cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Terekaj kazakoj
Dum la interna milito (1917-1922) terekaj kazakoj batalis ĉe ambaŭ kontraŭstarantaj flankoj, sed plejmulto estis kontraŭ bolŝevismo. Tio estas komprenebla, ĉar en Rusia Imperio kazakoj estis tradicie privelegiita klaso, kies teron kaj posedaĵojn bolŝevikoj volis transdoni al montaraj malriĉuloj. Jam en 1917, kiam kazakoj ankoraŭ militis en la frontoj de la Unua mondmilito, multaj iliaj vilaĝoj estis atakitaj de montaraj (ĉefe ĉeĉenaj kaj inguŝaj) milicoj.
Terekaj kazakoj iĝis la unua reprezaliita etna grupo de Sovetunio: en 1920-aj jaroj plejparto de ili estis perforte translokigitaj el siaj tradiciaj loĝlokoj ĉe rivero Sunĵa al teritorio de la nuna Stavropola regiono kaj Arĥangelska provinco. La vakiĝintaj teritorioj estis disdividitaj inter aliaj nord-kaŭkaziaj etnoj (i. a. inter ĉeĉenoj, inguŝoj kaj osetoj), kio poste kaŭzis konfliktojn inter tiuj etnoj en la dua duono de la 20-a jarcento.
En la jaroj 1991—1994 terekaj kazakoj suferis etnan purigon flanke de tiam reginta en Ĉeĉenio naciisma reĝimo. Rezulte de tio tri nordaj distriktoj de la respubliko, antaŭe havintaj plejparte rusan (ĉefe kazakan laŭ deveno) loĝantaron, preskaŭ tute seniĝis je kazaka loĝantaro. Plejparto de kazakoj devis forlasi Ĉeĉenion, ofte postlasante sian havaĵon sen ebleco vendi ĝin. Miloj da viroj, virinoj kaj infanoj pereis kaj neniam estis retrovitaj.
Post Perestrojko okazas renaskiĝo de kazaka kulturo. Krome en la rusia armeo ekde mezo de la 2000-aj jaroj aperis kazakaj trupoj, kie, proksime al siaj loĝlokoj, servas junuloj el kazakaj regionoj.
Literaturo
Терские казаки. // В. А. Кузнецов. Введение в кавказоведение. Владикавказ, 2004 (ru)
San Juan Cacahuatepec
San Juan Cacahuatepec estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Juan Cacahuatepec. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 185.
Geografio
San Juan Cacahuatepec apartenas al la distrikto Jamiltepec al kiuj apartenas entute 24 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8134 loĝantojn. El tiuj estis 3909 viroj kaj 4225 virinoj. La komunumo havas surfacon de 153.10 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 450 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 243 indiĝenoj. El tiuj 150 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 150 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
NGC 1857
NGC 1857 (alia indiko — OCL 428) estas malfermita stelamaso en konstelacio Koĉero.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Volker Beck
Volker BECK, naskiĝinta je la 12-a de decembro 1960 en Stuttgart, estas germana politikisto. Lia partio estas Bündnis 90/Die Grünen kaj li aktivas por gejorajtoj. Ekde 1994 li estas en la germana parlamento.
Capelinha
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Jequitinhonha (foje esperantigita: Valo de Ĵekitinjonja) kaj estas la administra centro de samnoma mikroregiono Capelinha (esperante: Kapelija). Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Probable utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Alquézar
Alquézar (Alquezra) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko Somontano de Barbastro (kies ĉefurbo estas Barbastro) apartenanta al la centro de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la nordokcidento de la komarko Somontano de Barbastro okcidente de la rivero Vero. Parto de ĝia teritorio estas okupata de la Natura Parko Sierra kaj Cañones de Guara.
La municipo enhavas krom Alquézar mem la loĝlokojn Radiquero kaj San Pelegrín.
Ĝi limas okcidente kun Adahuesca, norde kun Francio (sen ŝosea konekto), oriente kun Colungo, kaj sude kun Santa María de Dulcis.
La loĝloko Alquézar mem (660 msm) estas je 51 km oriente de Huesca, komunikata kun Adahuesca sudokcidente kaj kun Colungo oriente; kaj laŭ la ŝoseo A-1232 laŭ la rivero Vero oni komunikas kun Huerta de Vero, Pozán de Vero kaj Barbastro sudoriente.
Historio
La areo estis loĝata de araboj, kiu lasis inter alia la loknomo "Alquézar" el la araba al-qasr (kastelo, alkazaro), de kiu deriviĝis ankaŭ multaj loknomoj en la tuta Iberio (Alcázar). En la 9-a jarcento Jalaf ibn Raŝid konstruigis la kastelon kaj ĝi iĝis la ĉefa defendejo de la araba Barbastro kontraŭ la kristanoj de Sobrarbe. La ekzistado de la kastelo atestas pri la defenda gravo de la loko. Tiukadre la municipa blazono estas bildo de kastelo. Pri la kristana mezepoka historio estas multaj dokumentoj.
En 1067, la reĝo Sanĉo Ramírez de Aragono donis Beranuy kaj Santa María de Sabiñánigo al la abato de Fanlo "ĉar ili konstruis la turon en Alquézar". En 1069 Sanĉo Ramírez, donis foruon al Alquézar. En 1075 Sanĉo Ramírez, donis privilegiojn al Alquézar "kiam oni forigis la sieĝon fare de la islamanoj". En februaro 1125 la reĝo Alfonso la 1-a donis foruojn al Alquézar. Ĝi estis tero de reĝlando (ne senjorlando) ekde la konkero ĝis 1202.
En 1218 la reĝo Jakobo la 1-a de Aragono donis al la episkopo de Tortosa la preĝejo de Alquézar. En la 6a de februaro 1233, estante en Sariñena, Jakobo la 1-a de Aragono donis al Artal de Foces la kastelon kaj lokon de Alquézar. En la 25-a de septembro 1245 Jakobo la 1-a de Aragono konfirmis al la lokanoj de Alquézar la foruojn havigitajn de la reĝo Sanĉo Ramírez, aparte la privilegiojn de foiro kaj bazaro.
En 1327 oni markis la limojn inter la teritorioj de Alquézar kaj Alberuela de la Liena. En la 5-a de septembro 1357 la reĝo Petro la 4-a de Aragono vendis al Pedro Jordán de Urriés la kastelon kaj lokon de Alquézar. En la 11-a de junio 1372 Petro la 4-a donis la kastelon kaj lokon de Alquézar al Gonzalo González kontraŭ Ricla. En la 22-a de marto 1380 Violante de Urrea vendis la kastelon, lokon kaj domarojn de Alquézar al la reĝo Petro la 4-a. En la 1-a de junio 1398 la reĝo Marteno la 1-a de Aragono konfirmis la aĉeton de Colungo fare de Alquézar. En 1610 estis posedaĵoj de Alquézar la loĝlokoj Asque, Colungo, Buera, Radiquero kaj San Pelegrín.
Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj al la areo de Bielsa kaj fina kontraŭatako de frankistoj.
En 1966 la kapitula kirko Colegiata estis deklarita Nacia Monumento Histori-Arta. En 1982 la urba kerno estis deklarita Histori-Arta Komplekso.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Alquézar kie oni malaltiĝis el 826 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 354 loĝantoj (2022).
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al natura, sporta, kultura kaj rura turismo.
Ĉefaj vidindaĵoj estas la tuta urba kerno; la Colegiata de Sankta Maria; la preĝejo de Sankta Mikaelo Ĉefanĝelo; Muzeo pri objektoj mezepokaj, renesancaj kaj barokaj; Etnologia Muzeo Casa Fabián; Natura Parko Sierra y Cañones de Guara kiel gravaj rifuĝejo de flaŭro kaj faŭno, Protektita birda areo Z.E.P.A. en kiu vivas gravaj rabobirdoj; Kultura Parko de la Rivero Vero; prahistoriaj rokpentraĵoj kiel la orienta cervo de Chimiachas, kun pli ol ses dek grotetoj, kiel Quizans, krom la naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero kaj la ravinoj, kiuj ĉirkaŭas la loĝlokon.
Jérôme Leroy
Jérôme LEROY estas franca verkisto kiu naskiĝis en 1964.
Li instruis la francan lingvo en la norda regiono el Francio. Li verkas romanojn, rakontojn, novelojn kaj poemojn.
La longa novelo Rêves de Cristal (Sonĝoj de kristalo) aperis esperantlingve eldonita de SAT-EFK en 2010 (tradukis Ĵak Le Puil k Armela LeQuint).
Macov
Macov, hungare Macháza estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. La plej proksima urbo estas Dunajská Streda 15 km-ojn for.
Judkristana sinagogo
Judkristana sinagogo estas sidejo en kiu grupiĝis, tuj post la morto kaj supozata resurekto de Jesuo, kaj religie kultis la unuaj kristanoj devenantaj el la juda aŭ greka medioj. Ili daŭrigis sin senti kaj juĝi heredantoj de la judaj tradicioj aldonante al tiuj ĉi ilian kulton al Jesuo.
Ekzemplon de tiuj judkristanaj sinagogoj, arkeolologoj malkrovis sub la tieldirita Tombo de Davido sur la monto Ciono, tombo kiu reale estis judkristana sinagogo aktiva cirkaŭ la sepdekaj jaroj de la 1-a jarcento: en ĝi oni elfosis niĉon direktita al Golgoto kiu certe entenis la papirrulojn de la Sanktaj Skriboj. Ĉi tie estis deĉifritaj alvokoj al Jesuo kaj kristanaj preĝformuloj. Ankaŭ membro de la prakristana komunumo estis arkeologie evidentigita: temas pri Aleksandro, filo de Simono el Kireno (Marko 15,21), ĝuste la filo de la homo kiu portis la krucon de Jesuo – pliprecize la transversan lignon de la kruco. Lia ostaj restaĵoj, rekonitaj aŭtentaj sen iu ajn diskuto ĉe arkeologoj, nun konserviĝas ĉe la Hebrea Universitato de Jerusalemo.
Similpruva, arkeologie, estas ankaŭ la domo de Petro en Kafarnao, kies identiĝo hodiaŭ estas malferme agnoskata. Laŭ iuj eĉ ĝi funkciis kiel judo-kristama sinagogo. Analoga arkeologia malkovro okazis sur monto Oliveto en Jerusalemo Diversloke en Palestino troviĝas spuroj de tiuj institucioj kiuj sekvis la sorton de tiuj komunumoj, parte absorbitaj de la Granda Eklezio, parte ĉerpiĝintaj pro herezaj tendencoj, parte forigintaj.
László Béres
BÉRES László [be:reŝ] estas rumanuja hungara reĝisoro, teatrestro naskita en Kluĵo la 6-an de aŭgusto 1972. Li estas la edzo de aktorino Boróka Bartha.
Kariero
László Béres pristudis sociologion en UBB de Kluĵo. En 2002 li diplomitiĝis pri reĝisorado en Universitato de Teatro kaj Filmarto I. L. Caragile de Bukareŝto. Li estis ekde 1992 ĝis 1996 estro kaj reĝisoro de la teatro Maszkura de Kluĵo, inter 1993 kaj 1997 pupaktoro de Pupteatro Puck de Kluĵo, inter 2001 kaj 2005 reĝisoro de la Figura Stúdió Színház de Gheorgheni. Li estas ekde 2005 estro kaj reĝisoro de la sama teatro. Li posedas plurajn premiojn.
Palpado
La senso palpado estas tiu, kiu ebligas al vivuloj percepti kvalitojn de objektoj kaj ecoj kiel premo, temperaturo, aspreco aŭ mildeco, dureco, ktp. Ĉe la homa estaĵo tiu ĉi estas konsiderata kiel unu el la kvin bazaj sensoj.
La senso de palpado troviĝas ĉefe en la haŭto, organo kie troviĝas diversaj klasoj de nervaj riceviloj kiuj transformas la diferencajn tipojn de stimuloj de la ekstero en informo interpretebla de la cerbo.
Tipoj de nervaj riceviloj
La ĉefaj nervaj riceviloj kiuj realigas tiun funkciadon estas la palpaj korpuskloj kaj la korpuskloj aŭ diskoj de Merkel.
Proverbo
Ekzistas proverbo pri palpado en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Lipót Kauser (juristo)
Lipót Kauser [kaŭzer], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lipót Kauser estis hungara juristo, profesoro, advokato, framasono. Lia avo estis samnoma Lipót Kauser (arkitekto).
Lipót Kauser naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Pécs.
Biografio
Lipót Kauser frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1906, sed li lernis iomete ankaŭ en Vieno, Lejpcigo, Berlino. Post siaj studoj li laboris en la ĉefurba municipo, ekde 1909 li estis kandidato pri advokato. En 1913 li akiris advokatan fakdiplomon, poste li iĝis memstara advokato. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poate li estis denove advokato ĝis la ŝtatiĝo. En 1947 li estis nomumita publika ordinara profesoro de Universitato de Debrecen, inter 1949-1957 li estis katedrestro en Scienca Universitato de Pécs. Li estis dekano en la studjaro 1950, dekano kun rektororajto en 1957. En la sekva jaro li kandidatiĝis. Li multe okupiĝis pri civila juro. Li havis edzinon, kiu naskis filinon.
Landlima kaj regionhistoria muzeo Georg-Stift (Gräfenthal)
La Landlima kaj regionhistoria muzeo Georg-Stift (germane: Grenz- und Heimatmuseum Georg-Stift) troviĝas en Gräfenthal, Germanujo (Obere Coburger Straße nr 13).
