cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Unuigo de Germanio
Historiistoj polemikis ĉu Otto von Bismarck — Ministro Prezidento de Prusio — havis planon etendi la Nordgermanan Konfederacion de 1866 por inkludi la ceterajn sendependajn Germanajn ŝtatojn en unusola ento aŭ simple etendi la povon de la Reĝlando de Prusio. Ili konkludis ke la faktoroj aldoneblaj al la forto de la Realecpolitiko de Bismarck kondukis al serio de fruaj modernaj politikaj decidoj por reorganizi la politikajn, ekonomiajn, militistajn, kaj diplomatiajn rilatojn en la 19a jarcento. Reago kontraŭ la Dania kaj la Francia naciismoj havigis bazon por esprimoj de Germana unuecigo. Militaj sukcesoj— ĉefe tiuj de Prusio — en tri mondoregionaj militoj generis entuziasmon kaj fieron kion politikistoj povis utiligi por helpi unuecemon. Tiu esperto vekis la memoron de reciproka plenumo dum la Napoleonaj Militoj, partikulare en la Milito de Liberigo de 1813–14. Establinte Germanion sen Aŭstrio, la politika kaj administracia unuigo en 1871 almenaŭ provizore solvis la problemo de dualeco.
László Mihály Nagy
László Mihály NAGY [nadj] estis rumania hungara ĵurnalisto, rakontisto. Li naskiĝis en Târgu Secuiesc la 30-an de julio 1957, mortis la 26-an de februaro 2019. Liaj pseŭdonimoj estis Kézdi Mihály kaj Nalám.
Kariero
László Mihály Nagy diplomitiĝis en Bukareŝto pri ĵurnalismo en la Akademio Ştefan Gheorghiu (1985). De 1985 li estis interna kunlaboranto de Megyei Tükör, de decembro 1989 de Háromszék de Sfântu Gheorghe. De 1992 li laboris en Miercurea Ciuc ĉe la libroeldonejo Novos Kiadó, en redakcio de gazetoj Fórum, Új Sport, Ötödik Kerék de Sfântu Gheorghe. De 1995 li instruis en Târgu Mureș, redaktis la Tabu Magazin (1994-96), la lernejgazeton Ergo Comun(1997).
(16323) 1107 T-2
(16323) 1107 T-2 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Stambulo
Stambulo estis la antikva nomo de la urbo Istanbulo.
Historio
Nomita Bizanco dum antikveco, ĝi alprenis la nomon Konstantinopolo kiam ĝi fariĝis la dua ĉefurbo de Romia Imperio sub Konstantino (330). Ĝis 1928, la urbaro oficiale nomiĝis Konstantinopolo kaj Stambulo nur signifis la antikvan urbon (t.e. la historia duoninsulo).
Tiu nomo estis vastigita al la tuta urbo sub la moderna formo Istanbulo post la reformo de la turkaj lingvo kaj skribo fare de Atatürk en 1928 (Revolucio de signoj).
Nuntempe la moderna urbo estas multe pli granda kaj ampleksas ambaŭ bordojn azian kaj eŭropan de Bosporo.
Eksteraj ligiloj
Names of Istanbul
Municipa biblioteko (Vajmaro)
Municipa biblioteko (germane: Stadtbücherei) troviĝas en Vajmaro (Germanujo) je Steuben-strato 1 en la kvartalo Westvorstadt.
Historio
La en 1837 starigita konstruaĵo antaŭe servis kiel mezurejo kaj kreitis laŭ klasikisma stilo kaj plano de Heinrich Heß. Ĝi havas groptegmenton.
La biblioteko mem, de la Popolkleriga societo, estiĝis en 1878 fare de vajmaranoj; ĝi kvazaŭ estis la stoka kerno. Je tiu ĉi loko troviĝas biblioteko jam ekde la 1912-a jaro.
La komplekso estas monumentprotektendaĵo.
Ker Lann (stacidomo)
Ker Lann estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Bruz, en departemento Ille-et-Vilaine, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Rennes - Redon (468000).
Neuruppin
La urbo estas la tradicia ĉefloko de historia pejzaĝo nomata Ruppiner Land, historie ankaŭ Land Ruppin aŭ Grafschaft Ruppin. Memore al la poeto Theodor Fontane, kiu naskiĝis en Neuruppin, ĝi havas la kromnomon "Fontane-urbo", germane Fontanestadt. Plurfoje la urbo nomatis "la plej prusia el ĉiuj prusiaj urboj".
Sankta Marteno (Landshut)
La preĝejo Sankta Marteno (Stadtpfarr- und Kollegiatstiftskirche St. Martin und Kastulus) en Landshut estas paroĥopreĝejo kaj basilica minor. Arĥitekto Hans Krumenauer komencis konstruigi ĝin proksimume 1385 kiel halopreĝejo je kunlaboro de arĥitekto Hans von Burghausen. Ĝis proksimume la jaro 1500 la preĝejo estis finkonstruata. Per sia eksterordinara, trans ĉiuj mezuroj vertikaligita arĥitekturo, kiu interligas alt- kaj malfrugotikaj elementojn, la preĝejo apartenas al la plej gravaj monumentaj konstruaĵoj de la gotiko en suda Germanujo. La turo estas per 130,6 metroj la plej alta brikoturo tutmonde same kiel la plej alta preĝejturo de Bavarujo.
József Sándor (politikisto)
SÁNDOR József [s'ndor] estis rumanuja hungara politikisto, verkisto, redaktoro. Li naskiĝis la 16-an de novembro 1853 en Bukareŝto kaj mortis en 1945 en Kluĵo.
Krepusko
En simbola senco, matena krepusko ofte asociiĝas kun fortiĝo, komenco kaj espero, dum vespera krepusko asociiĝas kun ekkadukiĝo, ekfiniĝo kaj ekmalfortiĝo.
Ŝero
Ŝero estas malgranda roka insulo, kiun en glacia epoko rondigis froto de plurcentmetra tavolo da glacio. La vorto devenas el sveda vorto "skär", kiu signifas "tranĉo", implicante, ke "la roko eltranĉiĝis el la tero". Fojfoje skandinava insularo, ekzemple akvelanda aŭ stokholma, estas nomata ŝeraro.
Bagelo
Bagelo (Bagel aŭ kelkfoje nomata beigel; en la jida lingvo בײגל beygl) estas pano tradicie ellaborita el tritikfaruno kaj kutime havas truon aŭ malplenon en la centro. Antaŭ la bakado oni kuiras ĝin en akvo, kies rezulto estas densa pano kun ekstera leĝera kraka ŝelo.
Oni aldonas al la pasto diversajn aferojn kiel salo, cepo, ajlo, ovo, pumperniklo, sekalo. Ekzistaj aliaj manieroj ne tradiciaj kun: tomato, brano, fromaĝo, kumino kaj muslio, inter aliaj. La bageloj povas esti kovrataj de semoj el sezamo aŭ papavo, cepoj aŭ sekaj ajloj, dika salo, aŭ de ĉio samtempe. Bageloj venas de Krakovo, Pollando, faritaj por la Karesmo.
