cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ves Bílá Voda
Historio
La memstara domaro Ves Bílá Voda estiĝis en la jaro 1748, kiam la norda parto de ĝisnun memstara municipo Bílá Voda estis avancita al kampurbo (urbeto). La suda parto, konsistanta el disigita agrikulturaj ekloĝigejoj, restis vilaĝo. Ĉi tie troviĝis eĉ sidejo de superularo (kastelo). Parto de la vilaĝo estis ankaŭ hodiaŭ malaperinta domaro Růženec. Historio de la vilaĝo principe estis kunligita kun historio kun Ves Bílá Voda (priskribita komune en artikolo Bílá Voda).
Jesse Owens
James Cleveland "Jesse" OWENS (Cleveland, 12-an de septembro 1913 – 31-an de marto 1980) estis usona atleto kaj olimpia ĉampiono (Somera Olimpiko 1936 en Berlino), kie li gajnis 4 orajn medalojn pro la jenon:
Li estas la unua atleto en la historio, kiu gajnis 4 orajn medalojn en unu olimpiko. Kaj la unua longsaltisto, kiu saltis al distanco de pli ol 8 metroj. Tiu monda rekordo eltenis dum 25 jaroj.
1469 Linzia
1469 Linzia estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la aŭstria urbo Linz.
Jesse Owens
Biografio
Dum la Somera Olimpiko 1936 en Berlino, li atingis per dorsa vento novan mondan rekordon sur 100 m (10,2 s). Li same atingis rekordon en la finalo, la 200-m-an kuron, la longsalton.
La usona teamo venkis la stafetan kuron 4×100 m – Metcalfe, Draper, Wykoff, kaj Owens – je 39,8 s.
Post la konkurso - je peto de la fotografistoj - li saltis unu pluan. Tiam li atingis 8 m kaj 20 centimetrojn, kiu estis pli bona ol la tiama monda rekordo.
Post la olimpio, li aperis en cirkoj kaj saltis, kuris. Li mortis pro pulma kancero, li fumis forte dum 35 jaroj.
Josef Barvíř
Doktoro pri juro. Jam kiel jurista studento li estis junulo daŭre entuziasma kaj daŭre laborema en la Esperanto-movado. Li aktivis kiel protokolisto de la Praga Esperanto-klubo kaj kiam la opozicio kontraŭ Kühnl la 1-an de januaro 1908 rezultigis novan lokan organizaĵon por Prago Bohema Societo Esperantista en Praha (ĉeĥlingve: Česká společnost esperantistů v Praze), J. Barvíř fariĝis ĝia sekretario.
Post la unua mondmilito li transiris al Brno kaj aktive laboris en la loka esperantista klubo.
En 1923 li partoprenis kun Augustin Pitlík en Internacia Konferenco pri la Solvo de la Problemo de Internacia Lingvo por Komerco kaj Trafiko en Venecio (1923-04-2/4), kiu aprobis rezolucion favoran por Esperanto.
10762 von Laue
10762 von Laue estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana fizikisto Max von Laue (1904–1988), studento de Max Planck kiu malkovris la difrakton de la ikso-radioj far de kristaloj, tio, kio permesas ties analizon. Pri tio li ricevis la Nobel-premion pri fiziko 1914. Li plivastigis la kaj sin levis kontraŭ la kondamno de la judaj fizikistoj kiel Albert Einstein.
Listo de urbotipaj loĝlokoj de Ukrainio
Jen listo de urbotipaj loĝlokoj de Ukrainio:
Winnetou II
Fono de la estiĝo de filmo
Produktoro Horst Wendlandt estas sur zenito de sia sukcesa kariero. Ankaŭ lia dua filmo de May Winnetou I allogis en kinejojn milionojn da vizitantoj, kaj tial jam estas neniel dubinde, ke oni daŭrigos en la filmado. Por la jaro 1964 estas planitaj tuj du filmoj, nome Winnetou II kaj Unter Geiern (Inter vulturoj). En la jaro 1965 estus sekvonta Winnetou III, Der Ölprinz (Petrola princo) kaj Old Surehand, kiu estos dividita en du aŭ tri partojn. Wendlandt elektas sole tiajn librojn, en kiuj aperas Winnetou kaj Old Shatterhand. Sed li transsaltas librojn kun malmulte allogema titolo: filmon kun Winnetou kun nomo Kristnasko li simple ne kapablas imagi... Pierre Brice kaj Lex Barker renkontiĝas kiel Winnetou kaj Old Shatterhand jam kvaran fojon. La populareco de Pierre ascendas en tian mezuron, ke ĉiumonate li ricevas de ŝatantoj kelke da miloj da leteroj. Se tio agos tiel plu, mi devos havigi pli da poŝkestojn, ridas Brice. Ĉifoje la brita aktoro Anthony Steel, la eksa edzo de seksbombo Anita Ekberg, rolas malbonulon Forrester-on. Nova ano de la teamo estas juna italo Mario Girotti (pase multe pli fama kiel Terence Hill), kiu kiel leŭtenanto Merril transprenos al Winnetou belan Ribannon en prezento de Karin Dor. Renato Baldini rolas kolonelon Merril-on, Gojko Mitić vicestron Blankan Korvon. Pri komikecon zorgas Eddi Arent kiel lordo Castlepool kaj ankaŭ Mirko Boman kiel Gunstick Uncle, kiun li bedaŭrinde korpigas lastfoje.
Preparoj por la filmado
Por skribi scenarion estis denove komisiita Harald G. Peterson. La 15-an de aprilo 1964 en Constantin okazas interkonsiliĝo. La scenario estas akceptita preskaŭ sen mencioj. Ekde tiu ĉi momento restas nur kvar semajnoj ĝis la komenco de filmado... Laŭ deziro de Wendlandt filmo Winnetou II estas alportonta ankoraŭ pli da streĉo kaj aventuro, kaj pri tio devas zorgi precipe incendio de petrola kampo en New Venango kaj duelo de Winnetou kontraŭ griza urso. Reĝisoro Harald Reinl volas proponi a spektantoj novajn pejzaĝajn motivojn, do homoj el Jadran-filmo ekiras rigardi novajn lokojn por filmado. Unu el ili estas pejzaĝo de norda Jugoslavio, ĉirkauaĵo de konata vintra sportcentrejo Bled. Ĉi tie - precipe ĉe Kredarica - oni estas filmontaj plenajn 11 tagojn. Se la pejzaĝo ne plaĉus al Reinl, en rezervo estos pruvatestita Mali Alan. Plua loko de filmado devas esti Šibenik. Proksime de vilaĝo Prukljan, 30 km de Šibenik, estus konstruota New Venango kaj vilaĝo de ponkoj. Ĉi tie oni kalkulas kun sume 21 tagoj de filmado. La tria posteno estos al ĉiuj la bone konata ĉirkaŭaĵo de Rijeka, kie estas situonta fortikaĵo Niobara kaj vilaĝo de assiniboinoj. Ĉi tie estas planita sume 26 filmtagoj. Sed Reinl (krom Grobnicke Polje ĉe Rijeka) decidiĝis filmi en aliaj lokoj kaj tiel ni povas en la filmo vidi filmerojn el stalaktita groto ĉe Pustojna en Slovenio, kaj el ĉirkaŭaĵo de Karlobag aŭ Split.
