cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neŭtona leĝo pri universala gravito
La Neŭtona leĝo pri universala gravito asertas ke ajnaj du korpoj en la Universo altiras unu la alian per forto kiu estas rekte proporcia al la produkto de ties masoj kaj inverse proporcia al la kvadrato de la distanco inter ili. Tiu estas ĝenerala fizika leĝo derivita el la empiria observado kiun Isaac Newton nomigis induktado. Ĝi estas parto de klasika mekaniko kaj estis formulita en la verko de Newton nome Principia Mathematica ("nome la Principia"), unuafoje publikigita en la 5a de julio 1687. (Kiam la libro de Newton estis prezentita en 1686 al la Royal Society, Robert Hooke faris plendon ke Newton estis akirinta la inversan kvadraton de la leĝo el li.)
Formulado
Konsideru du masojn m_1 kaj m_1 kun distanco r inter ili, ĉiu el ili estas submetita al altira forto, kies la valoro estas donita per la jena formulo: kie \mathrm G estas la gravita konstanto, G ≈ 6,67384 · 10−11 N · m2 · kg−2 laŭ CODATA.
En Esperanto
Carlos Spínola en Veturado tra la interplaneda spaco prezentas la sciencon, sur kiu baziĝas la movo en la spaco for de la tera surfaco. La amaskomunikiloj sufiĉe ofte parolas nun pri sendo de navigiloj al aliaj planedoj, satelitoj kaj apartaj lokoj en la sunsistemo por astronomiaj observado kaj esplorado, eĉ pri homaj vojaĝoj al Luno, Marso ktp. Sed la kutima sperto veturi sur Tero, eĉ aviadile, ne same funkcias en la spaco. Eblas profiti de la energio de la astroj mem. Por tion kompreni, necesas klarigi la signifon de la neŭtonaj leĝoj de la movo kaj de la universala gravito, kiuj gvidas la trajektoriojn de la falantaj kaj lanĉitaj objektoj sur la tera surfaco aŭ de la astroj en la sunsistemo. Per la neŭtonaj leĝoj eblas facile kalkuli la eskap-rapidon bezonatan por eliri de la tera surfaco aŭ de iu alia konata astro. La diversaj eblaj orbitoj en nia tera puto kaj iliaj trajtoj estos klarigitaj.
1756
En la jaro 1756 post Kristo okazis, interalie:
Stacio Ōokayama
Stacio Ōokayama (japane: 大岡山駅 [Oookajama-eki], angle: Ōokayama Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Ota, Tokio, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de Korporacio Tōkyū: Linio Tōkyū-Meguro, Linio Tōkyū-Ōimachi.
Arĥeologia Servo de Barato
La Arĥeologia Servo de Barato (भारतीय पुरातत्‍व सर्वेक्षण, Archaeological Survey of India) estas barata registara agentejo en la Ministerio pri Kulturo kiu estas responsa pri arĥeologiaj studoj kaj konservado de kulturaj monumentoj. Laŭ ties retejo la celo de ASB estas «esplori, elfosi, konservi kaj protekti la monumentojn kaj lokojn de Nacia kaj Internacia Gravo».
Helaman
Laŭ la Libro de Mormono, Helaman estis nefida profeto kaj soldato kiuj vivis ĉirkaŭ la 1-a jarcento a.K. Li estas eble plej konata en mormona teologio por gvidado de rota armeo de Du mil junaj batalantoj, kiujn li plusendis supre kiel siaj du mil filoj. La plej granda parto el la rakonto implikanta Helaman venas de la lasta duono de la Libro de Alma.
Anizila salikato
Anizila salikato aŭ C15H14O4 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la salikata acido kaj anizila alkoholo. Anizila salikato estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Anizila salikato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Anizila salikato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Pendoponto
Pendoponto estas ponto el metalaj aŭ betonaj kolonoj, de kiuj pendas fortegaj kabloj, pasintece ankaŭ ĉenoj, je kiuj fiksiĝis la horizontala parto de la ponto.
Uzoj de pendopontoj
Pendopontoj plejparte utiliĝas por la gvido de stratoj super larĝaj kaj parte centre aparte profundaj akvosurfacoj, kiuj ofte estas ŝipe frekventataj: Pendaj pontoj bezonas nur malmultajn kolonojn, en plej simpla kazo nur po unu kolonoparon ambaŭflanke de la ponto, tial ke profunda centra akvospaco superpontiĝas, sen ke la multaj kolonoj de aliaj pontotipoj unuflanke kostas multan materialon, konstruotempon kaj monon kaj aliflanke ĝenas la ŝipan trafikon. Fervojaj linioj malofte uzas pendopontojn, ĉar tiu pontotipo tendencas je minimumaj svingiĝoj kaj misformiĝoj, kio ne ĝenas la stratan trafikon de aŭtoj, kamionoj kaj motorcikloj, sed jes ja la relojn de fervojo, kiuj devas poziciiĝi tre ekzakte.
Konstruiĝo
La horizontala parto de la ponto, sur kiu poste troviĝas la trafika vojo, per fortegaj kabloj el metaloj aŭ miksitaj materialoj ligiĝas al pluraj altaj kolonoj aŭ interlligitaj paroj de altaj kolonoj. La kabloj kaj sekve ankaŭ la suproj de la kolonoj do tre tiriĝas. Tiu tira forto subenpremas la pintrojn de la kolonoj, kaj tiu premo gvidiĝas al la fortikaj kolonaj fundamentoj.
Oni ne devas konfuzi pendoponton kun staja ponto aŭ pendanta ponto.
Evoluo de la konstrumaniero de pendopontoj
La konstrumaniero de la modernaj pendopontoj evoluis dum la 19-a jarcento. La unua tiuspeca ponro, kiu en Usono finkonstruiĝis dum la jaro 1801, havis interkolonan distancon de 21 metroj kaj pendis je ĉenoj. La pontoj de tiu komenca stilo ricevis la nomon "ĉenopontoj". La germana inĝeniero John Roeblings post sia elmigro al Usono pluevoluigis la konstruomekanismojn kaj ebligis la superpontadon de pli grandaj interspacoj. Tiaspecaj pendopontoj revoluciigis la pontokonstruadon en norda Ameriko kaj poste ankaŭ en Eŭropo. Roebling energie subtenis la utiligon de metalaj kabloj anstataŭ de ĉenoj.
Nuntempe ekzistas multaj tiaspecaj pendopontoj. El la du sekvaj listoj la unua montras la aktuale plej longajn pendopontojn de la mondo, kaj la dua la plej longajn pontojn de sia propra epoko:
Planataj pendopontoj
Aparte en ekonomia pli malfortaj regionoj planoj pri grandaj pendopontoj finance malfacile realigeblas. Tial ĝis nedifinita estonteco prokrastigis ekzemple la projekto de granda ponto inter Italio kaj Sicilio, kiu havu distancon de 3000 metroj inter la du ĉefaj kolonoj, aŭ la la ponto Bicentenario de Chiloé en Ĉilio. Krome ekzemple ekzistas planoj konstrui pontegon super la markolo de Ĝibraltaro inter Hispanio kaj norda Afriko - tia ponto devus havi signife pli grandan distancon inter la du ĉefaj kolonoj kaj ankoraŭ kostus multege pli da mono.
