aperis en Eŭropo danke al la kruckavaliroj. En la arabaj landoj leterkolomboj estis daŭre uzitaj por transporti mesaĝojn, ankaŭ dum la krucmilitoj. Kiam ili provis konkeri la urbon Akko la kruckavaliroj sukcesis en la jaro 1191 kapti per leterkolombo transportatan mesaĝon, en kiu sultano Saladino asertis al la loĝantoj, ke post tri tagoj li alvenos kun sia armeo por kunbatali kontraŭ la kruckavaliroj. La kruckavaliroj modifis la mesaĝon kaj liberigis la kolombon. Pro la ricevita mesaĝo, la loĝantoj de Akko, opiniis ke ili devos batali solaj kaj ke Saladino tute ne venos. Jam antaŭ la tri tagoj la kruckavaliroj venkis la urbon, ĉar la senkuraĝigitaj loĝantoj apenaŭ batalis.
En oriento oni uzis kolombopoŝton ne nur por militceloj; ekzistis ŝtataj kolombopoŝtservoj kaj regule flugitaj kolombopoŝtlinioj. Saladino havis sian propran kolombopoŝton, kiu ligis interalie liajn ĉefurbojn Kairo kaj Damasko. Li konstruigis linion de fortikaĵoj, kiuj transsendis mesaĝojn per heliografo, fajro kaj kolomboj, ekzemple la fortikaĵo Ajlun en la nuna Nord-Jordanio proksime de Irbid. Tiel gravaj informoj estis senditaj ene de 12 horoj inter la du urboj. En la 12-a jarcento ankaŭ Nur ad-Din, kalifo de Bagdado starigis propran leterkolombopoŝton.
Same Ĝingis-Ĥano uzis leterkolombojn por transsendi mesaĝojn en Mongolio.
En Eŭropo oni uzis kolombopoŝton ĉefe dum militoj. Ĝi estis kiel antaŭe grava malfacile anstataŭigebla transportilo de mesaĝoj. Ĉefe dum la 80-jara milito oni uzis kolombopoŝton, tiel Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau en la jaro 1573 dum la hispana sieĝo de Harlemo fare de Frederiko de Toledo aŭ dum la sieĝo de Leiden en la jaro 1574. Ekster militoj oni uzis kolombojn nur malofte, ĉefe regnestroj aŭ registaraj oficistoj, foje ili estis komunikilo inter burgoj kaj abatejoj.
Komence de la 19-a jarcento
Pro la pligrandiganta industriiĝo iĝis pli kaj pli grava al la ekonomio ricevi mesaĝojn kiel eble plej rapide. Komence de la 19-a jarcento pluraj aferuloj, ĉefe en Londono kaj Antverpeno ekuzis leterkolombojn. Iuj bankoj tiam eĉ posedis proprajn kursokolombojn. Ankaŭ komercgazetoj, kiel ekzemple la Antverpena komercfolio starigis propran leterkolomboservon. Tamen la porekonomia uzo de leterkolomboj daŭris nur mallonge. Tre baldaŭ, meze de la 19-a jarcento, kolomboj estis anstataŭitaj de la unuaj telegrafoj.
Unu el la plej famaj familioj, kies ekonomicela informservo baziĝis je kolombopoŝto, estis la familio Rothschildidoj. En la jaro 1815 Nathan Mayer Rothschild eksciis la rezulton de la batalo de Waterloo antaŭ la brita ĉefministro danke al siaj leterkolomboj. Li vendis siajn akciojn kaj investantoj kredante, ke li ricevis informojn pri brita malvenko, same vendis siajn akciojn. Post kiam la valoro de akcioj estis malaltegaj, Rothschild kaŝe aĉetis ilin denove, kaj multon gajnis pro la kursoaltiĝo post kiam ĉiuj ricevis la novaĵon pri venko de la britoj.
