cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thad Jones
Vivo kaj verkado
Jones naskiĝis en muzikema familio. Lia pli aĝa frato Hank Jones estis pianisto, la pli juna frato Elvin Jones frapinstrumentisto. La sin-instruinta trumpetisto profesie prezentis en la aĝo de dek ses jaroj kun Hank Jones kaj Sonny Stitt. Dum la Dua Mondmilito li ludis en diversaj bandoj de la usona armeo. Ekde 1950 ĝis 1953 li estis membro de la kvinopo de Billy Mitchells en Detrojto. Li ludis kelkajn sonregistradojn kun Charles Mingus, je kies diskeldonejo Debut Records aperis ankaŭ la unua albumo de Jones je propra nomo, The Fabulous Thad Jones. Ekde 1954 ĝis 1963 li estis membro de la orkestro de Count Basie, por kiu li ankaŭ aranĝis; kiel aranĝisto li laboris fine de la 1950-aj jaroj ankaŭ por Harry James. En 1963 li kunlaboris je la albumo The Individualism of Gil Evans.
Poste li laboris i.a. kun Pepper Adams kaj fondis en 1965 kun Mel Lewis la Thad Jones/Mel Lewis Orchestra, kiu dum la sekvaj dek tri jaroj estis institucio en la usona ĵazmondeto. La bando prezentis kune kun muzikistoj kiel la trumpetistoj Bill Berry, Danny Stiles, Richard Williams, Marvin Stamm, Snooky Young kaj Jon Faddis, la trombonistoj Bob Brookmeyer, Jimmy Knepper, Quentin Jackson kaj Benny Powell, la saksofonistoj Jerome Richardson, Jerry Dodgion, Eddie Daniels, Joe Farrell, Pepper Adams kaj Billy Harper, la pianistoj Hank Jones kaj Roland Hanna kaj la basistoj Richard Davis kaj George Mraz.
Komence de la jaro 1978 li transloĝiĝis al Kopenhago, kie li marton prezentis kun la Dana Radio-Bandego en Jazzclub Montmartre kaj je tio sonregistris kun danaj muzikistoj kiel Jesper Thilo kaj Allan Botschinsky siajn komponaĵojn Tip Toe kaj A Good Time Was Had by All. Krome Jones komponis por la Radio-Bandego kaj instruis ĵazon ĉe la Reĝa Dana Konservatorio, en 1984 li fondis la bandon Eclipse. Fine de 1984 li transprenis la direktadon de la Count Basie Orchestra, kiun li tamen devis rezigni pro sia malbona sanstato.
Jones validis kiel elstara trumpetisto kaj improvizanto. Charles Mingus juĝis, ke li estas „ …la plej grandioza trumpetisto, kiun mi aŭdis iam en mia vivo“. En pli malfruaj jaroj li ankaŭ elpaŝis kiel komponisto. Lia plej fama komponaĵo fariĝis la ĵaza normkanto „A Child is Born“. Kelkaj ĵazspertuloj tamen supozas, ke ĉi tiu komponaĵo originas de lia pianisto Roland Hanna.
Mohammad Hasan Naser-eddin Sahebzamani
Mohammad Hasan Naser-eddin SAHEBZAMANI (en persa: محمدحسن ناصرالدین صاحب‌الزمانی) (mallongigita al M. Saheb-Zamani aŭ MHSZ) (naskiĝis en 1931) estas irana esperantisto, honora membro de UEA ekde 1983 kaj de ILEI. Aŭtoro de la plej ampleksa kaj efika esperanto-lernolibro, La dua lingvo. Doktoro pri psikologio. Siatempe li lanĉis multajn Esperanto-kursojn en Teherana universitato. Aperas en listo kompilita de Ljubomir Trifonĉovski surbaze de enketo de LF-koop, pri 100 plej eminentaj Esperantistoj.
Referencoj
<!-- Mi devas ankaŭ aldoni ke MHSZ (Mohammad Hasan - Naser ed Din- Saheb oz Zamani) estas la vera patrono kaj piloto de la irana Esperanto-movado. Esperanto kaj multaj avangardaj vidpunktoj inter irana intelektularo sen lia nomo ne estas kompletaj. Efektive li estis kiu intervenigis Esperanton en Iranon je la 70-a jardeko. Pri li, liaj gravaj libroj kaj lia rolo en la nuna Irano oni devas verki apartan libron kaj certan ĉapitron en la historio de la irana movado. Li mem tutsole estas la historio de Esperanto en Irano kaj ni esperantistoj, ĉiuj, rekte aŭ malrekte estas la rezultoj de lia sindona tagnokta prilaboro. Por sciiĝi pri lia rolo en la nuna Irano, ĉu esperanta, ĉu psikologia, ĉu sociologia aŭ literatura, konsideri la jenajn librojn klarigas iom da multe: 1- La Tria Skribo (nova splorverko pri irana mistikismo kaj la fama sufio: Shams Tabrizi). La tutaj antaŭaj verkoj pri li estas nur citaĵoj de antaŭuloj. Sed la verko de MHSZ estas vere kritika kaj samtempe sciencmetoda reviziio pri la grave profunda afero de mistikismo en Irano kiu ankoraŭ estas unu el la efikohavaj kialoj de la irananaj grupkondutoj. Nur sufiĉas diri ke la libro jam eldoniĝis pli ol dudekkelkaj fojoj kaj ankoraŭ estas ne tiom facile trovebla. 2- Sinjoro de du kaaboj (makrosociologio pri la opinioj de P.A. Sorokin). En tiu ĉi libro MHSZ surbaze de biografisfera fono de Sorokin, priserĉas la gravajn tiutemajn enlandajn problemojn. 3- La suferplena Juneco (demandoj kaj problemoj de la irana junularo kaj tiavoje pridemando de la enlanda junulara demandaro kiu volenevole rilatiĝas la kielvivon kaj kieledukadon kaj finfine la politikajn decidojn. 4- La Dua Lingvo (Lernolibro de Esperanto por perslingvanoj. Jam kelkfoje eldonite) 5- Kaj ili ne scias kial... (psikologiaj-sociologiaj demandoj de la lando. 6- La libro de la homa spirito (Psikologio- sociologiaj demandoj) 7- Alifaco de la vizaĝoj (Psikologio- sociologiaj demandoj) 8- Rudimento al estrecarto (pri la gvidado kaj gvidadarto. Profunde ellaborita verko pri la ĉiame demanda problemo de la gvidado en Irano) 9- Malsana ekonomiko de la libro 10- La logiko 11- Disciplino 12- Morgaŭiĝo de la Hodiaŭo ktp. ktp... Certatone mi povas diri ke Irano ĝis nun ne vidis scienciston kiel li, lerta pri pasinteco, deca pri hodiaŭo kaj neanstataŭigebla je morgaŭo. Espereble liaj disĉiploj baldaŭ eldonos lian plikompletan biografion. Viron kiun la morgaŭaj gefiloj de la lando nepre devas koni pliprofunde. Sono Mobo. Lia disĉiplo. snmozaffari@yahoo.com -->
Thad Jones
Diskoj
Sonregistraĵoj sub propra nomo
Registraĵoj kun Thad Jones/Mel Lewis Orchestra
Branka u Opavy
Branka u Opavy (en traduko Pordeto ĉe Opava) estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Opava. Vivas ĉi tie. Branka u Opavy situas en supermara alteco 264 m proksime de Hradec nad Moravicí kaj Opava ĉe rivero Moravice sur ambaŭ ties bordoj. Super la vilaĝo leviĝas ĝis alteco 376 m la t.n. Branka monteto. Sian nomon ĝi derivas de la situo, ĉar ĉi tie malfermiĝis malgranda landa porgego tra la valo de rivero Moravice en Moravion.
