cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Komanĉa lingvo
La nomo "komanĉa" venas de la juta vorto kɨmantsi signifanta "malamiko, fremdulo". Ilia propra nomo por la lingvo estas nʉmʉ tekwapʉ kiu signifas "lingvo de la popolo".
Oleszna Podgórska
Oleszna Podgórska [elparolu: oleŝna podgurska] estas vilaĝo en Pollando en Malsupra Silezio en Distrikto Lwówek Śląski en Komunumo Lubomierz en la izera montetaro.
La unua priskribo pri la vilaĝo devenas el la jaro 1293. En 1706 al Oleszna Podgórska venis sveda reĝo Karolo la 12-a, kaj en 1759 dume sepjara milito sur deklivo de proksima monto Kamiennik tendumis prusa militistaro de Frederiko la 2-a. Ĝis la jaro 1945 la vilaĝo nomiĝis Krummöls. En Oleszna Podgórska troviĝas preĝejo patronata de “Metamorfozo de Sinjoro”, kiu estis konstruita en jaroj 1835-38 surloke de pli malnova, malkonstruita templo. Eno de la preĝejo estas farita laŭ klasikisma kaj baroka stilo. Ĉe limo de urbo Lubomierz troviĝas gotika turo de eksa katolika preĝejo el la 15-a jarcento. La preĝejo estis malkonstruita dum konstruado de fervoja trako.
Vadans
Vadans estas la nomo de du komunumoj en Francio:
Tatenokaj
Tatenokaj (楯の会) aŭ «Socio de la Ŝildo» estis eta privata naciisma kaj dekstrema taĉmento fondita kaj estrita de la japana verkisto Jukio Miŝima, kaj kies celoj estis la pridefendado de la tradiciaj japanaj valoroj, kaj redoni povon kaj gravecon al la Imperiestro. Ĝiaj anoj, trejnitaj de Jukio mem, partoprenis la puĉprovon je la 25-a de novembro de 1979, meze de kiu Jukio estus faronta poste sian faman  seppuku aŭ ritualan memmortigon.
Disĉiploj de 'Abdu'l-Baha
Sh o gh i Effendi, kiu estis la Gardanto de la Bahaa Kredo, distingis dek-naŭ okcidentajn bahaanojn kiel Disĉiplojn de 'Abdu'l-baha; alia titolo donita al ili estis "Heroldo de la Interligo":
Tasovice
Nomon Tasovice havas pluraj sidejoj:
1376
En la jaro 1376 post Kristo okazis, interalie:
Dintikon
Pri la komunumo
Dintikon estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1794 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Dintikon situas ĉe la orienta deklivo de la montoĉeno Rietberg, kiu formas la limon inter la valoj de la rivero Bünz kaj Seetal. Norde de la historia vilaĝo situas la kvartalo Langelen kun novaj setlejoj kaj industrizonoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,73 km², de kiuj 1,57 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,70 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 667 m s.m. sur la kulmino de la monteto Hochwacht kaj la plej malalta punkto sur alteco de 420 m s.m. en la Bünzebenaĵo ĉe la norda komunumlimo.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Dintikon limas en nordo al Hendschiken, en oriento al Villmergen, en sudo al Seengen, en okcidento al Egliswil, kaj en nordokcidento al Ammerswil.
Charmont-sous-Barbuise
Charmont-sous-Barbuise estas franca situanta en departemento, regiono Grand Est.
Dintikon
Historio
La unua dokumenta mencio de Dintikon datiĝas el la jaro 893 kiel Tintinchowa.
Charmont-sous-Barbuise
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Charmontais.
Dintikon
Historio
En mezepoko en Dintikon unue regis la Grafoj de Lencburgo, ilin sekvis en la jaro 1773 la Grafoj de Kiburgo kaj en la jaro 1264 ties heredantoj, la Habsburgoj. En ties nomoj la habsburgaj vasaloj, la Senjoroj de Hallwyl, ek de 1331 plenumigis la malaltan jurisdikcion en la loko. La malalta jurisdikcio poste al la Baronoj de Fidingen, tiam al la Baronoj de Grünenberg kaj fine al la Baronoj de Ballmoos.
En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Dintikon fariĝis nun parto de la berna regejo, nome de Berna Argovio. Dintikon ek de tiam ĝis la Helveta Revolucio apartenis al la tribunala distrikto de Othmarsingen en la voktejo Lencburgo.
Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Dintikon fariĝis komunumo de la distrikto Lencburgo en la nove fondita Kantono Argovio.
Milan Kučan
Milan KUČAN (naskiĝis la 14-a de novembro 1941 en Križevci, Slovenio) estas slovena politikisto. Inter 1991 kaj 2001 li estis la unua prezidanto de la suverena ŝtato Slovenio, sendependiĝinta el la teritorio de Jugoslavio.
Milan Kučan estas membro de la socialdemokratio politika partio de Slovenio, kiu dum la oficperiodo de Milan Kučan nomiĝis "Unuiĝinta Listo de la Socialdemokratoj" (slovene Združena lista socialnih demokratov aŭ ZLSD) kaj en 2005 transformiĝis al la nova partio Socialdemokratoj de Slovenio, Socialni demokrati.
Milan Kučan naskiĝis en Križevci, vilaĝo en la regiono Prekmurje. Slovenio tiutempe estis parto de la Reĝlando Jugoslavio. En aĝo de 17 jaroj li membriĝis en la Komunisma Partio de Jugoslavio, en kiu li jam dum sia studo de juro en la Universitato de Ljubljano karieriĝis. En 1964 li iĝis prezidanto de la partia komitato de sia universitato. En 1978 li elektiĝis parlamenta prezidanto de la jugoslavia socialisma respubliko Slovenio, kaj en 1986 iĝis gvidanto de la Centra Komitato de la Komunisma Partio de Slovenio. En tiu funkcio li komencis engaĝiĝi kaj por la divido de partiaj kaj ŝtataj funkcioj (kondiĉo por distanciĝo de la modelo de "ŝtata partio", kiu nome de la komunisma partio estis komuna modelo en ĉiuj tiamaj landoj de la Orienta Bloko), por homaj rajtoj kaj por politika plurismo. En aprilo 1990 li post konstitucia reformo per 58 procentaĵoj de la voĉoj de la slovenaj civitanoj elektiĝis prezidanto de la jugoslavia respubliko Slovenio.
En decembro 1990 la plimulto de slovenoj decidis krei sendependan slovenian respublikon, do malaliĝi el la federacio de Jugoslavio, kaj tiu plano realiĝis en junio 1991. Post mallonga milito de la jugoslavia armeo kontraŭ la nova ŝtato kaj la internacia agnosko de la nova respubliko Slovenio, Milan Kučan en 1992 elektiĝis la unua slovenia ŝtata prezidanto. En 1997 li per 56 procentaĵoj de la voĉoj de la slovenaj civitanoj reelektiĝis. La dua oficperiodo finiĝis en 2002, kaj tria laŭ la konstitucio de Slovenio ne eblas. Posteulo en la funkcio de ŝtata prezidanto iĝis Janez Drnovšek.
