cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biblos
Historio
Arĥeologiaĵoj pruvas, ke homoj vivis sur areo de la hodiaŭ urbo jam antaŭ 5000 a.K., tiel Biblos estas unu el la plej malnovaj urboj. Ĝi estis en ĉ. 3000 a.K. vigla haveno kaj oni konstruis ĉirkaŭ ĝin urbomuron en ĉ. 2800 a.K.. La haveno gravis en la meza bronza epoko pro la komercado kun cedro kaj papiruso al Egipto kaj la tuta regiono. Tin pruvas vazoj el alabastro kaj argilaj ujoj kun nomo de la faraono. Oni konstruis en la haveno – je komisio de la egiptanoj – transportajn ŝipojn. El tiu komerca rilato iĝis politika dependeco. La urboreĝoj de Biblos estis vazaloj de la egiptaj faraonoj, ili skrisbis siajn nomojn en egiptaj hieroglifoj kaj portis egiptan titolon.
Pli poste regis la urbon Babilionio kaj Persio. Biblos havis propran reĝon, sed ĝi devis pagi imposton al la imperioj. Ekde 400 a.K., ĝi havis propran moneron. Post morto de Aleksandro la Granda, la urbo ne havis propran reĝon kaj perdis la politikan sendependecon. Post seleukida epoko, la romia epoko portis prosperadon al Biblos, kion pruvas multaj mozaikoj, teatro kaj tiamaj monumentoj. Dum la kristana epoko, ĝi estis grava bazo por la krucmilitistoj, kiuj konstruis fortikaĵon. La urbon konkeris en 1187 sultano Saladin, sed poste la kurcmilitistoj rekonkeris en 1197. En 1266 la urbon konkeris aremo de Bajbars la 1-a, en 1298 la mamelukoj okupis ĝin, kaj ekde 1516, ĝi estis parto de la Osmana imperio.
Biblos hodiaŭ
Biblos hodiaŭ estas unu el la plej belaj urboj de Libano. La malnovan urboparton ĉirkaŭas muro, oni povas malkovri tie kristanan preĝejon de la ĝenovanoj, moskeon kaj havenon. Monumento simboligas la fenician abocon, kiun oni konsideras antaŭulo de la modernaj abocoj. Inter la vidindaĵoj estas menciinde la Obeliska Preĝejo, en kiu oni povas vidi multajn bronzajn figurojn; romia teatro kaj tomboŝtonoj de la malnovaj reĝoj.
Saint-Mitre-les-Remparts
(jen france, okcitane -) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Opel Ampera
Opel Ampera estas hibrida veturilo de Opel, kiu aĉeteblas ekde 2011. Ĝi estas preskaŭ la sama kiel Chevrolet Volt.
La elektromotoro de Opel Ampera havas la povumon de 110 kW (150 ĈP) kaj turnomomanton de 370 Nm. (Por komparo: la 1,8-l-a 103-kW-a (140-ĈP-a) benzinmotoro de Opel Insignia havas 175 Nm, la 2,8-l-a 190-kW-a (260-ĈP-a) motoro havas 350 Nm.)
La litia-jona baterio kun 16 kWh ebligas atingopovon de 60 km, kun la brulmotoro 500 km. La brulmotoro povas uzi benzinon aŭ E 85.
La produktanta firmao informas pri konsumo de 1,6 l/100 km por la unua 100 km, ĉiuj pliaj 100 km – sen bateria ŝargo – konsumas ĉ. 4,8 l/100km.
Opel Ampera estis prezentita en marto de 2009 en la Ĝeneva aŭtomobila ekspozicio.
Virinoj kiuj seksumas kun virinoj
Virinoj kiuj seksumas kun virinoj  estas virinoj, kiuj realigas seksumajn praktikojn kun aliaj virinoj, kiuj sin identigas aŭ ne, kiel samseksemaj, ambaŭseksemaj, ĉiuseksemaj, aliseksemaj, aŭ tute malhavas seksan identecon. La termino ofte estas uzata en medicina literaturo por priskribi tiajn virinojn kiel grupo por klinika studado, sen bezono konsideri seksan mem-identecon.
6817 Peŝto
6817 Peŝto estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice (tiam en Ĉeĥoslovakio, nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la plej grandaj el la tri urboj: Buda, Peŝto kaj Óbuda, kiuj formis la nunan ĉefurbon de Hungario, Budapeŝton.
Lagunilla del Jubera
Lagunilla del Jubera [laguNIlja delĥuBEra] estas urbo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la norda Komarko de Logronjo kun ĉefurbo en la provinca kaj regiona ĉefurbo Logronjo. La loknomo Lagunilla del Jubera estas etimologie komprenebla kiel Lageto de Jubera, alude al tiunoma rivero kiu fluas oriente de la urba kerno kaj poste alfluas al la rivero Leza.
Geografio
Ĝi estas inter montaro Zenzano kaj agrikulturaj teroj de la valo de la rivero Jubera. Limas norde kun Murillo de Río Leza, sude kaj oriente kun Santa Engracia del Jubera (kun domaroj Bucesta kaj Santa Cecilia), okcidente kun Ribafrecha, Leza de Río Leza kaj Soto en Cameros (kun domaroj Trevijano kaj Treguajantes).
La urba kerno de Lagunilla del Jubera estas sudoriente de la municipa teritorio, fine de la ŝoseo LR-468. La domaro Ventas Blancas estas vojkrucejo en kiu kunfluas la ŝoseoj LR-346 kiu venas de Ribafrecha, LR-261 kiu venas de Murillo de Río Leza kaj preter Ventas dividiĝas en la LR-468 al Lagunilla del Jubera kaj la LR-261 al Jubera.
Historio
Laŭ la nomo Lacu-nela, aperis menciita en la foruo de Nájera, havigita de la reĝo Sanĉo la 3-a. Meze de la 11-a jarcento, la reĝino Estefanía, vidvino de la reĝo García de Nájera, donis al sia filo, la infanto don Fernando la lokon Jubera kun ties domaroj Bucesta, Lagunilla, Oprela kaj iliajn teritoriojn. En 1478, la grafo de Aguilar, senjoro de Kameroj, posedis Lagunilla, sed la lokanoj de Ribafrecha estis partianoj de la malamikaj senjoroj de Navarrete; la konflikto estis intervenita de la Katolikaj Gereĝoj.
Aktualo
La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj same en Lagunilla del Jubera, kie oni malaltiĝis el 1 100 loĝantoj ĝis nunaj 300.
La ekonomio estis bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo kaj turismo.
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, ermitejoj en la diversaj loĝlokoj, inkluzive senhomejoj ktp.
Siria alfabeto
La siria alfabeto estas pluevoluaĵo de la antikva aramea alfabeto.
Ĝia plej malnova formo estas nomita Estrangelo. Ekde la 5a jarcento la siria alfabeto estis uzata je du stiloj: la orienta siria alfabeto, kiu estas nomita ankaŭ nestoriana alfabeto, kaj la okcidenta siria alfabeto, kiu estas nomita ankaŭ la jakobita alfabeto aŭ Serto.