En la vilaĝo ofte restadis ĉeĥa poeto Petr Bezruč.
En la municipo agadas firmao Branecké železárny, pli konata sub nomo BRANO.
Historio
Branka unuafoje estas menciata en 1257 kaj dum la tuta tempo de sia historio ĝi apartenis al hradeca sinjorujo. En 1972 ĝi estis kunigita kun Hradec nad Moravicí, ekde 1994 ĝi estas denove memstara vilaĝo.
Löwenberg
Löwenberg en la germana lingvo signifa leona monto. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Kontraŭsistemo
Ankaŭ priskribita kiel "movado de movadoj", de la lasta triono de la 20-a jarcento, ĝi konkretigas, difinas kaj integras ĝiajn elementojn, prezentante sin kiel heterogenan alternativon al "sistemo" (aŭ "establado") kiu nun estas konata kaj identigita multe pli bone ol, ekzemple, en majo de 1968. Do, ĝi povas inkluzivi aliajn pli specifajn filozofiojn kaj movadojn kiel la aserto de media zorgo, apartigo de potencoj, pacismo, feminismo (aŭ kontraŭpatriarkeco), anarkiismo, kontraŭ-tutmondiĝo aŭ la antaŭe menciita kontraŭkapitalismo.
La termino "kontraŭsistemo" aperis por la unua fojo en la franca lingvo en 1717, kiam la tiel konataj "fratoj Pâris", dediĉitaj al financado, provis faligi la financan sistemon. Multaj novigaj ideologioj estis konsiderataj "kontraŭsistemaj" ĉe ilia naskiĝo mem kaj dum certa tempo ili estis konsiderataj "politike ĝustaj" aŭ eĉ, por novaj generacioj, parto de nova sistemo. Ekzemple, en la 1970-aj jaroj de la 20-a jarcento, estis konsiderata kontraŭsistema tre radikala politika vidado de ekologio, kiu celis kompreni kaj restrukturi la ekonomion kaj socion, kio estas la temo de nunaj daŭrigeblaj politikoj. Ankaŭ estas konsiderata kontraŭsistemaj kaj kontraŭ-faŝismo kaj eĉ Jesuo, kiu siatempe estis konsiderata kontraŭsistemulo sed hodiaŭ fariĝis grava reprezentanto de la enorme ampleksa sistemo de kristanismo.
Graham Greene (verkisto)
Graham GREENE (naskiĝis la 2-an de oktobro, 1904, mortis la 3-an de aprilo, 1991) estis brita verkisto de romanoj, rakontoj, dramoj, poemoj, scenaroj, eseoj, vojaĝraportoj kaj infanlibroj. Li apartenis al la modavo de Renouveau catholique.
Biografio
Li naskiĝis en Berkhamsted, Hertfordshire, kie lia patro estis estro de la loka mezlernejo (kiun frekventis Graham). Li studis en Balliol College, Oxford, kaj lia unua verko (poezia libro) estis eldonita en 1925, dum li ankoraŭ estas studento. En sia aŭtobiografio, li donas multajn detalojn pri malfacila juneco. Post diplomiĝo, li fariĝis katoliko, estis mallongtempe edzo, kaj komencis ĵurnalistan karieron. Li estis i.a. verkisto de filmaj recenzoj, ĝis li kaŭzis la fermon de revuo por kiu li laboris per envolvi ĝin en proceson pri kalumnio pro komento fare de li pri Shirley Temple.
Gábor Biró (fizikisto)
Gábor BIRÓ aŭ BÍRÓ, laŭ hungarlingve kutima nomordo Biró Gábor estis hungara fizikisto, profesoro. Lia origina familia nomo estis Goitein.
Graham Greene (verkisto)
Biografio
Plej famaj estas liaj psikologie profundaj aventuraj kaj krimaj libroj, kiuj grandparte ankaŭ estis tre sukcese filmigitaj. Liaj romanoj estas verkitaj per moderna realisma stilo, kaj ofte enhavas personojn ĝenitajn de sindubo kaj vivantajn en povraj aŭ senradikaj cirkonstancoj. La duboj estis ofte religiaj.
Gábor Biró (fizikisto)
Gábor Biró naskiĝis la  1925 en Budapeŝto. Li mortis la 2007 en Budapeŝto.
Graham Greene (verkisto)
Biografio
La granda komedia talento de Graham Greene montriĝas ĉefe en lia malfrua verkaro.
Gábor Biró (fizikisto)
Biografio
Gábor Biró akiris diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1950, plian diplomon en 1957. Li restis plu por instrui en la universitato, sed ekde 1959 li instruis plu en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Li edziĝis en 1962, post jaroj naskiĝis 2 gefiloj. Li kandidatiĝis en 1969, li estis katedrestro inter 1975 kaj 1988, vicrektoro inter 1978 kaj 1987. Li iĝis universitata profesoro en 1981. Li longe instruis ĝeneralan teorion de relativeco. En 1995 li pensiuliĝis, tamen en la sekva jaro li iĝis katedrestro en altlernejo. Li ricevis premiojn aŭ memormedalojn inter 1975 kaj 1996.
La Torre de Esteban Hambrán
La Torre de Esteban Hambrán (La Turo de Stefano Hambrán) estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo. Limas kun la municipaj teritorioj de Santa Cruz del Retamar, Méntrida, Casarrubios del Monte kaj Las Ventas de Retamosa, ĉiuj de la provinco de Toledo.
Toponimio
La esprimo de "La Torre de Esteban Hambrán" povus deveni el antikva turo islamana, uzata por komunikado pere de fajro kun la kastelo de Alamín, kiu povis ekzisti en la 13a jarcento, kie nun troviĝas la vilaĝo, kaj kiu apartenus al mozarabo Esteban (Stefano) Ambrán.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Torreños. La censita populacio en 2010 estis de 1.793 loĝantoj kaj la denseco estas de 35,16 loĝ/km².
Situo
La Torre de Esteban Hambrán estas situa en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Komarko de Torrijos en la norda parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 560 m; je 44 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 51 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°10′07″ N 4°13′07″ Ok.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.