Poste, ĉi manĝaĵo iĝis tre populara inter la judoj meze de la 19-a jarcento, kiam panejoj de Londono ekvendis ilin en tri urboj. Poste, la enmigrintoj de Nordameriko famigis ilin en la novaj lokoj kie ili loĝis, speciale en Novjorko kaj Montrealo.
Bezděkov (Hradiště)
Bezděkov (Besdiekau) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hradiště, en distrikto Plzeň-sudo. Ĝi troviĝas proksimume 3 km sudokcidente de Hradiště. Estas ĉi tie registritaj 46 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Bezděkov situas en katastra teritorio Bezděkov u Kasejovic kun areo 4,99 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1252.
Silicon Graphics
, mallongigo sgi, estis usona softvara kaj komputika firmao, produktante komputilan aparataron kaj programaron. Fondite en Mountain View, Kalifornio en novembro 1981 fare de Jim Clark, ĝia komenca merkato estis komputilaj laborstacioj por tridimensiaj grafikaĵoj, sed ĝiaj produktoj, strategioj kaj merkatopozicioj evoluis signife dum la tempo, ĝis ĝi estis malfondita en aprilo 2009. Ĉefsidejo de la firmao ekde decembro 2006 ĝis aprilo 2009 estis en Sunnyvale (Kalifornio). La urbo Sunnyvale estas parto de la tiel nomata Silicia Valo, kaj la firmao Silicon Graphics dum sia ekzistotempo do ankaŭ estis parto de ĝi.
Evangelio laŭ Pseŭdo-Mateo
Evangelio laŭ Pseŭdo-Mateo, tiel nomata por ĝin distingi el la samnoma kanona Evangelio laŭ Mateo, verkita en la latina lingvo inter la 8-a kaj 9-a jarcentoj. Oni ĝin epitetis ankaŭ per mezepoka titolo Libro pri la naskiĝo de la Beata Virgulino kaj de la infanaĝo de la Savinto, ĉar ĝi pie kaj romane tion priskribas. Temas pri unu el la malmultaj latinlingvaj apokrifaĵoj.
Aŭtoro kaj dato
Reale la evangelio laŭ Pseŭdo-Mateo estas nenio pli ol reprilaboraĵo de la materialo entenata en la Protoevangelio laŭ Jakobo kaj en la Evangelio de la infanaĝo laŭ Tomaso, verkoj vere dateblaj je la 2-a jarcento. La latino per kiu ĝi estas skribita estas rimarkeble malsama (pli malriĉa kaj, plue, erarplena) ol tiu de Hieronimo, kaj filologie karakterizita per lingvaĵoj de la 8-a kaj 9- jarcentoj.Tiu datado estas konforma al la unua citaĵo de la teksto kiu aperas en la poemo Historia nativitatis laudabilisque conversationis intactae Dei Genitricis Roswitha († 973), saksa abatino de Gandersheim. Krome, ne ekzistas dokumentaj manuskriptoj de antaŭ la 11-a jarcento.
Manuskripta tradicio
La precipaj manuskriptoj uzitaj por redakti la nunan tekston de la Evangelio laŭ Pseŭdo-Mateo estas:
Naskiĝo de Jesuo
Popolnombrado de Aŭgusto. La paro foriras al Betlehemo. Anĝelo ilin enkondukas en groton kiu ekplendas mirakle. Jozefo iras serĉi akuŝistinon. Maria akuŝas infanon; aperas anĝelhoro. Jozefo revenas kun du akuŝistinoj, Zelomi kaj Salomeo. Zelomi tuŝas Marian kaj konstatas ke ŝi “virge koncipis, virge akuŝis kaj virga restis”. Salomeo, nekonvinkite, tuŝas Marian sed ŝia mano eksekiĝas. Anĝelo sugestas ke ŝi tuŝu la infanon, ŝi tion faras kaj saniĝas. Enorma stelo kliniĝas sur la groto.
Ĝenro
La Evangelio laŭ Pseŭdo-Mateo apartenas la ĝenro de la tieldiritaj ‘evangelioj de la infanaĝo’. Ili kutime prezentas moralan karakteron kaj celas ilustri detalojn rilatajn al la Jesua infanaĝo, alimaniere ignoritaj,
Kritiko
La materialo entenata en la Evangelio laŭ Pasudo.Mateo prezentas enhavojn de la samtema Evangelio laŭ Jakobo de la 2a jarcento (ĉĉ. 1-15) kaj de la Evangelio de la infanaĝo laŭ Tomaso (ĉĉ. 26-41) same de la 2a jarcento. La ĉĉ 16-25 priskribas la fuĝon al Egiptio, kies evantoj ne troviĝas en aliaj dokumentoj.
En la ĉ. 3, la pasaĵo “Dio ekscitis en ŝi (la patrino de Maria) semon de vivo” sugestus virgan koncipiĝon de Maria en la sino de de Anna.
En ĉ. 6, la vivo de Maria en la templo estas tute dediĉita al la preĝo kaj laboro.
La ĉ. 14, kiu lokigas la ĵusnaskitan Jesuon en groto kaj post tri tagoj en stalo, provas akordigi la orientan tradicion (groto) kun tiu okcidenta (stalo). Ĉiam en la ĉ. 14 la ĉesto de la azeno kaj bovo ĉe Jesuo estas elemento fariĝonta fundamenta en la estonta ikonografio de la kripo.
La lasta ĉapitro provas liveri eksplikon pri la afero “fratoj de Jesuo” cititaj en la kanonaj evangelioj kaj en la sinsekva tradicio. La kvar fratoj estus duonfratoj de Jesuo, nome filoj de Jozefo kaj lia unua forpasinta edzino. Maria de Klopas estus duonfratino de Maria patrino de Jesuo, generita de Anna kaj ŝia nova edzo Klopas post la forpaso de Joakimo.
La rimarkinda famo ĝuita de tiu verko dependis ankaŭ el la fakto ke ĝi estis, kvankam parte, inkluzivita en la plej fama Legenda Aŭrea de Jacopo da Varazze, de la 13a jarcento.
2167 Erin
2167 Erin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la teamo de la nova Observatorio de Perto, kiu, de 1966, situas en Bickley (Okcidenta Aŭstralio), suburbo distanta de ĉ 25 km oriente de Perto.
Nomo
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "Erin", en honoro de la filino de George Punko unu el la astronomoj de la observatorio.
Casas de los Pinos
Casas de los Pinos [kAsas delos pInos] (Domoj de la Pinoj) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Pinero. La censita loĝantaro en 2013 estis de 539 loĝantoj kaj la denseco estas de 7,9 loĝ/km².