La siria alfabeto estis unuavice uzata por la bezonoj de la siriaj kristanoj kaj por skribi la sirian lingvon, kiu estas orientaramea dialekto. Iu grupo de palestinaj kristanoj, kiuj mem estis parolantoj de okcidentaramea dialekto same uzis la sirian alfabeton. Pro tio oni dum longa dempo erare atribuis iliajn verkojn al la siria tekstaro.
Lütjensee
Lütjensee estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stormarn de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Trittau, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Santo Antônio do Itambé
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Metropolitana de Belo Horizonte (Granda Belo-Horizonto) kaj en la mikroregiono Conceição do Mato Dentro. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
NGC 2958
NGC 2958 (aliaj indikoj — UGC 5160, MCG 2-25-15, ZWG 63.33, IRAS09379+1206, PGC 27620) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Eli
Pri la aliaj signifoj de ELI rigardu en ELI.
Eli (el la hebrea "Mia Deo") estis pastro de l' sanktejo de Ŝilo dum la tempo de juĝistoj en Israel. Li mem estis la antaŭlasta juĝisto antaŭ la reĝa periodo. Li ricevis beban Samuel de lia patrino kiel servisto kaj instruis Samuel por esti pastro. (1 Samuel 1-4; 1 Reĝoj 2:27).
La filoj de Eli estis malmoralaj, la peko de filoj de Eli estis grandaj antaŭ la Eternulo kaj malestimataj de homoj. Eli estis tre maljuna; li aŭdis ĉion, kiel agas liaj filoj kun ĉiuj Izraelidoj, kaj ke ili kuŝas kun la virinoj, kiuj kolektiĝas antaŭ la porde de la tabernaklo de kinveno. Kvamkan li riproĉis siajn filojn, ili ne aŭdis kaj Dio decidis mortigi ilin. Pro tio, Samuel estis farita pastro anstataŭ la filoj de Eli.
Orno
La orno (Fraxinus ornus), ankaŭ nomata manaa frakseno pro sia blanka suko (manao) aŭ floranta frakseno pro siaj okulfrapaj blankaj aroj de malgrandaj floroj, estas specio de frakseno vivanta en suda Eŭropo kaj Turkio.
Priskribo
Kutime orno estas malgranda arbo, ofte eĉ tufarbusto, sed en favoraj kondiĉoj ĝi povas kreski ĝis ĉ.20m.
La floroj estas polenataj de insektoj kaj agrable odoras. Ili estas blankaj, malgrandaj, sed kunmetataj en grandaj floraroj.
Erich von Stroheim
Erich von Stroheim (n. Erich Oswald Stroheim; 22a de Septembro, 1885 – 12a de Majo, 1957) estis aŭstri-usona reĝisoro, aktoro kaj produktoro, plej elstara kiel filma stelulo de la muta epoko, kaj poste kiel grava reĝisoro. Li mortiĝis en 1957 en Francio, je aĝo de 71.
Orno
Priskribo
El la trunkoŝelo, se entranĉita, foriras blanka, malfluema suko nomata "manao" (kiel la biblia manao).
Erich von Stroheim
El familio de judoj, Stroheim elmigris al Usono fine de 1909. Ĉirkaŭ 1914 li estis laboranta en Holivudo. Li eklaboris en filmoj en ties partoj sen multa teksto kaj kiel konsultanto pri la Germanaj kulturo kaj modo. Lia unua filmo, en 1915, estis The Country Boy kie li ne estis listigita. Lia unua listigita rolo estis en Old Heidelberg.
Orno
Uzado
Orno estas ofte kulturata kiel ornama planto, ankaŭ norde de sia natura disvastiĝo.
Erich von Stroheim
Li eklaboris kun D. W. Griffith, por eksterlistaj roloj en Intolerance. Aldone, Stroheim agadis kiel unu el multaj asistaj reĝisoroj en Intolerance, filmo memorita parte pro sia granda kvanto de duaranguloj. Poste, kiam Usono eniris en la Unua Mondmilito, li ludis rolojn de germanaj maliciloj en filmoj kiaj Sylvia of the Secret Service kaj The Hun Within. En The Heart of Humanity, li disrompas la butonojn el uniformo de flegistino per siaj dentoj, kaj kiam li estis ĝenia de ploranta bebo, li forĵetas ĝin trafenestre.
Orno
Uzado
En malmultaj lokoj de Sicilio orno estas ankoraŭ kulturata por eltiri manaon; en la pasinteco ĝi estis kulturata en pli multaj lokoj de Suditalio. Manao estas riĉa je manitolo (kemie simila al glicerolo sed kun 6 atomoj de karbonio), kiu estas dolĉa kaj malforte laksiga. Manao estis uzata tradicie en kelkaj kukoj.
Erich von Stroheim
Post la fino de la milito, Stroheim ekverkis scenarojn kaj poste reĝisoris sian propran scenaron por Blind Husbands (blinda edzoj) en 1919. Li ankaŭ aktoris en la filmo. Kiel reĝisoro, Stroheim estis konata kiel diktatoreca kaj postulema, ofte kontraŭ siaj aktoroj. Li estis konsiderata unu el la plej grandaj reĝisoroj de la muta epoko, kreante filmojn kiuj reprezentas cinismajn kaj romantismajn rigardojn al la homa naturo. (En la filmo de 1932 nome The Lost Squadron (la perdita roto) Stroheim ludis parodion de si mem kiel fanatika germana kinreĝisoro kiu faras filmon pri la Unua Mondmilito kiu ordonas duarangulojn ludi mortintajn soldatojn "restu mortintaj!")
Orno
Vidu ankaŭ
Frakseno
Mongola lingvaro
La mongola lingvaro estas grupo de lingvoj parolataj en Centra Azio: en Mongolio, en Ĉinio - Interna Mongolio kaj regionoj proksimaj de ties limoj, Ŝinĝango, Gansuo kaj Ĉinghajo - kaj en la rusiaj respublikoj Burjatio kaj Kalmukio. La plej konata membro de la lingvaro, la mongola lingvo, estas la unua lingvo de plej multaj loĝantoj de Mongolio kaj la mongolaj loĝantoj de la ĉina provinco Interna Mongolio - sume ĝi parolatas fare de proksimume 5,2 milionoj da homoj.
La mongola lingvaro kelkfoje estas grupigata kun la tjurka lingvaro, tungus-manĉura lingvaro kaj foje ankaŭ la korea lingvo kaj japana lingvaro kiel parto de la pli larĝa altaja lingvaro, kvankam la vereco de la altaja lingvaro ne plu ofte esta kredata de nuntempaj lingvistoj.
Klasifiko
Historia mongola:
Nuntempa mongola lingvaro :
Frato-mongola
Juha Janhunen klasifikis la ĥitanan kiel frato-lingvo de la mongola lingvaro kiu signifas ke la ĥitana rilatis al la mongola lingvaro kiel parto de fratogrupo. Eblas ke la tujuhuna ankaŭ estis frato-lingvo de la mongola lingvaro.