Historio
Komence de la 15a jarcento ĝi apartenis al senjorlando de Pedro López Ayala, kiu vendis ĝin en 1436 al Álvaro de Luna. Post jaroj, kiam Johano la 2-a konfiskis la posedaĵojn de tiu, la vilaĝo iĝis posedo reĝa. Poste ĝi estis de la familio Mendoza, ĝis kiam en 1568 Pedro González de Mendoza vendis ĝin al Diego Vargas, sekretario de la reĝo Filipo la 2-a.
Ĝis 1833 La Torre de Esteban Hambrán apartenis al jurisdikcia partio de Colmenar Viejo, en la provinco Gvadalaharo.
En la 20a jarcento la vilaĝo plie gravis dum la 1920-aj jaroj, kiam la populacio estis de 2,468 loĝantoj. Dum krizo de la 1930-aj jaroj kaj pro la Hispana Enlanda Milito oni plialtiĝis ĝis 1,830 loĝantoj en 1940, kaj poste eĉ plie kaj plue pro elmigrado ĝis nur 1,240 en 1991. De tiam iomete rekuperiĝis, sed oni ne atingis ankoraŭ la 2,00 loĝantojn.
Francistown
Francistown aŭ Nyangabgwe  estas la dua plej granda urbo en Bocvano, kun loĝantaro de ĉirkaŭ 85,363 kaj ofte priskribita kiel la "Ĉefurbo de la Nordo". Ĝi situas en orienta Bocvano, ĉirkaŭ 400 kilometroj (250 mejloj) norde-nordoriente de la ĉefurbo, Gaborone. Francistown situas ĉe la kunfluo de la Tati kaj Inchwe riveroj kaj proksime de la Shashe rivero (alfluanto al la Limpopo) kaj 90 kilometroj de la internacia limo kun Zimbabvo. Francistown estis la centro de sudafrikaj unuaj orminejoj kaj ankoraŭ estas ĉirkaŭata de malnovaj kaj forlasitaj minoj. La Urbo de Francistown estas administra distrikto, disigita de Nord-Orienta Distrikto. Ĝin administras Francistown Urbodomo.
En la regiono popularas futbalo. Lokaj futbalkluboj estas ECCO City Green, TAFIC kaj TASC.
Laguna de Cameros
Geografio
Ĝi estas sur la valo de la rivero Leza kaj ĉe la regiona ŝoseo LR-250; laŭ tiu estas sude laŭ tre montara malfacila sektoro la domaro San Andrés kaj Lumbreras de Cameros kaj norde Cabezón de Cameros kaj aliaj lokoj de la komarko. Proksime estas areoj de iknitoj, inter kiuj spuroj de dinosaŭroj.
Historio
Dum la Moderna Epoko, Laguna prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio.
Aktualo
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, tri ermitejoj, ruinoj de alia ermitejo, iknitoj, kaj mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.
Eŭropa ŝoseo 8
La Eŭropa ŝoseo 8 estas Eŭropa ŝoseo kiu iras de Tromsø, Norvegio al Turku, Finnlando. La longo de la itinero estas 1410 km.
En Finnlando, la vojo E 8 sekvas:
Kurd
Kurd estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Dombóvár. La komunumo ne havas interrilatojn kun kurdoj, la simileco estas nur hazarda.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Budapeŝto-Dombóvár. Tiu lasta urbo troviĝas 19, Bonyhád 28 km-ojn for.
Historio
Post la turkoj hungaroj kaj sudslavoj, poste germanoj alvenis. En 1790 incendio okazis.
Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, gastejo.
Famuloj
En Kurd naskiĝis fratoj Géza Sebestyén (aktoro) kaj Jenő Sebestyén (aktoro).
15368 Katsuji
15368 Katsuji estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught kaj de la japana astronomo Yasukazu Ikari elde la observatorio de Morijama en gubernio Ŝiga
Nomo
Ĝia nomo honoras Katsuji Koyama, emeritan profesoron de la Universitato de Kioto, kiu laboris en ikso-radia astronomio kaj fiziko de la kosma radiado. Ĉefe, li studis la mekanismojn de ikso-radia elsendo kaj la strukturojn de la. Li estis vic-prezidanto de la Astronomia Societo de Japanio dum 1999 - 2000.
22900 Trudie
22900 Trudie estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona amatora astronomo Charles W. Juels elde la Observatorio de Fountain Hills (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Trudie R. Wilson (1913–2001), patrino de la malkovrinto.
Clocha an Phíobaire
La ŝtonoj de Piper (Irlande Clocha an Phíobaire) de Athgreany estas bronzepoka ŝtoncirklo situanta sur malalta monteto proksime al la ŝoseo de Blessington al Tullow –ĉ. 1,5 km sude de la vilaĝo Hollywood en la graflando Cill Mhantáin en Irlando. La cirklo estas nacia monumento. La kampo estas konata kiel „Achadh Greine“. En la malnovirlanda mitologio „Grainne“ estis la diino de la fekundeco. Fama kratago (Crataegus oxyacantha) staras proksime de la ŝtonoj de Piper. Ĝi estas sankta arbo kaj ligita al Beltane.
Bartolomeo la 1-a
Li naskiĝis sur la turka insulo Imvroso, en la Egea Maro. Li estas turka civitano, sed etne devenas el la restaĵo de la pontia greka komunumo ekzistinta en la nigramara regiono de Turkujo.
Kiel patriarko li estis speciale aktiva internacie. Unu el liaj unuaj taskoj estis la rekonstruo de la iam persekutitaj ortodoksaj eklezioj de la eksaj socialismaj landoj post la falo de komunismo en 1990. En tia ĉi klopodo li strebis fortigi la ligojn inter la variaj landaj eklezioj kaj patriarkejoj de la ortodoksa komunio. Li daŭrigis repacigan dialogon kun la romkatolika eklezio, komencitan de liaj antaŭuloj, kaj li komencis dialogojn kun aliaj kredoj, inkluzive de kristanaj, islamaj kaj judaj sektoj.
Ŝajne plej eksterordinare, li gajnis reputacion kiel eminenta ekologia aktivulo, metinta la subtenon de la patriarka ofico je variaj internaciaj ekologiaj movadoj. Sekvis por li la kromnomo "la Verda Patriarko".
San Pedro Teozacoalco
San Pedro Teozacoalco estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Pedro Teozacoalco. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 329.
Brankardo
Brankardo estas portilo por malsanuloj, vunditoj, tenata plej ofte de du homoj. Estas brankardistoj tiuj kiuj portas brankardon.
San Pedro Teozacoalco
Geografio
San Pedro Teozacoalco apartenas al la distrikto Nochixtlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1298 loĝantojn. El tiuj estis 615 viroj kaj 683 virinoj. La komunumo havas surfacon de 108,45 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1590 metroj super la marnivelo.
