cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malriĉeco
Difinoj
Unuiĝintaj Nacioj: Fundamente, malriĉeco estas la malkapablo havi ŝancojn kaj oportunojn, rompo de la homa digneco. Tio signifas mankon de baza kapablo partopreni efektive en la socio. Tio signifas nek havi sufiĉe por nutri kaj vestigi familion, sen havi lernejon aŭ malsanulejon kien iri, nek havi grundon sur kiu kultivi la proprajn manĝaĵojn aŭ laboron por akiri la propran vivtenadon, sen havi aliron al kredito. Tio signifas nesekurecon, senpovecon kaj ekskludon de individuoj, familioj kaj komunumoj. Tio signifas vundeblecojn al sufero de violento, kaj ĝi ofte konsistas en vivo en marĝenaj aŭ fragilaj medioj, sen aliro al pura akvo aŭ sanitaraj instalaĵoj.
Kaŭzoj
Laŭ la informo de Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo preparantaj la pintokunveno de Romo de junio 2008, kiu klopodis peti al la riĉaj landoj monsumon por malpliigi la riĉecon kaj malsaton en la mondo, ĉefaj kaŭzoj de malriĉeco estus jenaj:
Statistikaj pritaksoj
Oni povas pritaksi malriĉecon absolute kaj relative. Absoluta malriĉeco estas la nivelo, kiu restas konstanta dum granda tempoperiodo kaj estas same kalkulata en diversaj landoj. Unu ekzemplo de la absoluta malriĉeco estas la elcento da la loĝantaro, kiu manĝas malpli da manĝaĵoj ol bezonataj por satigi la homan korpon (proksimume 2000-2500 kaloriojn tage por plenkreska viro).
La Monda Banko difinas ekstreman malriĉecon kiel vivadon kontraŭ malpli ol unu usona dolaro ĉiutage (kalkulita kiel prokapa enspezo), kaj mezan malriĉecon kiel per vivadon kontraŭ malpli ol du usonaj dolaroj ĉiutage, kaj publikigis jenan pritakson: "en la jaro 2001 1,1 miliardoj da homoj havis konsum-nivelojn sub 1 usona dolaro ĉiutage, kaj 2,7 miliardoj vivis kontraŭ malpli ol 2 usonaj dolaroj ĉiutage. "La proporcio de la loĝantaro en la evoluanta mondo, kiu vivas en ekstrema malriĉeco, malplimultiĝis de 28% en 1990 al 21% en 2001. Konsiderante la periodon inter 1981 kaj 2001, la elcento de la monda loĝantaro, kiu vivis per 1 usona dolaro ĉiutage duoniĝis.
Tamen, la plimulto de tiu ĉi pliboniĝo okazis en la orienta kaj suda Azio. En la orienta Azio, la Monda Banko raportas, ke, "la malriĉeco pokapa ĉe la $2-ĉiutaga nivelo, laŭ pritaksoj, falis ĝis ĉirkaŭ 27%, malplimultiĝinta de 29,5% en 2006, kaj 69% en 1990."
En la sub-sahara Afriko, la MEP pokapa malpligrandiĝis je 14%, kaj ekstrema malriĉeco plimultiĝis de 41% en 1981 al 46% en 2001, pligrandigante la nombron da homoj, kiuj vivas en malriĉeco de 231 milionoj al 318 milionoj.
Oberscheinfeld
Oberscheinfeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Malriĉeco
Statistikaj pritaksoj
Aliaj regionoj malmulte ŝanĝiĝis. Dum la fruaj 1990-aj jaroj, la ŝanĝemaj ekonomioj de la Orienta Eŭropo kaj Centra Azio spertis grandan falon de enspezoj. Malriĉeco pligrandiĝis je 6% ĉe la fino de jardeko, antaŭ ol ĝi komencis denove malgrandiĝi.
Manzanares
Manzanares (Pomarbejoj) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Malriĉeco
Statistikaj pritaksoj
La informoj de la Monda Banko montras, ke la elcento de la loĝantaro, kiu vivas en hejmoj kun konsumado aŭ enspezo pohoma sub la malriĉec-nivelo malpligrandiĝis en ĉiu regiono de la mondo ekde 1999:
Mărtinie
Mărtinie [mərtinie] (hungare: Martiniatelep) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Şugag.
Malriĉeco
Statistikaj pritaksoj
Tamen ekzistas kritikoj kontraŭ tiuj ĉi pritaksoj. Shaohua Chen kaj Martin Ravallion notas, ke kvankam "klara tendenca malplimultiĝo de la homoj, kiuj vivas en absolute malriĉaj kondiĉoj, evidentas, kvankam ĝis okazas kun neegala progreso en diversaj regionoj... la evoluanta mondo ekster Ĉinio kaj Barato spektis malmulte aŭ entute neniom da progreso koncerne reduktadon de la nombro de malriĉuloj." Tamen, se konsideri la fakton, ke la monda loĝantaro plimultiĝis, kaj anstataŭ ol rigardi la tutmondan elcenton, kiu vivas kontraŭ $1 tage, oni konsideras tiun statistikon sen Ĉinio kaj Barato, oni povas vidi, ke tiu elcento malplimultiĝis de 31,35% al 20,70% inter 1981 kaj 2004.
Manzanares
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas manzanareños. La censita populacio en 2010 estis de 19.242 loĝantoj kaj la denseco estas de 40,58 loĝ/km².
Situo
Manzanares estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Manĉa Centro en la centra parto de la provinco de Ciudad Real al oriento, je altitudo de 654 m; je 51 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo kaj je 171 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 474.22 km². La geografiaj koordinatoj estas 38°59′47″N 3°22′23″Ok.
Malriĉeco
Malriĉeco en la mondo
Krom la izolitaj aŭ multnombraj kazoj de malriĉeco ene de ne malriĉaj landoj, tradicie oni kutimos konsideri, ke la plej malriĉaj landoj estas en la tiel nomata Tria Mondo, tio estas Centrameriko, Sudameriko, Orienta Eŭropo, Centra Azio, sudorienta Azio kaj subsahara Afriko, krom precizaj landoj ene de aliaj mondoregionoj.
Manzanares
Ekonomio
Agrikulturo (cerealoj kaj vito) kaj brutobredado. Industrio de produktado de vino kaj fromaĝo. Rura turismo.
Malriĉeco
Malriĉeco en la mondo
Multaj landoj el subsahara Afriko estas en stato de malriĉeco. Tiele Zimbabvo suferas komence de la 21-a jarcento teruran ekonomian krizon kun nedungado de 80 % kaj oficiala inflacio de 160.000 %, kio rezultis en politika krizo kaj elmigrado de ĉirkaŭ 3 milionoj da homoj ekzemple al Sudafriko.
Manzanares
Historio
Ĝi kreiĝis en la 13a jarcento ĉirkaŭ kastelo konstruita de la Ordeno de Kalatravo por sekurigi la teritorion ĵus konkeritan al araboj. Tiu logo tiam gravis por kontrolo de la vojoj de gregotransporto norde-suden. Estas multaj vidindaj konstruaĵoj: kastelo, preĝejoj, urbodomo, tipaj konstruaĵoj ktp.
Malriĉeco
Malriĉeco en la mondo
La linio de malriĉeco aŭ sojlo de malriĉeco estas la nivelo de minimuma enspezo kaj ankaŭ maksimuma en difinita lando, laŭ ties kutimoj, tradicioj kaj kredoj, necesa por akiri taŭgan vivmanieron. En la praktiko, same kiel por la difino de malriĉeco, la oficiala linio de malriĉeco kaj tio kio estas komprenata kiel malriĉeco havas pli altajn nivelojn en la plej disvolvigitaj landoj.