Du mil junaj batalantoj
La du mil junaj batalantoj, kiu ankaŭ nomiĝis La Armeo da Helaman, estis armeo de junuloj en la Libro de Mormono, unue nomita en la Libro de Alma.
Ili estis ekstreme kuraĝaj kaj lojalaj batalantoj kiel estis raportite, sed neniu iam ajn mortis pro siaj vundoj.
Grek-romia mondo
La Grek-romia mondo, grek-romia kulturo, aŭ la termino grek-romia, komprenita de nuntempaj fakuloj kaj verkistoj, referencas al tiuj geografiaj regionoj kaj landoj kiuj kulture (kaj tiele historie) estis rekte, longdaŭre, kaj intime influitaj de lingvo, kulturo, registaro kaj religio de antikvaj grekoj kaj romianoj. Tiu koncepto referencas al la "Mediteranea mondo", nome la etendaj terpecoj centritaj en la basenoj de Mediteraneo kaj de Nigra Maro, nome "naĝejo" de Grekoj kaj Romianoj, t.e. kie hegemoniis la kulturaj rigardoj, ideoj kaj sentoj de tiuj popoloj.
Kiel jam menciita, la termino Grek-Romia mondo priskribas tiujn regionojn kiuj estis dum multaj generacioj submetitaj al la regado de Grekoj kaj poste de Romianoj kaj tiele akceptis aŭ estis devigitaj adopti ilin kiel mastroj kaj instruistoj. Tiu procezo estis helpita de ŝajne universala adoptado de la greka kiel la lingvo de intelekta kulturo kaj almenaŭ orienta komerco, kaj de la latina kiel lingvo por publika administracio kaj jura medicino, speciale en Okcidento (el la perspektivo de la Mediteranea Maro).
Kvankam tiuj lingvoj neniam iĝis la indiĝenaj lingvoj de la kamparanoj (nome plej granda majoritato de la loĝantaro), ili estis la lingvoj de urbanoj kaj de kosmopolitaj elitoj, kaj iel ili devenis en multnombraj dialektoj de tiuj kiuj loĝis ene de ampleksegaj teritorioj. Certe, ĉiuj elstaruloj, sendepende de siaj etnaj devenoj, parolis kaj verkis en greka kaj/aŭ latina. Tiele, la romia juristo kaj imperia kanceliero Ulpiano estis fenico, la grek-egipta matematikisto kaj geografo Ptolemeo estis romia civitano kaj la fama post-konstantenaj pensuloj Johano Krizostomo kaj Aŭgusteno de Hipono estis parte siria kaj parte berbera, respektive. La historiisto Jozefo Flavio estis judo sed li verkis kaj parolis en greka kaj estis romia civitano.
NGC 2775
NGC 2775 (aliaj indikoj — UGC 4820, MCG 1-24-5, ZWG 34.6, KARA 309, PGC 25861) estas galaksio en konstelacio Kankro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
129985 Jimfreemantle
129985 Jimfreemantle estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Jim Freemantle, Direktoro de Projekto por la Scienca Teamo pri la Lasera Altimetro de OSIRIS-REx (OLA). Li estis ankaŭ Direktoro de Projekto por la kanada veterstacio MET de la marsa misio Phoenix. Li havis longan karieron, uzante por superrigardi la mediajn ŝanĝojn.
Emília Márkus
Emília Márkus [mArkuŝ], hungare Márkus Emília estis hungara aktorino. Ŝia edzo estis Károly Pulszky, ŝia filino estis Romola Pulszky. Emília Márkus naskiĝis la 1860, Szombathely - mortis la  1949, Budapeŝto.
Distrikto Budakeszi
La Distrikto Budakeszi [budakesi] (hungare Budakeszi járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas ĉe piedoj de Montaro Buda en la okcidenta parto de la departemento (en la meza parto de Hungariio).
Emília Márkus
Biografio
Emília Márkus finis la lernadon en aktora akademio en 1878, sed ŝi komencis pli frue sian aktoran karieron en 1875. Ŝi furoris en 1877 en Nacia Teatro (Budapeŝto), kiel Julieta en William Shakespeare: Romeo kaj Julieta. En 1880 ŝi partoprenis en la teatra inaŭguro en Szombathely. En 1882 ŝi edziniĝis, tial ŝi uzis la nomon P. Márkus Emília kaj baldaŭe ŝi naskis filinon. En 1903 denove ŝi edziniĝis, tamen la nomo restis. Ŝi ricevis premiojn en 1921 kaj en 1930.
Distrikto Budakeszi
La distrikta ĉefurbo estas Budakeszi, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 3 aliaj urboj kaj grandvilaĝo, la ceteraj 7 komunumoj estas vilaĝoj.
La areo estas 288,95 km², kie loĝas 84 646 homoj. La loĝantoj okupiĝas pri urbaj servoj, industrioj, agrikulturoj kaj bredadoj, krome multaj laboras en Budapeŝto.
Historio
La subaj komence apartenis al Distrikto Buda. Distrikto Budakeszi estis establita en 2013. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario ekde 1983. Menciindas, ke tiu distrikto estas la unusola, kie ne la plej granda urbo Budaörs estas la ĉefurbo.
Cirimido
Cirimido estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Fenegrò, Guanzate, Lomazzo kaj Turate.
Haithabu
Haithabu (norena lingvo Heiðabýr, el heiðr = erikejo, kaj býr = bieno; dane Hedeby, Heidiba, nuntempa germana nomo de la loĝloko Haddeby) estis la unua vera urbo de la mezepoko en norda Eŭropo kaj iĝis ĉefa merkatejo por la komerco inter Skandinavio, la teritorioj borde de la Norda Maro kaj Baltio.
Haithabu situis sur duoninsulo de la fjordo Schlei [prononco "Ŝlaj"] ĉe la istmo de norda Germanio inter la Norda kaj la Balta Maroj, sude de Jutlando, la kontinenta landoparto de Danio. La loko troviĝis sur la historia nord-suda "oksa vojo". Nuntempe la areo apartenas al la komunumo Busdorf proksime de la urbo Schleswig en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio de Germanio.
La historia loko, kiu ekde multaj jarcentoj ne plu estas loĝata, kune kun la ĉirkaŭa fortikaĵa digaro Danewerk kaj la Ringa Digaro de la slava popolo vagroj en Oldenburg (Holstinio) konsistigas la plej grandan historian geografian monumento de Norda Eŭropo.