Kolektoj
Fokuso ĉefa metitis pri la evoluo de la regiono proksime de la GDR-landlimo (regiono Gräfenthal kaj Probstzella). Per la helpo de la ĵurnalisto kaj verkisto Roman Grafe eblis aranĝi interesan dokumentadan sekcion pri la perfortaj forloĝigaj de la homoj el la landlima areo kaj pri la viktimoj mortpafitaj fare de la landlimsoldatoj. Efektoj de tiaj mezuroj sur la ĉiutaga vivo kaj menso de la loĝantoj ankaŭ ne preterlasatas. En reproduktita klasĉambro iĝas komparo inter la lerneja sistemo de GDR kaj la lernado ĉ. la jaro 1900-a.
En parto situanta sub libera ĉielo videblas iloj historiaj de agrikulturo. Somere aranĝatas tie ĉi i.a. filmprojekcioj aŭ rektaj prezentadoj de metiista lerteco kun bazareto por akiro de la produktitaj varoj.
Tra la Mondo (legolibro)
Tra la Mondo, subtitolita Internacia Legolibro estas legolibro kiu konsistas el du volumoj redaktitaj de Paul Bennemann. La unua 96-paĝa parto, por komencantoj, aperis en 1921 en Lepsiko ĉe Ferdinand Hirt & Sohn; ties tria eldono okazis en 1925, la kvara en 1929. La dua parto, por progresintoj, 144-paĝa, aperis en 1922.
Rivero Chico de Santa Cruz
Ties ĉefaj alfluantoj estas la rivero Chalía kaj la rivero Belgrano. Ĝi elfluas ĉe la urbo Puerto Santa Cruz, en longa estuaro al la Argentina Maro kiun ĝi kunhavas kun la rivero Santa Cruz.
Ennevelin (stacidomo)
Ennevelin estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Templeuve-en-Pévèle, apud Ennevelin, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Fives - Hirson (267000).
Sambaka jasmeno
Araba jasmeno (Jasminum sambac) el familio Oleacoj (Oleaceae) estas tipa floro de Filipinoj, kiu nuntempe estas parto de patria simbolo kune kun sia blazono kaj nacia flago. Ĝi estas konsiderata unu el la plej belaj floroj en Azio kaj Pacifiko, pro sia blanka koloro kaj eta grandeco. Ĉi tiu floro kreskas en la montara regiono de Pampango, kie infanoj kaj kamparanoj kutime iras kolekti ilin en la fruaj horoj de la mateno por vendi ilin en la komercaj merkatoj de Manilo, kvankam ili daŭras nur unu tagon. Ĝia bonodoro estas milda kaj similas al Jasmeno, krome ĝi ankaŭ estas uzata kiel oferaĵo al la sanktuloj. Oni povas produkti el ĝi fajnajn parfumojn valoraj je alta kosto por eksporto.
Priskribo
La arabjasmena floro portas mesaĝon dediĉitan al pureco kaj sindediĉo. Estas rimarkinde, ke tuta industrio estas envolvita ĉirkaŭ ĝi, kiu donas bonajn enspezojn al multaj filipinaj civitanoj.
Kvankam tiu florplanto havas sian originon en Himalajo kaj en la deksepa jarcento ĝi estis alportita al la Malaja Duoninsulo, de 1934 ĝi fariĝis la nacia floro de la filipina insularo, kiam la usona ĝenerala guberniestro tiutempe Frank Murphy proklamis ĝin kiel Nacia simbolo.
Ludoviko la 9-a (Francio)
La 13-a jarcenton oni nomas laŭ li le siècle d'or de Saint-Louis, "la ora jarcento de Sankta Ludoviko". Francio dum lia reĝado atingis kaj ekonomian kaj politikan kulminon; Ludoviko regis la plej grandan armeon kaj la plej grandan reĝlandon de Eŭropo, Francio estis centro de arto kaj scienco, i.a. pro la Sorbonne. Pro la alta prestiĝo de Ludoviko liaj samtempanoj alvokis lin por arbitracii konfliktojn en la tuta Eŭropo – li estis konsiderita, ĉefe post la morto de la imperiestro Frederiko la 2-a, kiel primus inter pares (= proks. "unua inter samranguloj").
Ludoviko gvidis du krucmilitojn:
En 1297 Ludoviko estis sanktuligita de papo Bonifaco la 8-a; li estas unu el pluraj kanonizitaj reĝoj. Lia festotago estas la 25-a de aŭgusto.
Sambaka jasmeno
Priskribo
La arabjasmena floro konsistas el kvin petaloj kaj havas stelformon. Ĉi tiu floro malfermiĝas nokte kaj daŭras ĉirkaŭ unu tagon. Ĝi kreskas en faskoj da floroj sur sia patroplanto, ligneca arbedo, kiu povas atingi 5 metrojn en alteco. La planto ne produktas semojn, do novajn plantojn oni propagas per stikado (fortranĉajoj). La plej grava karakterizaĵo de la floro estas ĝia intensa dolĉa aromo.
Komunnomo en la hispana lingvo estas sampaguita.
Pietato (tipo de artaĵo)
Pietato (el la itala Pietà, kun la signifo "pietato" kaj "kompato", laŭ la latina domina nostra de pietate) estas tipo de artaĵo, plejofte skulptaĵo, montranta la Virgulinon kun la korpo de Jesuo ĵus mortinta.
La plej fama skulptaĵo de tiu ĉi tipo estis farita de Mikelanĝelo en 1499 kaj estas nun en la Baziliko Sankta Petro en Vatikano.
Historio
En la 14-a jarcento naskiĝis en la germanlingvaj landoj de Centra Eŭropo la tradicio fari statuetojn lignajn, gipsajn aŭ terakotajn pri la Virgulino kun la korpo de Jesuo mortinta. Oni nomis tiujn artaĵojn Vesperbilder.
Ennetières-en-Weppes
- prononco laŭ sistemo IFA - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], nederlande/flandre Noorderdepartement, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lille (france Arrondissement Lille, nederlande Arrondissement Rijsel respektive okcidentflandre Arroundissement Rysel), kaj al la kantono .
Sándor László Mészáros
MÉSZÁROS Sándor László (pro. me:sza:roŝ) estis hungara aktoro naskita en Arado la 19-an de aprilo 1889 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de septembro 1972.
Biografio
Sándor László Mészáros post fino de la aktorakademio de Budapeŝto estis dungito de la teatro Nemzeti Színház de Budapeŝto. Dum sia militkaptiteco li estigis la Oficiran Teatron en Krasnojarsko. Li estis sekretario de la Nemzeti Színház (1923–35), li reigis kaj redaktis la akmanakojn de la teatroj Nemzeti Színház kaj Kamaraszínház (1930, 1931). Pli poste li estis referanto pri teatroj de la Ministerio pri Religio kaj Publikinstruado, en 1942–45 ministerikomisaro de la Országos Színészegyesület (Landa Aktorunuiĝo). De 1945 ĝis sia pensiuliĝo li estis la ĉefsekretario de la aktorakademio, poste ĝis sia morto kunlaboranto de la Színháztudományi Intézet (Instituto pri Teatroscienco).
