cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jan Piekałkiewicz
Vivo
La 3-an de decembro 1942 eldonis en "Biuletyn Informacyjny" alvokon pri universala devo de la civila batalo. Decembre 1942 agnoskis fondon de la Konsilantaro por Helpo al Judoj "Żegota". Poste disponis dokumentadon de la germanaj krimoj kaj ekprizorgon de politikaj malliberuloj. En la deklaro sur paĝoj de "BI", oktobre 1942, kondamnis kunlaboristojn kaj personojn helpantaj al germanoj en ekstermo de la pola nacio kiel perfidulojn, avertante ilin antaŭ la konsekvencoj de ilia agado (kune kun la mortpuno inkluzive).
La 19-an de februaro 1943 estis arestita de Gestapo (pli frue rifuzis al komandanto de Pola Enlanda Armeo atribuon al si de la persona protekto) kaj veturigita al malliberejo Pawiak. Poste forveturigita al la sidejo de Gestapo en Szuch-Aleo, kie post torturoj estis murdita la 19-an de junio 1943.
Li estis entombigita en la familia tombego sur la Tombejo Powązki en Varsovio.
Distingoj
La 12-an de aŭgusto 1954 postmorte distingita per la Kuco de Sendependeco de Subtera Pollando kun Glavoj fare de la prezidento en ekzilo August Zaleski.
Rekone al la grandaj historiaj meritoj por la sendependeco kaj gloro de la Pola Respubliko en 1995 estis postmorte distingita per la Ordeno de Blanka Aglo.
Flago de Nord-Makedonio
La nacia flago de Nord-Makedonio (makedone: Знаме на Северна Македонија) prezentas flavan sunon sur ruĝa kampo, kun ok sunradioj kiuj etendiĝas de la centro ĝis la kamporando. Ĝi estis kreita de Miroslav Grčev kaj estis adoptita la 5-an de oktobro 1995 post unujara ekonomia blokado trudita de Grekio kiu devigis la Respublikon Makedonio forigi la antikvan makedonan Verĝinan Sunon de la flago, tiel ĝi estas unu el la plej novaj flagoj de la mondo. Ruĝa kaj flava ĉiam estis konsideritaj ĉefkoloroj reprezentante Makedonion, verŝajne pro la koloroj de la historia blazono de Makedonio. La nova ok-pinta suno reprezentas "la novan sunon de Libereco" referita en la nacia himno de Nord-Makedonio.
Credo quia absurdum
Credo quia absurdum, latina esprimo (esperantigebla per “mi kredas ĉar ne racie pruvebla” aŭ "mi kredas ĉar estas absurda") kiu havas sencertan originon, troveblan tie kaj tie en mezepokaj dokumentoj teologiaj kaj filozofiaj kaj ankaŭ hodiaŭ foje estas alvokata aŭ por konsenti kun ĝi aŭ por malkonsenti aŭ kritike, se ne moke, enkadrigi dikredantojn.
La sintagmo neniam troviĝas en oficialaj dokumentoj de la antikva kaj nuna katolikaj eklezioj. Historiistoj de teologio kaj filozofio informas ke ĝi ne troviĝas en Tertuliano, apologeto de la dua/tria jarcento, kiel, male, oni kredis ĝis la ĵus pasintaj du jarcentoj: en tiu aŭtoro, fakte, troviĝas pensado simila al tiu atribuata al la frazo. Fakte, en Tertuliano legeblas en verko kontraŭdoketa (De carne Christi = Pri la karno de Kristo) Natus est Dei Filius, non pudet, quia pudendum est; et mortuus est Dei Filius, prorsus credibile est, quia ineptum est; et sepultus resurrexit, certum est, quia impossibile (= Naskiĝis la Difilo, pro tio hontu ĉar tio estas vere honta; kaj mortis la Difilo, tio kredenda ĉar senfundamenta; kaj li estis entombigita kaj resurektis, tio certas ĉar neebla”. Kutime oni interpretas tiujn vortojn kiel paradokson utilan por substreki la eksterordinarecon kaj nepruveblecon, per la sperto aŭ racio, de religia dogmo; aŭ ankaŭ kiel eksceson de apologeta polemikisto.
Cetere per similaj konceptoj jam ludis Klemento el Aleksandrio en Protreptiko : tie estas laŭdataj paganaj filozofoj kiuj siaracie kaj senscie alproksimiĝis al kristanismo kvankam sin perdantaj en rakontoj de “kunveno inter amikinoj”; kaj Origeno kiu dum mokas paganajn filozofojn ilin ŝatas ĉar “la filozofoj de la Skolo de glora kaj klera Grekio” sukcesis atingi ion pri la Logoso (Komentario pri Johano).
La esprimon citas kaj utiligas Anselmo el Aosto, kaj Abelardo, male, ĝin kritikas kvazaŭ ĝi estus vera principo de esploro pri la kredo kaj ĝia fundamenta forto.
Moderne ĝin ree senpolvigis tradiciismo kaj precipe fidismo (kredismo) laŭ kiuj la vera kredo estas esprimita en la tradicio ne bezonanta la helpon de la racio kaj, pli/malpli, malfidas je la racio kaj ties kapablo atingi la veron. Tiuj ĉi filozofiaj sistemoj interpretas la esprimojn de Tertuliano kaj la sintagmon “credo quia absurdum” laŭ la plej rigora senco. Kutime, male, ĝi estas interpretata kaj eluzata nur por substreki ke la revelacitaj dogmoj ne povas esti pruvataj per la nura racio, kaj do transraciaj kvankam ne kontraŭraciaj.
Fidismo estis plurfoje reĵetita de la Katolika Eklezio.
Interese tiun frazon eluzis ankaŭ Sigmund Freud, ĝin atribuante al Tetuliano, en Die Zukunft einer Illusion “Estonto de iu iluzio” por subteni ke dikredantoj rifuĝiĝas malantaŭ tiu principo kiel taktiko por eskapi la neceson pruvi sian krederojn; ankoraŭ li ĝin eluzas pritaktante Moseon kaj monoteismon por priskribi la supozitan sintenon de la eruditaj dikredantoj kiuj pavus antaŭ la krudaj dikredantoj kiuj limiĝas al la sensaĝa kredo.
Eksteraj ligiloj
Esperantigita ŝerca-mokeca poeziajo de Antonin TRYB
Rs
La literkombino havas plurajn signifojn:
ISNI
ISNI, mallongigo de la angla termino International Standard Name Identifier, en Esperanto "Internacia Norma Nom-Identigilo", estas identigilo por unike identigi la publikan identecon de kontribuantoj al publikaĵoj kaj amaskomunikiloj kiel ekzemple libroj, televidprogramoj kaj gazetartikoloj. La ISNI-kodokonsistas el 16 ciferoj. Ĝi povas laŭvole esti montrata kiel dividita en kvar blokojn.