Historio de la loko
Post la popolmigrado, je kies sekvo la ĝermanaj popoloj de engloj kaj saksoj dum la 5-a kaj 6-a jarcentoj post Kristo elmigris al Britio, danoj kaj jutlandanoj el la nordo enmigris dum la unua duono de la 8-a jarcento en la forlasitajn regionojn - ĝis la sudaj limoj de la rivero Schlei kaj la Golfo de Eckernförde de la Balta Maro.
Plej malfrue dum la jaro 770 la urbo Haithabu fondiĝis kaj iĝis la plej signifa komerca loko de la danaj vikingoj. Dum la 9-a jarcento ekestis dua loĝloko pli norde, kaj iom pli poste plia loĝloko ĉe la rojo Haithabu inter la du aliaj unuaj lokoj. Fine de la 9-a jarcento la norda kaj suda parto de la urbo forlasiĝis, kaj la centra parto restis la protektiĝis per parto de la digaro Danewerk.
Dum la jaro 808 la dana reĝo Godofridus aŭ Göttrick detruigis la konkurantan slavan komercan lokon Reric en la proksimeco de la nuna urbo Wismar, iom pli oriente ĉe la bordo de la Balta Maro. La tieaj komercistoj estis translokigitaj de la danoj al Haithabu, kaj la komercejo pro tio tre ampleksiĝis - ĉio ĉi antaŭ la unuiĝo de la unuopaj danaj triboj al unueca regno.
Inter la 9-a kaj 10-a jarcento Haithabu havis proksimume 1.000 loĝantojn kaj estis grava komerca centro. Produktiĝis propraj moneroj. Proksimaj rilatoj ekzistis kun la komercejoj Västergarnviken (nuntempe Paviken) kaj Fröjel sur la insulo Gotlando, Avaldsnes kaj Kaupang en Norvegio, Sigtuna kaj Birka Uppåkra apud la nuna urbo Lund en Svedio, Dorestad en Nederlando, Novgorod en Rusio, Ribe kaj Tissø en Danio kaj ĉe la suda bordo de la Balta Maro Jomsburg (Vineta), Menzlin, Ralswiek, Truso (apud Dancigo) kaj Wiskiauten (apud Cranz sur la Kurona Duoninsulo) kaj Grobiņa'' en Baltio.
Dum la jaro 934 la orientfranka-saksa reĝo Henriko la 1-a venkis la armeon de la dana reĝo Knuto la 1-a en la "batalo de Haithabu" kaj poste konkeris la urbon. Per tio la regiono inter la riveroj Eider kaj Schlei dumtempe apartenis al la germanlingva Sankta Romia Imperio.
Haithabu nun estis komerca centro pro sia situo inter la Franka Imperio kaj Skandinavio, kaj inter la Balta kaj la Norda Maroj. La kronikisto Adamo de Bremeno nomis la urbon portus maritimus (do oceana haveno), kaj raportis, ke de tie ekvojis ŝipoj al Svedio kaj eĉ al Grekio. La urbo iĝis metia centro por la produktado de argilaĵoj, vitraĵoj kaj ilaroj, kaj eĉ arabaj komercistoj kiel dum la jaro 965 Ibrahim ibn Jaqub vizitis kaj priskribis la urbon.
Dum la jaro 948 Haithabu iĝis sidejo de kristana episkopo, post kiam jam ĉirkaŭ la jaro 850 unua kristana preĝejo estis starigita en la urbo.
Dum la 10-a jarcento Haithabu plej floris kaj kun pli ol 1.500 loĝantoj estis la plej signifa komerca centro de la regionoj de la okcidenta Balta Maro. Dum 983 la dana reĝo Harald Bludenta rekonkeris la urbon por Danio, sed sub la germana imperiestro Konrado la 2-a ĉirkaŭ la jaro 1000 denove apartenis al la germanlingva Sankta Romia Imperio.
Kvankam naŭ metrojn alta digo ĉirkaŭis la urbon, ĝi detruiĝis dum la jaro 1050 kadre de batalo de la regantoj Harald Hardrada de Norvegio kaj Sven Estridsson de Danio. La historiisto Adamo de Bremeno priskribas tiun detruon. Poste ĝi nur parte rekonstruiĝis, kaj dum la jaro 1066 prirabiĝis kaj detruiĝis de la slavoj tiam loĝantaj oriente de la Golfo de Kijlo. La loĝantoj decidis translokiĝi al la urbo Ŝlesvigo kaj ne rekonstruis la centron Haithabu.
Nuntempe en la loko de la historia urbo troviĝas la vikinga muzeo Haithabu.
La loĝloko
La grandaj "halodomoj" de la loĝloko el grandaj lignaj traboj kaj interplektitaj branĉoj havis tegmentojn el kano - la areo de la unuopaj domoj variis inter 3,5 oble 17 metroj kaj 7 oble 17,5 metroj. En la loĝloko ekestis diversaj specoj, de tombejoj, danaj brultomboj, svedaj ĉambrotomboj, saksaj kaj slavaj urnotomboj kaj kristanaj ĉerkotomboj. El tiu kolekto dedukteblas la interpopola miksaĵo de la urbo, sed ankaŭ la influo de la kristanigo ekde la jaro 826. Krome troviĝis multaj diversaj metiejoj, fortikaĵjoj, marpontoj kaj stokejoj.
Nuntempa muzeo
La plej gravaj trovaĵoj la la historia vikinga vilaĝo Haithabu ekde la jaro 1985 prezentiĝas en sanoma vikinga muzeo. Kerno de la kroma proksima muzeo Danewerk (Danevirkegården) en la najbara komunumo Dannewerk estas la samnoma historia vikinga digaro, pruvaĵo de pratempa fortikaĵo kaj la plej granda geografia monumento de Norda Eŭropo.
Hunaoj
Ne konfuzu kun similnoma popolo, nome Hunoj.
Hunaoj estis la nomo kiun donis la antikvaj hindianoj al grupo de triboj de Centra Azio kiu, tra la Ĥajbar-pasejo, eniris en la Hindian subkontinenton fine de la 5-a jarcento aŭ komence de la 6-a jarcento. La regno de la hunaoj okupis areojn tiom malproksimajn kiel Eran (en teritorio de la aktuala Madja-Pradeŝo) kaj Kausambi (proksime de la aktuala Alahabado), malfortigante enorme la potencon de la Gupta imperio. La hunaoj estis finfine venkitaj de la barata reĝo Ĝasodharman.
En sia geografia etendo plej ampleksa en la hinda subkontinento, la teritorioj kontrolitaj de la hunaoj kovris la regionon ĝis Malŭa en Centra Barato. ​ Iliaj ripetitaj invadoj kaj perdoj post la militoj estis la ĉefa tialo de la dekadenco de la Gupta imperio.
Snikerdudlo
Snikerdudlo (snickerdoodle) estas speco de biskvito el faruno, butero aŭ oleo, sukero kaj cinamo, kun aldono de kalia bitartrato kaj natria bikarbonato. Kelkfoje oni aldonas ankaŭ ovojn. En modernaj receptoj anstataŭ kalia bitartrato kaj natria bikarbonato kutime uziĝas bakpulvoro.