Hüllhorst
Hüllhorst estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Minden-Lübbecke de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la neurba komunumo havis  loĝantojn.
Winnetou II
Ursoj Mundi, Peter kaj Peggy
La filmado de filmo komenciĝis la 18-an de majo 1964 per unu el la plej malfacilaj scenoj: Winnetou estas savanta Ribannon, filinon de estro de assiniboinoj, antaŭ urso. Produktestro Erwin Gitt rakontas: Ni bezonis urson, memkompreneble ke grizan urson kaj ne ian urseton. Ni do ricevis tuj tri grizajn ursojn de Rudi Althoff. Ili nomiĝis Mundi, Peter kaj Peggy, ili estis naŭjaraj, ili pezis ĉirkaŭ 600 ĝis 800 kg, ili mezuris 2,30 metroj kaj ili devis neniam apartigitaj unu de la alia. Sed en la preta filmo estas videblaj nur malmulte da filmeroj kun veraj ursoj. Reĝisoro Reinl konjektis, ke li povas konfidi eĉ ne pri tiuj plej bone ekzercitaj cirkaj ursoj kaj do ilia ekzercisto Rudi Althoff devis survesti ursan pelton kaj la plej gravajn scenojn roli mem. Proksime de la loko, kie estis okazanta la duelo kun la urso, troviĝas la stalaktita groto, en kiu oni filmis la finan sekvencon de la filmo. Por ke entute eblu la tutan spacon lumigi, devis esti ĉi tie uzitaj ĉiuj reflektoroj, kiujn la stabo havis je dispono. Pierre Brice devis esti sukcesa en peziga ekzameno: por ke li liberigu Ribannon el kaptiteco, li devis komune kun assiniboinaj batalantoj enpaŝi en malvarmegan lagon. Entute en la tuta groto estis nereala malvarmo kaj ĉiuj elspiris, kiam ĉi tie la filmado estis finita.
Loko de filmado: Split
Nun la stabo transŝoviĝis en la faman havenurbo Split kaj enloĝigis en moderna hotelo Marijan. La 28-an de majo 1964 komenciĝas filmado de unu el la plej efekta scenoj en la tuta filmo: la incendio en New Venango, kiu estis konstruita en malnova ŝtonminejo en Stobreć sude de Split. Piroteknikisto Erwin Lange konsumis por tiu ĉi incendio sume 2000 kg da benzino, 2000 kg da mazuto, 200 kg da benzolo, 6 propan-butanaj bomboj, 20 kg da dinamito, 50 torĉoj, 250 kg da cemento kaj 100 elektraj bruligiloj. Laboroj okazis sen pli grandaj malfacilaĵoj kaj do la teamo baldaŭ transloĝiĝis norden de Split, kie troviĝis antaŭurbo Solin. Sur ties rando situis grandega cementfarejo, en kies proksimeco estis filmata atako kontraŭ veturiloj kun vilaĝanoj kaj ankaŭ interpafado inter banditoj kaj Winnetou, Old Shatterhand kaj Castlepool. Sude de Split kaj Stobreć, en loko nomata Radmanove mlinice, estis konstruita artefarita enirejo en la groton de assiniboinoj, kiu estis servonta sole por filmado de eksterejo, ĉar filmeroj de la interno de groto estiĝis jam en Postojna. Enproksimeco 247 km norde de Split troviĝas Karlobag. Proksime de malgranda vilaĝeto Lukovo oni filmis plenajn kvar tagojn filmerojn de la indianoj, soldatoj kaj la banditoj rajdantaj sur ĉevaloj. Ankaŭ sceno, en kiu Old Shatterhand savos ripozantajn soldatojn, estiĝis ĉi tie.
Loko de filmado: Grobnicka Polja ĉe Rijeka
La 18-an de junio 1964 la teamo transŝoviĝis ĝis Rijeka. Ĉi tie - en Grobnicka Polja - arkitekto Tadej konstruis fortikaĵon Niobara. Kvankam tio estis la impona konstruaĵo, ĝi ja ne estis komparebla kun fantasta fortikaĵo Grand en filmo Old Shatterhand de Brauner. Tio certe ne estis kulpo de la arkitekto - tio estis simple demando de mono kaj kalkulado. Unu el lastaj lokoj, kie ili filmis, estis Platak. Profunde en arbaro la filmistoj malkovris belegan ampleksan herbejon, sur kiu ili konstruis tendaron de assiniboinoj. Sed ĉi tie estis unu tre malgranda problemo: ili troviĝis meze de vintra sporta centrejo kaj kameraisto Kalinke devis do bone atenti, por ke en filmeroj ne aperu skitrenigilo. La 20-an de julio 1964 la filmado estas je la fino. En berlina studio CCC oni poste filmis kelkajn filmerojn el New Venango, kaj en help-ateliero en Split kaj Rijeka ili filmis ekz. scenon de la internaĵo de tendo de Tah-Ŝa-Tunga.
Premiero kaj aprezoj
Premiero de la filmo okazis ĵaŭde la 17-an de septembro 1964 en Essen. Same kiel ĉe la antaŭaj filmoj publiko estis entuziasmiĝinta. Miloj kaj dekmiloj da homoj volis vidi Winnetou-on, Old Shatterhand-on, Ribannon, Castlepool-on kaj malbonulon Forrester-on, sed sole 4416 el ili trovis dum tri premieraj prezentoj lokon. Ĉiuj ceteraj atendis kun nepriskribebla entuziasmo en pluvego ankaŭ kinejo. La filmo denove ricevis filman prezon Wertvoll, FBW estis pro la sukceso de filmoj de May tiom embarasita, ke ĝi eĉ ne kuraĝis kritiki ion. Por pli ol tri milionoj da vizitintoj en la paso de 12 monatoj la filmo akiris Oran ekranon, kiu estis donita al ĝi la 14-an de oktobro 1965 en Essen okaze de premiero de filmo Winnetou III. Por komerce la plej sukcesa filmo de la jaro 1965 ĝi akieis aprezon Bambi.
Aliaj nomoj de la filmo
Aŭstrio: WINNETOU 2. TEIL. Belgio: WINNETOU – LE TRESOR DES MONTAGNES BLEUES / WINNETOU DE SCHAT DER BLAUWE BERGE. Ĉeĥio: VINNETOU - RUDÝ GENTLEMAN. Danlando: KRIGERHOVDINGEN WINNETOU. Francio: LE TRESOR DES MONTAGNES BLEUES. Granda Britio: LAST OF THE RENEGADES. Hispanio: LA CARABINA DE PLATA. Italio: GIORNI DI FUOCO. Jugoslavio: VINETU II DEO. Nederlando: WINNETOU KEERT TERUG. Pollando: WINNETOU II. SERIA. Portugalio: WINNETOU – REVOLTA DOS APACHES. Svedio: VÄSTERNS LAGLÖSA. Svislando: WINNETOU 2. TEIL. Usono: LAST OF THE RENEGADES.
