cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blovorkestro
La “Musique de la Garde Nationale”
La 14-an de julio 1790 estis la unua memortago de la falo de la Bastilo. La ceremonion ornamis la unua “Te Deum” de François-Joseph Gossec por trivoĉa virĥoro kaj granda harmoniorkestro (“musique militaire” de 12 muzikistoj, nome kun flutoj, klarnetoj, hobojoj, trumpetoj, kornoj, fagotoj, serpentoj kaj frapinstrumentoj). Dank' al ĉi tiu la “Commune de la Ville de Paris” decidis la fondadon de profesia muzikensemblo en la sino de la Garde Nationale. Unua dirigento fariĝis Gossec. La postsekvajn naŭ monatojn naskiĝis la moderna harmoniorkestro. La jaron 1790 oni do povas nomi naskiĝjaro de la harmoniorkestro. Antaŭ la falo de la Bastilo publikaj koncertoj estis maloftaj. Post la Franca Revolucio tio rapide ŝanĝiĝis. Ĉar la muzikistogildoj estis malfonditaj, multaj muzikistoj estis devigataj serĉi laborpostenojn. Ili fondis kune kun bonstataj burĝoj muzikasociojn, por mem aranĝi koncertojn. Alia stimulo venis de la armemuziko, kiu proksimume 1800 enmodiĝis. La armemuzikaj ensembloj pligrandiĝis kaj enprenis ‘turkajn’ frapinstrumentojn, novaĵo kiu multan kontribuis al la populareco de liberaera muzikado. La muzikasocioj kaj armeorkestroj ludis tiom da koncertoj, ke oni konstruis halojn en aŭ proksime de la parkoj, kie ili prezentis. Tiuj fakte estis la unuaj koncerthaloj laŭ nuntempa kompreno. Same kiel en la opero tie ankaŭ okazis baloj. Paralele kun la ekesto de koncerthaloj ankaŭ evoluis la instrumentaj ensembloj. El malgrandaj grupoj fariĝis la simfoniorkestro, kiun ni nuntempe konas.
La asocio prezentis podiokoncertojn aŭ marŝis laŭ la takto de la muziko. Kiam blovorkestro marŝas, en la unua vico marŝas la tamburistoj post la tambur-majoro. Tiu ĉi decidas la marŝtempon kaj la vojon. La dirigento decidas plejofte la repertuaron, sed 'surstrate' li ofte cedas tion al la tamburmajoro.
La harmoniorkestro evoluis el la armeorkestroj, kiuj havis kaj havas la taskon muzike akompani ceremoniojn. Pro la malpli multkosta instrumentaro - kompare kun la pli multkostaj arĉinstrumentoj - estis finance realigebla fondi en multaj vilaĝoj kaj urboj harmoniorkestrojn por amatormuzikistoj. Profesiaj (armeaj) orkestroj estis modelaj rilate la repertuaron kaj (nuntempe) la eldonado de sondiskoj.
Pli frue en Aŭstrujo
Jam en 1771 la ĵus dungita Jan Nepomuk Vent ricevis de sia dunginto Princo Joseph Adam de Schwarzenberk la komision starigi harmoniorkestron, kaj tio sukcesis per du hoboistoj (Jiří Triebensee kaj Ludvík Partl), du anglaj kornoj (Jan Nepomuk Vent kaj Ignác Teimer), du kornoj (Fikar kaj Bradac) kaj du fagotoj (Vodecka kaj Kautzner). En 1781/1782 - kaj per tio eĉ antaŭ la Franca Revolucio - oni fondis ĉe la imperiestra kortego en Vieno harmoniensemblon.
Ankaŭ en Rusujo kaj Prusujo
En ambaŭ monarĥioj ekzistis jam antaŭ la Franca Revolucio ĉe la armeoj tiel nomata hobojistokorpusoj, kiu fortigita per signalkornoj kaj trumpetoj ankaŭ estas rigardebla kiel antaŭanto de la blovorkestroj. Ili ludis komponaĵojn, kiuj estis enigitaj en la du volumoj de la Armemarŝo-Kolekto kaj komponitaj meze de la 18-a jarcento. Alia antaŭulo estas la tiel nomataj Stadtpfeifer (urbofajfistoj), gildoj kun trumpetoj, kornoj, trombonoj kaj timbaloj, kiuj aktivis en la grandaj urboj. Por ĉi tiuj verkis komponistoj kiel Johann Christoph Pezel, Johann Gottfried Reiche kaj Johann Ernst Altenburg.
Oktopieduloj
Oktopieduloj (Octopoda) estas ordo de okbrakaj kapopieduloj, plejparte nomataj polpoj (kvankam la veraj polpoj estas nur tiuj de la genro Octopus).
Priskribo
Ĉiu brako de tiuj moluskoj estas nomata tentaklo kaj havas ordinare du vicojn de suĉiloj (ĉe kelkaj genroj nur unu vicon), per kiuj ili povas gustumi, sensi, grimpi kaj kapti predojn. Polpo estas relative inteligenta kaj ludema.
La tuta korpo de oktopieduloj estas ordinare mola, krom beko komparebla al tiu de papago. Estas tamen familioj kiuj enhavas internan konketon (subordo Cirrina) kaj aliaj kiuj enhavas malinternan konksimilan organon (Argonautidae, nur se inaj - fakte la konko estas ovujo).
Oktopieduloj de la subordo Incirrina kapablas ŝprucigi inkosimilan substancon (konsistanta el melanino) por malatentigi predantojn.
Familioj
La ordo enhavas du subordojn, Cirrina kaj Incirrina. La unua grupo, male al la dua, havas internan konketon, du naĝilojn sur la kapo kaj fadenetojn ("ĉirojn") apud suĉiloj; nur la dua tamen havas ujon por inko.
La familioj de Oktopieduloj estas:
Kőröshegy
Kőröshegy [koroshedj] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio en departemento Somogy, en Distrikto Siófok proksime al Balatono.
Historio
Kőröshegy estis logata jam en la praepoko. Poste ankaŭ la romianoj okupis la teritorion kaj ĝi formis parton de la provinco Panonio.
Antaŭ la hungaroj logis ci tie diversaj popoloj el inter kiuj plej signifaj estis la avaroj.
Dokumentoj mencias la unuan fojon en 1082 la vilagon. En la mezepoko tio estis signifa loko kun rajto aranĝi merkatojn. Poste ĝi igis kamparurbeto kaj la landjugisto, István Báthori konstruigis la ankaŭ nuntempe faman gotikan katolikan preĝejon kun la franciskana klostro. Inter la posedantoj de la vilago estis ankaŭ la benedikta
En la turka epoko la turkoj okupis kaj igis gin provinca centro, kie oni trejnis ec dervisojn. Post la reokupo gi igis posedajo de la fama familio Széchenyi. Ili rekonstruigis la pregejon kaj la vilago reprenis sian florepokon. Signas tion ankaŭ la fakto, ke en 1617 krom la reformacia lernejo ankaŭ la katolika religio ekhavis sian propran lernejon. Ankaŭ la abatejo de Tihany havis posedaĵojn en Kőröshegy kaj dum longa periodo ankaŭ la vitistoj devenis de ĉi tie. Dum la jarcentoj Kőröshegy iĝis fama vinprodukta loko. Danke al sia centra situo komencis ekflori ankaŭ la industrio kaj la komercado.