La persono de Milan Kučan en Slovenio pro lia komunisma pasinteco estas parte pridisputata. Li mem, ekde kiam eblis deklari apartenon al partio alia ol la komunisma, nomas sin socialdemokrato, kaj membras en la socialdemokratio politika partio de Slovenio, kiu dum la oficperiodo de Milan Kučan nomiĝis "Unuiĝinta Listo de la Socialdemokratoj" (slovene Združena lista socialnih demokratov aŭ ZLSD) kaj en 2005 transformiĝis al la nova partio Socialdemokratoj de Slovenio, Socialni demokrati.
Blankflugila mevo
La Blankflugila mevo aŭ Gronlanda mevo (Larus glaucoides) estas granda mevo, tio estas birdo de la familio de Laredoj kaj ordo de Karadrioformaj.
Disvastiĝo
Ĝi reproduktiĝas en arktaj regionoj de nordorienta Kanado kaj suda Gronlando, sed ne en Islando, kie estas vidata nur vinter, spite ties nomo en la angla lingvo. Ĝi estas migranta birdo, kiu vintras en Norda Atlantiko tiom sude kiom ĉe la Britaj Insuloj kaj plej nordaj ŝtatoj de orienta Usono. Kelkaj birdoj povas vintri ĉe la Grandaj Lagoj. Estas pli rara en Eŭropo ol la simila, sed pli granda, Glacimevo.
Nisterberg
Nisterberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Blankflugila mevo
Kutimoj
La voĉo estas "rideca" krio “klu-klu-klu” kiel tiu de la Arĝentmevo, sed pli akra. Tiu ĉi ne estas tre bruema mevo.
La Blankflugila mevo reproduktiĝas kolonie aŭ sole en marbordoj aŭ klifoj. La nesto estas kovrita kun herbo, musko aŭ algoj urgrunde aŭ en klifo. Plej ofte la ino demetas 2-3 helbrunajn ovojn.
Tiu specio estas ĉiomanĝanta kiel plej granda parto de la mevoj de la genro Larus kaj manĝas rubuĵojn aŭ predas taŭgajn etajn predojn, kiel fiŝoj, etaj ronĝuloj, ovoj aŭ birdidoj, maraj senvertebruloj, krustuloj, ktp. Tiuj birdoj manĝas ĉu naĝante ĉu piedirante ĉu dumfluge; estas specio ĉefe fiŝkaptista kaj povas mergiĝi. Tre ofte ili sekvas fiŝkaptistajn ŝipojn kaj estas unu el la plej predantaj mevoj, sed ankaŭ rabas la manĝaĵon de aliaj birdoj aŭ de havenoj aŭ lokoj kie oni purigas kaptitajn fiŝojn. Estas ĉirkaŭ 10,000 paroj en Gronlando.
Tajfo Granado
La Tajfo Granado, estis sendependa islama reĝlando kiu ekestis en al-Andalus en 1013, kiel rezulto de la malintegriĝo kiun la kaliflando de Kordovo suferis ekde 1009, kaj tio malaperis kiam ĝi estis konkerita de la Almoravidoj en 1090, apartenantaj kronologie al la unuaj taifaj regnoj.
En 1082 la tajfo de Granado suferis agreson el la tajfo Malago, regita de Tamim ben Bullugin. Abd'Allah organizis fortan armeon kaj post kiam li prenis multajn kastelojn, li sieĝis la urbon Malago, devigante sian fraton peti lian pardonon kaj forprenante la teritorion de Malago.
En 1085, Alfonso la 6-a konkeris Toledon, farante ke Abd'Allah kaj la reĝoj de la tajfoj de Sevilo kaj Badaĥozo petu la helpon de la almoravidoj, kiuj eniris en la Iberian Duoninsulon en 1086 tra Algeciras, venkante la kastilian-leonan reĝon en la batalo de Sagrajas. Post la venko, vidante la almoravidoj la grandan malfortecon de la tajfoj, kaŭzitaj de kontinuaj kvereloj, ili konkeris la tajfon Granado en 1090.
Natria unufluorofosfato
Natria unufluorofosfato, monofluorofosfato de natrio aŭ Na2PFO3 estas neorganika oksokombinaĵo de natrio, fluoro kaj fosforo, senodoraj kaj senkoloraj kristaloj solveblaj en akvo, kaj uzatas kiel ingredienco en dentokremo.
Sintezo
Ĉi-procezo inkludas la rompon de pirofosfataj ligiloj, simile al hidrolizo. Natria unufluorofosfato ankaŭ povas prepariĝi per traktado de kvarnatria pirofosfato aŭ dunatria fosfato kun fluorida acido:
En la laboratorio, natria unufluorofosfato prepareblas per hidrolizo de dufluorofosfataj jonoj kaj natria hidroksido:
Historio
Natria unufluorofosfato estis unue priskribita en 1929 far la germana kemiisto Willy Lange (1900-1976), kiu, tiam studis en la Universitato de Berlino. Liaj vanaj provoj je preparado de libera unufluorofosfata acido kondukis lin al kontrolado pri la stabileco de ĝiaj esteroj. Kune kun Gerda von Kruger, unu el lia lernantaro, Lange tiam sintezis la duetilan fluorofosfaton kaj kelkaj analogoj, kiuj montriĝis tre toksaj, ĉefe rilate al nervaj agentoj.
En la jardeko 1930, Gerhard Schrader (1903-1990), laborante por la germana kompanio IG Farben, provis disvolvi sintezan insekticidon. Liaj esploroj baziĝis sur esterojn de fosfata acido kaj rezultis en akcidenta malkovro de iu nervagento tiel kiel la duizopropila fluorofosfato, Tabun, Soman kaj Sarin.
Intertempe, Lange, kiu estis edziĝinta al juda virino, elmigris el Germanio al Usono kaj komencis labori por la kompanio "Procter and Gamble". En 1947, li kaj Ralph Livingston el kompanio "Monsanto" publikigis la preparadon de la liberaj fluorofosfata acidoj kaj menciis la uzon de kelkaj toksaj esteroj de la unufluorofosfata acido (kiel la duizopropila fluorofosfato) en la traktado de glaŭkomo kaj myasthenia gravis.
La tre konata tokseco de ĉi-esteroj kondukis al timoj tiel ke la simplaj saloj estus toksaj, kaj tiaj timoj malebligis ajnan grandskale komercan uzon de la saloj. En 1950, sub la sponsorado de la fabrikantoj de la komponaĵoj, Ozark Chemical Company, la tokseco de la natria unufluorofosfato estis studita de Harold Hodge (1904-1990), en la Universitato de Roĉestro, kiu inkluzivis anti-kariaj testoj. En 1967, Colgate-Palmolive arkivis plurajn patentojn pri la uzo de la natria unufluorofosfato en dentokremoj.
(13800) 1998 VR36
(13800) 1998 VR36 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Giovanni Battista Crescenzi
Giovanni Battista Crescenzi (Romo, 17-a de januaro de 1577 - Madrido, 17-a de marto de 1635), markizo de la Torre, konita en Hispanio kiel Juan Bautista Crescenci aŭ Juan Bautista Crescenzi, estis pentristo kaj arkitekto itala de la frua Baroko, aktiva en Romo kaj poste setliĝinta en la hispana kortego ekde 1617, kie li helpis al la ornamado de la Monaĥejo de El Escorial.