Manzanares
Historio
Dum la Hispana Milito de Sendependigo komence de la 19a jarcento kontraŭ la armeo de Napoleono okazis diversaj okazintaĵoj en la vilaĝo kaj ĉirkaŭaĵoj. Nune la urbo moderniĝas: estas fervojo kaj aŭtoŝoseoj.
Norah Borges
Norah BORGES, pseŭdonimo de Leonor Fanny Borges Acevedo (Bonaero, 4a de marto 1901 - 20a de julio 1998), estis argentina plastika artisto kaj arto-kritikisto, fratino de la fama verkisto Jorge Luis Borges, apartenanta al la Grupo de Florida.
Malriĉeco
Trajtoj
La efikoj de malriĉeco povas esti ankaŭ kaŭzoj kiel oni listigas malsupre, tiel kreante "ciklon de malriĉeco" kiu povas funkcii sur multaj niveloj, nome individuaj, lokaj, landaj kaj tutmondaj.
Norah Borges
Biografio
Ŝi translokiĝis kun sia familio en 1912 al Svisio por trakti la iompostioman blindiĝon de la patro, nome la advokato Jorge Guillermo Borges. Ŝi studis en la École des Beaux-Arts de Ĝenevo kun la klasikisma skulptisto Maurice Sarkisoff kaj kun Arnaldo Bossi en Lugano, proksime de germanaj ekspresionistoj ekzilitaj, kiel Ernst Kirchner; kun Bossi ŝi lernis la teknikon de la ksilografio kaj la estetikon de la ekspresionismo, laŭ ŝi mem deklaris en raporto de 1940 en la revuo Atlántida. En Svisio ŝi verkis kaj ilustris sian unuan poezian libron, nome Notas lejanas (1915). La estado en Eŭropo plilongiĝis pro la Unua Mondmilito ĝia 4 jaroj. Post veturi tra Provenco, ili venis en Hispanion, kie ŝi ampleksigis studojn kaj partoprenis en avangardoj. Ili vizitas unue Barcelonon kaj poste, en 1919, Palma de Mallorca, kie Norah studis kun Sven Westman; tie la gefratoj Borges kunlaboris en la revuo Baleares; poste Sevilon, kie ili aliĝis al la avangardo de la Ultraismo; ŝi publikigis en Grecia, Ultra, Tableros kaj Reflector, same kiel, en 1920, la projekton de kovrilpaĝon por El jardín del centauro, poezia libro de Adriano del Valle; ili vizitas Granadon kaj fine Madridon, kie Norah studis kun la pentristo Julio Romero de Torres. Tie ŝi amikiĝis kun Juan Ramón Jiménez, kelkajn kies poeziaĵojn ŝi ilustris, kaj kiu dediĉis al ŝi unu de la lirikaj portretoj de sia libro Españoles de tres mundos. Ili poste revenis al Palma de Mallorca en junio 1920.
Malriĉeco
Sano
Preskaŭ 90% de patrina mortindico dum nasko okazas en Azio kaj sub-Sahara Afriko, kompare kun malpli ol 1% en la disvolvigita mondo. Tiuj kiuj vivas en malriĉeco montris ankaŭ multe pli grandan verŝajnecon havi aŭ ricevi malkapablon en sia vivodaŭro. Infektaj malsanoj kiaj malario kaj tuberkulozo povas daŭrigi malriĉecon devojigante la rimedojn por sano kaj disvastigo de ekonomio el investado kaj el produktiveco; malario malpliigas la kreskon de la MEP je ĉirkaŭ 1.3% en kelkaj disvolvigitaj landoj kaj Aidoso malpliigas la afrikan kreskon je ĉirkaŭ 0.3–1.5% ĉiujare.
Norah Borges
Biografio
En marto 1921 ili revenis al Bonaero. Kiel naivisma pentristino, Norah ligiĝis al la literatura avangardo formita de la Grupo de Florida; el Prisma ŝi ekdisvastigis la Ultraismon en Argentino, sed poste ŝi ekuzis la influon de la Kubismo kiun ŝi ekasimilis ĉe siaj francaj kontaktoj en Hispanio en siaj ilustraĵoj por revuoj kiel Mural, Proa o Martín Fierro, rekuperante la bildojn de balustroj kaj potmebloj de la bonaeraj domoj kiel tiuj de la unua eldono de Fervor de Buenos Aires (1923), poezia libro de lia frato Jorge Luis.
Malriĉeco
Sano
Oni pruvis, ke malriĉeco malhelpas la kognan funkcion. Unu maniero en kiu tio povas okazi estas ke la financaj priokupoj metas pezegan ŝarĝon sur la propraj mensaj resursoj tiel ke ili ne estas plu disponeblaj por solvi komplikajn problemojn. La reduktita kapablo por problemsolvado povas konduki al malbonaj decidoj kaj plua daŭrigo de malriĉeco. Oni indikis multajn aliajn vojojn el malriĉeco al malhelpo de kognaj kapabloj, el malsufiĉa nutrado kaj media poluado ĝis la efikoj de la streso sur la idozorga konduto, ĉiuj el kiuj kondukas al malbonega psikologia disvolvigo. Neŭrosciencistoj estis dokumentinta la efikon de malriĉeco sur la cerbostrukturo kaj ties funkciadon tra la tuta vivodaŭro.
Infektaj malsanoj plue ruinigas la vivojn de la malriĉuloj tra la tuta mondo. Ĉirkaŭ 36.8 milionoj da personoj estas vivanta suferantoj pro HIV/AIDS, kun mortoj en 2017. Ĉiujare estas 350–500 milionoj da kazoj de malario, kun 1 miliono da mortoj: por Afriko oni ĉirkaŭkalkulas 90 procenton de malariaj mortoj kaj por afrikaj infanoj oni ĉirkaŭkalkulas 80 procenton de malariaj viktimoj tutmonde.
Norah Borges
Biografio
En 1923 la franca surrealisma revuo Manomètre de Lyon kaj en 1924 Martín Fierro publikigis siajn pentraĵojn. En 1926 ŝi ekspoziciis 75 artaĵojn (oleaĵoj, ksilografioj, desegnoj, akvareloj kaj tapiŝoj) en la Asocio Amigos del Arte (artamikoj). Ŝi edziniĝis en 1928 al Guillermo de Torre, hispana verkisto kaj kritikisto, studulo de la movado ultraisma kaj granda fakulo pri la artaj kaj literaturaj avangardoj, kiun ŝi estiskonita en Hispanio kiam ŝi apenaŭ estis 19jaraĝa; kun li ŝi havis du filojn.
Tribiano
Tribiano estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la metropola urbo Milano de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Paullo, Mediglia, Mulazzano (LO), Colturano kaj Dresano.
Norah Borges
Biografio
En la Dua Mondmilito ŝi partoprenis en asocio feminisma kontraŭfaŝisma kun Cora Ratto de Sadosky, Ana Rosa Schlieper de Martínez Guerrero, María Rosa Oliver, Annemarie Heinrich, Mimí Langer, Raquel Forner kaj la poetino Silvina Ocampo. Norah ilustris la eldonon de sia Cuaderno San Martín, same kiel antaŭe ĉe Luna de enfrente kaj Fervor de Buenos Aires kaj la librojn Las invitadas (1961) kaj Autobiografía de Irene (1962) de Silvina Ocampo.
