cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eŭska Aŭtonoma Komunumo
Eŭska Aŭtonoma Komunumo (eŭske Euskal Autonomia Erkidegoa, Comunidad Autónoma del País Vasco) estas aŭtonoma regiono de norda Hispanio, najbara al Biskaja Golfo kaj Francio, de kiu ĝin apartigas la Pireneoj. Ĝia ĉefa etno estas eŭskoj, kiuj rigardas ĝin la plej okcidenta triono de la tradicia Eŭskio (kune kun Navara Aŭtonoma Komunumo kaj Nord-Eŭskio).
Ĥimeno (nomo)
Ĥimeno estas vira persona nomo hispania, el la eŭska (Ximun). Ekvivalento virina de ĝi estas Ĥimena.
Diverslandaj variantoj
Jimeno, Ximeno , Ximun
Nikko Toŝo-gu
En 1999 ĝi estis enlistigita de UNESKO kiel Monda Heredaĵo. La restoj de Ieyasu troviĝas en la sanktejo.
Ok konstruaĵoj kaj du glavoj estas naciaj kulturaj trezoroj de Japanio, inter ili:
Centoj de ŝtonaj ŝtuparoj gvidas tra kriptomeria arbaro al tombo de Ieyasu en la plej ena zono de la sanktejo (okunoin). La restoj de Ieyasu troviĝas en bronza urno, en malgranda sanktujo, la okusha hoto.
Tre imponaj estas la kriptomerioj plantitaj de la daimio Matsudaira Masatsuna okaze de la 32-a mortdatreveno de Ieyasu (antaŭ pli ol 300 jaroj), dum periodo de pli ol 20 jaroj. Ankoraŭ nuntempe ekzistas pluraj miloj da ili.
Ruĝa Piramido
La Ruĝa Piramido estas la tria piramido de Egiptio laŭ dimensioj aj la plej granda el tiuj situantaj en Dahŝur, je 40 kilometroj sude de Kairo. Ĝi ricevas sian nomon el la ruĝeca koloro de la ŝtonaj blokoj de ĝia kerno. Ĝi estis konstruigita de la faraono de la 4a dinastio Snofru. Ĝi reprezentas la uuan sukcesan provon starigi nudbrikan piramidon, iĝante la plej alta konstruaĵo en la mondo en la epoko de ĝia konstruo.
Rancenay
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Ruĝa Piramido
La Ruĝa Piramido ne ĉiam estis ruĝeca. Ĝi estis kovrita de blankaj kalkŝtonoj de Tura, sed nur restas kelkaj en la bazo de la piramido. Dum jaroj, la kalkŝtono estis uzata por konstrui la konstruaĵojn de Kairo, montrante la koloron de ĝia interna strukturo.
19294 Weymouth
19294 Weymouth estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Robert Linderholm elde la Observatorio Lime Creek en Cambridge (Nebrasko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de John Weymouth, emerita profesoro ĉe la Universitato de Nebrasko, kiu ricevis en 1997 la Premion Fryxell por Interfaka Esploro en Arkeologio. Li estas internacie agnoskita pro sia laboro en terfizika esploro kaj servis kiel asociata eldonisto de la Journal of Geophysical Prospection.
Universala dekuma klasifiko
Universala dekuma klasifiko (UDK) estas internacia universala sistemo por hierarkie klasifiki ĉiujn specojn de dokumentoj, kiuj rilatas la homan sciadon, per dekumaj indeksoj. Paul Otlet kaj Nobel-premiito Henri La Fontaine adaptis ĝin el la Dekuma klasifiko de Melvil Dewey. La UDK unue eldoniĝis (france) inter 1904 kaj 1907. Poste, ĝi estis multe reviziita kaj evoluigita. Ĝia strukturo ebligas facile enordigi novajn evoluaĵojn kaj novajn kampojn de scio. La ciferoj estas sendependaj de difinita lingvo aŭ skribado. Ĝi konsistas el numeraloj kaj komunaj signoj. La UDK estas tutmonda kaj estas eldonita tute aŭ parte en 23 lingvoj.
En 2013 resumo de UDK estis esperantigita.
Esperanto-movado en Pernambuko
La unua manifestiĝo de la Esperanto-movado en Pernambuko okazis kiam estis fondita Pernambuka Esperanto-Klubo en komenco de 20-a jarcento, kiu rapide malaperis. Tiutempe estis nur malmultaj izolitaj esperantistoj, sen kondiĉoj por disvastigo de la lingvo. Tie, la vera simbolo de la esperanta idealo estas D-ro Methodio Maranhão, delegito de UEA, klera kaj tre entuziasma esperantisto, sed, antaŭ siaj multaj aferoj, li malmulte povis disvastigi la lingvon. Post lia forpaso, liaj filoj donacis lian belan Esperanta-bibliotekon al Pernambuka Esperanto-Asocio.
Universala dekuma klasifiko
Strukturo
Ĉiu klaso per aliaj ciferoj dividiĝas je subklasoj:
Esperanto-movado en Pernambuko
En 1932, estis kreata katedro de Esperanto ĉe la Popola labor-universitato, en Recifo, por kiu estis nomata instruanto la sindona Esperantisto Sebastião Albuquerque.
Universala dekuma klasifiko
Strukturo
La detalan supervidon pri la numerado UDK eldonas la internacia organizo FID.
Esperanto-movado en Pernambuko
En la 21-a de aprilo 1938 estis fondita Pernambuka Esperanto-Asocio, kiam jam ekzistis Pernambuka Esperanto-Societo ekde 1925. En la sama epoko ekzistis ankaŭ, en “Bairro da Torre”, “Esperanta Volejbalo-Klubo”.
En Novembro 1939 estis fondita en Garanhuns “Esperanta Grupo Ismael Gomes Braga”, kiu dum kelkaj jaroj subtenis viglan esperantan aktivecon.
Oni povas diri, ke Esperanto-movado en Pernambuko vivas dank’al la dediĉaj klopodoj de Pernambuka Esperanto-Asocio, kies persista laboro meritas aplaŭdon de la esperantistaro. Oni ne povas forgesi la nomon de Odilon Araújo, fondinto de la ĵurnalo “Pernambuco Esperantista”, kiu dum longa tempo subtenis vivanta la flamon de la esperanta idealo en Pernambuko. Estas esperantistoj izolitaj en multaj internlandaj urboj kiel “Triunfo”, “Palmares”, “Garanhuns”, “Caruaru”, “Ribeirão” kaj “Vitória de Santo Antão”.
Ruĝa stelo
La kvinpinta Ruĝa stelo estas simbolo de komunismo kaj reprezentas la 5 fingrojn de la laborista mano, sed ankaŭ la 5 loĝatajn kontinentojn. Ĝi ofte uzatis/uzatas por demonstri la regpovon de la Komunista partio.