Le Muy
(jen france, okcitane Lo Muei) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur), kaj administre apartenas al la kunurba komunumo de Draguignan, kreita en 2001. Fine de en la komunumo vivis.
Lohr am Main
Lohr am Main estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Main-Spessart kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario, borde de la rivero Majno. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Lohr am Main. Sur la urba teritorio troviĝas baraĵo kaj kluzo de la Majno.
28235 Kasparvonbraun
Ĝi estas en orbita resonanco 2:7 kun la Tero.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo Kaspar von Braun, de la Observatorio Lowell. Liaj esploraj interesoj en optika interferometrio, fundamentaj stelaj ecoj kaj preciza fotometrio gvidis lin en lia laboro por karakterizi la.
Tupioj
Tupis (esperante Tupioj) estas grupa nomo de etno de plej parto de popoloj, kiuj loĝis en marbordo de Brazilo kiam la eŭropanoj alvenis tie en 1500. Tiam estis du grandaj grupoj de Tupiaj popoloj: tupinambaoj kaj tupinikinoj.
En ampla senco, pro siaj similecoj, oni ankaŭ eblas kunigi al la tupia etnio la gvaranioj, kaj diri pri la tupi-gvaranioj.
Deveno
Dua grupo, iris tra internaj riveroj kaj formis la grupon gvaranian.
Post la alveno de eŭropanoj, ili kontraŭbatalis la alvenantojn aŭ miksigis al ili. Hodiaŭ restas ĉirkaŭ 1198 el ili (ekcepte la gvaranioj).
Algaida
(jen katalune) estas municipo de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj al la Eŭropa Unio. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
György Bárdy
György BÁRDY [djordj bArdi], hungare Bárdy György, Esperante Georgo Bárdy estis elstara hungara aktoro. György Bárdy naskiĝis la 26-an de majo 1921 en Kispest kaj mortis.
Biografio
György Bárdy frue eklaboris en teatro en 1945. Poste li apartenis al diversaj budapeŝtaj trupoj. Inter 1959-1962 li estis forigita el Nacia Teatro (Budapeŝto) pro "ofendo de la socialisma moralo", poste li laboris, kiel arbaristo 3 jarojn. En Teatro de Kecskemét li denove aktoradis, baldaŭe li revenis al Budapeŝto, kie ne nur en teatroj, sed ankaŭ en Hungara Radio kaj en Hungara Televizio li ricevis taskojn. Li ricevis diversajn premiojn ekde 1991.
György Bárdy edziĝis dufoje, lia unua edzino Margit Bárdy estis disidento de la Hungara revolucio de 1956, lia dua edzino naskis filinon.
Nette
Nette estas la nomo de jenaj fluantoj:
Nette estas la familia nomo de jenaj personoj:
Aladár Gerevich
Aladár Gerevich (pron:aladar gereviĉ), laŭ hungarlingve kutima nomordo Gerevich Aladár estas elstara hungara sportisto, skermisto (sabristo kaj rapiristo), ankaŭ trejnisto. Li naskiĝis la 16-an de marto 1910 en Jászberény, Hungario kaj mortis la 14-an de majo 1991 en Budapeŝto. Li estas 7-foja olimpia ĉampiono kaj 14-foja monda ĉampiono. Ĉampiono de Olimpiaj Ludoj de 1948 en individua konkurso kaj ĉampiono de la Ludoj 1932, 1936, 1948, 1952, 1956 kaj 1960 ene de la teamo de Hungario. Ĉampiono de mondo en individua konkurso en 1935, 1951 kaj 1955, monda ĉampiono de 1931, 1933,, 1934, 1935, 1937, 1951, 1953, 1954, 1955, 1957 kaj 1958 en teama konkurso. Kavaliro de la Arĝenta Olimpia Ordeno (1988). Membro de la Hungara Olimpia Komitato ekde 1989. Aladár Gerevich estas la plej titolita olimpia skermisto en la historio.
Susanna Tamaro
Susanna TAMARO (Triesto, 12-a de decembro 1957) estas verkistino itala kaj helpantino de direkto de filmoj.
Aladár Gerevich
Biografio
En la sekvantaj Olimpikoj en Londono, kiuj okazis pro la mondmilito nur post 12 jaroj, la 38-jaraĝa sportisto konkeris oron en ambaŭ – individua kaj teama – konkursoj. Li malvenkis nur unu batalon. En 1952 Gerevich aldonis al sia kolektaĵo oron kaj arĝenton kaj la hungaraj sabristoj konkeris ĉiujn olimpiajn medalojn. La Olimpikoj de 1956, kiuj apertiĝis nelonge post la armita ribelo en Hungario, estis malfacila elprovo por hungaraj sportistoj. Tamen la teamo de sabristoj kun Aladár Gerevich refoje konkeris oron. Multaj sportistoj restis en eksterlando, sed Gerevich revenis en la patrujon post la Olimpiaj Ludoj. La sportisto finis sian karieron en aĝo de 50 jaroj en la Ludoj de 1960. Malgraŭ la voĉoj de skeptikuloj pri grandaĝo de la sportisto li denove portis la teamon al ora medalo.
Susanna Tamaro
Ŝi studis kinematografion en Romo kaj faris dokumentariojn en RAI. En 1994, ŝi eldoniĝis ŝian popularan libron Va dove ti porti il cuore.
En la elektita landeto de sia vivo Susanna malfermiĝis infanvartejojn por "helpi la patrinojn kiuj alimaniere ne povus labori" kaj la "fondaĵo de ŝi iniciatita enkobdukis al magistriĝo 20 eksterlandajn junulinojn". "Tio estas mia maniero militis flanke de virinoj", ŝi deklaris. (vidu Avvenire de 10 marto 211)
Aladár Gerevich
Biografio
Aladár Gerevich sukcese elpaŝis ankaŭ kiel rapiristo venkante 7-foje la ĉampionkonkursojn de Hungario.
Post la sporta kariero Gerevich agis kiel trejnisto.
Familio
La bopatro de Gerevich Albert Bogen (poste Albert Bógathy) estis arĝent-medalulo de la Olimpiaj Ludoj en 1912 kiel sabristo en teama konkurso. La edzino de Aladár Erna Bogen-Bógathy fariĝis en 1932 bronz-medalulino de la Olimpiaj Ludoj kiel individua rapiristino. La filo Pál Gerevich konkeris olimpiajn bronzajn medalojn kiel rapiristo-teamano en 1972 kaj 1980. Poste li fariĝis trejnisto kiel lia patro. Alia filo György fariĝis konata trejnisto.