Agado de la filmo
''Post la morto de sia patro la estro de ĉiuj apaĉoj vivantaj sur ampleksaj ĉasejoj inter Teksaso kaj nova Meksiko fariĝis la juna Winnetou. Konkerantoj el ĉiuj mondpartoj enpenetradis en pluajn kaj pluajn teritoriojn kaj ilia senrespekta sinteno minacis eksplodigi novan militon de ruĝuloj kontraŭ blankuloj. Winnetou konsideris kiel sia vivmesaĝo malebligi al tiuj ĉi teruroj, kiuj povis signifi pereon de ĉiuj indianaj triboj.''
Winnetou savos Ribannon, filinon de la estro de assiniboinoj, el ungegoj de urso. Estro Tah-Ŝa-Tunga, la patro de Ribanna, plenumos deziron de Winnetou kaj tralasos leŭtenanton Merrilon kaj liajn amikojn, kiujn li antaŭ kaptis. Tiuj poste vidas, kiel banditoj murdis la tuta vilaĝon de ponkoj. Castlepool renkontiĝas kun Old Shatterhand kaj ili rajdas komune ĝis New Venango. Old Shatterhand venas en konflikton kun laboristoj kaj poste eĉ kun Forrester, ilia ĉefulo. Unu ponko, kiu supervivis la atakon de banditoj, kaŝobservas ĉion kaj bruligos New Venangon. Old Shatterhand kaj Castlepool sukcesos eskapi kaj ili renkontiĝas kun Winnetou. La fratoj rajdas al assiniboinoj kaj Castlepool eĉ spite al avertoj rajdas reen en New Venangon, kie li estas denove kaptita far de Forrester. Winnetou volas edziĝi kun Ribanna. Estroj de ĉiuj triboj kunvenos en fortikaĵo Niobara, kie ili intertraktas pri paco. Sed tiu estas fermita nur tiam, kiam Merril petas estron Tah-Ŝa-Tungon je la mano de Ribanna. Winnetou kun Old Shatterhand forrajdas ĝis New Venango, kie ili trovos kaj liberigos Castlepool-on. Tiu sciigos ilin, ke Forester forrajdis al Griza Kanjono. Tie li formurdos kolonon de blankuloj kaj li kamuflos ĉion tiel, ke tio aspektu, ke indianoj faris ĉion rompinte la interkonsenton. Merril kun Ribanna gvidas virinojn kaj infanojn al kaŝejo en groto. Forrester kaptos ilin. Winnetou sukcesos liberigi ĉiujn. Forrester klopodas fuĝi tra grota aperturo, sed la indianoj supre atendas lin kaj mortigos lin.
Interesaĵoj el la filmado
Pierre Brice kiel Winnetou rajdis en tiu ĉi filmo du ĉevalojn. Unu estis uzata sole por rajdistajn filmerojn. La alia ĉevalo estis dublanto de la rajdista ĉevalo kaj ĝi estis uza por trukoj. Bedaŭrinde tiu ĉi dublanto dum la filmado mortis kaj al la stabo restis je dispono nur unu speciale ekzercita ĉevalo - malfeliĉe tio estis blanka ĉevalo. Winnetou kaj ĉu sur blanka ĉevalo? Pere de specialaj kolorigaj rimedoj por besta hararo estis tiu ĉi problemo solvita.
En filmo Winnetou II rolis 3500 porokazaj aktoroj kaj 2000 ĉevaloj, estis bezone tridek aŭtomobiloj, unu aŭtobuso, unu bestkuracisto kaj unu kuracisto, estis uzitaj 158 perukoj, 10 km da kabloj kaj 400 sagoj, falis 25000 ekpafoj el pafiloj kaj revolveroj.
Redaktisto de magazeno Bravo Dirk Fonda rakontas: "Dum unu terurega ŝtormo la tuta stabo sidis enuigite kaj tedigite en hotela ĉambrego. Subite enkuregis enen unu ridinde aspektanta bandito tirante kun si ankoraŭ pli mirinde aspektantan squaw-on. Post momento de ĝenerala mirego kaj mirigo el la juna bandito malkaŝiĝis Karin Dor kaj el la indiana squaw Pierre Brice."
Salajro de unu porokaza aktoro faris 16 DM por unu tago, akrobatistoj ricevis por unu falo 160 DM. Dum la filmado okazis multe da lezoj, kiuj estis plejmulte kaŭzitaj pro falo de sur ĉevalo. Kvin porokazaj aktoroj suferis gravajn brulvundojn dum la incendio en New Venango, kvankam ili surhavis asbestajn surtutojn. Karin Dor vundiĝis sian kapon, sed post kvar tagoj de ripozo ŝi povis denove labori. Ankaŭ reĝisoro Reinl suferis malpli gravan vundon, sed kiu ne okazis al li dum la filmado, sed dum dimanĉa futbalmatĉo...
Samseksemo en Irako
La samseksemo en Irako estis laŭleĝa dum la reĝimo de Saddam Hussein ĝis la jaro 2001, kiam, pro premado de religiaj kaj konservativaj grupoj, la diktatoro devis krimigi la sodomion. Leĝo kreata en 2001, punigis la sodomion per enkarcerigo kaj post ripetaj okazoj, aplikebla la mortpuno. Tamen, tiu ŝanĝo en la leĝoj neniam praktike plenumiĝis ĉar neniu estis punata pro sodomio antaŭ la Iraka Kortumo. Komence, Hussein malakceptis krimigi samseksemon ĉar tio iris kontraŭ la kredado je laika socio de la Partio Baazo kiun li apartenis.
La leĝa statuso de la samseksemo ankoraŭ estas disputata en la nuna post-Husejna Irako. La samseksemo ne estas kontraŭleĝa en Irako per leĝo, sed jes tabuo.
Kombinaĵo de 2 malgrandaj steligitaj dekduedroj
En geometrio, kombinaĵo de du malgrandaj steligitaj dekduedroj estas uniforma pluredra kombinaĵo, komponaĵo de 2 malgrandaj steligitaj dekduedroj, en la sama ordigo kiel en la kombinaĵo de 2 dudekedroj.
Péter Scherer
Péter Scherer [ŝerer], laŭ hungarlingve kutima nomordo Scherer Péter estas hungara aktoro, voĉoaktoro.
Péter Scherer naskiĝis la  en Ajka.
Biografio
Péter Scherer frekventis mezlernejon en Szombathely, poste li akiris inĝenieran diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1987. Jam dum la studentaj jaroj li aliĝis al malgranda teatra trupo, kie li restis ĝis 1994. Inter 1995 kaj 1997 li ne ligiĝis al trupoj, poste li apartenis al 2 malgrandaj teatroj. Li ricevis 5 premiojn inter 1995-2009. En 1995 li edziĝis, baldaŭ li havis 3 gefilojn.
Lubniewice
Lubniewice estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Lubniewice en distrikto Sulęciński.
Danielle Mitterrand
Danielle MITTERRAND, naskiĝnome Danielle Émilienne Isabelle GOUZE (naskiĝis la en Verdun, Meuse, Francio, mortis la  en Parizo, Francio) estis la unua damo de Francio de 1981 ĝis 1995, kiel edzino de la prezidanto François Mitterrand, kaj disvolvis diversajn politikajn kaj bonfarajn aktivecojn, kreante sian propran fondaĵon.