Esperanto-movado en Pernambuko
En 1945, Artemísia V. de Araújo reprezentis la lokan movadon ĉe 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Ruĝa stelo
La ruĝa stelo estas/estis ofte lokite en flagojn aŭ blazonojn de socialismaj landoj, ekz. en flago de la iama Jugoslavio. Ĝi ofte formas unuon kun martelo kaj falĉilo.
Borová (distrikto Svitavy)
Partoj de municipo
Al al municipo apartenas kelkaj domaroj, oficiale administre neapartigataj. Ili estas:
Ruĝa stelo
Post disfalo de la eŭropaj komunismaj landoj, ankaŭ la ruĝa stelo malaperis en tiuj landoj. En Hungario estas malpermesita uzi ĝin publike kiel komunisman simbolon (okazis ekzemple ke oni denuncis homon, ĉar li lokigis figuron de ruĝa stelo sur la kristnaskan arbon staranta en la ĝardeno).
La nocio "Ruĝa stelo" aperas ankoraŭ en la nacia formo kiel:
Borová (distrikto Svitavy)
Historio
La unua skriba mencio pri Borová estas el la jaro 1349, kiam ĝi estis paroĥa vilaĝo de la preĝejo de Sankta Margareta kaj apartenis al la urbo Polička. Ĉirkaŭ la jaro 1700 estis konstruita ligna lernejo kaj en la jaro 1892 nova, masonita. En la jaro 1874 en Borová estis establita poŝtoficejo. En la jaro 1897 estis konstruita fervoja linio el Žďárec u Skutče al Polička kaj Svitavy kaj al Borová venis la unua trajno.
Preĝejo de Sankta Margareta
Origine gotika preĝejo de Sankta Margareta, fondita de benediktanoj. Estis rekonstruita ĉirkaŭ la ŝanĝo de la 16-a kaj 17-a jarcentoj je ununava konstruo kun prismoforma turo sur norda flanko de presbiterejo. La plafonoj estas volbitaj. La instalaĵoj estas rokokaj el la 2-a duono de la 18-a jarcento. La portalan ĉefan altaron ornamas la bildo de J. Umlauf el la jaro 1883. Du flankaj altaroj estas ankaŭ portalaj, skulptistaj, la predikejo kun pentritaj scenoj el la vivo de Jezuo Kristo. Ŝtona baptujo estas el la 17-a jarcento.
Ostejo
Apud la preĝejo sur tombejo estas oklatera ostejo, konstruita iam ĉirkaŭ la jaro 1600. Ĝi havas altan ŝindan tegmenton en formo de helmo.
Evangeliana preĝejo
Evangeliana preĝejo kun paroĥestra domo estis fondita en la jaro 1783, riparita estis en la jaro 1928.
Tipa bieno de Polička-regiono,
Etbieno n-ro 54 en Borová, parte ligna kaj parte masonita, estas tipa en tiu ĉi regiono. En malafabla vetero de Polička regiono la agrokultura funkcio fermiĝis en kvadrata kvar-ala situo gardanta antaŭ vento kaj neĝamaso. Ankaŭ vintre estis staloj kaj pluaj mastrumaj konstruaĵoj bone alireblaj. Sed relative malgranda korto meze de ĉirkaŭkonstruita spaco estis tute plenigita per sterkejo, kio certe en nuntempo ne estus higiene akceptebla.
Tomáš G. Masaryk
La unua ĉeĥoslovaka prezidento Tomáš Garrigue Masaryk kun sia familio ŝatis uzadi trankvilon en Borová, en evangeliana paroĥestra domo, dum ses someraj ferioj. Bedaŭrinde ĉi tie infektiĝis lia filo Herbert je tifo kaj pli poste mortis.
Teréza Nováková
Ĉeĥa verkistino Teréza Nováková havis al Borová varmajn rilatojn kaj lokis ĉi tien sian romanon "Jiří Šmatlán".
Bohuslav Martinů
En restoracio "Ĉe Familio Dostál" unue publike violonludis, tiam 13-jaraĝa, malfrue fama ĉeĥa muzikisto Bohuslav Martinů.
Eksteraj ligiloj
Galerio sur oficialaj paĝoj de la komunumo
Halluin (stacidomo)
Halluin estas malaperinta franca stacidomo sur linio - Halluin, situanta en  Halluin, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) 287.4xx de la linio Somain - Halluin (268000).
Esperanto-movado en Pernambuko
En 1952 okazis en Recife la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto per la kuna klopodo de ĉiuj samideanoj, sed elstariĝas la nomoj de Alfredo Azevedo, D-ro Fernando Laroca, Moacir da Silva Cunha, Ernesto Diniz, José Laércio, Neuse Araújo, Calinicio Silveira, Amaro Pinangé Soares, Arthur Velloso kaj Lurdinha Cordeiro.
En Julio 1956 reaperis “Pernambuco Esperantista” kiel definitiva oficiala organo de Pernambuka Esperanto-Asocio.
En 1984, Pernambuka Esperanto-Asocio, en tiu jaro, lanĉis kampanjon celante la akiron de propra sidejo.
La 18-an de Junio 1987 estis elektita nova estraro, kies prezidanto, por la oficperiodo 1987-1989, estis la sindediĉa samideano Amaro Pinangé Soares, kaj vicprezidanto la klera esperantisto Prof-ro Jannes Marcus Mabesoone, redaktoro de la ĵurnalo “Pernambuco Esperantista”, kiu anoncas en la numero de Julio 1985, ke la kampanjo por la akiro de la propra sidejo marŝas kontentige.
En 1988, okaze de la Centjariĝo de Esperanto, la Universitato de Pernambuko kune kun Pernambuka Esperanto-Asocio, omaĝe al la Lingvo Internacia, aperigis ilustritan geologian revuon enhavanta 95 paĝojn, plena de interesa enhavo.
Por la oficperiodo 1991-1992 estis elektita kiel prezidanto de la asocio Prof. Jannes Marcus Mabesoone.
La 3-an de Aprilo 1991 estis fondita en Recife Brazila Asocio pri Didaktiko de Esperanto-kursoj, kies fondinto, S-ro Jorge de Oliveira, celas ne nur gvidi kursojn sed ankaŭ realigi prelegojn kaj aliajn aktivecojn por la disvastigo de Esperanto.
En 1994, la prezidanto de Pernambuka Esperanto-Asocio, S-ro Hamilton Nery al Pernambuka Esperanto-Asocio aĉetis propran sidejon.