Malpliigo de damaĝo
La malpliigo aŭ redukto de damaĝo estas strategio de interveno pri drogomanio aŭ drogodependado kaj aliaj kondutoj, kiuj implicas san-riskon (kiel prostituado, riskaj seksaj praktikoj, ktp.). Komprenante ke ekzistas homoj, kiuj evoluigas ĉi tiujn kondutojn kaj kiuj ne ĉesos fari ilin, ili intencas redukti la riskojn asociitajn al ili, riskoj kiel la transdono de venereaj malsanoj aŭ la transdono de infektaj malsanoj per konumado de drogoj uzataj, la risko je superdozo, ktp.
(16898) 1998 DJ10
(16898) 1998 DJ10 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakala, en la havaja insulo Maui (Usono).
2529 Rockwell Kent
2529 Rockwell Kent estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Malpliigo de damaĝo
Dua celo, kiu devenas de ĉi tiu strategio, estas la kontakto inter la uzanto kaj la normigita san-reto, ĉar ĝenerale homoj, kiuj havas aliron al malpligrandigaj programoj vivas siajn vivojn en marĝenaj medioj (sen aliro al la normigitaj rimedoj).
Ĉi tiu speco de strategio komencis disvolviĝi en norda Eŭropo en la 1980-aj jaroj pro la malsukceso de drog-liberaj programoj kaj precipe rilate al la uzo de heroino.
2529 Rockwell Kent
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan verkiston, pentriston kaj ilustriston Rockwell Kent (1882 — 1971).
58579 Ehrenberg
58579 Ehrenberg estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 24-an de septembro 1997 de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (Ondřejov, Prago-oriento, Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstra sopranino Eleonora Gayerová von Ehrenberg (1832–1912), unua reprezantantino en la rolo de Mařenka en la opero de Smetana " La Vendita Fianĉino ". Ŝi vivis en la Vila Leonora en Ondřejov kaj ankaŭ estis kerna por la kreo de la Observatorio de Ondřejov.
Akademia Palaco
La Akademia Palaco aŭ Palaco de la Akademioj (Paleis der Academiën, Palais des Académies) estas novklasika palaco en Bruselo, situanta ĉe la placo Place des Palais / Paleizenplein apud la Reĝa Palaco de Bruselo kaj la Brusela Parko. Nuntempe ĝi estas hejmo de kvin Belgiaj akademioj kiel la Reĝaj Akademioj por Scienco kaj Artoj de Belgio.
La senornameca novklasika Palaco kaj ties instalaĵoj estis konstruigitaj inter 1823 kaj 1828 por la princo Vilhelmo de Orange kiel rekono de sia brila agado sur la batalkampo de Waterloo, el financo garantiita de la tiama lando. Temis pri kunverko de du arkitektoj, nome Charles Vander Straeten (1771–1834) kaj Tilman-François Suys (1783–1861), je totala kosto de 1,215,000 guldenoj.
La princa familio de Vilhelmo de Orange kaj lia edzino, nome la princino Anna Pavlovna (1795–1865), fratino de la rusaj caroj Aleksandro la 1-a kaj Nikolao la 1-a okupis la palacon apenaŭ du jarojn antaŭ la Belga Revolucio de Septembro 1830 devigis ilin foriri al Nederlando.
El 1830 al 1839 la palaco estis kontrolita de la ĵusnaskita Belgia ŝtato, kaj oni faris detalan inventaron. La publiko rajtis viziti la palacon, kaj ties interno estis tiam konsiderata la plej luksa en Belgio. Interkonsento de la 5a de Novembro 1842 cedis la konstruaĵon al la ŝtato Belgio, dum la enhavo estis atribuitaj kiel persona havaĵo de Vilhelmo kaj sendita al lia Palaco Soestdijk en Nederlando.
Noe Ĵordanja
Noe ĴORDANJA (naskiĝis la 15-an de januaro 1868 en Lantchkhouti, Kartvelio, mortis la 11-an de januaro 1953 en Vanves, Francio) estis kartvela politikisto kaj ĉefministro.
Li estis membro de la centra komitato de la Rusia Socialdemokrata Partio, menŝevisto, ĉefa batalanto de la sendependiĝo de Kartvelio kaj gvidanto de la Kartvelia Demokrata Respubliko (de 1918 ĝis 1921).
Internacia Flughaveno Wattay
La Internacia Flughaveno Wattay (IATA: VTE, OCAI: VLVT) estas unu el la malmultaj internaciaj flughavenoj de Laoso. Ĝi funkcias en la ĉefurbo Vjentiano kaj situas je 3 km de ĝia urbocentro.
La flughaveno konsistas el malgranda terminalo, uzata por enlandaj flugoj, kaj unu pli granda kaj ĵuse renovigita, por internaciaj flugoj. La flughaveno estas uzata kaj estrata de la militistaj fortoj de Laoso. Lao Airlines kaj Lao Air sidejas en ĝi.
(19674) 1999 RN160
(19674) 1999 RN160 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Audi
La firmao Audi AG estas germana entrepreno, kiu produktas aŭtojn kaj apartenas al la aŭtomobila konzerno Volkswagen AG. Sidejo de la entrepreno estas la urbo Ingolstadt en Bavario.
Cicerono
Marko Tulio Cicerono (Mārcus Tullius Cicerō; naskiĝis la 3-an de januaro -106 en Arpino, Italio, mortis la 7-an de decembro -43 en Formia) estis oratoro kaj ŝtatisto de Romio, ĝenerale konsiderata la plej granda latina proza stilisto.
Audi
La aŭtoj de la marko produktiĝas en la urboj Ingolstadt kaj Neckarsulm en Germanio, kaj krome en Győr (Hungario), Bratislavo (Slovakio), Ĉangĉuno (Ĉinio), Bruselo (Belgio) kaj Aŭrangabado (Barato).
Firmaa historio
La firmaa fondinto August Horch (naskiĝis la 12-an de oktobro 1868 en Winningen; mortis la 3-an de februaro 1951 en Münchberg) post siaj lernejaj jaroj lernis la metion de forĝado inter la jaroj 1888 kaj 1890 en la aŭtomobilkonstrua firmao de Karl Benz en Mannheim. Poste sekvis inĝeniera eduko en la Teknika Altlernejo de Mittweida en Saksio. En 1899 August Horch kun la komercisto Salli (Salomon) Herz fondis la firmaon A. Horch & Cie. en Kolonjo-Ehrenfeld. Unue li en garaĝa riparejo fiksis difektiĝintajn aŭtomobilojn de la firmao Benz. Jan en 1901 tamen ekvendiĝis la unua aŭtomobilo sendepende evoluigita de August Horch. La ekspansio de la firmao en la riparejo tamen estis tre limigita.
Cicerono
Li estis gvidanto en la lasta duon-jarcento de la Romia Respubliko. Dum lia oratorado kaj prozo estis alte taksataj, lia poezio ne ĝuis similan pozitivan reputacion.