Temas pri facile fareblaj biskvitoj, kiuj bone konserviĝas dum pluraj tagoj. Ili karakteriziĝas per la fendeca kovraĵo kaj povas esti aŭ molaj, aŭ krakaj laŭ la plaĉo kaj fornotempo. La bakotaj masbuloj povas esti premitaj kaj dekoraciitaj per forko por havi pli fajnajn kaj krakrajn biskvitojn, aŭ povas resti bulecaj por havi pli dikajn kaj molajn biskvitojn. Ekzistas multaj variaĵoj de tiu ĉi malnova recepto.
Plavnica
Plavnica (hungare Palonca germane Plausch [plaŭŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Paperfabrikado
Paperfabrikado estas la procezo fari en paperfabriko paperon, nome materialo kiu estas uzata universale nuntempe por skribado kaj pakado.
En paperfabrikado, solvita suspensio de fibroj en akvo estas drenita tra ekrano, por ke mato de hazarde interplektitaj fibroj estu fiksita. Akvo estas forigita el tiu mato de fibroj per premado kaj sekigado por fari paperon. Ekde la invento de la papermaŝino en la 19a jarcento, plej da papero estis farita el lignopulpo pro la kosto. Sed ankaŭ aliaj fibrofontoj kiaj kotono kaj tekstiloj estis uzataj por alt-kvalitaj paperoj. Unu ofta mezuro de la papera kvalito estas la enhavo de neligna pulpo, ekz., 25% da kotono, 50% da tolaĵoj ktp. Antaŭe papero estis farita el tolaĵoj kaj kanabo same kiel el aliaj materialoj.
Brťov u Černé Hory
Brťov u Černé Hory situanta en Ĉeĥio estas vilaĝo, parto de municipo Brťov-Jeneč en distrikto Blansko. Ĝi troviĝas proksimume 1 km oriente de Brťov-Jeneč. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/377. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 90 adresoj.
Brťov u Černé Hory estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,21 km².
Ilse Buck
Ilse BUCK (naskiĝinta la 11-an de majo 1923 en Linz, mortinta la 1-an de aprilo 2012 en Vieno ) estis aŭstra gimnastikinstruistino, gvidantino de radielsendoj kaj verkistino.
En Vieno kaj Berlino ŝi estis studanta sportajn sciencojn kaj fariĝis instruistino ŝtate ekzamenita.
Dum 1965-1998 ŝi faris ĉiutage en la radiprogramoj Österreich 1 kaj Österreich 3 de la aŭstria radio elsendon Fit mach mit (germane = "Ni gimnastiku kune!"). Honore ŝi atribue titoliĝis "gimnastikistino de la nacio". Ŝi konatiĝis radie ankaŭ en Bavarujo.
Zavitinsk
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 10221501.
La urbo estis fondita en jaro 1906.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 41636, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 6 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 50°07' norde, longitudo 129°26' oriente.
En la urbo estas fervoja stacio Zavitaja (Завитая).
En jaro 1959 la urbo havis 15,8 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 14,2 mil loĝantojn.
Vincenz Grimm
Vincenz Grimm, laŭ hungarlingve kutima nomordo Grimm Vince estis aŭstra-hungara grafikisto, litografo, presisto, kartografo, ŝakisto. Lia persona nomvarianto estis Vincent. Vincenz Grimm naskiĝis la en Vieno, li mortis la  en Pest (urbo).
Biografio
Vincenz Grimm translokiĝis al urbo Pest en 1823, li lernis la hungaran lingvon. Komence li estis familia edukisto, poste skribisto-desegnisto en firmao. En 1831 li akiris vendejon pri artaĵoj, en la sekva jaro li establis ankaŭ bibliotekon pri muzikaj notacioj. Pro la politika subpremo nur en 1842 li ricevis la permeson establi presejon. En la sekva jaro li vendis la plenan vendejon kaj establis presejon. Lia hejmo estis renkontiĝo de famuloj. Tiutempe li estis ankaŭ elstara ŝakisto. Li senpermese presis politikaĵojn de Lajos Kossuth kaj kun permeso poemojn de Sándor Petőfi. Dum la Hungara revolucio de 1848 li parte planis kaj presis la hungarajn monbiletojn. Post falo de la liberecbatalo li rifuĝis al la Osmana Imperio, kie li prenis la turkan ŝtatanecon por eviti la areston en Habsburga Imperio. Li estis kartografo por la turka armeo. En 1866 li ricevis amnestion kaj revenis al Pest.
Municipa baloto de 2008 (Francio)
La franca municipa baloto de 2008 oficiale okazis la 9-an de marto 2008. Dua balotraŭndo estis organizita la 16-an de marto ĉie, kie tio necesis. La baloto celis elekti la membrojn de la municipaj konsilioj de la 36 782 komunumoj de Francio. La novelektitaj membroj de ĉiu konsilio mem devis poste elekti la urbestron de la koncernita komunumo.
Rezultoj
La maldekstra Socialista Partio reakiris komunumojn, kiujn ĝi antaŭe perdis en la baloto de 2001, tiel sendante averton al prezidanto Nicolas Sarkozy (oficianta ekde 2007). La Socialista Partio gajnis plurajn gravajn urbojn, interalie Tuluzon, Strasburgon, Amiens kaj Reims. Ĝi ankaŭ facile konservis Parizon kaj Lionon. Marsejlo estis tamen konservita de la UMP-kandidato.
La centra Demokrata Movado de François Bayrou havis malbonajn rezultojn. Bayrou mem estis venkita de la socialista kandidato en sia denaska urbo Pau.
La ekstremdekstra Nacia Fronto havis tre malbonajn rezultojn. Ĝi tutnacie kolektis nur 0.93% el la voĉdonoj.
Talaso (mitologio)
Laŭ la helena mitologio, Talaso aŭ Talasa (el la greka Θάλασσα, Θάλασση -laŭ la ionia dialekto- aŭ Θάλαττη -laŭ tiu atika-, «maro» ) estis origina mardiino, personigo de Mediteraneo. Ŝi estis filino de Etero kaj Hemero, la supra ĉielo kaj la taglumo, respektive, laŭ la praa teogonio.Kun la mardio Ponto, ŝia virseksa identigo, ŝi iĝis la patrino de la naŭ Telĥinoj, de la nimfo Halio kaj de la diversaj specoj de maraj fiŝoj. Laŭ Iono el Ĥio, ŝi unuiĝis al mardio Egeo, personigo de la Egea Maro, kaj naskis al li centmanan giganton nomiĝintan Egeono. Kelkaj rakontoj, inter ili tiu verkita de Heziodo, konsideras ŝin patrino de Afrodito, kun Urano, ĉar tiu diino naskiĝis el la spermo de la ĉiela dio miksita kun la mara ŝaŭmo, generata kiam Krono kastris Uranon kaj ĵetis liajn seksorganojn al maro.