Sxi igxis artokritikistino en Anales de Buenos Aires sub la pseŭdonimo Manuel Pinedo. Ŝi esploris pri gravuraĵo kaj pentris praktike ĝis sia morto, kvankam ŝi donacis verkaron kaj ne zorgis por realigo de regulaj ekspozicioj.
En 1942 oni publikigis en Argentino eldonon de Platero kaj mi de Juan Ramón Jiménez kun ilustraĵoj kaj bildoj de Norah, kaj ŝi laboris kiel grafika artisto en aliaj libroj de la hispanoj elmigrintoj en Argentino kiel Ramón Gómez de la Serna, Rafael Alberti kaj León Felipe. Ilustris ne nur tiujn de sia frato, sed ankaŭ tiujn de aliaj argentinaj verkistoj kiel Silvina kaj Victoria Ocampo, Adolfo Bioy Casares, Norah Lange kaj Julio Cortázar. Ŝi desegnis ankaŭ la scenografion de teatraĵo de Federico García Lorca. Estas studota ŝia amikeco kun Maruja Mallo kaj Xul Solar.
Daniela Hantuchová
Daniela Hantuchová [hantuĥovA] (n. Poprad, 23-a de aprilo 1983) estas slovaka tenisistino.
Malriĉeco
Sano
Malriĉuloj plej verŝajne suferas gravegajn malsanojn pro manko de sanservoj, kaj pro vivado en ne kontentigaj kondiĉoj. Inter malriĉuloj, junulinoj tendencas suferegi eĉ plie pro seksa diskriminacio. Ekonomia stabileco estas fundamenta en malriĉa familio; male ili eniras en senfina buklo de negativa enspezo klopodante la traktadon de malsanoj. Ofte venas fojo kiam persono de malriĉa familio malsaniĝas ĝis la punkto ke la aliaj familianoj devas zorgi pri la malsanulo kaj plie malriĉiĝas pro limigita aliro al sansistemo kaj manko de sansistema asekurado. La zorgantaj familianoj ofte devas ĉesigi sian enspezeblon aŭ sian pluigon de edukado (kio malhelpos postan enspezeblon) por zorgi la malsanan familimembron. Estas multe pli granda kosto por malriĉulo kiu klopodas zorgi iun malsanon kompare kun iu ajn kiu disponas de financa stabileco.
Malsanoj de malriĉeco (konataj ankaŭ kiel malriĉecrilataj malsanoj) estas malsanoj kiuj estas pli hegemoniaj en populacio j de malaltaj enspezoj. Tiu koncepto inkludas infekto-malsanojn, same kiel malsanojn kiuj estas rilataj al malsufiĉa nutrado kaj al maltaŭgaj sankutimoj. Malriĉeco estas unu el la ĉefaj sociaj determinantoj de sano. La "World Health Report" (Raporto de monda sano) de 2002 asertis, ke malsanoj de malriĉeco atingas ĉirkaŭ 45% el la malsanoj de landoj kun alta proporcio de malriĉeco kiuj estas preventeblaj aŭ trakteblaj per ekzistantaj intervenoj. Malsanoj de malriĉeco estas ofte faktoroj de mortindico kaj ĉiea kun malsufiĉa nutrado.
Malsato
Plialtiĝoj en la kostoj de vivtenado faras ke malriĉuloj estas malhelpataj akiri aĵojn. Malriĉuloj elspezas pli grandajn partojn de siaj buĝetoj por akiri manĝaĵojn ol riĉuloj, kiuj evidente elspezas ankaŭ por akiri varojn kaj servojn ne akireblaj de malriĉuloj. Kiel rezulto, malriĉuloj kaj tiuj kiuj estas preskaŭ je la sojlo de la malriĉeco povas esti partikulare vundeblaj pro plialtiĝoj en la manĝoprezoj. Por ekzemplo, fine de 2007 plialtiĝoj en la prezo de greno kondukis en 2007 kaj 2008 al tumultoj pro manĝakiro en kelkaj landoj. La Monda Banko avertis, ke 100 milionoj da personoj estas je risko de pli forta falo en malriĉecon. Minacoj al manĝoliverado povas esti okazigita ankaŭ pro sekego kaj akvokrizo. Intensa agrikulturo ofte kondukas al infera rondo de elĉerpigo de grundofekundeco kaj falo de la agrikulturaj rikoltoj. Proksimume 40% el la agrikultura tero de la tuta mondo estas akre degradita. En Afriko, se la nuntempaj tendencoj de grundodegradado pluas, la kontinento povus esti kapabla nutri nur 25% de sia loĝantaro ĉirkaŭ 2025, laŭ la Instituto por Naturaj Resursoj en Afriko de la Universitato de Unuiĝintaj Nacioj kun sidejo en Ganao. Ĉiujare preskaŭ 11 milionoj da infanoj kiuj vivas en malriĉeco mortas antaŭ sia kvina naskiĝtago. 1.02 mil milionoj da personoj enlitiĝas malsate ĉiun nokton.
Laŭ la Tutmonda indikilo pri malsatego, Sub-Sahara Afriko havis la plej altan infanan nesufiĉan nutrindicon el la tutmondaj mondoregionoj en la periodo 2001–2006.
Thomas Wimmer
Thomas Wimmer (naskita la en Siglfing ĉe Erding, mortinta la  en München) estis germana politikisto el la partio SPD. Inter 1948 kaj 1960 li estis ĉef-urbestro de München.En la bavara dialekto li estis familiare nomata Wimmer-Dammerl (Dammerl = Tomaso).
Malriĉeco
Malsato
Kiel parto de la Celoj por Daŭripova Evoluigo la tutmonda komunumo faras la eliminadon de malsatego kaj de malsufiĉa nutrado prioritato por la venontaj jaroj. Kvankam la Celo 2a de la CDE-oj intencas atingi tiun celon ĉirkaŭ 2030 nombraj iniciatoj intencas atingi tiun celon 5 jarojn plie frue, ĉirkaŭ 2025:
Thomas Wimmer
Wimmer estis filo de forĝisto kaj servistino kaj lernis la metion de lignaĵisto. Post metilerna migrado en Germanio, Svislando kaj Italio li laboris en meblo-fabriko en Munkeno. Li aktivis en sindikata laboro kaj en 1909 membriĝis en la socialdemokrata partio. Post la unua mondmilito li laboris en la labor-ofico de Munkeno; ekde 1919 li estis prezidanto de la munkena sekcio de la socialdemokrata partio. Inter 1924 kaj 1933 li estis honor-ofica ano de la urba konsilio.
Malriĉeco
Edukado
Esplorado trovis ke estas alta risko de eduka malsukceso por infanoj kiuj devenas el malalt-enspezaj familiaj cirkonstancoj. Tio estas ofte procezo kiu startas en la bazlernejo por kelkaj malpli fortunhavaj infanoj. Instruado en la usona eduksistemo, same kiel ĉe plej aliaj landoj, tendencas esti adresita al tiuj studentoj kiuj devenas el pli avantaĝaj fonoj. Kiel rezulto, malriĉaj infanoj estas je pli alta risko ol avantaĝaj infanoj por restado en sia grado, speciale al malprofitaj foriroj dum lernejaj horoj kaj eĉ por ne kompletigi sian postan edukadon. Avantaĝo produktas avantaĝon, kaj male. Estas certe multaj klarigoj pri kial studentoj tendencas forfali el la lerneja sistemo. Unu el ili estas la kondiĉoj en kiu ili lernas en la lernejo. Lernejoj de areoj frapataj per malriĉeco havas kondiĉojn kiuj malhelpas la aliron de infanoj al lernado en sekura medio. Esploristoj disvolvigis nomon por areoj kiaj tiuj: urba militzono estas malriĉa, krim-hegemonia distrikto en kiu deteriorataj, violentaj, eĉ militecaj kaj subfinancataj, tre neefikaj lernejoj kondukas al malsupraj akademiaj rezultoj, kiel neregula ĉiutaga partopreno kaj malorda aŭ neplenumanta klasĉambra konduto. Pro malriĉeco, "Studentoj el malalt-enspezaj familioj estas 2.4 fojojn pli verŝajne forfalantaj el lerneja sistemo ol studentoj de mezklasa deveno, kaj ĉirkaŭ 10 fojojn pli verŝajne forfalantaj ol kolegoj de alt-enspezaj familioj".