Geografio
La municipa teritorio de Casas de los Pinos norde kaj oriente limas kun tiuj de San Clemente je 9 km); oriente kun Casas de Fernando Alonso je 5 km kaj kun Casas de Haro; sudokcidente kun Villarrobledo kaj sudoriente kun Minaya, tiuj lastaj vilaĝoj de la provinco Albacete.
Krom la urbokerno ene de la municipa teritorio, estas la jenaj domaroj kaj kvartaloj: Casas de Roldán (aŭ "Casas de Gachas"), Los Estesos, Los Luises, Monte Orenes, Ventas de Alcolea, Casa del Angel, Casa Grande, Venta Nueva, Cuarto del Escape, Casilla de Chapé, Los Torres, Los Girones, Los Galindos, Casa Pacheco, ktp. Ĉiuj estis iam loĝataj sed lastatempe multaj pro dependi de tradicia kaj mariĉa agrikulturo, estas jam neloĝataj.
Historio
Meze de la 20a jarcento la populacio de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ĉe Casas de los Pinos super 1,100 loĝantoj, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kaj ankaŭ ĉe Casas de los Pinos kie oni falis al la nunaj 500.
Ekde la Hispana transiro al la demokratio la urbestro estis preskaŭ ĉiam de dekstra partio, escepte nur unu okazo kiam estis el la PSOE. Ekde 1995 regas la PP.
Ekonomio
Agrikulturo (vitejoj kaj vinproduktado) kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
18790 Ericaburden
18790 Ericaburden estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Erica Mariel Burden, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri scienco de la medio. Li estis lernanto ĉe la Paul D. Schreiber High School en Port Washington (Nov-Jorkio Usono).
Křížky
Křížky estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Malá Skála en distrikto Jablonec nad Nisou. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km sude de Malá Skála. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/10. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 17 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Bilbao
Historio
En la 19-a jarcento ĝi tre rapide kreskis, pro la malkovro de proksimaj ferminejoj, kaj la ekesto de industrio de ŝtalo en la apudaj ĉirkaŭurboj. Ĝi estis la centro de la liberala opono al la tradicia karlismo kaj suferis longan sieĝon, kiu fariĝis kvazaŭ simbolo de la progresema tendenco de la urbo.
Ĉefurbo de Eŭska Aŭtonoma Registaro (1936-1937) dum Hispana Enlanda Milito. Unu el la membroj de la registaro, Juan Gracia, antaŭe vicurbestro de la urbo, estis aktiva esperantisto.
Demografio
Demografia evoluo de Bilbao (1842-2010)
En Bilbao estas distriktoj, ekzemple Deŭsto, kaj kvartaloj.
Ekonomio
Post la krizo de ŝtala industrio, la urbo sin direktas al servoj (foiroj, haveno). Ĝi estas sidejo por bankoj.
Transporto
Estas apuda flughaveno en Loiu/Sondika (kode BIO).
Metroo de Bilbao ligas per tri linioj Bilbaon kaj la apudajn urbojn. Ĝian arĥitekuron faris Norman Foster.
Tramo (EuskoTran) ekfunciis en 2002.
Kulturo
En Bilbao naskiĝis Miguel de Unamuno.
Muzeo Guggenheim Bilbao, de arĥitekturisto Frank Gehry kaj la novaj metroo kaj tramo estas simboloj de la restarigo post la krizo.
La Muzeo de Belartoj de Bilbao estas aktuale unu el la ĉefaj muzeoj de la tuta lando. Ĝiaj ĉefaj trajtoj estas ties amplekso kronologie konsiderita, kiu kovras el la 13-a jarcento ĝis aktuale, kaj la granda diverseco de artaĵoj kiuj estas tie enhavitaj.
Ĝi estas la urbo de futbalteamo Athletic Club Bilbao.
Esperanto en Bilbao
Grupo Esperantista de Bilbao estis fondita je la 20-a de majo de 1906.
En 1911, aperis Montara Grupo Esperanto.
En 1924, Bilbao gastis por 2-a Kongreso Iberiko-Esperantista kaj 4-a Hispana Kongreso de Esperanto.
En 1935 Teodoro Elizondo verkis "Esperanto Giltza" (eŭsklingva versio de Ŝlosilo de Esperanto), kun 2100-eran vortaron eŭskan-Esperantan.
Post la Hispana Enlanda Milito, esperantismo restis kaŝe aŭ malaperis. Tamen, en 1953 oni laŭleĝigis la "Grupo Esperantista de Bilbao", kaj Bilbao ejis la 14-an Hispanan Kongreson de Esperanto.
En 1956, Grupo Esperantista de Bilbao festis sian oran jubileon.
En 1966, Bilbao ejis la 27-an Hispanan Kongreson de Esperanto kaj inaŭguris strato kun la nomo "Esperanto".
En 1968, okazis la 6-a Internacia Geografia Semajno.
En 1969 Julio J. Juanes sukcesis eldoni lernolibron "Método Bilbao" por elementaj Esperanto-kursoj.
En 1971, membroj de la loka Esperanto-asocio surscenigis la originalan teatraĵon "La Tago kiam Karla venis", de Julio J. Juanes.
En 1973, okazis 5-a Franca-Hispana Esperantista Renkontiĝo.
En 1981, oni festis la 75-jaran Jubileon de la fondo de Grupo Esperantista de Bilbao. Okazis Internacia Esperantista Renkontiĝo.
En 1989, Bilbao ejis la 49-an Hispanan Kongreson de Esperanto. La Biskaja Deputitaro eldonis turisman broŝuron trilingvan (eŭska-hispana-Esperanta) pri Bilbao.
Inter 1991 kaj 1992, oni eldonis la diskonigan revuon priesperantan "Internacia Lingvo", dulingve (hispane kaj eŭske).
Inter 1993 kaj 1994, oni eldonis la soci-kulturan revuon pri Eŭskio, Esperantlingve, "Eŭska Kverko".
En 1999, oni eldonis la trilingvan (Esperante - hispane - eŭske) libron "Omaĝe al Aldecoa", enhavanta du rakontojn de la vitoria aŭtoro. Ankaŭ estis eldonita "Memoraĵoj de Eŭska Bovino". Ĝi estas la unua romano Esperanten tradukita el la Eŭska. La originalo estas la libro de Bernardo Atxaga "Behi euskaldun baten Memoriak".
En 2001, okazas la unua oficiala kurso de Esperanto en la Eŭskia Universitato.
En 2002, oni eldonis la romanon "La Baptofilino", verkita de Jon Mirande. La tradukon el la Eŭska, "Haur Besoetakoa", faris bilbaano Joxemari Sarasua.
Inter 25-a kaj 29-a de aŭgusto de 2004, okazis kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio.
Insulo Gough
Insulo Gough estas insulo en la subarkta regiono en la suda hemisfero kun areo de 65 km². Ĝi troviĝas en suda parto de la Atlantiko, havas vulkanan devenon kaj subarktan klimaton (suda latitudo 40°19’, okcidenta longitudo 9°55’). Ĝi apartenas al insularo Tristan da Cunha.