Brankardo
Brankardo estas aparato uzata por movi pacientojn kiuj postulas specialan medicinan zorgon, kaj partikulare de tiuj pacientoj kiuj ne kapablas komforte piediri aŭ kiuj povas suferi okaze de piedirado. Baza tipo (litaĵo) devas esti portata de du aŭ pliaj personoj. Radohava brankardo estas ofte ekipita per variaj altokadroj, radoj, reloja aŭ bremsoj. Brankardoj estas ĉefe uzata en akutaj eksterhospitalaj sansituacioj fare de urĝaj sanservoj, militistoj, kaj serĉ-sava personaro. En jurmedicino la dekstra brako de kadavro estas lasita pende el la brankardo por indiki al laboristaro, ke ne temas pri vundita paciento, sed pri mortinto. Brankardo estas uzata por teni prizonulojn dum mortigaj injektoj en Usono.
San Pedro Teozacoalco
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 27 indiĝenoj. El tiuj 19 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Lukács Mácsay
Lukács Mácsay [lukAĉ mAĉai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mácsay Lukács, slovake Lukaš Mačaj estis hungaria advokato, parlamenta deputito, ĵurnalisto.
Lukács Mácsay naskiĝis la en Garamkeszi (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Hronské Kosihy en Slovakio), li estis entombigita la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).
Biografio
Lukács Mácsay akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest, poste li estis advokato en Pest (urbo). Dum la hungara revolucio de 1848 li estis elektita parlamentano en Újbánya. Post malvenko de la revolucio li kaŝis sin de la imperiaj trupoj ĝis 1855, poste li estis denove advokato en urbo Pest. Por la sola jaro 1861 li denove estis elektita parlamentano en Újbánya. Li kontribuis en hungaraj gazetoj, sed li redaktis ankaŭ slovaklingvan periodaĵon dum kelkaj monatoj en 1848, 1849 kaj 1961. En 1869 li estis trovita jam morta en la Danubo.
Asocio por Esperanto
Asocio por Esperanto - france Association pour l'Espéranto - estas la kupola Esperanto-asocio de Valonio (regiona ŝtato en Belgio). Kune kun Flandra Esperanto-Ligo ĝi konsistigas la ĉefe surpaperan organizaĵon Belga Esperanto-Federacio, la Landa Asocio de UEA en Belgio, fondita en 1962, ĉar UEA ne rekonas la du naciajn Esperanto-organizaĵojn en Flandrio kaj Valonio. La valona asocio havas sian sidejon en la urbo Charleroi kaj kvarfoje jare eldonas la bultenon Espéranto en marche / Inter ni.
Tharot
Tharot estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 111 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Tharot etendiĝas sur 2.35 km², kaj havis 111 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 47 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Marcel Guyard, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Tharot apartenas al la kantono de Avallon, kies ĉefurbo estas Avallon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Klokočov (Vítkov)
Klokočov, (Gross Glockersdorf) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Vítkov en distrikto Opava. Ĝi troviĝas proksimume 3,5 km sudokcidente de Vítkov. Proksimume 3 kilometroj de Klokočov estas fervojlinio Suchdol nad Odrou - Budišov nad Budišovkou. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 198 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Klokočov situas en katastra teritorio Klokočov u Vítkova kaj Hadinka kun areo 15,8 km². Preskaŭ la tuta katastro situas en Silezio, nur riveraj parceloj n-roj 2742 kaj 2743 situas en Moravio. Ekde la 1-a de januaro 2016 ĝi situas ankaŭ en malgranda katastra teritorio Hadinka, kiu estis eliminita el Armea spaco Libavá.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1377.
Minado de ardezo
Laŭ iuj fontoj oni minis ĉe Klokočov en la 19-a jarcento (estas indikata jaro 1836) ardezon, simile kiel en aliaj lokoj ĉe Vítkov.
Klokočov - Františkův Dvůr
Al ĉirkaŭajo de Vítkov jam preskaŭ 50 jaroj apartenas nesenpripenseble bredado de ĉevaloj. La bredado de ĉevaloj en ĉevalejo en Klokočov datiĝas ekde la jaro 1953. Silezia noriko estas produkto de bredista laboro en regiono de Silezio kaj la unuaj mencioj pri ĝi datiĝas al fino de la lasta jarcento, tiam ankoraŭ sub nomo Sileza ĉevalo.
György Boros
BOROS György (boroŝ) estis hungara unitariisma episkopo, studverkisto, redaktoro, tradukisto. Li naskiĝis en Tordátfalva la 19-an de aprilo 1855 kaj mortis en Koloĵvaro la 26-an de januaro 1941.
Biografio
György Boros pristudis teologion en Kolozsvár, poste inter 1877 kaj 1879 en London. Reveninte, li iĝis teologiakademia profesoro en Koloĵvaro. Li travojaĝis grandparton de Nord-Ameriko. Inter 1928 kaj 1938 li estis episkopo, sekretario, poste afergvidanta vicprezidanto de la Dávid Ferenc Egylet. Ekde februaro de 1905 ĝis 1919 li estis la lektoro pri angla lingvo de la Kolozsvári Ferenc József Tudományegyetem. Kune kun Sámuel Brassai li redaktis la revuon Fiatalság Barátja; ĝis 1924 li estis redaktoro de la eklezia gazeto Unitárius Közlöny. Liaj eklezihistoriaj kaj dogmaj studoj aperis en revuo Keresztény Magvető.
Józef Toczyski
Józef TOCZYSKI (naskiĝis en 1906, mortis la 1-an de majo 1989 en Gdansko) estis pola esperantisto, honora membro de UEA.
Esperantisto ekde 1919, ĝis la dua mondmilito li aktivis i.a. kiel gvidanlo de la skolta E-movado en Pollando. Jam tiam li estis delegito de UEA kaj prezidanto de loka filio de Pola Esperanto-Asocio. Post la dua mondmilito li kungvidis la reaktiviĝon de PEA, dum pluraj mandatoj kiel vicprezidanto. De 1960 ĝis 1967 li redaktis la E-elsendojn de la Pola Radio en Gdansko. Profesie instruisto, li reprezentis ILEI en Pollando dum tri jardekoj kaj organizis multajn junularajn renkontiĝojn kaj kursojn. Li restis fakdelegito de UEA, fariĝis ties komitatano en 1964, kaj estis ĝia estrarano pri lerneja agado en la periodo 1964-1969. Poste li plenumis la oficon de pola ĉefdelegito dum 17 jaroj. La valoron de tiu tuta dumviva agado indikas la fakto, ke PEA, ILEI kaj UEA aparte sed unuanime distingis Józef Toczyski per honora membreco.
33912 Melissanoland
33912 Melissanoland estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Melissa Noland, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Broadcom MASTERS de 2017, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj en mezlernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la Krystal School of Science, Math, and Technology de Hesperia (Kalifornio, Usono).
Salobral
Salobral [saloBRAL] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo en subkomarko Valo Amblés kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo Salobral estas komprenebla kiel Saltereno.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 7,55 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 118 loĝantojn. Ĝi perdis 150 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 16 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun Padiernos, Muñopepe, La Serrada, El Fresno, Niharra, Sotalbo kaj Gemuño. Tra la teritorio fluas la rivero Adaja.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Karlov (Bohušov)
Karlov (Karlsdorf) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bohušov en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 3 km okcidente de Bohušov. Vivas ĉi tie.