12576 Oresme
12576 Oresme estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Kőröshegy
Historio
En la dua parto de la 19-a jarcento ekaperis la burĝa socitavolo, diversaj mastroj komencis agadi en la vilago kaj evoluigis la komerco. Ekfunkciis akvomuelejoj, kalkfornoj, buĉejoj, alkoholfarejoj, barelistoj, ĉarfaristoj, ktp. Formiĝis civilaj societoj, asocioj, kluboj. Ĉi-tempe loĝis ĉi tie la fama heroo de la revolucio de 1848, Gaál György reformacia pastro.
12576 Oresme
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca matematikisto kaj teologiisto Nikolao de Oresme (ĉ. 1322–1382), Episkopo de Lisieux. Li elpensis reprezenton de kvantoj variantaj en la tempo per du-dimensia grafikaĵo, uzante analogio kun latitudo - longitudo. Li desegnis grafikaĵon rapido - tempo por korpo moviĝanta kun konstanta akcelo, anticipante pli malfruajn malkovrojn en analitika geometrio kaj kinematiko.
Kőröshegy
Historio
En la 20-a jarcento daŭris la kultura kaj administracia evoluo de la vilaĝo. Inter la du mondmilitoj konstruiĝis la ankaŭ nuntempe funkciantaj lernejoj. Evoluis ankaŭ la kultura vivo pere de memklerigaj rondoj, biblioteko, aktora trupo, koruso, asocio de fajrobrigado kaj pafistoj, reformaciaj kaj katolikaj junularaj rondoj. Rilate la sanitaran servon, la vilaĝo havis plurajn kuracistojn kaj dentokuraciston. La fama ĉasisto kaj verkisto, Széchényi Zsigmond renovigis la kastelon konstruitan en la 1700-aj jaroj kaj translokiĝis en la vilaĝon, ĉi tie pafis li la cervon, kiu por li estis la 100-a kaj ricevis oran medalon pro tio, kaj de ĉi tie li ekiris al la famaj afrikaj ĉasadoj, post kiuj li revenis ciam en la vilaĝon. En pluraj siaj libroj li volonte rememoras tiujn 10 jarojn, kiujn li pasigis en Kőröshegy.
Post la dua mondmilito pro la agrokooperativoj iom post iom malaperis la kamparanaro kaj oni kultivis la kamparon kiel agro-laboristoj. Bonŝance la vitkultivado kaj vinproduktado estis en propra posedaĵo, kiun la filoj transprenadis de la patroj, kaj pro tio ili ankaŭ nuntempe bone funkcias. Dum la socialismo Kőröshegy por iom da tempo kapablis konservi siajn agrikulturajn kaj administraciajn avantaĝojn, sed finfine ĝi perdis ilin en la 1970-aj jaroj. Pli kaj pli fortiĝis Balatonföldvár, kiu apartenis sub la administracion de Kőröshegy, kaj per ĝia rapida evoluo ĝi transprenis la gvidan rolon. Kőröshegy nur en 1990 povis reiĝi memstara vilaĝo kun propra konsilio. Ekde tiam gi dinamike progresas. En la vilago reaperis la kultura kaj agrikultura vivo, konstruiĝis kulturdomo, biblioteko, sporthalo, kaj la vilaĝo iĝas ĉiam pli bela.
Vidindaĵoj de Kőröshegy
Romkatolika preĝejo:
Ŝtatjuĝisto, István Báthory konstruigis ĝin en la dua duono de la XV-a jarcento. Kiel memstara paroko, ĝi funkcias ekde 1759. Laŭ propraj planoj de la orgenisto Endre Kovács en 1970 oni renovigis la pasintjarcentfinan orgenon, kio ebligis organizi la landfamajn somerajn koncertojn "Musica Antigua Hungarica" kaj "Cantus Pannonicus".
Kalvinana preĝejo
Ĝi konstruiĝis komence de la XVII-a jarcento. En 1619 ĝi jam havis pastron kaj rektoron. La plimulto de la vilaĝa loĝantaro estis kalvinano. La turkoj forlasinte la teritorion, detruis kaj bruligis la vilaĝon kaj la preĝejon. La nuntempan preĝejon oni komencis konstrui printempe en 1813 kaj finis ĝin en aŭgusto de 1818. Ĝia renovigo okazis en 1987.
Kastelo Széchenyi ĝin konstruigis György Széchenyi, la ĉefkapitano de la limfortikaĵoj de Egervár kaj Pölöske ĉirkaŭ la jaro 1680. Tiam la konstruaĵo estis nur teretaĝa. La nuntempa, unuetaĝa, malfrubaroka kastelo konstruiĝis ĉirkaŭ la jaro 1780, uzante verŝajne aŭ la bazon aŭ la lokon de la antaŭa konstruaĵo. Laŭ la elstara ĉasisto, Zsigmond Széchenyi: "... Ĝi konstruiĝis laŭ la laŭplaĉe simplaj linioj de la stilo "directoire", kiu portas la nomon de la franca direktorio.
Viadukto Ĝi estis finkonstruita en 2007.
Diomedes Díaz
Diomedes DÍAZ Maestre (San Juan del Cesar, Departemento La Guajira, 26-a de majo 1957 - Valledupar, Departemento Cezaro, 22-a de decembro 2013), konata simple kiel El cacique de la junta (la kaciko de la Junto), estis kolombia kantisto kaj kantverkisto.
Diaz mortis en Valledupar, Departamento Cerazo en la aĝo de 56 jaroj pro koratako.
Faluseca amanito
Falus(eca)a amanito, (Amanita phalloides) estas mortige venena basidiomiceta fungo, unu el multaj en la genus Amanita. Ĝenerale distribuita trans Eŭropo, sed nun aperas en aliaj partoj de la mondo, A. Phalloides formas ektomikorizan asocion kun diversaj foliarbo j. En kelkaj kazoj, la amanito faluseca estis enkondukita al novaj regionoj kun la kultivo de ne-indiĝena specio de kverko, kaŝtano kaj pino. La grandaj fruktaj korpaj (ĉapelfungoj) aperas en somero kaj aŭtuno; ofte troviĝas blankverdeca ĉapelo kun blanka stipo kaj lameloj. Ĉapelkoloro varias, do ne estas tre fidinda identigilo.
Ĉapelo
Diametro de 5 ĝis 15 cm, ĉe juna fungo estas konveksa, duonsfera, poste sonorilforma kaj fine etenda. Ĝia haŭto estas glata kaj la koloro estas blank-verda, oliveca, griz-verda aŭ brun-verda, ĉe la rando kutime pli hela, foje flaveta. La koloro de fungoj starantaj sub sunradioj aŭ pli aĝaj estas pala. La haŭto, se malseka, estas glueca, kaj estas facile deŝirebla, kiu onidire estas indiko de manĝebleco ., kvankam ĝi estas mortige venena fungo.
Stipo
Alta ĝis 15 cm, larĝa ĝis 2 cm. Ĝi estas cilindroforma, ĉe la bazo troviĝas bulbo ĉirkaŭita de alta, disa ingo. La stipo estas blanka kun flav-verda tono. Ĝi havas klaran, pendantan, blankan aŭ flavan ringon. Super la ringo la stipo estas glata, sub ĝi troviĝas delikata skvamecaĵo, foje zigzaga.
