cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adem Demaçi
Biografio
Li kampanjis por la egalrajteco de Kosovo kun la aliaj respublikoj de Jugoslavio. Li estis arestita de jugoslavaj sekurecaj taĉmentoj pro sia politika agado kaj estis politika malliberulo dum entute 28 jaroj: 1958-1961, 1964-1974 kaj 1975-1990. Tial iuj konsideras lin kiel la "Nelson Mandela de Kosovo" aŭ Balkanio respektive. Li estis arestita ĉar li partoprenintus malamikan agadon kontraŭ la jugoslava ŝtataparato kaj ke li estis engaĝita en la lukto por la sendependeco de Kosovo de Jugoslavio kaj ĝia unuiĝo kun Albanio.
De 1991 ĝis 1993 li estis ĉefredaktoro de Zëri, revuo kun sidejo en Priŝtino.
De 1991 ĝis 1995, li estis prezidanto de la Komisionon por la Defendo de Homaj Rajtoj kaj Liberecoj (CDHRF) en Kosovo.
De 1996 ĝis 1998 li estis prezidanto de la Parlamenta Partio de Kosovo.
Post la Kosovo-milito (1998-1999) li prezidis la Komitaton por Interkompreno, Toleremo kaj Socio, en kiu partoprenis reprezentantoj de ĉiuj etnoj en Kosovo, kiuj strebas al libera, demokrata kaj pluretna socio.
Premioj
Demaĉi estas laŭreato de kelkaj internaciaj premioj:
Pro sia laboro li estis honorita en 1991 per la Saĥarov-premio por Paco de la Eŭropa Parlamento. La Premio Saĥarov estas aljuĝita al individuoj kaj organizoj dediĉitaj al protektado de homaj rajtoj kaj fundamentaj liberecoj.
Speciala Premio por Paco de la Klubo de Universitataj Rektoroj en Madrido (1993),
Premion Leo Eitinger pri Homaj Rajtoj de la Universitato de Oslo (1995-.
Li estis nomumita dufoje por la Nobel-premio, en februaro 1994 por la Nobel-premio pri literaturo kaj en septembro samjare por la Nobel-premio pri paco.
Vidu ankaŭ
Albanlingva literaturo
Tagnokta ritmo
Cirkadia ritmo aŭ tagnokta ritmo estas biologia procezo, kiu havas ciklon de proksimume 24 horoj. Vera cirkadia ritmo estas impulsata de interna biologia horloĝo anstataŭ sole respondi al ŝanĝoj de la medio. La biologia horloĝo sinkronas al la taga-nokta ciklo per signoj kiel lumo, temperaturo aŭ manĝaĵo. La dorma ciklo estas la plej videble cirkadia ritmo en homoj, sed preskaŭ ĉiuj fiziologiaj procezoj kaj konduto havas cirkadiajn ritmojn. Cirkadiaj ritmoj estas observataj en multaj bestoj, plantoj, fungoj kaj cianobakterioj.
Ĝeneralaj trajtoj
La neologisma vorto “cirkadia” venis de la latina circa (ĉirkaŭ) + diem (tago). Veraj cirkadiaj ritmoj originas interne de la organismo, do se oni metus organismon en konstata medio, ĝiaj ritmoj ankoraŭ ciklus kun periodo de proksimume 24 horoj. Tiu horloĝo estas samtempigita per signaloj de la medio, nomita Zeitgeiber (de la germana “tempodonisto”). La plej grava Zeitgeiber estas lumo, sed eblaj Zeitgeiber-oj inkluzivas ankaŭ temperaturon, manĝaĵojn kaj aktivadon. Ricevi lumon matene igos la horloĝon pli frua, kaj ricevi lumon vespere igos ĝin pli malfrua.
Multaj ĉeloj (la unuĉelaj kaj tiuj en plurĉelaj vivuloj) havas cirkadiajn ritmojn, kiuj estas generataj de molekulaj mekanismoj. En bestoj, ekzistas unu aŭ kelkaj histoj, kiuj estas estraj cirkadiaj horloĝoj. Ĉi tiuj estraj cirkadiaj horloĝoj ofte troviĝas en la cerbo aŭ la retino. Mediaj signaloj sinkronigas la estran horloĝon, kaj la estra horoloĝo sinkronigas periferiajn ĉelojn kaj histojn en la korpo per hormonaj aŭ neŭraj signaloj. La periferiaj horloĝoj, ekzemple intesto, kelkfoje estas sinkronigataj per aliaj Zeitgeber-oj kiel manĝaĵo. Eble ekzistas malbonaj sanaj efektoj kiam la periferiaj kaj estra horloĝoj malsinkronas.
Biologia graveco
Plejparte da mamula fiziologio kaj konduto havas ĉiutagajn oscilojn. Uzante internan horloĝon, organismo povas aĝustigi biologiajn procezojn antaŭ ol la ŝanĝoj de la medio, anstataŭ respondi al la ŝanĝoj. Tiumanere la organismo povas uzi siajn rimedojn pli efike kaj organizi biologiajn procezojn per tempo pli efike. Eksperimentoj montras ke organismoj transvivi pli bone kiam la periodo de la interna horloĝo samas kun la periodo de la medio.
Homa sano
Cirkadiaj ritmoj estas perturbitaj kie la biologia horloĝo ne samas kun la media horo, ekzemple pro vojaĝado trans horzonoj, laborado dum nokto, aŭ malregula dorma horaro. La somera tempo ĉiufoje postulas adapton de la tagnokta ritmo de homoj, precipe infanoj suferas pro tio, kaj povus trolaciĝi dum la semajno post la du tempoŝanĝoj jare. Cirkadiaj ritmoj ankaŭ estas perturbitaj kie la horloĝoj de diversaj organoj ne samas inter si mem, ekzemple kiam oni noktomeze manĝas. Malofte, gena mutacio ankaŭ povas kaŭzi perturbon de cirkadiaj ritmoj. Perturbitaj cirkadiaj ritmoj pliigi la riskon de malsanoj kiel trodikiĝo, diabeto, deprimo, korvaskula malsano, kancero kaj neŭrodegenera malsano.
Simptomoj de multaj malsanoj okazas kun 24-hora ciklo. Ekzemple, simptomoj de Alzheimer-malsanuloj ofte malbonas dum la vespero. , kaj korinfarktoj okuras pli probable ĉe la mateno.
Molekulaj mekanismoj
En mamuloj, la kerna molekula horloĝo konsistas el kelkaj genoj en fermitcikla regilo. La transskrib-faktoroj CLOCK kaj ARNTL formas dumeron kiu pliigas la transskribadon de la PER genoj (PER1, PER2, PER3) kaj la CRY genoj (CRY1, CRY2). Poste, PER:CRY dumeroj malpliigas la agado de CLOCK kaj ARNTL.
Anatomio kaj fiziologio
En mamuloj, la centra horloĝo estas en superkruciĝa nukleo (SKN), parto de la hipotalamo. SKN konsistas el ĉirkaŭ 20.000 da neŭronoj, kies ritmoj samtempigatas inter si mem per molekulaj signoj. Retina ganglio ĉeloj en la retino ricevas lumo, kaj sendas la signon al la SKN. La SKN sendas signalojn al aliaj cerbaj regionoj, plejparte al aliaj nukleoj en la hipotalamo kaj al la pineala glando, kiu faras melatoninon.