János Kemény (matematikisto)
János Kemény [jAnoŝ kemEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) Kemény János György (En Usono lia nomos estis John G. Kemeny) (naskiĝis la en Budapeŝto, mortis la  en New Hampshire) estis hungardevena usona matematikisto, profesoro, komputikisto.
Biografio
János Kemény devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, sed interrompo okazis en 1940, ĉar la pena familio migris al Usono pro la proksimiĝanta nazia danĝero. Li faris abiturienton en Novjorko, poste li akiris diplomon en Princeton. Li estis soldato en Los Alamos, kie li partoprenis en kreo de atombombo. Li estis kolego de Richard Feynman, krome li konatiĝis kun same hungaroj Edward Teller, Eugene Paul Wigner kaj Leó Szilárd. Post la 2-a mondmilito li estis asistanto de Albert Einstein. Li doktoriĝis el logiko en 1949 en Princeton, poste li laboris en esplora instituto. En 1953 li komencis instrui matematikon en Kolegio Dartmouth, kie post 2 jaroj li iĝis institutestro. Li strebis multe pri establo de granda komputilo, poste tie li kune kun aliaj li kreis pli moderna la komputilon, krome ili kreis la komputilan lingvon BASIC (programlingvo). Inter 1970 kaj 1981 li estis rektoro, en tiuj tempoj li permesis esti studentoj por virinoj, negroj, indianoj, krome li rompis la regularon, li daŭre instruis spite la rektoran postenon. En 1990 li ricevis premion de IBM.
En 1964 li revizitis Hungarion.
Trnávka (distrikto Dunajská Streda)
Trnávka, hungare Csallóköztárnok estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Dunajská Streda troviĝas 16, la ĉefurbo 30 km-ojn for.
15238 Hisaohori
15238 Hisaohori estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la japanan amatoran astronomon Hisao Hori, naskiĝintan en Niihama (gubernio Ehime) kaj anon de la Astronomia Societo de Ŝikokuo. Li laboras por la Scienca Centro de Anan kaj observas per teleskopo de 1,13 m de diametro.
Villa Latina
Villa Latina estas komunumo de Italio en la provinco Frosinone en la itala regiono Latio. La komunumo situas ĉ. 134 km oriente de Romo kaj 53 km oriente de Frosinone.
Geografio
Villa Latina situas en la valo de la rivero Melfa. Najbaraj komunumoj estas Atina, Belmonte Castello, Picinisco kaj Sant'Elia Fiumerapido.
Historio
Origine Villa Latina apartenis al Atina. Nur 1832 la komunumo fariĝis sendependa sub la nomo Agnone. Pro la multaj arkeologiaj trovaĵoj sur la tereno de la komunumo ĝi transprenis la nomon Villa Latina en 1862.
Demografio
Quelle: ISTAT
Politiko
Giancarlo Panetta fariĝis urbestro en junio 2004.
Eksteraj ligiloj
Retpaĝo "La Ciociaria en la itala
Sud-andaj jungaoj
Priskribo
La ekoregiono, kiu okupas 61 100 da kvadrataj kilometroj, troviĝas inter altitudoj de 800 ĝis 3 000 m. Ĝi havas altaĵan subtropikan klimaton kiu estas influata de la pasatoj, alportantaj jare 2 500 mm da pluvo.
La ekoregionoj Granda Ĉako, boliviaj montaraj sekaj arbaroj, centr-andaj punaoj, Monte-Arbedaro kaj montara savano de Córdoba limtuŝas la sud-andajn jungaojn.
Flaŭro
La sud-andaj jungaoj konsistas el mezofita ĉiamverda arbaro, kun arboj tipe malpli altaj ol 15 m. Inter 1 200 al 2 500 metroj la arbaro estas dominata de anda alno (Alnus acuminata) kaj montara podokarpo (Podocarpus parlatorei). Je pli malaltaj altitudoj tiuj specioj miksiĝas kun aliaj arbospecioj, speciale laŭracoj kaj mirtacoj.
Faŭno
Multaj tropikaj specioj trovas siajn sudajn arealolimojn en tiu ekoregiono. Mamuloj tie troveblaj inkludas la blanklipan pekarion (Tayassu pecari), la tajasuon  (Pecari tajacu), kaj la brazila tapiro (Tapirus terrestris). El la felisedoj oni renkontas la jaguaron (Panthera onca), la pumon (Puma concolor), la margajon (Felis wiedii), kaj la jaguarundion (Puma yagouaroundi).
Birdoj endemiaj en tiu ekoregiono inkludas Penelope dabbenei, la rocĉildan cipselon (Cypseloides rothschildi), kaj la rustgorĝan cinklon (Cinclus schulzi).
Lajos Papp (poeto)
PAPP Lajos estas hungara poeto, dramverkisto, publicisto naskita en Élesd la 15-an de aŭgusto 1899 kaj mortinta en Debreceno la 27-an de januaro 1959.
Kariero
Papp Lajos estis redaktoro de Biharország (1929-33), kunulredaktoro de kajerserio Gyermekkönyvtár, kunlaboranto de Református Jövő (1935-40). Li estis sekretario de Szigligeti Társaság.
NGC 1858
NGC 1858 (alia indiko — ESO 56-SC74) estas malfermita stelamaso kun emisia nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Mariska Komáromi
Mariska Komáromi [mariŝka], laŭ hungarlingve kutima nomordo Komáromi Mariska estis hungara aktoro, operkantisto (soprano). Ŝia nomo estis post la geedziĝo laŭ hungara sistemo Littke Jenőné.
Biografio
Mariska Komáromi debutis en 1877 en Népszínház, kie ŝi ankaŭ lernis samloke la aktoradon. Ekde 1882 ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), kie plej ofte kantadis. Post kelkaj jaroj ekfunkciis Budapeŝta Ŝtata Operejo, tial la prozo kaj opero havis apartajn lokojn. Komáromi kantadis en la operejo, sed ekde 1888 ŝi plulernis en Italio kaj Parizo. Ŝi hejmenvenis en 1891, komence ŝi apartenis denove al Népszínház, ekde 1898 al Teatro Magyar. En 1897 ŝi edziniĝis kaj vivis plu en Pécs, spite tion ŝi havis rolojn ne nur en Pécs, sed ankaŭ en Budapeŝto. Ŝi ricevis memormedalon de la Ruĝa Kruco.
Kosmonaŭtiko
Astronaŭtiko aŭ Kosmonaŭtiko estas la scienco kaj agado pri kosmaj flug-aparatoj, kaj pri organizo de civila kaj milita flugado per ili.
Parale ekzistas Aeronaŭtiko, kiu okupiĝas pri Aeraj flug-aparatoj. Komuna nocio por "Aeronaŭtiko+Kosmonaŭtiko" estas Flugadiko aŭ Flug-inĝenierado.
