cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrew Wiles
En 1995/1996 li estis premiita la Wolf-Premio pri Matematiko, en 2016 li estis premiita la Abel-Premio.
Erzsébet Dormán
DORMÁN Erzsébet estis hungara aktorino naskita en Arad la 24-an de decembro 1890. Ŝia mortojaro kaj mortoloko estas nekonata. Ŝi estis la pli juna fratino de aktorino Júlia Dormán.
Kariero
Ŝi debutis en 1907 en trupo de János Komjáthy, en 1909 ŝi ludis en la trupo de Miklós Erdélyi kaj poste denove en la trupo de János Komjáthy.
Oszkár Laubheimer
Oszkár Laubheimer [oskAr laŭbhejmer], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Laubhaimer Oszkár István estis hungara notario. Oszkár Laubheimer naskiĝis la en Nagymarton (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Mattersburg en Aŭstrio), li mortis la  en Alsólendva (Hungara Popola Respubliko (1918-1919), nuntempa Lendava en Slovenio).
Biografio
Oszkár Laubheimer akiris juran diplomon en 1880, poste li havis postenon en Sopron. Ekde 1885 li estis notario de Alsólendva ĝismorte. Li apartenis al kremo de la urbeto, lia vilao estis ofta kunvenejo de tiuj figuroj, kiuj strebis por evoluo de Alsólendva. Li edziĝis en 1887.
Liberal-demokratia Partio de Rusio
La politika partio LDPR (ruse Политическая партия ЛДПР), antaŭe la Liberal-Demokratia Partio de Rusio (ruse Либерально-демократическая партия России - Liberal'no-demokratiĉeskaja partija Rossii) estas dekstre ekstremisma naciisma politika partio en la Rusia Federacio. En la socia sfero, la partio aliĝas al la ideoj de patriotismo  kaj aŭtoritatismo, kaj en la ekonomia sfero - la teorio de miksa ekonomio.
La karisma kaj tre kritike pridiskutata politikisto Vladimir Ĵirinovskij gvidis la partion ekde ĝia fondo en 1989. Ĵirinovskij mortis en 2022. La nuna gvidanto de la partio estas Leonid Sluckij.
Kontraŭbatalante kaj la komunismo kaj la novliberalisman kapitalismon de la 1990-aj jaroj, la partio gajnis grandan sukceson en la parlamentaj baloto de 1993, ricevante plimulton de la voĉoj. En la baloto en 2007, la partio ricevis 8,14 % de la voĉoj, donante al ĝi 40 de la 450 parlamentaj seĝoj en la Ŝtata Dumao. En la baloto de 2011, ĝi pliigis sian procentaĵon al 11,4 %.
Malgraŭ la partia nomo, la partio estas ofte priskribita kiel "nek liberala nek demokratia." Politikaj sciencistoj priskribas la partion "fiske maldekstrisma kaj aŭtoritata". Ĝia ideologio estas bazita ĉefe sur la ideoj de Vladimir Ĵirinovskij pri "imperia rekonkero" (la "renovigitaj Rusa Imperio") kaj sur aŭtoritata vizio de "Granda Rusio".
Politikaj pozicioj de la "Politika partio LDPR"
La Liberal-demokratia Partio de Rusio kiu estis rebaptita kiel "Politika partio LDPR" serĉas "reviviĝon de Rusio kiel granda potenco". La LDPR ankaŭ konsideratajkiel rusaj imperiistoj.
Ĝi kontraŭas kaj la komunismon de Sovetunio kaj la novliberalan kapitalismon. Ĝi preferas miksan ekonomion kun privata proprieto, sed kun forta administra rolo rezervita por la ŝtato. Tamen, en okcidentaj landoj la partio estas vaste konsiderita kiel malliberala [kaj estas ĝenerale rigardata kiel ultra-naciisma partio. Laŭ la partio mem, ĝiaj ĉefaj kontraŭuloj estas la liberalulo Jabloko (ruse: Яблоко) kaj la komunista "Rusa Komunista Partio".
En ekstera politiko, ĝi subtenis la restarigon de Rusio kun ĝiaj "naturaj limoj" (kiujn la partio kredas inkluzivas Sudan Kaŭkazion, Centran Azion, Belorusion kaj Ukrainion). La LDPR rigardas Usonon kaj NATO kiel la ĉefaj eksteraj minacoj de Rusio.
La LDPR estas kontraŭ korupto kaj vastigo de la Eŭropa Unio, identigante sin kiel eŭroskeptika partio ,  anstataŭe preferante tutslavismon. Profesoro Henry E. Hale listigas la ĉefpolitikstandojn de la partio kiel naciismon kaj fokuson en leĝo kaj ordo.
Kvankam ĝi ofte uzas radikalan opozician retorikon, la LDPR ofte voĉdonas por registaraj proponoj kiu kondukis al konjekto, ke la partio ricevas financadon de la Kremlo. Politikaj partioj en Rusio kiuj rompis la 3% voĉdonadbarieron kaj membriĝis en la parlamento (Ŝtata Dumao) estas oficiale financitaj fare de registaro, laŭ federacia juro. Kiel tia, ĉiuj opoziciaj partioj en la Ŝtata Dumao estas plejparte financitaj de la federacia buĝeto (ekz. en 2018, LDPR ricevis 99.7% de sia financado de la registaroo.
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parta aŭ tuta traduko de la samtema artikolo en la angla vikipedio, listo de aŭtoroj.
Transilien K
La Linio Transilien K, plej ofte simple nomita Linio K, estas linio de suburba trajno kiu priservas nord-orientan Francilion. Ĝi ligas la stacidomon Parizo-Nord al tiu de.
Kreita en 2004, linio K estas 62 kilometrojn longa. Ekspluatita de SNCF, ĝi transportas po vojaĝantojn ĉiutage semajne. Tial ke ĝis la stacidomo de, en kilometra punkto (PK) , la linio situas en Francilio, ĝi dependas de Sindikato de transportoj de Francilio (IDF Mobilités), dum la norda fino situas en departemento Oise, en regiono Pikardio. Pro tio, pikardaj stacidomoj ankaŭ troviĝas ekster tarifa zono de Navigo-karto.
Konfuceo
La filozofio de Konfuceo emfazis personan kaj registaran moralecon, bonkonduton ĉe sociaj rilatoj, justecon kaj sincerecon. Liaj anoj konkuris sukcese kun multaj aliaj skoloj dum la epoko de Cent Skoloj de Pensaro nur por esti subpremitaj en favoro de la leĝuloj dum la Qin-dinastio. Sekvante la venkon de Dinastio Han super Dinastio Ĉu post la kolapso de Qin, la pensoj de Konfuceo ricevis oficialan sankcion kaj estis plu evoluitaj en sistemon konatan kiel Konfuceismo.
Konfuceo estas tradicie supozita kiel verkinto aŭ redaktinto de multaj el la ĉinaj klasikaj tekstoj inkluzive de ĉio el la Kvin Klasikaĵoj, sed modernaj akademiuloj estas singardaj de atribuado de specifaj asertoj al Konfuceo mem. Aforismoj koncerne lian instruon estis kompilitaj en la Analektoj, sed nur multajn jarojn post lia morto.