(109077) 2001 QR25
(109077) 2001 QR25 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Danielle Mitterrand
Biografio
Dum la Dua mondmilito ŝi estis agento de la Franca rezistado kaj tiam ŝi ekkonis François Mitterrand, kun kiu ŝi edziniĝis la. Danielle Mitterrand naskis tri filojn, Pascal, frue mortintan, Jean-Christophe kaj Gilbert.
(109077) 2001 QR25
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,22914 astronomia unuo, tie estas 34,279 milionoj da km.
Danielle Mitterrand
Biografio
Post la prezidanta elekto de sia edzo en 1981, Danielle plenumis la funkciojn de unua damo dediĉiĝante ĉefe al helpo por la Tria mondo.
En 1986 ŝi kreis la bonfaran fondaĵon Francio Liberecoj-Fondaĵo de Danielle Mitterrand, destinitan subteni senhelpajn kaj oprimitajn homojn, entreprenante informajn kaj financajn agojn, kiun ŝi prezidis ĝis sia forpaso.
Ŝi prononciĝis favore al la okcidentsahara popolo, al la Zapatista Armeo por Nacia Liberigo, al la tibetanoj, al la kurdoj, al la indiĝenaj popoloj de Latin-Ameriko, ktp.
En siaj lastaj jaroj ŝi luktis por meti unuarange la homajn rajtojn al akvo samrange kun la edukado, la demokratiaj praktikoj kaj la prirespondeca ekonomio.
Ŝi forpasis pro anemio post kelkaj tagoj da hospitaliĝo.
Bob Barr
Robert Laurence "Bob" BARR (nask. ) estis la kandidato de la Libertariana Partio por la ofico de Prezidanto de Usono en la elekto de 2008. Li estas eksa federala jura persekutisto kaj eksa membro de la Usona Domo de Reprezentantoj. Li reprezentis la 7-an kongresan distrikton de la ŝtato Georgio de 1995 al 2003.
László Mikó
MIKÓ László (miko:), oroszfáji estis hungara juristo, politikisto, ekonomika fakverkisto naskita la 22-an de junio 1897 en Jedd kaj mortinta la 27-an de septembro 1983 en Târgu Mureș
Kariero
Mikó diplomitiĝis pri juro en la Universitato Ferenc József de Koloĵvaro (1919) kaj li mastrumadis en sia familibieno de Nyárádszentlászló. Li estis ano de la gvidantaro de ErGE kaj OrMaP. Dum la reĝa diktaturo li estis ano de la Supera Nacia Konsilantaro de Rumanio (1939), poste departementestro de Maros (1940-44). Post la germana okupo de Hungario le abdikis je protesto pro la kontraŭjudaj leĝoj. Oni sendis lin dum la komunista reĝimo al deviglaborto al Bicaz (1952-53), poste oni kondamnis kaj malliberigis (1957-64).
Vortludo
Vortludo (foje vortĵunglado) estas parolaĵo, kiu ludas per vortoj celante montriĝi humura aŭ ruza.
Ĝenerale, ekzistas jenaj specoj de vortludoj: akrostiko, ambigramo, anagramo, drudelo, enigmo, izogramo, kalemburo, kontraŭknalo, kriptogramo, langrompilo, lipogramo, logogrifo, magia kvadrato, oksimoro, palindromo, paronimo, paronomazio, pleonasmo, rebuso, sekretlingvo, ŝarado, vort(a)ludo, vortondo.
Iuj estas hazardaj misdiroj, aliaj intence kreitaj por distro aŭ amuzo.
La popola uzado de literaturo kondukas interalie al vortoludoj. Tiele la popoleca Raymond Schwartz meditas pri vortoj tiele:
Vortludoj en Esperanto
Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 30an ĉapitron "Vortaj sportoj" al komentoj kaj diversaj ekzercoj pri vortoludoj.
Aĥajuo
La Aĥajuo (hispane: Ajayu) estas kordinstrumento de Ĉilio, nome speco de gitaro.
Ĝi havas dekdu ŝtalajn kordojn en kvin kordoĥoroj. La tonoj estas A2 A2, E3 E3, A3 A3, C#4 C#4 C#4, F#4 F#4 F#4 aŭ C3 C3, G3 G3, C4 C4, E4 E4 E4, A4 A4 A4.
András W. Kovács
András W. KOVÁCS [kova:ĉ] rumania hungara historiisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 4-an de aŭgusto 1975. Li estas la filo de informatikisto Sándor Kovács.
Kariero
András W. Kovács diplomitiĝis pri historio en UBB de Kluĵo en 1997. Li doktoriĝis en Historiscienca Instituto N. Iorga de Bukareŝto (2005). De 1999 li estas scenca kunlaboranto de EME.
Universitato Monash
Universitato Monash estas publika esplorada universitato bazita en Melburno, Aŭstralio. Fondita en 1958, ĝi estas la dua plej malnova universitato en la subŝtato Viktorio. La universitato havas multajn kampusojn, el kiuj kvar estas en Viktorio (Clayton, Caulfield, Duoninsulo, kaj Parkville), kaj unu en Malajzio. Monash ankaŭ havas esploran kaj instruan centron en Prato, Italio, diplomiĝinta esplorlernejo en Mumbajo, Barato kaj diplomiĝinta lernejo en Suĝoŭo, Ĉinio. Kursoj de la Universitato Monash ankaŭ okazadas en aliaj lokoj, inkluzive de Sudafriko.
Monash estas hejmo de gravaj esploraj instalaĵoj, nome Monash Law School, Australian Synchrotron, Monash Science Technology Research kaj Innovation Precinct (STRIP), la aŭstralia Voice Cell Center, 100 esploraj centroj  kaj 17 kunlaboraj esploraj centroj. En 2016, ĝia totala enspezo estis pli ol $ 2,2 miliardoj da aŭstraliaj dolaroj kun eksteraj esploraj enspezoj ĉirkaŭ $ 282 milionoj. En 2016, En Monash enskribiĝis pli ol 50,000 studentoj kaj pli ol 22,000 gradstudantoj. Ĝi havas pli da kandidatoj ol iu ajn alia universitato en la subŝtato Viktorio.
Marcos Zlóv Zlotovich
Marcos Zlóv ZLOTOVICH (1961, Bonaero, Argentino - 2022, Praia Grande, Brazilo), aŭ, pli simple, Zlóv aŭ Islove, kiel li estis plej konata, estis judpoldevena brazila esperantisto el San-Paŭlo (SP) kaj diplomita de USP (Universitato de San-Paŭlo, lia alma mater) socia sciencisto (t.e., profesie, sociologo), plej konata kiel la disvastiganto, aktivulo kaj instruisto de Esperanto, kiu instruis la internacian lingvon al miloj da homoj en pluraj urboj, ĉefe en universitatoj dum jardekoj en sennombraj ĉeestaj kursoj, estante el la homoj, kiuj plej havis ĉeestajn lernantojn de Esperanto — en sia lando kaj en la tuta mondo.