Historio de scienca esploro
La unua montro de biologia horloĝo estas de Jean-Jacques d'Ortous de Mairan je 1729 kun la planto Mimosa pudica. La folioj de la planto fermas dum la nokto kaj malfermas dum la tago, kaj li observas ke tiu movado ankoraŭ daŭras se li metas la planton en senĉesa mallumo. Je 1972, esploranto malkovris ke la biologia horloĝo estas en la superkruciĝa nukleo/hipotalamo. La unua cirkadia geno, period, estas trovita je 1971 en muŝo, kaj la unua mamula cirkadia geno, CLOCK, estas trovita en muso je 1995.
Cirkadia horloĝo
Cirkadia horloĝo, aŭ cirkadia oscilatoro, estas speco de perioda horloĝo kun stabila fazo, sinkronigita kun la suna tago.
La in viva periodo de tia horloĝo estas preskaŭ ekzakte 24 horoj: Tera tago. Interne sinkronigitaj tagnokta horloĝo permesas al la plej multaj vivaĵoj esti pretaj por ĉiutagaj mediaj ŝanĝoj, rilataj al la taga kaj nokta ciklo kaj ŝanĝi sian biologion kaj konduton laŭe.
La termino cirkadio devenas de la latina vorto circa (kiel ĉirkaŭ, proksimume) kaj dies (signifante tago), ĉar pro foresto de eksteraj signalvortoj (kiel ĉirkaŭa lumo), ĝi ne daŭras ekzakte 24 horojn. Homaj horloĝoj en laboratorio sub konstanta malalta lumo, ekzemple, averaĝos ĉirkaŭ 24,2 horojn tage, ne ĝuste 24 horojn.
La horloĝo rekomenciĝas kiam organismo sentas mediajn tempoindikojn, kies ĉefa estas lumo. Cirkadaj horloĝoj estas ĉieaj en la histoj de la korpo, kie ili estas sinkronigitaj per kaj internaj kaj eksteraj signaloj por reguligi la regulan agadon dum la tago en maniero konvena al la specifaj histoj. La tagnokta horloĝo estas interplektita kun la plej multaj ĉelaj metabolaj procezoj kaj estas trafita per la maljuniĝado de la organismo. La bazaj molekulaj mekanismoj de la biologia horloĝo estis difinitaj en vertebrulspecioj, la esploro pri Drosophila, plantoj, fungoj, bakterioj, kaj ŝajne ankaŭ en arkeonoj.
En 2017, la Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino estis aljuĝita al Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash kaj Michael W. Young "pri la eltrovoj de molekulaj mekanismoj kontrolantaj la tagnoktan ritmon" en fruktmuŝoj.
János Körmendy
János Körmendy [jAnoŝ kormendi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Körmendy János estis hungara aktoro.
János Körmendy naskiĝis la  en Tata (Hungario), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
János Körmendy komencis sian aktoran karieron en trupo de Alajos Bogyó en 1882. Post 2 jaroj li aliĝis al Ignác Krecsányi en Debrecen. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis: En la 1930-aj jaroj li ofte estis aŭdebla en la Hungara Radio. Tiutempe li havis rolojn en Operetoteatro (Budapeŝto), Gaja Teatro kaj denove en Teatro Magyar. Lia edzino naskis 2 filojn.
János Török (ekonomikisto)
János Török [jAnoŝ torok], laŭ hungarlingve kutima nomordo Török János estis hungara ekonomikisto, arkivisto, membro (korespondanta en 1841) de Hungara Scienca Akademio. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis csáfordi [ĉAfordi] kaj jobbaházi.
János Török naskiĝis la 1807 en Tapolca. Li mortis la 1874 en Budapeŝto.
Biografio
János Török lernis en Keszthely, Buda, Pest (urbo) kaj Graz. En 1830 li eklaboris en Kismarton (nuntempe Eisenstadt en Aŭstrio) en bieno de familio Esterházy. Baldaŭe li ricevis taskojn de Imre Klauzál en Rohonc. En 1846 li establis ekonomian instituton, kiun la ŝtormo detruis. Li partoprenis en hungara revolucio de 1848, tial post la falo li estis arestita. Post la liberiĝo li ĵurnaladis, krome li apartenis al rondo de István Széchenyi. En 1866 li estis nomita ĉefarkivisto.
Tlalmanalco
Tlalmanalco estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas Tlalmanalco de Velázquez.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 43.93 loĝantojn. El tiuj 21.306 viroj kaj 22.624 virinoj. La komunumo havas surfacon de 158.76 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2400 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 1,092.0 milimetroj.
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 12′ norda latitudo kaj 98° 48′ okcidenta longitudo.
Unanimismo
Unanimismo estis franca literaturfilozofa movado, kies nomo havas sian originon en la poemo "Vie unanime" (1908) de Jules Romains. Ĝi fondiĝis ĉirkaŭ la jaro 1910 de J. Romains kaj de aliaj junaj poetoj - R. Arcos, G. Duhamel, Ch. Vildrac. Ĉiuj tiuj apartenis al la poeta grupo "Abbaye" en Créteil. Bazas iliaj verkoj sur la penso ke la grupa animo (france "âme unanime") superu la individuan vivon.
3-Acetilfenila benzoato
3-Acetilfenila benzoato aŭ 3-acetylphenyl benzoate 2d.png estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la benzoata acido kaj 3-acetilfenolo. 3-Acetilfenila benzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. 3-Acetilfenila benzoato prezentas benzoatan grupon ligitan al 3-acetilfenila grupo. Ĝi konsistas je 15 karbonatomoj, 12 hidrogenatomoj, 3 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Čížová
Čížová estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Písek, 7 km nordokcidente de urbo Písek.
En ĝi havis.
Dominanto de la vilaĝo estas monteto kun preĝejo de Sankta Jakobo.
En la vilaĝo funkcias vigla kultura kaj societa vivo, en la ĉirkaŭaĵo ekzistas densa reto de ne tro postulemaj biciklovojoj (vidu mapon en Eksteraj ligoj).
Glacimonto
Glacimonto estas tre granda glacia aĵo, konsistanta el glaĉerglacio, libere flosanta kaj drivanta en oceano aŭ lago. Glacimontoj estiĝas per forrompiĝo de glaĉersokloj (glacitavoloj naĝantaj en maro aŭ lago, ligitaj kun glaĉeroj aŭ glaĉerŝildoj) ekzemple en Antarkto aŭ per deidiĝo de glaĉerblokoj de glaĉerlangoj, kiuj fluas al la maro aŭ al lago.
Glacimonto drivas sur akvo. La rusa verkisto kaj sciencisto Miĥail Lomonosov estis la unua por science kompreni tion (ĉ. 1750): ĉar la denseco de glacio estas nur 0,920 kilogram per litro, dum tiu de mar-akvo estas 1,025 kg/l kaj rezultiĝas ke 90 % de la volumeno de glacimonto troviĝas sub la akvosurfaco.
Flosanta glacimonto estas speco de flosglacio.
La plej granda flosglacio deiĝis en 1956 ĉe Antarkto, ĝi longis 335 km, larĝis 97 km kaj la surfaco estis 31.000 km².