Dum la jaro 1996 Pernambuka Esperanto-Asocio subtenis kursojn por infanoj, daŭrigan kaj konversacian rondon, gvidas kursojn en Ŝtata kaj Katolika Universitatoj, kursojn por blinduloj, en soldatejo, en dek unu spiritismaj domoj kaj en la jenaj urboj: Olinda, Cabo de Santo Agostinho, Paulista, Caruaru kaj Afogados da Ingazeira.
En 1999 okazis ĉiumonate, en la Administra Fakultato de Recife, sub la gvido de Pernambuka Esperanto-Asocio, kunvenoj de esperantistaj instruistoj sub la prezido de D-ro Luís Márcio de Oliveira Assunção.
En 2009 nova estraro provis renovigi la movadon, kiu restis dum longa tempo stagna pro manko de homoj kaj instruistoj. Marcelo Mota fariĝis la tiama prezidanto de Pernambuka Esperanto-Asocio kaj sukcese reprenis la taskon ordigi la financan deficiton kaj reorganizi la lokan movadon. La Pernambuka movado sukcese daûrigis la bazajn kursojn de esperanto ĉe simpatiantaj asocioj kaj institutoj, kaj samtempe partoprenis en esperantistaj kaj neesperantistaj eventoj, kiel la Brazila Kongreso de Esperanto en 2009 kaj la Paca Promenado en Recife.
Lukács Mösch
La informkesto donas falsajn informojn!
Esperanto-movado en Pernambuko
En 2011 Pernambuka Esperanto-Asocio starigis la Pernambukan Simpozion de Esperanto, kiu celas prezentadon de prelegoj, vendadon de libroj kaj diskonigon de esperanto al neesperantistoj aû simpatiantoj. La Pernambuka Simpozio de Esperanto okazas ĉiujare.
Lukács Mösch
Lukács Mösch [lukAĉ moŝ], latine Lucas a S. Edmundo, laŭ hungarlingve kutima nomordo Mösch Lukács estis germana hungarlandana piarista monaĥo, matematikisto, instruisto. Lia familia nomvarianto estis Moesch, tamen lia origina germana nomo ne estas konata.
Esperanto-movado en Pernambuko
En 2016 Pernambuka Esperanto-Asocio sukcecis aktualigi kaj registri sian novan statuton, kio ebligis plibonogi siajn servojn al la pernambuka komunumo, kaj pro tio sukcesis krei novan bankan konton, kiu faciligis la ricevon de donacoj kaj membrokotizoj. En tiu sama jaro, la libraro de la biblioteko Odilon de Araújo estis katalogita (pli ol 900 volumoj) kaj malfermis al la publiko.
Fonelas
Fonelas estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 96 km2 kie loĝas 1126 geloĝantoj, do loĝdenso estas 11.7 loĝ./km2. Fonelas situas je 60 km de la provinca ĉefurbo Granada.
Lukács Mösch
Lukács Mösch naskiĝis la en Mainz (Hessen-Kassel, nuntempe en Germanio), li mortis la  en Nikolsburg (Habsburga Imperio, nuntempa Mikulov en Ĉeĥio).
Esperanto-movado en Pernambuko
Aktuale, la Pernambuka esperanto-movado aktivas per konstantaj renkontiĝoj, instruado de baza kurso de esperanto, bonvenigo al brazilaj kaj eksterlandaj esperantistoj kaj sendado de reprezentantoj al naciaj kaj internaciaj esperantaj kongresoj. Novaĵoj kaj informoj pri loka agado troviĝas en la oficala retpaĝo de Pernambuka Esperanto-Asocio kaj en fasebuko (Facebook) grupo nomata "Esperanto-PE".
Lukács Mösch
Biografio
Lukács Mösch aliĝis al la piaristoj en Pollando en 1668, en la sekva jaro li estis plenrajta membro. Post siaj studoj li estis ĉefamilia edukisto ĉe aristokrataj polaj kaj hungaraj familioj, plej ofte en Hungara reĝlando. Li ankaŭ plulernis, eĉ doktoriĝis, en 1679 li oficiale pastriĝis en Pollando. En tiu statuso li partoprenis ankaŭ en reokupo de Buda en 1686, poste li instruis matematikon en pluraj urboj de Supra Hungarujo, foje li estis ankaŭ lernejestro. Intertempe el la pola monaĥa provinco disiĝis la hungara branĉo kaj estis establita hungara monaĥa provinco, kie li estis vicestro 3 jarojn. Li multe agis por levi la hungaran pedagogian nivelon. Liaj planoj ne realiĝis, tial en 1700 li eterne forlasis Hungarlandon.
Esperanto-movado en Pernambuko
La sidejo propra de Pernambuka Esperanto-Asocio estas en strato Siqueira Campos, 279, Domturo Brasília, 5-a etaĝo, ĉambro 905 - Recife - PE.
The Romantic Manifesto
The Romantic Manifesto: A Philosophy of Literature (Esperantigite La Romantika Manifesto: Filozofio de Literaturo) estas anglalingva kolekto de eseoj de Ayn Rand. Ĝi estis eldonita en 1969. Ĝi temas pri naturo de arto.
Fuentelcésped
Fuentelcésped estas vilaĝo kaj municipo, kodo-137, en la plej sudo de la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero.
Geografio
Ĝi havas areon de 22.424 km² kun 257 loĝantoj (2021).
Male Pijace
Bazaj informoj
Male Pijace, serbe Мале Пијаце, hungare Kispiac estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Norda Banato (tamen en regiono Baĉka), en municipo de Kanjiĵa. Male kaj kis signifas: malgranda.
Fuentelcésped
Demografio
En 2008 ĝi havis 200 loĝantojn.
Male Pijace
Situo
Male Pijace situas sur ebenaĵo, laŭ flankvojoj.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Male Pijace 1988 da homoj, (hungaroj 1916 (96 %), serboj 32 (2 %) kaj aliaj).
Fuentelcésped
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Mikaelo, la ermitejoj, fontanoj kaj lavejo, vinkeloj, kolombejoj, popola arkitekturo ktp.
Maeda (klano)
Maeda (japane: 前田) estis potenca samuraja klano en la historia Japanio. Ĝi estis branĉo de la Sugawara-klao.
Distrikto Kartuzy
Distrikto Kartuzy - pole Powiat kartuski - estas distrikto en la administra provinco (vojevodio) Pomerio de Pollando. Administra centro estas la samnoma urbo Kartuzy (jen pole, germane Karthaus). Fine de en la distrikto vivis.
Maeda (klano)
Ili estris la regiono Kaga el sia ĉefsidejo en Kanazawa de 1583 ĝis la Meiji-restarigado en 1868. Kanazawa-kastelo kaj la ĝardeno kenroku-en estas kulturaj heredaĵoj de la Maeda-klaon.