Situo
Karlov situas en katastra teritorio Karlov u Bohušova kun areo 1,53 km² kaj Nová Ves u Bohušova kun areo 1,96 km².
Sudan limon kreas rivero Osoblaha kun vilaĝo Dolní Povelice, okcidente ĝi najbaras kun Dívčí Hrad, norde kun Osoblaha, oriente kun Bohušov.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1785.
Evoluo de nombro de loĝantoj
Nombro de loĝantoj de Karlov laŭ kalkuladoj aŭ aliaj oficaj registroj.
En Karlov estas registritaj 33 adresoj, ĉiuj daŭre loĝataj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 32 domoj (12 en Karlov, 20 en Nová Ves), el tio 14 daŭre loĝataj.
Willian Borges da Silva
Willian Borges da Silva, kutime nomata nur Willian, estas brazila futbalisto. Li naskiĝis en Ribeirão Pires, do nun estas -jara.
Ekde la jaro 2013 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Chelsea F.C. – antaŭe ekde la jaro 2006 li profesiis en tri aliaj kluboj, precipe de 2007 ĝis 2013 en la teamo de Ŝaĥtar Doneck. Krome ekde la jaro 2011 li estas membro de la brazila nacia teamo de futbalo. Kadre de la nacia teamo li ankaŭ kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo kaj ankaŭ kunkonkuras pri la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio. Matĉe li en la nacia teamo de 2014 kaj 2018 rekoneblas per la numero "19".
Matthias Ringmann
Matthias Ringmann (konata ankaŭ kiel Philesius Vogesigena) (1482–1511) estis germana mapisto kaj humanisma poeto. Oni supozas, ke li estas aŭtoro de la nomo Ameriko en la mapo de Cosmographiae Introductio, nome la verko de lia amiko Martin Waldseemüller. En lia verko Cosmographiae Introductio aperinta la 25an de aprilo de 1507 la unuan fojon oni aperigis la vorton 'AMERICA' presite kaj fakte reference al Sudameriko. Waldseemüller korektis en posta eldono kaj nomigis Sudamerikon al "Terra Nova", sed la nomo America estis jam establita. Matthias Ringmann verkis Grammatica Figurata pri lingvaj aferoj.
Ruĝvostuloj (grupo)
Ruĝvostuloj estas popola nomo por la specioj de la genro Phoenicurus (kiu havigas ankaŭ la nomon de fenikuroj), sed ankaŭ en pli etenda uzado povas servi por la parencajn genrojn de Chaimarrornis, Rhyacornis kaj Hodgsonius, kiuj same estas genroj de birdoj de la familio Muŝkaptuledoj kiu karakteras, kiel la nomo sugestas, pro ruĝeca longa vosto. Tiuj lastaj estas genroj de nur unu aŭ du specioj, dum la Fenikuroj estas genro de pli da dek specioj.
Ili estis iam klasitaj kiel membroj de la familio de Turdedoj, sed nuntempe estas plej ofte traktataj kiel parto de la familio de Muŝkaptuledoj. Estas du ĉefaj grupoj, la jenaj: la veraj Ruĝvostuloj de la genro Phoenicurus kaj la pli diverĝaj kaj ne tre proksime rilataj specioj nome Blankakrona, Plumbagriza, Luzona, kaj la Hoĝsona ruĝvostuloj.
Ili estas insektivoroj surgrundomanĝantaj birdoj, multaj el kiuj havas la ruĝan voston kiu nomigas la grupon. Plej parto de la nordaj specioj estas tre migrantaj.
FAMILIO MUSCICAPIDAE
1930
1930 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1930 post Kristo okazis, interalie:
Lajos Orbán
ORBÁN Lajos estis rumanuja hungara ĵurnalisto, tradukisto naskita en Turdeni la 18-an de septembro 1924, mortinta la 19-an de majo 1998.
Biografio
La mezlernejon Lajos Orbán finis en Sfântu Gheorghe kaj Cristuru Secuiesc (1940), li havigis diplomon de instruisto pri hungara-franca lingvoj en Universitato Bolyai (1945). Li iĝis ĵurnalisto ĉe la Világosság (1947-52), poste ĉe la Előre (1952-65) kaj Igazság (1965-84).
Llanddewi Rhydderch
Llanddewi Rhydderch estas vilaĝo en Monmouthshire, suda Kimrio, Britio. Ĝi situas ĉe la vojo B4233, ĉirkaŭ 8 kilometrojn for de Abergavenny.
Historio
La urbeto de Llanddewi Rhydderch kreskis ĉirkaŭ malgranda monaĥeja ĉelo.
Militakiro
Militakiro estas termino kiu referencas al moveblaĵoj kaptitaj el malamiko fare de la militistoj plej ofte kongrue kun la konsento de la respektivaj militestroj.
Richard Weber
Richard Weber (9a de junio 1959, Edmonton, Alberto) estas kanada arkta kaj polusaventuruloj. El 1978 al 2006, li organizis kaj estris pli ol 45 arktaj ekspedicioj. Richard estas la nura persono kiu estis kompletinta ses kompletajn ekspediciojn al la Norda Poluso. Li krome estis piedirante al la Norda Poluso pli ol iu ajn en la historio.
Militakiro
Inter la militistaj popoloj de la Antikveco, la militakiro estis konsiderata publika havaĵo, kiu dependis de la volo de la armeestro. La divido de la parto havigita al soldatoj estis farita zorge kaj orde.
En la tempo de la Troja milito la soldatoj portis la militakiron al siaj respektivaj estroj, kaj la generalo faris la distribuadon egalece, sed li konservis la plej konsiderindan parton por li mem.
Ekde la epoko de la Romia Imperio simbola parto de la militakiro estis la simboloj, nome standardoj, flagoj, la oraj agloj de la romiaj legioj.
Ken Westerfield
Ken WESTERFIELD (naskiĝis en Detrojto, Miĉigano, la 23-an de majo 1947) estas pionira flugdiskludisto.
En la 1960-aj jaroj, dum multaj junuloj fremdigitaj de sociaj normoj, ili rezistis kaj serĉis alternativojn. Ili formis tion, kio fariĝis konata kiel kontraŭkulturo. La formoj de eskapo kaj rezisto montras multajn manierojn inkluzive de socia agado, alternativaj vivstiloj, eksperimentaj vivoj tra manĝaĵoj, roboj, muziko kaj alternativaj distraj agadoj, inkluzive de la flugdiskoj. Organizitaj sportoj, komenciĝis en la 1970-aj jaroj, kun reklamaj klopodoj de Wham-O kaj Irwin Toy.
Ken Westerfield estas flugdiskludanto de la 1960-aj jaroj. Westerfield produktis multajn turnirojn, mondajn rekordojn, multajn konkurencivajn venkojn laŭ pluraj disciplinoj: liberstila flugdisko, ultimate, golfdisko, kaj aliaj individuaj okazaĵoj en multegaj turniroj en la 1970-aj jaroj. Li inventis liberstilojn, inkluzive de "korpaj ruloj".