13052 Las Casas
13052 Las Casas estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Glacimonto
Interesa fakto
Pseŭdonomo de rusa-franca esperantisto Eŭgeno Aisberg estas Glacimonto. Tiu vorto estas la traduko de lia familia nomo el la rusa.
13052 Las Casas
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la hispana dominikano Bartolomé de las Casas (1484–1566), kiu luktis por la rajtoj de la indianoj kaj kontraŭ la milita konkero de la Nova Mondo. Li verkis Brevísima relación de la destrucción de las Indias ("tre mallonga raporto pri la detruo de la Indoj"), referaĵo pri la abomenaĵoj de la hispanaj konkerantoj kontraŭ la indianoj.
Kolín
Kolín estas urbo en la mezbohemia regiono de Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Robert Conquest
Robert Conquest (15-an de julio 1917 en Malvern, Worcestershire, Anglio) estas historiisto, kiu plej famas pro sia libro The Great Terror (1968), kiu akre analizas la stalinan Sovetunion. Li ĉefe okupiĝas pri diktaturoj, murdoj dum tiu epoko, ĉefe en Sovetunio kaj en aliaj komunistaj diktaturoj.
Kolín
Historio
Ĉe enfluejo de rivero Klejnárka en Elbon, en loko de kolonigita vilaĝo Nový Kolín (Nova Kolín), kiu havis komunan preĝejan talenton kun proksima Starý Kolín (Malnova Kolín), fondis ĉirkaŭ la jaro 1257 Přemysl Otakar la 2-a pli junan vilaĝon, kiu ricevis nomon Kolín. La nova urbo elkreskis sur regula bazplano, kies centro estis longforma placo kun plurbloka konstruaĵaro en suda parto. El la tempo de la fondo de la urbo estas konataj nur tri masonitaj konstruaĵoj: paroĥeja preĝejo, urbodomo kaj jam neekzistanta dominikana monaĥejo kun preĝejo de sankta Virgulino Mario. La urbo estis ankaŭ fortikigita antaŭ la jaro 1261 per duzonaj remparoj, malfermitaj per tri pordegoj. La remparoj estis detruitaj en la 1-a duono de la 19-a jarcento, konserviĝis nur restaĵoj de muroj en la suda parto de la urbo.
Dominaĵo de Kolín estas preĝejo de sankta Bartolomeo, kies konstruado estis komencita en 1261 kaj ĝi daŭris ĝis la fino de la 13-a jarcento. En la jaro 1349 incendio difektis la preĝejon, al kies renovigo dediĉin monon imperiestro Karolo la 4-a. Komence de la 15-a jarcento trafis la urbon baldaŭ post si du grandaj incendioj (1413 kaj 1416), post kiu komenciĝis masonita konstruado de burĝaj domoj en la okcidenta parto de la placo. Dum husanaj militoj estis detruita dominikana preĝejo kaj en la liberigita spaco konstruis kolína hetmano Bedřich el Strážnice en la jaroj 1437–1448 gotikan burgon, el kiu konserviĝis portaloj, pordego kaj restaĵoj de muroj. En la 16-a jarcento la burgo estis alikonstruita al renesanca kastelo, pli malfrue ĝi estis reguligita barokstile kaj en la 19-a jarcento ĝi estis ŝanĝita en bierfarejon.
Robert Conquest
Oni kritikis lin, ke li laboris ofte per supozoj, sen kono de iu ajn fonto.
Historiaj verkoj
(La datumoj montras ne ĉiam la unuan aperon de la libro)
Kolín
Historio
La urbo estis ofte suferigata de incendioj, tial renesancaj reguligoj estis rekovritaj per reguligoj barokaj, kiuj okazis post incendio en 1743. Tiam estis stile unuiĝinta ankaŭ aspekto de stratoj. Sudokcidente de la placo ekloĝis juda komunumo, el kies gheto konserviĝis tombejo kun tombŝtonoj el la 15-a ĝis la 19-a jarcentoj.
Regiona muzeo proponas ekspoziciojn pri la historio de la urbo kaj ĝi rememorigas ankaŭ famajn naskintojn el Kolín, inter kiuj apartenis rožmberka regento Jakub Krčín el Jelčany kaj Sedlčany (1535–1604), „la plej granda el pierotoj“ mimo Jean Gaspar Debureau (1796–1846), poeto Josef Svatopluk Machar (1869–1943) kaj pentristo Rudolf Kremlička (1886–1932). Longajn jarojn agadis en la urbo kapelestro František Kmoch, por honorigi lin ĉiam en junio okazas festivalo de blov-orkestroj nomata Kmochův Kolín (Kolín de Kmoch).
Transporto
Tra Kolín gvidas grava elektrizita fervoja linio por trajnoj de Ostrava kaj Brno en direkto Prago kaj male.
9197 Endo
9197 Endo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Masanori Hirasawa kaj Shohei Suzuki elde la observatorio de la monto Njukasa, proksime de Fuĵimi (gubernio Nagano, Japanio).
Kingsley Amis
Kingsley Amis studis anglistikon en Universitato de Oksfordo kaj post servo en la armeo li instruis ekde 1949 ĝis 1961 en diversaj universitatoj en Anglio, Kimrio, Usono.
9197 Endo
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Shu Endo, unu el ĉefaj japanaj astrofotistoj. Li estas fama pro siaj belaj kaj detalaj astrofotografioj. Multaj astronomiaj fotistoj estis inspiritaj de liaj ideoj kaj konsiloj. Li plibonigis la sentemecon de la filmoj uzitaj por malkovri ĉi-tiun asteroidon.
Kingsley Amis
Amis estis junaĝe ano de la komunista Partio, apartenis al la t.n. Angry young men.
Lia unua romano estis Lucky Jim (feliĉa Jim, 1954, filmo 1957), kies komika heroo iĝis nocio en la Anglio de la 1950-aj jaroj. La malheroo Jim Dixon reprezentis novan socitavolon, kies membroj aliĝis per stipendioj el la suba-meza aŭ suba socitavolo, sed ili asertis, ke ĉiun komfortan pozicion okupas la nobel-devenuloj.
Kiel poeto, li estis grava ano de la grupo The Movement, kiu aperis en 1956 per la antologio New Lines.
Post la hungara revolucio de 1956, li seniluziiĝis pri stalinismo-komunismo kaj iĝis antikomunisto kaj eĉ konservativo.
Li verkis post la morto de Fleming la serion pri James Bond (1968).
Pliaj verkoj
Kingsley Amis estis edziĝinta inter 1965 kaj 1983 kun la verkistino Elizabeth Jane Howard. Li estas patro de sukcesa verkisto Martin Amis. Li iĝis siro en 1990.
Jakob Morenga
La militado de la hereroj kaj namoj diferencis unu de la alia: Dum la hereroj serĉis senkaŝan batalkampon, la namoj kaj orlamoj (inter alie la bondelzvartoj, kiuj ribelis jam en 1903) preferis sekretan batalon de embusko kaj tiel povis kaŭzi gravajn perdojn al la germana protekta trupo. Ĉi tio kaŭzis registaran krizon en Berlino kaj ekigis novan elekton de la nacia parlamento Reichstag - la tiel nomata "Hotentota elekto" la 25-an de januaro 1907.