Metila dufenilacetato
Metila dufenilacetato aŭ C15H14O2 estas kemia reakciaĵo rezultanta el interagado de la "dufenilacetata acido" kaj metanolo kaj estas uzata en industrio kaj kemiaj sintezoj. Ĝi estas blanka solidaĵo solvebla en etanolo, kloroformo, duetila etero kaj acetono.
ISNI
La kodo estis evoluigita sub la aŭspicio de la Internacia Organizaĵo por Normigado (ISO) kiel internacia normo 27729; la valida normo estis publikigita la 15-an de marto 2012. La teknika komitato 46 de ISO, subkomisiono 9 estas respondeca pri la disvolviĝo de la normo.
ISNI povas kutimi apartigi nomojn kiuj povus alie esti konfuzataj, kaj ligi la datumojn pri nomoj kiuj estas kolektitaj kaj uzataj en ĉiuj sektoroj de la amaskomunikilaj kaj publikigaj industrioj.
NGC 939
NGC 939 (aliaj indikoj — PGC 9271, ESO 246-11, MCG -7-6-4) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Hari Poter kaj la Ŝtono de la Saĝuloj
Hari Poter kaj la Ŝtono de la Saĝuloj (originale: Harry Potter and the Philosopher's Stone) estas la unua el sep libroj de la serio de porjunulaj libroj verkitaj de brita aŭtorino, J. K. Rowling. En la serio ĉefrolas Harry Potter, juna sorĉisto. La unua eldono de la libro aperis la 26-an de junio, 1997 ĉe la eldonejo Bloomsbury Publishing Plc de Londono. Samnoma filmo inspirita de la libro aperis en 2001.
Kiam la filmo kaj la libro eldoniĝis en Usono, oni ŝanĝis la anglan vorton por saĝulo de "philosopher" (filozofo) al "sorcerer" (sorĉisto), ĉar oni pensis, ke la vorto "philosopher" ne estus sufiĉe bone konata tie laŭ la ĝusta senco por la titolo. Tio estas ofta kaj ordinara afero, eĉ por ege konataj internacie aŭtoroj. Esperante, oni povas traduki tielmaniere : Hari Poter kaj la Filozofa Ŝtono. Tamen la provizora titolo por la farita sed ĝis nun ne eldonita esperantlingva versio de la libro estas Hari Potter kaj la Ŝtono de la Saĝuloj, por kongrui al la pli ofta Esperanta nomo de la ŝtono de la saĝuloj, mita objekto el mezepoka alĥemio. Tiu nomo supozeble venas de ĝia germana nomo, Stein der Weisen.
Kial ajn oni faris la ŝanĝojn, ili ne difektis la vendrezultojn; la serio de Harry Potter rapide fariĝis unu el la plej petataj libroj ĉe junaj (kaj maljunaj) legantoj, kiuj ŝajnis netimigitaj pro la progrese pli longaj kaj malsimplaj libroj.
Trarigardeto de la libro
La libro komenciĝas ĉe la laŭŝajne normala familio Dursli. Vernon Dursli iras al sia laborejo, sed renkontas plurajn strangaĵojn en la urbo, ekz. strange vestitajn homojn kaj katon, kiu legas mapon. Post la enlitiĝo de la Durslioj, maljunulo nomita Albus Zomburdo (angle: Albus Dumbledore) aperas ĉe ilia domo kaj la kato aligformiĝas al Minerva MakGongal.
Zomburdo kaj MakGongal parolas pri la lastatempa forfalo de Lordo Voldemorto pere de dekkvinmonataĝa Hari Potter, kaj pri kelkaj temoj nekompreneblaj al la leganto. Poste, Rubeo Hagrid alvenas per motorciklo luita de Siriuso Nigra. Zomburdo, MakGongal kaj Hagrid lasas la bebon Hari ĉe la pordoŝtupo de la familio Dursli kaj foriras.
Kvankam la familio Dursli akceptas Hari en sian domon, ili mistraktas lin kaj favoras sian propran filon, Dadli. Kvankam Hari spertas amarajn sentojn, li akceptas sian rolon en la familio. Tamen, dum la nokto antaŭ sia dekunua datreveno, Hari ricevas misteran leteron. Onklo Vernon ne permesas lin legi la leteron, sed alia venas la sekvan tagon, kaj alia, kaj poste alia.
Penante eskapi la senĉesajn leterojn, Onklo Vernon iras al diversaj ridindaj ekstremoj, fine transloĝigante sian familion al malgranda dometo sur roko en la mezo de la oceano. Dum la nokto alvenas Hagrid, kaj li sciigas al Hari, ke li estas sorĉisto kaj ke la Durslioj ĉiam mensogis al li pri la morto de liaj gepatroj. Lilio kaj Jakobo Potter ne mortis en aŭtokolizio; ili estis murditaj de Lordo Voldemorto, kiu provis mortigi ankaŭ Hari.
Hagrid klarigas, ke Hari travivis, pro kialoj ankoraŭ ne tute komprenataj, kaj ke restis nur fulmoforma cikatro sur lia frunto. Hagrid finfine donas al Hari lian leteron, kiu invitas lin studi ĉe la lernejo de magio, Porkalo (angle: Hogwarts). Hargrid iras kun Hari al Diagon' Aleo, por aĉeti siajn lernejaĵojn. Tie li renkontas Profesoron Ciuro (angle: Quirrel), kaj alian studenton, Drako Malfid.
Porkalo atingeblas nur per la Porkala Ekspreso, magia trajno, kiu eliras de Kajo 9 ¾ ĉe la stacidomo King's Cross en Londono. Tie, Hari renkontas la familon Tordeli (angle: Weasley), kiu helpas lin eniri la magian kajon. Postnelonge Hari iĝas bonaj amikoj kun Ron Tordeli, la plej juna filo de la familio, kaj li renkontas ankaŭ Hermiona Granĝer, tre inteligenta sed koleretige ĝena muglino (angle, "muggle", estas nemagiulo), kaj Nevil Longejo, fuŝema knabo.
La novelo daŭras laŭ epizoda maniero. Hari kaj Ron fariĝas bonaj amikoj kun Hermiona, kaj Hari aniĝas en teamo de la magia sporto Kvidiĉo. La ĉefa intrigo temas pri la legenda ŝtono de la saĝuloj, kiu estas kaŝita en la lernejo kaj zorge gardata de multaj obstakloj metitaj de la profesoroj de Porkalo. Hari kaj liaj amikoj malkovras komploton ŝteli la ŝtonon, kaj la ĉefa suspektato estas la malgentila profesoro de magitrinkaĵoj, Severus Snejp.