Thomas Wimmer
Unu tagon post la nazia potencopreno en Germanio la nazioj arestis Wimmer. Post sia liberiĝo li perdis sian postenon kiel oficisto kaj laboris kiel konstruisto kaj lignaĵisto. Post la atenco de la 20-a de julio 1944 li devis pasigi ses semajnojn en la koncentrejo Dachau.
Malriĉeco
Edukado
Por infanoj kun malaltaj resursoj, la riskofaktoroj estas similaj al aliaj kiel indicoj de junula krimeco, pli altaj niveloj de junulina gravedeco, kaj la ekonomia dependo el iliaj malalt-enspeza(j) (ge)patro(j). Familioj kaj socio kiuj suferas malaltajn nivelojn de investado en la edukado kaj disvolvigo de malplej fortunhavaj infanoj rezultas en malpli favoraj rezultoj por la infanoj kiuj suferas vivon de patra sendungado kaj malaltaj salajro. Pli altaj proporcioj de frua infanzorgado kun ĉiuj konektitaj riskoj al familio, sano kaj bonfarto estas gravaj aferoj frontotaj ekde edukado en antaŭlernejo al altlernejo kaj identigeblaj kiel markantaj direkton en la vivo.
Dezső Garda
GARDA Dezső d-ro estas rumanuja hungara instruisto pri historio, lokhistoriisto, politikisto naskiĝinta en Kluĵo la 26-an de aŭgusto 1948.
Kariero
Post la fino de la fako pri historio en la Universitato Babeş-Bolyai li instruis en Remetea ĝis 1978 kaj poste en Gheorgheni. Ekde 1997 li estas universitata docento, ekde 1996 deputito de parlamento de Rumanujo.
Malriĉeco
Edukado
Malriĉeco ofte draste tuŝas la sukceson de infanoj en la lernejo. La infanaj "hejmtaskoj, preferoj, kutimoj" devas kongrui kun la mondo kaj kiam toi ne okazas, studentoj estas en malavantaĝa situacion en la lernejo kaj, plej grave, en la klasĉambro mem. Tiel, onii povas certige aserti, ke infanoj kiuj vivas je aŭ sub nivelo de malriĉeco havos multe malpli da sukceso eduka ol infanoj kiuj vivas super la nivelo de malriĉeco. Malriĉaj infanoj havas multe pli malgrandan sanzorgadon kaj tio eventuale rezultas en multaj forestoj el la akademia lernojaro. Aldone, malriĉaj infanoj estas multe pli verŝajne suferontaj pro malsato, laceco, iritemo, kapdoloroj, orelinfektoj, gripo kaj malvarmumo. Tiuj malsanoj povus eventuale malpliigi la fokuseblon kaj koncentriĝon de infano aŭ studento.
Malprofitaj elspezokutimoj signifas, ke la malriĉuloj tipe elspezas ĉirkaŭ 2 procenton de sia enspezo en la edukado de siaj infanoj sed pli grandajn procentojn en alkoholo kaj tabako (por ekzemplo, 6 procento en Indonezio kaj 8 procento en Meksiko).
Socia sekso
Ĝenerale, la interagado de sekso en la socio kun malriĉeco kaj la loko tendencas funkcii malavantaĝe por knabinoj en pli malriĉaj landoj kun pli malaltaj finkompletigaj proporcioj kaj sociaj esperoj ke ili edziniĝu frue, kaj malavantaĝe por knaboj kun pli altaj finkompletigaj proporcioj sed sociaj esperoj ke ili eniru en la laborforto frue. Je la nivelo de elementa edukado, plej landoj kun finkompletigaj proporcioj sub 60% montras seksan malegalecon je la kosto de knabinoj, partikulare malriĉaj kaj ruraj knabinoj. En Maŭritanio, la stabila indico de seksa egaleco estas de 0.86 averaĝe, sed nur de 0.63 por la plej malriĉaj 20%, dum estas egaleco inter la plej riĉaj 20%. En landoj kun finkompletigaj indicoj inter 60% kaj 80%, la seksa malegaleco estas ĝenerale pli malgranda, sed la malegaleco koste de la malriĉaj knabinoj estas speciale markita en Kameruno, Niĝerio kaj Jemeno. Esceptoj en la mala direkto estas observataj en landoj kun brutobredaj ekonomioj kiuj dependas el la laboro de la knaboj, kiel en Svazilando, Lesoto kaj Namibio.
Ŝirmejo
Oni argumentas, ke la geografia koncentrigo de malriĉeco estas faktoro kiu plifortigas la malriĉecon. La hipotezo de William J. Wilson pri "koncentrigo kaj izoligo" asertas, ke la ekonomiaj malfacilaĵoj de la tre malriĉaj afrik-usonanoj estas komponitaj de la fakto ke kiam la pli bonstataj afrik-usonanoj translokiĝas, la pli malriĉaj estas pli kaj pli pli koncentritaj, kaj havas nur aliajn tre malriĉajn najbarojn. Tiu koncentriĝo okazigas sociajn izoligon, Wilson sugestas, ĉar la tre malriĉaj estas tiam izolitaj el aliro al la laborpostenaj retoj, rolmodeloj, institucioj kaj aliaj konektoj kiuj povus helpi ili eliri el la malriĉeco. Burĝigo gentrification signifas konverti malnovan kvartalon en pli alloga areo por pli riĉaj loĝantoj, per rimedoj kiel ekzemple remodelanta domojn. Tamen, domposedantoj tiam multe pliigas la aĉetprezojn kaj ankaŭ la lupagojn de fakte ĉiuj nemoveblaĵojn, ne nur la ĵus novigitaj; la malriĉuloj ne povas pagi tiujn altajn lupagojn, kaj multaj devas forlasi siajn kvartalojn por trovi disponeblajn loĝejareojn, disigite de iliaj komunumoj. Tamen, la malriĉuloj ankaŭ povas havi pli facilan aliron al enspezo kaj servoj, ĉar kelkaj studoj sugestas, ke malriĉaj lokanoj loĝantaj en burĝigitaj kvartaloj fakte translokiĝas plej verŝajne malpli ol malriĉaj loĝantoj de ne-burĝigitaj areoj.
Malriĉeco pliigas la riskon de senhejmeco. Ladurbanoj, kiuj fakte formas ĝis unu trionon de la tutmonda urba loĝantaro, vivas en malriĉeco ne pli bona, se ne pli malbona, ol la kamparanoj, kiuj estas la tradicia fokuso de malriĉeco en la disvolvigita mondo, laŭ informo de Unuiĝintaj Nacioj.