Audi
Firmaa historio
Per financa subteno de Moritz Bauer el Plauen la firmao en 1902 translokiĝis el Kolonjo al la saksia urbo mit Reichenbach im Vogtland. Tie tamen la lokaj entreprenistoj kontraŭis la novan fabrikejon. Tial la firmao kun novaj investaj subtenantoj plu translokiĝis al la urbo Zwickau. La 10-an de majo 1904 registriĝis ekfunkcio de la entrepreno "August Horch & Cie. Motorwagenwerke AG".
Horch-Aŭtomobiloj en la sekvaj jaroj karakteriziĝis per alta kvalito, lukso kaj teknika progreseco. En la jaro 1906, kiam en Zwickau okazis granda industria ekspozicio, la urba advokato Rudolf Stöss gajnis aŭtovetkonkurson kompareblan al nuntempa aŭtosporta mondĉampioneco.
Insuleto Raso
Raso estas insuleto de 8 km² en la insularo Barlavento de la arkipelago Kaboverdo. Raso estas flanke de la pli malgranda Branco okcidente kaj de São Nicolau oriente. Raso estas neloĝata kaj estas nun la ununura hejmo de la Raza kampalaŭdo. La Bruna naivulo kaj la Ruĝbeka tropikbirdo vizitas la insulon por reproduktiĝi. Ĝi estas krome unu el nuraj du insuloj kie estis observata la Kaboverda skinko, specio kiu estas nun konsiderata formortinta. La Kaboverda giganta geko, Tarentola gigas, kaj skinko Mabuya stangeri ankoraŭ loĝas en la insulo.
Cicerono
Cicerono estis konsulo en -63, la unua viro elektita konsulo kiu havis neniujn konsulajn prapatrojn de pli ol 30 jaroj (tion oni nomis: li estis "nova homo"). Li estas aparte fama pro siaj oratoraĵoj kontraŭ Katilino. Sume estis kvar: du al la senato, kaj du al la popolo. Oni poste ekzilis lin, kaj dum ĉi tiu tempo, li verkis siajn oratoraĵojn, antaŭ ol reveni al Romo. Finfine, oni ekzekutis lin, kaj liajn manojn kaj kapon oni pendigis en la rostroj en la roma forumo.
Audi
Firmaa historio
Pro kvereloj kun la financa estraro de la firmao, tamen August Horch en 1909 devis forlasi la akcian kompanion. Li la 16-an de julio 1909 en Zwickau tutproksime de la antaŭa firmao fondis novan aŭtomobilprodukan firmaon de la nomo "August Horch Automobilwerke GmbH". Kiel antaŭvideble, ekestis jura konflikto pri la rajto uzi la nomon "Horch". En tiu jura konflikto malvenkis August Horch, kiu konsekvence donis al sia nova firmao alian nomon - Audi: Dum "horch!" estas la germana formo de la imperativo "aŭdu!", "audi!" estas la koncerna imperativo en la latina lingvo.
Cicerono
Leteroj
Vidu ankaŭ: Katilinaj Oratoraĵoj
Audi
Firmaa historio
Pro premo de la saksia ŝtata banko fine en 1932 la firmaoj Horch kaj Audi plus la pliaj firmaoj DKW kaj Wanderer unuiĝis al nova konzerno Auto Union.
Fine de la Dua Mondmilito la Audi- kaj Horch-fabrikejoj estis forte detruitaj pro bomboj. En la socialisma ŝtato GDR la firmaoj iĝis ŝtata produktejoj kaj rekomencis fabriki veturilojn. Ekde 1954 aparte la modelo Sachsenring P 240 el la Horch-fabrikejoj, kiu 10 jarojn post la fino de la mondmilito estis luksa aŭto sur alta teknika kaj dezajna nivelo. Jam en februaro 1957 tamen estis nova jura konflikto: La en Okcidenta Germanio post la mondmilito refondita firmao Auto Union sukcese procesis kontraŭ la uzo de la nomoj "Audi" kaj "Horch" fare de la socialismaj aŭtoproduktistoj en Zwickau.
Laŭ decido de la ŝtata socialisma partio SED la du urbaj aŭtoproduktejoj (do la eksaj firmaoj Horch kaj Audi) unuiĝis al ŝtata produktejo "Sachsenring". La ŝtataj politikistoj de GDR dum la sekvaj jaroj tamen ne havis intereson pri grandkvanta produktado de luksaj aŭtoj, sed favorigis la fabrikadon de la malgranda modelo Trabant, kiu pro tre ŝpara uzo de materialoj estis pli facile produktebla en grandaj kvantoj.
En 1969 fuziis la firmaoj Auto Union en Ingolstadt kaj NSU en Neckarsulm. La nova entrepreno komence havis la nomon "Audi NSU Auto Union AG", nur ekde 1985 simple nomiĝas "Audi AG". De tiam ĉiuj produktaĵoj kaj entreprenoj de la firmao havas la saman nomon, "Audi". De 1991 ĝis 2000 la firmao sukcese vendis kabrioleton nomatan Audi Cabriolet.
Ekde 1993 ekzistas plia produktejo en Hungario: En la hungara urbo Győr ne nur konstruiĝas la rapida kaj eleganta modelo Audi TT, sed ankaŭ la motoroj de ĉiuj Audi-aŭtomobiloj.
Ekde la jaro 2000 la firmao Audi kune kun Seat kaj Lamborghini je la nomo "Audi-grupo" konsistigas la firmaogrupon pri "sportaj aŭtoj" ene de la konzerno Volkswagen AG, kune kun la "Volkswagen-grupo", en kiuj grupiĝas produktejoj de la markoj Volkswagen, Škoda, Bentley kaj Bugatti.
Aŭtosporto
Audi estas inter la plej sukcesaj aŭtomobilaj markoj en aŭtosporto. Jam en la 1930-aj jaroj la sportaj veturiloj de la firmao Auto Union sukcese partoprenis en konkursoj. Ekde 1981 la firmao kiel unua aŭtoproduktisto sukcese en aŭtosportaj konkursoj uzas veturilojn moviĝantajn per ĉiuj kvar radoj. Krome la modelo "Audi quattro" uzis plifortigitan motoron same teknike novan. Post la malpermeso de ĉiurade movitaj aŭtoj en multaj konkursoj en 1998 tamen la Audi-aŭtosportistoj devis trovi novajn modelojn de aparte rapidaj aŭtoj. Daŭre la marko tamen sukcesas en konkursoj, ektemple ekde 1999 estas plej sukcesa en la 24-horaj-konkursoj de Le Mans.
Insuleto Raso
La insulo estas proksimume 123 milionjaraĝa kaj estis formata el pli malnova oceana elstaraĵo.
Federacia vojo 40
La federacia vojo 40 - germane Bundesstraße 40 - B 40) historie kondukis de Saarbrücken tra Kaiserslautern, Mainz kaj Frankfurto ĉe Majno al Fulda. Ĝi meze de la 20-a jarcento vojis 285 kilometrojn tra la federaciaj landoj Sarlando, Rejnlando-Palatinato kaj Hesio.