La eble plej fama ano de tiu klano estis Maeda Toshiie (1538-1599), filo de Toshimasa. Toshiie estis unu el la ĉefaj generaloj de Oda Nobunaga kaj batalis poste kontraŭ Hojo sub la komando de Toyotomi Hideyoshi. En Kanazawa videblas sanktejo, Oyama-jinja, konstruita honore al li.
Ulrich Plenzdorf
Ulrich PLENZDORF [ulriĥ plencdorf] (naskiĝis la 26-an de oktobro 1934 en Berlino, mortis la 9-an de aŭgusto 2007 samloke) estis germana verkisto, dramaturgo kaj scenaristo.
Ulrich Plenzdorf (en Orienta kaj Okcidenta Germanio) famiĝis pro la socikritika teatraĵo Die neuen Leiden des jungen W., kiu laŭ la ekzemplo de la Goethe-verko Die Leiden des jungen Werthers (1774) priskribas la senfruktan provon de junulo, eskapi el sia filistreca medio. Uzante la ĵargonon de la orientgermana junularo de la 1970-aj jaroj, la verko ankaŭ tre bone respegulas la vivon en tiu ĉi tempo.
Janovce
Janovce (hungare Bércalja germane Allerheiligen in der Scharosch) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Janovce situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Prešov-Bardejov. La lasta urbo troviĝas je 15 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1261. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bércalja 302 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Janovce 407 homoj, (403 slovakoj).
Freila
Freila estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas norde de la provinco, ŝirmita de la restoj de antikva islama fortikaĵo de la 12a-13a jarcentoj. El la placo observeblas la Akvobaraĵo de Negratín kiel granda interna lago, kie kontrastas la enorma akvotavolo kun la etendo de ruĝaj kaj sekaj teroj. Estas interna strando, profitante enirejon de la lago je la submunicipo Cortijo del Cura.
Restas ankoraŭ tipaj kavodomoj kun florpotoj kaj blankaj fasadoj.
En la 1950-aj jaroj estis pinto de pli ol 3000 loĝantoj; nun iom pli ol 900. Do, oni perdis du trionojn.
Utena
Historio
Utena estas unu el la plej malnovaj urboj de Litovio. Laŭ legendo fondis ĝin princo Utenis. La unua mencio devenas de 1261. La unuan preĝejon oni konstruis en 1416. En 1655 la urbon konkeris rusa armeo. En 1912 ĝi damaĝis de Napoleona armeo. Apud la urbo okazis bataloj de novembra ribelo kaj de januara ribelo. Situante sur komerca itinero ĝi rapide disvolviĝis. En 1879 incendio detruis pli ol 3/4 de la urbo.
Post la dua mondmilito najbare de la urbo aktivis partizanoj batalantaj kontraŭ soveta okupado de Litovio. Sur lokaj tombejoj troviĝas iliaj tomboj.
Ekonomio kaj trafiko
Utena situas proksime al la landlimoj de Litovio al Latvio kaj Belarusio ĉe la aŭtovojo Varsovio (Pollando ) - Kaunas - Daugavpils (Latvio) – Sankt-Peterburgo (Rusio). La urbo havas lande signifan bierfarejon kun la nomo Utenos, sed krome enlande precipe konatas pro fabriko de bonkvalitaj virinaj subvestaĵoj – Utenos trikotažas.
Rilatoj al Esperanto
De la 6-a ĝis 14-a de julio 2013 en la urbo okazis la 49-aj Baltiaj Esperanto-Tagoj. Pri ĝi detale raportas artikolo en la retejo La Balta Ondo, la reta eldono de La Ondo de Esperanto.
Eriko la 14-a (Svedio)
Eriko la 14-a (* 13-a de decembro 1533 en Stokholmo; † 26-a de februaro 1577 en Örbyhus ĉe Upsalo) estis de 1560 ĝis 1568 reĝo de Svedio. Eriko estis filo de reĝo Gustavo la 1-a kaj lia unua edzino Katarina de Saksio-Laŭenburgo.
Dum la reĝeco de Eriko, li estis en konflikto kun sia duonfrato Johano, tiam duko de Finnlando. De 1563 ĝis 1567 Eriko tenis Johanon kaj ties edzinon Katarina Jogajlido kiel kaptitoj en kastelo Gripsholm. Dum tiu kaptiteco Katarina naskis Sigismondon, kiu pli poste fariĝis reĝo de Svedio kaj Pollando-Litovio.
Eriko komencis sian karieron kiel inteligenta kaj ambicia reganto, sed iom post iom ekmontris signojn de mensa malstabilo, kiu pliiĝis ĝis frenezo. En 1567 li paranoje murdigis plurajn anojn de la nobela familio Sture. Finfine en 1568, svedia nobelaro ribelis kontraŭ li kaj sentronigis lin. Plurajn jarojn li restis kaptita en malsamaj liberejoj, kaj fine mortis, probable venenigita per arseno, kiun oni trovis en 1958 en lia korpo. Tradicie oni rakontas ke li mortis per venenigita pizosupo.
Filo de li estis Gustav Eriksson Vasa (1568-1607) kiu foriris al Rusio, estis princo de Ugliĉ dum 1601-1605 kaj fine mortis en Kaŝin kaj estis entombigita tie.
Numerado
Eriko la 14-a kaj lia frato Karolo la 9-a alprenis la altajn reganto-numerojn surbaze de la duonfikcia historia priskribo Historia de omnibus Gothorum Sveonumque regibus (latine, "Historio de ĉiuj svedaj reĝoj") verkita de Johannes Magnus, historiisto kaj lasta katolika ĉefepiskopo de Svedio. Tiu verko enhavas multajn Erikojn kaj Karolojn, plejparte elpensitajn. Ne estas konate kiom da reĝoj nomataj Eriko ekzistis antaŭ Eriko la 14-a - estis almenaŭ ses, plus kelkaj pretendantoj, pri kiuj oni scias tre malmulte. Inter tiuj menciindas Eriko la 9-a.
<!--
Kindheit und Jugend
Schon als Erik zwei Jahre alt war, starb seine Mutter. Seine Stiefmutter, Margareta Leijonhuvud, hatte zu ihm ein gespanntes Verhältnis, weil er in der Thronfolge vor ihrem erstgeborenen Sohn Johann stand. Erik hatte erst einen deutschen und dann einen französischen Privatlehrer, bei denen er eine Ausbildung erhielt, die so umfassend war, wie es für die damalige Zeit möglich war. Nachdem er in die Öffentlichkeit getreten war, wurde er bald der „auserwählte König“ genannt. 1557 erhielt er Kalmar und Kronobergs län sowie Öland, worauf er in Kalmar Hof hielt. In dieser Zeit war auch das Verhältnis zu seinem Vater gespannt und beide spionierten sich gegenseitig aus. Vor allem Eriks Heiratsabsichten mit der Prinzessin (spätere Königin Elisabeth I.) von England missfielen Gustav Wasa. Erik hatte schon eine Reise nach England geplant, doch der Tod des Vaters am 29. September 1560 verhinderte diese Reise. Es wird behauptet, dass Gustav unentschlossen war, ob er seinem Sohn die Krone überlassen oder ob er ihn ins Gefängnis werfen sollte.