Morenga estas konsiderata unu el la unuaj modernaj gerilanoj. En la lastaj jaroj de sia vivo li estis popola heroo por la sudokcidentaj kaj sudaj afrikanoj kaj unu el la ĉefaj malamikoj de la germana kolonia potenco. Imperiestro Vilhelmo la 2-a persone proponis por lia mortigo premion de 20 000 regnaj markoj. Jakob Morenga falis en 1907 kontraŭbatalante siajn britajn persekutantojn, kiuj ĉi-kaze kunlaboris kun la germana militistaro.
Antropozofia medicino
La antropozofia medicino estas komplementa medicina metodaro ekestinta el la antropozofio de Rudolf Steiner (1861−1925). Ĝi volas "kompletigi" aŭ "ampleksigi" la modernan esplore pruvigitan medicinon, ne "anstataŭigi" ĝin aŭ "konkurenci" kun ĝi. Tiusence ne plene temas pri metodaro klasifikebla kiel alternativa medicino, ĉar aliaj nekonvenciaj medicinaj metodaroj jes ja konkurencas al la moderna esplore pruvigita medicino.
La teoriajn bazojn de la metodaro Rudolf Steiner evoluigis inter la jaroj 1920 kaj 1924 en multnombraj prelegoj por kuracistoj kaj medicinaj studentoj (volumoj 312–319 de la kompleta verkaro) kaj en la dum 1925 kun la kuracistino Ita Wegman (1876–1943) eldonita germanlingva libro Grundlegendes zu einer Erweiterung der Heilkunst nach geisteswissenschaftlichen Erkenntnissen ("fundamentaĵoj por ampleksigo de la kuracado laŭ [antropozofie] filozofi-sciencaj malkovroj"). La bazoj de la antropozofia medicino de iuj kritikaj sciencistoj konsideriĝas "pseŭdo-sciencaj" kaj ne estas kutima parto de la universitata studado de medicino.
Antropozofia-medicina teorio
La antropozofia konceptaro diferencigas kvar nivelojn aŭ tavolojn de "realeco". Tri el tiuj kvar niveloj nur estu percepteblaj per aparta eduko aŭ esceptokaze per eksterordinara talento. Tamen la homo almenaŭ nekonscie estas ligita al ĉiuj kvar niveloj de la realeco per siaj kvar "ekzisteroj" (germane "Wesensglieder"), kiuj poe apartenas al unu el tiuj niveloj. Unuope temas pri:
Malsano laŭ la senco de tiu instruo ekestas tiam, kiam la sana interrilato inter tiuj "ekzisteroj" estas en iu ajn maniero perturbita. Pli konkrete difini la specon de la perturbo, estas la esenco de la antropozofie medicina "diagnozo", kiu konsideratas ampleksigo aŭ aldono al la konvencia medicina diagnozo.
Specife antropozofiaj kuraciloj fontas je la postulo, ke mineralaj, plantaj kaj bestaj substancoj en poe specifa maniero povu influi la interrilaton de la homaj "ekzisteroj". Ofte la kuraciloj aplikiĝas en homeopatiaj dozoj. Apartan signifon atingis la terapio per visko ĉe patiencoj kun kanceraj malsanoj – aldone al la modernaj mecidinaj terapioj per nukleaj radioj, medikamentoj aŭ operacioj la dono de viskopreparaĵoj signife plialtigas la vivodaŭron kaj -kvaliton de pacientoj kun multaj tipoj de kanceroj.
Krome ankaŭ ekzistas ne-medikamentaj terapiaj formoj kiel kuraca eŭritmio, ritmaj masaĝoj kaj antropozofia arta terapio.
Kritiko
Samkiel la baza filozofio de antropozofio, ankaŭ la antropozofia medicino ne estas universale science akceptita, sed mem havas la memkomprenon esti scienca. La kritiko pri la filozofio de antropozofio do trafas ankaŭ la antropozofian medicinon. Aparte problemiga estas la demando, ĉu antropozofiaj kuracistoj mem devas havi la pli-ol-perceptan kapablon kaj "lumigon" postulatan de Rudolf Steiner (kaj kiel mezuri tion), aŭ ĉu ili nur aplikas praktike la teoriajn pli-ol-perceptajn sciojn de Rudolf Steiner. La lasta ebleco necesigus unuecan instruon kun konkretaj reguloj por praktika apliko de la diagnozado kaj terapiado laŭ la antropozofia medicino. Sed tia unueca instruo ne ekzistas. Sed se ĉiu antropozofia kuracisto devas mem proprigi al si la kapablojn de Rudolf Steiner pri "imagivo", "inspiro" kaj "intuicio", la demando estas, kiel tiu formo de medicino restas tiom limigite populara kaj ne pli ampleksiĝas.
Ĉar medikamentoj de la antropozofia mecidino ofte aplikiĝas en homeopatiaj dozoj, ilin trafas ankaŭ parto de la kritiko, kiun dubemaj sciencistoj vortumas kontraŭ al homeopatio.
Tamen la antropozofia medicino ne estas tiom forte kontraŭbatalata kiom la baza filozofio de antropozofio aŭ la persono de Rudolf Steiner mem. La konceptaroj de Steiner kaj lia lingvaĵo por multaj kritikuloj ŝajnas preskaŭ "religiaj", kaj per koresponda religia vervo li estas misiisme atakata de iuj kritikuloj. La antropozofia medicino, kiu agas kompare sobre kaj simple ofertas siajn servojn al pacientoj, sen misieme varbi pri ili, malpli vekas la impulson je misieca kontraŭbatalo fare de nekredemuloj.
Ekzemplaj antropozofiaj klinikoj
En Germanio ekzistas kvin antropozofie orientitaj klinikoj kaj krome diversaj antropozofie orientitaj klinikaj departementoj, fakaj klinikoj kaj sanatorioj.
Aldone ekzistas antropozofiaj klinikoj iom malpligrandaj en Britio kaj Svedio, kaj antropozofiaj sanatorioj ankaŭ en Britio, Italio kaj Svislando. En aliaj landoj, antropozofia medicino praktikiĝas en certaj departementoj de medicinaj klinikoj, aŭ laŭ persona eduko aplikiĝas fare de unuopaj kuracistoj, sed kompletaj antropozofiaj klinikoj kovrantaj ĉiujn branĉojn de moderna medicino estas nur la supre menciataj.
Literaturo
Aparte ampleksa literaturo pri antropozofia medicino aperis en la germana lingvo, preskaŭ same amplekse en la angla kaj franca lingvoj kaj iom malpli abunde en pliaj lingvoj. Tial jen ne listiĝu kopiitaj listoj de literaturaj verkoj en naciaj lingvoj, sed interesuloj unuavice konsultu la literaturajn listojn en la koncernaj german-, franc- kaj anglalingva vikipediaj artikoloj pri la temo.
Eksteraj ligiloj
Esploro
Antal Ádám (konstitucia juĝisto)
Antal Ádám, laŭ hungarlingve kutima nomordo Ádám Antal estis hungara konstitucia juĝisto, altlerneja instruisto.
Antal Ádám naskiĝis la en Jánoshalma, li mortis la  en Pécs?.