Intertempe, la vojo estis anstataŭigita preskaŭ sur sia tuta iama itinero per la pli vastaj germanaj federaciaj aŭtovojoj A6, A63 kaj A66. Laŭ la stato de, nur tri mallongaj sekcioj daŭre estas nomumitaj kiel federacia vojo:
13745 Mikecosta
13745 Mikecosta estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la projekto Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la kanadan amatoran astronomon Mike Costa, kiu sekvas sian ampleksajn observantajn interesojn per Newton-teleskopo de 0,25 m. Costa estis entuziasma subtenanto de la agadoj de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado en la Centro de Londono.
Insuleto Raso
La insulo kun Santa Luzia kaj Ilhéu Branco estis deklarita protektita areo en 1990.
(15419) 1998 FZ62
(15419) 1998 FZ62 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Vatikano
Vatikanurbo aŭ Vatikano (Città del Vaticano; Status Civitatis Vaticanæ) estas politika unuo sur la teritorio de itala ĉefurbo Romo, kaj estas la centro de la katolika eklezio. Ĝi estas la plej malgranda internacie agnoskata ŝtato de la mondo. Aldone al la ĉeftero, al Vatikano apartenas tri temploj, palacoj kaj vilaoj sur la teritorio de Romo kaj ĉirkaŭaĵoj. Heredaĵoj estas interalie la placo Sankta Petro, la palacoj de Sankta Petro, de Sankta Karlo, kaj la Belvedero.
En Vatikano, parto de Romo, estas la preĝejo, palaco, muzeo kaj biblioteko de la papo kaj la administrejo de la Katolika Eklezio. La muzeo havas, interalie, artaĵojn de Rafaelo kaj Mikelanĝelo. Antaŭ la unuiĝo de Italio en la 19-a jarcento, la papo regis parton de Italio, nomitan la Papa ŝtato. Tiu antaŭulo de Vatikanurbo estis multe pli granda.
En la 1-a jarcento Vatikano situis ĉe la rando de Romo, la loko de rubejoj kaj la enterigejo de kristanaj martiroj – ekzemple, Sankta Petro. La granda preĝejo de Sankta Petro nun tie staras.
Laŭ Francisko Azorín Vatikano estas Nomo de unu el la sep montetoj de Romo k. de la luksa, arta restadejo de ĝiaj papoj. Li indikas etimologion el Vaticanus, propra nomo de roma monteto. Kaj li aldonas la terminon Vatikanurbo.
Geografio
La ŝtata teritorio entenas la vatikanan monteton ĉirkaŭitan de murego kaj la placon Sankta Petro. En Vatikanurbo troviĝas interalie:
Krome jenaj konstruaĵoj kaj terenoj estas eksterteritoriaj posedaĵoj de la eklezia ŝtato, kvankam ne parto, de la vatikana ŝtatteritorio:
Loĝantaro
El la 932 homoj, kiuj vivas en Vatikanurbo, 543 havas la vatikanan civitanecon (inter kiuj estas ekzakte 110 svisaj gardistoj — portempaj civitanoj, kaj ĉirkaŭ 50 laikuloj). La vatikana civitaneco estas ĉiam donata nur portempe kaj ligita al funkcio. Ĝi neniam anstataŭas naturan civitanecon. Ĝi estas donata al la altaj anoj de la kurio, la anoj de la papa Svisa Gvardio kaj al ĉiuj kardinaloj loĝantaj en Vatikanurbo aŭ en Romo, krome al tiuj, kiuj per aparta permeso de la papo daŭre loĝas en Vatikanurbo. Ĉirkaŭ 40 % de la civitanoj ne loĝas en Vatikanurbo aŭ en Romo. Temas pri la papaj senditoj kaj delegitoj, kiuj ricevas la vatikanan civitanecon por la daŭro de sia misio.
Historio
La oficiala sidejo de la papoj estis ĝis la 14-a jarcento ne la Vatikano, sed la palaco de la Laterano. Vatikano (mons vaticanus) nomiĝis unue monteto ĉe la dekstra riverbordo de la Tibero. Tie troviĝis en la antikvo la cirko de la imperiestro Nero, kie okazintus mortigoj de multaj kristanoj kaj judoj. Norde de la cirko troviĝis malgranda tombejo, sur kiuj laŭdire estis entombigita la apostolo Petro. Jam iom poste oni starigis tie monumenton kaj en la 4-a jarcento la imperiestro Konstantino la granda konstruigis en tiu loko la tombopreĝejon Sankta Petro. Tiel la Vatikano iĝis pilgrimadcelo por honori Sanktan Petron. En la fruaj jarcentoj estiĝis aliaj konstruaĵoj sur la monteto, ĉefe tiel nomataj scholae, kiuj proponis loĝejojn, kapelojn kaj tombejojn al diversnaciaj pilgrimuloj, sed estis ankaŭ fortikaĵoj. Sub la papo Leono la 4-a estis starigitaj pli grandaj fortikaĵoj ĉirkaŭ la tuta pilgrimejo (Leonurbo).
Post la falo de la romia imperioj la papoj postulis refere al la tiel nomita, en la 15-a jarcento kiel falsaĵo rekonata, donaco de Konstanteno, la mondan regadon super la teritorio ĉirkaŭ Romo, kiu tiel iĝis la kerno de la estonta Papa Ŝtato. En la jaro 751 la Pipina donaco definitive certigis tiun ŝtaton. Papoj tamen ne loĝis en Vatikano, sed daŭre en la Laterana palaco kaj la katedralo de la papo, kiel episkopo de Romo, estas ĝis nun la Laterana baziliko.
Nur fine de la 14-a jarcento, post la reveno de la papoj el Avignon en 1377 kaj la fino de la granda okcidenta skismo en 1417 la Vatikana monteto iĝis la oficiala papa sidejo kaj centro de la papa ŝtato kaj de la tuta katolika eklezio.
Post la skismo per grandaj konstruprojektoj oni celis montri la reakiritan unuon de la eklezio. Nikolao la 5-a desegnigis meze de la 15-a jarcento grandajn konstruplanojn, kiuj estis nur parte realigitaj de li kaj de liaj posteuloj. En la sekvaj jarcentoj estiĝis parte planitaj, parte simple necesaj preĝejoj, kapeloj, administraciaj konstruaĵoj, fortikaĵoj, loĝejoj kaj aliaj konstruaĵoj sur la vatikana monteto.
En 1506 komenciĝis la laboroj por la baziliko de Sankta Petro. En 1589 Siksto la 5-a mendis la konstruon de la apostola palaco, kiu ĝis nun estas la loĝejo de la papo kaj entenas la ĉefajn administraciojn. En 1626 estis inaŭgurita la baziliko de Sankta Petro, sed la konstrulaboroj daŭris ĝis la jaro 1650. Iom poste la placo de Sankta Petro ricevis sian nuntempan formon.