Li ankaŭ estis organizanto de kursoj, esperantaj eventoj ktp, verkinto de kelkaj instru-materialoj, esperantaj artikoloj kaj eĉ de kelkaj libroj, plejparte atendantaj la publikigon, krome preleganto en kaj pri Esperanto kaj konstanta aktivulo de la Esperanto-movado kaj de Esperanto-Asocio de San-Paŭlo (EASP) ekde la 70-aj jaroj de la pasinta jarcento. Li ankaŭ estis tradukanto kaj en samtempaj tradukadoj, ekz-e, ĉe USP, en prezentoj de Geraldo Mattos, tiama prezidanto de la Akademio de Esperanto, kaj en prelegaroj de la germana Prof-ro D-ro Helmar Gunter Frank, el AIS kaj Universitato de Paderborn (pri Kibernetika Pedagogio, estante li konsiderata la "monda patro" de tiu fako), organizataj kune kun Prof-ro D-ro Osvaldo Sangiorgi, nacikonata kiel enkondukinto en Brazilon de la moderna matematiko kaj fondinto, en USP, de la grupo de Kibernetika Pedagogio, kiu enkondukis kaj favoris Zlóv (kaj ankaŭ la lingvon ĉe li) en la instruadon de la internacia lingvo en sia universitato kaj en pluraj fakultatoj. Zlóv, kune kun li kaj lia amiko kaj profesoro de tiu Universitato, la nacia deputito Freitas Nobre (kiu estis la prezidanto de la brazila Parlamento dum la UK en Braziljo en 1980), ekfondis, sub instigo de tiu lasta, la universitatan Esperanto-grupon "Esperant'USP" kaj estis ties unua prezidanto. Zlóv, instruante Esperanton, ĉiam uzis muzikon, teatran skeĉon kaj humuron en ĉiuj lecionoj kaj fervore defendas la integriĝon de la lernantoj en la E-komunumon kaj movadon ekde la unua leciono precipe pere de la interreto. Zlóv estis denaska vegetarano (neniam provis viandon) kaj neniam estis ligita al iu ajn eklezio, sekto aŭ politika partio, sed konsideris sin fervora kristano. Li ĵuris vivi laŭ la principoj de vereco, modesteco kaj ne-perforto, t.e., neniam preterlasi la veron aŭ konduki iun en eraron aŭ vundi iun ajn, ĉu fizike, psike, pervorte, morale, misfamige, diboĉe, moke, malhelpe, malkuraĝige ktp, malgraŭ la polemikoj.
Li estis preskaŭ denaskulo (t.e., denaska esperantisto), ĉar lia patrino, el kiu li lernis la unuajn vortojn kaj esprimojn en la internacia lingvo kaj heredis la respekton kaj la amon pri Esperanto en la infanaĝo, jam estis esperantistino ekde la 40-aj jaroj, pro influo de la hungaro Laszlo Zinner, unu el la antaŭaj "motoroj" de tiu Esperanto-asocio, al kiu ŝi fariĝis koramikino. Sed, fakte, Zlóv nur lernis la lingvon en EASP, kie li diplomiĝis en la pedagogia kurso, sub la gvido de Elvira Fontes, kiun li konsideras sian "patrinon" en Esperantujo kaj modelon de esperantisteco. La unuan fojon, ke Zlóv foriris el Brazilo estis por partopreni la 2-an TAKE-n (Tut-Amerika Kongreso de Esperanto), okazinta en 1980, en San Luis, Argentino, lando de lia naskiĝo, ĉar Zlóv vivis en Brazilo ekde sia unua vivjaro. Li estis "Dumviva Membro" kaj de UEA (al kiu li servis kiel faka delegito pri antropologio dum pluraj jaroj) kaj ankaŭ de BEL (Brazila Esperanto-Ligo). El tiu lasta li ricevis pokalon de "plej elstara kunlaboranto" (en la jaro 2002), pro la disvastigado de Esperanto kaj de la Ligo, kun pozitiva rezulto de centoj da aliĝoj (kaj realiĝoj) pere de lia persona volontula kunlaboro kaj strebo.
Zlóv ankaŭ iniciatis Eo-grupojn kaj periodaĵojn kaj multe elspezis helpante finance kaj subtenante plurajn esperantajn iniciatojn, projektojn kaj eventojn. Li ankaŭ estis gastiganto de Pasporta Servo de TEJO. Li partoprenis multajn E-kongresojn naciajn kaj internaciajn kaj dufoje estis direktoro de sia Asocio (EASP) kaj estis ties vic-prezidanto. Li estas membro de ILEI (Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj) kaj eks-prezidanto ("sekciestro") de ties (tutlanda) Brazila Sekcio (al kiu li estis nomumita de la fama akademiano, de AdE kaj de AIS, kaj prezidanto de la monda ILEI, la itala Prof-ro D-ro Maŭro La Torre), kiun li estris de 2002 ĝis 2005. Tiam Zlóv elpensis kaj lanĉis la revueton Brazilei, kaj publikigis ĝian unuan numeron.
Laŭ la gazeto "La Lampiro", oficiala organo de EASP, Zlóv ne estas plu inter ni ekde la 21-a de aŭgusto 2022, pro sinmortigo.
Takehiko Kawanishi
Takehiko Kawanishi (japane 川西 武彦, n. 9-an de oktobro 1938) estas japana futbalisto. Li de 1959 ĝis 1962 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Vrábče
Historio
La unua skribmencio pri la municipo estas el la jaro 1379. Vrábče en la komencoj apartenis al burgo Dívčí kámen, post ĝia forlaso komence de la 16-a jarcento al senjorujo Český Krumlov. En la jaro 1945 kondukis inter Křemže kaj Vrábče demarkacia linio inter usonaj kaj sovetaj taĉmentoj; en la jaro 1992 ĉi tie estis senvualita monumento.
Partoj de municipo
Municipo Vrábče konsistas el kvar partoj sur du katastraj teritorioj:
Cittanova
Cittanova estas komunumo de Italio.
Maja rapo
La Maja rapo (Brassica rapa subsp. rapa var. majalis) estas legomo-planto, kies radiko estas manĝebla. Ĝi estas speciala formo de la rapo. Proksime parencas al la teltova rapeto kaj la aŭtuna rapo. La lasta estas rikoltata pli malfrue kaj estas pli granda. La maja rapo havas la nomon pro tio, ke ili estas rikoltataj en majo.
Kultivado
La blanka-lila aŭ blanka rapo estas malnova kulturplano, kiu jam estis kultivata en la grek-romia antikvo. Antaŭ la enkonduko de la terpomo, la rapo ludis gravan rolon en Eŭropo. Ĝi enhavas multe da vitaminoj, mineraloj kaj proteinoj. La ŝelo enhavas relative altan procentaĵon de sinapo-oleoj. Tial rekomendindas la forpreno de la ŝelo, se la rapo estas krude manĝata. La folioj de la maja rapo povas esti manĝataj kiel spinaco; en kelkaj regionoj oni ankaŭ nur manĝas la folitigojn kiel folirapo.
La maja rapo estas dissemita aŭ en printempo por la maja rikolto aŭ en julio ĝis aŭgusto por la aŭtuna rikolto. Post ses ĝis ok semajnoj la rapo estas rikoltebla. La planto bezonas loman human kaj sablan grundon.
Heraldiko
La maja rapo estas sur la blazono de la urbo Keutschach am See kaj estis la blazono de Leonhard von Keutschach.
Lipiany
Lipiany (kaŝube: Lëpienié; latine:castrum Lipene 1249, Lipen 1265, terra Lipene 1269, Lippene, Leppene 1276, Lippen 1290, Wendenburg, Lipenitz 1303, Lippen 1337, Lippehne, Lippeen, germane: Lippehne) estas urbo en Okcidenta Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Lipiany en distrikto Pyrzycki.
