cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Philip Roth
Kariero
Roth laboris kiel verkisto ekde la malfruaj 1950-aj jaroj, kaj tre sukcese publikigis romanojn, rakontojn kaj eseojn. Lia juda heredaĵo kaj liaj spertoj kun pluraj edziĝoj influis liajn verkojn. Tamen Roth ne estis tipe juda verkisto, sed pritraktis la tutan usonan socion.
Michael Schwartz (astronomo)
La asteroido 13820 Schwartz estis nomita en lia honoro.
Philip Roth
Kariero
La plej famaj libroj de Roth estas American Pastoral (1997), I Married a Communist (1998) kaj The Human Stain (2000), kiuj kune estas nomataj "Usona trilogio" ĉar ili formas specon de biografio de postmilita Usono : la unua libro temas pri la vjetnama milito kaj la protesta generacio, la dua pri la erao McCarthy kaj la tria en rilato al la skandalo Monica Lewinsky.
Biografio
Claudia Pierpont Roth, Roth unbound: a writer and his books, Eld. Farrar, 2013, ISBN 978-0374280512
Mühlhausen (Turingio)
Mühlhausen estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Unstrut-Hainich de la federacia lando Turingio kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Mühlhausen situas borde de la rivero Unstrut.
Industrio
La ekonomia vivo de la urbo baziĝas sur la prilaborado de metalo kaj ligno, sur konstruadentreprenoj kaj agrikulturaj kooperativoj. La ununura bierfarejo en la regiono estas en eksa apoteko, Brauhaus zum Löwen je Feichtaer-strato.
Historio
La urbocentro (Altstadt), kies unua dokumenta mencio faritis en la 974-a jaro, estis unuiĝinta kun la Nova urbo en 1180. Samjare oni eknomis ĝin Imperia urbo (t.e. urbo sendependa).
Ekde 1408 Mühlhausen estis parto de la Hansa ligo. De 1524 ĝis 1525 ĝi estis la centro de radikalaj protestantoj sub la gvidado de Thomas Müntzer, kio necesigis la forprenon de la privilegio pri senpera direkta subigo al la imperiestro (Reichsfreiheit) ĝis 1548.
Vidindaĵoj
La historia kerno estas ĉirkaŭita de kvazaŭ komplete konservita urbomuro. Tie videblas multaj burĝaj domoj el la 16-a ĝis la 18-a jc. Imponaj estas krome la paroĥaj preĝejoj Sankta Mario kaj Sankta Blazio. La urbodomo estas farita dum la 16-a jarcento, la loĝdomo de Müntzer estis alikonstruita en 1697. La bona konservado ŝuldiĝas ankaŭ al la fakto ke en GDR estis farata kulto ĉirkaŭ la agado de Müntzer, kiam oni fiinterpretis komunisme la tiamajn ribelojn.
La urbo kaj Esperanto
En julio 2018 okazos la 40-a Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj en tiu ĉi urbo.
Hainbach
Hainbach estas la nomo de kelkaj geografiaj objektoj:
Klitemnestro
Klitemnestro (en malnova greka: Κλυταιμνήστρα de κλυτός = "fama" kaj μνάομαι = "serĉi, koketi"), en la helena mitologio, estis filino de Tindaro, reĝo de Sparto, kaj Leda. Ŝi estis fratino de Helena, Kastoro kaj Polukso.
Hainbach
Komunumoj en:
Riveretoj:
Klitemnestro
Ŝi unue estis edzino de Tantalo, filo de Tiesto. Post kiam Agamemno mortigis Tantalon, kaj ŝian infanon, li faris de Klitemnestro sian edzinon. De Agamemno, ŝi naskis tri filojn: Ifigenio, Krisotemisa, Elektra, kaj unu filon: Oresto. Iuj rakontoj aldonas Laodisean kaj Ifianasan (foje identigitaj al Elektra kaj Ifigenio)
Mito
La grekaj ŝipoj ne povis foriri al la Troja milito pro kontraŭaj ventoj, Agamemno estis trudata oferi sian filinon Ifigenion al Artemiso. Klitemnestro neniam pardonis tiun murdon al Agamemno, kaj dum li iris militi kontraŭ Trojo, ŝi preparis sian venĝon.
Ŝi prenis amanton; Egisto, duona frato de Agamemno, al kiu tiu-ĉi konfidis la regon de la urbo Mikeno. Laŭ iaj rakontoj, de Egisto ŝi naskis filinon: Erigono
Kiam Agamemno revenis, ili invitis lin al bankedo post kiu li kaj lia kromedzino Kasandra estis murditaj de Klitemnestro kaj Egisto. Laŭ rakonto de Pindaro, Klitemnestro sole murdis Agamemnon en lia bano, senmoviginte lin per reto.
Oresto mortigis Egiston kaj Klitemnestron kelkajn jarojn poste, venĝante sian patron.
Postsomero
Postsomero estas favora por la homo periodo de aŭtuno sur la norda duonglobo. Ĝi daŭras dum varmaj kaj sekaj tagoj post sufiĉa malvarmiĝo.
Kimrio
Kimrio aŭ Kimrujo ( Cymru, Wales ), estas malgranda montara lando en la okcidenta marbordo de Britio. La nomo "Kimrio" venas de la kimra Cymru, siavice de cymry kiu signifas "samlandanoj". La nomo "Wales" venas de la Anglosaksa, kaj signifas "[lando de la] fremdlanduloj."
Kiam la Anglosaksoj invadis Brition, ili forpelis multajn keltojn mez-britiajn al Kimrio, jam loĝata de keltoj ekde antaŭ la romia konkero. La kimroj rezistis la Anglojn, sed malvenkis en 1282 al Eduardo la 1-a. Postaj ribeloj fiaskis, plej klare en 1409. En 1536, Kimrio formale unuiĝis kun Anglio; publikaj aŭtoritatoj uzis nur la anglan kaj tiel forigis la kimrojn el la administrado. Hodiaŭ la kimra havas oficialan statuson, sed nur ĉirkaŭ 600.000 kimroj parolas la kimran kaj la anglan, kaj nur 32.000 homoj parolas nur la kimran.
La ĉefurbo de Kimrio de 1955 estas Cardiff/Caerdydd (315.000). Ĝis 1999 Kimrio estis centre regata de Londono; nun ekzistas Nacia Asembleo por Kimrio kiu tamen ne havas plenan regpotencon, ĉar Kimrio (male al Skotlando kaj Nord-Irlando) havas leĝ-identecon kun Anglio.
8-a SAT-Kongreso 1928
La 8-a kongreso de SAT okazis en Gotenburgo inter la 12-a kaj la 16-a de aŭgusto 1928. Partoprenis ĝin pli ol 400 homoj el 24 landoj, inter kiuj deko da sovetianoj.
La kongreso akceptis la Konvencion inter SAT kaj LEA-oj kaj aldonon al la statuto, per kiu estis akcentata la kultura, eduka, nepolitika kaj kontraŭdogmeca karaktero de SAT.
Kimrio
Geografiaj elementoj
La Golfo Cardigan (angle Cardigan Bay; kimre Bae Ceredigion) estas larĝa golfo, kiu dominas la plej grandan parton de la okcidenta marborda strio de la kimria duoninsulo.