La principoj de Konfuceo havis bazon en oftaj ĉinaj tradicio kaj kredo. Li pledis fortan familian lojalecon, praul-adoradon (mortintoj), respekton de aĝestroj fare de iliaj posteuloj kaj de edzoj fare de iliaj edzinoj. Li ankaŭ rekomendis familion kiel bazo por ideala regado. Li adoptis la bonkonatan principon "Ne faru al aliuloj kion vi ne volas ke oni faru al vi mem", frua versio de la Ora Regulo.
Komenca vivo
Konfuceo estis naskita en la klaso de shi (士), inter la aristokrataro kaj la plebanoj. Li laŭdire laboris kiel paŝtisto, gardisto, komizo, kaj librotenisto. Kiam lia patrino mortis, Konfuceo (en aĝo de 23) laŭdire funebris prie dum tri jaroj kiel estis la tradicio.
Politika kariero
Konfuceo deziris resendi la aŭtoritaton de la ŝtato al la duko pere de malmuntado de la fortikaĵoj de la urbo - apartenantaj al la tri familioj. Tiamaniere, li povus establi alcentrigitan registaron. Tamen, Konfuceo fidis sole je diplomatio ĉar li havis neniun armean aŭtoritaton mem. En 500 a.K., Hou Fan - la guberniestro de Hou - protestis kontraŭ sia senjoro de la Ŝu-familio. Kvankam la Meng- kaj Ŝu-familioj malsukcese sieĝis Hou, obeema oficialulo ekstaris supren kun la homoj de Hou kaj devigis Hou Fan fuĝi al la Ĉi-ŝtato. La situacio eble estis en favoro por Konfuceo ĉar verŝajne Konfuceo kaj liaj disĉiploj konvinkis la aristokratajn familiojn por malmunti la fortikaĵojn de iliaj grandurboj. Poste, post jaro kaj duono, Konfuceo kaj liaj disĉiploj sukcesis pri konvinkado de la Ŝu-familio eldetrui la muregojn de Hou, la Ji-familion en eldetruado de la muregoj de Bi, kaj la Meng-familio en eldetruado de la muregoj de Ĉeng. Unue, la Ŝu-familio gvidis armeon direkte al sia grandurbo Hou kaj malkonstruis ĝiajn muregojn en 498 a.K. Baldaŭ poste, Gongŝan Furao - servisto de la Ji-familio - ribelis kaj prenis kontrolon de la fortoj ĉe Bi. Li tuj lanĉis atakon kaj eniris en la ĉefurbo Lu.
Dum la suferado, Ĵong Ĝou (仲由) sukcesis teni la dukon kaj la tri vicgrafojn kune en la kortego. Ĵong Ĝou estis unu el la disĉiploj de Konfuceo kaj estis rangigita al la prefektofico ĉe la Ji-familio fare de Konfuceo. Kiam Konfuceo aŭdis pri la atako, li petis de vicgrafo Ji Huan permesi al la duko kaj al lia kortego retiriĝi al fortikejo de siaj palacoj. Poste, la estroj de la tri familioj kaj la duko retiriĝis al la palackomplekso de la familio Ji kaj supreniris la Vuzi Terason. Konfuceo ordonis al du oficiroj gvidi atakon kontraŭ la ribelantoj. Almenaŭ unu el la du grandsenjoroj estis servisto de la Ji-familio, kvankam laŭ Dubs (1946) verŝajne ambaŭ estis, sed ili estis nekapablaj rifuzi la ordonojn dum en la ĉeesto de la duko, vicgrafoj, kaj kortego. La ribelantoj estis sekvitaj kaj venkitaj en Gu. Tuj post tiu ribelo estis finigita, la Ji-familio eldetruis la Bi urbomuregojn al la grundo.
Laŭ Dubs (1946), la atakantoj retiriĝis post ekkomprenado, ke ili devus iĝi ribelantoj kontraŭ la ŝtato kaj kontraŭ sia propra senjoro. Se tiel, laŭ Dubs (1946), tiu okazaĵo rezultis en tio ke la Bi-oficialuloj preterintence protestis kontraŭ sia propra senjoro tra la farado de Konfuceo, tiel devigante la vicgrafon Ji Huan malmunti la muregojn de Bi (kiam ĝi povus esti enhavinta tiajn ribelantojn) aŭ konfesi instigadon de la okazaĵo per irado kontraŭ bonorda konduto kaj justeco kiel oficialulo. Li plue deklaras, ke la okazaĵo estis alportita por montri la prudenton de Konfuceo, lian praktikan politikan kapablon, kaj sciojn pri homa karaktero.
Kiam ĝi estis tempo malmunti la urbomuregojn de la Meng-familio, la guberniestro estis malvolonta havi siajn urbomuregojn malkonstruitaj kaj konvinkis la kapon de la Meng-familio ne fari tion. La Zuo Zhuan memoras, ke la guberniestro konsilis kontraŭ eldetruado de la muroj al la grundo ĉar li diris, ke tio igos Ĉeng minacata de la Ĉi-ŝtato kaj estus kialo por la detruo de la Meng-familio. Eĉ se vicgrafo Meng Ĝi donis sian parolon ne por influi provon, li iris reen sur sian pli fruan promeson malmunti la muregojn.
Poste en 498 a.K., duko Ding propre iris kun armeo por sieĝi Ĉeng en provo eldetrui ĝiajn murojn al la grundo, sed li ne sukcesis. Tiel, Konfuceo ne povis realigi la idealisman reformon kiun li deziris kaj reestigi la legitiman regulon de la duko, revenante al la periodo de la Duko de Ĵou. Kiel rezulto de lia nekutima grado de sukceso, Konfuceo akiris potencajn malamikojn ene de la ŝtato, precipe pri vicgrafo Ji Huan. Laŭ raportoj en la Zuo Zhuan kaj Ŝiji, Konfuceo foriris sian patrujon en 497 a.K. post sia subteno al la malsukcesa provo de malmuntado de la fortikaj urbomuregoj de la potencaj Ji, Meng, kaj Ŝu-familioj. Li forlasis la ŝtaton Lu sen rezigno, restante en mem-ekzilo kaj nekapabla reveni tiom longe kiel vicgrafo Ji Huan estos vivanta.
Ekzilo
La Ŝiji deklaras, ke la najbara Ĉi-ŝtato estis maltrankviligita ke Lu iĝis tro potenca dum Konfuceo estis implikita en la registaro de la Lu-ŝtato. Laŭ tiu raporto, Ĉi decidis saboti la reformojn de Lu sendante 100 bonajn ĉevalojn kaj 80 belajn dancantajn knabinojn al la Duko de Lu. La duko indulgis sin en plezuro kaj ne ekzamenis oficajn devojn dum tri tagoj. Konfuceo estis profunde seniluziigita kaj decidis forlasi Lu kaj serĉi pli bonajn ŝancojn, ankoraŭ foriri tuj eksponus la miskonduton de la duko kaj tial alportus publikan hontigon al la reganto al kiu Konfuceo servis. Konfuceo tial atendis, ke la duko faru pli malgrandan eraron. Baldaŭ poste, la duko neglektis sendi al Konfuceo parton de la oferviando kiu estis lia pago laŭ kutimo, kaj Konfuceo profitis tiun pretekston por forlasi kaj sian postenon kaj la Lu-ŝtaton.