Historio de Lipiany en la Mezepoko
Lipiany estas rande de la Lagaro de Myślibórz en la loko kun la naturaj defend-valoroj, t.e. Lago Wądół kaj Lago Kościelne, la lagoj ĉirkaŭas la urboj de la nordo, oriento kaj sudo. We wczesnym średniowieczu, już w IX wieku powstał na półwyspie jeziora Wedyjskiego (obecnie Wądół i Kościelne) warowny gród Pomorzan, wchodzący w skład systemu obronnego plemienia Pyrzyczan, stanowiąc ich południową strażnicę. Wokół grodu powstała osada podgrodowa, której mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, rybołówstwem, a także częściowo handlem i rzemiosłem. Osada dała początek późniejszemu miastu lokacyjnemu. Na przełomie XII i XIII wieku pełniły funkcję ośrodka okręgu grodowego i centrum ziemi lipiańskiej. Do XIII wieku tereny te należały do księstwa pomorskiego. W dniu 18 sierpnia 1276 roku biskup kamieński Herman sprzedał ziemię lipiańską za 3000 srebrnych marek margrabiom brandenburskim Ottonowi, Johannowi i Konradowi, którzy włączyli ją do Nowej Marchii (zgermanizowana nazwa Wendenburg). Po wygaśnięciu dynastii askańskiej (1320 rok), czyli rodu niemieckiego panującego w Brandenburgii, a także po długotrwałych sporach o sukcesję w 1337 roku jako lenno biskupa kamieńskiego miasto pozostało ostatecznie przy Brandenburgii. De la jaro 1402 ĝis la 1454 la urbo estis sub la regado de Teŭtona Ordeno. W tym czasie rozwój miasta został zahamowany przez liczne najazdy zbrojne. Najpierw Lipiany zostały spustoszone przez husytów w 1433 roku, a następnie przez Pomorzan w 1467 roku. Miejscowość uzyskała prawa miejskie na początku XIV wieku. Prawdopodobnie Lipiany stały się miastem przed 1302 rokiem. Pierwsza wzmianka o tym grodzie pochodzi z 1269 roku. W pierwszych dekadach XIV wieku wykształciła się rada miejska. W 1344 roku mieszczanie z Lipian otrzymali przywilej, wedle którego mogli być sądzeni tylko w obrębie murów obronnych, a rajcy przed sądem dworskim margrabiego. Lipiany havis la rajton organizi 4 foirojn (kermesojn) jare.
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)
Historio de Lipiany de la 16a ĝis la 19a jc
En la 16a jc oni daŭrigis la konstruadon de Lipiany laŭ la pli frua setlado. Śladami osady o metryce przedlokacyjnej są czytelne do dziś zarysy eliptycznej kompozycji planu miasta. Budynki mieszkalne i gospodarcze aż po XVIII wiek wznoszono przeważnie z drewna. Historia Pomorza znacząco wpływała na rozwój miasta. Lipiany wielokrotnie były burzone przez maszerujące wojska niemieckie, austriackie, szwedzkie, czeskie, rosyjskie i francuskie. Liczne pożary i epidemie od XVI do XIX wieku dokonały spustoszenia miasta. Jedne z największych zniszczeń dotknęły miasto dum Tridekjara milito (1618-1648). W tamtym czasie głównym zajęciem mieszkańców była uprawa roli, hodowla bydła i rybołówstwo. Z rzemiosł najlepiej rozwijało się browarnictwo. Od 1701 roku miasto znalazło się w Prusach. Do większego rozwoju gospodarczego miasta doszło dopiero w XIX wieku. Wzniesiono wówczas fabrykę rur (1890 rok), odlewnię żeliwa, a także zmodernizowano szlaki drogowe. Po 1840 roku wybudowano drogę łączącą Lipiany z Pyrzycami i Myśliborzem, w 1882 roku miasto uzyskało połączenie kolejowe z Kostrzynem, a rok później ze Stargardem. En la jaro 1881 urbo ricevis la fervojan ligon kun Stargard-Kostrzyn.
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)
Historio de Lipiany dum la 20a jc
Antaŭ la Dua Mondmilito Lipiany, krom la agrikulturaj servoj plenumis la rolon de kuracloko por la loĝantoj de Berlino. W czasie II wojny miasto i okolice poniosły tylko nieznaczne straty w zabudowie. Zachowały pierwotny układ przestrzenny, fragmenty murów, kościół, ratusz oraz prawie cała zabudowę z XIX i początku XX wieku.
W 1945 roku miasto zostało zajęte przez Armię Czerwoną. Wkrótce Lipiany przekazane zostały administracji polskiej. Post la fino de Dua Mondmilito la urbo eniris Pollandon laŭ la decido de la Potsdama konferenco kaj ankaŭ laŭ la decidoj de la konferenco komenciĝis la procedo de translokiĝo de la germana popolo kaj anstataŭigo de ili per poloj de la centra Pollando kaj de orienta Pollando de post la Curzon-linio (vidu la apudan mapon).
Przejściowo funkcjonowały nazwy Lipiny oraz Lipiana. Obowiązującą do dziś nazwę wprowadzono formalnie 7 maja 1946 roku. Post la milito disvolviĝis la konsumad-industrio (pri legomoj kaj fruktoj), la ligna industrio kaj fabriko de akcesoraĵoj kaj kranaro.
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)
Bibliografio
„Zeszyty Pyrzyckie”, z. 1, 1968.
121032 Wadesisler
121032 Wadesisler estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Wade Sisler, plenuma produktoro ĉe la Kosmoflugcentro Goddard de la NASA. Wade subtenas teamon da videaj produktoroj, sciencaj prezentistoj, TTT-aj eldonistoj kaj sociaj amaskomunikistoj en ilia klopodo por dividi la rakonton pri la Misio de Asteroida Specimena Revenigo OSIRIS-REx.
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 1:4 kun Venuso.
Ĝia tre klinita orbito krucas tiun de Marso kaj proksimiĝas ĝin ĉe sia malsuprenira nodo. Ĝia marsa MOID estas 0,164807 astronomia unuo, tie estas 24,655 milionoj da km.
Malmortulo
Malmortulo, reviviĝinta mortinto aŭ ankaŭ revenanto estas estulo, kiu estis post sia morto per ia maniero revenigita reen en la mondon de la vivuloj. La malmortuloj aperas en mitoj de plimulto de kulturoj - ili esprimas naturan ambivalencan rilaton de homo al la morto de proksima persono: homo rememoras pri travivitaj travivaĵoj kun la mortintoj, li sentas perdon, sed samtempe la morto vekigas en li anksion, la kadavro estas malvarma, ĝi malkomponiĝas, ĝi efikas terurplene. La revenanto tiel povas esti kaj esprimo de sopiro vidi la perditan personon kaj timoj, ke la malmortulo ne revenu kaj deziro, ke la mortinto ripozu en trankvilo.
Saint-Lazare (pariza metrostacio)
Saint-Lazare [sɛ̃ lazaʁ] (Sankta Lazaro) estas stacio de linioj 3, 12, 13 kaj 14 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 8-a kaj la 9-a arondismentoj de Parizo.