Jean-Paul Sartre
Jean-Paul SARTRE, en Esperanto Ĵano-Paŭlo SARTRO (naskiĝis la en Parizo, mortis la  en Parizo) estis filozofo kaj franca verkisto. Li estas la plej tipa reprezentanto de ateisma Ekzistadismo. Li estis amato de franca verkisto Simone de Beauvoir, kvankam ili neniam loĝis unu kun la alia, kaj ili komunikis per leteroj. Liaj verkaro kaj personeco markis la intelektualan kaj politikan vivon de Francio de 1945 ĝis la fino de la 1970-aj jaroj kaj transiris al la resto de Eŭropo kaj la mondo. Temas pri fekunda verkisto, fondinto kaj ĉefredaktoro de la revuo Les Temps modernes, li estas konata ankaŭ pro sia filozofia kaj literatura verkaro kaj pro siaj politikaj engaĝiĝoj, dekomence lige kun la Komunista Partio, kaj poste kun aliaj maldekstraj tendencoj en la 1970-aj jaroj.
Giovanni Battista Crescenzi
La familio Crescenzi estis antikva kaj elstara familio romana. Lia frato estis kardinalo. Giovanni edziĝis al Anna Massima kaj ankaŭ ties filo, Alessandro Agostino, faris la karieron eklezia, iĝante kardinalo en 1675. Ankaŭ kelkaj aliaj membroj de la familio estis same kardinaloj.
Jean-Paul Sartre
Lia verkaro enhavas eseojn kaj filozofiajn tekstojn, kiaj L'Être et le Néant (1943), la broŝuro L'existentialisme est un humanisme (1946) aŭ la Critique de la raison dialectique (1960), sed ankaŭ literaturajn tekstojn: kiaj noveloj (Le Mur), romanoj (La Nausée, Les Chemins de la liberté), teatraĵoj (Les Mouches, Huis clos, La Putain respectueuse, Le Diable et le Bon Dieu, Les Séquestrés d'Altona). Li publikigis ankaŭ biografiajn studojn pri nombraj artistoj kiaj Tintoretto, Mallarmé, Baudelaire, Faulkner aŭ Jean Genet, krom ampleksa studo pri Gustave Flaubert, nome L'Idiot de la famille (1971-1972). Mallonga teksto, sed grava membiografia studo estas Les Mots (la vortoj), kiu rememorigas la dekunu unuajn jarojn de sia vivo.
Giovanni Battista Crescenzi
Li studis pentrarton ĉe Cristoforo Roncalli. Crescenzi elstaris kiel artisto dum la papoperiodo de la papo Paŭlo la 5-a. En 1617 estis alvokita de la reĝo Filipo la 3-a de Hispanio kaj venis al Madrido. Ekde 1620, lia fundamenta laboro okazis ĉe El Escorial, kie li projektis kaj dekoris la Reĝan Panteonon. La sukcedanto de Felipe la 3-a, nome Filipo la 4-a, kiel rekono al lia laboro artista, havigis al li la markiztitolon de La Torre kaj nomumis lin membro de la Ordeno de Santiago.
Jean-Paul Sartre
Konstanta kaj fidela al siaj ideoj, li ĉiam malakceptis honorojn kaj rimarkinde malakceptis la proponon de la Nobel-premio de literaturo en 1964; elstara escepto estis la akcepto de la titolo de doktoro honoris causa el la Universitato de Jerusalemo en 1976. Lia privata rilato kun Simone de Beauvoir estas alia elemento de lia elstareco. Iliaj filozofioj, kvankam tre proksimaj, ne devas esti konfuzataj, eĉ se ambaŭ aŭtoroj influis unu la alian. Ankaŭ aliaj intelektuloj ludis gravan rolon en diversaj epokoj de lia vivo: kiaj ekzemple Paul Nizan kaj Raymond Aron, liaj samlernantoj ĉe la École normale supérieure de Parizo; Maurice Merleau-Ponty kaj Albert Camus en la jaroj de postmilito.
Giovanni Battista Crescenzi
Crescenzi laboris ankaŭ por la projekto de la Parko Retiro kaj de la Kortega Prizono de Madrido (aktuala Palaco Sankta Kruco, sidejo de la Ministerio de Eksteraj Aferoj de Hispanio).
Jean-Paul Sartre
Infanaĝo
Jean-Paul-Charles-Aymard Sartre naskiĝis la 21an de junio 1905, en Parizo; unika filo el familio burĝa: lia onklo estis politeknikisto kaj lia patro Jean Baptiste Sartre (1874-1906), X 1895, militisto, dum lia patrino descendis de familio de intelektuloj kaj instruistoj alzacanoj, nome Schweitzer – lia patrino estis kuzino de Albert Schweitzer. La infana Sartre ne konis sian patron, kiu mortis pro flava febro dekkvin monatojn post lia nasko.
Tiele lia avo, Charles Schweitzer, impona persono, edukis lin antaŭ lia eniro en la publika lernejo 10jaraĝa. De 1907 ĝis 1917, la malgranda « Poulou » [puLU], kromnome, vivos kun sia patrino ĉe ŝiaj gepatroj. Estis dek feliĉaj jaroj. La eta Poulou estis adorita, dorlotita ĉiutage, kio sendube konstruis ĉe li ian narcisismon. En la granda biblioteko de la hejmo Schweitzer li malkovris tre frue la literaturon, kaj preferis legi pli ol amikiĝi kun aliaj infanoj (kio estos rememorata en la membiografio Les Mots, la vortoj).
Tiu periodo finiĝis en 1917: lia patrino reedziniĝis kun Joseph Mancy, ŝipinĝeniero, kiun Sartre tiam 12jaraĝa, malŝatos porĉiame. Ili translokiĝis al La Rochelle, kie li restos ĝis la aĝo de 15 jaroj, tri jaroj kiuj estos malbonaj por li: Sartre pasis fakte de la feliĉa familia etoso al la realo de la mezlernejoj kiuj aspektis al li violentaj kaj kruelaj.
Ĉirkaŭ la somero de 1920, malsana, Jean-Paul Sartre estis portita urĝe al Parizo. Atentema ke la eduko de la filo ne estu fuŝita de malbonaj knabaĉoj mezlernejaj de La Rochelle, lia patrino decidis, ke la filo restu en Parizo.
Studoj
Kiam li estis 16jaraĝa, Sartre eniris en la mezlernejo Henri-IV, kie li jam estis antaŭe kaj kie li retrovis Paul Nizan, kiu estis ankaŭ verkista metilernanto, kaj kun kiu li amikiĝis ĝis lia morto en 1940. Ambaŭ kune ekkonstruiĝis personece kaj ŝajne estis unuarangaj en la elita klasgrupo kun elekteblaj fakoj de latina kaj antikva greka. Sartre, ĉiam akompanate de Paul Nizan, preparis la eniron al la Altlernejo Louis-le-Grand. Tie li ekkarieris literature per du rakontetoj, nome du perversaj historioj de provincaj instruistoj, kiuj montras ironion kaj malemon por la konvencia vivo. Samtempe Sartre amuziĝis kun Nizan, kaj post du jaroj ambaŭ estis akceptitaj en la Porinstruista Supera Altlernejo de Parizo (ENS).