Lameloj
Densaj, blankaj, ĉe maljunaj fungoj iom flav-verdaj. Ĉe junaj fungoj ili estas nevideblaj, ĉar kovras ilin blanka ŝirmotavolo.
Sporoj
Blankaj, glataj, elipsoidaj aŭ preskaŭ globaj. Ili grandas je 8 × 11 μm.
Distribuo
La amanito faluseca estas indiĝena al Eŭropo, kie ĝi estas ofta. Ĝi troviĝas plej norde en sudaj marbordaj regionoj de Skandinavio, plejokcidente ĝis Irlando, plej oriente ĝis Pollando kaj okcidenta Rusio kaj plejsude en Mediteranea regiono kaj en Maroko kaj Alĝerio en norda Afriko. Ĝi ankaŭ aperas en arbaroj en norda Irano.
Ĝi estas ektomik oriza simbiozo kun pluraj arbospecioj. En Eŭropo, ĉi tiuj inkluzivas foliarbojn kaj, malpli ofte, pinofitoj. Ĝi aperas plej ofte sub kverkoj, sed ankaŭ sub fagoj, kaŝtanoj, ĉevalo-kaŝtanoj, betuloj,karpenoj, pinoj kaj piceoj. Aliloke, en landoj kie ĝi estis enkondukita, ĝi estas ĉefe asociata al tiuj ekzotaj arboj kun kiu ĝi asocius en ties natura gamo. Estas, tamen, indiko de A. phalloides asocianta kun cugoj kaj kun eŭkaliptoj en Tanzanio kaj Alĝerio kaj Leptospermum kaj Kunzea en Nov-Zelando, sugestanta ke la specio povas havi invadkapablon. Ĝi povas havi ankaŭ estinta homfarite enkondukita al la insulo de Kipro, kie ĝi estis dokumentita frukti ene de avelkorilaj fruktarbaroj.
779
En la jaro 779 post Kristo okazis, interalie:
Faluseca amanito
Veneneco
Por la homoj ĝi estas mortige venena. Ĝia ĉefa veneno estas amanitino, kiu damaĝas hepaton kaj renojn. La plej serioza komplikaĵo post manĝo de faluseca amanito estas hepatito, kiu ĉe 40-80% de manĝintoj kaŭzas morton. Foje la sola ŝanco por travivi estas transplanto de la hepato.
Por multaj etaj bestoj, ekz. helikoj kaj insektoj, ĝi estas nedanĝera. Faluseca amanito estas danĝera pro sia delikata gusto kaj povas esti konfuzata kun aliaj, similaj fungoj. Ĝi kaŭzas plejparton de profungaj mort-veneniĝoj en la tuta mondo. Jam 30 gramoj da ĝi povas esti mortiga dozo (granda faluseca amanito pezas ĉ. 60 gramojn).
Similaj specioj
Nespertaj fungokolektantoj povas konfuzi falusecan amaniton kun rusuloj, citrona amanito, oranĝfungo kaj aliaj manĝeblaj fungoj.
Kastelo Laufen
La Kastelo Laufen estas kastelo en la komunumo Laufen-Uhwiesen en la distrikto Andelfingen en la nordo de la Kantono Zuriko, Svislando.
Situo
La kastelo situas sur roko rekte super la fama Rejn-Akvofalo je la koordinatoj 47° 40' 36" N kaj 8° 36' 54" E. De ĝi oni havas mirindan vidon al la rivero Rejno kaj la akvofalo. De la Kastelo piedvojo kondukas al la podieto, de kie la vizitanto povas rigardi la Rejn-Akvofalon de tute proksime. Rekte sub la kastelo troviĝas haltejo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, kie haltas la linio S33 de la Zurika Trafik-Unio de Vinterturo al Ŝafhaŭzo.
Historio
La unua dokumenta mencio de la Kastelo Laufen datiĝas de la jaro 858 post Kristo. Ĝi estis la hejmsidejo de la Libersinjoroj de Laufen. La voktadon de la najbaraj komunumoj havis la kastelestro aŭ ties vokto, la bienposedo apartenis al la episkopo de Konstanco. En la jaro 1544 la urbo Zuriko aĉetis la kastelon kaj faris grandajn konstruajn modifojn inter la jaroj 1544 ĝis 1547. Post la helveta revolucio kaj la franca okupado la feŭdismo abrupte ĉesis. La kastelo estis luita kaj privatiĝis en la jaro 1845. Ek de la jaro 1941 la kastelo estas propraĵo de la Kantono Zuriko. Hodiaŭ en la kastelo troviĝas restoracio kaj junulargastejo.
Son (Ardennes)
Son estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Rethel (prononco [], ) kaj al la kantono .
Nausnitz
Nausnitz estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale-Holzland de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Vâlcelele (Bobâlna)
Vâlcelele (Bobâlna) [vılĉelele] (hungare Bujdos) estas vilaĝo en Rumanio okcident-sudokcidente de Dej. Administre ĝi apartenas al Bobâlna (Cluj).
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 517 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 145.
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1507. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Kolozs).
Sarah Winchester
Sarah Winchester (sera ŭinĉester) (naskiĝis 1839 kiel Sarah Lockwood Pardee, mortis en San-Joseo (Kalifornio) la 5-an de septembro 1922) estis posedanto kaj konstruiganto de la Mistera Domo de Winchester.
La trista Sarah pensis, ke ŝia familio estas malbenita, kaj petis helpon de spiritistoj. Mediumo sciigis al Sarah, ke la Winchester-familion malbenis la spiritoj de ĉiuj homoj, kiujn la vinĉestro-pafilo mortigis. Ke ŝi devas veturi okcidenten kaj konstrui tie domon por si kaj por la spiritoj. La mediumo sciigis ankaŭ, ke la konstruado neniam haltu; alie ŝi tuj mortus.
En 1884 Sarah translokiĝis al Kalifornio kaj aĉetis sesĉambran biendonon ankoraŭ konstruatan. Ŝi komencis elspezi sian heredaĵon (20 milionoj da dolaroj) por rekonstruo de la domo. La laboro daŭris en 24 horoj de la tago, 7 tagojn de la semajno kaj 365 tagojn de la jaro dum la sekvaj 38 jaroj. La konstruadon haltigis ŝia morto en 1922, kiam la laboristoj tuj finis la laboron, lasante iujn najlojn nur duone martelitajn.
Ŝi dormis ĉiutage en alia ĉambro kaj ŝin fascinis la nombro 13.
La domo estas nun kuriozaĵo publike vizitebla. Ĝia adreso estas "525 S. Winchester Boulevard" en San-Joseo; la strato estis nomita laŭ Sarah Winchester.