Malmortulo
Unuopaj specoj de la malmortuloj poste ricevas diversajn nomojn laŭ sia aspekto, siaj montroj kaj kulturo, en kiu la mito estiĝis. Ĉefe eblas diferencigi ilin al nemasaj kiel estas spiritoj aŭ korpaj kiel reviviĝintaj kadavroj. Tiuj poste enviciĝas en karnaj malmortuloj (zombio, ĥulo, mumio) kaj ostaj (skeletulo, liĉo).
Saint-Lazare (pariza metrostacio)
Stacio
La stacio estis nomita laŭ nomo de stacidomo Parizo-Saint-Lazare kiun ĝi priservas kaj de Strato Saint-Lazare.
Malmortulo
Ĉar la mitoj pri la malmortuloj estas tre disvastigitaj, la malmortuloj fariĝis eĉ temo de multaj literaturaj verkoj, precipe de hororoj kaj pli poste fantastoj, de tie poste eĉ de filmoj, elektronikaj ludoj ktp.
La malmortulojn oni ankaŭ elvokas pro celo de aŭgurado de estonteco, tiu ĉi orakola fako de nigra magio estas markata kiel nekromancio.
Deveno de la vorto
La vorton malmortulo uzis kiel la unua Bram Stoker en sia libro Drakulo. Origine ĝi eĉ devis nomiĝi The Un-Dead. Li markis memkompreneble tiel vampiron Drakulon.
Ne temas pri malo de vorto morta, sed pri ia emfazigo. Simpligite eblas difini:
Esprimo revenanto devenas el la franca revenir, reaperi, kaj oni uzas ĝin precipe en konekso kun aperado de mortintoj.
San Andrés Nuxiño
San Andrés Nuxiño estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Andrés Nuxiño. Ambaŭ evidente havas sian nomon de la kristana sanktulo Andreo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 094.
Geografio
San Andrés Nuxiño apartenas al la distrikto Nochixtlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1983 loĝantojn. El tiuj estis 957 viroj kaj 1026 virinoj. La komunumo havas surfacon de 84.20 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1840 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 674 indiĝenoj. El tiuj 520 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Federala Depona Asekura Korporacio
La Federala Korporacio pri Depona Asekuro (Federal Deposit Insurance Corporation; mallongigita FDIC) estas federacia agentejo en Usono, establita fare de la Usona Kongreso la 16-an de junio 1933, kiel parto de la Glass-Steagall Akto kiu establis la Federala Programo pri Depona Asekuro (Federal Deposit Insurance Program) pro la tutmonda ekonomia krizo de 1929. La leĝo rajtigis la korporacion doni deponaj pagojn al la bankoj, kiuj estas membroj de la Usona Federacia Banko, por malhelpi ilian kolapson. La korporacio disponigas deponan asekuron kaj garantias la sekurecon de bankdeponejoj, nuntempe (ekde 2008) ĝis USD$ 250,000. Aktuale en 2010, la entrepreno certigas deponojn en 7,723 institucioj. Krom ĉi tio, la korporacio ankaŭ respondecas pri ekzamenado kaj kontrolado de financaj institucioj kaj administrado de malsukcesaj bankoj.
Dum la jaro 1930, Usono travivis severan ekonomian krizon historie konatan kiel la Granda Depresio. En Usono, ĉe la apogeo de la Granda Depresio, la oficiala senlaboreco atingis 25% kaj la borso de Wall Street falis je 75% ekde 1929. En tiu jaro ekzistis risko por la klientoj de la banko ĉar ekzistis neniu asekuro pri la deponoj en la bankoj, kiam la bankoj mem tenis frakciojn de deponoj kaj ekzistis timo perdi kapitalon en la okazaĵo de la kolapso de la banko.
La 16-an de junio 1933, prezidanto Franklin Roosevelt subskribis la Bankadon de 1933. Kiel parto de la leĝaro:
Dum la tutmonda ekonomia krizo en 2008, la Federacia Deponaĵa Asekuro-Programo denove estis aktivigita por certigi bankajn deponejojn.
Ekde la establo de la FDIC, neniu certigita fonduso estis perdita kiel rezulto de misadministrado.
Historiaj asekuraj limoj
La pordepona asekuro limo pliigis dum la paso de la jaroj por akomodi inflacion.
Frama Markolo
La Frama Markolo aŭ Markolo Fram estas la mara trapasejo inter Gronlando kaj Svalbardo, situa inter 77°N kaj 81°N latitudoj kaj centre sur la unua meridiano. La Gronlanda kaj Norvega maroj kuŝas sude de la Frama Markolo, dum la Nansen Baseno de la Arkta Oceano etendiĝas norde. Frama Markolo estas notata esti la nura profunda trapasejo inter la Arkta Oceano kaj la planedaj oceanoj. La elstaraj oceanografiaj trajtoj de la regiono estas la uesta spicberga marfluo je la eosta flanko kaj la oesta Gronlanda marfluo je la uesta.
Workum
Workum (frise: Warkum) estas urbo en la municipo Súdwest-Fryslân, en la nederlanda provinco Frislando.
Ĝi situas nordoriente de Hindeloopen, norde de Koudum, okcidente de Nijhuizum kaj sudokcidente de Ferwoude. La urbocentro situas je ambaŭ flankoj de la Diepe Dolte, kiu tra Het Zool senpere estas ligita kun la IJsselmeer.
Ĝis 1979 ankaŭ parto de la regiono Het Heidenschap apartenis al la urbo, en kiu situis la vilaĝetoj Brandeburen kaj Het Hel. La regiono poste akiris memstarecon kaj ekde la 1-a de decembro 1979 nomiĝas It Heidenskip, en la nederlanda lingvo ankaŭ nomata Heidenschap, per kio oni celas la regionon kaj la vilaĝeton.
Cilegon
Cilegon [ĉilegon] (Kota Cilegon) estas grava pezindustria urbego en Indonezio, en la ĉefa insulo Javo, en Provinco Banteno. Cilegon havas ok distriktojn.
2329 Orto
2329 Orto estas tre malgranda apolona asteroido, malkovrita la 19-an de novembro 1976 de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio. Ĝia grando (inter 4,2 kaj 9,3 km) estis taksita laŭ ĝia magnitudo, hipotezante ĝian albedon inter 0,04 kaj 0,20.
Cilegon
Geografio
Cilegon situas en la nordokcidenta parto de la insulo ĉe buŝo de la samnoma rivero Cilegon. Provinca ĉefurbo Serang troviĝas 16, Tangerang 68, tutlanda ĉefurbo Ĝakarto 88, Bandungo 200, Palembang 366, Semarang 495, Jogjakarto 516, Surabajo 753, Batam 825, Padango 846, Pekanbaru 889, Medano 1345, Makassar 1484, Banda Aceh 1753 kilometrojn (aere).
Historio
Cilegon akiris la titolojn administracia urbo en 1987, municipo en 1999.
Uragano Iris
Uragano Iris estis la naŭa nomita ŝtormo kaj kvina uragano de la uragana sezono en 2001. Ĝi frapis ĉefe la landon Belizo. Ĝi formiĝis el Barbado kaj frapis ankaŭ Domingon kaj pasis sude de Portoriko kaj Jamajko.