Kuniginte siajn individuajn fortojn, la tri geknaboj sukcesas pasi post la diversajn defendaĵojn, kiuj gardas la ŝtonon, ĝis kiam Harry devas antaŭeniri sola por alfronti ne la atenditan Snejp, sed la ĝis tiam neefikan Profesoron Ciuro, la gastiganton de la senkorpa Lordo Voldemorto. Voldemorto provas uzi Hari por trovi la ŝtonon, sed li malsukcesas. Voldemorto forvenkiĝas kaj Ciuro mortas pro restaĵo de la ofero de la patrino de Hari.
Hari preskaŭ mortas dume, sed estas resanigita de Albus Zomburdo. La penoj de Ron, Hermiona, kaj Hari por savi la ŝtonon meritigas al Oragrifo 160 punktojn, sed la domo venkas la Dompokalon pro la penoj de Nevil, kiu provis halti ilin eliri dum la nokto. Hari revenas al la familio Dursli dum la somera ferio, sed decidas ne sciigi al ili, ke al li ne estas permesate uzi magion dum la ferio, por ke la Durslioj ne abuzu lin.
Ködnitz
Ködnitz estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kulmbach kaj en la distriktaro Supra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Tekokomputilo
Historio
Antaŭ ol porteblaj komputiloj estis teĥnike fareblaj, similaj ideoj estis proponitaj. Plej konate estas la Dynabook-koncepto de Alan Kay, evoluigita ĉe Xerox PARC en 1968.
Verŝajne la unua realigita portebla komputilo estis Xerox NoteTaker. Ankaŭ ĝi estis evoluigita ĉe Xerox PARC en 1976, sed ĝi estis neniam amase produktita kaj nur proksimume dek prototipoj estis konstruitaj. Tamen ĝi havis grandan influon al la evoluo de porteblaj komputiloj.
La unua komerce ricevebla portebla komputilo estis Osborne 1 en 1981, uzante la operaciumon CP/M. Ĝi havis similan grandecon kiel portebla kudromaŝino kaj ĝi estis tre peza kompare kun modernaj tekokomputiloj, havante katodradian ekranon. Sed profesiuloj povis kunporti sian komputilon kaj datumojn, ankaŭ dum vojaĝoj per aviadilo. Ne eblis uzi bateriojn por provizi Osborne 1 je elektro; ĝi devis esti konektita per kablo al ŝtopilingo.
Partoj
La partoj de tekokomputilo estas optimumigitaj por la movebla uzado.
Sculia
Sculia [skulia] (hungare: Szigetfalu) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Deta. Administre ĝi apartenas al Gătaia.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 463 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 1 048 (rumanoj, 14% hungaroj).
Benzila izocianato
Benzila izocianato aŭ C8H7NO estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la izocianata acido kaj benzila alkoholo. Benzila izocianato estas senkolora likvaĵo, uzata kiel kemia reakciaĵo kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Benzila izocianato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Benzila izocianato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Armbouts-Cappel
- jen france, origine nederlande respektive flandre Armboutskappel - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia, historia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas armbouts-cappellois.
Łabiszyn
Łabiszyn estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Łabiszyn en distrikto Żniński.
Kentrono
Kentrono (Կենտրոն, signifas Centro) estas la centra distrikto de Erevano, la ĉefurbo de Armenio. En tiu ĉi distrikto troviĝas la administraj, komercaj kaj politikaj centroj kaj de la urbo kaj de la lando ĝenerale. Ĝi ankaŭ estas la plej turisma parto de la urbo ĉar ĝi gastigas la plejparton de la hoteloj, restoracioj, trinkejoj, dancejoj kaj muzeoj. La distrikto dividiĝas en kvin kvartalojn: Pokr Kentron, Noragjugh, Nor Kilikia, Ajgestan kaj Kond. Ĝia areo estas 1420 hektaroj kie loĝas ĉirkaŭ personoj.
Irén Biró
BIRÓ Irén [biro'] edzino de István Bródy, estis hungara aktorino naskita en Arad la 7-an de novembro 1878 kaj mortinta en Budapeŝto en januaro 1917.
Fonto
Enyedi Sándor: Színészek, színházak, városok, Budapest, 2005.
16599 Shorland
16599 Shorland estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de John Herschel Shorland, rekta praido de John Herschel, kiu ĵus kompletigis siajn proprajn Arkivojn Herschel en Norfolk (Anglio). Tiuj arkivoj inkludas diversajn dokumentojn kaj instrumentojn asociitaj kun la familio Herschel, inklude la teleskopon de 7 futoj probable uzata de William Herschel por malkovri Uranon.
Rigardismo
Rigardismo estas formo de sekseco, ĉe kiu rigardulo sekse ekscitiĝas pro observado de senvestiĝanto aŭ nudaj homoj aŭ pro spektado de seksumado aŭ aliaj seksrilataj aferoj (ekz. urinado). Oni nomas rigardismo en pli strikta senco la sekretan observadon de pri tio nekonscia persono por ĉiu ŝato (krom ekscitiĝo ankaŭ plezuro). Tion oni povas nomi kaŝ-rigardismo.
La malo de rigardismo estas ekshibicio.
Leĝa situacio
En multaj landoj la rigardado, ĉu senkaŝe, ĉu sekrete, ne estas malpermesita. Kontraste ekzemple en Germanio sekrete foti personon en loĝejo aŭ en loko "aparte protektita kontraŭ enrigardado" povas esti punata laŭ § 201a de la krima leĝaro ; tio validas ankaŭ pri neseksrilataj fotoj. Malpermesita estas ankaŭ interalie la transdono kaj publikigo de tiel estiĝintaj fotoj.
Aldone la publikigo de fotoj povas damaĝi personecajn rajtojn - eĉ se ili estiĝis en publika loko, kie ne ekzistas malpermeso pro krima leĝo.
Rüderswil
Rüderswil estas komunumo en la distrikto Signau en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2341 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
La komunumo Rüderswil situas en Emme-Valo ambaŭflanke de la rivero Emme norde de Lauperswil, kun kiu ĝi dividas la vilaĝon Zollbrück. Al la komunumo apartenas krom Rüderswil mem la vilaĝoj Schwanden, kaj partoj de la vilaĝoj Ranflüh kaj Zollbrück.
La komunumo havas areon de entute 17km², de kiuj 12km² estas utiligataj por agrikulturo kaj 3,77km² konsistas el arbaro.
Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en nordo al Lützelflüh kaj Trachselwald, en oriento al Lauperswil, kaj en okcidento al Landiswil, Oberried kaj Hasle ĉe Burgdorf.
Trafiko
Rüderswil situas ĉe la trajnlinioj de Langnau en Emme-Valo al Berno kaj de Burgdorf al Konolfingen, kiuj estas servataj de regionaj trajnoj de la Berno-Lötschberg-Sempiono-Fervojo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Rüderswil datiĝas el la jaro 1146 kiel Röderswilare. La setlejo Ried jam menciiĝis en la jaro 894. La unua mencio de Rüderswil kiel paroĥo okazis en la jaro 1275. En mezepoko en Rüderswil unue regis kavaliroj de la Germana Ordeno, poste la paroĥaj interezrajtoj transiris al la Monaĥejo Chorherrenstift en Berno. Post la reformacio en la jaro 1528 la suverenco pri Rüderswil definitive transiris al la berna ŝtato.