Post la eksiĝo de Konfuceo, li komencis longan vojaĝon aŭ aron de vojaĝoj ĉirkaŭ la malgrandaj regnoj de nordoriento kaj centra Ĉinio, tradicie inkluzive de la statoj Ŭei, Song, Ĉen, kaj Cai. En la tribunaloj de tiuj ŝtatoj, li klarigis siajn politikajn kredojn sed ne vidis ilin efektivigitaj.
Oroslavje
Oroslavje estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 4 komunumoj apartenas al la municipo.
Konfuceo
Reveno hejmen
Laŭ la Zuo Zhuan, Konfuceo revenis hejmen kiam li estis 68-ajaraĝa. La Analektoj prezentas lin foruzante sian lastan jarinstruadon al 72 aŭ 77 disĉiploj kaj elsendante la malnovan saĝecon tra aro de tekstoj nomitaj la Kvin Klasikaĵoj.
Oroslavje
Situo
Oroslavje situas sur malebenaĵo. Zagrebo troviĝas 40 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1209 dum regado de Andreo la 2-a en latina teksto: "predium iŭta Crapina nomine Cherniz". Ĝis Traktato de Trianon Oroslavje apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando laŭ persona unio ekde 1091, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio. Oroslavje urbiĝis en 1997.
Konfuceo
Filozofio
Kvankam Konfuceismo ofte estas sekvita en religia maniero fare de la ĉinoj, argumentoj daŭras ĉu ĝi estas vera religio. Konfuceismo diskutas elementojn de la postvivo kaj rigardas koncerne Ĉielon, sed ĝi estas relative senrilata kun kelkaj spiritaj aferoj ofte pripensitaj esencaj al religia penso, kiel ekzemple la naturo de animoj. Tamen, Konfuceo laŭdire kredis je astrologia diraĵo: "Ĉielo sendas malsupren siajn bonajn aŭ malbonajn simbolojn kaj saĝulleĝon sekve".
En la Analektoj, Konfuceo prezentas sin kiel "dissendilon kiu inventis nenion". Li emfazas la gravecon de studo, kaj estas la ĉina karaktro por studo (學) kiu malfermas la tekston. Por provi konstrui sisteman aŭ precizan teorion, li volis havi siajn disĉiplojn por majstri kaj internigi la malnovan klasikaĵon, tiel ke ilia profunda penso kaj ĝisfunda studo permesus al ili rilatigi la moralajn problemojn de la donaco al pasintecaj politikaj okazaĵoj (kiel registrite en la Analoj) aŭ la pasintaj esprimoj de la sentoj de malnobeloj kaj la reflektadoj de nobelulviroj (kiel en la poemoj de la Libro de Odoj).
Etiko
Unu el la plej profundaj instruoj de Konfuceo eble estis la supereco de persona ekzempligo super eksplicitaj reguloj de konduto. Lia morala instruo emfazis mem-kultivadon, kopiadon de moralaj ekzemploj, kaj la akiron de sperta juĝo prefere ol scio pri reguloj. Konfucea etiko povas esti konsiderita speco de virt-etiko. Lia instruo malofte dependas de argumentita argumentaro kaj etikaj idealoj kaj metodoj estas peritaj pli nerekte, tra aludo, fi-aludo, kaj eĉ taŭtologio. Lia instruo postulas ekzamenon kaj kuntekston por esti komprenita. Ideala ekzemplo estas trovita en tiu fama anekdoto:
Per ne demandado pri la ĉevaloj, Konfuceo protestas ke la saĝulo aprezas homojn super posedaĵo; legantoj estas gviditaj pensi ĉu ilia respondo sekvus tiu de Konfuceo kaj okupiĝi pri mem-plibonigo. Konfuceo, kiel ekzemplero de homa plejboneco, funkcias kiel la finfina modelo, prefere ol diaĵo aŭ universale vera aro de abstraktaj principoj. Pro tiuj kialoj, laŭ multaj komentistoj, la instruo de Konfuceo povas esti konsideritaj ĉina ekzemplo de humanismo.
Unu el liaj instruoj estis variaĵo de la Ora Regulo foje nomita la "Arĝenta Regulo" pro sia negativa formo:
La majstro respondis: "Kiel pri "reciprokeco"! Neniam trudu al aliaj kion vi ne elektus por vi mem."
Ofte preteratentitaj en konfucea etiko estas la virtoj al la memo: sincereco kaj la kultivado de scio. Virta ago direkte al aliaj komenciĝas ĉe virta kaj sincera penso, kiu komenciĝas kun scio. Virta emo sen scio estas sentema al korupto kaj virta ago sen sincereco ne estas vera justeco. Kultivi scion kaj sincerecon ankaŭ estas grava pro onia propraĵo; la pli bona persono amas lernadon por la konsidero de lernado kaj justeco por la konsidero de justeco.
La konfucea teorio de etiko kiel ekzempligite en Lǐ (禮) estas bazita sur tri gravaj ĉefaj aspektoj de vivo: ceremonioj asociitaj kun ofero al prapatroj kaj diaĵoj de diversaj tipoj, sociaj kaj politikaj institucioj, kaj la kondutetiko de ĉiutaga konduto. Ĝi estis kredita per iuj ke ĝi originis el la ĉielo, sed Konfuceo substrekis la evoluon de lǐ tra la agoj de gvidantoj en homa historio. Liaj diskutoj pri lǐ ŝajnas redifini la esprimon por rilati al ĉiuj agoj faritaj fare de persono por konstrui la idealan socion, prefere ol tiuj simple konformiĝantaj al kanonaj normoj de ceremonio.
En la frua konfucea tradicio, lǐ faris la bonordan aĵon en la bonorda tempo, balanciĝante inter konservaj ekzistantaj normoj por eternigi etikan socian fonon, kaj malobservi ilin por plenumi etikon. Trejni en la lǐ de pasintaj saĝuloj kultivatas en homvirtoj kiuj inkludas etikan juĝon pri kiam lǐ devas esti adaptita en lumo de situaciaj kuntekstoj.
En Konfuceismo, la koncepto de Lio estas proksime rilatita al yì (義), kiu estas bazita sur la ideo de reciprokeco. Yì povas esti tradukita kiel justeco aŭ di-akceptado, kvankam ĝi povas simple signifi kio estas etike plej bona farendaĵo en difinita kunteksto. La esprimo kontrastas al ago farita el memprofito. Traktante onian propran memprofiton estas ne nepre malbona, oni estus pli bona, pli justa persono se onia vivo estus bazita sur sekvado de vojo dezajnita por plifortigi la pli grandan agon. Tiel rezulto de yì faras la justan aĵon pro la justa kialo.