Matten ĉe Interlaken
Matten ĉe Interlaken estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Interlaken kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Interlaken-Oberhasli en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 3781 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Matten ĉe Interlaken situas en Berna Oberlando sude de Interlaken, kun kiu ĝi komplete kunkreskis kaj formas aglomeraĵon. En Matten situas apud la aerodromo la Misteroparko Interlaken, kiun fondis la svisa verkisto Erich von Däniken. En okcidento de la komunumo situas la morena monteto Chlin Ruuge, sur kies deklivo situas hotelo, al kiu kondukas funikularo. Al la komunumo apartenas ankaŭ arbara eksklavo Aenderberg sude de Lütschine ĉe la norda deklivo de Schynige Platte.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,90 km², de kiuj 56,4% estas kovritaj de arbaro, 21,1% servas por agrikulturo kaj 20,9% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La eksklavo Aenderberg limas en nordo kaj oriento al Bönigen, en sudo al Gsteigwiler, kaj en okcidento al Wilderswil.
Trafiko
En Matten kuniĝas la kantona ĉefvojo nr-o 221 kun la kantonaj ĉefvojoj n-ro 6 kaj 11. Tra la komunumo krome pasas la svisa aŭtovojo A8, kies alveturejo Interlaken-Oriento situas rekte oriente de la komunumlimo. La armeo aerodromo Interlaken kun la IATA-Kodo ZTJ, nur ankoraŭ kun esceptaj permesoj povas estis alflugata. Ĝi nuntempe ĉefe estas loko de multnumbraj grandaj eventoj, koncertoj kaj festivaloj. La komunumo estas bone konektita per la busreto de la transportentrepreno Thun-Interlaken al la publika transportreto. La stacidomo Interlaken-Ost cetere situas nur kelkaj minutoj piede node de la komunuma centro.
Historio
La unua dokumenta mencio de Matten ĉe Interlaken datiĝas el la jaro 1133 kiel inter lacus Madon en proktekta letero de imperiestro Lotaro la 3-a. Dum mezepoko Matten formis komunumon kun Wilderswil kaj Aarmühle. Post kvereloj pri la uzado de la komunaj paŝtejoj Wilderswil disiĝis en 1633 de Matten. En 1810 Aarmühle, kiu poste alinomiĝis al Interlaken disiĝis de Matten. La unua alpaŝtitsta Festivalo de Unspunnen en 1805 en Matten markis la komenciĝon de la turismo en la regiono. Sekvis la konstruado de la grandaj hoteloj. Dum la 2-a Mondmilito sur la teritorio de Matten estis konstruita armea aerodromo, sur kies teritorio hodiaŭ situas la Mistero Parko de Erich von Däniken kaj okazadas multaj gravaj kulturaj eventoj.
Jasmin Gerat
Vivo
La patrino de Jasmin Gerat estas germanino, la patro turko. Ekde la jaro 1985 ŝi frekventis elementan lernejon en Berlino kaj en 1994 finis la lernejajn jarojn per reallerneja ekzameno. Samjare ŝi - en aĝo de 15 jaroj - gajnis la modelulan konkurson de la adoleskula magazino Bravo Girl. En 1995 ŝi atingis 2-an pozicion en la internacia modelula konkurso The Look of the Year. Tiujare ŝi komencis volontulan staĝon en la televida stacio tm3 kaj prezentis la televidan magazinon Heart Attack ("koratako"). Ekde la jaro 1996 ŝi aldone transprenis la televidajn magazinojn Bravo TV kaj Chartbreaker. Pli ol jaron ŝi paralele pluprezentis ĉiujn tri televidajn magazinojn. En aĝo de 18 jaroj ŝi finis la prezentadon de televidaj magazinoj kaj faris mondvojaĝon. Sekve, en 1998 ŝi kun kun Christian Ulmen germanlingve prezentis la televidan magazinonMTV Alarm de la primuzika televida stacio MTV - jen ŝia ĝis nun lasta tasko de televida prezentisto.
Ekde la jaro 1997 ŝi laboras kiel aktoro de kinejaj kaj televidaj filmoj, kaj de teatraĵoj. La unuan ĉefrolon ŝi havis en la filmo Caipiranha de la reĝisoro Felix Dünnemann. Ekde tiam ŝi aktoris en pluraj sukcesaj kinejaj kaj televidaj filmoj. En la germanlingva eldono de la magazino Playboy de julio 1998 ŝi malmulte vestata estas prezentata en fotoserio kaj en la titolpaĝa foto.
Dum 1999 ŝi aktoris en la drama teatrejo de Düsseldorf kaj dum 2001 en tiu de Hanovro.
Post la teatraj roloj sekvis pluraj epizodaj ĉefroloj en vasta gamo da televidaj serioj. Inter la jaroj 2000 kaj 2005 ŝi havis konstantan rolon en la televida serio Küstenwache ("morborda gardistaro") de la kanalo ZDF. En 2003 sekvis plia ĉefrolo en la kineja filmo Mädchen, Mädchen 2 – Loft oder Liebe ("knabinoj, knabinoj 2 - urbocentra apartemento aŭ amo") de la reĝisoro Peter Gersina. En la sama jaro ŝi en la televida serio Nachtschicht ("nokta skipo") aktoris la rolon de juna virino, kiu post nasko donas sian idon al adopto, dum ŝia edzo estas en malliberejo. Ŝi mem kaj pluraj germanaj filmkritikistoj konsideras tiun rolon ŝlosila, ĉar poste ŝi ricevis ankaŭ "plenkreskajn", seriozajn rolojn, ne nur tiujn de relative senproblema, iom ekzotika juna belulino. Inter la unuaj ekzemploj de tiaj pli seriozaj rolo estas ŝia partopreno en la filmo Die Mandantin de la reĝisoro Marcus O. Rosenmüller en 2004.
Inter la jaroj 2005 kaj 2007 ŝi havis konstantan rolonn kiel policistino Jale Beck en la televida krimfilma serio SOKO Köln ("speciala polica komisiono Kolonjo"). La rolo evoluiĝis aparte por ŝi, kaj ŝi mem kundifinis ĝin: Ne nur iuj karakteraj ecoj estas komunaj, sed ankaŭ la fakto ke la rolo de Jale Beck samkiel la personaĵo de Jasmin Gerat estas devene duonturka kaj duongermana.
Dum la lastaj jaroj, ŝi interalie en 2006 ĉefrole videblis en la televida filmo Mord auf Bestellung de la reĝisorino Isabel Kleefeld, en 2009 en la kineja filmo "Zweiohrküken" - kun la aktoro Til Schweiger kaj ties filino, la knabineto Emma Schweiger, kaj en 2011 en la kineja filmo " Kokowääh" same kun patro kaj filino Schweiger.
Jasmin Gerat estas patrino de filineto naskita en 2007.
MDI
MDI povas rilati al:
Schwarzsee
La germana vorto Schwarzsee (= nigra lago) staras por:
en Germanujo
en Austrio
en Italujo
Vidu ankaŭ
Wetterstein
La Wetterstein estas montoĉeno en centra parto de la Alpoj, nomata la Nordaj Kalkŝtonaj Alpoj (germane Nördliche Kalkalpen). Ĝi situas inter Garmisch-Partenkirchen, Mittenwald, Seefeld en Tirolo kaj Ehrwald; parte en Bavario, Germanio kaj parte en Tirolo, Aŭstrio. En la Wetterstein estas la plej alta montopinto en Germanio, la Zugspitze.