8-a SAT-Kongreso 1928
Fono kaj la Gotenburga Konvencio
En la komenco estis malmultaj rilatoj inter SAT kaj LEA-oj. Unuflanke kelkaj LEA-oj preferantaj internacian organizformon ne tre simpatiis al SAT, alilanke SAT ne multe okupis sin pri arto kaj agado de la LEA-oj. Simpatiis al SAT la franca kaj germana LEA-oj, pli malpli pasivaj estis la aŭstra kaj sveda. La nederlanda ĝis 1928 forte kontraŭstaris al SAT, eĉ faris klopodojn por starigi Internacion. Tute apartan pozicion okupis SEU, kiu faris rezervojn pri la starpunkto kaj ideologio de SAT, sed tamen provizore subtenis ĝin kaj servis kiel peranto inter SAT kaj sovetiaj Esperantistoj.
Postsomero
Ĉi tiun periodon de aŭtuno la orientaj kaj okcidenaj slavoj nomas "virina somero", kaj en ripozlokoj de pli sudaj latitudoj "velura sezono". Ĉe la sudaj slavoj (Bulgario kaj Serbio) ĝi nomiĝas "cigana somero". En la germanalingvaj landoj oni nomas ĝin "maljunulina somero", en Norda Ameriko "indiana somero", en Italio "somero de Sankta Marteno". En Francio ĉi tiu periodo tradicie nomiĝis "somero de Sankta Denizo", sed en la lastaj jardekoj, pro la vasta populareco de la samnoma kanto de Jozefo Dassin (Joe Dassin), pli ofte oni uzas la laŭvortan tradukon de la nordamerika nomo.
Kimrio
Politiko
Kimrio havas propran malcentrigantan (devolved) parlamenton, kiu nomiĝas la Nacia Asembleo por Kimrio. Ĝi estas unuĉambra asembleo kun aŭtoritato de lokaj aferoj, kiel iaj impostoj kaj saneco, sed la asembleo havas malpli potencojn ol la Skotlanda Parlamento kaj la nordirlanda asembleo. La plej forta partio en Kimrio estas la Kimra Laborista Partio, estanta la kimra filio de Brita Laborista Partio. La dua partio en Kimrio laŭ meza partiforteco estas la maldekstra naciisma Partio de Kimrujo, sed nun la Kimra Konservisma Partio, filia de Konservisma Partio, havas pliajn sidlokojn. La Kimraj Liberalaj Demokratoj apartenas al la federaj Liberalaj Demokratoj kaj estas la plej malgranda kimra partio. Ili malgraŭ havas tre gravajn bazojn de potenco en meza kaj okcidenta Kimrio.
8-a SAT-Kongreso 1928
Fono kaj la Gotenburga Konvencio
Iom post iom preskaŭ ĉiuj LEA-oj subskribis la konvencion. Montriĝis tamen, ke ĝi ankoraŭ ne prezentas idealan solvon por la problemo pri kunlaboro inter SAT kaj LEA-oj kaj la germana kaj sovetia LEA-oj rompis ĝin en 1930 per sia kontraŭ-SAT-a agado.
Kimrio
Amaskomunikiloj en Kimrio
BBC Radio Wales estas la sola nacia anglalingva radio en Kimrio, dum BBC Radio Cymru elsendas en la Kimra lingvo. Ankaŭ estas multaj sendependaj lokaj elsendantoj en Kimrio, kiel Red Dragon FM, Marcher Sound, Coast FM, Swansea Sound, 96.4FM The Wave, Radio Pembrokeshire, Radio Carmarthenshire, Champion 103, Radio Ceredigion kaj Real Radio.
Y Cymro estas momente la sola kimrolingva gazeto. Anglalingvaj gazetoj kiuj aperas en Kimrio estas Liverpool Daily Post kaj The Western Mail. En 2008 oni planas lanĉi ĉiutagan kimrolingvan gazeton, Y Byd.
Muziko en Kimrio
La ĉefa festivalo de muziko kaj poemoj estas la Kimra Nacia Eisteddfod. Ĝi okazas ĉiujare en malsama municipo aŭ urbo. Oni ofte referencas al Kimrio kiel la "lando de la kanto". Kimrio ĉefe estas fama pro harpistoj, viraj korusistoj, kaj artistoj kiel Geraint Evans, Dame Gwynneth Jones, Dame Anne Evans, Ivor Novello, Madam Adelina Patti, John Cale, Tom Jones, Charlotte Church, Bonnie Tyler, Bryn Terfel, Mary Hopkin, Katherine Jenkins, Meic Stevens, Shirley Bassey kaj Aled Jones.
La Kimra tradicia popola muziko, dumlonge malpli konata ol la Irlanda aŭ Skota popola muziko, plivigliĝas.
La BBC National Orchestra of Wales ludas en Kimrio kaj la tuta mondo. La mondkonata nacia opera de Kimrio nun permanente estas gastigita de la Wales Millennium Centre ĉe la golfo de Cardiff.
En Kimrio okazadas ankaŭ Internacia Eisteddfod
Vincentas Borisevičius
Vivo
Origine el bonstara litova kamparana familio (de liaj 12 gefratoj nur naŭ atingis aĝon plenkreskulan; post la morto de la patrino en 1894 Borisevičius edukitis fare de la fratino Ona) li frekventis la porknaban gimnazion de Katerino-kirko en Sankt-Peterburgo kaj la Universitaton de Friburgo en Svislando. Li estis gajninta stipendion pri 300 ruboj fare de Motinėlė-societo. Sed antaŭe, ekde 1903 li estis ano de la porpastra seminario de Sejny kune kun la frato Kazimieras el kiu li foriris post nur 3 monatoj pro malbona sanecstato.
En 1913 li iĝis vikario kaj prizona animzorganto en Kalvarija. Dum la Unua mondmilito li ekdeĵoris en Minsko kiel kapelano porarmea. En junio 1917 li ĉeestis en la petrograda parlamento kiel delegito de la Litovia kristandemokratia partio. En Minsko li monkolektis por litovaj studentoj ricevante ankaŭ donacon grandan de Madeleine Radziwiłł kiu iĝis bazo por karitata fondaĵo de la Katolika porjunulara federacio Ateitis.En 1918 li fariĝis religipedagogo kaj helpparoĥestro kaj religipedagogo en la gimnazio de Marijampolė. En 1922 li ekdocentis ĉe la porpastra seminario de Sejny teologion moralan kaj pastoran kiel ankaŭ socialajn sciencojn. Dum la docentado li ĉiam volis formi bonajn animzorgantojn, ne nepre bonajn scienculojn; la studentojn li enkuraĝigis esti perfektaj kaj piecaj.
En 1926 Justinas Staugaitis, la unua episkopo de la novkreita Diocezo de Telŝiao intivis lin helpi la organizon de la episkoplando kaj de la nova porpastra seminario en Telŝiao. Ĝi malfermitis oficiale en la 4.10.1927 kaj estis sub la estrado de Borisevičius ĝis la fermo post la sovetunio|sovetia okupado de 1940. La saman jaron li estiĝis helpepiskopo de Telŝiao kaj titulara episkopo de Lysias (en hodiaua Turkio inter Oinan kaj Aresli). Kunordinis tiam la episkopoj Kazimieras Paltarokas de Panevėžys kaj Juozapas Kukta de Kaišiadorys.