Ankaŭ kelkaj informservoj uzis leterkolombojn. En la jaro 1850 Paul Julius Reuter fondis la instituton por transporto de telegrafaj depeŝoj en Aachen. Per 40 leterkolomboj li certigis mesaĝtransporton inter Bruselo kaj Aachen, kie ne ekzistis telegrafa ligilo. Temis ĉefe pri borsomesaĝoj, kolektitaj de la agentoj de Reuter en diversaj eŭropaj urboj kaj senditaj al Bruselo. Kun la gravega ŝarĝo kolomboj flugis pli rapide ol trajno reen al Aachen. Dungitoj de Reuter transprenis la mesaĝojn sur la tegmento de la domo en la Pontstrato numero 117 kaj transdonis ilin al la ĉefaj komercejoj. Jam post jaro la telegrafa reto kovris ĉiujn necesajn urbojn kaj Reuter rezignis pri la Aachen-a oficejo. Li translokiĝis al Londono kaj fondis tie en oktobro 1851 la novaĵagentejo Reuters.
Dum la sieĝo de Parizo (1870/71)
La kazo de ligo per kolombopoŝto, la plej konata inter filatelistoj estas la pariza aerostata poŝto. La ligo inter Parizo kaj la neokupita Francio dum la Francia-Prusia Milito funkciis inter la 23-a de septembro 1870 kaj la kapitulaco de Parizo la 22-an de januaro 1871 nur pro lerta kunlaboro inter aerostata poŝto kaj kolombopoŝto.
El Parizo oni suprensendis 55 negvideblajn aerostatojn, kiuj transportis ne nur ĉirkaŭ 2,5 milionoj da leteroj, kies suma pezo estis ĉirkaŭ 10.000 kg, sed ankaŭ 363 leterkolombojn, 238 pasaĝerojn kaj 6 hundojn. La leterkolomboj devis retransporti leterojn el la neokupita Francio al la sieĝita Parizo. Unue oni skribis la mesaĝojn sur maldikegan silkan paperon kaj ligis tiun al la kolombo. Sed tiel leterkolombo povis transporti nur malmultajn mesaĝojn. Unua tia kolombopoŝto okazis la 9-an de oktobro 1870. Ekde la 4-a de novembro 1870 eblis sendi tiel ankaŭ privatajn mesaĝojn. La leterkolomboj ekflugis plej ofte el Tours, kie oni kolektis ĉiujn sendotajn mesaĝojn kaj transskribis ilin sur silkan paperon.
Pro ideo de la fotografisto René Dagron oni povis pligrandigi la nombron de leteroj, kiujn unu kolombo povis transporti: la mesaĝoj kolektitaj en Tours estis presarte mikrofote transmetitaj sur galerthaŭtetojn, tiel ke unu kolombo povis transporti ĝis 40.000 leterojn po maksimume 20 vortojn granda. Je la alvenloko la mesaĝo estis pligrandigita danke al magia lanterno, kopiita de skribisto kaj liverita. Ĝis la kapitulaco de Parizo estis tiel senditaj 2 milionoj da mesaĝoj kiel kolombogramoj (kolombotelegramoj). La kosto de tia kolombogramo estis 50 centimoj por ĉiu vorto. Konservitaj kolombogramoj estas la plej ŝatataj kolektaĵoj inter filatelistoj.
Sed la parizan aerostatan poŝton interesas ne nur la nuntempajn filatelistojn. La granda sukceso de tiu poŝto atentigis jam tiam pri ambaŭ transportiloj, kaj ĝis la fino de la jarcento multaj malfacile atingeblaj regionoj, kiuj ankoraŭ ne estis ligitaj per telegrafretoj, ricevis leterojn danke al leterkolomboj.