Estas ĉirkaŭ 100 milionoj da stratinfanoj tutmonde. Plej el la infanoj kiuj vivas en institucioj tra la tuta mondo havas survivantan patron aŭ proksiman parencon, kaj ili plej ofte eniras en orfejoj pro malriĉeco. Oni spekulativis, ke orfejoj estas pliige akceptantaj infanojn kvankam demografiaj informoj montras, ke eĉ la plej malriĉaj etendaj familioj kutime akceptas infanojn kies gepatroj estis mortintaj. Fakuloj kaj porinfanaj aktivuloj asertas, ke orfejoj estas multekostaj kaj ofte damaĝas la disvolviĝon de infanoj separante ilin el iliaj familioj kaj ke estus pli efektiva kaj malmultekosta helpi proksimajn familianojn kiuj akceptu zorgi la orfojn.
Thomas Wimmer
En la urbaj elektoj de la SPD atingis la plimulton, kaj je la  Wimmer iĝis ĉefurbestro. Li restis en tiu ofico ĝis 1960. Li energie organizis paŝojn kontraŭ la post-milita manko de hejtaĵo kaj por la rekonstruo de detruitaj domoj, kreante la dialektan sloganon "rama dama" (proksimume: ni purigu [forigu la rompaĵojn]).
Malriĉeco
Akvo kaj sanitaro
Je 2012, 2.5 mil milionoj da personoj ne havas aliron al sanitaraj servoj kaj 15% praktika subĉielan fekadon. La plej notinda ekzemplo estas Bangladeŝo, kiu havas duonon el la pokapa MEP kompare de Barato sed havas pli malaltan mortindicon pro diareo ol Barato aŭ eĉ ol la tuta mondo averaĝe, dum diareaj mortoj malpliiĝis je 90% ekde la 1990-aj jaroj. Kvankam disponebligi latrinojn estas defio, tamen multaj personoj ankoraŭ ne uzas ili eĉ kiam ili estas disponeblaj. Strategie havigante trulatrinojn al plej malriĉuloj, bonfaraj organizaĵoj en Bangladeŝo okazigis kulturan defion ĉar tiuj kiuj konsideris sin ne tiom malriĉaj perceptis aferon de statuson ne uzi ilin. La plej ampleksa majoritato de latrinoj konstruitaj ekde tiam venis ne el bonfaraj organizaĵoj sed el la lokanoj mem.
Thomas Wimmer
Okaze de la dua postmilita Oktobra Festo en 1950 li kreis la tradicion, ke la ĉefurbestro malŝtopu la unuan bier-barelon kaj verŝu la unuan kruĉon por la bavara ĉefministro.
En 1952 Wimmer estis reelektita, en 1956 li ricevis, post enkonduko de la senpera elekto de la ĉefurbestro, 58,3 % de la voĉoj. En 1960 li ne kandidatis; sukcedis lin lia sampartiano Hans Jochen Vogel. La Wimmer mortis pro kormalsano. Dekmiloj da munkenanoj funebre preterpasis ĉe lia katafalko en la honora salono de la urbodomo.
Wimmer estas honora civitano de München kaj portanto de pluraj ordenoj.
Malriĉeco
Akvo kaj sanitaro
Helpo en la liverado de akvo tendencas helpi la akvokonsumadon de tiuj kiuj jam estas konektitaj al la liveradreto, kiu estas tipe adresita al la plej riĉa kaj urba segmento de la loĝantaro kaj al tiuj kiuj estas ekster la neformala loĝado. Kiel rezulto de la forta helpo al akvokonsumado, la prezo de akvo malpliiĝis ĝis la fakto ke nur 30%, averaĝe, el la liveradaj kostoj en la disvolvigitaj landoj estas kovritaj. Tio rezultas en manko de stimulo por elteni la akvoliverajn sistemojn, kio kondukas al perdoj pro akvofuĝoj ĉiujare kiuj estus sufiĉaj por la konsumo de 200 milionoj de personoj. Tio kondukas ankaŭ al manko de stimulo por investi en la etendo de la reto, kio rezultas en la fakto ke multo de la malriĉa loĝantaro restas nekonektita. Anstataŭe, la malriĉuloj devas aĉeti akvon el akvovendistoj kontraŭ averaĝe ĉirkaŭ kvin ĝis 16 fojojn la prezon de la mezurita akvo. Tamen, helpo al la konstruo de novaj konektoj al la reto pli ol al la konsumo montriĝis pli promesplenaj por malriĉuloj.
5623 Iwamori
5623 Iwamori estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga en Japanio.
Malriĉeco
Elektro
Simile, kvankam la plej malriĉa kvinono ricevas 0.1% el la tutmonda elektro sed tamen ili pagas unu kvinonon de la totala spezo por elektro, kio estas ĉirkaŭ 25 ĝis 30 procento de ilia enspezo. Endoma aerpoluado pro brulado de brulaĵoj mortigas 2 milionojn da personoj, kaj preskaŭ duono de la mortoj pro pneŭmonito en infanoj sub la kvinjaraĝo. Bambuo bruliĝas pli pure kaj ankaŭ maturiĝas multe pli rapide ol ligno, kaj tio ankaŭ malpliigas senarbarigon. Aldone, uzado de sunpaneloj estas promociita kiel pli malmultekosta ol la produktado de energio el fosilia brulaĵo kvankam la dekomencaj kostoj estas pli altaj. Pagohelpoj estas programoj kiuj promocias ĝis 14% el la kosto por ke familioj en Kenjo uzu la sunon kiel sia unuaranga energifonto. Tamen en multaj landoj tiuj dekomencaj kostoj malhelpas al malriĉuloj la aliron al la malmutekosta energio, dum la interesoj de grandaj elektrokompanioj malhelpas la rektan produktadon fare de la konsumanto mem por ne malaltigi siajn enormajn profitojn.
5623 Iwamori
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de  Yasuke Iwamori, lasta ĉefo de la teknika altlernejo "Rakuyou" de Tokio, kie li instruis pri fiziko kaj astronomio.
Malriĉeco
Violento
Laŭ unu esploro, 67% el infanoj de malfavoraj malriĉaj urbaj areoj diris, ke ili estis atestantoj de grava atanco, kaj 33% informis, ke ili atestis mortigon. 51% el kvingraduloj el Nov-Orleano (averaĝa enspezo por familio: dolaroj) estis viktimoj de violento, kompare kun 32% en Vaŝingtono (averaĝa enspezo por familio:  dolaroj).
Agado kontraŭ malriĉeco
Ĉe riĉaj landoj, organiza, entreprena aŭ individua helpo kontraŭ malriĉeco povas inversigi la maljustan rilaton de riĉaj landoj respektive de malriĉaj landoj dum la kolonia epoko. Dum la dua duono de la 20-a jarcento tiu procezo disvolviĝis en riĉaj landoj, ĉefe de Nordameriko, Okcidenta Eŭropo aŭ Azio kaj la helpo kreskas okaze de naturaj katastrofoj, kiel tertremoj, inundoj, cunamoj, ktp. Internaciaj organizoj, kiel Unuiĝintaj Nacioj, Ruĝa Kruco, Eŭropa Unio, ktp., havas en siaj duarangaj celoj tiun tipon de helpon.
Aliflanke en multaj landoj de kulturo ĉu kristana ĉu islama ĉu de aliaj religikulturoj, tiu helpo kontraŭ malriĉeco anstataŭas la praktikon de karitato.