Politiko
La Vatikano estas teokrata ŝtato. La papo disponas absolutan potencon (ekzekutivan, leĝdonan kaj justican). La ekzekutiva potenco estas delegita al guberniestro, kiu estas ankaŭ diplomata reprezentanto. Papa komisio de kvin ĝis sep kardinaloj ricevas delegitecon por la leĝdona potenco. La institucioj de la Vatikano havas konstitucion, kies unua versio estis verkita de Pio la 11-a en la periodo de la Lateranaj Traktatoj. Nuntempe la Vatikanon regas la fundamenta leĝo de la 22-a de februaro 2001. Ĝiaj leĝoj estas konservitaj en la Acta Apostolicae Sedis.
La ŝtatformo estas elektita monarkio, tio estas ke la ŝtatestro estas elektita kaj enposteniĝas ĝis sia morto, krom abdiko.
La vatikana civitaneco ne esprimas nacian apartenecon. Ĝi estas ligita al funkcio en la Vatikano aŭ ĉe la Apostola Seĝo. Tial ĝi ĉiam aldoniĝas al nacia civitaneco. Kiam ĉesas la funkcioj, ĉesas ankaŭ la vatikana civitaneco. La civitaneco estas ankaŭ donita al la edzo aŭ edzino kaj al la familio (gepatroj, gefiloj kaj gefratoj) de oficisto de la Vatikano. Knaboj perdas la profiton de la civitaneco kiam ili estas 25-jaraĝaj, knabinoj kiam ili edziniĝas.
La ŝtato Vatikanurbo kaj la Apostola Seĝo estas proksime ligitaj, sed malsamaj internacijuraj subjektoj. La Vatikanurbo, kvankam suverena ŝtato, ne havas diplomatajn rilatojn kun iu alia ŝtato, sed lasas tion al la Apostola Seĝo, registara organo de la katolika eklezio. Tiu disponas pri seĝo de nemembro observanta ĉe la Unuiĝintaj Nacioj. Vatikanurbo estas la ununura komplete suverena ŝtato, kiu ne estas membro de UN.
La Vatikano esprimis sian deziron aliĝi al la regiono de Schengen.
Melburna Esperanto-Asocio
La Melburna Esperanto-Asocio (antaŭe Melburna Esperanto-Societo kaj Melburna Esperanto-Klubo) estas la plej malnova Esperanto-organizio en Aŭstralio. Ĝi estas loka grupo en la Esperanto Federacio de Viktorio kaj en la Aŭstralia Esperanto-Asocio.
Vatikano
Ekonomio
En 2002, la deficito de la Vatikano atingis 13,5 milionoj da eŭroj por 216 milionoj da enspezoj. La elspezoj estas ĉefe la salajroj de la 2.600 dungitoj (inter kiuj estas ĉirkaŭ 750 sacerdotoj).
Melburna Esperanto-Asocio
Aliaj Esperanto-grupoj en Melburno estas la Monash Esperanto-klubo kaj la Grupo de Melburnaj Esperanto-lernantoj.
Vatikano
Ekonomio
Krom turismaj enspezoj la eldono de poŝtmarkoj kaj de moneroj ŝatataj de kolektantoj kaj la vendado de publikaĵoj, enspezoj devenas de investoj financaj (32 milionoj da eŭroj de kromvaloro en 2002) kaj konstruaĵaj (12,9 milionoj da eŭroj).
Melburna Esperanto-Asocio
Radio
La Melbourne Ethnic Community Radio 3ZZZ havas la nuran Esperanto-radioprogramon en Aŭstralio, kaj unu el la 6 Esperanto-radioprogramoj en la Mondo. Ĝi dissendas je ĉiu lundo je la 13-a (1-a ptm).
Centre de recherches en géodynamique et astrométrie
La Centre de recherches en géodynamique et astrométrie (CERGA) = "Centro de Esploro pri Geodinamiko kaj Astrometrio", estis iama departemento de la franca Nacia Centro por Scienca Esploro (CNRS), ligita al la Observatorio de la Côte d'Azur.
Historio
Ĝi unue estis nomita Centre d'études et de recherches géodynamiques et astronomiques ("Centro de studo kaj esploro pri geodimamiko kaj astronomio") kaj dependis de la Observatorio de Parizo. En 1986 ĝi asociiĝis kun la Observatorio de Nico en nova publika establaĵo, nomita en 1988 Observatorio de la Côte d'Azur.
La centro estis malfondita en 2004 pro reorganizado de la sciencaj departementoj de la observatorio. Antaŭ sia fermo, ĝi entenis inter 20 kaj 30 scientistojn kaj saman nombron da teknikistoj en la sidejoj de Nico, de Grasse kaj de Caussols (Altebenaĵo de Calern).
Esploroj
La sciencaj esploroj faritaj tie estis:
Laŭ Minor Planet Center, la GERGA estas kreditata de la malkovro de 21 asteroidoj kaj ĝi lasis sian nomon al la asteroido 2252 CERGA, malkovrita la de la japana astronomo Kōichirō Tomita elde Caussols
Vatikano
Ekonomio
Alia financa enspezo estas la Petra pfenigo, kiu atingis 50 milionojn da eŭroj en 2002, eĉ se nur parto de tiu sumo aliĝas al la buĝeto de la Vatikano. Ĝia deveno originas en la 8-a jarcento, kiam la anglosaksoj eksendis jaran sumon al la papo. Tiu uzo poste disvastiĝis al aliaj eŭropaj landoj kaj estis rekonata oficiale de la papo Pio la 9-a la en la encikliko Sæpe venerabilis.
Kulturo
Kiel seĝo de katolikismo la Vatikano havas tre gravan kulturan influon. Ĝi ankaŭ havas mem kulturan agadon, kiel ekzemple radio stacio, kiu elsendas en pluraj lingvoj.
La dek unu muzeoj de la Vatikano posedas ne nur riĉajn artokolektojn sanktajn kaj laikajn, sed ankaŭ antikvaĵojn etruskajn kaj egiptajn kaj verkojn de pentristoj, interalie de Mikelanĝelo. Ili estis fonditaj de Klemento la 14-a en la 18-a jarcento.
Oficialaj lingvoj
La oficialaj lingvoj de Vatikanurbo estas:
Vatikano dum la dua mondmilito
Vidu Pio la 12-a kaj Holokaŭsto
1939
1940
1941
1942
1944
Vatikano post la milito
Vidu Vatikana Dua Koncilio
1.12.1977: Papo Paŭlo la 6-a akceptis en Vatikano Edward Gierek, unuan sekretarion de pola komunista partio oficiale vizitantan Italion - escepta evento, ĉar la papoj praktike ne renkontiĝadis kun kumunistaj diktatoroj
Jérôme Lejeune
Jérôme Jean Louis Marie LEJEUNE, estis franca genetikisto, krom pediatra medicinisto, kies famo ligiĝas precipe al la fakto de lia malkovro pri iu genetika anomalio kaŭzanta, aŭ kunkaŭzanta, mensan invalidecon, pli specife li malkovris la kaŭzon de la Down-sindromo.
Li naskiĝis en 1926 kaj mortis en Parizo en 1994.
Sciencula kariero
En julio 1958, aĝe de 32 jaroj, ekanalizis la kromosomojn de infanoj trafitaj per la sindromo de Down kaj malkovris ke tiuj infanoj havas kromosonon pluan, (la tieldiritan trisomion) en la Kromosomo 21. Tiel estis identigita la kaŭzo de la malsano.