Ekzakte kiel ago laŭ Lǐ devus esti adaptita por harmonii kun la aspiro de adherado al yì, tiel ke yì estas ligita al la kernvaloro de rén (仁). Rén konsistas el 5 bazaj virtoj: graveco, malavareco, sincereco, diligento kaj bonvolemo.. Rén estas la virto da perfekta plenumado de oniaj respondecaj kampoj direkte al aliaj, plejofte tradukitaj kiel "bonvolemo" aŭ "humaneco"; tradukisto Arthur Waley nomas ĝin "Boneco" (kun majuskla B), kaj aliaj tradukoj kiuj estis prezentitaj inkludas "aŭtoritatecon" kaj "altruismon." La morala sistemo de Konfuceo estis bazita sur empatio kaj kompreno al aliaj, prefere ol die preskribitaj reguloj. Evoluigi oniajn spontaneajn respondojn de rén tiel ke tiuj povis gvidi agon intuicie estis eĉ pli bonaj ol porvivaĵo de la reguloj de yì. Konfuceo asertas, ke virto estas rimedo inter ekstremaĵoj. Ekzemple, la konvene malavara persono donas la ĝustan kvanton - ne tro multe kaj ne ankaŭ malmulton.
Politiko
Konfuceo rigardis nostalgie sur pli fruaj tagoj, kaj instigis la ĉinojn, precipe tiujn kun politikaj rajtigoj, formi sin laŭ pli fruaj ekzemploj. Dum dividado, kaoso, kaj senfinaj militoj inter feŭdaj ŝtatoj, li volis reestigi la Mandaton de Ĉielo (天命) kiu povis unuigi la "mondon" (天下, "ĉio sub ĉielo") kaj havigi pacon kaj prosperon al la homoj. Ĉar lia vizio de personaj kaj sociaj perfektecoj estis enkadrigita kiel reanimigo de la ordigita socio de pli fruaj tempoj, Konfuceo ofte estas konsiderita granda propagandanto de konservativismo, sed pli proksimiga rigardo al tio kion li ofte proponas montras, ke li kutimis (kaj eble tordis) preter institucioj kaj ritoj peti novan politikan tagordon propran: reanimado de unuigita regna ŝtato, kies regantoj sukcesus funkciigi surbaze de siaj moralaj meritoj anstataŭe de genlinio. Tiuj estus regantoj dediĉitaj al iliaj homoj, strebante al persona kaj socia perfekteco, kaj tia reganto disvastigus siajn proprajn virtojn al la homoj anstataŭe de trudado de bonorda konduto per leĝoj kaj reguloj.
Dum li apogis la ideon de registaro reganta de virta reĝo, liaj ideoj enhavis kelkajn elementojn por limigi la potencon de regantoj. Li argumentis por harmoniigado de parolo kun vero, kaj honesteco gravegis. Eĉ en mimiko, vero ĉiam devas esti reprezentita. Konfuceo kredis tion se reganto devis gvidi ĝuste, per ago, kiu estus rigardita kiel nenecesa en tio ke aliaj sekvos la bonordajn agojn de ilia reganto. En diskutado de la rilato inter reganto kaj lia subjekto (aŭ patro kaj lia filo), li substrekis la bezonon doni konvenan respekton al ĉefoj. Tio postulis, ke la subuloj devas doni konsilojn al siaj ĉefoj se la ĉefoj estu konsideritaj kiel prenantaj la procedmanieron kiu estus malĝusta. Konfuceo kredis je regado de ekzemplo, ĉu oni gvidas ĝuste, ordoj estas nenecesaj kaj senutilaj.
Disĉiploj
Ekzistas ne multo konata pri la disĉiploj de Konfuceo kaj malpli ol duono de ili havis siajn familiajn nomojn registritaj en la Zuo Zhuan. La Analektoj de Konfuceo registras 22 nomojn kiuj estas la plejverŝajnaj disĉiploj de Konfuceo, dum pri Menceo ĝi registras 24 nomojn, kvankam estas sufiĉe certe ke ekzistas multaj pli da disĉiploj kies nomoj ne estis registritaj. La plej multaj el la disĉiploj de Konfuceo estis de la Lu-ŝtato, dum aliaj estis de najbaraj ŝtatoj. Ekzemple, Zigong estis de la Ŭej-ŝtato kaj Sima Niu estis de la Song ŝtato. La preferata disĉiplo de Konfuceo estis Ĝan Hui, plej verŝajne unu el la plej malriĉaj el ili ĉiuj. Sima Niu, kontraste al Ĝan Hui, estis de hereda nobelgento de la Song-ŝtato. Sub la instruado de Konfuceo, la disĉiploj iĝis bon-erudiciaj en la principoj kaj metodoj de registaro. Li ofte okupiĝis pri diskutado kaj debato kun siaj studentoj kaj donis altan gravecon al iliaj studoj en historio, poezio, kaj ritaro. Konfuceo rekomendis lojalecon al principo prefere ol al individuo en kiu reformo estis atingota per persvado prefere ol perforto. Eĉ se Konfuceo kondamnis ilin pro iliaj praktikoj, la aristokrataro estis verŝajne altirita al la ideo de havado de fidindaj oficialuloj kiuj estis volitaj en moralo kiam la cirkonstancoj de la tempo igis ĝin dezirinda. Fakte, la disĉiplo Zilu eĉ mortis defendante sian reganton en Ŭej.
Jango Hu, kiu estis subulo de la Ji-familio, dominis la Lu-registaron de 505 ĝis 502 kaj eĉ provis puĉon, kiu mallarĝe malsukcesis. Kiel verŝajna sekvo, okazis ke la unuaj disĉiploj de Konfuceo estis nomumitaj al registarpozicioj. Malmultaj el la disĉiploj de Konfuceo daŭriĝis por ekhavi oficialajn poziciojn de iu graveco, kelkaj el kiuj estis aranĝitaj fare de Konfuceo. Antaŭ ol Konfuceo estis 50 jaraĝa, la Ji-familio plifirmigis sian potencon en la Lu-ŝtato super la verdikta duka domo. Eĉ se la Ji-familio havis praktikojn kiujn Konfuceo disputis kaj malaprobis, ili tamen donis al la disĉiploj de Konfuceo multajn ŝancojn por dungado. Konfuceo daŭre memorigis siajn disĉiplojn por resti fidela al iliaj principoj kaj rezignis pro tio kion ili ne faris, estante malkaŝe kritikataj de la Ji-familio.
Heredaĵo
La instruado de Konfuceo poste estis igita kompleksa regularo kaj praktikaro fare de liaj multaj disĉiploj kaj anoj, kiuj organizis lian instruon en la Analektoj. La disĉiploj kaj lia nura nepo de Konfuceo, Zisi, daŭrigis lian filozofian lernadon post lia morto. Tiuj klopodoj disvastigis konfuceajn idealojn al studentoj kiuj tiam iĝis oficialaj en multaj el la ŝtataj tribunaloj en Ĉinio, tiel donante al Konfuceismo la unuan larĝ-skalan teston de ĝia dogmo.