Kiel la ceteraj protogonoj, ŝia figuro kaj atributoj estis apenaŭ difinitaj, do ŝi restis simpla personigo de la maro kaj identiĝis al ĝi. Tamen, en postaj prezentadoj, Talaso estis priskribita kiel virino el sala akvo emerĝanta el la mara profundo. Oni prezentis ŝin tiel en la fabloj de Ezopo, kaj ankaŭ per la romiaj mozaikoj, sur kiuj ŝi ofte videblas kun krab-pinĉilaj kornoj, alivestita per maraj algoj kaj portanta remilon. Pro tiaj atributoj, ŝi iom ekvivalentas al Amfitrito, la edzino de Pozidono, kaj pro simboli ankaŭ la maran fekundkapablon, ŝi multe similas al la antaŭa Tetiso, la mara titanino.
Filostrato, en sia priskribo de antikvaj grekaj pentraĵoj, multobligis la figuron de Talaso kaj asertas ke la personigoj de la maroj kiuj aperas en ili estas la talatoj, brilokulaj virinoj laŭ unu el la artaĵoj, kaj laŭ la ceteraj infaninoj kiuj simbolis la justan kaj la kalman marojn (Egea kaj Adriatika) inter kiuj troviĝas la Istmo de Korinto. Tio rilatas, tre eble, kun la talasaj dajmonoj (maraj spiritoj) priskribitaj de Opiano.
En kelkaj fabloj, ŝi interrilatiĝas kaj kun la maristoj kaj kun la riveroj. Tiuj lastaj plendis al ŝi pro tio, ke ilia akvo iĝis sala ĵusalveninte maren, sed Talaso lakone respondis: «se vi ne volas saliĝi, ne alfluu maren». La maristoj ankaŭ plendis al ŝi, ofte pro la sinkadoj, sed pri tio ŝi kulpigis kaj la anemojn (la ventojn), kaj la homan stultan manion enŝipiĝi kiam la vetero malbonas.
Laŭ Paŭzanio, troviĝis ĉe la templo de Pozidono en Korinto, krom du skulptaĵoj de la mara olimpano, plia bronza kiu prezentis Amfitriton, akompanata de nimfoj, nereidinoj, hipokampoj, Galeno (mara kalmo) kaj Talaso, tiu lasta portanta Afroditon ĉe siaj brakoj.
En 2001, la surstrata artisto Swoon kreis specifan artaĵon por la atrio de la Muzeo pri Belartoj en Nov-Orleano (NOMA) per kiu li prezentis la mardiinon Talaso.
Talaso, unu el la naturaj satelitoj de la planedo Neptuno, ricevis en 1991 sian nuntempan nomon, kiu omaĝas la grekan mardiinon.
Zavodoukovsko
Zavodoukovsko (Заводоуковск) estas urbo en Tjumena provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 71403.
La urbo estis fondita en jaro 1729.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1960.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
La urbo estas ĉe rivero Bolŝoj Uk (Большой Ук) (kiu enenfluas en riveron Tobol (Тобол)).
En la urbo estas fervoja stacio Zavodoukovskaja (Заводоуковская).
En jaro 1959 la urbo havis 8,7 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 25,7 mil loĝantojn.
Jared
En la libro de Eter en la Libro de Mormono, Jared estis la nomo de la primara praulo de la jaredidoj. Li, lia frato, iliaj familioj kaj iliaj amikoj venis al "la Promesita Lando" (la Amerikoj) nelonge post la Babelturo.
Bamboo Airways
Bamboo Airways estas malaltkosta aviadentrepreno en Vjetnamio. Krom ĝi, ekzistas aliaj malaltprezaj aviadentreprenoj en Vjetnamio, nome Jetstar Pacific Airlines, VietJet Air. La sidejo de la entrepreno troviĝas en Qui Nhơn, la centro de funkciado estas en Hanojo. La firmao estis fondita en 2017 kaj ĝia unua flugo okazis en 2019. Ĝi ofertas flugojn al kaj de pluraj flughavenoj en Vjetnamio: Hanojo, Saigono, Hai Phong, Thanh Hoa, Vinh, Dong Hoi, Hue, Da Nang, Quy Nhon, Buon Ma Thuot, Da Lat, Nha Trang, Can Tho, Phu Quoc. La entrepreno alflugas 5 internaciajn celojn en Azio, nome: Seulo, Bangkoko, Tajpeo, Singapuro, Tajlando.
En 2017, la aviadentrepreno subskribis kontrakton kun Airbus por aĉeto kaj luado de 24 aviadiloj de la tipoj Airbus A321 neo. kaj 20 aviadiloj de la tipoj Boeing 787 Dreamliner.
Zavolĵje
Urbo Zavolĵsk en Ivanova provinco en Rusio antaŭe nomiĝis kiel Zavolĵje.
Zavolĵsk
Zavolĵsk (ruse Заволжск) estas urbo en Ivanova provinco en Rusio. La urbo situas sur maldekstra bordo de rivero Volgo (Волга); sur la alia bordo esta urbo Kineŝma (Кинешма).
Zavolĵje
Zavolĵje (ruse Заволжье) estas urbo en Rusio.
Zavolĵsk
Ĝis 1954 ĝia nomo estis Zavolĵje (Заволжье). (Ekzistas alia urbo Zavolĵje en Rusio, en Niĵnij-Novgoroda provinco.) En 1959 la urbo havis proksimume 15.500 loĝantojn.
Zavolĵje
La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Volgo (Волга).
En la urbo estas fervoja stacio.
Sciencismo
Sciencismo estas tendenco kaj teorio laŭ kiu la scienca metodo estas aplikebla al ĉiuj branĉoj de la homa sciaro kaj spertaro. Ĉar inter tiuj ĉi kuŝas ankaŭ la prihomaj sciencoj kun ties morala imperativo, eĉ rilate tiujn ĉi sciencismo pretendas malkovri kaj taksi iliajn originon cerba rezulto kaj relativigi ilian etikan valoron kvazaŭ devenatan ekskluzive nur el la diversaj stadioj de la evoluo. Kutime sciencistoj adheras, konscie aŭ nekonscie, al materiismo kaj pozitivismo aŭ al aliaj filozofioj neantaj la eblon sin servi je la metafizikaj principoj pro la preteksto ke ili ne estas science trakteblaj; eĉ filozofion ili faras scienca objekto. Modelo de tiu pensado videblas en la jena frazo: "oni povas konsideri la homon kiel beston specisuperan kiu produktas filozofiojn kaj poemojn same kiel silkraŭpoj faras siajn kokonojn kaj la abeloj siajn abeluojn". (Hippolyte Taine)
Se kontraŭ tiu tendenco bataladas metafizikistoj kaj sciencistoj spertantaj la limojn de la scienco, precipe ĝin kondamnas kristanismo, kaj ĝenerale ĉiuj religioj, pro ĝia baro al racia demonstro pri la ekzisto de supernaturaĵoj kaj pro la relativismo koncernanta la validecon de la unuaj fundamentaj moralaj principoj. Rilate tion valoras la penon konsulti la kolokvojn kaj asertojn de la Papa Akademio de la sciencoj/sektoro de homaj sciencoj, kies plurcentaj laikaj sciencistoj havas sian sidejon en la teritorio de la vatikana ŝtato.