En la jaro 1615 naskiĝis en la setlejo Schönholz en la komunumo Rüderswil la kamparana gvidanto Niklaus Leuenberger, kiu estis senkapigita en Berno la 27-an de aŭgusto 1652.
Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Rüderswil apartenis al la kamparvoktejo Trachselwald. Post la disfalo de la Helveta Respubliko ek de la jaro 1804 Rüderswil formas parton de la distrikto Signau.
La 17-an de majo 2009 la loĝantaro de la du komunumoj Lauperswil kaj Rüderswil voĉdonos pri kunigo de la du komunumoj al unu sola politika komunumo.
Itapebi
'Itapebi estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 10.495 loĝantojn en 2010.
36035 Petrvok
36035 Petrvok estas malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥaj geastronomoj geedzoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, nemalproksime de České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Petr Vok z Rožmberka (aŭ Peter Wok von Rosenberg, 1539–1611), lasta ano de notinda mezepoka sudbohemia nobela familio. Li establis la ampleksan Biblioteko kaj Arkivoj Rosemberg en Český Krumlov kaj rekonstruis la kastelojn de Bechyně kaj Třeboň en renesanca stilo.
Sudice
Sudice estas nomo por pluraj municipoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.
Luterana preĝejo (Ambrózfalva)
La Luterana kirko estas religia konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Ambrózfalva, ĉe la ĉefplaco.
Historio
Slovakaj tabakokulturistoj fondis en tiu loko vilaĝon en 1844. En la sekva jaro la luterana eklezio konstruis lernejon, preĝoĉambron kaj parohejon. En 1855 vivis tie 707 loĝantoj, el ili estis slovakaj luteranoj 683. En 1863 oni konstruis la nun videblan preĝejon. Ekstere la konstruaĵo estis renovigita en 1993.
Konstruaĵo
La fasado konsistas meze kaj sube el la enirejo, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. Supro de la turo estas alta okangula piramido (geometrio). La konstruaĵaj anguloj finiĝas per kolonoj. Interne la muroj estas blankaj. La predikejo kaj la altaro estas unuigita, ĝi estas skulptita el ligno. Kontraŭe situas la galerio, kiun 2 kolonoj tenas.
Agrokultivaĵo
Agrokultivaĵo estas kulturplanto, kiu estas kultivata sur agroj. Ekzemploj da agrokultivaĵoj estas: kaj multaj aliaj
(16600) 1993 DQ
(16600) 1993 DQ estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
SOV
La vorto havas plurajn signifojn:
19226 Peiresc
19226 Peiresc estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca humanisto, filozofo kaj kolektisto Nicolas-Claude Fabri de Peiresc (1580–1637), kiu tre interesiĝis pri astronomio. En 1610 li malkovris la nebulozon de Oriono kaj estis unu el la unua, kiuj faris mapon de Luno. Li observis la satelitojn de Jupitero kaj donis sian nomon ankaŭ al Luna kratero : la kratero Peirescus.
Łaskarzew
Łaskarzew estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Garwoliński.
Duprismo
Duprismo estas 4-dimensia figuro, aŭ plurĉelo, kiu estas kartezia produto de du 2-dimensiaj plurlateroj. Pli detale, ĝi estas la aro de punktoj:
kie P1 kaj P2 estas la aroj de la punktoj de la respektivaj plurlateroj.
Morhange (stacidomo)
Morhange estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Morhange, en departemento Moselle, regiono Grand Est.
Duprismo
La duprismo estas konveksa se kaj nur se ambaŭ bazaj plurlateroj estas konveksaj. Ekzemplo de nekonveksa duprismo estas tiu je kiu almenaŭ unu baza plurlatero estas stela.
Morhange (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj Grand Est.
Duprismo
Nomoj
Duprismo el n-plurlateroj kaj m-plurlateroj estas nomata per nomoj de la bazaj plurlateroj kaj vorto "duprismo", ekzemple: la triangula-kvinlatera duprismo estas la kartezia produto de triangulo kaj kvinlatero.
Morhange (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Réding - Metz-Ville (140000).
Duprismo
Nomoj
Alternativo, alia maniero estas doni nombrojn - kvantojn de verticoj de la bazaj plurlateroj kaj vorton "duprismo", ekzemple: 3,5-duprismo por la triangula-kvinlatera duprismo.
Alia nomoj:
Geometrio
Uniforma duprismo estas tiu kreita kiel la produto de regula n-flankita plurlatero kaj regula m-flankita plurlatero kun la sama longo de latero. Ĝi estas barita per n m-lateraj prismoj kaj m n-lateraj prismoj. Ekzemple, la kartezia produto de triangulo kaj seslatero estas duprismo barita per 6 triangulaj prismoj kaj 3 seslateraj prismoj.
La m-lateraj prismoj estas kunigitaj unu la alia tra iliaj m-lateraj edroj, kaj formas fermitan ciklon. Simile, la n-latera prismoj estas kunigitaj unu la alia tra iliaj n-lateraj edroj, kaj formas la duan ciklon perpendikularan al la unua. Ĉi tiuj du cikloj estas kunigitaj unu la alia per iliaj kvadrataj edroj.
Se m kaj n proksimiĝas al malfinio, la rezultanta duprismoj proksimiĝas al la ducilindro. Kiel tia, duprismo estas utila kiel ne-kvadrikaj proksimumaj kalkuladoj de la ducilindro.
Dukontraŭprismoj
Ankaŭ ekzistas simila uniforma spacograndigita kontraŭprismo, sed fakte ĝi ne estas dukontraŭprismo. Ĝi havas kvinlaterajn bazojn. Malsimile al dukontraŭprismo, ĝiaj flankoj estas konstruitaj el pli multaj regulaj kvaredroj.
Reĝina Universitato de Belfast
Reĝina Universitato de Belfast estas universitato en Nord-Irlando. Ĝi lokiĝas en la urbo Belfasto. Ĝi estis fondita en la jaro 1845 de la reĝo de Britio Viktorino. Ĝi estis la unua universitato en Nord-Irlando. Ĝi estis agnoskita kiel universitato en la jaro 1908.
Katedralo de Verden
La Katedralo Sanktaj Maria kaj Cecilia (germane: Dom St. Maria und Cäcilia estis la katedralo de la iama romkatolika episkopujo Verden; post enkonduko de la reformacio en Verden en la jaro 1568 ĝis la Vestfalia Paco 1648 sidejo de la luteranaj princepiskopoj de Verden. Nun ĝi loĝigas la protestantan-luteranan paroĥon de Verden.