Sartre iĝis aŭ pluiĝis skandalema ekzemple per kontraŭmilitista skeĉo en la revuo de la ENS de 1927, post kiu Gustave Lanson, nome direktoro de la ALtlernejo, demisios. Samjare li subskribis kun siaj samlernejanoj kaj post Alain, Lucien Descaves, Louis Guilloux, Henry Poulaille, Jules Romains, Séverine, peton (aperantan la 15an de aprilo en la revuo Europe), kontraŭ la leĝo pri la ĝenerala organizado de la lando por la militotempo kiu limigis ĉian sendependon de intelektuloj kaj ĉian opiniliberon. Sartre jam emis provokadon kaj luktemon kontraŭ la aŭtoritato. Li akiris ankaŭ grandan elstarecon inter profesoroj kaj samlernantoj. Krome Sartre estis ankaŭ laborema, voris pli ol 300 librojn jare, verkis kantojn, poemojn, novelojn, romancojn ktp. Li ankaŭ amikiĝis kun kelkaj kiuj poste iĝos famaj kiaj Raymond Aron aŭ Maurice Merleau-Ponty. Tamen dum tiuj kvar jaroj ĉe la École normale supérieure, Sartre ŝajne ne interesiĝis pri politiko. Spontane anarkiema, li ne partoprenis en manifestacio, aŭ simila politika agado.
Surprize Sartre malsukcesis en 1928 ĉe la profesorekzamenoj pri filozofio en kiu Raymond Aron ricevis unuan rangon (Sartre mem diros poste, ke li montris troan originalecon). Dum la preparado por la dua fojo, li renkontis grupe kun Simone de Beauvoir, kromnommita «Castor», reference al la angla vorto beaver (signife «kastoro»: krome, tiu animalo estas simbolo de laboremo kaj energio, aŭ al la konstruema spirito de tiu animalo; aliflanke la sonoreco de la vorto beaver estas proksima al tiu de ŝia familinomo «Beauvoir»). Tiu kromnomo estos adoptita de Sartre kaj ŝi iĝos lia kunulino ĝis la fino de sia vivo. Ŝi estos lia «necesa amo» male al la «kontingencaj amoj» kiujn ili ambaŭ konos poste. Sartre ricevis la unuan rangon ĉe la profesorekzamenoj pri filozofio en la dua klopodo, dum Simone de Beauvoir la duan.
Post militservo, la juna profesoro (li estas tiam 26jaraĝa) petis iri al Japanio, lando kiu ĉiam interesis al li. Tamen li estis sendita al mezlernejo de Le Havre, nune François Ier, ekde marto de 1931. Tio iĝos defio por Sartre, kiu tiom timis la ordigitajn vivojn tiom kritikitajn en siaj verkoj de la enua ekzistado de provinca profesoro. En 1931–1936 li instruis en Laon (ĉe la Lycée de Laon, 1936–37), kaj finfine en Parizo (ĉe la Lycée Pasteur, 1937–1939, kaj ĉe la Lycée Condorcet, 1941–1944; vidu sube).
En 1932, Sartre legis Voyage au bout de la nuit de Louis-Ferdinand Céline, libro kiu faris rimarkindan influon al li. En 1933–34, li sukcedis Raymond Aron en la Institut français de Germanio en Berlino kie li studis la fenomenologian filozofion Edmund Husserl. Aron jam estis konsilinta lin en 1930 por legi la verkon de Emmanuel Levinas nome Théorie de l'intuition dans la phénoménologie de Husserl (Teorio de Intuicio en la fenomenologio de Husserl. La nov-Hegela revivado estrita de Alexandre Kojève kaj de Jean Hyppolite en la 1930-aj jaroj inspiris tutan generacion de francaj pensuloj, kiel Sartre, malkovri la verkon de Hegel Fenomenologio de la Spirito.
Dua Mondmilito kaj konfuza engaĝiĝo
En 1939 Sartre estis rekrutita en la Franca armeo, kie li servis kiel meteologo. Li estis kaptita de germanaj trupoj en 1940 en Padoux, kaj li pasigis naŭ monatojn kiel militprizonulo — en Nancy kaj finfine en Stalag XII-D, Trier, kie li verkis sian unuan teatraĵon, Barionà, fils du tonnerre, dramo pri Kristnasko. Dum tiu mallibera periodo Sartre legis la verkon de Martin Heidegger nome Sein und Zeit, kiu poste estis grava influo sur lia propra eseo pri fenomenologia ontologio. Pro malbona sano (li plendis, ke lia mabona vidkapablo kaj eksotropia strabismo malbonigis sian ekvilibron) Sartre estis liberigita en Aprilo 1941. Laŭ aliaj fontoj, li fuĝis post medicina vizito al oftalmologo. Ricevinta civilan statuson, li remalkovris sian instruan postenon en la Lycée Pasteur proksime de Parizo kaj setliĝis en la Hotelo Mistral. En Oktobro 1941 li ricevis postenon, ĝis tiam tenitan de juda instruisto al kiu oni malpermesis instrui fare de la kontraŭjuda leĝaro de la Reĝimo de Vichy, en la Lycée Condorcet de Parizo.
Reveninte al Parizo en Majo 1941, li partoprenis en la fondo de sekreta grupo Socialisme et Liberté ("Socialismo kaj Libereco") kun aliaj verkistoj Simone de Beauvoir, Maurice Merleau-Ponty, Jean-Toussaint Desanti, Dominique Desanti, Jean Kanapa, kaj studentoj de la École Normale. En la printempo de 1941, Sartre sugestis kun "feliĉa feroceco" je kunsido ke Socialisme et Liberté murdu elstarajn militkunlaborantojn kiel Marcel Déat, sed de Beauvoir notis, ke lia ideo estis malakceptita ĉar "neniu el ni estis kvalifikita fari bombojn aŭ lanĉi grenadojn". La brita historiisto Ian Ousby observis, ke francoj ĉiam hatis kunlaborantojn pli ol germanojn, notante, ke estis francoj kiel Déat kiun Sartre deziris murdi anstataŭ la milita guberniestro de Francio, Generalo Otto von Stülpnagel, kaj ke populara moto estis ĉiam "Morto al Laval!" anstataŭ "Morto al Hitler!". En Aŭgusto Sartre kaj de Beauvoir iris al la Lazura Marbordo serĉante apogon de André Gide kaj André Malraux. Tamen, kaj Gide kaj Malraux estis nedeciditaj, kaj eble tio estis la kaŭzo de la seniluziiĝo kaj de la senkuraĝigo de Sartre. Socialisme et liberté dissolviĝis kaj Sartre decidis verki anstataŭ esti implikita en aktiva rezistado. Li tiam verkis L'Être et le Néant, La Muŝoj, kaj Sen Eliro, neniu el ili estis cenzurita de la germanoj, kaj ankaŭ kontribuis kaj al laŭleĝaj kaj eskterleĝaj literaturaj gazetoj.