7902 Hanff
7902 Hanff estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana komponisto Johann Nicolaus Hanff (1665–1711), dirigento kaj orgenisto ĉe la kortego de la princo-episkopo de Lübeck.
NGC 2776
NGC 2776 (aliaj indikoj — UGC 4838, IRAS09089+4509, MCG 8-17-56, KARA 314, ZWG 238.20, KUG 0908+451, PGC 25946) estas galaksio en konstelacio Linko.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Agaĉkumuzo
Ne konfuzu kun Komuzo
Agaĉkumuzo aŭ Agaĉa Kumuzo aŭ simple Kumuzo (ruse агач-кумуз) estas kordmuzikilo el Dagestano (Rusio). Ĝi estas uzata de la kumikoj. Ĝi havas tri kordojn kaj estas fretohava.
(85372) 1996 EO12
(85372) 1996 EO12 estas marsrenkonta asteroido en orbita resonanco 4:7 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).
José Gonçalves de Minas
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Jequitinhonha (foje esperantigita: Valo de Ĵekitinjonja) kaj en la mikroregiono Capelinha (esperante: Kapelija). Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Probable utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Cisano Bergamasco
Cisano Bergamasco estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Brivio (LC), Caprino Bergamasco, Monte Marenzo (LC), Pontida kaj Torre de' Busi (LC). Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Zenono de Verono, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Rosny-Bois-Perrier (pariza metrostacio)
Rosny-Bois-Perrier estas la nomo de estonta stacio, kiu estos komence de la 2020-aj jaroj la provizora finstacio de linio 11 de la Metroo de Parizo. Ĝi ebligos interkonekton kun linio E de RER en stacidomo , kaj kun la estonta linio 15.
Projekto
En 2023, interkonekto kun linio E de RER estas planita, en la kadro de prilongigo de linio 11. Stacio Rosny-Bois-Perrier tiam konsistigos la novan finstacion de la linio laŭ projekto kiu estis submetita al STIF dum publika konsultado en 2013.
La estonta metrostacio estos subtera kaj situanta paralele al vojoj de RER E, sub Strato Léon-Blum kaj parte sub la komerca komplekso "Rosny 2". La ĉefa aliro al la stacio efektiviĝos per du enirejoj kun po ŝtuparo kaj rulŝtuparo, la unua ĉe la aŭtoparko de Rosny 2, la dua ĉe la malsupra placo ebliganta aliron al RER E. Alia aliro estas ankaŭ planita malantaŭ la stacio.
En 2025, linio 11 estos plilongigita ĝis stacidomo ' kaj ' fariĝos transira stacio.
Beaumont-en-Argonne
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes, en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Sedan, kaj al la kantono .
Louis Pasteur
Louis PASTEUR (naskiĝis en Dole la  kaj mortis en kastelo Villeneuve-l’Étang, Marnes-la-Coquette la ), estis franca sciencisto, kemiisto, pioniro de la mikrobiologio, inventisto de la metodo de pasteŭrizado kaj esploristo pri fermentado. Lia esplorado en kemio kondukis al rimarkindaj elrompoj en la kompreno de la kaŭzoj kaj preventoj de malsanoj, kiuj rezultis en la fundamento de higieno, publika sano kaj multo de moderna medicino. Oni konsideras, ke lia laboro savis milionojn de vivoj pere de la disvolvigo de vakcinoj kontraŭ rabio kaj antrakso. Li estas konsiderata kiel unu el la fondintoj de la moderna bakteriologio kaj estis honorita kiel la "patro de bakteriologio" kaj kiel la "patro de mikrobiologio" (kun Robert Koch, kaj tiu lasta epiteto estas atribuita ankaŭ el Antonie van Leeuwenhoek ).
Pasteur estis responsa pri la malakcepto de la doktrino de spontanea generado. Kun la helpo de la Franca Akademio de Sciencoj, liaj eksperimentoj pruvis, ke en sterilizitaj kaj sigelitaj flaskoj, nenio iam disvolviĝis; kaj, inverse, en sterilizitaj sed malfermaj flaskoj, mikroorganismoj povas kreski. Pro tiu eksperimento, la akademio havigis al li la Premion Alhumbert kiu konsistis el 2 500 frankoj en 1862.
Pasteur estas konsiderata kiel unu el la patroj de la mikroba teorio pri malsanoj, kiu estis minora medicina koncepto tiame. Liaj multaj eksperimentoj montris, ke la malsanoj povas esti preventitaj mortigante aŭ haltigante ĝermojn (mikroboj), tiel rekte subtenante la mikroban teorion kaj ties aplikadon en klinika medicino. Li estas plej bone konata de la ĝenerala publiko pro sia invento de la tekniko trakti lakton kaj vinon por haltigi bakterian poluadon, procezo nune nomata pasteŭrizado. Pasteur faris gravajn malkovrojn en kemio, ĉefe pri la molekula bazo por la nesimetrio de kelkaj kristaloj kaj la "racemizacio". Frue en sia kariero, lia esplorado pri la tartrata acido rezultis en la unua kompreno de tio kio estas nune nomata optikaj izomeroj. Lia verko preparis la vojon al la nuntempa kompreno de fundamenta principo en la strukturo de organikaj kombinaĵoj.
Li estis la direktoro de la Institut Pasteur, establita en 1887, ĝis sia morto, kaj liaj restaĵoj estis entombigitaj en kripto sub la instituto. Kvankam Pasteur faris elrompajn eksperimentojn, lia reputacio iĝis asocia kun diversaj polemikoj. Historia retaksado de lia notkajero pruvis, ke li praktikis trompojn por superi siajn rivalojn.
Komenca vivo
Louis Pasteur naskiĝis en Dole la 27-an decembro 1822, kaj la domo en kiu lia familio loĝis inter 1822 kaj 1826 nun estas muzeo. Filo de malriĉa tanisto, li montriĝis tre frue naturdotita por la studado, sed longtempe hezitis inter la sciencoj kaj la pentrado. Kelkaj pentraĵoj fare de li montras apartan talenton, kiu sendube sukcesigis lin en tia kariero. Fine, li deziris eniri en École Normale Supérieure de Parizo, kie estis formataj la estontaj instruantoj de la liceoj kaj de la universitatoj kaj, por pli bona preparo, li instaliĝis en Parizo jam en oktobro 1838 sed ne povis elteni la internulan vivon kaj revenis en sian provincon. Denove li hezitis kaj rekomencis pentri sed, post sia bakalaŭro, li denove instaliĝis en Parizo kaj estis akceptita en la École Normale Supérieure en 1843. En 1842 li jam sukcesis en la konkurso, sed li trovis sian rangon ne sufiĉa kaj preferis rekomenci.