Surbaze de la normoj en:ICAO kaj en:AGARD normoj la teksto estas terminologie korekta, en kongruo kun la normoj de la Aeronaŭtikaj Aŭtoritatoj derivitaj de en:ICAO, en:FAA kaj en:JAA, surbaze de la Ĉikaga pakto.
Esperanto kaj kosmonaŭtiko
La hungara kosmonaŭto Bertalan Farkas lernis Esperanton
Sándor Eisenmáyer
Sándor Eisenmáyer [ŝAndor ejzenmAjer], laŭ hungarlingve kutima nomordo Eisenmáyer Sándor estis hungara kuracisto, bestokuracisto, altlerneja instruisto.
Sándor Eisenmáyer naskiĝis la en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis en 1894 en Nagyszeben (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Sibiu en Rumanio).
Lohra
Lohra estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Marburg-Biedenkopf de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
58096 Oineo
58096 Oineo estas malgranda, ne tre hela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando), sur unu el la  eksponitaj per la Schmidt-teleskopo de la Monto Palomar kaj senditaj al la Observatorio de Leiden.
Orbito
Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata « Greka Tendaro ».
Nomo
Ĝi ricevis la nomon Oineo, avo de Diomedo laŭ la helena mitologio. Diomedo renkontis la likianon Glaŭkon kaj ili konstatis, ke iliaj avoj Belerofono kaj Oineo estis amikoj. Sekve, ili evitis batali unu kontraŭ la alia.
Ovolo (plantoscienco)
Ovolo estas ina organo, en la floroj ĉe la semplantoj. La ovolo iĝas semo. Dum la besta ovolo estas fekundigita ĉelo, tiu termino estas uzata ĉe la plantoj por organo kiu enhavas la fekundigitan ĉelon, nomita oosfero. La oosfero estas en kelkĉela embriosako. La embriosako estas komparebla al vira polenero.
Ovolaj specoj
Estas tri specoj de ovoloj:
Albion (Nov-Jorkio)
Albion estas urbeto (town) kaj ene de ĝi samnoma historia vilaĝa loĝloko en orienta Usono. Ĝi apartenas al la subŝtato Nov-Jorkio kaj la centra vilaĝa loĝloko Albion, kies plej norda parto jam situas en la norde najbara urbeto Gaines, estas la administra centro de la ĉirkaŭa kantono Orleans. Laŭ la stato de la censo en la loĝloko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Ariany
(jen katalune) estas municipo de la mediteranea insulo Majorko, en la aŭtonoma komunumo de la Balearaj Insuloj apartenanta al Hispanio kaj al la Eŭropa Unio. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Chucho Valdés
Dionisio de Jésus „Chucho“ Valdés Rodríguez (* 9-an de oktobro 1941 en Havano, Kubo) estas kuba pianisto kaj komponisto de latinida kaj moderna ĵazo, kiu laboras pri ligoj inter kuba kaj aliaj muzikĝenroj. Li estas unu el la plej famaj kubaj ĵazmuzikistoj.
Vivo kaj verkado
Valdés devenas de pianisto-familio: Bebo Valdés estas lia patro; lia patrino ankaŭ estas pianisto, same kiel lia filo Chuchito Valdés. Li komencis pianludi en la aĝo de tri jaroj kaj en 1950 li sukcesis la enirekzamenon por la konservatorio en Havano. Kiel junulo li ludis en la dombando de Club Tropicana, kies muzikestro li fariĝis. En la aĝo de dek ses li jam estris propran ensemblon. Ekde 1963 li muzikis kun Arturo Sandoval kaj Paquito D'Rivera, kun kiuj li fondis en 1967 la Orquesta Cubana de Música Moderna [kuba orkestro de moderna muziko]. Per ĉi tiu ensemblo li prezentis proprajn komponaĵojn kiel sian „Misa Negra“ (1969). En 1970 li prezentis je la pola ĵazfestivalo Jazz Jamboree en Varsovio. Kun Sandoval kaj D’Rivera li fondis en 1973 la ensemblon Irakere, kiu en 1978 prezentis je la Ĵazfestivalo de Montreux kaj la Ĵazfestivalo de Newport. Valdés, kiu estis la ĉefa komponisto de la grupo, plue estris ĝin ankaŭ post la eliĝo de Sandoval kaj D’Rivera. Post kiam li ekhavis kontrakton kun Blue Note Records, li fokusigis siajn prezentadojn kaj sonregistradojn je kvaropaj, triopaj kaj soloaj projektoj. Krom tio li laboris kiel gastmuzikisto de Roy Hargrove. La estradon de Irakere li transdonis en 1998 al sia filo Francisco.
Valdés funkcias ekde 1980 kiel prezidanto de la Ĵazfestivalo de Havano, fondita de li. Li estas profesoro kaj estro de la pianofako de la Instituto Superior de Arte. Krome li instruas ĉe la Escuela Nacional de Arte de Kubo, sed ankaŭ ĉe la Konservatorio Berklee College en Usono
Valdés publikigis ĝis nun 31 sondiskojn, el kiuj kvin ricevis Gramion. Li disponas pri tre fortika, frazoriĉa ludo, en kiu li enfluigas latinamerikan harmoniaron kaj nigrulan ritmaron.
Li estas honorcivitano de Ponce (Porto-Riko) kaj de la usonaj urboj Los-Anĝeleso, San-Francisko, Nov-Orleano kaj Madison.
Gerisedoj
La geriso (Gerris lacustris) estas tipa insekto el la familio de la Gerisedoj, Gerridae.
Vaulx-en-Velin - La Soie (stacio en Liono)
Vaulx-en-Velin - La Soie estas fina stacio de la Metroo de Liono sur Linio A de la metroo de Liono, ĝi situas najbare de la stacio  en Vaulx-en-Velin. Ĝi estis malfermita la.
Historiaj monumentoj de Novgorod kaj de ties ĉirkaŭaĵo
Historiaj monumentoj de Novgorod kaj de ties ĉirkaŭaĵo estas kolektiva nomo, sub kiu Unesko en 1992 aldonis al la listo de Monda heredaĵo plurajn mezepokajn arkitekturajn monumentojn de la urbo Novgorod (ekde 1999 la urbo nomiĝas Velikij Novgorod):
Usona Tragedio
Intriga resumo
La ĉefa intrigo centriĝas ĉirkaŭ la vivo de Clyde Griffiths, ambicia sed malsaĝa junulo kiu vivas en kansasa urbo. La romano estas disigita en tri partoj (enverke nomataj "libroj").