Du el la plej famaj pli postaj sekvantoj de Konfuceo emfazis radikale malsamajn aspektojn de lia instruo. En la jarcentoj post lia morto, Menceo (孟子) kaj Xun Zi (荀子) ambaŭ kunmetis gravan instruon pliprofundigantan laŭ malsamaj manieroj la fundamentajn ideojn asociitajn kun Konfuceo. Menceo (4-a jarcento a.K.) menciis la denaskan bonecon en homoj kiel fonto de la etikaj intuicioj kiuj gvidas homojn direkte al rén, yì, kaj lǐ, dum Xun Zi (3a jarcento a.K.) substrekis la realismajn kaj materiismajn aspektojn de konfucea pensaro, emfazante, ke moraleco estis enstampita en socio tra tradicio kaj en individuoj tra trejnado. En tempo, iliaj skribaĵoj, kune kun la Analektoj kaj aliaj kernaj tekstoj konsistigis la filozofian korpuson de Konfuceismo.
Sub la sukcesado Han-dinastio kaj Dinastio Tang, konfuceaj ideoj akiris eĉ pli ĝeneraligitan eminentecon. Sub Wudi, la verkoj de Konfuceo fariĝis la oficiala imperia filozofio kaj necesaj legaĵoj por ŝtatservaj ekzamenoj en 140 a.K., kio estis daŭrigita preskaŭ nerompite ĝis la fino de la 19-a jarcento. Ĉar Moismo perdis subtenon je la tempo de la Han, la ĉefaj filozofiaj defiantoj estis Leĝismaj, kiuj konfucean pensaron iom absorbis, la sekvantoj de la instruaro de Lao-tzu, kies fokuso en pli mistikaj ideoj konservis ĝin de rekta konflikto kun Konfuceismo, kaj la nova budhisma religio, kiu akiris akcepton dum la epokoj de la Suda kaj Norda Dinastioj. Sur kaj konfuceaj ideoj kaj konfuce-edukitaj oficialuloj enestis fiditaj la Dinastio Ming kaj eĉ la Juano-Dinastio, kvankam Kublai Ĥano malfidis transdoni provincan kontrolon.
Dum la Dinastio Song, la akademiulo Zhu Xi (1130-1200) aldonis ideojn de Taoismo kaj Budhismo en Konfuceismon. En sia vivo, Zhu Xi estis plejparte ignorita, sed ne longe post lia morto liaj ideoj iĝis la nova ortodoksa opinio pri kio konfuceaj tekstoj fakte signifas. Modernaj historiistoj rigardas Zhu Xi kiel kreinto de io sufiĉe malsama, nomigita nov-konfuceismo. Nov-Konfuceismo prosperis en Ĉinio, Japanio, Koreio kaj Vjetnamio ĝis la 19-a jarcento.
La verkoj de Konfuceo estis tradukitaj en eŭropajn lingvojn tra la perado de jezuitaj akademiuloj postenigitaj en Ĉinio. Matteo Ricci komencis raporti pri la pensaroj de Konfuceo, kaj patro Prospero Intorcetta publikigis la vivon kaj verkojn de Konfuceo en la latinan en 1687. Supozeble ke tiaj verkoj havis konsiderindan influon sur eŭropaj pensuloj de la periodo, precipe inter la diistoj kaj aliaj filozofiaj grupoj de la klerismo kiuj estis interesitaj per la integriĝo de la sistemo de moraleco de Konfuceo en okcidentan civilizon.
En la moderna epoko konfuceaj movadoj, kiaj ekzemple Nova Konfuceismo, daŭre ekzistas sed dum la Kultura Revolucio, Konfuceismo estis ofte atakita fare de gvidaj figuroj en la Komunista Partio de Ĉinio. Tio estis parte daŭrigo de la kondamnoj de Konfuceismo fare de intelektuloj kaj aktivuloj en la komenco de la 20-a jarcento kiel kialo de la ŝovinisma fermiteco kaj rifuzo de la Qing-dinastio modernigi kio kaŭzis la tragediojn kiujn suferis Ĉinio en la 19-a jarcento.
La verkoj de Konfuceo estas studitaj fare de akademiuloj en multaj aliaj aziaj landoj, precipe tiuj en la ĉina kultura sfero, kiel ekzemple Koreio, Japanio kaj Vjetnamio. Multaj el tiuj landoj daŭre okazigas la tradician monumentajn ceremonion ĉiun jaron.
La Ahmadisma Islama Komunumo kredas, ke Konfuceo estis Dia Profeto, kiel estis Laozio kaj aliaj eminentaj ĉinaj gravuloj.
En modernaj tempoj, la asteroido 7853 Konfuceo estis nomita laŭ la ĉina pensulo.
Vidaj portretoj
Neniu liatempa pentraĵo aŭ skulptaĵo de Konfuceo pluvivas, kaj estis nur dum la Han-dinastio kiam li estis portretita vide. Ĉizadoj ofte prezentas lian legendan renkontiĝon kun Laozio. Post tiu tempo ekzistas multaj portretoj da Konfuceo kiel la ideala filozofo.
En iamaj tempoj, estis kutimo havi portreton en Konfuceaj Temploj; tamen, dum la regado de la imperiestro Hongvu (Taizu) de la Ming-dinastio estis decidite, ke la nura bonorda portreto de Konfuceo devis esti en la templo en lia hejmurbo, Qufu. En aliaj temploj, Konfuceo estas reprezentita nur per memortabulo. En 2006, la Ĉinia Konfucea Fondaĵo komisiis norman portreton de Konfuceo bazitan sur la portreto de la Tang-dinastio fare de Wu Daozi.
Citaĵoj de Konfuceo
"Postulu multe el vi mem kaj atendu malmulte el aliaj. Tiel multe da malagrablaĵoj estos ŝparataj al vi"
Universitato por Muziko kaj Scena Arto je Graz
La Universitato por Muziko kaj Scena Arto je Graz (Universität für Musik und darstellende Kunst Graz) estas aŭstra universitato. Ĝi originas el la muziklernejo de la Akademia Muziksocieto fondita en la jaro 1816.
Historio
En 1963 la konservatorio de la federacia lando Stirio fariĝis ŝtata institucio de la federacio – Akademio por Muziko kaj Scena Arto en Graz. Pro leĝoŝanĝo en 1970 la akademio ŝanĝiĝis en Altlernejo por Muziko kaj Scena Arto en Graz. Sian nunan nomon KUG ricevis en la jaro 1998, kiam ĉiuj aŭstraj artaj altlernejoj laŭ seĝoŝanĝo eknomiĝis „universitatoj“. La akademion fondis Erich Marckhl, kiu estis ekde 1963 ĝis 1971 unua prezidanto.
Dum la vintra duonjaro 2009/10 ĉe KUG 1545 ordinaraj kaj 755 ne-ordinaraj studentoj lernis tie. La kvoto de inaj studentoj estas proksimume 47 elcentoj, la kvoto de eksterlandaj studantoj proksimume 54 elcentoj.
Ĵurnalista etiko
Ĵurnalista etiko estas tipo de aplikata etiko, kiu celas difini kio estas bona konduto en ĵurnalismo. En pluraj landoj ĵurnalismaj organizoj aplikis etikajn kodojn de ĵurnalistoj kaj havas etikajn komisionojn, kiuj traktas plendojn de civitanoj rilate funkciadon de amaskomunikiloj kaj ĵurnalistoj.