Sociaj konceptoj
Aporofobio (el la aporofobia, kaj tio el la άπορος, á-poros, "malriĉa" kaj φόβος, phobos, "timo"; laŭvorte "timo de malriĉeco" aŭ "timo de malriĉuloj") estas intensa kaj persista negativa sento, malamikeco aŭ malakcepto al malriĉeco aŭ malriĉuloj.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri malriĉ(ec)o en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Bibliografio
Majid Rahnema, Quand la misère chasse la pauvreté (kiam mizero forpelas malriĉecon), Fayard/Actes Sud, 2003.
Kosplejo
Rolkostumado aŭ kosplejo (コスプレ, cosplay) estas speco de reprezenta modo, en kiu la partoprenantoj uzas maskovestojn, akcesoraĵojn kaj kostumojn repezentantajn specifan ideon aŭ rolulon, kiu ordinare fontas el iu bildrakonto, videoludo, animeo, filmo aŭ alia kultura verko.
CMC
CMC povas rilati al:
Kosplejo
La vorto cosplay estas origine japanlingva vortokunfando el la anglaj vortoj costume + play (kostumo + ludi/roli), sed nuntempe ĝi estas mondskale uzata subkultura termino en multaj diversaj lingvoj.
IDO
La vorto havas plurajn signifojn:
Trigolo
Trigolo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Kremono (Cremona) en la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Castelleone, Cumignano sul Naviglio, Fiesco, Salvirola kaj Soresina.
Kenneth Price
Kenneth (Ken) Price (naskiĝis la 19-an de julio 1936) eklernis Esperanton en 1954 kiam li estis ankoraŭ en la lernejo, en Anglio. Kiam li iris al universitato, en Bristol, Ken aliĝis al mezgrada kurso de la Bristola Esperanto-Societo, kaj poste fariĝis help-sekretario de la societo. En julio de 1957 Ken transloĝiĝis al Toronto (Kanado), en kies Esperanto-klubo li renkontis eŭropajn esperantistojn, kiuj ĵus enmigris. Ili ne povis bone paroli la anglan lingvon, do oni multe uzis Esperanton. Ken fariĝis sekretario de la Esperanto-Klubo de Toronto, kaj en 1958 li partoprenis la refondadon de la Kanada Esperanto-Asocio, kio okazis dank’ al iniciato de torontano Dez Hackett.
Dum la sekvaj dudek jaroj Ken havis diversajn postenojn en KEA. Li transprenis librostokon de eldonisto Rüdiger Eichholz, kiu estis ricevinta multajn Esperanto-librojn interŝanĝe de eldonistoj en nepagipovaj landoj kaj ekfunkciigis la Libroservon de KEA, de 1962 ĝis 1967. Li estis kasisto de KEA dum la jaroj 1961 kaj 1962. Li estis redaktoro de la revuo Lumo de 1963 ĝis 1964. Li estis membro de la Ekzamena Komitato en la mezaj '60aj jaroj, kiam tiu komitato estrita de Ed Brent aktivis. Li estis sekretario de KEA dum la jaroj 1963, 1964, 196, 1967, kaj 2004 ĝis 2015. Li estas redaktoro de kluba novaĵletero "La Torontano" depost 2000.
Mohsen Namĝu
Mohsen Namjoo (prononco Mohsen Namĝu, ), estas irana kantisto-kantoverkisto, muzikisto, setaro-ludisto kaj aŭtoro. Li naskiĝis en 1976 en Torbate Ĝam, urbeto en nordorienta Irano. Liaj kantotekstoj estas kombino de klasikaj persaj poemoj (Hafizo, Rumi aŭ Saadi), liaj propraj poemoj kaj nuntempaj poemoj. lia muziko kreas fuzion inter diversaj stiloj de tradicia irana al okcidenta blusmuziko kaj rokenrolo. "Akh" estis lia unua albumo kiu estis publikigita eksterlande. Depost 2009, Namjoo ne povas reveni al Irano post kiam li estis kondamnita al kvin jaroj en malliberejo pro la prilaborado de versoj el la Korano en unu el liaj kantoj. Inter liaj plej konataj kantoj estas Zolf kaj Toranj (Toranĝ). Liaj muziko kaj vortoj estas tre emociaj.
Vivo
En 1994 li estis akceptita por studadi teatron kaj muzikon en la Teherana universitato. Ĉe Tehrana Universitato li estis studento de Alireza Mashayekhi, Azin Movahed kaj aliaj mastroj. Namjoo ankaŭ studis iranan popolmuzikon sub la gvidado de Haj Ghorbane Soleimani (Haĝ Gorban Solejmani).
Ekde 2003 li komencis registri partojn de sia propra verkaro en Teherano.
Lia debutaĵo titolis Toranj (Toranĝ) kaj estis oficiale publikigita en Irano en septembro 2007, kun lia propra voĉo aperinta en la plimulto de liaj kunmetaĵoj.
La unua elfaro de Namjoo ekster Irano estis en januaro 2006 ĉe la Internacia Roterdama Filmofestivalo kie li ludis soloon. En oktobro de 2016, Namji ludis en Nederlando kun la nederlanda blovensemblo en serio de koncertoj titolitaj "Voĉoj de la Oriento".
Filmoj
Li ankaŭ kunmetis muzikojn por filmoj. Li ludis rolon en la dokumentala filmo Sonoras de Silento (produktita de Amir Hamz kaj Marko Lazarz) kiu estis prezentita en internaciaj filmofestivaloj. Li ankaŭ aperis en rakonto-filmo nomita Malmultajn Kilogramojn de Datoj por la Funebro (produktita de Saman Salur), kiu montriĝis en diversaj filmofestivaloj.
Eksteraj ligiloj
(angla) Arikolo en la New York Times
Vidu ankaŭ
Rokĵazo
Hakaa lingvo
La hakaa lingvo (ĉine: 客家话; pinyin Kèjiāhuà, hakae Hak-kâ-fa , ISO 639-3: hak) estas unu el la ĉinaj lingvoj, ĉefe parolata en la orienta parto de Guangdong, la okcidenta parto de Fuĝjano, la suda parto de Ĝjangŝio, en Tajvano, fare de 99% da ŝeoj ktp. Parolas ĝin 38 000 000 da personoj en la tuta mondo.
La hakaa havas 6 tonojn.
Ekzempla teksto
Ngi2 hiau2 gong3 si4 giai4 yü5 mo2? 汝 晓 讲 世 界 语 无 ？ ĉu vi parolas esperante?
n hau3! 吴 好! saluton!
zai4 hui4! 再 会！ ĝis revido!
Občina Kanal
Občina Kanal estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en Regiono Goriška. La municipo konsistas el 35 komunumoj kovrante areon de 146,5 km². Komence de 2018 tie loĝis 5311 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Kanal.
Loko, priskribo
Ĉirkaŭ la centro de la regiono de la nordoriento al la sudokcidento munisipo de fluanta rivero Soča. En la valo de la rivero, la alteco estas de 90 m en la sudo ĝis preskaŭ 150 m en la nordoriento. De la bordoj de la rivero, maldekstre kaj dekstre, la alteco leviĝas pli ol 800 m.
La rivero valo kuras laŭ ĉefa vojo n.103 kaj paralele kun ĝi la fervoja linio. Ili ebligas transportajn ligojn inter Nova Gorica kaj Tolmin.
Najbaraj municipoj estas: Občina Tolmin en la nordoriento, la Urba municipo Nova Gorica en la sudoriento, Občina Brda en la sudokcidento.
Ĉe la nordokcidenta rando de la municipo tra la ŝtata limo kun Italio.