Bovodriozo
Bovodriozo (konat ankaŭ kiel akvokoro) estas iksodoportata malsano de rickettsia suferata de aldomigitaj kaj naturaj remaĉuloj. Ĝi estas kaŭzata de Ehrlichia ruminantium (iam Cowdria ruminantium) - nome interĉela gram-negativa bakterio (aludata kiel Rickettsia ruminantium). La malsano estas disvastigata de iksodoj, kiuj estas membroj de la genro Amblyomma. Malsanaj mamuloj povas esti bovoj, ŝafoj, kaproj, antilopoj, kaj bubaloj, sed la malsano havas plej grandan negativan ekonomian efikon sur bova produktado en tuŝitaj areoj. La alternativa nomo de la malsano devenas el fakto ke fluidoj povas kolektiĝi ĉirkaŭ la koro aŭ ĉe la pulmoj de la infektitaj animaloj.
Stel-milita kalendaro
En la filmaro Stelaj Militoj datoj kutime referencas al la evento de la "Batalo de Javino". Datoj antaŭ tiu evento portas la precizigon "abJ" (antaŭ la batalo de Javino), aliaj "pbJ" (post la batalo de Javino).
Regiono Kagera
Kagera estas regiono de Tanzanio. Ĝia ĉefurbo estas Bukoba. Ĝi havas areon de (ne kalkulante akvan surfacon) kaj iom pli ol du milionojn da loĝantoj (en 2002).
Kagera situas nord-okcidente de la lando, inter Viktoria Lago oriente kaj Ruando kaj Burundo okcidente. Norde ĝi limas al Ugando, sude al la regionoj Kigoma, Shinyanga kaj Mwanza. Tra la regiono fluas rivero Kagero, venanta el Ruando kaj iranta en Viktorian Lagon.
Kagera situas inter 1° 0' kaj 2° 45' sude de la ekvatoro, sed ĝia alto de pli ol metroj kaj la proksimeco de Viktoria Lago iom mildigas la klimaton. Pro sia situo ĉe la lago kaj inter pluraj landoj ĝi estas grava por trafiko, komerco kaj turismo.
Japana garolo
La Japana garolo aŭ Lidta garolo (Garrulus lidthi) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj kaj genro Garrulus, plej konate kiel garoloj, kiu enhavas aliajn du speciojn kaj kiuj loĝas nur en suda Japanio, do estas endemismo kaj riskas danĝeron kiel specio.
Ĝi estas iom pli granda ol la proksima parenco nome la Eŭrazia garolo, kun proporcie pli fortika beko kaj ankaŭ pli longa vosto. Ĝi ne havas videblan kreston, sed montras aliajn plumomarkojn tre distingajn. Same kiel ĉe la aliaj garoloj, tiuj havas suprajn kaj subajn partojn brunajn, sed tiuj estas multe pli malhelaj kaj purpurnuancaj. La bluaj partoj ne estas nur markoj kiel ĉe la aliaj garoloj sed kovras la kapon, kolon, supran bruston, flugilplumojn (kie estas pli brilblua) kaj voston. Kiel ĉe la aliaj garoloj estas nigraj markoj en flugiloj kaj vostoj sed ne estas blankaj. Krome la vizaĝo (brido) estas tre nigra el la frunto al la okulo kaj gorĝo, kie ege kontrastas la hela beko. Tiom da nigro rilatas la specion pli al la Lancoforma garolo ol al la Eŭrazia garolo.
Tiu garolo havas tre limigitan distribuon ĉar loĝas nur en la insuloj de suda Japanio nome Amami Oŝima kaj Tokunoŝima en pinarbaroj, subtropikaj arbaroj kaj kultivataj areoj ĉefe ĉe vilaĝoj.
La manĝo estas ĉefe el glanoj de la indiĝena kverko Quercus cuspidata sed inkludas ankaŭ etajn reptiliojn kaj senvertebrulojn el multaj tipoj.
Tiuj birdoj nestumas en grandaj arbotruoj sed alimaniere la nesto estas same kiel tiuj de la aliaj du specioj de la genro Garrulus. La ino demetas 3-4 ovojn.
La voĉo estas simila al tiu de la Eŭrazia garolo.
Naĥmanides
Moses ben Nahman (en hebrea מֹשֶׁה בֶּן־נָחְמָן Mōšeh ben-Nāḥmān, "Moseo filo de Nahman"; 1194–1270), komune konata kiel Naĥmanides (Ναχμανίδης Naĥmanídēs), kaj ankaŭ referencata per la akronimo Ramban (en hebrea רמב״ן) kaj laŭ la tiutempa kromnomo Bonastruc ça Porta (laŭvorte "Mazel Tov ĉe la Pordo", vidu astruc), estis grava mezepoka juda fakulo, sefarda rabeno, filozofo, kuracisto, kabalisto, kaj biblia komentisto. Li estis edukita, studis kaj loĝis dum plej el sia vivo en Girona, Katalunio. Li estas konsidata ankaŭ grava figuro en la re-establado de la juda komunumo en Jerusalemo post ties detruado fare de Krucmilitistoj en 1099.
Verkoj
Naĥmanides verkis glosojn pri la tuta Talmudo, faris kompendiojn de partoj de Juda juro, post la modelo de Isaac Alfasi. Lia ĉefa verko pri la Talmudo estas referencata kiel Chiddushei haRamban. Li ofte havigas diferencan rigardon al vario de temoj kiuj estas traktitaj de la mezepokaj komentarioj de la "Tosefot".
La verkoj de Naĥmanides por defendo de Simeon Kajara kaj Isaak Alfasi apartenas al la kategorio de liaj Talmudaj kaj halaĥaj verkoj. Tiuj verkoj estas la jenaj:
Liaj aliaj verkoj estas la jenaj:
Kolekto de respondoj ofte atribuita al Nahmanides estis fakte verkita de lia studento Ŝlomo ibn Aderet.
The Amazing World of Gumball
The Amazing World of Gumball (esperante: La Mirinda Mondo de Gumball, ankaŭ konata kiel Gumball) estas brita-usona porinfana animaciita televida serio kreita de Ben Bocquelet por Cartoon Network. Produktorita precipe de Cartoon Network Development Studio Europe, ĝi unuafoje aperis je la 3-a de majo, 2011. La serio temas pri la vivo de Gumball Watterson, 12-jaraĝa kato kiu ĉeestas la mezlernejon en la fikcia urbo Elmore. Kun lia adoptita frato Darwin, kiu estas or-fiŝo, li ofte trovas sin engaĝita en diversaj strangaj okazoj ĉirkaŭ la urbo, dum kiam li interagas kun siaj aliaj familianoj — fratino Anais kaj gepatroj Nicole kaj Richard — kaj vasta aro da aliaj roluloj.
Batalo de Adrianopolo
Ricevas la nomon de Batalo de Adrianopolo diversaj bataloj okazintaj laŭlonge de la historio en la proksimaĵoj de la antikva Adrianopolo, nune Edirne (en la eŭropa Turkio).
Eime
Eime estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Hildesheim de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Violeta G. Ivanova
Violeta IVANOVA, (bulgare: Виолета Иванова) estas bulgara astronomino. Ŝi foje parafis "Violeta G. Ivanova".
Ŝi laboras en la Instituto pri Astronomio de la Bulgara akademio de la sciencoj kaj malkovris plurajn asteroidojn elde la Observatorio Roĵen.
''Oni ne konfuzi ŝin kun la rusa astronomino V. V. Ivanova (kiu ankaŭ parafis "V. F. Ivanova").
La asteroido 4365 Ivanova estis nomita en ŝia honoro.