En sia eseo "Parizo sub la Okupacio", Sartre verkis, ke la "ĝentila" konduto de Germanoj kaptis tro multajn parizanojn en kompliceco kun la okupacio, akceptante tion kio estis nenatura kiel natura:
Sartre notis, ke kiam soldatoj de Wehrmacht demandis al parizanoj afable en sia german-akĉenta franca adresojn, homoj kutime sentis sin konfuzaj kaj hontaj kiam ili klopodis helpi la germanojn kio kondukis Sartre noti "Ni ne povis esti naturaj". Franca estis lingvo amplekse instruata en germanaj lernejoj kaj plej parto de germanoj povis paroli almenaǔ iom da franca. Sartre mem ĉiam trovis malfacilan momenton kiam soldato de Wehrmacht demandis al li adreson, kaj kutime diris, ke li ne konas kie estas la adreso kien la soldato deziris iri, sed ĉiuokaze li sentis sin maltrankvila ĉar la simpla fakto paroli al la Wehrmacht signifus, ke li estis komplica kun la Okupacio. Sartre verkis, ke la simpla "ĝentileco" de la germanoj okazigis moralan korupton en multaj homoj kiuj uzis la "ĝentilan" konduton de germanoj kiel ekskuzo por pasiveco, kaj la simpla ago klopodi vivi la ĉiutagan ekziston sen defii la okupacion helpis la starigon de la Naziisma "Nova Ordo en Eŭropo", kiu dependis el la pasiveco de ordinaraj homoj por plenumi siajn celojn.
Laŭlonge de la okupacio, estis germana politiko rabadi Francion, kaj malabundo de manĝaĵoj estis ĉiam grava problemo ĉar la majoritato de la manĝaĵoj el la franca kamparo iris al Germanio. Sartre verkis pri la "febla ekzistado" de parizanoj en la sceno en kiu ili atendis obsede la nuran semajnan alvenon de kamionoj alportante manĝaĵojn el la kamparo kiun la germanoj permesis. Sartre mem eltenis sin el dieto de kunikloj senditaj al li de amiko aŭ de Beauvoir kiu loĝis en Anjou, Isère. La kunikloj estis kutime en antaŭenigita stato de putriĝo kaj plenaj je vermoj, kaj spite la malsategon, Sartre iam forĵetis unu kuniklon kiel nemanĝebla, dirante, ke estis pli da vemoj en ĝi ol viando. Sartre notis ankaŭ, ke ankaŭ la babilado en la Café de Flore inter intelektuloj estis ŝanĝita, ĉar la timo ke iu el ili povus esti mouche (muŝo, informanto) aǔ skribisto de corbeau (korvo, anonimaj denoncaj leteroj) rezultis en la fakto ke neniu plu reale diris tion kion ili pensis, realigante mem-cenzuron. Sartre kaj liaj amikoj de la Café de Flore havis tialojn por tiu timo; ĉirkaŭ septembro 1940, la Abwehr sola jam estis rekrutinta 32 000 francojn por labori kiel mouches kaj ĉirkaŭ 1942 la Pariza sidejo Kommandantur estis ricevanta averaĝon de 1 500 leteroj/tage senditaj de corbeaux.
Sartre verkis, ke sub okupacio Parizo iĝis "ŝajnigo", kiel la malplenaj vinboteloj ekspoziciitaj en montrofenestroj de vendejoj ĉar la tuta vino estis eksportita al Germanio, aspektante kiel la malnova Parizo, sed malplena, ĉar tio kio faris Parizon speciale estis foririnta. Parizo jam apenaŭ havis aŭtojn surstrate dum la okupacio ĉar la benzino foriris al Germanio kaj la Germanoj trudis noktan horlimon, kio kondukis Sartre rimarki, ke Parizo "estis loĝata de forestantoj". Sartre notis ankaŭ, ke la homoj ekmalaperis sub la okupacio, dirante:
Sartre rakontis, ke la feldgrau ("kampogrizaj") uniformoj de Wehrmacht kaj la verdaj uniformoj de la Orda Polico kiuj estus aspektintaj aliulaj en 1940 estis finfine akceptitaj, ĉar homoj estis stultigitaj akceptante tion kion Sartre nomis "pala, senbrila, nerimarkinda tono, kion la okulo preskaŭ esperis trovi inter la malhelaj vestoj de civiluloj". Dum la okupacio, la francoj ofte nomis la germanojn les autres ("la aliuloj"), kio inspiris aforismon al Sartre en sia teatraĵo Huis clos ("Sen Eliro") nome "l'enfer, c'est les Autres" ("La infero estas la aliuloj"). Sartre uzis la frazon "l'enfer, c'est les Autres" almenaŭ parte kiel barilo antaŭ la germanaj okupaciantoj.
Sartre estis tre aktiva kontribuanto por Combat, nome gazeto kreita dum la eksterleĝa periodo de Albert Camus, filozofo kaj verkisto kiu havis similajn kredojn. Sartre kaj de Beauvoir restis amikoj de Camus ĝis 1951, je la publikigo fare de Camus de L'Homme révolté (La ribelulo). Sartre verkis etende postmilite pri neglektitaj minoritatoj, nome pri francaj judoj kaj nigruloj. En 1946, li publikigis Réflexions sur la question juive (Cerbumado pri la juda afero), post publikigo de la unua parto de la esearo, "Portrait de l'antisémite" (Portreto de la antisemidulo), la antaŭan jaron en Les Temps modernes, No. 3. En tiu eseo, klarigante la etiologion de "hato" kiel la projekcio de fantazioj respegulantaj la judan aferon, li atakis la antisemitismo en Francio en epoko en kiu la judoj kiuj revenis el koncentrejoj estis tre neglektitaj. En 1947, Sartre publikigis kelkajn artikolojn pri la situacio de afrikusonanoj en Usono — specife pri rasismo kaj diskriminacio kontraŭ ili en la lando — en sia dua kolekto Situations. Poste, en 1948, por la enkonduko de la verko de Léopold Sédar Senghor nome l'Anthologie de la nouvelle poésie nègre et malgache (Antologio de nova nigra kaj malagasa poezio), li skribis "Nigra Orfeo" (republikigita en Situations III), nome kritiko de koloniismo kaj rasismo je la lumo de la filozofio kiun Sartre estis disvolviginta en La esto kaj la nenio. Poste, kiam Sartre estis etikedita de kelkaj verkistoj kiel rezistanto, la franca filozofo kaj rezistanto Vladimir Jankelevitch kritikis la mankon de Sartre de politika engaĝiĝo dum la germana okupacio, kaj interpretis lian postan luktadon por libereco kiel klopodo elaĉetadi sin mem. Laŭ Camus, Sartre estis verkisto kiu rezistis; ne rezistanto kiu verkis.