Ĉio tio estas grava por komprenigi tiun esceptan homon: la pentrarto respondas je lia escepta atento en la observado; neniun detalon li maltrafis; lia rifuzo eniri tro frue en la École Normale Supérieure montras lian oponon kontraŭ la hastego. Tro ofte oni legas, ke post 1870, tre ŝokite de la falo de la imperio, li momente ĉesis labori; tio estas plene erara: li fakte daŭrigis sian studadon pri la mikrobiologio kaj, se la granda malkovro okazis nur en 1879, ĝi estis la rezulto de longa antaŭa preparado.
En tiu prestiĝa altlernejo li studis kemion kaj fizikon, kaj ankaŭ kristalografion, en kiu okazis liaj unuaj malkovroj. Studante la polarizon de la lumo fare de la kristaloj, li klarigis, kial kristaloj tamen plej samaj ne deviigas same la lumon, malkovrante tiel la izomerecon. Malgraŭ tiu grava malkovro, kiu vekis la atenton de gravaj sciencistoj, la ministerio pri la publika instruado lin sendis kiel instruiston al diĵona liceo, malhelpante por li ĉian seriozan priserĉadon. Tamen la insistado de gravaj membroj de la Akademio pri Sciencoj sukcesis venki la rutinemon de la publikaj oficistoj kaj post unu trimestro li estis nomumita kiel anstataŭanto en la strasburga universitato.
Kariero
En 1854 Pasteŭro, kiu edziĝis en Strasburgo kun la filino de la rektoro de la Akademio, estis nomumita profesoro kaj dekano de la ĵus fondita Fakultato de Sciencoj en Lille. Tie okazis lia grava malkovro, ke la gistoj estas vivantaj estaĵoj, respondecaj de la fermentado kaj ne ĝiaj produktoj. En oktobro 1857, li akceptis esti nomumita profesoro en la École normale supérieure kaj revenis al Parizo, kie li daŭrigis sian studadon pri la fermentado. Ekde 1858 li batalis kontraŭ la partianoj de la spontana generado, aparte kontraŭ Félix Archimède Pouchet. Post ses jaroj li fine sukcesis kontraŭ la kompetentuloj.
Malsimpligis la aferon, tio ke multaj intervenigis la religion en diskuton, kiu devus resti pure scienca: dum preskaŭ ĉiuj ateistoj defendis la spontanan generadon, aparte varmegsanga pastro proklamis, ke la nekredantoj devus esti perforte kondukitaj al la laboratorio de Pasteŭro! La verkisto Edmond About, siaflanke, ironiis nome de la ateistoj, ke: «S-ro Pasteŭro predikis en Sorbono (La Pariza Universitato), meze de aplaudegado, kiu verŝajne tre plaĉis al la anĝeloj.» Rezultis, ke Pasteŭro, kiu estis sendube kredanto sed ĉeestis meson nur dum la ferioj, alidire kiam li havis liberan tempon, estis rigardata kiel modela katolika sciencisto kaj oni atribuis al li la aserton (kiun ŝajne li neniam diris!): «Mi havas fidon de lignokarbonisto», kio signifas «konvinkita fido».
En oktobro 1867 Pasteŭro estis trafita de hemiplegio, kiu lin handikapis dum la cetero de lia vivo kaj lin devigis fine rezigni sian instruadon en la École Normale Supérieure. Li tamen ne hezitis, tuj kiam li sentis sin kapabla, reveni en Alès por daŭrigi sian studadon pri la malsanoj de la silkoraŭpoj kaj kontroli la aplikadon de siaj konsiloj.
La venko de Prusio kontraŭ Francio en 1870-71 kaj la falo de Napoleono la 3-a estis terura bato por Pasteŭro, fervora patrioto kaj granda partiano de la imperia dinastio. Li resendis sian diplomon de Doktoro "honoris causa" al la prusa Universitato de Bonn, kiu respondis per insultoj. Li tamen daŭre laboris kaj jam en 1871 sin okupis trovi rimedon kontraŭ la difektoŝanĝo de biero, farita (kiel li pruvis) de ĝermoj kaj ne spontana. Por malhelpi ĝin, li konsilis unue ekzameni per mikroskopo la uzotan giston por certiĝi pli ĝia pureco, due varmigi je 50/55° bieron por ebligi ĝian konservadon, kiu agmaniero estis baldaŭ nomita pasteŭrizado.
Tamen lia malsano lin devigis rezigni preskaŭ la tuton de sia aktivado en la École Normale Supérieure kaj la Nacia Asembleo voĉdonis nacian monrekompencon ekvivalentan je lia perdo. Multaj el liaj amikoj kredis, ke li ĉesos sian laboron, sed li ĝin daŭrigis, finante la kverelon de la spontana generado per montro, ke kelkaj estaĵoj rezistas kontraŭ tre altaj temperaturoj kaj ke oni devas varmigi ĝis 180 °C por mortigi ilin. Malbona iniciato povis perdigi lin por la scienco: persvadite, ke li povos agi pli efike, se li sidos en Senato, li kandidatiĝis sed obtenis tre malmulte da voĉoj, tiel ke li revenis al sia laboratorio.
Dum pluraj jaroj li studis la birdan ĥoleron kaj la karbunklon, komprenante bone ilian transmeton, sed ne tuj malkovrante kuracilon. Li konstatis, ekzemple, ke la kobajoj povas esti trafataj de la birda ĥolero, sed en formo tre malgrava, apenaŭ videbla, sed tamen kontaĝa; tial, se kokinoj kaj kobajoj estus bredataj kunkune, la duaj povus infekti la unuajn, kvankam oni ne malkovrus la kaŭzon kaj oni parolus pri spontaneco. Li ankaŭ klarigis la imunecon de la kokoj kontraŭ karbunklo: ilia temperaturo estas tro alta, do la mikrobo ne povus disvolviĝi: tion li provis metante parte du kokinojn en malvarman akvon, inokulinte ilin je karbunklo. Ilia korpa temperaturo malaltiĝis kaj ili fariĝis malsanaj; tiam unu estis forprenita kaj metita en varman ĉambreton kaj la alia restis en la malvarma akvo. La unua baldaŭ resaniĝis, dum mortis la dua. Fine, en la somero 1879, retrovinte malnovan kultivaĵon de mikroboj de la birda ĥolero, Pasteŭro havis la ideon injekti ĝin al kokino; ne nur ĉi tiu ne mortis, sed posta injekto de freŝa kultivaĵo apenaŭ ĝin malsanigis. La principo de la vakcino estis ĵus malkovrita.