Diĥromatio
La diĥromatio (dukoloreco) estas anomalio de la kolorvidado, kiu havas nur du bazajn kolorojn anstataŭ tri.
Familio Bernoulli
La Familio Bernoulli ([b|ər|ˈ|n|u:|l|i]; [bɛʁˈnʊli]; ) estis familio de riĉaj komercistoj kaj fakuloj, devenaj el Antverpeno, kiu resetliĝis en Bazelo, Svisio. Laŭlonge de tri generacioj, la Bernoulli-oj produktis ok gravajn matematikistojn kiuj, inter ili, kontribuis al la fondado de aplikaj matematiko kaj fiziko.
Diĥromatio
Ĝi estas distingenda disde la kolorblindeco (kvankam iel enhavas ĝin), ĉar la ulo povas vidi kolorojn, eĉ se li vidas malpli da koloroj ol la normale kolorvidantaj homoj. Laŭ tipoj ĝi povas esti protoanopia, deŭteranopia, aŭ tritanopia. Laŭ graveco ĝi estas kontinua ekde la grava anomalio ĝis la malgrava kolorblindeco. Oni povas testi la tipon per testoj Farnsworth aŭ Ishiara, aŭ uzi anomaloskopon. Ankaŭ la graveco estas mezurebla.
Familio Bernoulli
Leon Bernoulli estis doktoro en Antverpeno, kiu tiam estis en la Hispana Nederlando. Li mortiĝis en 1561, kaj en 1570 lia filo, Jacob, elmigris al Frankfurto ĉe Majno fuĝinta el la persekutado kontraŭ Hugenotoj fare de hispanoj. La nepo de Jacob nome ankaŭ Jacob, translokiĝis en 1620 al Bazelo, Svisio, kaj tie li iĝis sviso. Lia filo, Niklaus (1623-1708), prapranepo de Leon, edziĝis al Margarethe Schönauer.
Diĥromatio
Male al la oftaj eraroj la plejmulto da mamuloj ne estas kolorblinda, sed diĥromata kun verda kaj blua bazaj koloroj pramamuloj perdis la trian bazan koloron, ĉar ili estis noktaj bestoj. La simioj de la malnova mondo kun la homo gajnis la ruĝan bazan koloron per duobligo de geno, kiu helpas la komunikadon kaj trovi frukton. La 2/3 de la femaloj de la novmondaj simioj estas triĥromataj.
Martiniano
Sextus Marcius Martinianus, aŭ Martiniano (m 325) estis romia imperiestro de julio al 18-a de septembro de 324. Li estis nomumita kunimperiestro fare de Licinio.
Familio Bernoulli
Niklaus havis tri filojn, kiuj iĝis la fondintoj de la dinastio de matematikistoj:
Diĥromatio
En la scienco la diĥromatio helpas pruvi aŭ refuti teoriojn.
Familio Bernoulli
Estas multaj matematikaj aŭ fizikaj konceptoj nomitaj laŭ membroj de tiu familio kia la Provo de Bernoulli.
Martiniano
Licinio sendis Martinianon al Lampsako (en la Dardaneloj) por ataki Konstantinon dum li trapasis la Bosporon. Martiniano ŝajne sukcesis, sed en la 18-a de septembro Licinio estis venkita lastfoje en la Batalo de Krisopolo. Konstantino unue promesis pardoni ambaŭ imperiestrojn kaj nur arestis ilin hejme, sendante Martinianon al Kapadokio. Pot jarduono Konstantino rompis sian promeson kaj mortigis ilin ambaŭ.
Diĥromatio
Kaŭzoj
El genetikaj kialoj la plejmulto de diĥromatuloj estas viroj. Kunkalkulante ĉiun tipon estas 8% de viroj, kaj 0,2% de virinoj diĥromataj. La viroj heredas unu X kromosomon de sia patrino. La virinoj havas du X kromosomon de la du gepatroj. Se la patrino havas X kromosomon kun diĥromatio, ŝiaj filoj povas esti diĥromataj. La du X kromosomoj de virinoj povas helpi eviti la diĥromation. Tiuj virinoj, kiuj havas X kromosomon kun diĥromatio kaj sen diĥromatio, havas 4 tipojn de konusetoj, kaj havas pli bonan kolorovidadon ol la plimulto de la homaro. La diĥromataj mutacioj forŝovas la sentemecon de iu kolorvidanta pigmento, aŭ malfunkcias ĝin.
La diĥromatio povas eki ankaŭ en la vivo de la ulo. Ĝiaj kaŭzoj estas malsanoj aŭ traumatoj, kiel diabeto, alkoholismo, venenado, aŭ kornea inflamo.
Tipoj
La du ekstremoj de la diĥromatio estas la anomalio de la kolorvidado kaj la kolorblindeco. Laŭ la koloro, kiun la diĥromatoj vidas tre malbone, povas esti:
La diĥromatio estas pli ofta, ol la plena kolorblindeco. La protoanopio kaj la deŭteranopio estas ruĝa-verda diĥromatio. La tritanpio perdas pli multan nuancojn ol la same severa ruĝa-verda diĥromatio, kaj estas la plej pli severa diĥromatio. Ĝin sekvas la protanopio, kaj la plej milda estas la deŭteranopio.
Pleje la uloj lernas simple vivi kun diĥromatio. Laŭ eksperimentoj ili havas la saman estetikon kiel la triĥromatuloj kaj la tetraĥromatuloj. Pleje oni ne bezonas kuraci aŭ korekti la diĥromation; se tamen estas la korektado bezona, oni povas korekti ĝin per kolorofiltro. Iuj diĥromatuloj ne volas korekti ilian kolorojn, sed kiu uzis la kolorofiltran okulvitron, ne volas reveni al la malnovaj koloroj.
Rekonado
La diĥromatio pleje estas hereda. En la infanaĝo oni esploras ĝin malfacile, ĉar ĝi ne malhelpas la infanon, nur se li ne povas trovi la penikon aŭ kreton en la petita koloro, aŭ li devas uzi kolorajn lernilojn. Plejfoje nur la instruistoj rekonas, ke la infano havas iun anomalian kolorvidadon.
Oni uzas testojn por rekoni la anomalion, kiuj povas rekoni la tipon kaj mezuri ĝian severecon. La diĥromatan kolorspacon determinas la malestanta koloro, la nula luminanca ebeno kaj la nula krominanca ebeno. En la priskribo malestas la malestanta koloro, sed oni povas kalkuli ĝin, ĉar la du ebenoj intersektas en ĝi. La du ebenoj determinas la fundamentalan kolorspacon, kaj montras, kiujn kolorojn la ulo vidas.
Nombro de viditaj koloroj
Laŭ la scienculoj de Medical College of Wisconsin la tri konusetoj (ruĝa, blua, verda) povas unuope 100 kolorojn rekoni, do la normala kolorvidado eblas vidi unu miliono de koloroj. Aliaj scienculoj taksas tiun nombron 2,3 miliono. Laŭ tiuj kalkuladoj la diĥromatoj povas maximume 10 milojn da kolorojn vidi, sed tio ne estas ekzamenita.