Unua parto
La unua libro rakontas la komencan vivon de Clyde. Liaj gepatroj estas tre religiemaj, kaj devigas la knabon partopreni en ilia misiista laboro. Iam poste Clyde iĝas portisto ĉe multekosta loka gastejo. Tie komencas liaj problemoj: li post nelonge renkontas samlaborantojn ĉe la hotelo, kiuj estas malpli moralemaj ol li. Ili enkondukas la junulon en la subteran mondon de prostitucio, amoro kaj alkoholo. Clyde ekĝuas sian novan vivmanieron; dume liaj gepatroj scias nenion pri ĝi. Tamen baldaŭ li kaj liaj amikoj mortigas junan knabinon surstrate per ŝtelita aŭtomobilo, kaj li estas devigata eviti la policon kaj forkuri el Kansaso.
Dua parto
Sed post nelonge Clyde interesiĝas je alia, simile bela sed multe pli riĉa ino, Sondra Finchley - ŝi estas filino de unu el la amikoj de la onklo de Clyde. La junulo baldaŭ ekrimarkas, ke Sondra interesiĝas pri li; li baldaŭ komprenas ke ekzistas tre reala eblo ke li povas geedziĝi kaj riĉiĝi. Imagante sian komfortan estontecon, li perdas ĉiun amon al Roberta kaj volas liberiĝi el ŝi.
Tamen ĉi tiam ekestas neantaŭvidita problemo, kiu minacas detrui ĉiujn liajn esperojn kaj dezirojn: Roberta anoncas al Clyde ke ŝi estas graveda. Li serĉadas doktoron kiu farus aborton, tamen tio estis tiame kontraŭleĝa, kaj kiam loka kuracisto plurfoje rifuzas plenumi lian peton, Clyde ekas malesperi. Finfine Roberta panike postulas ke Clyde ŝin geedziĝu. Clyde neniel volas konsenti al tio, sed li devas iel agi kiam Roberta minacas malkaŝi ilian voluptan interrilaton al la mondo.
La junulo logas Robertan en malproksiman lagon volante ŝin dronigi, sed je la lasta momento li ne trovas la forton fari tian agon. Kiam Roberta penas alproksimiĝi al li en ilia boato, li forbatas ŝin per fotilo. (La rakonto intence ne diras, ĉu tio estis laŭvole aŭ nevola, nur instinktiva reakcio.) La belulino falas en la akvon, kaj ne kapablante naĝi, ekdronas; ŝi krias ke Clyde ŝin savu, tamen li ne decidas fari ion ajn, vidante kiel ŝi malaperas sub la bluaĵo. Clyde eskapas el tie kaj rekunigas kun Sondra, kiu ĉi-momente nenion suspektas.
Tria parto
En la morgaŭo iu trovas la korpon de Roberta. Evidentiĝas, ke tio ne estas simple akcidento. La loka estraro kaj policio preskaŭ tuje ekas suspekti Clyde-on pri la mortigo de Roberta, ĉar ili eltrovas amemajn leterojn de Roberta al li; krome, Clyde agadis tre strange dum la tago de ŝia morto. Li arestitas kaj enigitas ĉe la urbeta malliberejo. Samuel Griffiths luas spertajn advokatojn por defendi Clyde-on, kiuj elpensas malveran eksplikon pri kiel mortis Roberta. Tamen post tre skandalema kriminala proceso, la nekompatema tribunalo tion ne kredas, kaj ĝi trovas la malfeliĉan Clyde-on kulpa. Li al la gubernatoro sendas apelacion, sed sensukcese. Finfine Clyde estas mortpunita per la elektra seĝo. Lia riĉa novjorka parencaro enloĝiĝas aliloken por eskapi kaj eviti la rezultan skandalon.
Analizo
Tra la verko, Dreiser penas substreki, ke ĉies societa loko dependas nur je tiel kiel oni naskiĝis kaj ĉu oni estis dekomence riĉa kaj fama aŭ ne. Per la penadoj de Clyde plialtigi lian societan pozicion, la aŭtoro montras ke estas ĉiam malfacile (aŭ eĉ neeble) ŝanĝi tion. Krom tio, Dreiser detale eksplikas la suferadon de la protagonisto ĉe la malliberejo (kiu estas nomata de Dreiser kiel "mortdomo") antaŭ ol li estas mortpunita, tiumaniere mortpunon kritikante.
Distrikto Leibnitz
La distrikto Leibnitz (Bezirk Leibnitz) estas administra unuo de Aŭstrio, kiu troviĝas en la suda parto de la federacia lando Stirio. Distrikta ĉefurbo estas la loĝloko Leibnitz, distrikta areo estas 727 km², kaj komence de la jaro 2018 sur la areo vivis 82 036 loĝantoj. Kun la distrikto Deutschlandsberg ĝi nun konsistigas la turisman kaj statistikan regionon Südweststeiermark, do sudokcidenta Stirio.
Gerisedoj
Ĉe tiu tipa specio la korpo estas tre mallarĝa, kun ofte malgrandaj flugiloj kaj kvar longaj kruroj per kiuj ĝi povas relative rapide iri sur la akvosurfaco. La koloro estas bruna ĝis nigra kaj je la ventroflanko pli hela, la maksimuma longo estas 12 mm sen kruroj kaj antenoj.
Distrikto Leibnitz
Ekde la 1-a de januaro 2015 la nombro de distriktaj komunumoj draste malpliiĝis de 48 al nur 29.
Usona Tragedio
Analizo
Rimarkindas ankaŭ, ke Dreiser sin konsideris kiel ateisto kaj ĉiam pensis kritike pri religio. Ekzemple li priskribas la parencaron de Clyde kiel religiaj fanatikuloj kiuj kondamnatas resti malriĉaj pro ties mallarĝaj opinioj. Tamen enromane ne malofte oni trovas citatojn el la Biblio, kaj la du plej kompatemaj kaj bonaj roluloj en la verko (Elvira Griffiths kaj la reverendo Duncan McMillan) estas religiaj kristanoj.
Historio
Antaŭ longtempe Dreiser deziris trovi "tute usonan krimon"; eĉ komence de 1907, kiam li diris al siaj amikoj ke li volis "eniĝi sub la haŭto de mortiganto". La ĉefan temon de Usona Tragedio Dreizer bazigis sur reala okazaĵo, kiun li detale studadis por verki la romanon. Li kolektadis artikolojn ĵurnalajn kaj ilin studis por ke li povu krei pli realajn rolulojn.
Je la 11-a de julio, 1906, oni trovas la malvivan korpon de la dudekjaraĝa Grace Brown ĉe la lago Big Moose en norda Novjorko. La viro Chester Gillete baldaŭ estis arestita por la mortigo de Brown. Dum la krimproceso, kiu post nelonge iĝis vaste malglora kaj skandala, li insistis ke ŝia drono estis nur akcidento. Tamen la tribunalo tiel ne opiniis: ĝi mortpunis lin per la elektra seĝo en 1908. Dreiser legis multajn amleterojn skribitajn de Brown al Gilette, kiuj publikiĝis dumprocese; la verkisto inkludis ŝanĝitajn versiojn de ili en Usona Tragedio.