Konstruhistorio
La romanika katedralo el la 12-a jarcento viktimiĝis pro brulego je la fino de la 13-a jarcento. De ĝi konserviĝis nur la malsupraj etaĝoj de la masiva turo.
La unua konstrufazo de la gotika katedralo daŭris de 1290 ĝis 1323. Tiutempe ekestis la haloĥoreja ĉirkaŭirejo, la transversa navo kaj la unua navero de la laŭlonga domo. Ekde 1473 ĝis 1490 oni alkonstruis la restajn tri laŭlongdomajn naverojn.
Vincenzo Pallotti
Vincenzo PALLOTTI (naskiĝis la 21-an de aprilo 1795 en Romo; mortis la 22-an de januaro 1850 en Romo, en Esperanto ankaŭ Vincento Pallotti) estis katolika pastro kaj fondinto de la "Unuiĝo de Katolika Apostolado" (latine Unione Apostolatus Catholici, mallongigo UAC), kiu nur en 2003 estis agnoskita kiel internacia asocio de katolikoj. Ene tiu unio ankoraŭ antaŭ la morto de la fondinto ekestis kaj monaĥina kaj monaĥa ordenoj, ambaŭkaze Societo de apostola vivo. Vincent Pallotti estis deklarita beatulo en la tago de centjariĝo de lia morto (do la 22-an de januaro 1950) fare de papo Pio la 12-a. La 20-an de januaro 1963 dum la Dua Vatikana Koncilio papo Johano la 23-a lin deklaris katolika sanktulo. Lia memortago estas la 22-a de januaro.
Katedralo de Verden
Konstruhistorio
Dum renovigo en 1829 sub estrado de konstruestro Leo Bergmann oni forigis ŝanĝojn el renesanco kaj baroko kaj regotikigis la katedralon laŭ romantisma spirito. La ĥorejo ricevis je tio novgotikan ĉefaltaron.
Vincenzo Pallotti
Atentu ke li estas nur unu el pluraj katolikaj sanktuloj, al kiu povas aludi la termino Sankta Vincento.
Katedralo de Verden
Taksado
La tuta aperaĵo de la konstruaĵo estas malgraŭ longa konstrutempo unueca. La katedralo estas halopreĝejo kun la supozeble plej malnova haloĥora ĉirkaŭirejo en Germanujo. Arĥitekture la katedralo sin apogas sur la katedraloj de Reims kaj Minden. Ĝi mem ankaŭ estis modelo por diversaj preĝejoj, interalie por la preĝejo Sankta Johano en Lüneburg kaj por la ĥorejo de la katedralo de Lübeck.
NGC 940
NGC 940 (aliaj indikoj — PGC 9478, UGC 1964, MCG 5-6-50, ZWG 504.95, ARAK 85, IRAS02264+3125) estas galaksio en konstelacio Triangulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Imre Veszprémi
Imre Veszprémi [vesprEmi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Veszprémi Imre estis hungara skulptisto. Imre Veszprémi naskiĝis la en Balatonszabadi, li mortis la.
Biografio
Imre Veszprémi akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1958. Liaj plej gravaj instruistoj estis Iván Szabó (skulptisto) kaj József Somogyi. Li jam ekspoziciis dum la studentaj jaroj ekde 1952. Li studvojaĝis al Italio, Grekio, Ĉeĥoslovakio, Germanio. Ekde 1986 li vivis plej ofte en Kararo, ĉar lia plej ŝatata materialo estis la marmoro. Pli malofte li uzis granitojn, oniksojn kaj lignojn. Li ricevis signifan hungaran premion en 1982, poste kelkajn francajn premiojn. Li havis ĝismorte edzinon.
Port St. Lucie
estas grandurbo (laŭ la internacia klasifikado) en subŝtato Florido, en distrikto St. Lucie.
Geografio
situas sur la marborda ebenaĵo laŭ Atlantiko en la sudorienta parto de Usono, en orienta parto de Florido.
Historio
La areo estis neloĝata escepte kelkajn bienojn ĝis la 1950-aj jaroj. En 1959 oni konstruis ponton tra la proksima rivero, kiu ebligis la loĝadon. Oni fondis la urbon en 1961 kaj ĝi senĉese evoluas.
En 2000 88% el loĝantoj parolis la anglan kiel ilia gepatra lingvo.
Trafiko
Apud kuras la laŭmara aŭtovojo (al Miamo kaj Jacksonville), krome estas alia aŭtovojo al Orlando.
Klimato
havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 17-28 °C. La varmo kulminas en junio kaj julio kun rekordo 38 °C. Inter novembro-marto foje frostas. Jare pluvas po 1359 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en septembro, plej malofte en decembro. Uraganoj ofte trafas la urbegon, ekzemple "Frances" kaj "Jeanne" en 2004, "Wilma" en 2005.
Boissy-Saint-Léger (stacidomo)
Boissy-Saint-Léger estas franca stacidomo sur linio A de RER en komunumo Boissy-Saint-Léger (departemento Val-de-Marne).
La stacidomo estis malfermita la kiel fina stacio de linio de. Ĝi hodiaŭ estas la fina stacio de branĉo A2 de RER.
Kantono Mineral (Okcidenta Virginio)
La kantono Mineral - angle Mineral County - estas kantono de Usono en la subŝtato Okcidenta Virginio. Ĝia administra centro estas la urbo Keyser. La teritorio apartenas al la aglomeraĵo de Cumberland en la najbara subŝtato Marilando.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Buccino
Najbaras la komunumoj Auletta, Colliano, Palomonte, Romagnano al Monte, Salvitelle, San Gregorio Magno kaj Sicignano degli Alburni.
Șemlacu Mare
Șemlacu Mare [ŝemlaku mare] (hungare: Mezősomlyó, germane: Gross-Schemlak) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Deta. Administre ĝi apartenas al la urbo Gătaia, kiu situas 9 km norde.
Milena Velba
Milena VELBA /'milɛna 'vɛlba/ (naskiĝis la 19-an de julio, 1970 en tiam ĉeĥoslovaka urbo Ústí nad Labem) estas ĉeĥa erotikmanekeno, kiu famas pro siaj grandegaj naturaj mamoj.
Milena Velba grandiĝis Ústí. Ŝi rakontas, ke ŝiaj mamoj jam tre frue evoluigis al notinda grandeco: Estinte entuziasma sportulo, ŝi jam en la aĝo de 12 jaroj komencis havi problemojn sporti pro sia ĉirkaŭbrusta mezuro. Kiel 16-jarulino ŝi portis la mamzonojn de sia ne malŝvelmama patrino, sed eĉ tiuj baldaŭ ne plu sufiĉis.