Erik XIV. als König
Nach seiner Thronbesteigung 1560 beeilte sich Erik, seine Macht zu festigen. Vor allem gegenüber seinen Brüdern, die große Herzogtümer erhalten hatten, aber deren Stellung zum König nicht eindeutig festgelegt war. Nach seiner Krönung, am 29. Juni 1561, verminderte er in den Artikeln von Arboga die politische Macht der Herzöge. Ein weiterer Schachzug gegen seinen Bruder Johann, der Herzog von Finnland war, waren die Beschützung der Stadt Reval (heute: Tallinn) und die Eroberungsfeldzüge in Estland. Damit kam er seinem Bruder zuvor, der ähnliche Pläne hatte.
Johann wandte sich daraufhin nach Polen mit der Bitte um Hilfe. Er heiratete die polnische Katharina Jagiellonica und erhielt gegen eine beträchtliche Geldsumme Ländereien in Livland. Diese waren so gelegen, dass sie Erik an seiner Expansionspolitik hinderten. Als Johann Anfang 1563 von Polen nach Turku zurückkehrte, forderte Erik ihn auf, eine Entscheidung zu treffen, ob er zu Polen oder zu Schweden stehe. Johann antwortete ausweichend, doch die Äußerungen einer Person aus Johanns Diensten reichten Erik, um ihn am 23. April 1563 wegen Hochverrats anzuklagen. Der Reichstag verurteilte Johann zum Tode, doch nach seiner Gefangennahme wurde er zur Kerkerhaft auf Schloss Gripsholm begnadigt.
Während dieser Bruderstreit anhielt, wurde Erik in den Dreikronenkrieg (1563–1570) mit Dänemark und der deutschen Hanse verwickelt. Erik nahm persönlich an einigen Schlachten teil, konnte aber nicht als Held oder Heerführer glänzen. Dieser Umstand und der Mangel an anderen geeigneten Feldherren verursachten einen für Schweden weniger günstigen Verlauf des Krieges. Dagegen konnte Eriks Flotte einige bedeutende Siege erringen.
Die Anstrengungen des Krieges, der ständige innenpolitische Streit und seine gescheiterten Heiratsbestrebungen, neben Elisabeth versuchte er auch Maria Stuart und Renata von Lothringen zu ehelichen, erschöpften Erik so sehr, dass er es nicht mehr schaffte, einem Aufstand des schwedischen Adels 1568 entgegenzuwirken. Am 29. September wurde er von seinem Bruder Johann, den er ein Jahr zuvor unvorsichtigerweise frei gelassen hatte, gefangengenommen.
Erik starb am 26. Februar 1577 im Schloss Örbyhus. Es wird vermutet, dass er vergiftet wurde. Sein Grab befindet sich in der Domkirche zu Västerås und kann besichtigt werden.
Familie
Erik heiratete 1568 Karin Månsdotter, mit der er folgende Kinder hatte:
Zudem war er Vater der unehelichen Tochter Virginia (* 1. Januar 1559; † 1633). -->
Saint-Georges-de-la-Rivière
Saint-Georges-de-la-Rivière estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Saint-Georgeais.
Majo de 2013
Jen listo de okazaĵoj en majo 2013.
Podvysoká
Situo
Podvysoká situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Turzovka-Čadca. La lasta urbo troviĝas je 9 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1625, konkrete en 1658 en formo "Podviszoka". En 1784 loĝis tie en 51 domoj 63 familioj (356 loĝantoj), en 1828 584 loĝantoj en 75 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Podviszoka, poste la vilaĝo ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Határújfalu 616 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Čadca, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Podvysoká 1215 homoj, (1200 slovakoj).
Lajos Montag
Lajos Montag [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Montag Lajos estis hungara kontrabasisto, violonĉelisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto. Lajos Montag naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Lajos Montag devenis el muzikista familio, komence li lernis violonadon. Li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1921-1927. Liaj plej gravaj instruistoj estis Bertalan Tintner, Ferenc Schwalm kaj Leó Weiner. Post la diplomo en 1927 li muzikadis en porokazaj orkestroj en cirkoj, amuzejoj. Inter 1929 kaj 1966 li estis kontrabasisto de Budapeŝta Ŝtata Operejo, tamen en la teatra jaro 1946 li estis ĉefkontrabasisto de simfonia orkestro de Hungara Radio. Li tre ofte muzikadis en la Hungara Radio kaj filharmonia orkestro. Inter 1931-1966 li instruis en la nacia muziklernejo, inter 1957-1977 en muzika gimnazio, inter 1966-1986 en pedagogia instituto de la Muzikarta Altlernejo. Li edziĝis jam maljuna dufoje, li ne havis idojn.
Suba Unuiĝo
La Suba Unuiĝo, Niedere Vereinigung, estis alianco por kontraŭstari la ekspansiismon de Karlo la Brava, duko de Burgundio. Dum la Burgundiaj militoj 1474–1477 la Suba Unuiĝo fine venkis Burgundion, Karlo la Brava mortis en la batalo de Nancio kaj Burgundio poste estis dividita.
Aliancanoj de la Suba Unuiĝo estis la liberaj urboj Strasburgo, Bazelo, Kolmaro kaj Selestado, la episkopoj de Bazelo und Strasburgo, la Svisa Ĵurkomunumo kaj duko Sigismondo de Aŭstrio.
Historio
La dukoj de Burgundio estis potencaj regantoj en la 15-a jarcento. Ilia regejo estis du neligitaj partoj: la "Subaj landoj" (hodiaŭ: Benelukso) kaj la "Supraj landoj" (Burgonjo, Franĉ-Konteo kaj kelkaj malgrandaj). Inter tiuj situis memstara Loreno, ĝi estis la ĉefa celo de Burgundia ekspansiemo.