En 1945, post la militfino, Sartre translokiĝis al apartemento ĉe rue Bonaparte, kie li produktos plej grandan parton de siaj postaj verkoj kaj kie li loĝis ĝis 1962. El tie li helpis establi literaturan kaj politikan gazeton, nome Les Temps modernes (Modernaj tempoj), parte por popularigi sian pensaron. Li ĉesis instrui kaj dediĉis sian tempon al verkado kaj al politika aktiveco. Li literaturigis sian militspertojn en sia granda trilogio de romanoj, Les Chemins de la Liberté (La vojoj al libero) (1945–1949).
Malvarma Milito kaj kontraŭkoloniismo
La unua periodo de la kariero de Sartre, difinita grandparte de La esto la la nenio (1943), lasis vojon al dua periodo — kiam la mondo estis perceptita kiel disiĝo en komunisma kaj kapitalisma blokoj — de tre distrumpetita politika engaĝiĝo. Sartre tendencis glorigi la Rezistadon post la milito kiel senkompromisa esprimo de moraleco en agado, kaj insistis, ke la résistants estis "bando de fratoj" kiuj estis vivantaj "realan liberecon" laŭ maniero kiu ne ekzistis antaŭ la milito. Sartre estis "malpia" atakante iun ajn kiu estis kunlaborinta aŭ restis pasiva dum la germana okupacio; por ekzemplo, kritikante Camus pro la subskribo de peticio celantan eviti la ekzekuton de kunlaborista verkisto Robert Brasillach. Lia teatraĵo de 1948 nome Les mains sales (La malpuraj manoj) partikulare esploris la problemon esti politike "engaĝigita" intelektulo. Li aliĝis al Marksismo sed ne aliĝis al la Komunista Partio. Dum iom da tempo fine de la 1940-aj jaroj, Sartre priskribis francan naciismon kiel "provinceca" kaj en eseo de 1949 alvokis por "Unuiĝintaj Ŝtatoj de Eŭropo". En eseo publikigita en eldono de junio 1949 de la gazeto Politique étrangère, Sartre skribis jenon:
Pri la Korea Milito, Sartre verkis: "Me ne havas dubon, ke sudkoreaj feŭdistoj kaj usonaj imperiistoj estis promociantaj tiun militon. Sed mi ankaŭ ne havas dubon, ke ĝi estis startigita de nordkoreanoj". Julie 1950, Sartre verkis en Les Temps Modernes pri la sinteno sia kaj de de Beauvoir pri Sovetunio:
Sartre defendis, ke Sovetunio estis "revolucia" ŝtato laboranta por la plibonigo de la homaro kaj povus esti kritikita nur pro la malsukceso kongrui kun siaj propraj idealoj, sed ke kritikistoj ne enkalkulis, ke la soveta ŝtato bezonas defendi sin kontraŭ malamika mondo; kontraste Sartre defendis, ke la malsukcesoj de "bourgeois" (burĝaj) ŝtatoj rilatas al iliaj denaskaj difektoj. La svisa ĵurnalisto François Bondy skribis, ke bazite sur la legado de nombraj eseoj, diskursoj kaj intervjuoj de Sartre "simpla baza modelo ĉiam aperas: socia ŝanĝo devas esti kompleta kaj revolucia" kaj la partioj kiuj promocias la revoluciajn ŝanĝojn "devas esti kritikitaj, sed nur fare de tiuj kiuj komplete identigas sin kun ĝia celo, ĝia lukto kaj ĝia vojo al povo", konsiderante la sintenon de Sartre kiel "ekzistadisma".
Sartre kredis tiam en la morala supereco de la Orienta Bloko, argumentante, ke tiu kredo estis necesa "por teni esperon viva" kaj kontraŭis ĉiujn kritikojn al Sovetunio ĝis la punto ke Maurice Merleau-Ponty nomis lin "ultra-Bolŝevisto". La esprimo de Sartre "laboristoj de Billancourt ne devas esti senigitaj el siaj esperoj" (fr. "il ne faut pas désespérer Billancourt"), iĝis frapfrazo kun la signifo, ke komunistaj aktivuloj devus ne diri la tutan veron al la laboristoj por eviti malpliigon en ilia revolucia entuziasmo.
En 1954, ĝuste post la morto de Stalin, Sartre vizitis Sovetunion, kie li asertis, ke trovis "kompletan kritikliberon" dum li kondamnis Usonnon pro sinkado en "prafaŝismo". Sartre verkis pri tiuj sovetaj verkistoj kiuj estis elpelitaj el la Unio de Sovetaj Verkistoj "ankoraŭ havis la oportunon rehabilitiĝi verkante pli bonkvalitajn librojn". La komentoj de Sartre pri la Hungara revolucio de 1956 estas tre reprezentaj de liaj oftaj kontraŭdiraj kaj ŝanĝantaj vidpunktoj. Unuflanke, Sartre vidis en Hungario veran reunuigon inter intelektuloj kaj laboristoj sed kritikis ĝin ĉar "ĝi perdis la socialisman bazon". En 1964 Sartre atakis la "Sekretan Diskurson" de Nikita Ĥruŝĉov kiu kondamnis la stalinismajn subpremadojn kaj purigojn. Sartre argumentis, ke la "homamasoj ne estis pretaj ricevi la veron".
En 1973 li argumentis, ke "revolucia aŭtoritato ĉiam bezonas liberiĝi el kelkaj homoj kiuj minacas ĝin, kaj ilia morto estas la nura vojo". Nombraj homoj, starte el Frank Gibney en 1961, klasigis Sartre kiel "utila idioto" pro sia nekritika sinteno.
Sartre montris admiron al la pola reganto Władysław Gomułka, homo kiu favoris "polan vojon al socialismo" kaj deziris pli da sendependeco por Pollando, sed estis fidela al Sovetunio pro la afero de la limo Odro-Neisse. La gazeto de Sartre Les Temps Modernes dediĉis nombrajn specialajn numerojn en 1957 kaj 1958 al Pollando kun Gomułka, laŭdante lin pro siaj reformoj. Bondy verkis pri la evidenta kontraŭdiro inter la "ultra-Bolŝevismo" de Sartre ĉar li esprimis admiradon por la ĉina reganto Mao Zedong kiel la homo kiu estris la subpremitaj homamasoj de la Tria Mondo en revolucio, dum li ankaŭ laŭdis pli moderajn komunistajn estrojn kiel Gomułka.
Kiel kontraŭkoloniisto, Sartre ludis elstaran rolon en la lukto kontraŭ la franca regado en Alĝerio, kaj kontraŭ la uzado de torturo kaj koncentrejoj de Francio en Alĝerio. Li iĝis eminenta apoganto de la NLF en la Alĝeria Milito kaj estis unu el la subskribintoj de la Manifeste des 121 (Manifesto de 121). Tiukadre, Sartre iĝis enlanda celo de la paramilita Sekreta armita organizaĵo (OAS), kaj evitis du bombatakojn en la komenco de la 1960-aj jaroj. Li poste argumentis en 1959, ke ĉiu franco estas responsa pri la kolektivaj krimoj dum la Alĝeria Milito de Sendependeco. (Li havis alĝerian amatinon, nome Arlette Elkaïm, kiu iĝis lia adoptita filino en 1965 kaj fakulino pro Sartre mem.) Li opoziciis al la usona entrudiĝo en la Vietnama Milito kaj kun Bertrand Russell kaj aliaj, organizis tribunalon por eksponi la usoanjn militkrimojn, kiuj iĝis konata kiel la Tribunalo Russell en 1967.