En oktobro 2003 amiko de Milena Velba montris al ŝi la retejon de Nadine Jansen, jam konata pezmama manekeno, kaj proponis ke ŝi sendu fotojn al ties paĝarestro. Ŝiaj fotoj entuziasmigis, kaj mallonge poste Milena Velba aperiĝis kiel gastmanekeno ĉe Bettie Ballhaus, kolego de Nadine Jansen. Ekde tiam Nadine Jansen kaj Milena Velba faris multajn fotarojn kune.
En kelkaj fotoj kaj fame en sia DVD Milk! (angl., «Lakto!»), Milena Velba videblas laktante, ekz. ŝprucante sian mamlakton super aliaj manekenoj, sin melkigante de ili aŭ trinkante sian propran lakton. Tio okazis post la nasko de ŝia dua infano, kiam ŝiaj mamoj ŝvelegis de H-korbeta mamzonamplekso al ilia nuna ekstrema grandeco. Ekde tiam ŝi ne plu havas lakton, kaj siaj mamoj ete remalgrandiĝis.
Aktuale ŝia ĉirkaŭbrusta mezuro estas 122 cm kaj ŝi portas J-korbetan mamzonon (intertempe ŝi bezonintis eĉ JJ-korbetojn).
Milena Velba entuziasmas pri malnovaj aŭtomobiloj kaj pri motorcikloj, precipe Harley-Davidson-oj. Nur post la falo de la komunistaj registaroj en orienta Eŭropo ŝi haviĝis sian unuan Harley-on, FXR Low Rider-on. Ŝi ankaŭ amas veturi per sia Intruder-motorciklo.
Șemlacu Mare
Tra Șemlacu Mare pasas la distrikta vojo DJ588 inter Gătaia kaj Jamu Mare.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 115 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 409 (rumanoj).
Erebuno
Erebuni (Էրեբունի) estas unu el la 12 distriktoj de Erevano, la ĉefurbo de Armenio. La distrikto ricevis tiun nomon pro la tiea situo de la samnoma urarta fortikaĵo fondita en 782 a.K. de la reĝo Argiŝto la 1-a. Tiu fortikaĵo estas la komenco de la nuna ĉefurbo kiu prae nomiĝis Erebuni, sed kun la paso de la tempo tiu nomo ŝanĝiĝis al Erevan. Ĝi havas areon de hektaroj kaj  loĝantojn. La distrikto havas ses kvartalojn — Erebouni, Nor Areĉ, Sari Taĝ, Vardaĉen, Muĉavan kaj Verin Hraĉen.
Köfering
Köfering estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Regensburg kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Munster-Badischhof (stacidomo)
Munster-Badischhof estas franca stacidomo sur linio Colmar-Central -, situanta en , en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Colmar-Central - Metzeral (119000).
36036 Bonucci
36036 Bonucci estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la elde la Observatorio de Saĵi (nun en Tottori, Japanio).
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de Arturo Bonucci (1954–2002), unu el plej grandaj italaj violonĉelistoj kaj ankaŭ kapabla amatora astrofotisto. En 2001, li donis koncerto ĉe la "Astro Park" de Saĵi.
Sinagogo en Trnava
La Sinagogo de Trnava estas nuntempa ekspoziciejo pri "Ján Koniarek" en Slovakio en urbo Trnava.
Historio
La judoj apartenantaj al la sendependa rito (aŭ "status quo ante") konstruis la nun videblan sinagogon en 1891 (laŭ alia informo en 1897) en la tiama Hungario en tiam nomata urbo Nagyszombat [nadjsombat]. En 1918 la nova ŝtato Ĉeĥoslovakio transprenis la dominadon. Malĝoja ĉapitro en la historio de la judeco estas tio, kiam slovakaj faŝistoj deportis la judojn en 1941. Ili grandparte pereis, granda parto el la postvivantoj elmigris al Israelo. Post la 2-a mondmilito la konstruaĵo ne estis uzata, sed nuntempe bildgalerio profitas ĝin.
Konstruaĵo
La sinagogo prezentas stilojn el la historio kun orientaj elementoj. En mezo de la fasado estas la ĉefenirejo, sed en ambaŭ flankoj estas videblaj po unu turoj, kie estis la iamaj enirejoj nur por virinoj. En la mezo granda vitra kupolo etendiĝas.
Antaŭ la sinagogo estas monumento al la judaj viktimoj dum la 2-a mondomilito.
Portugalusonanoj
Portugalusonanoj (portugale: português americano), estas usonanoj kies deveno originas de la sudokcidenteŭropa lando Portugalio, inkluzive de la enmaraj insularoj de Acoroj kaj Madejro.
Ordinarlingve, la esprimo ankaŭ estas neĝuste aplikita al homoj kies deveno devenas de portugal-parolantaj landoj. Tia uzo de la esprimo "Portuguese American" estas utiligita kiel sinonimo al portugal-parolanta usonano. Pli precize, portugala usonano indikas ajnan personon naskita en Usono kies familio venis al Usono de Portugalio. Usonanoj kaj aliaj kiuj ne estas indiĝenaj eŭropanoj de Portugalio sed originas de landoj kiuj estis iamaj kolonioj de Portugalio ne estas portugala usonano, prefere, ili estas kodigitaj kiel Portugallingvaj usonanoj, aŭ simple referitaj fare de iliaj aktualaj naciecoj (el Kaboverdo, Brazilo, ktp.), kvankam multaj civitanoj de iamaj portugalaj kolonioj ankaŭ estas etne portugalaj.
Baĉki Breg
Bazaj informoj
Baĉki Breg, serbe: Бачки Брег, kroate:Bereg, hungare Béreg estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Okcidenta Baĉka, en municipo de Sombor.
Portugalusonanoj
Laŭ ŝtatoj
La usonaj subŝtatoj kun la plej grandaj loĝantaroj el Portugalusonanoj estas la jenaj:
La ŝtatoj kun plej altaj procentoj de Portugalusonanoj estas la jenaj:
Baĉki Breg
Situo
Baĉki Breg situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara landolimo kun limotrapaejo (kontraŭe estas Hercegszántó, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Sombor.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1319. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, poste kroatoj refondis ĝin. En 1708 ĥolero, en 1737 pesto okazis. Alvenis ankaŭ hungaroj kaj germanoj, dume marĉoj de la proksima Danubo transformiĝis kampoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario.
(155958) 2001 QL106
(155958) 2001 QL106 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, proksime de Flagstaff (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere malproksima tanĝas tiun de Marso : Ĝia marsa MOID estas 0,19986 astronomia unuo (29,899 milionoj da km.
Márton Diósy
Biografio
Márton Diósy estis instruisto en Veszprém, pli poste li translokiĝis al Peŝto. En 1848–49 li estis sekretario de Lajos Kossuth. Liaj artikoloj antaŭ la revolucio aperis en gazetoj Honderű, Pesti Divatlap. En 1848 li redaktis la unuan judan kalendaron (Első Magyar Zsidó Naptár). Post la falo de la liberecbatalo de 1848-1849 li loksidiĝis en Londono. Liaj artikoloj senditaj aperis en Gazdasági Lapok en jarkolektoj de 1861–69-jaraj.
