cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tertremo de Piĉilemo (2010)
La tertremo de Piĉilemo (2010) estis tertremo, kiu atingis forton de 6,9 Mw la 11-an de marto 2010. La epicentro situis ĉirkaŭ 40 km sudokcidente de Piĉilemo en la regiono Libertador General Bernardo O'Higgins, Ĉilio. Kvankam la epicentro situis en la maro, ne okazis ĝenerala averto de la Pacific Tsunami Warning Center, kvankam ĝi ja indikis, ke loke cunamoj povus okazi inter La Serena kaj Koncepciono.
UK 1954
La 39-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en 1954 en Harlemo, Nederlando. Estis 2353 partoprenantoj.
Tertremo de Piĉilemo (2010)
Vidu ankaŭ
Terremoto de Chile de 2010
Argiopo
Argiopo (el la greka ἀργῇς, «blank-vizaĵulino») estas epiteto de la Luno, kaj nomo de diversaj rolulinoj de la helena mitologio:
UK 1954
Malferman paroladon faris Willem Drees, nederlanda ĉefministro kaj honora membro de UEA.
Kadre de la kongreso interalie en la suda Kiel-kvartalo de la urbo inaŭguriĝis D-ro Zamenhofstrato, al kiu la urbestraro post la beneluksa Esperanto-kongreso de la antaŭa jaro decidis doni tiun nomon.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1954 39-a UK Haarlem.jpeg|Kongreslibro </Gallery>
Walter Houser Brattain
Brattain iĝis en 1929 esplora fizikisto de la Bell Telephone Laboratories. Lia ĉefa esplora tereno estis analizado, studado de la atoma strukturo de la materia surfaco, surfacaj proprecoj de solidaj korpoj. Li estis adjunkto en Whitman College (1967-72) en Walla Walla (Vaŝingtonio).
NGC 4453
NGC 4453 (aliaj indikoj — MCG 1-32-73, ZWG 42.121, VCC 1130, NPM1G +06.0340, IRAS12262+0647, PGC 41072) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Pernegg (Malsupra Aŭstrio)
Pernegg estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Horn. La komunumo situas en la norda parto de la federacia lando, proksime de la limo al Ĉeĥio, kaj estas parto de la historia regiono Waldviertel (arbara regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Schönborn (Malsupra Luzacio)
Schönborn estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Elbe-Elster de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Yoshimasa Fujita
Yoshimasa Fujita (藤田 芳正, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Montedio Yamagata.
BA18
BA18 estas la dekoka numero de la literatura libroforma revuo Beletra Almanako (BA), aperinta en oktobro 2013. Multaj bildoj montras mapojn: en kovrilpaĝo mondomapo kun Afriko kaj Oceanio norde, en interno diversaj mapoj kun skribaĵoj en nelatinaj skribmanieroj.
Enhavo
Prezento (Jorge Camacho).
UK 1955
La 40-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en 1955 en Bolonjo, Italio. Estis 1687 partoprenantoj. Sekretario de la landa kongresa komitato (LKK) estis cetere Gian Carlo Fighiera, la posta konstanta kongresa sekretario (KKS) de UEA.
Teatraĵoj prezentitaj
Por tiu okaze la verkisto Reto Rossetti verkis La Jubilea Eposo, nome longa kaj ambicia (31 paĝoj) poemo kiu prezentas la historion de lingvoj, de la lingva problemo kaj de Esperanto mem. Tiu eposo montras strukturon por scenigo akompane de intermezaj prezentadoj de diversaj ludoj kaj aferoj (muziko, kanto ktp). Ĝi estos poste kolektita en lia poemaro Pinta Krajono.
Rocchetta Tanaro
Najbaras la komunumoj.
Balakovo
Balakovo (Балако́во) estas urbo (ekde 1913 jaro) en Saratova provinco de Rusio. La urbo situas sur la maldekstra bordo de Volgo, 161 kilometrojn nord-orienten de Saratov.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 63407. La urbo estis fondita en jaro 1762. La interurba telefona kodo estas 84570, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005). La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 52°00' norde, longitudo 47°48' oriente. En la urbo estas fervoja stacio. La urbo produktas multon da elektroenergio danke al du elektrocentraloj, kiuj situas en ĝi:
Enciclopedia Treccani
La Enciclopedia Italiana di scienze, lettere ed arti (itala por Itala Enciklopedio de Sciencoj, Leteroj kaj Artoj), mallonge Enciclopedia Italiana aŭ Enciclopedia Treccani) estas multvoluma universala enciklopedio en la itala. La unua eldono, konsistanta el 35 tekstvolumoj kaj indeksa volumo, estis eldonita de la Istituto dell'Enciclopedia Italiana inter 1929 kaj 1937. Ĉi tiu eldonejo, fondita de Giovanni Treccani en 1925, ankaŭ redaktis kaj eldonis la nacian Biografio Dizionario Biografico degli Italiani .La Treccani estas konsiderata kiel la plej granda itala eldonentrepreno en la kultura kampo, samkiel unu el la plej gravaj enciklopedioj de la 20-a jarcento, kune kun la 11-a eldono de la Encyclopædia Britannica kaj aliaj kiel la hispana Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana, ankaŭ nomata Enciclopedia Espasa.
Historio
Treccani akiris famon kiel artmecenato en 1923 kiam la filozofo Giovanni Gentile kiu transprenis la postenon dei ministro pri edukado en la kabineto de Mussolini, persvadis la industriiston aĉeti kontraŭ 5 milionoj da liroj la inkunablon Borso d'Este Bible kaj donaci ĝin al la ŝtato. Ĉi tiu mecenatismo ankaŭ estis faciligita helpe de la specialaj politikaj kondiĉoj dum la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, kiam unu el la ŝtataj sloganoj estis la prioritato de publikaj interesoj super privataj interesoj.