Ĝi altas ĝis 910 m inter insuletoj kaj klifoj. La insulon malkvoris en 1505 aŭ 1506 la portugala maristo Gonçalo Álvares kaj estis nomata laŭ li nome Diego Alvares. La insulo ricevis la nunan nomon laŭ Charles Gough, kiu ĝin (re)malkovris en 1731. Kvankam la insulo estas ekstera teritorio de Britio, sur ĝi funkciigas meteologian stacion la Sudafrika Respubliko, ekde 1956. Sur la insulo loĝas kelkaj meteologoj.
Flaŭro kaj faŭno
La plantaro estas malabunda kaj malofta: nanaj arbustoj, muskoj kaj herbospecioj. Tie ne vivas amfibioj kaj reptilioj, la mamulojn reprezentas la enportita muso, kiu damaĝas la indiĝenan biosferon.
La insulo aperas sur listo de la Mondaj heredaĵoj, danke al la plej granda marbirda kolonio de la mondo: sur la insulo nestas pli ol 50 birdospecioj kaj el ili vivas nur tie la Galinolo de insulo Gough, la Atlantika petrelo kaj la Gough-emberizo. Sur la rokkornicoj nestas oregreta pingveno kaj raraj marbirdoj kiel migra albatroso kaj granda procelario.
Zalaapáti
Zalaapáti estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely. Apát kaŝiĝinta en la loknomo signifas: abato.
Asta Nielsen
Asta NIELSEN (naskiĝis la 11-an de septembro 1881 en Kopenhago, mortis la 25-an de majo 1972 en Frederiksberg) estis dana aktorino. Ŝi estis la granda stelulino de la silenta filmo kaj supozeble eĉ la unua stelulino en la tuta eŭropa kinohistorio.
Zalaapáti
Situo
Zalaapáti situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Zala (rivero), laŭ ĉefvojo Keszthely-Lenti. Grava ponto estas tra la rivero. Pacsa troviĝas 9, Hévíz 11, Keszthely 14, Zalakaros 24, Zalaegerszeg 28 km-ojn.
Asta Nielsen
La rolaro de Asta Nielsen estis ege multfaceta: Ŝi sukcese prezentis rompitajn, suferantajn karakterojn, same kiel erotike allogajn virinojn, viglajn junulinojn, dancistinojn kaj simplajn laboristinojn. Ŝiaj gestoj kaj mienoj neniam estis grandaj kaj pompaj: Ŝi brilis per modesta, tamen ege esprimoplena aktorado. Kun la ekapero de la sonfilmo Asta Nielsen finis sian kinokarieron, ĉar la sontekniko forglutis ŝian mienoludon. Ŝi reiris al la teatro, komencis pentri kaj verki. En 1946 ŝi publikigis sian membiografion titolitan Den tiende Muse (la deka muzo).
Zalaapáti
Historio
La unua mencio devenis el 1273. Post la mezepoko la vilaĝo senhomiĝis pro oftaj atakoj de la turkoj. La refondiĝo okazis en la 18-a jarcento. En 1945 oni malpermesis funkciadon de la abatejo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, 2 restoracioj, 3 gastejoj.
Pierre Jansen
Pierre Jansen, naskonome Pierre Georges Cornil Jansen (naskiĝis en Roubaix, mortis  en Ardèche , estis franca komponisto de filmmuziko.
Pierre Jansen estis lernanto de Reĝa Konservatorio de Bruselo kaj vizitis kursojn de Olivier Messiaen.
Formita al avangarda muziko, li dediĉis sin ekde la 1960-aj jaroj al filmmuzikoj kaj lia renkontiĝo kun Claude Chabrol estis « determina kaj neatendita », laŭ terminoj de Pierre Jansen. « Mi renkontis fraton en muziko », siaflanke diris Claude Chabrol.
Ilia kunlaborado komenciĝis per filmo Les bonnes femmes (1960) kaj daŭris per trideko da verkoj, el kiuj Landru (1963), Que la bête meure (1969), Le Boucher (1970) kaj Violette Nozière (1978).
Paralele, Pierre Jansen laboris kun aliaj reĝisoroj kiaj Pierre Schoendoerffer (La 317e Section, 1965), Claude Goretta (La dentellière, 1977) kaj Francis Girod (L'État sauvage, 1978). Li estis aŭtoro de cento da filmmuzikoj.
Ekde la 1980-aj jaroj, li ĉefe dediĉis sin al komponado de muzikoj por koncerto.
6363 Doggett
6363 Doggett estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astronomo LeRoy E. Doggett  (1941–1996).
Sunsubiro
Sunsubiro estas la tempo de vespera krepusko aŭ duonlumo kiam la suno estas 6 gradojn sub la horizonto, do ne plu mem videblas, sed ankoraŭ heligas kaj kolorigas la ĉielon tuj super la horizonto. Dum tiu tempo iuj steloj kaj planedoj videblas sen optikaj helpiloj.
La Koloroj kaj siaj tonoj
Kontraŭe, la disvastigo de lumaj radioj inklinantaj al ruĝa (havanta grandan ondolongon kaj altan amplitudon) estas pli malforta. Ĉe sunsubiro, la vojo, kiun lumaj radioj devas trairi la atmosferon por atingi la observanton, plilongiĝas dum la sunsubiro progresas. La radioj kun plej granda ŝanco atingi la spektanton sen disvastiĝo estas la radioj kun granda ondolongo kaj tial la koloro de la sunsubiro tendencas esti ruĝa.
Willy Michel
Willy Michel estas la nomo de la jenaj personoj:
Sunsubiro
La Koloroj kaj siaj tonoj
Granda ondolongo permesas al la luma ondo preteriri la multajn erojn en la granda atmosfera sekco, kiu ekzistas ĉe sunsubiro, kaj preteriri la gasojn kaj polvon, kiuj amasiĝas sur la tero. Ju pli da gasoj kaj polvo estas sur la Tero, des pli fortaj estos la ruĝaj koloroj de la sunsubiro, tial ankaŭ la koloroj de la sunsubiro en pli fortaj ruĝaj nuancoj superas la marnivelon.
Ju pli granda estas la amplekso de la luma ondo, des pli fortaj estas la koloraj tonoj. Ekzemple, ruĝa lumondo kun granda amplekso aspektos kiel forta ruĝa nuanco, kompare kun ruĝa lumo kun malgranda amplitudo, kiu montros malfortan ruĝan lumon.
Krome, sunsubiraj nuancoj ankaŭ povas esti trafitaj de eventoj kiel cindro de vulkanaj erupcioj, aŭ kiel rezulto de atmosferaj fenomenoj, kiel nuboj, fumo kaj fumnebulo. Post la erupcio de Pinatubo-vulkano en 1991 aŭ la erupcio de Monto Carcatua en 1883, sunleviĝoj kaj sunsubiroj en specialaj nuancoj, kiel hela verdo, estis observataj tra la tuta mondo.