Bonate Sotto
Bonate Sotto estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj al la provinco Bergamo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Bonate Sopra, Chignolo d'Isola, Dalmine, Filago, Madone kaj Treviolo.
Kristana patrono de la komunumo estas la sanktulo Sebastiano, kies memortago, la 20-a de januaro, sekve ankaŭ estas la komunuma festotago.
Barna Basilides
Barna Basilides [bazilides], laŭ hungarlingve kutima nomordo Basilides Barna estis hungara pentristo, grafikisto, gobelinisto. Liaj fratoj estis Ábris Basilides, Sándor Basilides kaj Zoltán Basilides.
Barna Basilides naskiĝis la  en Tornalja (nuntempa Tornaľa en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Barna Basilides studis en 1920 en Reĝa Industria Altlernejo, poste en Reĝa Belarta Altlernejo (1921–1925), kie li akiris diplomon. Lia plej grava instruisto estis Gyula Rudnay. Post la diplomo li studvojaĝis al Italio kun Sándor Basilides, baldaŭ li sola studvojaĝis al Parizo, Vieno, Prago. En 1935 li kreis gobelinojn en Ĝenevo. En la lernojaro 1939 li havis stipendion en Romo, hejmenveninta li aliĝis al la Artista Kolonio de Szolnok. Dum la socialismo li pentradis laŭ eksterlandaj mendoj. Li ŝatis pentradi pejzaĝojn. Li ricevis 4 premiojn inter 1932-1942.
Kaligrafio
Kaligrafio (el grekaj vortoj κάλλος ("beleco") + γράφειν ("skribi") ) aŭ skribadarto estas arto skribi belajn literojn. Do, temas pri vida arto rilata al skribado kaj verkado. Ĝi estas dezajno kaj plenumado de konstruo de literoj per larĝapinta ilo kiel peniko aŭ broso laŭ ununura ilomovo (oponita al konstruado de leteroj, en kiu la leteroj estas desegnitaj). Nuntempa kaligrafia praktiko povas esti difinita kiel "la arto havigi formon al signoj laŭ esprimiva, harmonia, kaj lerta maniero".
Moderna kaligrafio gamas de funkciaj praktikaj skribaĵoj kaj desegnoj ĝis belartaĵoj kies literoj povas esti aŭ ne esti facile legeblaj. Klasika kaligrafio diferencas de tipografio kaj de neklasika man-literverkado, kvankam kaligrafiisto povas praktiki ambaŭ.
En Eŭropo, la vorto kaligrafio ofte signifas 'arton skribi bele' aŭ 'belskribadon'. Sed en Orienta Azio, oni estimas skribadarton kiel 'alta arto'. En malsamaj lokoj, evoluiĝis malsamaj tipoj de skribadartoj. La plej famaj el ili estas: arabskriba kaligrafio, ĉina kaligrafio, eŭropa kaligrafio kaj persa kaligrafio.
Iloj
La ĉefaj iloj por kaligrafiisto estas la plumo, kiu povas esti plat-buligita aŭ rondoforma-pintita, kaj la broso. Por kelkaj dekoraciaj celoj, povas esti uzataj ankaŭ multpintaj skribiloj - ŝtalobrosoj -. Tamen, verkoj ankaŭ estis kreitaj per feltokrajonoj kaj globkrajonoj, kvankam tiuj verkoj ne utiligas angulajn liniojn.
Skriba inko estas kutime akvobazita kaj estas multe malpli viskoza ol la ole-bazitaj inkoj uzitaj en presarto. Altkvalita papero, kiu havas bonan konsistecon de poreco, ebligas pli purajn liniojn, kvankam ofte estas uzitaj pergameno aŭ veleno, same kiel tranĉilo povas esti utiligita por forigi neperfektaĵojn kaj lumo-skatolo ne estas bezonita por permesi al linioj pasi tra ĝi. Normale, malpezaj skatoloj kaj ŝablonoj estas utiligitaj por atingi aerliniojn sen krajonmarkadoj malpliigantaj de la laboro. Liniigita papero, aŭ por malpeza skatolo aŭ por rekta uzado, plejofte estas liniigita ĉiun kvaronon aŭ duonon da colo, kvankam ankaŭ col-spacoj estas foje uzitaj. Tio estas la okazo kun litterea unciales (tial la nomo), kaj ankaŭ lerneja liniigita papero ofte funkcias kiel gvidlinio bone.
Historio
La tradicio asertas, ke la ĉinaj karaktroj, nome la plej antikva formo konata de skribmaniero el la ekzistantaj nuntempe, estis kreitaj de Cang Jie (ĉirkaŭ 2650 a.K.). Alia tradicio reenigas ties kreadon al la tempo de Fu Xi, la legenda unua imperiestro de Ĉinio. La ĉina kulturo atribuas grandan gravon al la kaligrafio. Tiu estas fundamentata en la vida beleco de la ideogramoj (vorto plus bildo), la tekniko de ties realigo kaj de la metafizikaj preceptoj de la tradicia ĉina kulturo.
Okcidenta kaligrafio estas rekonebla per la uzo de la latina alfabeto. La latina alfabeto prezentiĝis proksimume 600 a.K., en Romo, kaj ekde la 1-a jarcento ĝi evoluis en romi-imperiaj majuskloj ĉizitaj sur ŝtonoj, nesolenaj majuskloj pentritaj sur muroj, kaj romiaj kursivaj por ĉiutaga uzado. En la dua kaj tria jarcentoj la unciala kaligrafia stilo formiĝis. Ĉar skribo retiriĝis al monaĥejoj kie la kopiistaj monaĥoj skribis sur pergameno, unciala manskribado estis trovita pli taŭga por kopiado de la Biblio kaj aliaj sanktaj libroj. Estis la monaĥejoj kiuj konservis kaligrafiajn tradiciojn dum la 4-a kaj 5-a jarcentoj, kiam la Romia Imperio falis kaj Eŭropo eniris en la Mezepokon.
Ĉe la alteco de la Romia Imperio, ĝia potenco atingis ĝis Britio; kiam la imperio falis, ĝia literatura influo restis. La duon-unciala generis la irlandan duon-uncialan, la malgrandan anglosaksan. Ĉiu regiono evoluigis siajn proprajn normojn sekvante la ĉefan monaĥejon de la regiono (t.e. merovida manskribado, Laona manskribado, manskribado de Luxeuil, visigota manskribado, Beneventa manskribado), kiuj estas plejparte kursivaj kaj malfacile legeblaj.
La devoteco de Karlo la Granda al plibonigita fakularo rezultigis la rekrutadon de "homamaso de skribistoj", laŭ Alkvino, la Abato de Jorko. Alcuinus evoluigis la stilon konatan kiel la karola aŭ karolida minusklo. La unua manuskripto en tiu man-skribmaniero estis la Godescalc Evangeliaro (finita en 783) - nome evangeliara libro skribita fare de la skribisto Godescalc. La karolida restas la pra-manskribmaniero de kiu moderna librotiparo descendas.