En februaro 1928 Borisevičius nomumitis prelato fare de la papo. Li ankaŭ partoprenis la kongreosn de la Litovia katolika sciencakademio estrante la teologian sekcion en 1936 kaj 1939. Li ankaŭ prezentis skribitaĵojn de episkopo Motiejus Valančius pri moralaj virtoj kaj religiaĵoj. Krome Borisevičius ade verkis artikolojn por diversaj litoviaj katolikaj gazetoj (ekz. por: Vadovas, Šaltinis, Žiburys, Laisvė, Rytas, Spauda ir gyvenimas, Žemaičių prietelius, Ateitis, Tiesos kelias). Staugaitis kaj Borisevičius klopodis aĉeti presilojn proprajn or la diocezo por plifaciligi la distribuon de la katolika gazetaro. Borisevičius membris ĉe Societo de Sankta Vincento de Paul kiu tre engaĝiĝis por malriĉuloj. Post kiam episkopo Staugaitis forpasis la 7-an de julio 1943 Borisevičius lin posteulis.
Kondamno fare de komunistoj
Akuzite pri diversaj kontraŭsovetiaj agadoj (i.a. la laŭdira subtenado de litovaj ribeloj, Borisevičius arestiĝis fare de la kaŝpolicanoj de NKVD en decembro 1945 kaj denove en februaro 1946. En la 28-a de aŭgusto li deklaritis perfidulo laŭ artikolo 58 de la sovetia punleĝaro kaj kondamnitis je morto. Ekzekuto faritis en novembro 1946 kaj entombigo estis en amasan tombon ĉe Tuskulėnai-palaceto en [[Žirmūnai, Vilnius. La restinta osaro trovitis en 1996 kaj transportitis por reentombigo solena al la katedralo de Telŝiao en 1999. Samtempe la restintaĵoj de Pranas Gustaitis, dekano de Viešvėnai kiu kune kun Borisevičius mortigitis, reentombigitis en la tombejo de Viešvėnai. En la 24.9.1999 Borisevičius postmorte ricevis la Ordenon de la kruco de Vytis (de 2-a rango). La porpastra seminario en Telŝiao alinomitis en ties honoro en 2002, same nomitis strato por li en 1995 en  Kazlų Rūda. Kanonikadproceson ekinstigas katolikoj jam ekde februaro 1990, kiel ankaŭ de la ĉefepiskopoj Teofilius Matulionis kaj Mečislovas Reinys estintaj viktimoj de komunismo.
7-a SAT-Kongreso 1927
La 7-a kongreso de SAT okazis en Liono inter la 12-a kaj 16-a de aŭgusto 1927. Ĝin partoprenis 200 homoj el 15 landoj.
Algoritmo de Luhn
La Algoritmo de Luhn aŭ formulo de Luhn, ankaŭ konata kiel algoritmo "modulo 10" aŭ "mod 10", nomita laŭ ĝia kreinto, Hans Peter Luhn inĝeniero ĉe IBM, estas simpla kontrolcifera formulo uzata por validigi diversajn identigajn numerojn, kiel tiujn de kreditkartoj, poŝtelefonoj (numeroj IMEI, SIM-kartoj), malsanokosta asekuro en Usono, Kanado, Grekio, k.a., identigaj numeroj de Sud-Afriko, de Israelo kaj enketaj kodoj aperantaj sur kvitancoj de McDonald's, Taco Bell kaj Tractor Supply. Ĝi estas priskribita en la usona patento n-ro 2.950.048, prezentita la kaj atribuita la.
Priskribo
La algoritmo procedas en tri etapoj.
Ekzemplo
Ni konsideru la identigon de la numero 972-487-086. La unua etapo estas duobligi ĉiun duan ciferon de la antaŭlasta ĝis la komenco, kaj adicii ĉiujn ciferojn, duobligitajn aŭ ne (se cifero estas pli granda ol 9, ni subtrahas 9, do la 3-a linio). La sekva tabelo montras ĉi tiun etapon (koloraj linioj indikas duobligitajn ciferojn):
La sumo, egala al 50, estas dividita per 10: la resto estas 0, do la nombro validas.
Se erare oni inversigis du ciferojn, la kontrolcifero de Luhn fariĝas malĝusta (krom se ĉi tiuj du ciferoj estas 0 kaj 9): La sumo ne estas dividebla per 10 do la nombro ne validas.
Molinis
Najbaraj komunumoj
La komunumo Molinis limas en nordo al Sankt Peter-Pagig, en oriento al Peist, en sudo al Arosa, en okcidento al Tschiertschen-Praden, kaj en nordokciento al Lüen.
Lingvoj
Kiel la nomo Molinis (de la romanĉa vorto molina por muelejo la komunumo estis origine romanĉlingva. En la 16-a jarcento la komunumo germaniĝis. La loĝantaro de Molinis alprenis la valzan dialekton, kiu disvastiĝis en la valo ek de Langwies.
Historio
Dum mezepoko la Monaĥejo Sankt Luzi en Koiro estis bienposedanto en Molinis. Ĝis 1338 la Senjoroj de Vaz estis la mastroj de la regiono. Poste la Grafoj de Werdenberg kaj ek de 1363 la Grafoj de Togenburgo. En la jaro 1436 Molinis aliĝis kune kun la tribunalkomunumo Sankt Peter al la Dektribunala Federacio. Ek de 1479 la landa suvereneco apartenis al Aŭstrio. En la jaro 1530 la komunumo aliĝis al la reformacio. En la jaro 1652 la civitanoj de Molinis sin liberaĉetis de Austrio kaj en la jaro 1657 ankaŭ de la episkopejo de Koiro. En la jaroj 1875 ĝis 1877 estis konstruita la veturebla vojo supre de Molinis kaj en la jaro 1908 la vojo al Sankt Peter. En la jaro 1914 estis inaŭurita la stacidomo ĉe la fervojo de Koiro al Arosa.
En la jaro 1980 ŝlimlavango kaŭzis grandajn damaĝojn al la vilaĝo.
Jägers Liebeslied
Jägers Liebeslied (Deutsch-Verzeichnis 909), populare ankaŭ nomata laŭ la unua linio Ich schieß’ den Hirsch, estas poemo de Franz von Schober, kiun Franz Schubert muzikigis februaron de 1827. La lido aperis en 1828 je Schobers Lithografischem Institut kiel presaĵo.
Enhavo
La lido, komence tenata en la tonalo D-maĵoro, havas neembarasan, gajan karakteron kaj priskribas unue diversajn ĉasaventurojn. La muzikigo ŝanĝas en la muzikigo la tonalon ekde D-maĵoro → B♭-maĵoro→ d-minoro → D-maĵoro kaj utiligas tion por enligi diversajn kvartsaltojn imitajn la klasikan ĉasosignalon. Ich schieß’ den Hirsch im grünen [dunklen] Forst,
Im stillen Tal das Reh,
Den Adler auf dem Klippenhorst,
Die Ente auf dem See.