Komunumoj
La municipo konsistas el la sekvaj 35 vilaĝoj: Ajba, Anhovo, Avče, Bodrež, Čolnica, Deskle, Doblar, Dolenje Nekovo, Goljevica, Gorenja vas, Gorenje Nekovo, Gorenje Polje, Jesen, Kal nad Kanalom, Kambreško, Kamenca nad Ložicami, Kanal, Kanalski Vrh, Krstenica, Levpa, Lig, Ložice, Močila, Morsko, Paljevo, Plave, Prilesje pri Plavah, Ravna, Robidni Breg, Ročinj, Seniški Breg, Ukanje, Zagomila, Zagora, Zapotok
Referencoj
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/slovenia-goriska.php
Štrbské Pleso
Štrbské Pleso situas en Altaj Tatroj en Slovakio kaj enhavas komercajn kaj loĝajn konstrŭaĵojn ĉirkaŭ glaĉera lago Štrbské pleso (nomo de la lago enhavas minusklan "p") kaj relative malgranda artefarita lago Nové Štrbské pleso farita en 1900. Ĝi situas je proksimue 1346 metroj super la marnivelo. Ĝi havas proksimume 200 loĝantojn.
Štrbské Pleso komencis sian historion en 1872 kiam Jozef Szentiványi ("el S-ta Johano," 1817-1906, noblulo el najbara vilaĝo Liptovský Ján, originale: Sv. Ján, "S-ta Johano") konstruis ĉasan loĝejon apud la lago Štrbské pleso.
Štrbské Pleso estas parto de komunumo de vilaĝo Štrba. Ĝi estis parto de komunumo Vysoké Tatry ekde 1947 ĝis 2007. Ĝi estis redonita al Štrba ja la 1-a januaro de 2008 laŭ decido de la supra tribunalo de la 14-a de aŭgusto de 2007.
Štrbské Pleso estas ligita per mallarĝtraka fervojo kun Poprad kaj per denta fervojo kun Štrba.
Štrbské Pleso estas skia kaj turisma ripozloko kaj enhavas multajn hotelojn.
Nagyar
Situo
Nagyar situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, kie enfluas malnova branĉo de Tur (rivero). Fehérgyarmat troviĝas 10, Vásárosnamény 24, Mátészalka 26, Nyíregyháza 74 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri loknomo Ar devenis el 1374, la formo "Nagor" aperis en 1393. Tiutempe la kampoj apartenis al la historia familio Kölcsey, baldaŭe al Báthory, Bethlen, Rákóczi kaj Károlyi familioj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, poŝto.
Ugadi
Ugadi [ugaadi] aŭ Yugadi [jugaadi] (kannade: ಯುಗಾದಿ; telugue: ఉగాది, యుగాది; konkane kaj marathe: युगादि) estas la Novjara Tago por la loĝantoj de la dekkana altebenaĵo de Barato. La nomoj devenas de la sanskritaj vortoj juga (epoko) kaj aadi (komenco): do, la komenco de nova epoko. Pro la fakto, ke la hindua kalendaro estas lunsuna, Ugadi okazas je malsamaj tagoj ĉiujare. La kalendaro Saka komenciĝas per la monato Ĉejtr (martofino-aprilkomenco laŭ la gregora kalendaro). Ugadi estas la unua tago de la nova jaro.
La festivalo havas malsamajn nomojn en diversaj partoj de Barato. Ugadi aŭ Yugadi (en la gubernioj Andhra-Pradeŝo, Karnatako, kaj Telangano); Gudi Padva (marathe: गुढी पाडवा) en Goao kaj Maharaŝtro; Thapna en la regiono Marwar, en la gubernio Raĝasthano; Cheti Chand en la regiono Sindh; Sajibu nongma panba en la gubernio Manipuro. Oni festas ĝin ankaŭ en Maŭricio (Ougadi) kaj en Bali, Indonezio (Nyepi).
Inter la ritoj de la novjaro estas la manĝado de aparta miksaĵo kiu nomiĝas telugue Ugadi paĉĉadi (ఉగాది పచ్చడి) kaj kannade Bevu-bella (ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲ). La miksaĵo konsistas el nematuraj mango-pecoj, floroj de barata siringo, sukero, salo, tamarindo kaj pipro, entute ses gustoj kun simbolaj signifoj.
Oni ankaŭ redonas la hinduan almanakon en kiu oni prognozas la eventojn de la venonta jaro.
Krónika
Krónika tutlanda hungarlingva ĵurnalo en Rumanio.
Iu
La literkombino havas plurajn signifojn:
CML
CML povas rilati al:
Izvoarele (Viișoara)
Izvoarele [izvŭarele] (Szolnokháza) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Marghita. En 1910 ĝi nombris 462 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 296 (rumanoj, 54 % da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1850. En 1925 Crasna-Pătăluşa, kiu en 1910 havis 162 rumanajn loĝantojn, estis aligita al ĝi. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Oni aligis al ĝi Crasna-Pătălușa. Administre ĝi apartenas al Viișoara.
51985 Kirby
51985 Kirby estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Roy A. Tucker elde ties Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Ĝia orbita duona grandakso de 3,20535 metas ĝin 168 600 km trans la arbitra limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona bildliteraturisto Jack Kirby (1917–1994), rigardita kiel plej noviganta en la bildliteraturo. Lia stilo metis la normojn, kiujn sekvis kreintoj de ikonaj roluloj inklude Captain America, la Mirinda Kvaropo, Thor, Hulk, X-Men, Iron Man, la Nigra Pantero kaj multenombraj aliaj. Jack Kirby ankaŭ verkis kaj eldonis multenombrajn rakontojn.
Klingbach
La rojo  Klingbach estas apenaŭ 38 km longa maldekstra flankrivero de la rivereto Michelsbach en la suda parto de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Metilernanto sorĉista
La Metilernanto sorĉista, Der Zauberlehrling, estas balado de 14 strofoj de Johann Wolfgang von Goethe verkita en 1797. Inspirite de ĝi, ĉirkaŭ jarcenton poste, la franca komponisto Paul Dukas verkis samnoman poemon simfonian.
Skribante la baladon, Goethe dependis de rakonto, kiun li trovis en la verkoj de Luciano de Samosata. Ŝajne, la origino de la rakonto estas eĉ pli aĝa kaj kuŝas en antikva egipta legendo.
Intriga resumo
La historio komenciĝas kun malnova magiisto lasante sian laborejon kaj lasante sian metilernanton sola kun taskoj plenumendaj. En la foresto de la magiisto, la metilernanto, kiu laciĝas transdoni akvon en la banujon de la magiisto, decidas uzi siajn ankoraŭ ne sufiĉe evoluintajn kapablojn kaj sorĉas la balailon fari la laboron anstataŭ li.
Baldaŭ la planko estas inundita per akvo kaj la metilernanto ekkomprenas, ke li ne povas maldaŭrigi la balailon ĉar li ne scias la magiajn vortojn kiuj igos la balailon ĉesi. Post la malsukcesaj provoj de la metilernanto haltigi la balailon, malespere, la metilernanto prenas hakilon kaj rompas la balailon duone, sed ĉiu el la pecoj "vivas" kaj daŭre alportas akvon, nun eĉ pli rapide. Kiam ĉio ŝajnas perdita, kaj la akvo daŭre pliiĝas kaj inundas la laborejon, la magiisto revenas, forigas la sorĉon kaj savas la situacion.
Klingbach
rivervojo
Ĝi la unua duono de la 19a jarcento la Klingbach fluis oriente de Hördt en unu el la Rejna meandroj. Per la rektigado de la Rejno la enfluejo sur alteco de 99 m super marnivelo fariĝis flankbrako de la Rejno (tiel nomata Malnovrejno.