Al plej oftaj punktoj de etikaj kodoj de ĵurnalistoj apartenas respekto de vero, korekto de eraroj, protekto de individua privateco, malakcepto de diskriminacio, libereco de esprimado kaj rajto al respondo. Etikaj kodoj de ĵurnalistoj ofte ankaŭ emfazas la malakcepton de miksiĝo de eksteruloj en ĵurnalisma laboro, konservon de profesia sekreto, malpermeso uzi ĵurnalisman laboron por propra profito, distingon inter opinio kaj faktoj kaj respekton de kopirajto.
Etika kodo de ĵurnalismaj principoj
''Inter la homaj rajtoj estas tiuj de libera informado kaj informiĝado, de libera esprimado de opinioj kaj kritikoj. Sur ĉi tiuj fundamentaj homaj rajtoj baziĝas la ĵurnalisma libereco, kiu devas ne esti malhelpata per iuj ajn limoj. Eldonistoj kaj ĵurnalistoj devas esti sendependaj kaj plenumi siajn taskojn laŭ plej bonaj scio kaj konscienco, ne influitaj de personaj interesoj kaj fremdaj personoj.''
Bonneval (Eure-et-Loir)
Bonneval estas franca situanta en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Bonnevalais.
Miksa Mayer
MAYER Miksa (pro. majer) estis hungara pedagogo, verkisto naskita en Lugos la 6-an de majo 1842 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de marto 1886.
Biografio
Miksa Mayer finis porinstruistan lernejon en Versec, poste studis en Vieno en la teknikuniversitato, dume li verkis pripedagogiajn artikolojn kaj li ĉesis siajn studojn. Post privatinstruado li estis kunlaboranto de gazeto Szegedi Híradó, de 1867 de Pesti Napló, de 1869 kunulredaktoro de Népnevelők Lapja, vicredaktoro, poste redaktoro de Néptanítók Lapja de 1869 ĝis 1873. Li estis la unua direktoro de tutlanda lernilarmuzeo.
Sermoneta
Sermoneta estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Latio kaj en la provinco Latina.
Palacios de Goda
Palacios de Goda [paLAzios deGOda] estas municipo en la nordoriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco.
Fraktalo
Fraktalo aŭ frakto estas matematika objekto, kiu havas almenaŭ unu el la sekvantaj karakterizaĵoj:
Palacios de Goda
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 52,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 387 loĝantojn. Ĝi perdis 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 60 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Fraktalo
Ekzemploj de fraktaloj estas la aro de Mandelbrot, la aro de Kantor, la triangulo de Sierpinski, la kurbo de Peano kaj la neĝero de Koch.
Palacios de Goda
Geografio
Ĝi limas kun San Pablo de la Moraleja (provinco Valadolido), San Pablo de la Moraleja (provincia de Valladolid), Montejo de Arévalo (provincia de Segovia), Muriel de Zapardiel (provincia de Valladolid), Donhierro (provincia de Segovia), Donvidas, Aldeaseca kaj Arévalo.
Fraktalo
Stokastaj fraktaloj rilatas kun la kaosa teorio.
Palacios de Goda
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Fraktalo
Fraktaloj povas esti kategoriitaj en:
Hazardaj fraktaloj, havas grandan realan aplikadon. Ili povas esti uzataj por priskribi multajn malregulajn real-mondajn objektojn kiel nuboj, montoj, marbordoj, arboj, ktp.
Palacios de Goda
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Lassad Nouioui
Lassad Nouioui (n. ) estas tunizia futbalisto. Li en 2009 membris en la tunizia nacia teamo de futbalo.
10921 Romanozen
Nomo
Ĝia nomo honoras Romano Zen, faman en italio kaj aliaj landoj pro liaj optikaj instrumentoj de alta kvalito. Li laboras ĉe laboratorio en Venecio kaj faris milojn da instrumentoj por amatoraj kaj profesiaj astronomoj.
Yannick Vercammen
Yannick VERCAMMEN (naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1986 en Schoten) estas flandra esperantisto kaj kemiisto el Wommelgem apud Antverpeno.
Post abiturientiĝo en Boechout li studis kemion en la Universitato de Antverpeno ĝis doktoriĝo. De 2015 li laboras por la kemia firmao Solenis.
Emerson, Lake & Palmer
Emerson, Lake & Palmer (ELP) estis angla superbando de progresiva roko formita en Londono en 1970. La bando konsistis el klavaristo Keith Emerson; kantisto, basisto kaj produktoro Greg Lake; kaj drumisto kaj perkutisto Carl Palmer. Kun naŭ oraj diskoj atestitaj de la RIAA en Usono, kaj ĉirkaŭkalkulo de 48 milionoj da venditaj diskoj tutmonde, ili estis unu el la plej popularaj kaj komerce sukcesaj bandoj de progresiva roko en la 1970-aj jaroj, kun muzika stilo kiu inkludas adaptaĵojn de klasika muziko kun elementoj de ĵazo kaj simfonia roko, dominita de la brila uzado fare de Emerson de la Hammond-orgeno, de la Moog-sintezilo kaj de la piano (kvankam ankaŭ Lake verkis kelkajn akustikajn kantojn por la grupo).
Biografio
La bando elstariĝis post sia apero en la Festivalo de la Insulo Wight en aŭgusto 1970. En sia unua jaro, la grupo kontraktis kun E.G. Records (kiu distribuis la diskojn de la bando tra Island Records en Unuiĝinta Reĝlando, kaj Atlantic Records en Nordameriko), kaj publikigis la diskojn Emerson, Lake & Palmer (1970) kaj Tarkus (1971), ambaŭ el kiuj atingis la pintan kvinonon en Britio. La sukceso de la bando pluis ĉe Pictures at an Exhibition (1971), Trilogy (1972) kaj Brain Salad Surgery (1973, publikigitaj per la propra marko de ELP nome Manticore Records). Post tri-jara rompo, Emerson, Lake & Palmer publikigis Works Volume 1 (1977) kaj Works Volume 2 (1977). Post Love Beach (1978), la grupo disbandiĝis en 1979.
Diskaro
Kaj krome koncertaj diskoj, kompilaĵoj, unuopaĵoj ktp.
Vojaĝo en Faremidon. Du Ŝipoj
Vojaĝo en Faremidon kaj Du Ŝipoj estas du noveloj de Frigyes Karinthy (Frederiko Karinthy). El la hungara tradukis ilin Lajos Tárkony (Ludoviko Totsche); la 83-paĝa libro aperis en la jaro 1934 ĉe Literatura Mondo en Budapeŝto.
Bohr
Bohr estas:
familia nomo de jenaj personoj:
El la polvo de la tero
El la Polvo de la Tero estas popolarscienca libro verkita de William Frederick Rolt. La subtitolo estas "Enkonduko en la grundosciencon". Eldonis ĝin Eldonejo Stafeto el La Laguna (Tenerifo) en 1967.