Dreiser komencis verki la tekston dum la somero de 1920, loĝante en Los Anĝeleso; li sentis komence espere pri sia verko, kaj diris al sia eldonisto ke verŝajne la libro finiĝis post jaro. Sed en 1921 Dreiser haltigis sian skribadon, kaj ne reekis verki ĝis du jaroj poste. Nun travivante en Nov-Jorko, li kune kun sia koramikino Helen Richardson kapablis viziti la lokojn kie famiĝis okaze de Gillete kaj Brown. Nelonge poste Dreiser denove reverkis kaj plivastigis la intrigon. Fine en la somero aŭ komenca aŭtuno de 1925 la romano ekestis pli-malpli preta por eldonado. La eldonejo "Boni & Liveright" publikigis Usonan Tragedion je la 17-a de decembro de tiu jaro.
La verko en popola kulturo
Oni dufoje kreis filmojn bazitajn sur la temo de ĉi tiu romano: unue en 1931, kaj ree en 1951. Dreiser mem forte kritikis la 1931-an filmon pro ties ege malsimila fino de la rakonto. Tamen la 1951-a interpretado, fare de Holivudo nomiĝis A Place in the Sun (esperante "Ejo en la suno"), hodiaŭ konatas pli vaste; multaj konsideras ĝin kiel unu el la plej bonaj dramaj filmoj de tiu epoko.
Ankaŭ kelkaj kritikistoj kaj komentistoj plurfoje komparis la filmon Match Point de Woody Allen kun la baza intrigo de Usona Tragedio.
La komponisto Tobias Pickler transformigis la romanon en operon, kiu unue estis performita je la 2-a de decembro, 2005.
Trans la Fabeloceano
Trans la Fabeloceano estas novelo originale esperantlingve verkita de Ferenc Szilágyi en 1931 kaj eldonita de Literatura Mondo en Budapeŝto. La dua eldonaĵo aperis en 1972 ĉe Dansk Esperanto-Forlag en Aabyhøj.
István Bessenyei
BESSENYEI István [besenjei iŝtvAn] estis rumanuja hungara aktoro, reĝisoro naskita en Ariniș la 18-an de marto 1955, mortinta la 29-an de oktobro 2018.
Scienca Stacio Charles Darwin
La Scienca Stacio Charles Darwin (SSCD) estas biologia Scienca Stacio funkciata de la Fondaĵo Charles Darwin. Ĝi situantas ĉe Puerto Ayora en la insulo Santa Cruz de Galapagoj, kun satelitaj oficejoj en la insuloj Isabela kaj San Cristóbal.
Fono
En Puerto Ayora, Insulo Santa Cruz, ekvadoraj kaj eksterlandaj sciencistoj laboras konstante por priserĉado kaj projektoj por konservado de la kaj teraj kaj maraj ekosistemoj de Galapagoj. La Scienca Stacio Charles Darwin, starigita evn 1964, havas Interpretejon pri Natura Historio kaj ankaŭ plenumas edukajn projektojn subtene la konservadon de Galapagoj.
Celoj kaj laboro
La celoj de la SSCD estas konduki sciencan priserĉadon kaj primedian edukon por konservado. La Stacio havas teamon de ĉirkaŭ centon de sciencistoj, edukistoj, volontuloj, priserĉajn studentojn kaj eltenan dungitaron el la tuta mondo.
Porcuna
Porcuna [porKUna] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.
Tombofosto
Tombofosto (memorfosto hungare kopjafa laŭvorte lancoligno) estas tombeja ligna signo de la hungaraj reformataj kaj evangelikaj tombejoj. Ĝi estas ofte farita el kverko aŭ robinio kun longo de 80–300 cm kaj formas diversforman foston. La fosto neniam estas krucforma, sed plej ofte havas kapoparton, ŝultron, trunkon ktp. (la hungara nomo signifas laŭvorte kapoligno). La triono de la longo venas en la grundon ĉe kapo de la mortinto, ofte ĉefine bruligite aŭ preparite per gudro por malhelpi la putriĝon. Oni ĉizis en tiun la nomon de la mortinto. Oni ofte ornamis kaj kolorigis illin. Ĉiu regiono havis la propran tombofoston. La plej konataj estas la tombofostoj de Transilvanio kaj la hungara granda Ebenaĵo. Plej fama en Hungario estas la boatosimilaj tombofostoj de Szatmárcseke.
Porcuna
Tiu urbo ludis gravan rolon en diversaj epokoj, nome en la epoko de Romio estis kantonmento de la armeo de Julio Cezaro por la Batalo de Munda en 46 a.K. kaj la posta konkero kaj rabado de Kordovo en la flanko de Pompeo en 49 a.K., pro kio la urbo ricevis privilegion. En Porkuna estis prizono de la granada reĝo Boabdilo, kaptita de la kristanoj en la Batalo de Lucena, en 1483. Porkuna estis sidejo de la Generalo Castaños por arigi armeon por la Batalo de Bailén en 1808. Kaj finfine la urbo estis sur la fronto dum la Hispana Enlanda Milito, pro kio suferis konstantajn bombardadojn kaj terajn kaj aerajn fare de ambaŭ flankoj.
Tombofosto
Tipoj estas en hungara lingvoareo:
Porcuna
Priskribo
La areo de la municipo estas 175,57 km2 kie loĝas 6 235 geloĝantoj (2019), do loĝdenso estas 36,47 loĝ./km2.
Porcuna situas sur la okcidento de la komarko Metropola Areo de Ĥaeno en la okcidento de la provinco, lime kun la provinco Kordovo kaj pli precize kun Bujalance, Lopera, Arjona, Torredonjimeno, Higuera de Calatrava, Valenzuela, Baena kaj Cañete de las Torres. Estas sur 472 m de altitudo, en tipa pejzaĝo de olivarbaroj je 42 km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno kaj je 63 km de Kordovo.
Geografio
La municipa teritorio estas en komarko de regula pejzaĝo, duonebena, kun multaj grandaj nealtaj montetoj sur mildaj terenoj (aluviaj kuŝejoj) de la Supra Mioceno; kun averaĝa altitudo de 473 metroj. La grundo estas kalkoŝtona, sed tre fekunda. Ĝenerale, la grundo estas profundaj, de pH iomete baza.
Fluas en la teritorio la rivero Salado (alfluanto de Gvadalkiviro) de sudo al norde, de malabunda akvokvanto, kun aliaj rojoj pli malgravaj kiuj fluas al Salado (nome Saladillo, Quiebracinchas, Zurraque, Carrasquilla, Torre del Alcázar kaj aliaj). En la somera sezono kaj Salado kaj la rojoj sekiĝas, kaj ne estas profitaj por irigacio.