Komparo de la kolornuancoj inter la sunleviĝo kaj la sunsubiro
Ĝenerale sunleviĝaj kolornuancoj estas pli molaj kaj pli malfortaj ol sunsubiraj nuancoj. Ĉi tio ŝuldiĝas al la diferencoj en kondiĉoj tra kiuj sunlumo pasas inter tagtempo kaj nokto. Tage kutime kreskas la rapideco de la vento, polvo, sabloventegoj kaj tiel plu, kio kaŭzas, ke la tuta polvo kaj eroj, kiuj amasiĝas dum la nokto, leviĝas sur la tero.
Naŭtika
La naŭtika sunsubiro estas la momento, kiam la suno troviĝas 12 gradojn sub la horizonto en la vespero. En tiu momento, ĉielaj objektoj ne plu videblas kaj la horizonto ne plu vide distingeblas sen optikaj helpiloj.
Astronomia
La astronomia sunsubiro estas la momento, kiam la suno troviĝas 18 gradojn sub la horizonto en la vespero. En tiu momento, neniu sunradio plu lumigas la videblan ĉielon.
Precizaj kaj ŝanĝigantaj tempoj kaj tempodaŭroj
En la ekvatoro, la suno leviĝas oriente kaj subiras okcidente, ĉar tie la tagnoktoj ĉiam estas fiksitaj, 12 horojn tage kaj 12 horojn nokte (estas minimumaj devioj pro devio en la Tera orbito cirkaŭ la suno). En la suda duonglobo la suno inklinas norden, kaj en la norda duonglobo la suno inklinas suden.
La inklino, tiu estas la alto ekde la horizonto, de la suno al la norda aŭ suda direktoj pliiĝas kiam oni alproksimiĝas al la norda aŭ suda poluso. La daŭro de la sunsubiro mem, de la subiro de la suno sub la horizonto ĝis ĝia malapero, same kiel la tempodaŭro inter la fino de la sunsubiro kaj la leviĝo de la steloj, estas pli longa dum vi malproksimiĝas de la ekvatoro kaj alproksimiĝas al la polusoj, norde aŭ sude.
La sezono kiam subsubiro parte aŭ ne okazas ĉe la polusoj
Ĉar je la somero la suno moviĝas ĉirkaŭ la polusoj en ebena orbito, dum ĉi tiuj periodoj ĉe kontraŭaj polusoj la suno tute ne videblas, ĉar ĝi estas sur la alia flanko de la tero, kaj estas daŭra mallumo. Ĉi tiu fenomeno komenciĝas je ĉirkaŭ 66,5 ° de latitudo.
Fazoj kaj Nomoj
Laŭ multaj lingvoj estas distingaj kaj diversaj nomoj por la fazoj de la sunsubiro dum la momento de la malvidebliĝo de la suno (sunset en la angla, samkiel por la vespera malvidebliĝo kaj la matena videbliĝo de la suno) kaj por la duonluma fazo post tio (dusk, vespera krepusko). Tamen la suno ankaŭ plu subiras, kiam ĝi ĵus malaperis sub la horizonto, sed ankoraŭ videble plimalproksimiĝas de ĝi.
Akvohorloĝo
Akvohorloĝo estas ilo por mezuri la tempon, kiu uzas akvon kiel helpilon. La pasinta tempo estas difinita baze de la kvanto de akvo, kiu fluas de unu ujo al alia. La sama principo estas uzata ankaŭ en sablohorloĝoj. En la antikva Grekujo simpla akvohorloĝo estis nomata klepsidro. La klepsidro estas unu de multaj malsamaj specoj de horloĝoj kiuj estis uzitaj antaŭ oni inventis la mekanikan horloĝon.
Avantaĝo de akvohorloĝo rilate al sunhorloĝo estas, ke ĝi funkcias nedepende de la suna lumo kaj de la vetero. Por eviti la dependecon de la temperaturo (frosto) kelkfoje oni devis varmigi ilin aŭ uzi hidrargon anstataŭ akvo. Kutime akvohorloĝoj mezuras parton de horo.
Historio
Jam de jarmiloj la funkciprincipo estas uzata en multaj kulturoj, de Grekujo al Ĉinio. Kelkfoje la praktika realigado estas simpla kaj malgranda, aliafoje ĝi estas granda kaj konsistas el kunmetaĵo de komplikaj mekanikaj partoj. Surbaze de la simplaj grekaj klepsidroj de la antikvo en la sekvaj jarcentoj estis konstruitaj precipe en Ĉinio kaj en proksima Oriento grandaj mekanikaj aparatoj. En Oriento estis uzitaj ankaŭ specialaj akvohorloĝoj por astronomio.
Antikva Grekujo
En la 3-a jarcento a.K. Ktesibios konstruis interalie ankaŭ akvohorloĝojn.
En la antikvo la tempo de paroladoj en juĝejoj estis mezurata helpe de klepsidro kaj en Grekio kaj en Romio.
Ĉinio
En la jaro 725 p.K. la monaĥo Jiksingo konstruis astronomian aparaton, kiu estis uzebla kiel horloĝo. Ĝi estis movita per padelrado, kiu faris unu rivoluon dum 24 horoj. Suno, Luno kaj ĉiela sfero moviĝis sur cirklaj irejoj, sonorilo aŭtomate sonoris post ĉiu horo kaj tamburo estis batita post ĉiu kvarono da horo. Post malmulte da tempo la mekanismo komencis rusti kaj ne plu funkciis. Yixing ne havis la tempon por konstrui novan modelon, ĉar li mortis baldaŭ poste.
Ĉirkaŭ la jaro 1090 Su Song priskribis kaj konstruis akvohorloĝon, kiu havis retenilon ĉe la moviĝanta rado. La horloĝo de Su Song funkciis de 1092 ĝi 1127 en Kaifeng kaj poste dum iom da tempo en Pekino.
Proksima Oriento
En la jaro 807 p.K. la kalifo Harun ar-Raŝid sendis artan akvohorloĝon kun horbato al Karolo la Granda.
Nuntempo
Pro sia malprecizeco kaj malpraktikeco la akvohorloĝo perdis sian valoron kaj estis anstataŭigita de aliaj teknikoj. Sed modernaj akvohorloĝoj estas nuntempe konstruataj, kiel artaj kaj ornamaj objektoj.
Literaturo
Ulrich Alertz: Das Horologium des Harûn al-Raschîd für Karl den Großen – Ein Versuch zur Identifikation und Rekonstruktion nach der Bauanleitung des al-Gazarî. In: Wolfgang Dreßen, Georg Minkenberg, Adam C. Oellers (Hrsg.): ''Ex Oriente – Isaak und der weiße Elefant. Bagdad – Jerusalem – Aachen''. Band I, Mainz 2003, S. 234–249, 10 Abbildungen.