Bohr
Krome :
Monaĥejo Sankta Jakobo (Jerusalemo)
La Monaĥejo aŭ Katedralo Sankta Jakobo (Սրբոց Յակոբեանց Վանք Հայոց [Srboc Hakobjanc vank]) estas armena preĝejo de la 12-a jarcento de la Armena kvartalo en Jerusalemo, proksime al la enirejo de la kvartalo tra la Pordego Ciono. La katedralo estas dediĉita al du kristanaj sanktuloj: Jakobo, filo de Zebedeo (Jakobo la Granda) (unu el la Dek du Apostoloj de Jesuo) kaj Jakobo la frato de Jesuo (Jakobo la Justa). Ĝi situas proksime al la Preĝejo Sanktaj Ĉefanĝeloj.
Ĝi estas la ĉefa preĝejo de la Armena Patriarkejo de Jerusalemo, ankaŭ konata kiel la Armena Patriarkejo de Sankta Jakobo.
Aprilo de 2006
Aktualaĵoj en aprilo de 2006
Manzanares de Rioja
Manzanares de Rioja [manzaNAres deRJOĥa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Santo Domingo de la Calzada. La loknomo Manzanares estas etimologie komprenebla kiel Pomarbaroj.
Geografio
La municipo estas sude de Cirueña kaj okcidente de Cañas.
Aktualo
La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento, tial oni descendis el preskaŭ 400 loĝantoj en la 1950-aj jaroj ĝis nunaj 60.
Dolní Lipina
Dolní Lipina estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Lipová, troviĝanta en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 2 km nordokcidente de Lipová. Estas ĉi tie registritaj 19 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Dolní Lipina estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,91 km². Dolní Lipina situas ankaŭ en katastra teritorio Horní Lipina kuun areo 2,82 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1299.
Barra da Estiva
Barra da Estiva estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 21.187 loĝantojn en 2010.
(58050) 2002 YA
(58050) 2002 YA estas tre malgranda treege hela marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).
Orbito
Ĝia discentra kaj tre klinita orbito malproksime tanĝas tiun de Marso sed ne trairas ĝin; kvankam klasifikata kiel marsrenkonta, ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksime de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,494616 AU, tie estas 73,994 milionoj da km, tio, kiu estas pli granda ol la minimuma distanco inter Marso kaj la Tero.
Departemento Fejér
Fejér (pron. feje’r) estas mezgranda administranta unueco en Hungario, nomata departemento.
Komunumoj de la departemento
En la departemento ne estas multe da malgrandaj vilaĝoj. La departemento dum la stalinisma epoko estis administre erigita al 5 distriktoj.
Jura ratifo
Jura ratifo estas aprobo-koncedo fare de oficiala aŭtoritato. Ĉi tiu povas esti tribunalo de justico, registara fako, aŭ grupo da akademiuloj aŭ profesiuloj, kiuj ordinare laboras surbaze de striktaj reguloj aŭ normoj ĝis determinado aŭ ne de la aprobo-koncedo. La esprimo povas konsideriĝi kiel sinonimo de fido, rajtigo, agnosko kaj aprobo.
NHL
La Nacia Hoke-Ligo (National Hockey League (NHL); Ligue nationale de hockey (LNH)) estas granda ligo de 31 (baldaǔ 32) glacihokeaj kluboj, 25(26) en Usono kaj 6 en Kanado. Ĝia sidejo troviĝas en Novjorko. Ĝi estas konsiderata ĝenerale la plej alta nivelo de glacihokeo en la tuta mondo, kaj estas unu el la ĉefaj sportligoj en Nordameriko. Ĉiujare, la ĉampiono de la NHL ricevas la Pokalon «Stanley». Posedas nun la pokalon St Louis Blues.
Oni ofte parolas pri la "origina sesopo" de teamoj de Montrealo, Toronto, Ĉikago, Detrojto, Novjorko, kaj Bostono, kiuj konsistis la tutan ligon dum preskaŭ 30 jaroj ĝis la ligo aldonis ses novajn teamojn en 1967.
Teamoj
En Decembro 2018, la NHL decidis starigi novan teamon en Seatlo, Vaŝingtonio, kiu ekkonkursos dum la sezono komencanta en 2021.
Borek (distrikto Pardubice)
Municipo Borek situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, 14 km norde de urbo Pardubice kaj 11 km sude de urbo Hradec Králové en ebenaĵo apud rivero Elbo. Vivas ĉi tie.
26748 Targovnik
26748 Targovnik estas asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 7:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Selma Targovnik, delonge anino de la Konsulta Konsilantaro de la Observatorio Lowell. Ŝi emeritiĝis el la praktiko de dermatologio, kie ŝi servis, helpinte la anojn de la Armitaj Fortoj de Usono. Selma malavare donas sian tempon kaj sian talenton al la Observatorio Lowell kaj al sia grupo de danco.
Adelia pingveno
La Adelia pingveno (Pygoscelis adeliae) estas specio de pingveno komuna laŭlonge de la tuta marbordo de Antarkto, kio estas ties nura loĝejo. Kun la Imperiestra pingveno estas la nura specio de pingveno kiu vivadas sur la kontinento Antarkto (aliaj vivadas sur la ĉirkaŭantaj insuloj, malpli malvarmaj). Ili estas inter la plej sude distribuataj el ĉiuj marbirdoj, kia la Imperiestra pingveno, la Sudpolusa rabmevo, la Buntpieda petrelo, la Neĝa petrelo, kaj la Antarkta petrelo. En 1840, la franca esploristo Jules Dumont d'Urville nomigis la spceion laŭ la nomo de sia edzino, Adèle.
Taksonomio
Pruvaro el mitokondrio kaj nuklea DNA sugestas ke la genro disiĝis el aliaj pingvenoj antaŭ ĉirkaŭ 38 milionoj da jaroj, nome ĉirkaŭ 2 milionoj da jaroj post la prauloj de la genro Aptenodytes. Siavice la Adelia pingveno disiĝis el la aliaj membroj de la genro antaŭ ĉirkaŭ 19 milionoj da jaroj.
Distribuado kaj habitato
La Adelia pingveno reproduktiĝas el oktobro al februaro sur marbordoj ĉirkaŭ la Antarkta kontinento. Adelioj konstruas toskajn nestojn el ŝtonoj. La ino demetas du ovojn, kiuj estas kovataj dum 32 al 34 tagoj fare de ambaŭ gepatroj laŭvice (ŝanĝoj tipe okazas la 12an tagon). La idoj restas en la nesto dum 22 tagoj antaŭ ariĝi ĉe idaro. La idoj plumoŝanĝas al junula plumaro kaj foriras al maro post 50 al 60 tagoj.
Aspekto
Tiuj pingvenoj estas mezgrandaj, nome 46 al 75 cm altaj kaj 3.6 al 6 kg peze. Distingaj markoj estas la blanka ringo ĉirkaŭ la okulo kaj la plumoj ĉe la bekobazo. Tiuj longaj plumoj kaŝas plej el la ruĝa beko. La vosto estas iomete pli longa ol ĉe aliaj pingvenoj. La aspekto ŝajnas iome kiel smokingo. Ili estas iomete pli malgrandaj ol aliaj pingvenaj specioj. Ties aspekto estas pli proksima al la stereotipa bildo de pingvenoj nome ĉefe nigraj kun blanka ventro.
La Adelia pingveno povas naĝi je ĝis 72 km/h.
La Adelia pingveno estas predataj de marleopardoj, rabmevoj, kaj foje de orkoj.