Metilernanto sorĉista
Intriga resumo
En iuj versioj, la sorĉisto forigas la metilernanton pro la kreita fuŝo. En aliaj versioj, la magiisto, amuzita de la grava leciono, kiun lia metilernanto lernis pri regado de magio, traktas lin per pli malpeza mano.
Kinematografiaj adaptoj
En 1940 la balado estis adaptita al animacia filmo en la muzika filmo "Fantasia" de Walt Disney Pictures. En ĉi tiu adapto, la rolulo de la metilernanta sorĉisto estas interpretita de Mickey Mouse.
En 2010 aperis alia Disney-filmo, "La Sorĉista-Metilernanto", kun Nicolas Cage kiel sorĉisto.
Izobutila trikloroacetato
Izobutila trikloroacetato aŭ C6H9Cl3O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la trikloroacetata acido kun izobutanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Izobutila trikloroacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
Stevens T. Norvell
Stevens T. NORVELL (Jr.) (naskiĝis la en Usono, mortis la ) estis kanada esperantista aktivulo, kolektinto kaj prizorganto de Libraro Ludovika (la plej granda Esperanto-biblioteko en Nord-Ameriko), Honora Membro de UEA.
Li ekstudis medicinon dum soldatservo kaj diplomitiĝis en 1947. Kiel konvinkita pacifisto en 1950, pro la milito en Koreio li ekloĝis en Kanado, kie li faris karieron kiel ĥirurgo. Ĝis sia emeritiĝo en 1992 li laboris kiel instruisto pri ĥirurgio en la Universitato Dalhousie en Halifakso, kie li ankaŭ gvidis esplorojn, precipe pri melanomo.
Norvell kreis en Kanado tutlandan ekzamenon por novaj ĥirurgoj kaj ĉiujare oni aljuĝas premion kun lia nomo al iu el la superaj ekzamenitoj. Ekde sia emeritiĝo en 1992 li estis Honora Emerita Profesoro de Ĥirurgio.
Esperanton li eklernis unuafoje aŭtodidakte, kiel 15-jara skolto. Pro la venonta emeritiĝo, li decidis reveni al Esperanto en la Jubilea Jaro 1987. De post tiam li partoprenis en someraj kursoj, ekzamenoj kaj kongresoj. Li prelegis pri melanomo en la Internacia Kongresa Universitato en la 77-a Universala Kongreso en Vieno (1992) kaj aktive verkis en Esperanto. Li kunlaboris pri medicinaj kaj ĥirurgiaj terminojn por Plena Ilustrita Vortaro (2002) kaj reviziis Angla-Esperanta medicina terminaro (2001) kaj Esperanta-angla medicina Terminaro (2006) de Yamazoe Saburoo.
En la jaroj 1995–2001 Norvell estis vicprezidanto de Internacia Scienca Asocio Esperanta, de 2004 ĝis 2011 redakciano de Medicina Internacia Revuo. Ekde 1967 li estis membro de UEA, ekde 1987 ankaŭ delegito kaj ekde 1990 fidela membro de Societo Zamenhof. Norvell estis konstanta kunlaboranto de la magazino Monato.
Emeritiĝinte de sia laboro kiel ĥirurgo kaj profesoro de medicino ĉe la Universitato Dalhousie, li ekfrekventis la Universalajn Kongresojn kaj enplektiĝis en la laborojn de Universala Medicina Esperanto-Asocio. Lin aparte interesis la medicina terminologio de Esperanto.
Transpreninte la grandan pri-Esperantan libro-kolekton de Harry Lewis, Stevens evoluigis kaj katalogigis ĝin kiel Libraro Ludovika, por ke ĝi estu plene alirebla al kanadaj esperantistoj. Pro liaj grandaj meritoj Kanada Esperanto-Asocio en 2002 elektis lin Honora Membro, la saman rekonon en la 90-a Universala Kongreso li ricevis ĉe UEA.
Atsushi Shirai
Atsushi Shirai (白井 淳, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Tanabe Pharmaceutical, Consadole Sapporo, Gamba Osaka, JEF United Ichihara kaj Omiya Ardija.
Nova Cruz
Nova Cruz estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1852, la municipo havas 36.561 enloĝantojn.
Piave
La rivero Piave (latine: Plavis ) estas rivero en norda Italio. Ĝi komenciĝas ĉe la suda flanko de la karniaj Alpoj en proksimeco de la vilaĝo Sappada (provinco de Beluno) kaj fluas sudorienten. Unue ĝi fluas en mallarĝa alpa valo kaj sekve ĝi trafluas la Padan Ebenaĵon. Post 220 km ĝi enbuŝiĝas en la Adriatikon proksime de la vilaĝo Cortellazzo (frakcio de Jesolo) en provinco Venecio.
Batalkampo Piave
En 1809 ĝi estis la scenejo de batalo dum la Napoleonaj militoj, en kiuj franc-italaj kaj aŭstraj fortoj koliziis.
En 1918, dum 1-a mondmilito, ĝi estis la sceno de la batalo de la Piave, la lasta grava aŭstro-hungara atako en la itala fronto, kiu malsukcesis kaj kostis al Aŭstrio-Hungario preskaŭ 200,000 viktimojn. La batalo de la Piave estis la decida batalo de 1-a Mondmilito en la itala fronto. Tial la rivero estis nomita en Italio Fiume Sacro alla Patria (sankta rivero de la patrio).
Ja
La literkombino havas plurajn signifojn:
Edmund (Kajmo) Brent
Edmond (Kajmo) BRENT (1936 - 2011) naskiĝis en Germanio, kie li lernis Esperanton en 1948, sed Esperanto venigis lin al Kanado en 1957. Tiam li eklaboris ĉe la eldonejo-presejo Esperanto Press de Rüdiger Eichholz en Oakville (Ontario) kiel tradukisto kaj reviziisto, precipe pri la esperantigo de usonaj infanlibroj. Diplomiĝinte kiel kursgvidanto ĉe la Germana Esperanto-Instituto, ekde sia adoleskeco Kajmo instruis Esperanton private kaj publike al samaĝuloj kaj plenkreskuloj, ĉe la Popola Altlernejo en Mönchengladbach (Germanio), la YMCA en Toronto, Universitato Brock en Sankta Katarino (Ontario), Kalifornia Ŝtata Universitato en Sanfrancisko. Kiel socilingvisto kaj esperantologo Kajmo instruis universitate siafakajn kursojn ankaŭ per Esperanto en Lieĝo (Belgio) kaj en Sanfrancisko. Por esperantlingvaj sciencistoj kaj terminologoj, kadre de la Terminologia Esperanto-Centro (TEC) de UEA, li organizis kaj realigis fakan seminarion en Poprad (Slovakio). Inter liaj socilingvikaj studoj pri Esperanto la plej interesa eble estas sonregistra esploro pri la varieco de la parolata Esperanto ĉe 18 diversoriginaj anoj de la Toronta SAT-kongreso de 1973 (kongreso kiun li kunorganizis). Por Kanada Esperanto-Asocio Kajmo agis kiel redaktoro kaj vicprezidanto, sed lia ĉefa kontribuaĵo estis la kreado kaj plurjara funkciigado (notinde kun la helpo de Ken Price) de la lingva Ekzamenkomitato de KEA. En 2005 Kajmo helpis al Esperanto-Societo Kebekia per la reviziado kaj redaktado de la Esperanta versio de Nanatasis de Robert Dutil, kaj li realiĝis al la estraro de KEA.