Pečeňany
Pečeňany, hungare Bánpecsenyéd [bAnpeĉenjEd] estas nalgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Pečeňany situas laŭ traira flankovojo. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 5 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1323 en formoj "Bessenew, Bezenew" (=peĉenegoj). Laŭ la loknomo supozeble la unuaj loĝantoj estis peĉenegoj. En 1784 loĝis tie 365 vilaĝanoj (49 familioj) en 38 domoj, en 1828 308 vilaĝanoj en 34 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis , poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bánpecsenyéd 543 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Pečeňany 471 homoj, (457 slovakoj).
Bajram Kosumi
Bajram Kosum (naskiĝis la 20-an de marto 1960 en Косовска Каменица, Kosovska Kamenica, tiama Jugoslavio (nuna Kosovo) estas kosova politikisto. Li estis ĉefministro de Kosovo de la 23-a de marto 2005 ĝis la 10-a de marto 2006, kiam la lando kun grandparte albana enloĝantaro ankoraŭ formale ne estis memstara ŝtato - tia ĝi fariĝis nur ekde februaro 2008 - sed aŭtonoma regiono de Serbio sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj. Lia posteulo kiel ĉefministro de Kosovo fariĝis Agim Çeku.
Taha Muhammad Ali
Taha MUHAMMAD Ali ( araba : طه محمد علي ; ĝusta transskribo de lia nomo: Ta Muhammad Ali; 1931 - la 2-an de oktobro 2011 ) estis palestina poeto, civitano de Israelo, loĝanta en Nazareto.
Bajram Kosumi
Bajram Kosum estas vicprezidanto en la Alianco por la Estonto de Kosovo. Li estas veterana figuro en la politika vivo de Kosovo. Jam kiel studento li aktivis por la sendependiĝo de Kosovo kaj en marto 1981 estis kondamnita je 15 jaroj en karcero. Li pasigis preskaŭ 10 jarojn en mallibero ĝis li estis liberigita en 1991. De 1991 ĝis 1993 li laboris kiel ĵurnalisto, kaj tiam fariĝis prezidanto de la Parlamenta Partio de Kosovo. Li estas trankvila, singarda politikisto, kiu partoprenis en la interparoloj de Rambouillet dum la Kosova Milito. Dum tiu milito, li estis subtenanto de la Armeo por Liberigo de Kosovo, sed mem ne batalis aŭ portis uniformon. De decembro 2004 ĝis li fariĝis la ĉefministro de Kosovo, li estis ministro pri medio en la registaro de la aŭtonoma regiono sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj.
Taha Muhammad Ali
Vivo
Ali naskiĝis kaj kreskis en la vilaĝo Sfurije en Galileo, kaj en la aĝo de dek sep jaroj, dum la arab-israela milito de 1948, fuĝis kun sia familio al Libano. Post la milito ili ne rajtis reveni al la vilaĝo kaj la familio revenis kaj ekloĝis en Nazareto, kie Ali loĝis ĝis sia morto. En la 1950-aj jaroj, li malfermis memoraĵbutikon por kristanaj pilgrimuloj ĉe la urbocentro, kaj komencis studi poezion vespere. Li kutimis verki sian poezion en tempoj inter negocoj, kiam la butiko ne havis aĉetantojn.
Ali estis aŭtodidakto kaj nur studis dum kvar jaroj en lernejo, do tial li ankaŭ klarigas kial lia verkado atendis estis eldonita tiam kiam li atingis la aĝon de 41. En la tirkestoj de lia butiko liaj rakontoj kaj poemoj atendis jarojn, ĝis li kunvenigis kuraĝon publiki ilin."Kaj tiele mi bezonis sesdek tutajn jarojn ĝis mi komprenis, ke akvo estas la plej bona en la trinkaĵoj, kaj ke pano estas la plej bongusta en la manĝaĵoj, kaj ke neniu arto havas veran valoron krom se ĝi infuzus iom da feliĉo en la homan koron."Ali estis membro de la komunisma partio de Israelo kaj deĵoris en la centra komitato de la partio, rezignante pri ĝi en 1990 post disputo pri la ideologia vojo de la partio, kiu daŭre alkroĉiĝis al Leninismo.
Ali skribis pri sia infanaĝo kun sopiro, kaj pri tio, kion li spertis kiel "nakba" (forpelo) de sia lando kun sia familio kaj detruo de la paca vilaĝa vivo. Tra la jaroj li publikigis kvin poeziajn librojn kaj novelaron en la araba. Liaj skribaĵoj estis tradukitaj en naŭ lingvojn inkluzive de la ĉina, la rusa, la hispana, la franca kaj la itala, kaj estis publikigitaj en dekoj da ĵurnaloj ĉirkaŭ la mondo.
Juna Pollando
Juna Pollando (Młoda Polska) estis pola varianto de modernismo en literaturo, muziko kaj arto el la jaroj 1890-1918. La nomo de ĉi tiu movado estas analoga al ekz. Juna Germanujo. Juna Pollando estis rezulto de forta estetika kontraŭo al pli fruaj ideoj de pozitivismo, kiun sekvis sufoko de la Januara Ribelo. La movado antaŭenigis dekadencon, novromantikismon, simbolismon, impresionismon kaj secesion.
Latinidlingva Eŭropo
La termino Latinidlingva Eŭropo (aŭ Eŭropo latinida) estas neekzakta termino uzata por la regionoj de Eŭropo en kiuj regas la latinidaj lingvoj. Ne ekzistas difino komune akceptata kvankam tradicie oni inkluzivas en ĝi ĉiujn ŝtatojn de okcidanta Eŭropo kies oficiala lingvo venas de la latina, kiel Portugalio, Hispanio, Andoro, Francio, Italio, kaj regionoj en aliaj ŝtatoj kiel Valonio en Belgio kaj la franclingva, itallingva kaj romanĉaj areoj de Svislando, samkiel la mikroŝtatoj de Eŭropo asociitaj al la antaŭaj landoj. Al ĉi tiu aro ankaŭ apartenas Rumanio kaj Moldavio sed situantaj en Orienta Eŭropo. Ĉi tiu termino estas uzata de kelkaj aŭtoroj kiel Rogelio Pérez-Perdomo kaj Lawrence Friedman. Plejparto el ĉi landoj apartenas al la Latinida Unuiĝo.
30-a de majo
La 30-a de majo estas la 150-a tago de la jaro (la 151-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 215 tagoj restas.
Je la 30-a de majo okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 30-a de majo estas (laŭ gregoria kalendaro):
Illy Karácsonyi
Illy Karácsonyi [ili karAĉonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Karácsonyi Illy estis hungara operkantisto, operetkantisto. Ŝia persona nomvarianto estis Ili, kiu estas karesnomo de Ilona.
Illy Karácsonyi naskiĝis la  en Siófok, pri la morto informoj mankas.
Biografio
Illy Karácsonyi lernis en Budapeŝto, ekde 1914 en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi. Ŝi debutis en Budapeŝto, sed poste ŝi lernis kantoteknikon en la sama urbo de Margit Wein, poste en Vieno kaj Milano. Ŝi komencis sian kantistan karieron en Nacia Teatro (Szeged), sed ekde 1919 ŝi apartenis al pluraj muzikaj teatroj en Budapeŝto (Gaja Teatro, Teatro Városi, ktp). Inter 1925 kaj 1933 kaj 1928-1933 ŝi apartenis al Teatro Hungara de Kluĵo, intertempe ŝi estis gastokantisto en Vieno, Karlsbad, Ostende, Hago kaj Bukaresto. En 1936 ŝi havis kontrakton en Vieno.