József Zalavári
József Zalavári [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zalavári József estis hungara skulptisto, fasonisto, altlerneja instruisto.
József Zalavári naskiĝis la en Pécs.
Biografio
József Zalavári akiris diplomon en Industriarta Universitato en 1984 (baldaŭ li doktoriĝis (DLA) en la sama universitato en 2009). Post la diplomo li establis propran firmaon pri fasonado. Ekde 1986 li vivas en Érd. Inter 1994 kaj 2000 li instruis en la menciita universitato, poste en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto kiel docento. Intertempe inter 1989-1992 li ricevis stipendiojn. Li ricevis premion en 2008. Li havas edzinon, kiu naskis filojn en 1983 kaj 1986.
Ĉinigo
Ĉinigo, ankaŭ nomata ĉina asimilado, estas la lingva kaj kultura asimilado de terminoj kaj konceptoj al tiuj de la lingvo kaj kulturo de Ĉinio. En lingvistiko, la termino estas uzata por pli precize referenci al transliterumado, tiele ke ĉinigo kuras paralele al latinigo.
En pli ĝenerala kunteksto, ĉinigo rilatas al la procezo fariĝi ĉina aŭ ĉina asimilado. La termino estas uzata en la sociaj sciencoj kaj precipe por priskribi la kulturan asimiladon de ne-hanoj al ĉina identeco. Ekzemplo de tio estas la ĉinigo de Tibeto, sed ankaŭ de aliaj areoj kiel ekzemple tiuj de la manĉuroj, ujguroj, ojradoj (mongoloj).
Popoloj ekster Ĉinio
En alia, internacie moderna senco, ĉinigo estas la procezo, per kiu orientaziaj popoloj en Koreio, Japanio kaj Vjetnamio estas influataj de la ĉina kulturo ene de siaj propraj limoj.
Noto
Tiu ĉi estas parta traduko de la artikolo Sinificatie en la nederlandlingva vikipedio je la 10a de novembro 2019, vidu prilaboran historion.
Decembro de 2014
Jen listo de okazaĵoj en decembro 2014.
Tiazolino
Tiazolino estas grupo da izomeraj heterociklaj komponaĵoj enhavantaj sulfuron kaj nitrogenon en la respektivaj 1 kaj 3 pozicioj de la ringo kun tri karbonatomoj. Kiam la sulfura kaj nitrogena atomoj troviĝas en la pozicioj 1 kaj 2, ili nomatas izotiazolinoj. Ĝustadire, kvankam nesubstituitaj tiazolinoj estas rare trovataj, iliaj derivaĵoj estas ordinaraj kaj kelkaj el ili estas bioaktivaj.
Ekzemple, en la post-translacia modifado (PTM), cisteino konvertiĝas en tiazolinojn. Tiazolinoj estis unue preparitaj ker dualkiligo de tioamidoj. Pli ordinare, ili prepariĝas ekde derivaĵoj el cisteamino aŭ 2-amino-etano-tioloj. En lastatempaj studoj, tiazolinoj estis identigitaj en naturo per analizo de sezamosema oleo.
La toastita sezamosemo estis ekstraktita per uzo de la tekniko konata kiel Solvanto-asista Gustovaporigoj. La ekstraktaĵo estis analizita per Gaskromatografio kaj totalo de 87 komponaĵoj estis identigitaj. Inter ili, 2-etil-4-metil-3-tiazolino kaj 2-izopropil-4-metil-3-tiazolino estis identigitaj kiel ĉeestantaj en la natura produkto je la unua fojo.
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Methylisothiazolinone.svg| Metil-izo- tiazolinono 2-Thiazolin-5-one.svg| Tiazolinono Thiazolidinedione_functional_group.svg| Tiazolidino- duketono 2-aminothiazool.png| Aminotiazolo Benzothiazole simple structure.png| Benzotiazolo Benzotriazol BKChem.svg| Benzotriazolo Yersiniabactin.svg| Yersiniabaktino 1,3,4-oxathiazolone.svg| Okso-tiazolono </Gallery>
Pujuma popolo
La pujuma popolo (alilingve nomata Panapanayam, Pelam, Pilam, Piuma, Pyuma ; 卑南) estas indiĝena popolo kiu apartenas al la aborigenoj de Tajvano. Ili ĉefe loĝas en la ebenaĵoj de la suda distrikto Taidong. Nun ili spertas grandan premon al ĉinigo rezulte de kio la lingvo de la pujumanoj malrapide estas anstataŭigata de la ĉina. Estas ĉirkaŭ 10 000 pujumanoj.
Tradicie, la pujumanoj loĝis en grandaj komunumoj de kelkcentoj da homoj havante endogamia n karakteristikon. La popolo havas patrinlinian strukturon. Ili kultivis taron, panicon kaj fabojn. La vivo de la komunumoj koncentriĝis ĉirkaŭ la prapatroj, prezidata de ĉefpastro.
La indiĝena religio de la pujamanoj estis animismo, ŝamanismo. Oni kredis ke homo havas tri animojn, kiuj loĝas en la brakoj kaj la kapo. Kiam la animo, kiu forlasis la kapon, forlasis la korpon, ĝi estis mortanta. Kun la tempo, la animismo kaj ŝamanismo pereis sub la influo de budismo kaj kristanismo.
Noto
Tiu ĉi estas parta traduko de la pola vikipedia artikolo Puyana, prilabora historio.
Laza lingvo
La laza lingvo (ლაზური ნენა, [lazuri nena]; ლაზური ენა, [lazuri ena], aŭ ჭანური ენა, [č'anuri ena], ankaŭ [ĉanuri ena]; Lazca) estas la nacia lingvo de la lazoj ĉe la sudorienta bordo de la Nigra Maro. Oni kalkulas ke ĝin parolas 30 000 personoj en Turkio (provincoj Rize kaj Artvin) kaj ĉ. 2 000 en Kartvelio (Aĝario).
La laza lingvo estas unu el la kvar lingvoj de la kartvela lingvaro kaj apartenas al la zana lingvogrupo. Ĝi estas proksima al la mingrela kaj iom malpli, kun la kartvela. La lazoj kaj mingreloj loĝas dise pro politikaj kaj religiaj kialoj ekde pli ol 500 jaroj. Malgraŭ tio, iliaj lingvoj ankoraŭ estas kompreneblaj inter si. Verŝajne la laz-mingrela branĉo apartiĝis de la kartvela en la 1-a jarmilo a.K. Multaj lingvistoj defendas ke la laza kaj la mingrela estas variantoj de la zana lingvo.