Estis ekzameno en 2006, kiu mezuris la limeson de sensado de periode kovritaj kaj malkovritaj koloroj. Se la frekvenco estis malalta (1 Hz), la diĥromatuloj havis pli grandan limeson. Se ĝi estas alta (100 Hz), ilia limeso ne estis pli malbona ol la normalaj kolorvidantoj.
Konsekventoj
La homoj kiuj vidas diĥromate ne rajtas labori en certaj profesioj, ĉar tiuj aŭ la leĝo postulas bonan kolorvidadon. Ili ne povas esti pilotoj aŭ labori kun ŝtofoj. En aviado kaj iuj akvaj sportoj oni uzas kolorajn ilojn. En la tablaj ludiloj kutimas ruĝaj, bluaj, verdaj kaj flavaj figuroj kaj signoj, kiuj konfuzas la diĥromatuloj. Ankaŭ estas por ili legi tekstojn kun koloraj bildoj kiel subaĵoj. Ankaŭ en la TTT-paĝoj oftas kolorkombinoj, kiuj vibras en la diĥromataj okuloj.
La plimulto ofte forgesas, ke la diĥromatoj vidas ankaŭ la mikskolorojn alie. Ili vidas pli bone la nuancojn de la sama koloro, ol distingi la kolorojn. La distingado de la koloroj dependas ankaŭ de la distanco kaj la grandeco de la objektoj; la ruĝa-verdaj dxiĥromatuloj povas distingi malpli la kolorojn de la malproksimaj semaforo, ol la proksimajn. Laŭ eksperimentoj ili vidas pli multe nuancojn de la kakia, ol la plimulto, do ili povas travidi la kaŝiloj. En iuj armeoj oni selektas diĥromatajn soldatojn por skolti; el aliaj la diĥromatuloj estas ekskluditaj. En krepusko ili vidas pli bone ol la plimulto, ĉar iliaj okuloj enhavas pli da nokte vidantaj ĉeloj.
Bestoj
La unuaj mamuloj estis triĥromataj en la triaso; sed la praaj placentuloj perdis la ruĝan koloron, kiun la marsupinuloj konservas. La plej multaj specioj de la placentuloj restas diĥromataj. Laŭ la genetiko kaj konduto la didelfoj estas diĥromataj. En la krepusko la diĥromatio helpas vidi kolorojn, kiu estis favora al la noktaj praaj placentuloj.
Historio
John Dalton en 1794 publikis skribon pri lia kolorvidado. La plimulto vidas sep kolorojn en la ĉielarko, sed li vidas nur flavan, bluan kaj violan. En la taglumo li vidas la herbon ruĝa, kaj la sangon nigra. Laŭ pli novaj observoj vidas ankaŭ la kolorblinduloj kolorojn, sed ili kaj la diĥromatuloj povas vidi pli malmultajn nuancojn ol la plimulto.
John Dalton pensis, ke la refrakciaj medioj de liaj okuloj sorbas la aliajn kolorojn. En la komenco de la 20-a Young kaj Helmholtz, la malkovristoj de la konusetoj pensis, ke iu pigmento de la diĥromatuloj estas malforta aŭ ne evolvinta. Tiu teorio estis publika en la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en la 21-a multaj homoj kredas tiun. En la komenco de la 21-a jarcento hungaraj esploristoj (kiuj?) sukcesis kompensi la diĥromation per kolorofiltraj okulvitroj; tio montras, ke nur la kurvo de sentemeco de ia kolorvidanta ĉeltipo estas translata.
Sevlievo
Sevlievo (bulgare ) estas urbo en Bulgario. La urbo havas malnovepokan kaj heroan pasintecon. Ĝi situas meze inter gravaj malnovromiaj provincoj Trakio kaj Mizio. La regiono antaŭ longe logis atentemon de diversaj rasoj kaj naciecoj, kiuj priloĝis Balkanan duoninsulon. Arkeologoj ĉi tie malkovris restaĵojn el neolito, tombmonumentoj parolas pri daŭra ĉeesto de trakianoj kaj kelkaj restaĵoj de romiaj belfridoj kaj loĝdomaroj montras, ke la regiono ĉirkaŭ Sevlievo estis objekto por atentemo ankaŭ dum unuaj jarcentoj de nia erao.
Arkeologiaj fosaĵoj malkovris proksime de la hodiaŭa urbo pli grandan laŭ dimensioj loĝdomaron kun citadelo, kiu ekzistis ekde antikvaj tempoj ĝis la 15-a – 16-a jarcentoj. Tio certe estas restaĵoj de mezepoka bulgara urbo, menciata kiel „Ĥotel“ aŭ Ĥotaliĉ“.
En la periodo de komenco de Renaskiĝo sub nomo de Sevli, kaj poste Sevlievo, la urbo fariĝas grava administra kaj ekonomia centro kun forte evoluiĝintaj metioj kaj viglaj komercaj rilatoj al Eŭropo – Vieno kaj Lepsiko. En la jaro 1844 ties patriotoj konstruis en la urbo lernejon, kiu estis unu el la unuaj en la regiono, kaj en la jaro 1870 estiĝas societo por disvastigado de klerigado de popolo. La societo fariĝas ne nur klereca centro, sed ankaŭ movadcentro de revolucia batalo. Ties revoluciuloj levigas por batalo ankaŭ ceterajn balkanajn vilaĝojn Batoŝevo (bulgare ), Krǎvenik (bulgare ) ka. kontraŭ turka milito. Kontraŭfaŝisma batalo en la regiono ĉirkaŭ Sevlievo kostas multajn viktimoj. Ankoraŭ dum aŭtuno de 1942 formiĝas partizana trupo, kiu dum 1943 plifortiĝas en Sevlievan kaj pli malfrue en Gabrovo-Sevlievan partizanan taĉmenton. Post multaj bataloj la 9-an de septembro de 1944 la taĉmento komune kun ribeliĝinta nacio kaj kun la helpo de la soveta armeo proklamas la patrujon al Patrujfronto en la regiono de urboj Sevlievo kaj Gabrovo.
En Sevlievo ni povas viziti plurajn memorigaĵojn, kiel ekz. urban historian muzeon kaj artan galerion, templon „Prorok Ilija“ (bulgare Пророк Илия) en senpera proksimeco de la muzeo, horloĝturon (el la 1779) en la centro de la urbo kaj aliajn.
Naskiĝloko de Simeon St. Ĥesapĉiev.
János Gosztonyi
János Gosztonyi [jíanoŝ gostonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gosztonyi János estis hungara reĝisoro, aktoro, voĉoaktoro, dramisto, dramaturgo, universitata instruisto. Lia origina familia nomo estis Geiringer, lia edzino estis Viola Thirring.
János Gosztonyi naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
János Gosztonyi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra Akademio en 1949. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li restis ĝis 1960. Tiutempe ekde 1950 li ankaŭ instruis en la akademio (baldaŭ altlernejo), post jaroj li estis docento. Depost 1960 li estis dramaturgo 2 jarojn en malgranda teatro, inter 1962–1976 li estis reĝisoro de Teatro Thália (Budapeŝto), poste ĉefreĝisoro de Teatro Radnóti. Li pensiuliĝis en 1989. Li ricevis premiojn en 1972 kaj 1989. Lia edzino naskis filon.
Osava
Ne miskomprenu kun Opava!
Osava estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust, en municipo de Lipĉa.
48.2825°N, 23.35944°W
Situo
Osava situas en valo, laŭ rojo, fine de sakovojo el Lipĉa.