Kein Ort, der Schutz gewähren kann,
Wenn meine Flinte zielt,
Die Liebe auch gefühlt.
Mi pafas cervon en arbar',
Kapreolon en val',
Anason sur la lag'.
kontraŭ mia pafil',
Kaj tamen mi hardito ja
sentitis ankaŭ am'.
En la rekantaĵo la lirikan subjekton tuŝas volupta amo, kaj la rekantaĵa gesto ripetas, ke la ĉasisto komence la amon ankaŭ sentis aŭ ĉi tiu frapis lin En la sovaĝan ĉasistosangon. La prikantata am' evidentiĝas en la plilarĝigitaj finstrofoj kiel viro, je kies tombo la lirika subjekto ploras. Ich sah den Freund dahingestreckt, Gefällt von Ebers Zahn,
...
Ich hab' ihn in das Gras gelegt Und keine Träne rann.
Und dennoch hab' ich harter Mann, Geweint an Liebchens Grab.
Amikon murdis apra dent', Mi vidis kuŝi lin,
En la herbej' mi metis lin, Kaj jen neniu larm'.
Kaj tamen ploris mi hardul', Ĉe tomb' de mia am'.
Ĉirkaŭaĵo
Samtempe ekestis Schiffers Scheidelied, kiun ankaŭ verkis Schober kaj muzikigis Schubert. Ambaŭ lidoj rilatas al la plurfoje interrompita kunvivado de Schubert kun Schober. Ili estas – laŭ Christoph Schwandt (1997, 180) – „du alegorioj de la esto de viro“ kaj laŭ Ilija Dürhammer „Altaj Kantoj pri la intervira amo, kies membiografia rilato evidentas“. Je ĉi tiu amĉaso Schober aludas la eblan modelon Jägers Abendlied de Johann Wolfgang von Goethe, kies An den Mond ankaŭ alparolas la viran amaton. Selig, wer sich vor der Welt Ohne Hass verschließt,
Einen Freund am Busen hält Und mit dem genießt
Feliĉulo, kiu l' mondon baras for, Eme sen malam',
Tenas amikon ĉe l' brust' Kunĝue kun li
Laŭdo de la amikeco
Das nur auf Erden ist,
Mich in die Arme schließt.
Mi sentas ĝin kun la feliĉ',
plej granda sur la ter',
Kiel la plej kara amik'
Enbrakumadas min.
La kanto mem konscie ludas per la genro, la gramatike ina sekso de la vortoj „Lichtgestalt“ [lumfiguro] kaj „Liebchens“ [amato], kaj per la sekso de la per tiuj alparolata amiko. Wenn sie dann auf mich niedersieht,
Wenn mich ihr Blick durchglüht,
Da weiß [Dann fühl’] ich, wie dem Wild geschieht,
Das vor dem Rohre flieht.
Do kiam ŝi rigardas min,
Per tra-arda rigard',
Mi scias [sentas] min ĉasata best',
Fuĝanta de la paf' vor dem Rohre flieht.
Patrinplantoj
Postuloj al la patrinplantoj: senpatogeneco
La patrinaj plantoj devas esti sen patogenoj, sen damaĝbestetoj, fungaj malsanoj kaj antaŭ ĉio sen fitopatogenaj bakterioj kaj virusoj. Ofte la plantoj devas trapasi specialaj testoj ekzemple la enzimoligita imunsorbanta konfirmado (ELISA) aŭ la polmeraza ĉenreakcio (PCR). Nur senpatogenaj plantoj povas servi kiel patrinplantoj.
Postuloj al patrinplantoj: kultivarpureco
La patrinplantoj devas esti puraj rilate la kultivaroj. Tio signifas, ke la plantoj havu la tipajn ecojn de la kultivaro. Patrinplantoj estis ofte multobligataj en histokulturo kaj tio pligrandigas la danĝeron ke aperas genetikaj ŝanĝoj de la plantoj, do la novaj plantoj eventuale ne plu havas la samajn ecojn kiel la kultivaro. Oni denove devas testi la plantidojn antaŭ kreskigo de la patrinplantoj.
Uzado kaj lokoj de la produktado
Patrinaj plantoj estas la elira materialo, por fari stikaĵojn kaj aliajn greftaĵojn. La stikaĵojn kun radikoj kaj eĉ stikaĵojn sen radikoj tiuj junplanthortikulturejoj vendas al la hortikulturejoj, kiuj kultivas tiujn junplantojn al pretaj aŭ duonpretaj produktoj.
Ĝenerale hortikulturistoj komencas kultivi patrinplantojn ekde somero ĝis aŭtuno. Oni rikoltas la stikaĵojn dum la vintraj monatoj. La patrinplantoj por la amasa multobligado okazas hodiaŭ preskaŭ nur en sudaj, do pli varmaj klimatoj kaj en regionoj kun malaltaj laborkostoj. La tranportado de stikaĵoj al la produktantaj hortikulturejoj en meza Eŭropo okazas per aviadiloj.
La Falo de Ikaro (Picasso)
La Falo de Ikaro (origine titolita La Fortoj de Vivo kaj la Spirito Triumfanta super Malbono aŭ simple La pentraĵo de UNESKO ) estas murpentraĵo de Pablo Picasso. Farita el 40 pentritaj mahagonaj paneloj kovrantaj, ĝi estas la plej granda verko de la artisto. Ĝi estis mendita de UNESKO por la ĉefa vestiblo de la organizo en Parizo kaj estis inaŭgurita la.
Deveno
La murpentraĵo estis mendita de UNESKO en 1957, kun la celo ornami la parizan ĉefsidejon. Picasso estis unu el dek unu artistoj elektitaj por entrepreni ĉi tiun taskon. Picasso komencis labori pri la mendo en decembro 1957 kaj bazis sian kunmetaĵon sur sia serio de "Banantoj" de 1956. Laŭskala modelo estis kompletigita la, antaŭ ol la murpentraĵo estis finfine prezentita du monatojn poste al Luther Evans, ĝenerala direktoro de Unesko kaj Georges Salles, la dua prezidanto de ICOM kaj vicprezidanto de la komitato de artaj konsilistoj. Origine la murpentraĵo titoliĝis La Fortoj de Vivo kaj la Spirito Triumfanta super Malbono, sed ĝi estis alinomita de Georges Salles en 1958, kiu donis al ĝi la titolon La Falo de Ikaro.
GNQ
La vorto havas plurajn signifojn:
La Falo de Ikaro (Picasso)
Deveno
La murpentraĵo estis unue publike montrita en la vestiblo de Konstruaĵo de Konferencoj de Unesko la kiam la konstruaĵo estis inaŭgurita.
Interpretoj
La bildo estis interpretita diversmaniere, kiel ebla bildigo de la lukto inter bono kaj malbono. Picasso asertis, ke la murpentraĵo simple estas sceno de banado de homoj kaj ankaŭ diris, "Estas sensence serĉi aĵojn en pentraĵoj, kio gravas estas trovi aĵojn". Christopher E.M. Pearson rimarkis, ke la murpentraĵo "malklare eĥas la mitologian temon pri la falo de Ikaro" kaj ke la indiferenteco montrita de la ĉirkaŭaj figuroj al la falanta centra figuro referencas al Pejzaĝo kun la Falo de Ikaro de Pieter Bruegel la pliaĝa.