2329 Orto
Orbito
Ĝia discentra kaj klinita orbito pasas inter tiuj de Tero kaj de Venuso, ĝi do estas terrenkonta asteroido. Pro ĝia klineco ĝi ne proksimiĝas al Marso.
Cilegon
Ekonomio
Inter la fabrikoj de Cilegon la plej konata estas la ŝtala firmao "Krakatau". La urbego estas la plej granda ŝtalproduktanto en Sudorienta Azio. Apartaj industriaj zonoj apartenas al Cilegon.
Trafiko
Al Cilegon kuras 3 vojoj, inter ili la plej grava el Ĝakarto. Ankaŭ trajno trairas la urbegon.
2329 Orto
Orbito
La 20-an de septembro 2032 ĝi pasos al 14 milionoj da km de Tero.
Oni ne konfuzu ĝin kun 4533 Orth
Kirchheimbolanden
Kirchheimbolanden [pron. Kirĥhajm-bolanden] estas urbo en la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio. Ĝi apartenas al la distrikto Donnersberg kaj estas la administra sidejo de la distrikto. La urba teritorio kovras areon de 26,36 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn.
Cilegon
Religio
Loĝantoj de Cilegon kredas la Islamon.
Klimato
La klimato de Cilegon estas klasifikita kiel ekvatora klimato. En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare ĉirkaŭ 2000 mm. Inter junio-septembro iomete malpli ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 22-32 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Flavanigra dikbekulo
La Flavanigra dikbekulo aŭ Punktoflugila dikbekulo (Mycerobas melanozanthos) estas specio de birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Miceroboj, kiu enhavas speciojn kiuj kombinas nigran kaj flavan kolorojn kaj havas dikajn bekojn. Fakte du specioj nome la Mycerobas icterioides kaj la Mycerobas melanozanthos plej klare havas tiujn du kolorojn kaj laŭ la latinaj sciencaj nomoj meritus same saman kombinan komunan nomon. Tamen preferindas tiu de Nigraflava dikbekulo por la specio kie plie videblas la flavan koloron (kiel lasta en la kunmetaĵo) kaj krome estas la ununura koloro aludata en la latina scienca nomo icterioides, dum tiu de Flavanigra dikbekulo indas por la specio kie nigra koloro plie etendas kaj krome ambaŭ koloroj estas aludataj en la latina scienca nomo per kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka melanozanthos kiuj signifas respektive “nigra” kaj “flava”.
Ĝi povas troviĝi en Butano, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Pakistano, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj aŭ humidaj montararbaroj.
Tiu specio estas klara kazo de seksa duformismo. La masklo havas tre flavajn subajn partojn kaj pugon kun nigraj kapo, kolareo, supra brusto, flugiloj kaj vosto, kun tre klaraj blankaj markoj ĉeŝultre, kio nomigas la specion per la alternativa komuna nomo. La ino estas flaveca kaj tre strieca en subaj partoj kaj ĉefe ĉe flankoj, kun olivverdecaj al grizaj dorso kaj flugiloj kaj vosto. Ankaŭ la kapo estas flaveca sed trioble tre markata per grizaj larĝa traokula strio al la nuko, subvanga makulo kaj mustaĉa strio ambaŭflanke kiuj markas la helan mentonon. Ambaŭ specioj havas grizecajn krurojn kaj tre dikan, mallongan, larĝan ĉebaze bekon, adaptitan al rompo de malmolaj semokernojn. Tiu beko estas kutima en la grupo de dikbekuloj kaj ĉikaze estas helgriza al kornokolora.
Alfréd Zawadowski (fizikisto)
Alfréd Zawadowski [zavadovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zawadowski Alfréd estas hungara fizikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1985, ordinara en 1990) de Hungara Scienca Akademio.
Alfréd Zawadowski naskiĝis la  1936 en Budapeŝto.
Biografio
Alfréd Zawadowski frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1954-1959. Post la diplomo li laboris en diversaj fizikaj institutoj. Li ofte esploris aŭ instruis eksterlande, precipe en Usono. Li doktoriĝis en 1969 antaŭ la akademio, li profesoriĝis en 1993. Li okupiĝis precipe pri solid-stata fiziko. Li ricevis 4 premiojn inter 1977-2003.
Moers
La urbo Moers situas ĉe la malsupra Niederrhein en la okcidento de la Ruhr-regiono en Nordrejn-Vestfalio kaj estas urbo de la distrikto Wesel en la distriktaro Duseldorfo. Fine de la urba komunumo havis  loĝantojn.
Geografie la komunuma teritorio apartenas al la regiono Malsupra Rejno.
Pro la favora situo norde de la Rejn-fervojo kaj okcidente de la Ruhr-regiono Moers nomiĝas rulplatformo ĉe la malsupra Rejno. Moers estas la plej granda urbo de Germanio, kiu nek estas eksterdistrikta urbo nek administra centro de distrikto.
Geografia situado
La urbo Moers situas sur la malsuprarejna malaltebenaĵo inter la Rejno kaj ĉeno da morenmontetoj, kiuj etendiĝas norde de Krefeld-Hüls norden. Moers situas en la sudo de la distrikto Wesel, 7 km okcidente de la Ruhr-buŝo en Duisburg kaj 13 km norde de Krefeld. En la planado federacilanda Moers estas taksita kiel mezgranda centro.
Geologio
Sub la urboteritorio de Moers kuŝas rezulte de la suprakarboni epoko karbohavaj tavoloj en profundeco de 600 ĝis 800 metroj. Sur tiuj troviĝas plejparte tavoloj konsistaj el sablo kaj gruzo el la devonia kaj terciara epokoj, dum kiuj la tereno estis markovrita. Dum la plejstoceno glaĉeroj ŝovis rulŝtonaĵon el Skandinavio antaŭen, kiuj en la ĉirkaŭaĵo formis finmorenojn el argilo kaj sablo. La grundotavoloj konsistas el gruzaj kaj sablaj sedimentoj dikaj ĝis 20 metroj. En la postglaciepoko sur la maldekstra teraso de la malsupra Rejno ekestis mikroreliefo pro erozio kaj ripetfoja translokiĝo de la multnombraj riverbranĉoj. Per proflua akumulado formiĝis iomete pli altaj terenoj, la t.n. Donken (laŭ la loka dialekto), dum kiam la iamaj Rejnaj disbranĉoj, en kiuj nuntempe troviĝas la senakvigolinioj de la urbo, situas kelkajn metrojn pli malaltaj kaj formas la t.n. Kendel–malaltaĵojn. La sekaj Donken plejparte estas uzataj agrare, dum kiam sur la Kendel dominas herbejoj kaj paŝtejoj.
Klimato
Moers havas moderan klimaton. La ĉiujaraj precipitkvantoj de ĉirkaŭ 740 mm oscilas je la monataj valoroj inter 46 mm februare kaj 81 mm junie. La sunbrildaŭro de ĉirkaŭ 1500 horoj ĉiujare situas je la monatvaloroj inter 45 horoj januare kaj 195 horoj aŭguste. La averaĝaj temperaturoj oscilas inter 3 gradoj januare kaj 19 gradoj julie je jara averaĝo det 11 gradoj. (Fonto: Deutscher Wetterdienst, averaĝaj valoro 1961‒1990).