Duonmola signo (cirila alfabeto)
Duonmola signo (Ҍ ҍ; kursive: Ҍ ҍ) estas la kvardeka litero de la kildin-samea cirila alfabeto. La litero ne signifas iun apartan sonon: ĝi fine de vorto aŭ antaŭ konsonanto “duone” (kompare kun la mola signo ь) palataligas antaŭan literon д, т aŭ н. Ekzemple, маннҍ (ovo), маннь  (bofilino). La trigrafo “льй” signifas.
Oni ne miksu Ҍ kun simile aspektanta litero Ѣ, kiu ja signifas vokalon.
Ҍ estas derivita de la cirila litero Ь.
(7024) 1992 PA4
(7024) 1992 PA4 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en la kantono San-Diego (Kalifornio, Usono).
Sondersdorf
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento kaj kantono Altkirch. Fine de en la komunumo vivis.
Tiroido
Tiroido (nomo, kiu devenas de la greka vorto por "ŝildo", pro ĝia formo) estas unu el la grandaj glandoj de la endokrina sistemo de la korpo.
Ĝi havas 2 lobojn en la kolo (antaŭ la trakeo) kaj sekrecias la hormonojn, ĉefe T4 kaj T3, kiuj reguligas la takton de la metabolo kaj malprofitigas la funkciadon de aliaj organoj. Jodo estas esenca elemento de la hormonoj T3 kaj T4. La tiroido ankaŭ sekrecias la hormonon kalcitonino, kiu havas ĉefan rolon en la reguligo de kalcio en la korpo.
Hipertiroidismo (tiroido superaktiva) kaj hipotiroidismo (tiroido nesufiĉe aktiva) estas tre oftaj malsanoj de tiu glando.
778
En la jaro 778 post Kristo okazis, interalie:
Birma Kampanjo
La Birma Kampanjo estis serio de bataloj luktita en la Brita Birmo, en la fronto de Sudorienta Azio, Pacifika Fronto de la Dua Mondmilito, ĉefe inter fortoj de la Brita Imperio kaj Ĉinio, kun subteno de Usono, unuflanke, kontraŭ la invadantaj fortoj de la Japana Imperio, Tajlando, kaj la Hindia Nacia Armeo. Britaj fortoj estis ĉirkaŭ 1 000 000 kaj venis ĉefe el Brita Hindio, kun aliaj koloniaj trupoj, kaj pli malgrandaj nombroj de teraj kaj aeraj fortoj el aliaj kolonioj. La Birma Sendependiga Armeo (konata al Aliancanoj kiel "Birma Perfida Armeo") estis trejnita de la japanoj kaj faris la dekomencajn atakojn kontraŭ fortoj de la Brita Imperio.
La kampanjo havis nombron de elstaraj trajtoj. Pro la geografiaj trajtoj de la regiono la vetero, malsanoj kaj tereno havis gravan efikon al operacol. Manko de transporta infrastrukturo metis emfazon al milita inĝenierado kaj aertransporto por mobilaj kaj liverantaj trupoj, kaj evakuo de vunditaj. La kampanjo estis kompleksa ankaŭ politike, ĉar britoj, usonanoj kaj ĉinoj havis diferencajn strategiajn prioritatojn.
Ĝi estis ankaŭ la nura terkampanjo fare de la Okcidentaj Aliancanoj en la Pacifika Milito.
La klimato de la regiono estas dominata de la sezonaj pluvoj de musono, kiu permesis efikan kampanjadon dum nur duono de la jaro. Tio, kun aliaj faktoroj kiel malsatego kaj disordo en Brita Hindio kaj la prioritato donita de la Aliancanoj al la venko super Nazia Germanio, plilongigis la kampanjon kaj dividis ĝin en kvar fazoj: la japana invado, kiu kondukis al la forpelo de britaj, hindaj kaj ĉinaj fortoj en 1942; malsukcesaj klopodoj fare de la Aliancanoj por munti ofensivojn en Birmon, el fino de 1942 al komenco de 1944; la japana invado de Hindio de 1944, kiu finfine malsukcesis post la bataloj de Imfal kaj Kohima; kaj finfine la sukcesa ofensivo de Aliancanoj kiu reokupis Birmon el fino de 1944 al la mezo de 1945.
Ĉiuflanke perdis po pli ol 200 000 homojn.
Comprehensive English-Esperanto Dictionary
Comprehensive English-Esperanto Dictionary (CEED; Ampleksa Angla-Esperanta Vortaro) de Peter Benson. El Cerrito, 1995. 607 p. 22 cm estas la plej ampleksa kaj ĝisdata vortaro angla-Esperanta, kun ĉirkaŭ 28 000 kapvortoj (bind.). ISBN 0-939785-02-1.
Priskribo
Laŭ la enkondukaj vortoj ("About This Dictionary"), la precipa referenc-verko de CEED estas Plena Ilustrita Vortaro (PIV) de 1970 kaj ties Suplemento (PIVS) de 1987, sen ke "CEED blinde sekvas tiujn fontojn" pro iliaj konataj misoj. Radikojn uzatajn en CEED, sed ne difinitaj en PIV aŭ PIVS, CEED markas per asterikso kaj difinas en "Glossary of Neologisms" (glosaro de neologismoj) sur p. 595-607. Radikojn uzatajn en PIVS, sed ne en PIV, CEED ankaŭ markas. La enkonduko krome enhavas kelkajn leksikografiajn principojn de CEED, ekzemple pri uzo de majuskloj ktp. Laŭ la "agnoskoj" R. Kent Jones kaj Ralph L. Harry reviziis la malneton.
CEED baziĝas precipe sur la usona varianto de la angla. Tial ekzemple oni trovas ĉe "center" la tradukojn, dum ĉe "centre" aperas resendo al "center"; ĉe "harbo(u)r" estas notitaj ambaŭ formoj ktp. Ĝi tamen registras kelkajn vortojn tipajn por la aŭstralia varianto de la angla, kiujn ĝi precipe ĉerpis el la Aŭstralia Esperanto-Vortaro de Ralph L. Harry kaj V. Gueltling kaj markas tiujn vortojn per "Aus".
Kritiko
Kvankam estas ĝenerale agnoskite, ke CEED estas unu el la plej popularaj kaj utilaj Esperantaj vortaroj por anglalingvanoj, ĝi tamen pluraspekte estas kritikata - parte prave, parte neprave aŭ nur laŭ iuj personaj gustoj (ekzemple ke ĝi ne enhavas Esperanto-gramatikon, kiu estas nek rolo nek funkcio de vortaro). Inter la pli gravaj kritikoj estas:
Kastelo Schenkendorf
Kastelo Schenkendorf ({{prononco|ŜENkndorf}} {{lang-de|Schloss Schenkendorf}}) estas reprezenta vilao en la distrikto Schenkendorf apartenanta al la urbo Mittenwalde (Mark), ĉirkaŭ 15 kilometrojn sude de la urbaj limoj de Berlino.