PER
La vorto havas plurajn signifojn:
Baltasar de Azeredo
Baltasar d'Azeredo (naskiĝis en 1552, mortis en 1631) estis portugala fizikisto, kuracisto kaj humanisto. Li estis lerta latinisto kaj ĉefkuracisto en la kortego de la reĝo Filipo la 2-a de Portugalio. Dum 27-jaroj li instruis en la Universitato de Koimbro.
Vivo
En Koimbro li ekis studi en la Kolegio de Sankta Paŭlo, kies rektoro li estis en 1579. Diplomiĝinte pri Medicino, en 1582, li ekoficis kiel universitata profesoro instruante Galenon per la libro "De crisibus". En la 24-a de decembro 1583 li promociiĝis al la seĝo de Aviceno kaj en la 12-a de januaro 1589 li estis elektita por la ĉefa seĝo de Medicino.
Pro la alta kvaliteco de siaj instruoj kaj longatempa servo al la universitato, Baltasar de Azeredo estis premiita kiel kvaliero de la Ordino de Kristo kie li ricevis pension 20$, la plej alta jam pagata en la universitato. En 1609, Azeredo fariĝis ĉefkuracisto de Portugalio, posteno kiun li okupis ĝis sia morto. Li estis edziĝinta al Dona Maria de Madeireira kaj li mortis en Lisbono en la 6-a de januaro, 1631 kaj estis sepultita en la jezuita domo de Sankta Roko, en Lisbono.
Eblas ke Azeredo ne okupis la postenon kiel ĉefkuraciston tuj post sia elektiĝo en 1609. En pluraj dokumentoj datitaj inter 1610 kaj 1611, Duarte Mendes estas priskribata kiel "físico-mor" (aŭ ĉefkuracisto) eble kiel provizora anstataŭanto. Azeredo estis profesoro de la fama filozofo kaj kuracisto Zacuto Lusitano (1575-1642), kiu plej laŭdinde lin priskribas. Baltasar de Azeredo estas konata kiel la portugala Hipokrato kaj Galeno.
Vistarino
Vistarino estas komunumo de Italio.
Kristnaska arbo
Kristnaska arbo estas pinglarbo (konifero), plejofte abio, kiu tradicie ĉirkaŭ Kristnasko estas portata en la domon por ornami ĝin per kandeloj, globoj, girlandoj, anĝelharoj, diversaj dekoraĵaj figuroj (anĝeloj, boacoj, donacoj ktp.) kaj eventuale pintornamaĵo. La kutimo estas iom post iom plivastigita al lumigitaj kaj ornamitaj abioj sur placoj, stratoj kaj en ĝardenoj.
La tradicio de kristnaska arbo originas de antaŭ-kristana, ankaŭ "pagana" fekundeca simbolo. La daŭre verda abio reprezentas en tio la renoviĝon de la vivo.
La luterana teologo Oscar Cullmann sciigas, ke la kristnaska arbo ja ripetas la mitojn de antikvaj eŭropaj gentoj (kaj aziaj kaj amerindaj ktp), sed rekte ĝi daŭrigas la tradicion de la starigo de arboj antaŭ la katedraloj: tiuj arboj, ornamitaj per fruktoj, preskaŭ liturgie aludadis al la geneza arbo de l’ vivo (vidu la unuajn tri ĉapitrojn). Dum tiuj ceremonioj oni teatre enscenejigis la sanktaskribajn eventojn.
La starigo de kristnaska arbo originas el Germanio, kie oni ornamis la domon en la mezepoko per arboj aŭ plantoj.
En 1535 oni vendis en Strasburgo malgrandajn taksusojn kaj ileksojn, kiujn oni starigis endome.
Oni ornamis la arbon en 1605 per pomoj, en 1611 jam per kandeloj. La vera disvastiĝo en Germanio okazis en la 18-a jc.
Goethe renkontas en 1770 (aŭ 1765) kristnaskan arbon kaj konatigis tiun kutimon en sia romano "La suferoj de la juna Werther" en 1774 en tuta Eŭropo kaj tiel popularigis ĝin. La kutimon germanaj enmigrintoj portis en Usonon, en dua duono de la 18-a jarcento.
En Hungario unuafoje aperis kristnaska arbo nur en 1828 (aŭ 1825), en infanĝardeno de Teréz Brunszvik.
La kristnaskajn lampetojn inventis helpanto de Thomas Alva Edison, nome Edward Johnson en 1882; ilia seria produktado ekis en 1890.
Ekde 1947 en ĉiu jaro, Norvegio aŭ pli precize ties ĉefurbo Oslo, donace sendas kristnaskan arbon al Westminster (Anglio), esprimante per tio dankon por la helpo dum la dua mondmilito.
En Anglio estis disvastiĝanta la visko, la starigo de kristnaskarbo radikiĝis komence kiel germana kutimo.
La kristnaska arbo estas asociigita al la donacoj de Kristnasko. Sub la arbo oni ofte kantas aŭ aŭdigas kristnaskajn kantojn.
(23706) 1997 SY32
(23706) 1997 SY32 estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la asteroida grupo tiel nomata "Greka Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Universidad Nacional Mayor de San Marcos
La Universidad Nacional Mayor de San Marcos (mallonge: UNMSM) en Limo, Peruo estas unu el la plej malnovaj universitatoj de la amerika kontinento. Ĝia rektoro ekde la jaro 2021 estas la kontistino Jeri Ramón Ruffner, unua virino elektita al tiu funkcio post preskaŭ 500-jara historio de la universitato.
Historio
La la (posta) reĝo Filipo la dua fondis nome de sia patro (Karolo la 5-a) la Real y Pontificia Universidad de la Ciudad de los Reyes de Lima.
Organizo
La universitatoj funkcias la jenajn fakultatoj
Famaj diplomitoj
Ekz. kelkaj Prezidentoj de Peruo:
Fats Waller
Thomas Wright WALLER (naskiĝis la 21-an de majo 1904 en Harlemo (Novjorko); mortis la 15-an de decembro 1943 en la Santa-Fé-Trajno proksime de Kansasurbo pro pulmobrulumo) estis fama ĵazpianisto, -komponisto kaj -kantisto. La ĵazmuzikisto, kiu dankis sian kromnomon al sia dikeco, havis gravan influon sur la evoluon de la frua ĵazo de la 1920-aj jaroj al svingo de la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj.
Vivo kaj verkaro
Fats komencis sian karieron junaĝe kiel kino-orgenisto. James P. Johnson, kiu majstre regis la harleman paŝpiano-stilon, okupiĝis pri la ankoraŭ juna talento, fajlis ties stilon de ĵaza pianludo kaj enkondukis lin en la ĵazmondeton de Harlemo. Baldaŭ Waller anstataŭis siajn mentorojn James P.Johnson kaj Willie „The Lion“ Smith en iliaj roloj kiel plej gravaj harlemaj paŝpianistoj. Krom per soloregistraĵoj sur disko kaj pianolorulaĵo lia famo kreskis kiel stelulo de la „luprezo-festoj“ en Harlemo kaj kiel akompanisto de famaj bluskantistinoj. Entute la multnombro kaj varieco de la instrumentistaroj, kun kiuj Waller dum siaj komencaj jaroj surdiskigis, estas spegulo de nekredebla eksperimentemo kaj kreopovo de la frua ĵazo.