Patrice Lumumba
Patrice (Hemery) LUMUMBA (naskiĝis la 2-an de julio 1925, Onalua, Belga Kongo – mortis la 17-an de januaro 1961. Katanga, Kongo) estis grava konga politikisto antaŭ kaj post la sendependiĝo de la lando, kaj la unua demokratie elektita ĉefministro de la sendependa Respubliko de Kongo inter junio kaj septembro de 1960.
Kune kun la unua prezidento Joseph Kasa-Vubu, li gvidis la fruan sendependecon de Kongo, sed estis rapide abdikigita, kaptita, turmentita kaj murdita. Li celis la ekonomian kaj kulturan sendependecon. En Demokrata Respubliko Kongo kaj Afriko li estas konsiderata nacia heroo. Kiel filo de la malgranda tetela popolo (bantua tribo), li fariĝis estro de influa politika partio ne ligita al tradicia tribo aŭ regiono. Dum liaj rivalantoj venis el fortaj triboj kaj reprezentis ties regionajn interesojn, Lumumba volis kompensi tion per tutlanda agado kaj reprezentado. La Rusia Universitato de Amikeco inter Popoloj (rus: Российский университет дружбы народов Rossiysky universitet druzhby narodov) portis lian nomon de 1961 ĝis 1992.
Li fariĝis heroo en sia lando kaj eksterlande ekestis stratoj kun la nomo de Lumumba: en Irano, Alĝerio, Angolo, Mozambiko, Germanio (Berlino, Leipzig).
Vivkuro
Li naskiĝis en la provinco Kasai, sub la nomo Isaïe Tasumbu. Post rompo kun sia patro en sia junaĝo, li alprenis la nomon Patrice Lumumba, familinomo kiu venas de la patrino.
Lumumba lernis en protestanta misia lernejo, poste laboris en Kindu-Port-Empain, kie li aliĝis al kluba agado de lernintaj afrikanoj (tn. évolués). Li verkis versojn kaj eseojn por kongaj gazetoj. Li sukcese akiris plenrajtan belgan ŝtatanecon. Li translokiĝis en Léopoldville (hodiaŭ Kinshasa), kie li laboris kiel poŝta oficisto. Pli poste li laboris en la postejo de Stanleyville (hodiaŭ Kisangani) kiel librotenisto kaj ĵurnalisto.
Lumumba en 1955 iĝis regiona gvidanto de sindikato, en kiu membris nur konganoj. Tiu sindikato aliĝis nek al la kristanoj, nek al la socialistoj. Li do fervore agadis en la konga organizaĵo de la Belga Liberala Partio. Lumumba studvojaĝis kune kun aliaj konganoj en Belgion en 1956 je invito de la belga ministro pri koloniaj aferoj. Post lia hejmenveturo, oni arestis lin akuzante pri malversacio. Unu jaron poste, oni juĝis lin je unujara prizono kaj monpuno.
Post lia liberiĝo, Lumumba fondis en oktobro de 1958 la Kongan Nacian Movadon (Mouvement National Congolais - MNC), unuan tutlandan partion de Kongo. Li partoprenis en decembro en la unua konferenco de la afrikaj popoloj en Accra, Ganao. Tie li renkontiĝis kun reprezentantoj de la afrikaj naciaj movadoj, kaj oni elektis lin al la konstanta organizo de la konferenco. Lumumba akceptis la panafrikajn celojn, li mem iĝis pli kaj pli batalema naciisto.
La belga registaro anoncis en 1959 la kvinjaran programon de la konga sendependeco, kies unua etapo estis la elektoj en decembro de 1959. La naciaj fortoj akuzis la belgojn, ke ili celas per la programo nur kreadon de pupregistaro, antaŭ deklaro de la sendepnedeco. Ili deklaris bojkoton de la elektoj, pro kio la belga registaro ekuzis perforton. La 30-an de oktobro komenciĝis ribelo en Stanleyville (Kisangani), kiu postulis ĉ. 30 mortintojn. Oni arestis Lumumba pro ekscito. La MNC tiam ŝanĝis la taktikon kaj anoncis partoprenon en la balotoj. La partio akiris 90% da voĉoj en Stanleyville. En januaro de 1960, la belga registaro kunvokis rondtablan konferencon en Bruselo, por priparoli la politikajn ŝanĝojn. MNC ne volis partopreni la konferencon sen Lumumba, tiel oni liberigis la politikiston.
La partoprenantoj de la konferenco interkonsentis, ke en majo okazu tutlandaj balotoj kaj oni deklaros la 30-an de junio sendependecon de la lando. En la elektoj gajnis MNC kaj Lumumba iĝis gvidanto de Kongo. Ĉar oni ne povis obstakli lian enpotenciĝon, oni petis lin formi la registaron, kio okazis la 23-an de junio 1960.
Kelkajn tagojn post deklaro de la sendependiĝo, partoj de la armeo ribelis kaj ne volis cedi al la belga komandanto. Eluzante la perturbojn, la mineral-riĉa regiono Katanga deklaris sendependiĝon. Belgio sendis trupojn sub preteksto, ke oni volas defendi la belgajn ŝtatanojn. Oni uzis la belgajn fortojn en Katanga por defendo de la disiĝa reĝimo de Moise Ĉombe.
Kongo petis helpon de UN por forpelo de la belgoj kaj restarigo de la ordo. Lumumba provis ĉion eblan, sed li fakte ne regis la armeon, la administrado estis malsperta kaj nebone edukita. La UN-trupoj mem kondutis perforte, la politikaj aliancanoj ne estis fideblaj, la belgaj trupoj ne volis forlasi la landon kaj eĉ Katanga ne revenis al Kongo.
Ĉar neniu volis fakte helpi lin, Lumumba petis aviadilojn de Sovetunio por liveri trupojn al Katanga. Li invitis en aŭgusto reprezentantojn de la sendependaj afrikaj landoj al Léopoldville, por ke ili apogu liajn klopodojn. Liaj kuraĝaj paŝoj fortimigis multajn, precipe la okcidentajn kapitalismajn landojn kaj fidulojn de prezidento Kasa-Vubu. La prezidento sekvis moderan politikon kaj povis imagi limigitan aŭtonomion de la regionoj.
Sagres (San-Paŭlio)
Sagres (oficiale Município de Sagres) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Presidente Prudente kaj en la mikroregiono Adamantina. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Patrice Lumumba
Murdo de Lumumba
En novembro, Lumumba volis forlasi Léopoldville – kie li estis sub protekto de UN – kaj volis veturi al Stanleyville, sed soldatoj de Kasa-Vubu kaptis kaj arestis lin la 2-an de decembro. Oni liveris lin la 17-an de januaro 1961 al Katanga, kie oni murdis lin. Post loka entombigo, por kaŝi la murdon oni elfosis lian kadavron kelkajn tagojn poste. Oni diserigis kadavron de Lumumba, solvita en acido kaj fine forbruligita. Postrestis nur kelkaj el liaj dentoj, parto el lia kranio.