Fontanoj Wallace
Fontanoj Wallace - tiel oni nomas ĉirkaŭ cent fontanojn kun ĉiamfontanta trinkebla akvo, dissemitajn en tuta Parizo. Ili estas gisferaj kaj farbitaj per verda oleofarbo; ilin donacis en 1875 la angla siro Rikardo Wallace.
Pau
1872
(18591) 1997 YT11
(18591) 1997 YT11 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Marmejlo
Marmejlo estas unuo de longo, uzata de maristoj.
Estas du variantoj de ĝi:
Marmejlo estis inventita kiel longo, egala al unu angula minuto de meridiano de tero. Do ĝi proksimume egalas al 1/(180*60) de distanco inter polusoj de tero.
Ĝi egalas nur proksimume ĉar la distancon inter la polusoj ne eblas mezuri precize, kaj ankaŭ ĝi malmulte ŝanĝiĝas, sed por praktika uzado preciza valoro de mezurunuo estas necesa.
Grizaj garoloj
La genro 'Perisoreus' estas tre malgranda birda genro de garoloj de la familio de Korvedoj kaj ordo de Paseroformaj. Ili ricevas iom pli malprecize ankaŭ la nomon de “grizaj garoloj” en la senco ke ili ne havas bluajn rimarkindajn markojn kiel la aliaj garoloj, kvankam tiu sama nomo taŭgas pli precize por la specio Griza garolo (Perisoreus canadensis).
Ili loĝas en nordaj regionoj de Nordameriko kaj Eŭrazio el Skandinavio al la orienta marbordo de Azio. Ankaŭ izolita specio loĝas en nordokcidenta provinco Siĉuano de Ĉinio.
Departemento Halapo
Ĥalapo (Jalapa) estas departemento en la sudorienta regiono de Gvatemalo. La departemento kovras areon de, administre dividata en 7 municipoj kun ĉirkaŭ 390,500 loĝantoj. La departementa ĉefurbo estas la samnoma Ĥalapo.
Knoto
Knoto aŭ nodo estas mezurunuo de rapido, egala al unu marmejlo (1852 metroj) en horo.
En iaj aliaj lingvoj la sama vorto, kiu signifas knoton, signifas ankaŭ nodon. Ĉi tio estas pro maniero, per kiu oni iam mezuris rapidon de ŝipo.
Oni elĵetadis la aĵon kun fino de ŝnuro el ŝipo kaj liberigis turniĝon de la bobeno. Aĵo estis sufiĉe granda kaj naĝis en la sama loko de faco de la akvo dum la ŝipo moviĝis. La ŝnuro disvolviĝis de la bobeno kaj la maristoj kalkulis nodojn en ĝi dum certa periodo da tempo, mezurata per la horloĝo.
Kvanto de disvolvitaj nodoj estis egala al rapido, mezurita en knotoj (se distanco inter la nodoj kaj la periodo da tempo estis vere elektitaj).
Targówek
Targówek estas administra parto de Varsovio. Ĝi situas inter: Rembertów, Praga-Południe, Praga-Północ kaj Białołęka.
Baar
Tiu-ĉi artikolo estas apartigilo.
Baar estas la familia nomo de jenaj personoj:
Baar estas la nomo de jenaj lokoj:
Vidu ankaŭ:
Nonio (Italio)
Nonio estas komunumo de Italio.
Bramptono
Brampton estas urbo en la suda parto de la provinco Ontario en Kanado, okcidente de Toronto. Laŭ stato de la jaro en ĝi vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo estas parto de la metropola regiono Granda Toronto kaj la ena ringo de la Ora Hufumo.
Centra Komitato de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio
La Centra Komitato de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio (En la pola: Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej) estis la estraro de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio (PZPR) en la jaroj 1948–1990.
Organizo kaj agado de la Centra Komitato de PZPR
La Centra Komitato estis la plej alta aŭtoritato de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio inter kongresoj, direktantaj la laboron de la partio kaj sekve de la lando. La Unuaj sekretarioj de la Centra Komitato de Pola Unuiĝinta Laborista Partio (ĝis 1954 ĝeneralaj sekretarioj de PZPR) estis de facto la plej gravaj homoj en la ŝtato dum la tempo de la Popola Respubliko Pollando.
La Centra Komitato estis nomumita ĉe partiaj kongresoj. Post sia fondiĝo, ĝi establis la Politikan Buroon de la Centra Komitato kaj la Sekretariejon de la Centra Komitato, same kiel aliajn filiojn. La Politburo administris sian laboron inter plenaj kunvenoj, okazintaj almenaŭ unufoje ĉiujn kvar monatojn. La sekretariejo de la Centra Komitato administris la tagan laboron, ĉefe en la kampo de monitorado de efektivigo de partiaj rezolucioj kaj elekto de dungitaro.
Sakomalsano
Sakomalsano, en angla Infectious bursal disease (konata ankaŭ kiel IBD, Gumbora malsano, Infekta Sakozo kaj Infekta birda nefrozo) estas tre kontaĝa malsano de junaj kokoj kaŭzata de infekta sakmalsana viruso (ISV), karakterizata de imunonuligo kaj morteco ĝenerale je 3 al 6 semajnoj de aĝo. La malsano estis la unuan fojon malkovrita en Gumboro (Delavaro) en 1962. Ĝi ekonomie ege gravas por la kokindustro tutmonda pro pliiĝanta aliro al aliaj malsanoj kaj negativa interagado kun efika vakcino. En ĵusaj jaroj, tre moritgaj branĉoj de IBDV (vvIBDV), kauzsante drastan mortindicojn ĉe kokoj, aperis en Eŭropo, Latinameriko, Sudorienta Azio, Afriko kaj Mezoriento. Infekto okazas tra digesta vojo el buŝo al fekejo, kaj malsanaj birdoj elpelas altajn nivelojn de la viruso proksimume 2 semajnojn post la infekto.
Centra Komitato de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio
Organizo kaj agado de la Centra Komitato de PZPR
La Centra Komitato respondecis pri la provincaj komitatoj de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio, kiu estris la distrikton, urbon, fabrikon, urbon-komunumon kaj komunumajn komitatojn de la Pola Unuiĝinta Laborista Partio.
Gvidantoj
Antaŭ la jaro 1954 la estro de la partio estis la Prezidanto de la Centra Komitato. De facto anstataŭis la nuligitan pozicion de la prezidanto de Pollando:
János Nagy (lingvisto)
János NAGY [jAnoŝ nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nagy János estis hungara lingvisto, instruisto, teologo, pastro, abato, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1876).
János Nagy naskiĝis la  1809 en Szombathely. Li mortis la 1885 en Szombathely.
Biografio
János Nagy frekventis lernejojn en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Pest (urbo). Post lernado li hejmenvenis kaj li pastriĝis. Lia unua laborejo estis preĝejo de Baltavár, kie li okupiĝis ankaŭ pri lingvoj. En 1835 li doktoriĝis el teologio en urbo Pest. En la sekva jaro li ekinstruis en porpastra lernejo en Szombathely. En 1840 li estis elektita juĝisto en Zala (reĝa departemento). En 1872 li iĝis abato, baldaŭe li ricevis pastrajn rangojn. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Athenaeum (revuo).
Haĉeko
č š ž