Proksimume en la sama epoko la islama kulturo disvolvigas sian propran kaligrafion, bazitan sur la araba alfabeto, kaj pro la religia malpermeso reprezenti vivulojn kaj partikulare homojn, la araba skribmaniero iĝis ornama arto de ampleksa uzado en la dokumentoj kaj sekve kaj kiel specifa trajto kaj aparta elemento de la islama arkitekturo.
Aliaj alfabetoj estis disvolvigitaj en aliaj kulturoj, kaj multaj floras ankoraŭ, la plej parto el ili en Azio, kaj estas uzataj kutime kaj eĉ ĉiutage en siaj respektivaj landoj, kvankam konsideritaj tutmonde ili havas multe pli malgrandan disvastiĝon.
En la 11-a jarcento, la karolida evoluis en la gotikan man-skribmanieron, kio estis pli kompakta kaj fariĝis pli konvena por meti pli da teksto sur paĝo. La gotikaj kaligrafiaj stiloj iĝis dominaj ĉie en Eŭropo; kaj en 1454, kiam Johannes Gutenberg evoluigis la unuan presilon en Majenco, Germanio, li adoptis la gotikan stilon, igante ĝin la unua tiparo.
En la 15-a jarcento, la reeltrovaĵo de malnovaj karolidaj tekstoj instigis al la kreado de la humanisma minusklo aŭ littera antiqua (antikva litertiparo). En la 17-a jarcento la skribmaniero Bastarda de Francio, kaj en la 18-a jarcento la angla skribmaniero disvastiĝis en tuta Eŭropo kaj tra la mondo pere de iliaj libroj.
En la mezo de la 1600-aj jaroj francaj oficialuloj, inunditaj per dokumentoj skribitaj de diversaj manoj kaj multfacetaj niveloj de kapablo, plendis ke granda kvanto da tiaj dokumentoj estis preter sia kapablo deĉifri. La Oficejo de la Trezoro post tio limigis ĉiujn jurajn dokumentojn al tri man-skribmanieroj, nome la Coulee, la Rhonde, (konata kiel rondoforma skribmaniero en la angla) kaj manrapida foje simple nomita la Bastarda.
Kun la detruo de la Apostola Ĉambro dum la Disrabado de Romo (1527), la centro por skribmanieraj instruistoj translokiĝis al Suda Francio. Antaŭ 1600, la itala kursiva komencis esti anstataŭigita per teknologia rafinado, la italkancelaria Circumflessa, kiu en victurno kreis la Rhonde kaj poste la anglan rondoformna skribmanieron.
En Anglio, Ayres kaj Banson popularigis la anglan rondoformna skribmanieron dum Snell estas konata por sia reago kontraŭ ili, kaj avertoj de modereco kaj proporcieco. Daŭre Edward Crocker komencis publikigi siajn skribkajerojn 40 jarojn antaŭ la diritaj.
Moderna situacio
En la 20-a jarcento unue skribmaŝinoj, poste globkrajono, komputiloj kaj printiloj repuŝis manskribon en la sferon de privataj notoj. Lernejoj ekinstruis nur legeblan manskribon sen estetika konsidero. Kaligrafion revigligis kelkaj artistoj, unue en Anglio kaj en Germanio. Belskribo iĝis duaranga belarto, unuflanke hobio de amatoroj, aliflanke inspira fonto de profesiuloj de literfasono kaj grafikarto.
Konferenco de Parizo 1919
La Packonferenco de Parizo estis la kunveno de la Triopa Entento post la armistico por interkonsenti la packondiĉojn kun la Centraj Potencoj: Germanio, Turkio, Bulgario, Aŭstrio kaj Hungario, ĉi tiuj du lastaj kial reprezentantoj de la malaperinta Aŭstrio-Hungario. La aliancitoj komencis la negocadlaborojn inter si la 18-an de januaro 1919 sub la gvido de la Komitato de la Kvar: Wilson, Clemenceau, Lloyd George kaj Orlando.
Kaligrafio
Moderna situacio
Kaligrafio restas nuntempe tre vigla arto, formo de arta esprimivo kiu kunigas la skribadon kun aliaj vidaj artoj kiel la desegno kaj la pentrarto kaj kiu rezultas en artaĵoj de granda plastika beleco, en kiu konstante serĉas inspiradon la kreistoj de novaj tiparoj. La kaligrafio estas uzata en la ĉiutagaĵo fare de la reklamado, la logotipoj de entreprenoj kaj la etikedoj de multaj produktoj. Ekzemplo de tio estas la internacia disvastiĝo de la kaligrafio de diversaj produktonomoj kiel de Coca-Cola kiu povas esti legita eĉ de nelegipovaj personoj, ekzemple de infanetoj, kaj estis celo de multnombregaj parodioj, senatente ke oni ŝanĝis literojn. Ĉiuokaze la kaligrafio kiel ĉiutaga esprimmaniero malpliiĝis iom post iom kaj restas nur kiel aparta serĉado de arta esprimivo kaj industria afero.
Konferenco de Parizo 1919
Traktatoj
Ekde junio 1919 prezentiĝis la traktatoj por ilia subskribo fare de la venkitaj landoj.
Kaligrafio
Moderna situacio
Unu de la aktualaj manifestadoj de la kaligrafio estas la nomita «kaligrafito» (el kaligrafio kaj grafito). Tiu estas arta movado kiu kunigis la arton de la kaligrafio kun la surstrata grafito en medio ĝenerale urba dekomence, sed lastatempe ankaŭ vilaĝeta, kaj tiel oni sukcesis kombini la tradicion kun la moderneco.
Tipoj de kaligrafio
La diversaj tipoj de kaligrafio estas determineblaj surbaze de ties reprezentado, de ties uzado kaj de la funkcio por kiu ili estis desegnitaj.
Konferenco de Parizo 1919
Malsukcesoj
La Propono por rasegaleco (人種的差別撤廃提案 Jinshutekisabetsu teppai teian?, laŭvorte "Propono por abolicii rasan diskriminacion") estis ŝanĝo al la Traktato de Versajlo kiu estis konsiderita ĉe la Konferenco de Parizo 1919, proponita de Japanio. Malgraŭ tio ke, ĝi neniam celis ampleksi universalan implicon kaj ĝi celis nur garantii egalan pritraktadon de ĉiuj ŝtatanoj apartenantaj al la Ligo de Nacioj, la ĉeesto de afrikaj, sudamerikaj kaj aziaj landoj ĉe la Ligo de Nacioj, alligis al ĝi universalan implicon, kio igis la proponon ege polemika.
Kaligrafio
Araba kaligrafio
En araba lingvo, فن الخط fann al-jatt, "arto de la linio". La araba kaligrafio estas regata per serio de reguloj kaj de estetikaj kanonoj kiuj postulas studon kaj disvolvigon de artaj kapabloj kaj talentoj. La kufa kaligrafio estas stilo de araba kaligrafio konsiderata la plej antikva tipo de skribado en tiu araba lingvo, disvolvigita en la urbo de Kufa, kies nomon ĝi havas, aktuale en Irako, derivita el modifo de la alfabeto de la antikva siriako kaj uzita por skribi la unuajn ekzemplerojn de la Korano.