Lia morto kaŭzis konsterniĝon dise en Afriko, eĉ liaj malamikoj deklaris lin „nacia heroo”.
Post profunda esploro, la belga sociologo Ludo De Witte skribis en sia libro (1999) De moord op Lumumba (La murdo de Lumumba), ke Belgio havas ĉefrespondecon pri la murdo de la unua konga ĉefministro. En februaro 2002, la belga registaro agnoskis havi "moralan respondecon kaj nedisputeblan partan respondecon pri la okazaĵoj kiuj kaŭzis la morton de Lumumba", sen agnoski plenan respondecon ĉar neniu konkluda pruvo povus esti trovita. Ankaŭ la brita sekreta servo MI6 kaj la usona sekreta servo CIA estintus implikitaj en la murdopreparo de Lumumba. En la frua 21-a jarcento, oficialaj dokumentoj malkaŝis ke la kongaj estroj, kiuj mortigis Lumumba, inkluzive Mobutu Sese Seko kaj Joseph Kasa-Vubu, ricevis monon kaj armilojn rekte de la CIA armilojn kaj monon de la CIA, sed ke la plano neniam estis realigita, kvankam jam en 2013 la usona registaro konfirmis ke la usona preziento Eisenhower donintus la permeson murdi. Ambaŭ Belgio kaj Usono estis influitaj de la Malvarma Milito en siaj pozicioj al Lumumba, ĉar ili timis komunisman influon, kvankam Lumumba ne estis komunisto, sed ĉar Sovetunio estis la sola lando, kie li povis trovi subtenon por klopodi liberigi sian landon de la kolonia regado.
La ekzekuto de Lumumba estis aranĝita de pafistaro gvidata de belga mercenaro Julien Gat. La katanga policokomisaro Verscheure, kiu estis de belga deveno, havis la tutan komandon.
Filmografio
En 2000 aperis la filmo Lumumba de Raoul Peck
Vidu ankaŭ
Ludo De Witte
Reĝa Muzeo por Mez-Afriko
Koloniismo
Demokrata Respubliko Kongo
Eksteraj ligiloj
(fr) Alparolo de Lumumba okaze de la sendependiĝo de la lando (PDF)
(fr, nl) Filmeto Kinderen van de kolonie (Infanoj de la kolonio), kun interalie alparolo de Lumumba (je 15 min 09), VRT, spektebla nur en Eŭropa Unio.
Savoniaj dialektoj
Savoniaj dialektoj estas finnaj dialektoj kiujn oni parolas en la regionoj Norda Savonio, Suda Savonio, Norda Karelio, Meza Finnlando, Kainuu kaj la Laga areo de Suda Ostrobotnio.
Münsingen (stacidomo)
Münsingen estas fervoja stacidomo en Münsingen, Svislando.
Zarzuela (Cuenca)
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas zarzuelero. La censita loĝantaro en 2016 estis de 204 loĝantoj kaj la denseco estas de 5,05 loĝ/km².
Katedralo Sankta Stefano (Bourges)
La Katedralo Sankta Stefano de Bourges (Cathédrale Saint Étienne de Bourges), konsiderata kiel unu el la juveloj de la franca gotika arto, kaj sidejo de la diocezo de Bourges (departemento de Cher kaj Indre), estis konstruita inter la fino de la 12a kaj la 13-a jarcento.
Zarzuela (Cuenca)
Situo
Zarzuela estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Serranía Media-Campichuelo kaj Serranía Baja en la norda parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 1059 m super marnivelo. La areo de ties teritorio estas de 40,39 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°15′16″N 2°08′11″Ok.
Katedralo Sankta Stefano (Bourges)
La katedralo Sankta Stefano de Bourges estis konsekrita la 13-an de majo 1324. La katedralo de Bourges, kiel ĉiuj preĝejoj konstruitaj antaŭ la apartigado de Eklezio-Ŝtato, apartenas al la franca ŝtato. Ekde 1862 ĝi estas nomumita kiel historia monumento.
Zarzuela (Cuenca)
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 763 loĝantoj en 1950, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Zarzuela, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Zarzuela, kie oni trioniĝis al la nunaj 204.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Katedralo Sankta Stefano (Bourges)
Ĉi tiu katedralo estis enlistigita en decembro 1992 kiel Monda heredaĵo de Unesko.
Stacio Matsumushi
Stacio Matsumushi (japane: 松虫駅 [Macumuŝi-eki], angle: Matsumushi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Abeno, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de la trama reto Tramvojo Hankai: Linio Uemachi.
Fromaĝkuko
La fromaĝkuko estas deserto preparata surbaze de rikoto aŭ plej ofte, kremfromaĝo, sukero kaj kelkfoje kun aliaj ingrediencoj, kiel ovoj, laktokremo kaj fruktoj: fragoj, beroj, vakcinioj, kaj eĉ citronoj aŭ oranĝoj inter aliaj. Ĉiuj ĉi ingrediencoj estas metataj en paso farita el muelitaj biskvitoj. Kelkaj gustigaĵoj povas esti aldonitaj, kiel la marmelado aŭ ĉokolado.
La fromaĝkuko estas unu el la plej oftaj kukoj en la mondo kaj eble unu el la plej antikvaj farataj el derivaĵoj de la lakto. La unua mencio pri la fromaĝkuko aperas en la grekaj olimpikaj ludoj. Marko Porcio la Maljuna skribis la recepton en unu el siaj multaj libroj pri romia kuirarto, nomataj "De Agricultura".
Furfurila metakrilato
Furfurila metakrilato aŭ C9H10O3 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la metakrilata acido kaj furfurila alkoholo. Furfurila metakrilato estas senkolora, brulema likvaĵo uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Furfurila metakrilato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Furfurila metakrilato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.
Ronald Hutton
Ronald HUTTON (naskiĝis en 1954) estas profesoro pri historio en la universitato de Bristol, sed ankaŭ de tempo al tempo kronikisto pri historiaj temoj por la britaj televido kaj radio.
La favorita fako de Ronald Hutton temas pri la 16-a kaj 17-a jarcentoj en Britio, precipe protestantismo, la enlandaj militoj kaj la reĝado de Karlo la 2-a. Li ankaŭ studadis antikvan kaj mezepokan paganismon, sed ankaŭ la kredojn de tiuj epokoj koncerne magion, sorĉarton kaj ŝamanismon.
Unu el liaj libroj, Triumph of the Moon: A History of Modern Pagan Witchcraft ("Triumfo de la Luno : Historio de Moderna Pagana Sorĉarto") priskribas la naskiĝon kaj la disvolviĝon de viko. Hutton rigardas sin mem kiel paganon.
Spiro (apartigilo)
Spiro estas:
Tomasz Chmielik
Tomasz CHMIELIK (naskiĝis la 6-an de junio 1957) - pola esperantisto, tradukisto kaj instruisto.