Kutimaro
Specifoj de ties kutimaro estis dokumentitaj etende de Apsley Cherry-Garrard (survivanto de la malfeliĉa fina veturo de Robert Falcon Scott al la Suda Poluso) en sia libro The Worst Journey in the World. Cherry-Garrard notis: “They are extraordinarily like children, these little people of the Antarctic world, either like children or like old men, full of their own importance." (Ili estas eksterordinaraj kiel infanoj, tiuj hometoj de la antarkta mondo, ĉu kiel infanoj aŭ kiel maljunuloj, plenaj je sia propra gravo). Kelkaj montroj de ties memeco estis komentitaj de George Murray Levick, kuracista lieŭtenanto de la Brita Ŝiparo kaj sciencisto kiu ankaŭ akompanis Scott en lia malfeliĉa Britia Antarkta Ekspedicio de 1910, dum sia observado de pingvenoj en Antarkto: "At the place where they most often went in [the water], a long terrace of ice about six feet in height ran for some hundreds of yards along the edge of the water, and here, just as on the sea-ice, crowds would stand near the brink. When they had succeeded in pushing one of their number over, all would crane their necks over the edge, and when they saw the pioneer safe in the water, the rest followed.” (Kie ili plej often iris en [la akvo], nome longa glaciteraso ĉirkaŭ ses futojn alta kelkjan centojn da jardoj laŭlonge de la akvobordo, kaj tie, ĝuste kiel ĉe la glacimaro, aroj staras ĉe la bordo. Kiam ili sukcesas ariĝi grandnombre, ĉiuj klinas siajn kolojn super la bordo, kaj kiam ili vidas la pioniron sekura en la akvo, la resto sekvas).
Oni observis kiel la pingvena konduto povis endanĝerigi ilin, kio Scott trovis kiel partikulara ĝeno:
Regule tiu sinteno kondukis al morto de Adelia pingveno, "Then the final fatal steps forward are taken and they come within reach. There is a spring, a squawk, a horrid red patch on the snow, and the incident is closed.” (Poste oni faris finajn paŝojn kaj ili venis al atingo. Estis salto, grako, horora ruĝa makulo surneĝe, kaj la okazo fermiĝis). Aliaj en la misio al la Suda Poluso estis pli komprenemaj de tiu elemento de la Adelia konduto. Cherry-Garrard:
Tio estis okazintaĵo de ioma reguleco, “It was not an uncommon sight to see a little Adélie penguin standing within a few inches of the nose of a dog which was almost frantic with desire and passion.” (Ne estis nekomuna vidi malgrandan Adelian pingvenon starantan ĉe malmultaj coloj el la nazo de hundo kiu preskaŭ freneziĝis per deziro kaj pasio).
Pro ties obstina “personecaj” trajtoj Cherry-Garrard tenis la birdojn apreze, “Whatever [an Adélie] penguin does has individuality, and he lays bare his whole life for all to see. He cannot fly away. And because he is quaint in all that he does, but still more because he is fighting against bigger odds than any other bird, and fighting always with the most gallant pluck.” (Ĉiu [Adelia] pingveno havas individuecon, kaj li nudigas sian tutan vivon por vidi ĉion. Li ne povas forflugi. Kaj ĉar ĝi estas stranga je ĉio kion li faras, sed ankoraŭ plie ĉar li luktas kontraŭ pli grandaj raraĵoj ol iu ajn aliaj birdo, kaj luktante ĉiam per plej eleganta elano).
Reproduktado
La Adeliaj pingvenoj alvenas al siaj reproduktejaj areoj en oktobro aŭ novembro, fine de la vintro kaj komence de la printempo. Ties nestoj konsistas el ŝtonoj amasigitaj kune. Decembre dum la plej varma monato en Antarkto (ĉirkaŭ -2 °C, la gepatroj laŭvice kovas la ovon; unu iras manĝi dum la alia restas por varmigi la ovon. La patro kiu kovas ne manĝas. Marte la plenkreskuloj kaj ties ido revenas al la maro. La Adelia pingveno loĝas sur marglacio sed bezonas senglacian teron por reproduktiĝi. Pro malpliiĝo de marglacio, ankaŭ la populacioj de Adeliaj pingvenoj falis laŭ 65% dum la pasintaj 25 jaroj.
Junuloj de Adelia pingveno kiuj ne havas sperton en socia interagado povas reagi al falsaj ŝlosiloj kiam ili ariĝas por reproduktiĝi. Ili povas ekzemple klopodi pariĝi kun aliaj maskloj, kun junaj idoj aŭ kun mortintaj inoj. Pro la relative homecaj aspekto kaj kutimaro de tiuj birdoj, homaj observantoj interpretis tiun kutimaron antropomorfece kiel seksa devojiĝo. La unua kiu registris tiun kutimon estis Dro Levick, en 1911 kaj 1912, sed liaj notoj pri la seksa kutimaro de la pingvenoj, kio inkludis seksan perforton, sekson inter maskloj kaj sekson kun mortintaj inoj, estis konsideritaj tro maldecaj por publikigo tiam; ili estis remalkovritaj kaj publikigitaj en la gazeto Polar Record nur en 2012. "La studo, malakceptita por publikigo kun la oficialaj informoj de la ekspedicio de Scott, komentis la frekvencon de seksa aktiveco, mem-erota kutimaro, kaj ŝajne aberacia kutimaro de junaj neparigitaj maskloj kaj inoj, inklude nekrofilion, seksan perforton, seksan kaj fizikan perforton de idoj kaj samseksan kutimaron," asertas la analizo verkita de Douglas Russell kaj kolegoj William Sladen kaj David Ainley. "Liaj observoj estis, tamen, akurataj, validaj kaj, pro tempopaŝo, meritaj de publikigo." Levick observis la Adeliajn pingvenojn ĉe Kabo Adare, la loko de la plej granda birdarejo de Adeliaj pingvenoj en la mondo. Ĝis Junio de 2012, tiu estis la ununura studo de la birdarejo de Kabo Adare iam plenumita kaj li estis la ununura kiu pasis tie la tutan reproduktan ciklon. La malkovro grave konigis la kutimaron de specio kiu laŭ kelkaj fakuloj estas indikilo de klimata ŝanĝo.
Migrado
La Adeliaj pingvenoj kiuj loĝas en la regiono de la Maro de Ross en Antarkto migras averaĝe ĉirkaŭ 13,000 km dum la jaro ĉar ili sekvas la sunon el siaj reproduktaj kolonioj al vintraj manĝoteritorioj kaj revenas. La plej longa vojo registrita estis de 17,600 km.
11112 Cagnoli
11112 Cagnoli estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Madonna di Dossobuono en Verono (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala astronomo Antonio Cagnoli (1743–1816), kiu laboris por enkonduki la sciencajn ideojn de la klerismo en la italan socion, helpante establi la "Italan Societon", fondita en 1781 por kunvenigi la plej bonajn italajn sciencistojn en unusolan organizon.
Papatrigo
Papatrigo [papaTRIgo] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 21,00 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 228 loĝantojn. Ĝi perdis 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 37 km de Avilo, provinca ĉefurbo.