La araba skribo, kreita ĉirkaŭ 500, rapide vastiĝis kun islamo ekde la 600-kelkaj jaroj. De Nordafriko ĝis norda Hindio ĝi estas uzata en administrado, kulturo kaj ĉiutaga vivo por noti en la araba, persa, paŝtoa, urdua kaj aliaj lingvoj. Ke islamo malrekomendas bildigon de homoj aŭ bestoj probable kontribuis al ĉiaspeca uzado de ornamaj skribaĵoj, ne nur en libroj, sed ankaŭ sur vazoj, monumentoj kaj aliaj aĵoj.
Ĉirkaŭ 900, la persdevena ministro Abû 'alî ibn Muqlah normigis ses bazajn stilojn de araba skribarto. Iuj el tiuj stiloj nun eksuziĝis. Aliaj aperis.
La kufa stilo estas la plej frua stabila stilo de la araba belskribo. Ĝi havas dikajn, rondajn kaj rektajn formojn. Ĝin oni multe uzis por fruepokaj kopioj de la Korano. Nuntempe ĝi funkcias kiel grafike impona stilo kun arkaisma nuanco, ŝatata por titoloj aŭ anoncoj, iel simile al la gotika stilfamilio en latinidaj skriboj.
La kopia stilo (nasĥî) aspektas flua kaj simpla. Ĝi restas ĝis hodiaŭ la precipa bazo de ordinaraj tipografiaj stiloj.
Iuj landoj disvolvis proprajn stilojn. La persa stilo (fârsî aŭ nastaliĥ), kreita ĉirkaŭ 1400 en Irano, estas iu el la plej sukcesaj. Ĝiaj mildaj, sampezaj formoj estas konataj en la tuta arab-skriba mondo.
Hebrea kaligrafio
Raŝi, estas la akronimo de רבי שלמה יצחקי Rabi Ŝlomo Jicĥaki, uzata por referenci la tipon de litero duonkursiva en kiu la komentario de Raŝi estis presita ofte kaj en la Talmudo kiel en la Tanaĥo. Kvankam tiu literformo portas lian nomon fakte Raŝi mem neniam uzis tiun skribmanieron: fakte la litertipo estas bazita sur manfarita skribmaniero duonkursiva fare de la sefardoj de la 15-a jarcento.
Ĉina kaligrafio
La ĉina kaligrafio estas konata kiel 書法 shūfǎ. La ĉinaj karaktroj povas esti skizitaj laŭ kvin historiaj stiloj. Normale ĉiuj el ili estas realigitaj per peniko kaj inko. Tiu stiloj estas ligataj esence al la historio de la ĉina skribmaniero.
Dum la evoluado, la ĉinaj ideogramoj ŝanĝiĝis de hieroglifaj al simbolaj kaj iliaj strekoj pli kaj pli simpliĝis. La ideogramon konsistigas ĉefe punkto, angulo kaj strekoj horizontala, vertikala, oblikva kaj kurba. Kiom ajn da strekoj la ideogramo havas, ĝi ĉiam estas kvadrata, do oni nomas ĝin ankaŭ "kvadrata ideogramo".
Kvankam ĝi estas kvadrata, ĉinoj tamen kreis multajn manierojn de skribado, tiel ke ĉiu ideogramo havas diversajn skribostilojn, kiel Ĝuan, Li, Kai, Ksing kaj Cao. Ĉiu stilo havas dividaĵojn, ekz. estas randa kaj eta Ĝuan-stiloj, Li-stiloj de Qin- kaj Han-dinastioj, kiuj spegulas la epokajn, regionajn kaj personajn trajtojn. En la tradicia ĉina kaligrafio, gravas ne nur bele skribi ĉiun ideogramon, sed ankaŭ bone aranĝi la tutan strukturon. Inter la ideogramoj kaj linioj devas esti harmonio. Oni skribas de supre suben (ideogramon post ideogramo) kaj de dekstre maldekstren (linion post linio), tio malsamas ol la nuna kutimo. Fininte la verkon, kaligrafo ŝatas sigeli ĝin per sigeliloj, inter kiuj la kvadrataj ĝenerale montras la nomon de la kaligrafo, kaj la aliformaj donas iom da gusto al la verko. Ruĝaj stampoj ornamas la blankan paperon kaj nigrajn ideogramojn kaj donas pli da ĉarmo kaj spirito al la verko.
Ĉinaj infanoj lernas kaligrafion en elementa lernejo. Unue ili paŭsas kaj poste skribas laŭ kopioj de kaligrafaĵoj. Oni proponas, ke la komencantoj unue lernu Kai-stilon, ĉar ĝi estas regula kaj orda. En skribado Kai-stila, ili bone konas la strekojn kaj strukturon de ĉina ideogramo. Tio metas firman bazon por progreso en kaligrafio. Poste ili povas laŭ sia plaĉo elekti stilon por lerni. Necesas ekzercado, tiel ke ili posedos la skribostilon kaj ilia skribo eĉ havos propran trajton. Tamen nuntempaj ĉinoj pli multe uzas plumon, krajonon kaj globkrajonon, do ili pli atentas la kaligrafion per tiuj "malmolaj skribiloj", sed ne tiun per peniko.
Japana kaligrafio
La kaligrafio konata kiel Shodō (書道) estas konsiderata arto en Japanio, kaj fako tre malfacile perfektigebla; ĝi estas instruata kiel normala fako al la japanaj infanoj dum ilia baza edukado. La japana, korea, mongola kaj vietnama kaligrafioj estis ege influitaj de la ĉina kaligrafio.
Kartvela kaligrafio
La kartvela kaligrafio estas formo de kaligrafio aŭ arta skribmaniero de la kartvela lingvo kiu estis praktikita en la tri kartvelaj alfabetoj. Ekzistas tradicio de jarcentoj en tiu arto kaj la kristanismo ludis gravan rolon en la kartvela literatura vivo, ĉar la monaĥoj kaj aliaj ekleziuloj de la Kartvela Ortodoksa Eklezio produktis multajn manuskriptojn kaj historiajn registrojn.
Okcidenta aŭ latina kaligrafio
Ekde la tempo de la romianoj kaj ĝis la invento de la presmaŝino, la kaligrafio estis ligita al la historio de la eŭropa kulturo kaj ties disvastigo, kies epokoj estas respegulataj en la diversaj stiloj de skribmaniero. Eĉ poste, la beleco en la permana skribmaniero ĉiam havis grandan konsideron kiel parto de la edukado ĝis ĵusaj epokoj, kaj floras nuntempe en la formo de manskribitaj invitleteroj, desegnoj de logooj kaj tipografioj, memorigaj dokumentoj kaj multaj aliaj verkoj kiuj inkludas elementojn de skribmaniero.