Novzelando
Multaj arbohakistoj kaj orserĉistoj venis fine de la 19-a jarcento sur la insulon de la granda barilo (Great-Barrier-Island) norde de Novzelando. Tiun insulon atingis ŝipo kun poŝtaĵoj nur ĉiujn 16 tagojn. La estraro de la nove fondita Montanentrepreno fine mendis leterkolomban ligon kun la ĉefa insulo al la leterkolombbredisto Parkin el Auckland. La unua flugo okazis la 14-an de majo 1897. La sendotaj mesaĝoj estis skribitaj sur maldikega silka papero kaj ligitaj al la piedo de la kolombo. Tiel leterkolombo povis transporti ĝis kvin mesaĝojn, nomitajn foje flimsies.
Ekde la 21-a de aprilo 1898 leterkolomboj flugis ankaŭ de insulo de la Granda Barilo al Auckland, sed ne reen. La birdoj estis transportitaj regule per ŝipo al la insulo por ke daŭre estu sufiĉe da kolomboj.
Piet Mondriaan
Piet MONDRIAAN (naskiĝis la 7-an de marto 1872 en Amersforto, mortis la 1-an de februaro 1944 en New York) estis nederlanda pentristo laboranta plejparte en eksterlando. Piet Mondriaan ĝenerale rigardatas pioniro de la abstrakta arto. Lia verkaro monde famas kaj inspiras multajn arkitektojn kaj praktikantojn de aplikata arto. Li mem nomis sian pentrostilon "neoplastikismo".
Kolombopoŝto
Novzelando
La apartaj poŝtmarkoj portempe atentigis filatelistojn, pro kio la entrepreno ricevis aldonajn enspezojn. Jam baldaŭ estis eldonitaj aliaj kolombopoŝtmarkoj. Fine oni kreis diversvalorajn poŝtmarkojn pro la diversaj tarifoj. Post eldono de pluraj ortangulaj poŝtmarkoj, ekde la jaro 1899 estis fine eldonitaj triangulaj poŝtmarkoj, ruĝaj je 6 pencoj kaj bluaj je 1 ŝilingo. La surskribaĵo de la bluaj triangulaj poŝtmarkoj estis Great Barrier Island / Special Post / One Shilling. Motivo estis fluganta leterkolombo, kiu tenis leteron en sia beko. La aparta formo de la poŝtmarko celis plialtigi la atenton de la filatelistoj.
Piet Mondriaan
Siaj verkojn Mondriaan subskribis per "Mondrian". Lia naskonomo estis Pieter Cornelis MONDRIAAN, sed ĉirkaŭ 1911 li ŝanĝis la antaŭnomon je "Piet".
Kolombopoŝto
Novzelando
En 1899 ekfunkciis alia kolombopoŝtlinio de la Great Barrier Pigeongram Service, kiu ankaŭ eldonis kolombopoŝtmarkojn. La linio ligis la insulon Marotiri (ankaŭ: kupromineja insulo) sur kiu ekde 1898 ekzistis kuprominejoj, al Auckland. Post la ekonomia malsukceso de la kuprentrepreno tiu kolombopoŝtlinio estis baldaŭ forlasita. Post kiam en 1908 instaliĝis la telegrafo sur la insulo, la kolombopoŝto estis haltigita. La 19-an de novembro 1948 okaze de la 50-a datreveno de la kolombopoŝtmarko estis memoriga flugo kaj eldono de memoriga koverto.
Piet Mondriaan
Junaĝo
La patrino de Mondriaan estis malsanema, la patro severe kristanisma kortinstruisto. Pieter havis pli aĝan fratinon Christien (1870-1939) kaj tri pli junajn fratojn, Willem (1874-1945), Louis (1877-1943) kaj Carel (1880-1956). La patro de Mondriaan ŝatis desegni kaj instruis tiun fakon en la lernejo. La pentradon M. lernis ankaŭ de sia onklo Frits, kiu respektinde pentris amatore. In 1889 li finis sian edukiĝon je desegno-instruisto en bazlernejoj. En 1892 li ankaŭ ricevis la diplomon por instrui en mezlernejo.