Sartre iris al Kubo en la 1960-aj jaroj por renkontiĝi kun Fidel Castro kaj paroli kun Ernesto "Che" Guevara. Post le morto de Guevara, Sartre deklaris lin "ne nur intelektulo sed ankaŭ la plej kompleta homa estaĵode nia epoko" kaj la "plej perfekta homo de la epoko". Sartre laŭdis Guevara ankaŭ per deklaro, ke "li vivigis siajn vortojn, parolis sian propran agadon kaj lia historio kaj la historio de la mondo iris paralele". Tamen li staris kontraŭ la persekutadon de samseksemuloj fare de la registaro de Castro, kion li komparis kun la Nazia persekutado de judoj, kaj diris: "En Kubo ne estas judoj, sed estas samseksemuloj".
Dum kolektiva malsatstriko en 1974, Sartre vizitis anon de la Rote Armee Fraktion nome Andreas Baader en la prizono Stammheim kaj kritikis la akrajn kondiĉojn de enprizonigo.
Filozofia penso de Sartre
Laŭ Sartre ekzistas neniu necesa esto kiu povu ekspliki la ekziston de la homo kaj doni al li signifon. Ĉio kio ekzistas aperas senmotiva kaj sencela: pro tio ne eblas paroli pri valoroj kaj pri morala dimensio.
La konvinko ke la mondo estas kreata de Dio naskiĝas nur el la deziro de la homo fariĝi kiel Dio.
La ateismo de Sartre naskiĝas el neracia premiso kaj el netaŭgaj nocioj pri Dio kaj libero.
La neracia premiso estas ke la tuta esto estas finita kaj ŝanĝema: tamen, se tio verus, la mondo ne ekzistus.
Krome, la nocio pri Dio al kiu alvenas la racio estas tiu de akto pura, unua kaŭzo, supera bono, senfina perfekteco: konceptoj neakodigeblaj kun la sartra ideo pri Dio. Sammaniere la libero ne konsistas en senregula ludo, en pura artbitrio, sed en la ebleco elekti startante el iu kondiĉo, tiu de la esto jam donita. (Laura Boccenti, Se c’è Dio, perché eziste il male?, Quaderni de Timone, p. 23).
Bouches-du-Rhône
Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse) estas unu el la ses departementoj de la franca regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura. Ĝi etendiĝas sur kaj havis 1,993,177 loĝantojn en 2013. La ĉefurbo estas Marsejlo.
Bouches-du-Rhône havas limojn kun la departementoj Gard, Vaucluse kaj Var. La departemento enhavas 119 komunumojn.
Historio
La departemento estis kreita dum la franca revolucio, la 4-an de marto 1790. La departemento perdis parton de sia teritorio kiam oni kreis la departementon de Vaucluse.
Hans Warren
Hans Warren (n. la 20-an de oktobro 1921 en Borsele, m. la 19-a de decembro 2001 en Goes) estis nederlanda aŭtoro.
Juneco
Naskita en Zelando kiel sola infano, li havis malmulte da kontaktoj kun aliaj infanoj. Kiel lernanto en mezlernejo li ekhavis grandan intereson pri la naturo. Post la abituriento li ekverkis artikolojn por naturgazetoj, precipe pri birdoj. Lia granda ekzemplo en tio estis la fama Jac. P. Thijsse. Ankoraŭ antaŭ la komenco de la Dua Mondmilito li komencis verki Taglibron.
Aŭtoro
Postmilite Warren komencis publikigi: en 1946 aperis lia unua poemaro Pastorale, en 1947 libro pri Jac. P. Thijsse kaj en 1949 studo pri noktobirdoj. En 1951 li komencis verki literaturajn kritikojn por la gazeto Provinciale Zeeuwse Courant, kion preskaŭ ĝismorte li daŭrigis.
Geedzaj jaroj
En 1952 li edziĝis al Angla virino; ili havis tri infanojn. Mallonge post la geedziĝo la edzino ekhavis postenon kiel docento en Parizo. Tie, pere de kontaktoj kun precipe Nord-Afrikaj junuloj, ĉe Warren aperis liaj subpremitaj samseksemaj sentoj; rezultis grandaj tensioj kaj fine divorco en 1975. En Parizo li ekverkis sian unuan plej belan poezion.
Ree en Zelando
En 1958 la familio reiris al Zelando. Lia samseksemo daŭre donis problemojn. Fine de la 60aj jaroj Warren renkontis la konatan poeton Gerrit Komrij, kun kiu estiĝis longdaŭra kaj influa amikeco. La kreado ĉefrolis en la vivo de Warren: dum dek jaroj ĉiujare nova poemaro. En 1978 la 40 jarojn pli juna Mario Molegraaf aperas en lia vivo; ili havas tempestan amrilaton kaj fariĝas tre firma paro, kiun finos nur la morto de Warren en 2001. La talentplena Molegraaf partoprenas ankaŭ lian verkadon: kune ekzemple ili tradukas la preskaŭ kompletan Platonon, la kvar evangeliojn, la verkaron de Kavafis ktp. Kune krom tio ili produktas tutan vicon da literaturaj antologioj.
Sekreta Taglibro
En 1981 aperis la unua ero de la Taglibro de Warren; tio fariĝis impona serio da plej aŭtentaj taglibroj tra la jardekoj ĝis la morto. Por la publiko la serio estis tre bonvena surprizo; por pluraj amikoj foje iom malfacile digestebla.
En 2001 Hans Warren mortis, 80jara. Ankaŭ sian lastan vivojaron sen iu ajn inhibo li priskribis plej malkaŝe, kune kun sia partnero; ĝi estis eldonita en 2002. En 2005 postume aperis ankoraŭ romano Een vriend voor de Schemering (Amiko por Duonobskuro). Nuntempe oni laboras pri filmigo de lia romano Ŝtono de Helpo.
Verkoj
La listo de liaj eldonaĵoj estas preskaŭ senfina: poemaroj, recenzoj, kelkaj romanoj (precipe famas lia Ŝtono de Helpo el 1975), tuta serio da Sekretaj Taglibroj - ĉiujare ekde 1981 - la serio ankoraŭ ne estas finita, kvankam la lasta ero jam aperis en 2002 -, multaj literaturaj antologioj, literaturaj kalendaroj ktp.
157693 Amandamarty
157693 Amandamarty estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la kanada amatora astronomo Andrew Lowe per la Defora Observatorio de la Astronomia Societo de Nov-Meksiko de Mayhill (Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.
Nomo
Ĝia nomo honoras Amanda Nicole Zawada kaj Martin Peter Mackinlay, gegeologojn en Brisbano (Aŭstralio). Ilia fianĉiĝo okazis la, la deka datreveno de la malkovro de la asteroido.