Unuafojon en la historio de la genetiko estis establita ligo inter mensa malfruo kaj kromosoma anomalio. Pliposte, kun siaj kunlaborantoj, li malkovris la mekanismon de aliaj kromosomaj malsanoj kaj malfermiĝis tial la vojojn al la celulogenetiko kaj genetiko modernaj.
Hajdúbagos
Hajdúbagos [hajdUbagoŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Derecske.
Jérôme Lejeune
Sciencula kariero
Kiel ĉefo de la teamo esplora pri celulogenetiko en la Hôpital Necker Enfants-Malades de Parizo, Lejeune akiras mondan renomon. Li studas kun sia grupo pli ol 30.000 kromosomajn tabelojn kaj kurace prizorgas pri pli ol 9.000 personoj trafitaj de mensa malsano, aparte infanoj Down-signitaj.
Hajdúbagos
Situo
Hajdúbagos situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Debrecen-Létavértes. Ekde 2009 la fervojo ne trafikas.
Historio
Pli frue avaroj kaj slavoj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1214 pri la setlejo. En la 17-a jarcento la kampoj apartenis al familio Bocskay (boĉkai). Stefano Bocskay nomumis la vilaĝon hajduka komunumo. En 1919 la rumanoj okupis ankaŭ tiu ĉi vilaĝon.
Vilaĝservoj estas poŝto, domo de gemaljunuloj.
Vidindaĵoj
La nun kalvinana preĝejo (Hajdúbagos) konstruiĝis en la 15-a jarcento, plurfoje trakonstruita.
Famuloj
En Hajdúbagos naskiĝis:
Jitotol
Jitotol estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Jitotol. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07047.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15005 loĝantojn. El tiuj estis 7655 viroj kaj 7350 virinoj. La komunumo havas surfacon de 204 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1650 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6812 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4447 scipovis legi kaj skribi kaj 2361 personoj estis analfabetoj. Do 65% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 35% estis analfabetoj.
13076 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 7886 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 60.31% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Jérôme Lejeune
Sciencula kariero
En 1963 Lejeune estas la unua priskribanto, je scienca vidpunkto, de la Sindromo de krio de kato: la nomo de tiu malsano devenas el la fakto ke la krioj de infanoj multe similas al miaŭoj de kato. Tiu malsano estas ankaŭ monata "Sindromo de Lejeune".
Liptál
Liptál estas vilaĝo troviĝanta en distrikto Vsetín en Ĉeĥio, proksimume 9 km de Vsetín. En ĉi tie vivas.
Historio
La unua skribinformo pri Liptál estas el la jaro 1505.
Jérôme Lejeune
Sciencula kariero
La sekvantan jaron li nomumiĝis profesoro pri genetiko ĉe la fakultato pri medicino en Parizo, kaj en 1978 papo Johano Paŭlo la 2-a lin invitas membre partopreni en la Papa Akademio de Sciencoj kaj en la Papa Konsilio de la Pastoralo por la sanitaraj deĵorantoj. En 1994, Lejeune akceptas esti la unua prezidento de la Papa Akademio por la Vivo kreita samjare de la papo Johano Paŭlo la 2-a.
Per kromaj rekonoj honoras lin multenombraj akademioj, fremdaj universitatoj, lin elstarigas nombraj premioj por liaj studoj pri kromosomaj malsanoj, inter kiuj la premio Kennedy 1962, premio William Allan 1969 kaj premio Griffuel 1993 pro liaj studoj pri la kromosomaj anomalioj en la Tumoroj.
Rilate la evoluon de la specioj, li multe samopinias kiel novdarvinistoj, sed malsamopinias kiam la evoluismemuloj pretendas ke la laŭgrada (step by step) evoluo koncernus ankaŭ la originon de la homo. Laŭ li, evoluo marŝis ankaŭ per saltoj. Unu el tiuj saltoj povas esti la apero de la homo per rekta dia kreado utiliganta la perfektecojn atingitajn ĝis nun de la evoluo mem.
Forno de Siemens-Martin
Friedrich Siemens fabrikis origine fornon por fandi vitron. Licencon al konstrukcio de la forno aĉetis de li Émile Martin kaj plibonigis ĝin al forĝado de fera fandaĵo. Por 100 jaroj tiuj ĉi fornoj fariĝis la plej signifa teknologio de amasa fabrikado de bonkvalita ŝtalo. Sian kulminon la fornoj de Siemens-Martin ekregistris en la jaro 1965, post tiu ĉi jaro ili estis tre rapide forpuŝitaj per novaj fabrikprocedoj. La nomo devenas el la nomoj de la inventintoj de ĝia principo, Friedrich kaj Wilhelm Siemensidoj kaj Émile kaj Pierre-Émile Martinidoj (patro kaj filo).
Brisbana Esperanto-Societo
La Brisbana Esperanto-Societo estas loka grupo en la Esperanto Federacio de Kvinslando kaj en la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Brisbano estas la ĉefurbo de Kvinslando en Aŭstralio.
Jérôme Lejeune
Defendo de la Vivo
Konstatinte ke la rezultoj de siaj esploroj, efektivigitaj por trovi kuracajn sistemojn, praktike estas uzataj por kontraŭaj celoj ofendaj de sia konscienco, kiel antaŭtempa eltrovo de embrioj portantaj mensan malsanon cele de ilia elimino per la 'aborto (IMG). li tiam decidis defendi publike la malsanajn infanojn, ekde iliaj koncipo ĝis ilia natura fino kaj fariĝas honora prezidento de la asocio: "SOS futures mères" (La unu movado "pro-life" franca), oponante aborton kaj la uzon de mifepristono (abortiga pilolo) kiun li difinas “la plejefika pesto kontrauhoma”.
Forno de Siemens-Martin
Historio
En la jaro 1856 Friedrich Siemens anoncis patenton por regenera maniero de varmigado en la industria forno. Baza ideo estis varmigo de hejtaj gaso kaj aero. Tio ebligis atingon de altaj temperaturoj - 1600 kaj pli de gradoj de Celsio en laborkamero de la forno. Sed la fratoj Siemensidoj ne sukcesis fandi en tiu ĉi forno ŝtalon. Enmasonigaĵo de la forno komenciĝis fandi pli baldaŭ ol la enmetita metala fandotaĵo. Siemensidoj uzis sian inventon kun sukceso por fandi la vitron kaj ili fariĝis la plej grandaj produktantoj de vitro en Eŭropo.