La kastelo, bazita sur novklasikismo, konsistas el ensemblo de aliaj dek du konstruaĵoj. Ĝi estis konstruita en 1896 nome de la esperantista eldonisto kaj entreprenisto Rudolf Mosse kaj situas en natura parko de ĉirkaŭ 16 hektaroj. Ĉi tio estas naturprotektata kaj estas hejmo interalie al bluaj, flavaj kaj blankaj printempaj anemonoj. La duetaĝa ĉefa domo kun groptegmento ekestis laŭ modelo de italeca kampara domo. La ekstera tegaĵo konsistas el klinkeroj kaj gipso.
Urbino
estas komunumo en Italio. Ĝi apartenas al la regiono Markio kaj al la provinco Pesaro kaj Urbino. Fine de en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Historio
Historie, Urbino estas konata kiel centro de la iama duklando de Urbino.
Eksteraj ligiloj
Aldonu bonan bildon, se vi povas!
Tiziano Terzani
Tiziano TERZANI (naskiĝis la 14-an de septembro 1938 en Florenco, mortis la 28-an de julio 2004 en Orsogna) estis itala raportisto, ĵurnalisto, verkisto kaj plurjara korespondanto de Der Spiegel en Azio.
Vivo
Tiziano Terzani finis leĝon en Pizo kaj Leeds, studis ĉinologion en nov-jorka Universitato Kolumbio. Li publikigis en Corriere della Sera, L'Expresso kaj La Republica. En Vjetnamio rigardis falon de Sajgono, kion priskribis en ''Pelle di leopardo. Diario vietnamita di un corrispondente di guerra 1972–1973 (1973) kaj Giai Phong! La liberazione di Saigon'' (1976). En 1980 estis unu el la unuaj okcidentaj ĵurnalistoj en Pekino. Post kvar jaroj estis arestita, reedukata kaj forpelita de Ĉinio. Tiun ĉi periodon li prezentis en La porta proibita (1984). En la 90-aj jaroj estis atestanto de la falo de Sovetunio, kion raportis en Buonanotte, signor Lenin (1992). La plej ofte estas tradukataj liaj leteroj kontraŭ la milito Lettere contro la guerra (2002) verkitaj baze de vojaĝoj tra Afganio, Pakistano kaj Barato post la 11-a de septembro 2001. Oni konsideras ilin reago pri kontraŭislamaj konceptoj de Oriana Fallaci. Unu letero estas direktita al ŝi. "Nenio okazas hazarde" estas libro pri la lasta vojaĝo de malsana je kancero aŭtoro. Migrante tra Ameriko, Barato kaj Ĉinio li serĉas rimedojn de kuracado kaj spirita harmonio. La fine è il mio inizio de 2006 (t.e. "Fino estas mia komenco") estas libro verkita en formo de konversacio kun lia filo Folco. Surbaze de tiu libro ekestis en 2010 filmo kun svisa aktoro Bruno Ganz ĉefrole. Terzani kaj Ryszard Kapuściński posedis la saman vizion de ĵurnalismo.
Stacio Showa (Antarkto)
Stacio Showa (昭和基地 ; esperantigite: Stacio Ŝoŭa), ankaŭ literumita kiel Stacio Syowa, estas japana konstanta stacio por scienca esplorado ĉe Insulo Orienta Ongul en Lando de Maud, Antarkto. Konstruita je 1957, Stacio Showa estas nomita laŭ la nomo de la erao de la japana kalendaro en kiu ĝi estiĝis, la Ŝova-epoko.
Superrigardo
Stacio Showa servas kiel esplora posteno por astronomio, meteologio, biologio kaj teraj sciencoj. Ĝi konsistas de plu ol 60 apartaj konstruaĵoj, grandaj kaj malgrandaj, inkluzive de 3-etaĝa administra konstruaĵo, vivejo, generatoro, kloakaĵa traktejo, ekologia-scienca konstruaĵo, observatorio, datum-servilo, satelita konstruaĵo, jonosfera stacio, forbruligilo, ter-scienca konstruaĵo kaj radiosonde stacio. Estas ankaŭ karburaĵaj tankoj, akva tenado, sunpaneloj, helikoptera flughaveno kaj radia dissendilo.
1957 Ekspedicio
La stacio estis fondita de la inaŭgura japana Antarkta Esplora Ekspedicio en 1957. Ĉi tiu ekspedicio estis elaertransportita post ŝtormo en februaro 1958. En januaro 1959, la tria teamo reveninte al la stacio trovis ke, de la 15 sledhundoj kiu estis lasitaj de la antaŭa teamo, du, Taro kaj Ĝiro, postvivis.
Víziváros
Víziváros estas urboparto aŭ loĝkvartalo en Budapeŝto. Ĝi situas inter Danubo-bordo kaj diversaj montoj, montetoj de urboparto Buda, tial Víziváros signifas: akva urbo.
Historio
Jam la romianoj havis tie gravan vojon laŭ la Danubo, krome ankaŭ malgrandan loĝkvartalon. La sarmatoj detruis ĝin en la 3-a jarcento. Ankaŭ la hungaroj konstruis tie domojn, spite tion, ke foje inundoj minacis ilin. Laŭ la Danubo grava haveno funkciis. Dum dominado de turkoj la kirkoj funkciis kiel moskeoj, krome la turkoj konstruis banejon funkciantan ankaŭ nun. En 1686 la kristana armeo reokupis Buda-n, dume en Víziváros preskaŭ ĉiuj domoj ruiniĝis. Alvenis precipe germanoj, kiuj rekonstruis la loĝdomojn kaj la preĝejojn. En la 19-a jarcento serio da palacoj konstruiĝis laŭ la Danubo.
Alianco por la Estonto de Kosovo
La Alianco por la Estonto de Kosovo - albane Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) - estas nacia centrisma politika partio en la juna ŝtato Kosovo kun grandparte albana enloĝantaro, memstara nur ekde februaro 2008 kaj antaŭe aŭtonoma regiono de Serbio sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj. La partio fondiĝis en aprilo 2001 kaj laŭ la stato de 2009 estas la tria plej forta politika partio en la nove plurpartia Kosovo. Nuna gvidanto de la partio estas Ramush Haradinaj kaj laŭ la stato de aŭtuno 2009 la partio havas tri vicprezidantojn: Ahmet Isufi, Naim Maloku kaj Bajram Kosumi.
Oppertshausen
Oppertshausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Hunsrück de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Oska lingvo
La antikva oska lingvo apartenis al la italika branĉo de la hindeŭropa lingvaro kaj kune kun la proksime parenca umbra lingvo kaj kun iuj pliaj lingvoj, interalie la sud-picena, konsistigas la oskan-umbran subgrupon. La lingvo estis parolata de la oskoj, antikva popolo en la sudo la itala duoninsulo. Antaŭ la konkeriĝo de la oskoj per la etruskoj ĉirkaŭ la jaro 500 a.K. la oska lingvo kaj alfabeto estis disvastiĝinta en preskaŭ la tuta suda Italio. Inter la italikaj lingvoj aliaj ol Latino ĝi estis tiu, kiu plej rezistis al la superrego de la lingvo de Romo: ĝi estis plu uzata en Pompejo dum la epoko de ties detruado per eksplodo de la vulkano Vezuvio, do dum la jaro 79 post Kristo.