Ne nur Loreno sentis sin minacata de tiu kontrakto. Ankaŭ la kvar liberaj urboj Strasburgo, Bazelo, Kolmaro kaj Selestado en Alzaco timis la novan najbaron kaj tial faris la kontrakton de la Suba Unuiĝo. Iom post iom pliaj partneroj aliĝis, tiel malgrandaj urboj en Alzaco kaj la episkopoj de Strasburgo kaj Bazelo, kaj fine - la 31-an de marto 1474 - ankaŭ la ok urboj de la Svisa Ĵurkomunumo aliĝis por 10 jaroj. Eĉ duko Sigismondo post vana provo reaĉeti sian lombarditan teritorion aliĝis al tiu alianco kontraŭ Karlo la Brava. Fine ankaŭ duko Renato la 2-a de Loreno kunkontraktis.
La Suba Unuiĝo subtenis la alzacan ribeladon kontraŭ Burgundio en 1474 kaj en serio de bataloj (Burgundiaj militoj) fine sukcesis venki Karlon la Bravan, kiu mortis dum la batalo de Nancio.
La alianco disfalis post la venko en la Burgundiaj militoj kaj la fino de la kontrakto de la svisaj urboj.
La renovigo de la Suba Unuiĝo
En 1493 nova samnoma alianco estis interkontraktita. Al ĝi apartenis nur la alzacaj urboj kaj la reganto de Antaŭa Aŭstrio. Tiu alianco estis pakto kontraŭ la Svisa Ĵurkomunumo kaj batalis en la Ŝvaba milito flanke de germana reĝo Maksimiliano la 1-a kontraŭ la ĵurkomunumanoj.
Listo de insuloj en Italio
Tiu ĉi estas listo de insuloj en Italio.
Dubné
Dubné (Duben) estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio proksimume 8 km okcidente de České Budějovice. Vivas ĉi tie.
4608 Wodehouse
4608 Wodehouse estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la britan humuriston Pelham Grenville Wodehouse (1881 – 1975), civitaniĝintan usonano en 1955.
Poliolao
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj. Ĝi iĝas rara pro habitatoperdo. Ĝi troviĝas en densa kaj humida subkreskaĵaro de meza altitudo kaj montararbaroj, ankaŭ en arbarbordoj kaj klaraĵoj, ĉiam en malgrandaj nombroj. Ili preferas densajn arbustojn kaj tangled subkreskaĵaro, ĉefe de Oreacanthus manni. Ili ĉeestas je 800-2,200 m en Monto Kameruno, je 1,950-2,200 en Monto Manenguba kaj je 900-1,900 ie ajn plie en Kameruno, kaj ĝis 1,600 en Bioko.
Ili manĝas ĉefe insektojn, ĉegrunde. Reproduktado okazas en oktobro-februaro en Kameruno kaj en novembro-januaro en Bioko. Ĝi estas probable monogama kaj teritoriema. La nesto estas bulo aŭ sako de musko kun flanka enirejo, pendita 1-1.5 m supergrunde el filiko aŭ herbo. La ino demetas 1 aŭ 2 ovojn.
Estas agnoskataj la jenaj subspecioj: Poliolais lopezi manengubae Serle, 1949 – altaj teroj de sudorienta Niĝerio kaj sudokcidenta Kameruno (escepte Monto Kameruno), Poliolais lopezi alexanderi (Bannerman, 1915 - Monto Kameruno, en sudokcidenta Kameruno kaj la nomiga Poliolais lopezi lopezi (Alexander, 1903) - Bioko en Ekvatora Gvineo (iame Fernando Poo).
Kawin Thamsatchanan
Kawin Thamsatchanan (n. ) estas tajlanda futbalisto. Ekde la jaro 2008 li membras en la tajlanda nacia teamo de futbalo.
Ĥimena (nomo)
Ĥimena estas virina ekvivalento de persona nomo hispana Ĥimeno.
Diverslandaj variantoj
Jimena, Ximena
NGC 1540
NGC 1540 (aliaj indikoj — ESO 420-14, AM 0413-283, IRAS04131-2836, PGC 14734) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Belle de Jour (filmo)
Belle de Jour estas franca drama filmo de 1967. Ĝi estas bazita sur la samnoma romano (1928). La titolo de ĉi tiu filmo estas vortludo de la franca esprimo belle de nuit ("belulino de la nokto", kio signifas prostituitino).
La filmo gajnis la Oran Leonon kaj la Premion Pasinetti por Plej bona Filmo ĉe la Festivalo de Venecio de 1967.
Intrigo
Séverine Serizy, juna kaj bela dommastrino, estas nekapabla esti fizike intima kun sia edzo, d-ro Pierre Serizy. Tamen ili ankoraŭ amas unu la alian. Ŝia seksa vivo estas limigita al kompleksaj fantazioj implikantaj dominadon, katenadon kaj sadomasoĥismon. Pierre estas seniluziigita kun la frigeco de sia edzino direkte al li. Sed li tamen respektas ŝiajn dezirojn.
Vizitante ĉe skiejo, ili renkontas du amikojn, Henri Husson kaj Renée. Sed Séverine ne ŝatas la manieron de Husson kaj kiel li rigardas sian edzinon. Reen en Parizo, Séverine renkontiĝas kun Renée. Séverine lernas ke komuna amikino, Henriette, nun laboras en bordelo. Ĉe sia domo, Séverine ricevas rozojn de Husson. Ŝi estas maltrankviligita de la gesto. Ĉe la tenisejoj, Séverine renkontas Husson. Ili parolas pri Henriette kaj la "domoj de plezuro". Husson mencias altklasan bordelon al Séverine. Husson poste konfesas sian deziron al ŝi. Séverine, aliflanke, malaprobas liajn progresojn.
Séverine estas persekutita de siaj infanmemoroj. Tiuj inkluzivas unu en kiu viro ŝajnas tuŝi ŝin en malkonvena maniero. Séverine iras al la pridiskutita bordelo. La loko estas administrata de sinjorino Anaïs. Tiun posttagmezon Séverine donas servon al ŝia unua kliento. Komence, ŝi ne volas havi sekson. Sed tiam, ŝi respondas al la "firma mano" de sinjorino Anaïs. Séverine tiam ricevas la nomon "Belle de Jour" kaj iom post iome ŝi havas sekson kun la kliento. Séverine restas for unu semajnon, sed poste ŝi revenas al la bordelo. Ŝi komencas labori de la dua ĝis la kvina horo ĉiutage. kap poste Séverine revenas al sia edzo en la vesperoj.
Unun tagon, Husson venas por viziti Séverine ĉe ŝia domo. Ŝi tamen ne volas vidi lin. Ŝi fantazias havi sekson kun li dum ŝia edzo ĉeestas. La fizika rilato de Séverine kun ŝia edzo pliboniĝas. Ŝi komencas havi sekson kun li.