Jérôme Lejeune
Morto kaj rekono de kristanaj virtoj de Lejeune
Lajeune forpasas la trian de aprilo 1994 pro kancero, lasante la edzinon Marian kaj kvin filojn. En letero sendita al la tiama kardinalo de Parizo Jean-Marie Lustiger papo Johano Paŭlo la 2-a tiel skribis pri li:
Forno de Siemens-Martin
Historio
Émile Martin kaj lia filo Pierre-Émile Martin aĉetis de Friedrich Siemens la licencon de la forna konstrukcio. Uzo de fajrorezistaj enmasonaĝaj materialoj ebligis al ili plenan eluzon de la eblecoj de la forna konstrukcio kaj forĝadon de la fera fandaĵo. La unua forno de Martin estis donita en funkcion la 8-an de aprilo 1864 en la franca urbo Sireuil. Tiu ĉi teknologio tre baldaŭ disvastiĝis kaj ĝi estis dum tempo pli ol 100 jaroj la plej signifa teknologio de la amasa fabrikado de bonkvalita ŝtalo. La kulmino estis atingita en la jaro 1965, kiam estis en la fornoj de Siemens-Martin fabrikitaj en la mondo 278 milionoj da tunoj de ŝtalo. La lasta forno de Siemens-Martin en la okcidenta Eŭropo estis en uzo ĝis la jaro 1990. La fornoj de Siemens-Martin estas sporade ankoraŭ uzataj en Rusio kaj Ĉinio.
Jérôme Lejeune
Morto kaj rekono de kristanaj virtoj de Lejeune
“En sia vesto de biologo, li pasiiĝis por la vivo. En sia kampo li estis unu el la plej elstaraj aŭtoritatoj mondnivele. Multaj institucioj lin invitadis konferenci kaj petadis lian konsilon. Li estis respektata ankaŭ de tiuj kiuj malsamopiniis rilate liajn profundajn konvinkojn. Ni deziras hodiaŭ danki al la Kreinto, “el kiu ĉiu familio, en la ĉielo kaj sur la tero, estas nomata” (Ef 3, 15), pro al aparta karismo de la forpasinto. Necesas paroli ĉi-kaze pri karismo ĉar profesoro Lejeune ĉiam scipovis uzi sian profundan konon pri la vivo kaj ĝiaj sekretoj avantaĝe de la bono por la homo kaj homaro kaj nur por tio. Li fariĝis unu el la plej ardaj defendantoj de la vivo, precipe de la vivo de la infanoj antaŭnaskiĝaj kiu, en nia nuna civilizo, estas ofte minacata tiapunkte ke eblas paroli pri minaco programita. [...] Profesoro Lejeune ŝarĝiĝis je specifa sciencula responso, preta fariĝi “signo de kontraŭdiro” sentimiĝanta antaŭ premoj de la tropermesema socio aŭ antaŭ ostracismo kiun li devi elteni. Ni hodiaŭ estas antaŭ la morto de granda kristano de la 20a jarcento, de homo por kiu la defendo de la vivo fariĝis “apostolado”. .
La "Fondaĵo Jérôme-Lejeune", kreita de lia parencaro, nun daŭrigas sian agadon avantaĝe de personoj mense malsanaj.
Forno de Siemens-Martin
Konstrukcio de la forno de Siemens-Martin
La forno de Siemens-Martin estas forno kun fermita forna kameno (fandspaco), kiu sidas sur ŝtala portkonstrukcio kaj estas enmasonita aŭ kompaktita per fajrorezista materialo. Tiu ĉi estas kutime sur bazo de magnezito (baza procedo) aŭ silicio (acida procedo). En la laŭlonga muro de la forno estas labor-aperturoj fermitaj per pordoj. Ili servas por la plenigado de la forno per fandota materialo kaj por riparlaboroj. Sur la malplej alta loko de la forna kameno, sur la malantaŭa laŭlonga flanko de la forno, estas lokita aperturo por la ellaso de la fanditaĵo. Tiu kondukas al la ellasa kanalo, kiu faŭkas en transportan basenon. La volbo de la forno estas konstruita el fajrorezistaj fornaj blokoj. Sur la dekstra kaj la maldekstra flankoj de la forno estas lokitaj bruligilaj kapoj. En la bruligilan kapon faŭkas vertikalaj kanaloj servantaj por la alkonduko de la antaŭvarmigitaj bruliga aero kaj gaso. En la suba parto, sub la nivelo de laborplataĵo, estas lokitaj antaŭvarmigaj kameroj - rekuperatoroj kaj kamentuba kanalo por la forkonduko de bruligaĵoj en la kamentubon. Ĉar la volumeno de la aero necesa al la bruligado estas fakte pli alta ol tiu de la gaso, la kameroj por la varmigado de la aero havas pli grandan volumenon. La kameroj estas masonitaj per fajrorezistaj blokoj, kiuj formas kanaletojn. La kameraj paroj laboras alterne. Dum certa tempo la bruligaĵoj kun alta temperaturo (ĝis 1200 °C) fluas tra la maldekstra kamerparo kaj transdonos grandan parton de la varmo al la krada enmasonaĵo. Post certa tempo, kiam la dekstra kamera paro estas jam malvarmigita, la direkto estas ŝanĝita kaj la varmaj bruligaĵoj fluas tra la malvarmaj kameroj ktp. La fornoj de Siemens-Martin povas esti ankaŭ turnataj, tio estas la forna kameno povas turniĝi ĉirkaŭ laŭlonga akso.
Jérôme Lejeune
Morto kaj rekono de kristanaj virtoj de Lejeune
La 22an de aŭgusto 1997, okaze de la Monda Junulara Tago de 1997, papo Johano Paŭlo la 2-a iris viziti la tombon de Lajeune en Chalo-Saint-Mars.
Forno de Siemens-Martin
Konstrukcio de la forno de Siemens-Martin
Kiel bruligaĵo servas koaksigeja gaso, generatora gaso aŭ ankaŭ forna oleo. Por la forna oleo la antaŭvarmigaj kameroj ne estas necesaj kaj estas antaŭvarmigata sole la aero. Por la plialtigo de la efikeco de la bruligado, plialtigo de la temperaturo de la flamo kaj plirapidigo de la fandado la aero en la bruligilo estas pliriĉigata per oksigeno. La temperaturo en la forna spaco atingas ĝis 1850 °C. La fornoj de Siemens-Martin estas konstruataj por fandotaĵo de unu ĝis kelke da centoj da tunoj.
Jérôme Lejeune
Morto kaj rekono de kristanaj virtoj de Lejeune
La 25an de februaro 2007 la ĉefepiskopo de Parizo Andrè Vingt-Trois ŝarĝis patron Jean Charles Naud, prioron de abatejo de Saint Wandrille, ekagadi kiel “prostulatoro" pri sanktiga proceso de la kaŭzo por beatigo de Lejeune: la anonco estis farita dum la 13a Ĝenerala Asembleo de la Papa Akademio por la Vivo. Kaj tiel Jerome Lejeune tute jure povas esti dirita "Servisto de Dio".
Forno de Siemens-Martin
Siemens-Martina procedo
Laŭ speco de uzita enmasonigaĵo kaj la kemiaj ecoj de skorio, t.e. ties bazeco (rilato inter bazaj kaj acidaj oksidoj) ni distingas procedojn acidan (kun superresto de silicio en la skorio) kaj bazan. En la praktiko estas disvastigita la procedo baza, kiu ebligas forsiliciigadon kaj forfosforigadon de la fandataĵo. La acida procedo trovis sole marginalan disvastigon en la industrio.