En 1924 li trovis en Andy Razaf la kantotekstan verkiston, kiu estis plej grava por liaj komponaĵoj. Eĉ per telefono ekestis unu el la kantoj de Razaf/Waller. En la brodveja spektaklo Hot Chocolates de 1929 oni prezentis multajn kantojn de la du. Louis Armstrong ludis i. a. „Ain't Misbehavin'“ kaj fariĝis la stelulo de la spektaklo. La propra solo-registraĵo de Waller por diskeldonejo Victor fariĝis la unua el entute 63 furoraĵoj dumpase de lia kariero; alia sukcesa titolo sekvis tamen nur en 1934 per la komponaĵo „I Wish I Were Twins“ de Eddie DeLange.
Per Fats Waller and His Rhythm, al kiu apartenis gitaristo Al Casey, Waller havis finfine unu el la plej bonaj svingo-bandetojn; li surdiskigis kun ĉi tiu kaj aliaj bandoj kaj estis aŭdebla tutlande en radioelsendoj kiel ĉiam ŝercema distristo kun gajaj kantotekstoj kaj kantotekstaj modifoj. Li estis intertempe pluevoluiginta la paŝpiano-stilon al esenca pianostilo de svingo. Dum koncertaroj en Eŭropo li estis entuziasme akceptata, en Anglujo eĉ en 1938 unuafoje prezentita en la televido. Per London Suite, komponaĵo el ses tre elegantaj muzikaj miniaturoj pri urbopartoj de Londono, li dankis tion.
Waller kunverkis dumpase de sia kariero je tri holivudaj muzikaloj, kaj ekestis kelkaj muzikfilmetoj, en kiuj la bando de Waller dum unu kanto povis pruvi sian talenton. En 1942 Fats Waller prezentis ankaŭ furoran koncerton en Carnegie Hall je Novjorko.
La diboĉa vivostilo de Waller ĉiam ankaŭ rezultigis sanproblemojn. Malgraŭ kelkaj provoj reteni sin li restis fidela al sia viskio.
La nekredebla kreopovo de Waller montriĝas en centoj da komponaĵoj je propra nomo, en multaj aliaj, kiuj parte pro la tiamaj eldonaj praktikoj eĉ estis atribuataj al aliaj komponistoj, kaj en centoj da registraĵoj kun plej diversaj instrumentistaroj. Ekde la unuaj sonregistraĵoj el 1922 ĝis liaj lastaj el 1943 ekzistas neniu, en kiu ne superregas la vervo kaj pelo de Waller. Eĉ la pli melankoliaj gospelregistraĵoj sur preĝeja orgeno, do sur la instrumento, kiu enkondukis Ŭoleron en la ĵazon kaj el kiu li kiel preskaŭ ununura sukcesis ellogi svingon, ne nur atestas egan spiriteceon, sed ankaŭ muzikan profundecon.
Waller ofte estas priskribita kiel „Clown Prince Of Jazz“, sed oni neniam havas la impreson, ke li iamaniere disvendas sin aŭ prezentiĝas kiel „Onklo Tom“, kiel faris kelkaj aliaj nigrulaj muzikistoj tiutempaj. Waller ĉiam ŝajnas peri al ni per sia muziko kaj per sia kantado, ke oni prenu la vivon kaj precipe sin mem tiel serioze. En 1943 li verkis la brodvejan spektaklon Early to Bed, filmigis en Holivudo Stormy Weather, ludis multajn koncertojn por la distrado de usonaj soldatoj kaj varbis en radioelsendoj por la akiro de pormilitaj monpruntoj.
Unuafoje julion de 1941 Fats Waller surdiskigis kun studiobandego kune kun sia ĝisnuna bandeto; je tio ekestis ankaŭ lia lasta dumviva furoraĵo „Come and Get It“. En la vagonaro reveture ekde Holivudo Waller mortis la 15-an de decembro 1943 pro nekuracita pulmbrulumo. Post grandioza funebra ceremonio en Novjorko lia kadavro estis bruligita kaj la cintdo laŭ lia deziro disŝutita el flugmaŝino sur Harlemon.
Aliaj verkoj
Solopianaĵoj, inter ili paŝpiano-brilaĵoj kiel
Al-Maari
Al-Ma'ari formis filozofian skolon, kiun neniu fluo de islamo akceptis. La unikeco de lia filozofia vojo estas la malatento pri islamaj ordonoj kaj pri la ortodoksa esprimo de Islamo.
Vivo
Naskiĝinte en Sirio, li iĝis blindulo pro variolo kiam li havis kvin jarojn, sed li tamen sukcesis studi en religiaj madrasoj en Alepo kaj Antioĥio danke al la potenco de sia memoro. Reveninte al sia urbo, li okupiĝis pri edukado, kie li ankaŭ estis rekonita kiel klerulo en la kampoj de araba lingvistiko kaj literaturo.
En 1010 li ekiris al la urbo Bagdado, kie li lernis multajn verkistojn kaj fakulojn de la urbo. Post jaro en Bagdado, li revenis al sia hejmurbo, Ma'arrat al-Numan, kie multaj disĉiploj aŭskultis liajn prelegojn pri poezio, gramatiko kaj raciismo. Tie li pasigis la reston de sia vivo. Li neniam edziĝis kaj estis vegano.
Pensigo
Li kredis ke la racio pli gravas ol la postuloj de tradicio. Por li, la religio estis "fablo elpensata de la antikvuloj" por ekspluati la trokredeman popolon. Li malakceptis la asertojn de Islamo kaj aliaj religioj, dirante "Ne imagu ke la asertoj de la profetoj veras: ĉiuj estas inventaĵoj. Homoj komforte vivis ĝis la profetoj alvenis kaj malbonigis la homan vivon. La sanktaj libroj estas aro da tiuspecaj malutilaj rakontoj kiujn iu ajn epoko povus - kaj ja sukcesis - krei." Li nomis la haĝon (la pilgrimadon al Mekao) "vojaĝo de pagano".
La mondkoncepto de Al-Ma'ari rekomendis moralecon en ĉiutaga vivo, moralo kiu ne tiras siajn originojn de la religia establo sed de la principoj de natura justico. La manko de justeco en la ĉiutaga vivo lasis Al-Ma'ari tre pesimisma. Laŭ al-Ma'ari, la elekto de bono ne devas esti farita por akiri rekonon aŭ rekompencon de homoj aŭ de Dio, sed la ago mem de bono estas la celo.