Li eklernis en 1972 la internacian lingvon kaj fariĝis esperantisto. Poste tradukis kaj instruis. En 1989, en Svidniko, estis fondita la eldonejeto Libro-Mondo, en kiu ĝis nun li aperigis dekojn da libroj, ĉefe siajn beletrajn tradukojn el diversaj lingvoj. Interalie li tradukis verkojn de Günter Grass, Ryszard Kapuściński, Janusz Korczak, Predrag Matvejević, Isaac Bashevis Singer kaj Stefan Żeromski. Cetere li estis ĉefredaktanto de la gazeto "Spegulo".
Kunlabore kun CDELI li kolektis la franclingvajn artikolojn de Edmond Privat kaj eldonis ilin sur 30 000 paĝoj. Li redaktis kaj kuntradukis Podlaĥian Antologion kaj kun polaj tradukantoj preparas kvinvoluman Polan Antologion. Li instruas historion de Esperanto-literaturo en Interlingvistikaj Studoj ĉe la Universitato de Poznano.
De 2007 ĝis 2010 li estis komitatano B de UEA, de 2009 prezidanto de la pola filio de ILEI. Krome li estas komitatano de Akademio Literatura de Esperanto.
50 Cent
Naskiĝinte en novjorka nigrula geto South Jamaica, Queens, 50 Cent komencis vendi drogojn dekdujaraĝa dum la kokajn-epidemio de la 1980-aj jaroj. Post lasi la drogvendado por sekvi repmuzikkarieron, li pafatis naŭfoje en 2000. Post lasi sian albumon "Divenu Tiun, Kiu Reveniĝis" (angle Guess Who's Back) en 2002, 50 Cent-on trovis la repisto Eminem kaj 50 Cent subskribis al Interscope Records. Per la helpo de Eminem kaj Dr-o. Dre, kiu produktis lian unuan egan financan sukceson, li iĝis unu el la plej bone vendantaj repistoj en la mondo. En 2003, li fondis la albumfirmaon G-Unit Records, kiu subskribigis sukcesplenajn repistojn kiel Young Buck, Lloyd Banks, kaj Tony Yayo.
50 Cent aperis en multaj kantofestivaloj kun aliaj repistoj inkluzive de Ja Rule, The Game, kaj Fat Joe. Li ankaŭ alcelis karieron kiel aktoro, aperante en la pseŭda-membiografia filmo "Riĉiĝu aŭ Mortu Provinte" (angle Get Rich or Die Tryin') en 2005 kaj la Irakmilita filmo "La Domo de la Bravuloj" (Home of the Brave) en 2006.
Filozofio de matematiko
Filozofio de matematiko estas branĉo de filozofio, kiu provas respondi al demandoj kiel "Kial matematiko taŭgas por priskribi la naturon?", "En kiu senco matematikaj entoj ekzistas?" kaj "Kial kaj kiel veras matematikaj propozicioj?".
Matematika realismo aŭ platonismo
Matematika realismo asertas, ke matematikaj entoj ekzistas memstare, sendepende de homa menso. Do tio iel similas al la platona teorio pri ideoj, aŭ al la metafizika graveco kiun matematiko ĝuas en pitagora penso.
Famaj adeptoj de realismo: Paŭlo Erdős kaj Kurt Gödel
Formalismo
David HILBERT - Rudolf Carnap
Logikismo
Logikismo asertas, ke logiko estas la fundamento de matematiko, kaj ke la tuto de matematiko estas necesaj logikaj veroj.
Gottlob Frege fondis la logikismon per sia libro Die Grundlagen der Arithmetik (La fundamento de aritmetiko).
Teorioj pri enkorpigita menso
Tiuj teorioj asertas, ke matematika penso estas natura disvolviĝo de la homaj konaj kapabloj kaj praktikoj. Ekzemple la koncepto pri nombro venas de la spertoj pri nombrado de distingeblaj aĵoj. Konsekvenco de tio estas, ke matematiko ne estas universala, kaj ne havas veran ekziston krom ties ĉeesto en la homaj cerboj. Ĝi estas konstruaĵo de homoj, ne malkovro.
Socia konstruismo
Tiu teorio rigardas matematikon kiel socia elfaraĵo, produktita de kulturo en certa historia kaj socia kuteksto, kaj tiel determinita de la socio, en kiuj ĝi aperas kaj disvolviĝas. Ĝi do grandparte entenas arbitrecon kaŭzitan de ĝiaj homaj kaj hazardaj kondiĉoj.
La ĉefa apoganto de tiu ĉi vidpunkto estis Imre Lakatos. Proksima al li en la filozofio de scienco estis Thomas Kuhn).
Strukturismo
Strukturismo estas la teorio, ke matematiko esence estas la studo de strukturoj kaj la pozicioj en strukturoj. Ekzemple, laŭ strukturismo, nombroj ne ekzistas aparte unu de la aliaj, sed estas nur la pozicioj en certaj strukturoj: ekzemple, en la strukturo de naturaj nombroj. Strukturoj estas ecoj de sistemoj, kiuj precizigas la rilaton inter la diversaj objektoj en la sistemo.
Ekzistas diversaj versioj de strukturismo, kiuj dependas de tio, kiel oni komprenas la terminon strukturo. Oni povas precipe distingi inter antaŭ-objekta kaj en-objekta strukturismo: Laŭ la antaŭ-objekta strukturismo, strukturoj ekzistas sendepende de tio, ĉu iu sistemo havas la koncernan strukturon, dum laŭ la en-objekta strukturismo, strukturo povas ekzisti nur se ekzistas iu sistemo, kiu havas tian strukturon. En-objekta strukturisto do devas havi iun teorion pri apartaj sistemoj, kiuj povas esti la bazoj por la matematikaj strukturoj.
Čáry
Čáry [ĉAri], hungare Csári [ĉAri] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.
Situo
Čáry situas laŭ rojo laŭ traira flankovojo. Senica troviĝas je 22 km-oj.
Attila Kaszás (aktoro)
Attila Kaszás [kasAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kaszás Attila estis hungara aktoro, voĉoaktoro, kantisto. Attila Kaszás naskiĝis la  en Ĉeĥoslovakio en Šaľa, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Attila Kaszás apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis gimnazion en Komárno, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1983. Liaj ĉefaj instruistoj estis István Horvai kaj Dezső Kapás. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Gaja Teatro. Inter 1999 kaj 2003 li estis libera aktoro havanta rolojn en pluraj teatroj (Teatro Katona József, Nova Teatro (Budapeŝto), Nacia Teatro (Győr), Teatro de Kecskemét, Nacia Teatro (Szeged), Teatro Petőfi (Veszprém)). Ekde 2003 ĝis sia morto li estis membro de Nacia Teatro (Budapeŝto). Li ricevis 8 premiojn inter 1988-2014 (la lastan post la morto). Lia edzino estis Enikő Eszenyi, krome li vivis kune kun Edit Balázsovits, resume li havis 2 gefilojn (la filino naskis post morto de Attila Kaszás).