Séverine poste ekrilatiĝas kun juna gangstero nomita Marcel. Li ofertas al ŝi la emociojn kaj eksciton de ŝia fantazio. Marcel poste fariĝas tre postulema kaj ĵaluza. Séverine decidas postlasi la bordelon en interkonsento de Sinjorino Anaïs. Séverine ankaŭ zorgas pri Husson., ĉar li malkovris ŝian sekretan vivon ĉe la bordelo. Unu el la partneroj de Marcel sekvas Séverine al ŝia domo kaj Marcel vizitas ŝin. Li minacas rakonti ŝian sekreton al ŝia edzo. Ŝi petegas ke li foriru kaj li tion faras.
Kritikista respondo
En la filmrevizioretejo Rotten Tomatoes, Belle de Jour havas 95%-aprob-rangigon. Roger Ebert donis al la filmo kvar el kvar steloj. Ĝi estis inkludita en lia listo de Grandaj Filmoj.
Sarno
Sarno estas
Fakverko:Tekniko
UDK 62 Tekniko
Landesbergen
Landesbergen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nienburg de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra sidejo de samnoma komunumaro, germanlingve nomata Samtgemeinde Landesbergen.
Epidemio
Epidemio (el la greka ἐπί [epi] "sur aŭ supre" kaj δῆμος [demos] "popolo") estas rapida malsaniĝo de multaj homoj, ekzemple de pesto aŭ de ĥolero, en limigita teritorio.
La lasta vasta epidemio, trafinta Eŭropo, estis la Ĥolera epidemio de 1832, poste estis la gripo de 1918, kiu estis tutterskala.
En septembro 2019 la anaro Tutmonda Gvatkomitato pri Prepareco (Global Preparedness Monitoring Board) transdonis al la ŝtatestroj ĉe la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj raporton, en kiu la fakuloj avertis, ke la mondo estas danĝere nepreparita por la sekva pandemio, kiu povus mortigi ĝis 80 milionojn da homoj kaj okazigi grandegajn ekonomiajn perdojn.
William Adams
William Adams (naskiĝis la 24-an de septembro 1564 en Gillingham, Kent, Anglio; mortis la 16-an de majo 1620 en Hirado, Nagasaki (prefektujo), Japanio) vojaĝis kiel unua anglo sur la nederlanda ŝipo de Liefde al Japanio, vivis tie ĝis sia morto kaj estas verŝajne la unua eŭropano, kiu ricevis la titolon samurajo.
Batalhakilo
Batalhakilo aŭ bataltoporo estas armilo kiun oni tenas unu- aŭ du-mane.
Formoj
La metalhakilo estis armilo por la kavalerio aŭ infanterio. La armilo havis diversajn longecojn, klingo-larĝecojn, klingoformojn (duonluna, kojnoforma, duobla kaj unuobla klingo, diverslongaj barboj) kaj tenillongeco. Batalhakiloj ekzistis el ŝtono, obsidiano (Sudameriko), bronzo, fero kaj ŝtalo.
Batalhakiloj estas ĝenerale pli malpezaj ol ila hakilo por ke la portanto ne fariĝu tro rapide laca. Batalhakiloj pezas inter 0,5 kg kaj 3 kg, kaj longas inter 30 cm kaj 1,5 m. Parte la truoj en la klingo reduktas la pezon.
La plej konata neeŭropa batalhakilo estas la tomahoko, kiu ekzistas kun ŝtonklingo aŭ ferklingo. En Hindujo estas konata la tabarzino. Ĝi estis nur el ŝtalo kun duonlunforma klingo.
Pra- kaj fru-historio
La batalhakilo povas esti rigardata kiel unu el la plej malnovaj armiloj de la homaro.
Ĉe la keltoj, la ĝermanoj kaj aliaj popoloj de la antikvo la batalhakilo estis uzata de batalistoj, kiuj ne havas la sufiĉan monon aŭ povon por uzi glavon, sed batalhakiloj samtempe estas statusa simbolo de estroj.
Larvik
Larvik estas komunumo kaj urbo en la provinco Vestfold de Norvegio. Ĝi kovras areon de 535 kvadrataj kilometroj (laŭ areo sekve estas la plej granda provinca komunumo) kaj fine de havis. La komumuma teritorio limas norde al Lardal, oriente al Andebu kaj Sandefjord kaj okcidente al Porsgrunn kaj Siljan. La urbo Larvik estas marhavena kaj industria urbo 105 kilometrojn sudokcidente de Oslo. La komunumo ankaŭ ampleksas la loĝlokojn Stavern, Nevlunghavn, Helgeroa, Kvelde kaj Tjølling.
Batalhakilo
Mezepoko
Kiam la forĝisto en la mezepoko scipovis fari pli kaj pli bonajn glavojn el damaska ŝtalo ŝajnis, ke la tempo pasis por la batalhakiloj. La glavo estis tiam la armilo de la nobeloj, dum la simpla popolo uzis batalhakilojn aŭ aliaj armilojn kiel militmartelo, matenstelo kaj bataldraŝilo.
Je la fino de la 16a jarcento la batalhakilo malaperis iom post iom. Komencis la epoko de la nigra pulvo.
Golaten
Golaten estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Laupen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 284 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Golaten situas en la Svisa Mezlando ĉe la sudokcidenta bordo de la Lago de Niederried, baraĵlago de la rivero Aro, proksimume 20 kilometrojn okcidentsudokcidente de la centro de la federacia urbo Berno. Laŭlonge de la lago troviĝas marĉo kun signifa birdoprotektoareo. En sudsudoriento la rivero Sarino formas la limon al Mühleberg. En la sudorienta angulo de la komunuma teritorio troviĝas la alfluejo de Sarino al Aro. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Golaten (sur alteco de 519 m s.m. en sudo) kaj Lachen (sur alteco de 513 m s.m. en nordo de la komunumo).
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,80 km², de kiuj 20,4% estas kovritaj de arbaro, 51,1% servas por agrikulturo kaj 8,2% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Golaten limas en nordo al Niederried ĉe Kallnach, en oriento al Oltigen, en sudokcidento al Mühleberg, en sudo al Wileroltigen, kaj en okcidento al Kerzers (FR).
Trafiko
Golaten situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per flankaj vojoj de Niederried, Kerzers kaj Wileroltigen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas proksimume 3 kilometrojn sudoriente en Mühleberg. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per buslinio de Gurbrü al Kerzers.
Historio
La unua dokumenta mencio de Golaten datiĝas el la jaro 983 kiel Gulada. En la 10-a jarcento la Abatejo Saint-Maurice posedis bienojn en Golaten. Dum mezepoko Golaten apartenis al la Senjorujo Oltigen, kiu en la jaroj 1410 respektive 1412 fariĝis havaĵo de la urbo Berno. Ĝis 1483 Golaten apartenis al la berna Voktejo Oltigen kaj ek de tiam ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la malalta tribunalo de Wileroltigen en la Kamparvoktejo Laupen. El la kamparvoktejo post la Helveta Revolucio fariĝis la distrikto Laupen, kiu en la jaro 2010 estis dissolvita kaj integrita al la administra distrikto Berno-Mezlando.