Kaj ne avidu la viandon de buĉitaj bestoj
Aŭ la blanka lakto de patrinoj, kiuj faris ĝin por siaj idoj
Kaj ne malĝojigu la senkulpan birdon prenante la ovojn, kiujn ĝi demetis. La poemoj de Al-Ma'ari, verkitaj en malfacila kaj nuntempe konsiderita maloportuna lingvo, estis kompilitaj en la libro لزوميات ("Devoj"), aŭ لزوم ما لا يلزم ("La devo de tio, kio ne estas deviga"). La resto de liaj skribaĵoj estis publikigita en la libroj فصول والغايات ("La ĉapitroj kaj celoj") kaj رسالة الغفران ("Letero de Pardono"). La skribaĵoj de Al-Ma'ari akiris renoviĝintan intereson en la araba mondo post esti reeldonitaj kaj interpretitaj de la egipta intelektulo Taha Hussein en 1955.
Šútovce
Šútovce, hungare Sújtó [ŝUjtO], germane Schutotz [ŝutoc] estas malgranda unuigita vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Šútovce situas en valo de rojo sub monto 935 m-ojn alta, laŭ traira flankovojo. Prievidza troviĝas je 8 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1315 en formo "Sotuch". En la 15-a jarcento ĝi disiĝis al "Suba" kaj "Supra" Sutóc-oj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsósújtó 141, en Felsősújtó 219 homoj, (en ambaŭ plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Privigye, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1922 la vilaĝoj reunuiĝis. En 2001 vivis en Šútovce 399 homoj, (389 slovakoj).
Felsősutóc (=supra)
En 1778 loĝis tie 220, en 1828 154 loĝantoj en 22 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Felső-Sutóc(z), poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko.
Alsósutóc (=suba)
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1531 laŭ tiama hungara ortografio "Nagh Swthocz" (=Granda Sutóc), en 1546 kiel "Also Swthocz" (=suba Sutóc). En 1828 loĝis tie 117 vilaĝanoj en 17 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Alsó-Sutócz, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko.
Elisabeth Streller
Elisabeth STRELLER (naskiĝinta en la 17-a de oktobro 1879 en Reichenbach ĉe Behringen, mortinta en la 14-a de januaro 1939 en Eisenach) estis germana padomigristino kaj regionhistoriistino.
Vivo
Streller ne povis trejniĝi por iu profesio, sed tamen laboris en Hildburghausen, poste en Eisenach. Post la pentekosta migradego trans Rennsteig ŝi aliĝis al Rennsteigklubo 1896 kaj iĝis baldaŭ unu el la plej aktivaj membroj.
Ŝi estis migristino kaj esploristino paralele, nelacigebla. Preskaŭ tri jardekojn ŝi modeldone laboris por la klubo kaj la priesploroj de Renn-padoj en Germanlingvio.
Oni alijuĝis al ŝi la oran ski-honorŝildeton i.a. Same kiel Luise Gerbing ŝi tute identiĝis al la laboro por Rennsteig. Ŝia plej ampleksa laboro estis la granda limŝtona kontrolo el la 1934-a jaro, kiun ŝi faris kun ĉiuj necesaj detaloj. La antaŭmigrado sur Germanischer Rennweg en aŭgusto 1938 estis ŝia lasta granda migrado.
En la numero 2/1939 de la kluba organo Die Mareile jen teksto de Jacob Grimm adaptita al ŝia vivo: "Wer seine Heimat lieb hat, der muß sie auch verstehen wollen; wer sie verstehen will, muß überall in ihre Geschichte zu dringen suchen."
Honoroj
Por ŝi faritis enskribaĵo ĉe Glöckner-monto apud Ruhla.
Dezső Lányi
Dezső Lányi [deĵO lAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lányi Dezső estis hungara skulptisto, membro de Societo Benczúr. Dezső Lányi naskiĝis la en Bán (Hungara reĝlando, nuntempa Bánovce nad Bebravou en Slovakio), li mortis la  en Holivudo (Usono).
Anizila valerato
Anizila valerato aŭ C13H18O3 estas organika aromata kombinaĵo, apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de valerata acido kaj anizila karbinolo kaj uzata en kemiaj sintezoj kaj en fabrikado de parfumoj, lipoŝminkoj, kosmetikaĵoj, medicinaĵoj kaj kun insekticidaj kaj fungicidaj proprecoj. Kiel la plejmulto el la esteroj, ĝi estas nesolvebla en akvo kaj solvebla en etanolo.
Dezső Lányi
Biografio
Dezső Lányi devenis el juda familio. Li studis en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto, poste en Akademio de Belartoj de Vieno, fine li profundigis siajn konojn en Venecio, Romo, Parizo kaj Bruselo. Li kreis plej ofte en Budapeŝto, sed li venis al Los-Anĝeleso en 1937 kaj poste li vivis kaj laboris en Holivudo. Li ricevis reĝan premion en 1907.
Ochsenfurt
Ochsenfurt estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Würzburg kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario, borde de la rivero Majno. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Sur la komunuma teritorio troviĝas baraĵo kaj kluzo de la Majno.
Shinji Jojo
Shinji Jojo (城定 信次, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Urawa Reds, Albirex Niigata kaj Shonan Bellmare.
GOA
La vorto havas plurajn signifojn:
Sára Salkaházi
Beatulo SALKAHÁZI Sára [ŝalkaha:zi ŝa:ra] (originale: Schalkház Sára) (Kassa, 11-an de majo 1899 – 27-an de decembro 1944, Budapeŝto) estis katolika fratino de Asocio de Socialaj Fratinoj. Ŝi savis vivojn de ĉ. 100 judoj dum la hungara nazia teroro. Ŝi iĝis martirino en 1944, kiam la nazioj pafis ŝin kaj ĵetis ŝian kadavron en la Danubon. Oni deklaris ŝin beata en 2006, la 17-an de septembro en la hungara Baziliko de sankta Stefano.
Li komence verkis por ĵurnaloj, estis fianĉino (1922-23) kaj konatiĝis en 1927 kun la Asocio de Socialaj Fratinoj, fondita de Margit Schlachta. Ŝi aliĝis en 1929 al la asocio, ĵurpromesis en 1930, laboris ne Kassa. Li translokiĝis en 1937 al Budapeŝto, en pentekosto de 1940 faris la eternan promeson ''Alleluja! Ecce ego, mitte me!''.
Ŝin kaptis hungaraj nazioj en 1944 kaj murdis ŝin.
Laŭ novaj ordenoj de Benedikto la 16-a, Vatikano ne plu havis privilegion kiel deklarejo pri beatigo. Tiel okazis en 2006 la beatigo en Hungario, unua ekde post 1083.
(19961) 1986 QP3
(19961) 1986 QP3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Gut (gazeto)
Gut estas ĉiumonata duoble reviziata medicina gazeto pri gastroenterologio kaj hepatologio. Ĝi estas la gazeto de la Brita Socio de Gastroenterologio kaj estas eldonita de BMJ. Aktuale en 2010, la ĉefredaktisto estas Emad El-Omar.
Lajos Kisfaludy
Lajos Kisfaludy [lajoŝ kiŝfaludi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kisfaludy Lajos estis hungara kemiisto, farmaciisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1982). Lia filo estis András Kisfaludy.
Lajos Kisfaludy naskiĝis la  1924 en Ĉeĥoslovakio, en Gemer (distrikto Revúca), li mortis la  1988 en Budapeŝto.