Ekzemplo de oska teksto
ekkum[svaí píd herieset trííbarak[avúm tereí púd liímítú[m] pernúm [púís herekleís fíísnú mefi[ú íst, ehtrad feíhúss pú[s herekleís fíísnam amfr et, pert víam pússtíst paí íp íst, pústin slagím senateís suveís tangi núd tríbarakavúm lí kítud. íním íúk tríba rakkiuf pam núvlanús tríbarakattuset íúk trí barakkiuf íním úíttiuf abellanúm estud. avt púst feíhúís pús físnam am fret, eíseí tereí nep abel lanús nep núvlanús pídum tríbarakattíns. avt the savrúm púd eseí tereí íst, pún patensíns, múíníkad ta[n ginúd patensíns, íním píd e[íseí thesavreí púkkapíd ee[stit a]íttíúm alttram alttr[ús h]erríns. avt anter slagím a]bellanam íním núvlanam s]úllad víú uruvú íst. edú e]ísaí víaí mefiaí teremen n]iú staíet.
Influo de oska lingvo
Ĉar la oska estis tre simila al la latina, la du lingvoj influis unu sur la alia. Ĉar la plejparto de loĝantoj de Italio parolis la oskan en la komenco de Romia divastigo, multaj oskparolantoj iris al novaj romiaj kolonioj kaj influis la latinidajn lingvojn. Ekzemple, lupus, bos, popina, consul estis oskaj vortoj kiuj eniris la latinan mem. La simplifiigo de l' diftongoj ae>e kaj oe>e en la populara latina okazis, eble, pro influo de l' oska.
Multaj oskismoj fariĝis vulgaraĵoj, ekzemple, la ĝerundio en nn anstataŭ nd: amanno/amando, la konfuzo inter la temaj vokaloj de subjunktivo kaj indikativo: amemus anstataŭ amamus.
MDL
La vorto havas plurajn signifojn:
Okli
Bazaj informoj
Okli, ukraine Оклі, hungare Akli estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv, en municipo de Nevetlenfolu.
Historio
La unua mencio devenis el 1323 en formo Akly. En 1910 loĝis en Akli 459 da hungaroj. Ĝis 1920 Akli apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Halmi, poste al Ĉeĥoslovakio, dume la rumanoj okupis la vilaĝon en 1919. Akli rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Okli apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Okli 366 da homoj, (350 hungaroj). Vilaĝservoj estas hungara lernejo, kulturdomo, uzino pri fromaĝo. Nomo Akli troviĝas en titolo de romano "Akli Miklós" de Kálmán Mikszáth.
János Józsa
JÓZSA János (pr. jo:ĵa ja:nos) estis rumania hungara studaĵverkisto, tradukisto naskita en Kajántó la 11-an de oktobro 1901 kaj mortinta en Kluĵo la 17-an de februaro 1973. Li estis la patro de lingvistino Mária Szilágyi Józsa
Biografio
János Józsa diplomiĝis en la Universitato de Kluĵo pri rumana lingvo kaj literaturo-mondhistorio en 1927. Poste li instruis en Aiud, Odorheiu Secuiesc, Alba Iulia, Klujo, inter 1945-59 li prelegis en la Universitato Bolyai. Kune kun Victor Marian li tradukis la manuskripton Plentitudo vacui de Ferenc Pápai Páriz. Li tradukis verkojn interalie de rumanaj verkistoj Vasile Alecsandri, Nicolae Bălcescu, Jean Bart, Al. I. Brătescu-Voineşti, Ion Luca Caragiale, Miron Costin, Ion Creangă, Barbu Ştefănescu Delavrancea, Victor Eftimiu, Emil Gîrleanu, Ion Neculce, Alexandru Odobescu, Cezar Petrescu, Liviu Rebreanu, Alexandru Vlahuţă; el hungara lingvo al rumana lingvo li tradukis la verkojn de Géza Gárdonyi, Domokos Gyallay, Mór Jókai, Kálmán Mikszáth, József Nyírő, Sándor Petőfi.
Teorio de la justa milito
La teorio de la justa milito (en Latino: jus bellum iustum) estas doktrino, referencata ankaŭ kiel tradicio, de milita etiko studita de teologoj, etikistoj, politikestroj, kaj militestroj. Ke la celo de la doktrino estas certigi militon estas morale justigebla tra serio de kriterioj, ĉiuj el kiuj devas esti plenumita por ke milito estu konsiderata justa. La kriterioj estas disigitaj en du grupoj: nome la "rajto iri al milito" (jus ad bellum) kaj la "rajto konduti en milito" (jus in bello). La unua rilatas al la moralo iri al milito, kaj la dua al la morala konduto ene de la milito. Ĵuse estis plendoj por la inkludo de tria kategorio de la teorio de la justa milito —jus post bellum— kiu temas pri la moralo de post-militaj setlado kaj rekonstruo.
La teorio de la justa milito postulas ke milito, kvankam terura, ne ĉiam estas la plej malbona eblo. Gravaj respondecoj, nedezireblaj rezultoj, aŭ evito de teruraĵoj povus justigi militon.
Kontraŭantoj de la teorio de la justa milito plendas ke estis politikaj filozofoj kiuj argumentis ke milito ne produktas realan profiton al ajna partoprenanta partio. En granda nombroj de kazoj, filozofoj asertas ke individuoj ne bezonas esti de kulpa konscienco se necesas lukti. Kelkaj nobligas la virtojn de la soldato deklarante malamon por la milito mem. Kelkaj, kiel Rousseau, argumentas por insurekcio kontraŭ subprema regado.
Lăpușnicel
Lăpușnicel [ləpuŝniĉel] (hungare: Kislaposnok) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Băile Herculane. En 1910 ĝi havis 977 loĝantojn [rumanoj); en 1992 752 (rumanoj). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Pârvova kaj Șumița.
Metropola areo de Asturio
La Metropola areo de Asturio estas la kunurbejo de la urbaj areoj formataj de 20 municipoj de la centra zono de Asturio en Hispanio. Laŭ la projekto AUDES5 temus pri kunurbejo de diversaj urbaj areoj, kaj havus populacion de 861.201 loĝantoj.
La Chapelle-Saint-Aubin
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Sarthe, en la administra regiono Luarlandoj. Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Le Mans, kaj al la kantono . Ĝiaj loĝantoj en la franca kutime nomiĝas capellaubinois.
Caetano Veloso
Caetano Veloso, prononco: /kajˈtɜ̃.nʊ.veˈlo.zʊ/ (* 7-an de aŭgusto 1942) estas unu el la plej influhavaj brazilaj kantistoj, komponistoj kaj gitaristoj.
La Chapelle-Saint-Aubin
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Caetano Veloso
Vivo
Caetano Emanuel Vianna Telles Veloso naskiĝis en Santo-Amaro (portugale: Santo Amaro, neoficiale konata ankaŭ kiel "Santo Amaro da Purificação"), en ŝtato Bahio, proksime de Salvador de Bahio (Salvadoro). Li estis la kvina el sep gefiloj de José Telles Veloso (Seu Zézinho) kaj Claudionor Vianna Telles Veloso (Dona Canô). Lia pli juna fratino Maria Bethânia ankaŭ estas fama kantistino.