Geografia distribuo
La antikva reĝlando Kolĥido situis en la sama loko kie nun loĝas la lazoj kaj mingreloj, eble la kolĥidanoj parolas antivan lingvon rilate al la laza. Kolĥido estas fama pro la greka legendo pri Jazono kaj la argonaŭtoj. En la Mezepoko oni jam parolis pri Lazujo.
La plejparto de lazoj loĝas en nuna Turkio, en la provincoj Rize (Pazar, Ardesen) kaj Artvin (Hopa, Borçka), en la nordoriento de la lando. Ankaŭ ekzistas laza komunumo de lazoj en Kartvelio (Aĝario), el 30.000 personoj. Multaj lazoj ankaŭ loĝas en Germanio kune kun aliaj turkoj.
Socia kaj kultura situacio
La laza ne havas oficialan statuson nek en Turkio nek Kartvelio. Ĝi nur troviĝas en la familia etoso kaj por ĉiaj aliaj aferoj estas uzata la oficiala lingvo de la respektivaj landoj (aŭ turka aŭ kartvela).
En Kartvelio ĝi estas skribata per la kartvela alfabeto kaj en Turkio per la latina. La lazparolantoj malkreskas pro la rapida turkiĝo de la lazoj. Tial la laza estas en listo de endanĝerigitaj lingvoj.
En la lastaj jaroj, la laza folklora muzikisto, Birol Topaloğlu [topalo:LU] sukcesis per siaj muzikalbumoj Heyamo (1997) (la unua en la laza) kaj Aravani (2000).
En 2004, Mehmet Bekâroğlu, membro de la Partio de la Feliĉo sendis informon al la ŝtata radiotelevida entrepreno, kie li deklaris ke lia gepatra lingvo estas la laza, kaj pro tio li petas elsendojn en la laza. Samjare, lazaj intelektuloj sendis peton kaj kunvenis kun la estraro de la entrepreno por ekigi televidajn elsendojn en la laza. Tamen, ĉiuj peticioj estis ignoritaj de la aŭtoritatuloj.
Aspektoj de la lingvo
La laza lingvo havas riĉan sistemon de konsonantoj (la plej riĉa el sudkaŭkazaj lingvoj) sed nur kvin vokalojn (a, e, i, o, u).
En Turkio modifita turka alfabeto estas uzata por skribi laze, en Kartvelio oni uzas la latinan skribon, malgraŭ la kelkjara uzo de speciala latina alfabeto en 1920-30-aj jaroj.
Birklehof
Birklehof aŭ plennome Schule Birklehof ekde 1932 estas privata internuleja lernejo kaj gimnazio de progresema eduko en la komunumoj Hinterzarten kaj Breitnau en la federacia lando Baden-Virtembergo en la sudokcidenta parto de Germanio. Ĝi situas en flanka valo de la mezalta montaro Nigra Arbaro kaj origine ekestis kiel debranĉiĝo de la renoma lernejo Schule Schloss Salem.
La lernejo apartenas al la internacia ligo Round Square Conference de internulejoj kun komunaj celoj. Krome ĝi membras en la Asocio de Internulejoj kaj ankaŭ en la lerneja ligo Schulverbund Blick über den Zaun (germane, "rigardo super la fendon").
Sp
La literkombino havas plurajn signifojn:
LIBRIS
LIBRIS (akronimo de la angla termino LIBRary Information System, Biblioteka Inform-Sistemo) estas sveda nacia unuigita katalogo subtenita de la Nacia Biblioteko de Svedio en Stokholmo. Ĝi ebligas libere serĉi pri 6,5 milionoj da publikaĵoj en tuta Svedio.
Krom bibliografiaj registroj, unu por ĉiu libro aŭ publikiĵo, LIBRIS ankaŭ enhavas normajn datumojn de homoj. Por ĉiu persono konektiĝas la nomo, naskiĝdato kaj profesia okupo kun unika identigilo.
Łazy
Łazy estas urbo en Silezio (provinco de Pollando) en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Łazy en distrikto Zawierciański.
LIBRIS
La disvolviĝo de LIBRIS komenciĝis meze de la 1960-aj jaroj. Post kiam kategoriigo de bibliotekoj estis temo por du jardekoj post la Dua Mondmilito, en 1965 registara komitato publikigis raporton pri la uzo de komputiloj en esploraj bibliotekoj. La registaro de Svedio per la ŝtata buĝeto de 1965 kreis esploran bibliotekan konsilion (svede Forskningsbiblioteksrådet, FBR). La nomo LIBRIS kiel mallongigo de la ekkonstruata Biblioteka Inform-Sistemo, estis uzata per teknika subkomisiono kiu komencis aktivi la 1-an de julio 1970. La ​​informilo LIBRIS-meddelanden ("LIBRIS-mesaĝoj", ISSN 0348-1891) estis eldonita ekde 1972 kaj ekde 1997 ankaŭ publikiĝas interrete.
3093 Bergholz
3093 Bergholz estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan poetinon Olga Fjodorovna Berggolc (aŭ Bergholz). (Cirile : О́льга Фёдоровна Бергго́льц, 1910–1975).
Ipiaú
Ipiaú estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 44.390 loĝantojn en 2010.
(16601) 1993 FQ1
(16601) 1993 FQ1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
NGC 941
NGC 941 (aliaj indikoj — PGC 9414, UGC 1954, MCG 0-7-22, ZWG 388.23, KUG 0225-013, IRAS02259-0122) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Prerikokoj
Tympanuchus estas malgranda genro de birdoj de la familio de Tetraonedoj, populare konata kiel Prerikokoj. Ĝi enhavas tri speciojn:
Ĉiuj tri estas inter la plej malgrandaj lagopoj aŭ tetraoj, el 40 al 43 cm longaj. Ili troviĝas en Nordameriko en diferencaj tipoj de prerios. Por memmontraj porpariĝaj ceremonioj farataj en masklejoj, maskloj faras ululajn sonojn kaj dancojn havante kapon antaŭen, voston supren, kaj kolorajn kolsakojn ŝvelajn (kiel vidate en apuda supra foto).
Tympanuchus devenas el radikoj el antikva greka signife "tamburportanta"; ĝi aludas al la membranaj kolsakoj kaj la tambureca alvoko de la Prerikoko.
La du preirikokoj estas ege proksime rilataj kaj aspektas ege similaj.
La formortinta Makiskoko de la usona orienta marbordo, kutime konsiderata subspecio de la Prerikoko, estis konsiderata separata specio.
Paciencluda ordigo
Paciencluda ordigo (patience sorting) estas algoritmo por ordigo, bazita sur karta paciencludo, kio povas efike komputi la plej longan pliiĝantan subsekvencon en donita tabelo.
Buonabitacolo
Buonabitacolo estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Najbaras la komunumoj Montesano sulla Marcellana, Padula, Sanza kaj Sassano.
Paciencluda ordigo
La kartludo
La ludo komenciĝas de miksita kartaro, markita.