Biografio
Lajos Kisfaludy apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis gimnazion en Rimavská Sobota, universitaton en Budapeŝto. En 1944 li soldatiĝis, en Germana Regno (en la nuna Aŭstrio) li iĝis militkaptito. Hejmenveninta li daŭris la lernadon en la Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József, dume lia familio estis translokigita al Hungario en kadro de loĝantaroŝanĝo. Li diplomiĝis en 1948, poste li tuj esploris kaj instruis samloke en la universitato. Ekde 1956 li laboris en uzino pri medikamentoj. En 1965 li esploris en Ameriko. En 1975 li doktoriĝis el kemio. En 1984 li atingis la rangon titulara profesoro. Li okupiĝis precipe pri organika kemio kaj peptidoj. Li ricevis 3 premiojn inter 1962-1988.
Virismo
Virismo aŭ masklismo estas socia teorio kaj politika movado, kiu kritikas la neegalecon inter la seksoj kaj strebas akcenti kaj antaŭenigi la rajtojn de viroj. La baza elirpunkto de virismo estas, ke la nuna socia ordo donas aŭtomatajn avantaĝojn al virinoj, laŭ la ĝenerala akceptado de la principoj de inismo en plej parto de la okcidentaj aŭ demokrataj landoj.
Ideologiaj tendencoj kontraŭaj al virismo estas inismo.
En Esperanto regule aperas la feminisma revuo Femina. Masklisma revuo ne estas.
Eksteraj ligiloj
Kurso en Esperanto pri seksa egaleco, Monda.eu,
Tlakaelel
Tlakaelel aŭ Tlacaélel (ĉ. 1398-1480) (en naŭatla: tlacaelel, ‘kiu animigas la spiriton - la senposedigita’ ‘tlacatl, persono; elel, de granda koro kaj de fortaj kaj rigoraj internoj’)? estis militisto, pensulo, ekonomikisto, ŝtatestro kaj reliiga reformisto de la aztekoj. Li plenumis la postenon de suprema sacerdoto de la diino Cihuakoatl (serpento-virino). Li estis konsilisto de diversaj huejtlatoani (grandaj senjoroj) meksikaj kaj finfine li enpoviĝis sur la trono de la azteka senjorlando dum kvindek jaroj (1428-1478), laŭ la aktuala historiografio. Li estis konsilisto de tri tlatoani (eble ĝis de kvin): nome Itzkoatl, Moktezumo Ilhuikamina kaj Aksajakatl. Li estis nevo de Itzkoatl kaj frato de Ĉimalpopoko kaj de Moktezumo Ilhuikamina. Li estis la aŭtoro intelekta de la religia, ideologia kaj historia reformo plej grava en la historio de la aztekoj.
Komunikado
Komunikado (de la latina: communicare, «fari komune» aŭ «fari ion komuna») signifas interŝanĝon de informo inter personoj aŭ maŝinoj. Teĥnologio kiu temas pri reprezentado, transigo, tradukado aŭ procezo de datumo inter homoj, ejoj kaj maŝinoj, nomiĝas informada kaj komunikada teĥnologioj. La scienca aŭ universitata fako kiu studadas komunikadon nomiĝas komunikadaj studoj. Interne en komunikadaj studoj oni kutime apartigas la fakon en kvar subgrupoj: nome interpersona komunikado, intrapersona komunikado (komunikado kun si mem, ekz. skribante memorskribaĵojn), ekstrapersona komunikado (komunikado inter maŝinoj, kiel ekz. tekstotraktilo) kaj komunikado pere de amaskomunikiloj.
Neparola komunikado
Neparola komunikado priskribas la procezojn transporti signifon en formo de nevortaj mesaĝoj. Ekzemploj de senvorta komunikado estas la tuŝkomunikado, kronema komunikado, gestoj, korpesprimo, mimiko, interrigardado, kaj kiel oni vestas. Parolado ankaŭ povas enhavi nevortajn elementojn konataj kiel paralingvo, ekz. parolritmon, intonacion, paroltempon, aŭ akcenton. Povas esti ankaŭ eĉ feromonan komponanton. Esplorado montris, ke ĝis 55% el la homa komunikado povas okazi pere de neparola vizaĝa esprimado, kaj plua 38% pere de paralingvo. Tio tuŝas komunikadon plej je la subkonscia nivelo. Krome, verkitaj tekstoj povas inkludi neparolajn elementojn kiaj manskriba stilo, spaca aranĝo de vortoj aŭ eĉ de la tuta teksto kaj la uzado de nuntempaj miensimboloj por esprimi emocion.
Neparola komunikado estas pruvita per unu el la leĝoj de Wazlawick: Oni ne povas ne komuniki. Se proksimeco jam estis forminta konscion, vivantaj kreaĵoj tuj ekinterpretas ajnajn eblajn signalojn ricevatajn. Kelkaj el la funkcioj de la neparola komunikado ĉe homoj estas komplementi kaj ilustracii, por plifortigi kaj emfazi, por anstataŭi, por kontroli kaj reguligi, por kontraŭdiri la denotacian mesaĝon.
Parola komunikado
Efika pervorta aŭ parola komunikado estas dependa el nombraj faktoroj kaj ne povas esti tute izolata el aliaj gravaj interpersonaj kapabloj kiaj la neparola komunikado, aŭdokapabloj kaj klarigoj. La homa lingvaĵo povas esti difinita kiel sistemo de simboloj (foje konataj kiel leksemoj) kaj de gramatikoj (reguloj) laŭ kiuj la simboloj estas manipulataj. La termino "lingvaĵo" referencas ankaŭ al la komunaj proprecoj de la lingvoj. Lingvolernado normale okazas plej intensive dum homa infanaĝo. Plej el la miloj da homaj lingvoj uzas modelojn de sonoj aŭ gestoj por simboloj kiuj permesas komunikadon kun aliaj ĉirkaŭ la parolantoj. Lingvoj tendencas kunhavi kelkajn proprecojn, kvankam estas esceptoj. Ne estas ĉiam difinita klara limo inter lingvo kaj dialekto. Konstruitaj lingvoj kiaj Esperanto, programlingvoj, kaj variaj matematikaj formulismoj ne necese estas limigitaj aŭ kondiĉigitaj per la samaj limigoj kunhavataj de la nekonstruitaj homaj lingvoj (ankaŭ nomitaj naturaj lingvoj). Komunikado estas dudirekta procezo kaj ne simple unudirekta.
Efektiva komunikprocezo:
Skriba komunikado kaj ties historia disvolviĝo
Laŭlonge de la tempopaso la formoj kaj ideoj pri komunikado evoluis tra la kontinua progreso de la teknologio. Antaŭeniroj rilatas al la komunikada psikologio kaj al la psikologio de komunikiloj, kiel aperanta fako de studado (celobjekto).
La progreso de la skriba komunikado povas esti dividata en tri "informokomunikaj revolucioj":
Komunikado estas tiele procezo per kiu signifo estas atribuita kaj transmitita en klopodo por krei kunhavatan interkompreniĝon. Gregory Bateson nomigis ĝin "la replikado de taŭtologioj en la universo. Tiu procezo, kiu postulas ampleksan repertorion de kapabloj en interpersona procezado, aŭskultado, observado, parolado, demandado, analizado, gestoj kaj pritaksado permesas la kunlaboradon kaj la kooperadon.