Baldaŭ Pasteŭro konstatis, ke oni povas malfortigi la mikrobon de karbunklo kaj fari ĝin vakcino, varmigante la kultivan dekoktaĵon je taŭga temperaturo, kaj li sukcesis imunigi ŝafojn. Granda eksperimentado estis farita en majo 1881 en Pouilly-le-Fort [pujilfor'] (Vert-Saint-Denis): oni inokulis karbunklon al vakcinitaj ŝafoj kaj al ne vakcinitaj. Ĉiuj ne vakcinitaj mortis, dum ĉiuj vakcinitaj resaniĝis post malgrava malsano, krom graveda ŝafino, kies feto jam mortis en ĝia ventro, kio klarigas la fatalan finiĝon.
Post tiu sukceso Pasteŭro estis elektita al la Franca Akademio kaj Nacia Asembleo pli altigis lian monrekompencon (de tiam po 25 000 frankoj jare): oni opiniis, ke liaj malkovroj ebligis al la kamparanoj ŝpari pli ol 25 milionojn ĉiujare. Sen perdo de tempo li daŭrigis sian studadon de la rabio, jam komencitan. Ĉar estis neeble izoli la mikrobon kaj kultivi ĝin, Pasteŭro ekhavis la ideon sekigi la mjelon de rabiaj kunikloj en sterila medio: post 14 tagoj ĝi fariĝis tute neaktiva. Tiam oni injektis pistaĵon al hundo, la morgaŭon oni injektis 13-tagan pistaĵon, poste 12-tagan, finfine pistitan mjelon de kuniklo mortinta la saman tagon; tiel traktita hundo estis nun imunigita kaj neniam plu trafis rabion. Sed agi same kun homo estis ege delikata: malsukceso povus kondamni la ideojn de Pasteŭro en la publika opinio.
La informo disvastiĝis kaj tia estis la dankemo en la opinio, ke politikulo sugestis al Pasteŭro kandidatiĝi por deputita seĝo en kampara distrikto, kie la ŝafbredistoj lin elektus kun entuziasmo; alia volus nomumigi lin dumviva senatano. Ambaŭ proponojn li rifuzis, preferante dediĉi sian tempon al la organizado de kontraŭrabia servo. Li pravis, ĉar tre baldaŭ alvenis amase al la École Normale Supérieure homoj morditaj de rabiaj hundoj, sed la lokaloj de la malnova alt-lernejo tute ne kongruis por akcepti ilin. Publika monpeto ebligis kolekti sufiĉe da mono por konstrui tiun, kiun oni nomis Pasteŭr-Instituto, kiu fondaĵo havis baldaŭ filiojn en la tuta mondo.
En Pasteŭr-Instituto loĝejo estis rezervita por la granda scienculo, kiu malsaniĝinta kaj fariĝinta ne kapabla plu labori almenaŭ povis vidi la sukceson de siaj ideoj. En la lasta jaro de sia vivo li eksciis, ke la germana imperiestro volas meti lin en liston de scienculoj dekoraciotaj de la prusa ordeno Pour le Mérite; li rifuzis sed per tre sobraj vortoj insistante, ke tiu decido estas nur privata afero. Li mortis en Villeneuve-l'Étang, proksima vilaĝo de Parizo, kien oni lin transportis en espero de resaniĝo. Post nacia funebrado li estis fine entombigita en kripto de Pasteŭr-Instituto.
La ĉiutaga vivo de Pasteŭro
Neniam Pasteŭro konsentis iri al iu el tiuj grandaj mondumadoj, kiuj estas nur ia imposto pri la tempo, elprenita de la senfaruloj malprofite de tiuj, kiu volas fari ion, precipe la famaj homoj. Same forstrekita, ĉiu vespero en teatro. La nomo Pasteŭro, konata en la tuta mondo, estis neniam aŭdata ĉe la parizaj mondumanoj. Vespere post la manĝo li kutimis promeni en la vestiblo kaj la koridoro de sia loĝejo, pensante pri ĉiuj siaj laborprojektoj, aranĝante ilin laŭ ĉiaj manieroj, alterne maltrankvila aŭ plena de espero laŭ la evoluado de liaj eksperimentoj. Je la deka li ekkuŝis kaj, la morgaŭon matene, ĉu la nokto estis bona, ĉu malbona, jam je la oka li malsupreniris al sia laboratorio.
Li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio en 1881.
Molekula malsimetrio
En la frua laboro de Pasteur kiel kemiisto, de komence en la École Normale Supérieure, kaj poste en Strasburgo kaj Lille, li ekzamenis la kemiajn, optikajn kaj kristalografiajn proprecojn de grupo de kombinaĵoj konata kiel tartratoj.
Li solvis problemon pri la naturo de la tartrata acido en 1848. Solvo de tiu kombinaĵo derivataj el tio ke vivantaĵoj rotaciigas la ebenon de polarizado de la lumo pasanta tra ĝi. La problemo estis, ke la tartrata acido derivita per kemia sintezo ne havis tiun efikon, kvankam ties kemiaj reagoj estis identaj kaj ties elementa kompono estis la sama.
Pasteur notis, ke la kristaloj de tartratoj havas malgrandajn flankojn. Poste li observis, ke en racemaj miksaĵoj de tartratoj, duono de kristaloj estis dekstren kaj duono maldekstren. En solvaĵo, la dekstrena kombinaĵo estas dekstrenrotacia, kaj la maldekstrena kombinaĵo estas livenrotacia. Pasteur determinis, ke optika aktiveco rilata al la formo de la kristaloj, kaj ke malsimetria interna aranĝo de la molekuloj de la kombinaĵo estas responsa pri la kirlado de la lumo. La (2R, 3R)- kaj (2S, 3S)- tartratoj estis izometriaj, ne-supermeteblaj spegulbildoj unu de alia. Tiu estis la unua fojo ke iu pruvis la molekulan kiralecon, kaj ankaŭ la unua klarigo de izomereco.
Kelkaj historiistoj konsideras la laboron de Pasteur en tiu areo kiel lia "plej profundaj kaj plej originaj kontribuoj al la scienco", kaj lia "plej granda scienca malkovro."
Fermentado kaj mikroboteorio de malsanoj
Pasteur tendencis esplori fermentadon kiam li laboris en Lille. En 1856 loka vinfabrikanto, M. Bigot, kies filo estis unu el la studentoj de Pasteur, petis liajn konsilojn pri la problemoj fari alkoholon el beto kaj la acideco.
Laŭ sia bofrato René Vallery-Radot, en Aŭgusto 1857 Pasteur sendis artikolon pri laktatacida fermentado al la Société des Sciences de Lille, sed la artikolo estis legita nur tri monatojn poste. Memoraĵo estis poste publikigita la 30an de Novembro 1857. En tiu memoraĵo, li disvolvis siajn ideojn asertante ke: "Mi intencas establi, je ĝuste kiel estas alkohola fermento, nome la gisto de la biero, kiu troviĝas ĉie kie sukero estas malkomponigita en alkoholo kaj karbona acido, tiel estas partikulara fermento, nome la laktata gisto, ĉiam esta kiam la sukero iĝas laktata acido."