Saint-Georges-de-Livoye
Saint-Georges-de-Livoye estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Navas (Metroo de Barcelono)
Navas estas stacio sur linio 1 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Rognon
Rognon estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Fakverko:Maŝinfako. Elektrotekniko
Fakaj verkoj en Esperanto
'''UDK 621 Maŝinfako. Elektrotekniko.'''
Fakverko:Telefono
Fakaj verkoj en Esperanto
Gorsedh Kernow
Gorsedh Kernow [GORsed KERNoŭ] (aŭ Gorseth Kernow per ortografio Kernewek Unys) estas Kornvala asocio kiu subtenas la lingvon kaj la tradiciojn de Kornvalo. Fondis ĝin Henry Jenner en 1928. Ĝi organizas konkursojn pri literaturo, kaj Angle kaj Kornvale verkita. Ĉiujare ĝi organizas festivalon pri la loka Kelta kulturo, similan al la Eisteddfod en Kimrio.
Juliette Armanet
Biografio
Juliette Armanet venkis en kategorio « Album révélation de l'année » por Petite Amie ĉe "Victoires de la Musique" 2018.
Gorsedh Kernow
Troviĝas parencaj asocioj kaj en Kimrio (Gorsedd) kaj en Bretonio (Goursez Breizh).
Eksteraj ligiloj
Gorseth Kernow - en lingvoj Angla kaj Kornvala
NGC 1540A
NGC 1540A (aliaj indikoj — PGC 14733, ESO 420-14A) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Landkern
Landkern estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
(13517) 1990 UU1
(13517) 1990 UU1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Etila cianoacetato
Etila cianoacetato aŭ  C5H7NO2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la nitriloj kaj esteroj de la cianoacetata acido kaj etanolo. Etila cianoacetato estas senkolora likvaĵo pli densa ol la akvo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Etila cianoacetato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Etila cianoacetato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.
Sistemo Tandilia
La Sistemo Tandilia aŭ en hispana Sistema de Tandilia estas aro de montaroj situanta en la Pampo, sudoriente de la provinco Bonaero, Argentino. Ĝi etendas sur ebenaĵo kiun formas la Malseka Pampo ekde Olavarría, nordokcidente, ĝis la marbordo de la Argentina Maro, ĉe la urbo Mar del Plata. Ĝi enhavas zonon de 340 km de longo, kun larĝo de 60 km. Estas tie tri gravaj urboj nome Tandil, Balcarce kaj Mar del Plata.
Saint-Georges-d'Elle
Saint-Georges-d'Elle estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Fakverko:Radiofonio
Fakaj verkoj en Esperanto
UDK 621.397 Radiofonio
Google Maps
Google Maps estas senpaga mapa interretservilo konstruita de Google. La servo ebligas kaj subtenas multajn diversajn interretajn mapservojn, ekzemple WikiMapia, tra la Google Maps API.
Béla Szende (inĝeniero)
Béla Szende [sende], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szende Béla estis hungara inĝeniero.
Béla Szende naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Béla Szende abiturientis cistercianan gimnazion en Eger en 1923, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József. Jam dum la studentaj jaroj li interesiĝis pri telekomunikado de la flugmaŝinoj, tial post la diplomo li laboris en instituto pri flugado. Ekde 1943 li havis postenon en fabriko pri flugmaŝinoj. Post la 2-a mondmilito li fondis propran firmaon, kie oni produktis instrumentojn por la aviado. Post la ŝtatiĝo en 1949 li esploris rilatojn de la jonosfero kaj la radiado. En 1954 li kreis instrumenton, kiu baldaŭ helpis eĉ la raketoteknikon kaj spacoesploradon. La instrumento ricevis premion en 1958 en Mondekspozicio en Bruselo. Béla Szende ricevis postmortan premion Kossuth.
Gobernador
Gobernador (Guberniestro) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la sud-centra parto de la komarko Los Montes. Limas kun la municipoj Morelábor, Píñar, Torre-Cardela, Guadahortuna kaj Pedro Martínez. La municipo enhavas la kernojn Gobernador kaj Delgadillo (Maldiketa). En la 1960-aj jaroj estis pinto de pli ol 600 lokanoj; nuntempe estas nur iom pli ol 200.
Vera Dénes
Vera Dénes [dEneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dénes Vera estis hungara violonĉelisto, altlerneja instruisto. Ŝia edzo estis Frigyes Sándor, ŝia geedziĝa nomo estis Sándor Frigyesné. Vera Grossmann naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Vera Grossmann devenis el juda familio. Ŝi lernis muzikon private, poste ekde 1925 en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Adolf Schiffer, Leó Weiner, Imre Waldbauer kaj Jenő Kerpely. Dum la studentaj jaroj ŝi instruis private kaj koncertis. Ŝi akiris 2 diplomojn en 1935 kaj 1937. Dum la 2-a mondmilito ŝi instruis en lernejo pri judoj kaj ŝi apartenis al juda orkestro. Intertempe en 1940 ŝi edziniĝis, dum la nazia erao ili kaŝiĝis. En 1945 ŝi aliĝis al la nacia filharmonia orkestro, krome ankaŭ aliaj orkestroj aŭ violonkvaropo. En 1952 ŝi estis nomumita solisto. Ekde 1959 ĝismorte ŝi instruis en la Muzikarta Altlernejo. Ŝi ricevis premiojn inter 1937-1961. Ŝi naskis filinon en 1950, kiun ŝi edukis al violonĉelisto.
Gójar
Gójar estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la suda parto de la komarko Vega de Granada, ĉe la deklivaro de Sierra Nevada, (je 8 km de la granada ĉefurbo). Limas kun la municipoj Ogíjares, La Zubia, Dílar kaj Villa de Otura.
Sapri
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno, ĉe la Tirena Maro, proksime de Sapri. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Vito, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Maratea (PZ), Rivello (PZ), Torraca, Tortorella, Vibonati. Somere Sapri estas trafike ligita al Salerno, Capri kaj Napolo per la boataj linioj de la mara metroo.
Lardal
Lardal estis komunumo en la provinco Vestfold de Norvegio, nun parto de Larvik komunumo. Ĝi kovris areon de 278 kvadrataj kilometroj kaj fine de havis. La komumuma teritorio limis norde al Kongsberg kaj Hof, oriente al Re kaj Andebu, sude al Larvik kaj okcidente al Siljan.
12218 Fleischer
12218 Fleischer estas malgranda, treege hela duopa asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 4:7 kun Marso.