Emánuel Brüll
BRÜLL Emánuel (pro. bryl) estis rumania hungara lingvisto, bibliotekisto naskita en Légen la 18-an de oktobro 1884 kaj mortinta en Satu Mare la 30-an de julio 1951.
Biografio
Emánuel Brüll studis en la Universitato de Budapeŝto kaj li diplomiĝis en 1923 en la Reformita Teologio de Kluĵo, kie li poste instruis hungaran kaj germanan lingvojn. Li estis gvidinto de la granda libraro de la instituto. Li publikis en la revuo Erdélyi Múzeum kaj en aliaj gazetoj.
Piedralaves
Piedralaves [pjedraLAbes] estas municipo en la sudoriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Arenas de San Pedro kaj al la jurisdikcia teritorio de Arenas de San Pedro, en la sudo de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 55,25 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 136 loĝantojn. Ĝi distas 78 km de Avilo, provinca ĉefurbo 95 km de Madrido, 90 km de Toledo kaj 54 km de Talavera de la Reina.
Ĝi limas kun Burgohondo, Navaluenga, Casavieja, La Adrada kaj La Iglesuela del Tiétar. Piedralaves estas en la suda parto de la Sierra de Gredos, en la valo de Tiétar je altitudo de 717 msm.
Historio
Plej verŝajne estis jam loĝado en epoko de Al Andalus. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Piedralaves estis menciita por la unua fojo en la Libro de la Montería de Alfonso la 11-a kun la formo Pie de Labas. En la 15-a kaj 16-a jarcentoj oni dokumentis ankaŭ la transirajn literumajn formojn Piedelaves/Piedelabes kaj Piedalabes. En 1639 Piedralaves ricevis de la reĝo Filipo la 4-a la titolon de "villa" (urbo) kaj sendependigon de la markizlando de La Adrada.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj kaproj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado tra naturaj lokoj).
Ĝartero
Ĝartero estas rubando, kiun oni nodis supre de la genuo por teni la ŝtrumpojn streĉitaj. Oni uzas la esprimon ankaŭ por tiu elasta rubandringo, en kiun oni ŝovis la kruron.
Hel (terlango)
La terlango Hel (Mierzeja Helska, Hélskô Sztremlëzna) estas 35-km-longa, netipa terlango (sabla plilongiĝo de marbordo, kiu apartigas golfon aŭ lagunon de maro) kun formo simila al falĉilo, en nordo de Pollando. Ĝi situas en la provinco Pomerio.
Pro vintraj ŝtormoj, la duoninsulo regule transformiĝas al vera insulo.
Ekzistas vojo kaj fervojo sur la duoninsulo ĝis la urbo Hel. Ĝi estas populara turisma destino. Aliaj urbetoj, havenetoj kaj turismaj lokoj estas Jurata, Jastarnia, Kuźnica, Chałupy kaj Władysławowo.
Antonio López Ferreiro
Antonio López Ferreiro (Santiago-de-Kompostelo, 1837-Vedra, 1910) estis hispana verkisto kaj historiisto, kiu priskribis la Portikon de la Arĝentaĵoj de la katedralo de Santiago, surbaze de la priskribo de la Codex Calixtinus. Li estis la remalkovrinto de la supozata tombo de la apostolo Jakobo.
Li sekvis la eklezian karieron kaj en 1871 li estis nomumita kanoniko de la municipo Kompostelo, kio permesis al li aliri al la dokumenta arkivo de la katedralo, kaj profitis ĝin por efektivigi esplorojn kaj kulturi la historian romanon, kiu tiam estis tre aprezataj dum romantikismo. Li lasis tri historiajn romanojn:
André Maginot
André MAGINOT ([ãdre maĵinO] naskiĝinta la 17-an de februaro 1877 en Parizo, mortinta la 7-an de januaro 1932) estis ŝtata okupito, soldato kaj membro de franca parlamento. Li estas sendube plej multe konata kiel pretendanto de fortikaĵoj en Francio, kiuj poste ricevis la nomon laŭ li - Maginot-linio.
Luiz Carlos Pereira
Luiz Carlos Pereira (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Verdy Kawasaki kaj Consadole Sapporo.
30852 Debye
30852 Debye estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germanaj astronomoj Lutz D. Schmadel kaj Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Palazzo Pignano
Palazzo Pignano estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Kremono (Cremona) en la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
30852 Debye
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la nedrelanda-usona fizika kemiisto Peter Debye (1884–1966), ricevinto de la Nobel-premio pri kemio en 1936. Li plenumis teoriajn kaj eksperimentajn esplorojn pri kvantuma fiziko, studante la molekulajn kaj kristalajn strukturojn, la, la efikoj de difrakto de ikso-radioj kaj la difuzo de la lumo en gasoj.
Palazzo Pignano
Najbaras la komunumoj Agnadello, Bagnolo Cremasco, Monte Cremasco, Pandino, Torlino Vimercati, Trescore Cremasco kaj Vaiano Cremasco.
Glen Bowersock
Glen Warren Bowersock (naskita la 12-an de januaro 1936 en Providence, Rod-Insulo, Usono) estas nuntempa usona akademiulo pri la antikva mondo kaj la historio de antikva Grekio, Romio kaj la Proksima Oriento.
Eduko kaj kariero
Glen Bowersock gajnis sian artan bakalaŭron summa cum laude ("kun plej alta laŭdo") de Universitato Harvard en 1957, alian artan bakalaŭron kun First Class Honor ("unuaklasa honorigo") en Literae humaniores ("literaturoj de la homaro") de Oksforda Universitato en 1959; kaj sian artan magistriĝon kaj filozofian doktoriĝon en 1962, per tezo titolita Augustus and the Greek world (Aŭgusto Cezaro kaj la greka mondo) ankaŭ en Oksfordo. Ekde tiu tempo li ricevis multnombrajn honorajn gradojn, inkluzive de: Universitato de Strasburgo, doktoro prohonora (1990), École pratique des hautes études (Parizo), doktoro prohonora (1999), Universitato de Ateno, doktoro prohonora (2005). Li ankaŭ estas honora membro de Balliol College, Oksfordo (2004), en kiu li iam gajnis la premion Rhodes Scholarship. Li funkciis kiel preleganto en Antikva epoko ĉe la universitataj kolegioj Balliol, Magdalen kaj New College en Oksfordo (1960 ĝis 1962), profesoro pri la klasika epoko kaj historio en la Universitato Harvard (1962 ĝis 1980, plena profesoro de 1969).
Glen Bowersock estis Profesoro de Antikva Historio ĉe la Institute for Advanced Study en Princeton (Nov-Ĵerzejo) de 1980 ĝis sia emeritiĝo en 2006. Li estas la verkinto de pli ol dekdu libroj kaj publikigis pli ol 300 artikolojn pli la historio kaj kulturo de antikva Grekio, Romio kaj la Proksima Oriento samkiel pri la klasika tradicio de postaj jarcentoj.
Füssen
Füssen ankaŭ estas la germana nomo de la vilaĝo Feisa en Rumanio.
Füssen estas urbo en Germanio, en la regiono Algovio norde de la Alpoj. La urbo troviĝas en la distrikto Ostallgäu (Orienta Algovio) kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.