Ĉi tio markis la komencon de longdaŭra kunlaboro inter la lombarda entreprenisto kaj la sicilia filozofo, kiu baldaŭ kondukis Treccani al la ideo dediĉi sin al ambicia projekto, nome la kreon de nacia enciklopedio.
En 1924, kelkaj amikoj sugestis, ke la entreprenisto kaj mecenato Giovanni Treccani publikigu enciklopedion en la itala lingvo. Treccani tuj pensis pri bonega universala enciklopedio kaj fondis tiucele instituton (Istituto dell'Enciclopedia Italiana aŭ Instituto de la Itala Enciklopedio), fondita en Romo la 18-an de februaro 1925. Giovanni Gentile transprenis la sciencan administradon kaj povis dungi pli ol 3 200 diversfakajn kunlaborantojn por la projekto, inkluzive multajn judojn kaj kontraŭfaŝistojn. La prepara fazo daŭris de 1925 ĝis 1928. Oni kreis tiel nomatan "teknikan komitaton", konsistantan el la estroj de 48 laborgrupoj, kiuj finfine kreis referencan verkon kun 60.000 ĉefartikoloj kaj 240.000 duarangaj artikoloj. La 35 tekstvolumoj de la unua eldono kalkulis ĉirkaŭ 1,000 paĝojn. Ĉi tiu unua eldono, eldonita inter 1929 kaj 1937, estis venda sukceso.
Ideologia fono
Gravan rolon en la sukceso de la projekto de la nacia enciklopedio ludis ankaŭ ĝian subtenon de Benito Mussolini, kiu preterpasis la organizan kadron. Estante mem profesia kaj ne talenta ĵurnalisto, Mussolini kontribuis al la verkado de kelkaj konceptaj, ideologiaj artikoloj. Kvankam la enciklopedio estis grandioza kultura projekto de monda signifo, estus malĝuste asocii la fakton mem de la apero de la Enciklopedio de Treccani nur kun itala faŝismo kaj ĝia ideologio. La kresko de patriotismo, fiero pri la historiaj atingoj de prapatroj kaj, ĝenerale, nacia identeco - ĉio ĉi havis siajn plej proksimajn radikojn en antaŭmilita Italio (unu el la ikonecaj figuroj estis D'Annunzio), kaj plue ĝis la ĵus pasinta epoko de nacia unuiĝo (kies simboloj estis Garibaldi kaj Mazzini ). Tial, nek la Itala Enciklopedio, nek aliaj signoj de la kultura kresko de la Italio en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj povas esti sole atribuataj al Mussolini, kiu nur ekfunkciigis la tendencojn, kiuj maturiĝis jam en la lando multe pli antaŭ ilia apero en la politika scenejo.
Laboro pri la laboro povis okazi plejparte sen interfero de la faŝisma reĝimo ĝis la 1930-aj jaroj. Nur post kiam Benito Mussolini firmigis sian potencon, oni provis uzi la Enciklopedion por propagandaj celoj. Multaj redaktoroj, kiel ekzemple Luigi Einaudi, Enrico Fermi, Bruno Migliorini kaj Nello Rosselli estis judoj aŭ oponantoj de faŝismo. Tamen la faŝisma reĝimo de Benito Mussolini estis tiom konvinkita de la granda graveco de la enciklopedio ke tiuj aŭtoroj kiuj alie troviĝis sur nigra listo rajtis daŭrigis sian laboron.
Inter 1935 kaj 1943 iuj temaroj ricevis siajn proprajn specialajn volumojn. La unua volumo temis pri Dottrina del Fascismo kiu menciis kiel redaktoron Benito Mussolini kvankam la veraj aŭtoroj fakte estis Giovanni Gentile kaj Gioacchino Volpe. La unua suplementa volumo estis publikigita en 1938, kiun sekvis ok pliaj suplementoj (kutime plurvolumaj) post la dua mondmilito ĝis la jaro 2015. Ĉiu volumo konsistas el proksimume 1 015 paĝoj. Ĝenerale, nuntempe la Itala Enciklopedio aĉeteblas ankaŭ sur DVD kaj konsistas el 62 volumoj enhavantaj preskaŭ 60 000 artikolojn kaj 50 milionojn da vortoj
Treccani.it
En la jaro 1996 naskiĝis la retejo Treccani.it kiu iom post iom fariĝis vera reta enciklopedio.
Ekde 2014, la portalo superis cent milionojn da vizitoj.
Ekde 2015 la reta enciklopedio senpage disponeblas kiel Enciclopedia Treccani.
Uzo en lernejoj
La 30-an de majo, 2009, estis interkonsento inter Renato Brunetta, ministro pri administrado kaj novigado, kaj la Itala Enciklopedia Instituto. La interkonsento rilatas al la haveblo de iuj enciklopidiaj materialoj laŭ la permesilo Krea Komunaĵo. Krome ligo inter la portalo Scuola de Treccani kaj la ministeria portalo InnovaScuola, por ke ĉi-lasta gastigu serĉilon por aliri la vortprovizon de la enciklopedio pere de kapvortoj en la retejo de Treccani.
Enciclopedio Treccani kaj Esperanto
La 31-an de oktobro 2020 Enciclopedia Italiana unuafoje oficiale eldonis ankaŭ artikolon tute en Esperanto, sed ankaŭ en itala versio. Ekde tiam aperis pluraj intervjuoj de Alessio Sacha Giordano al esploristoj pri interlingvistiko kaj esperantologio: Giorgio Silfer, Carlo Minnaja, Davide Astori, Federico Gobbo kaj Javier Alcalde.
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo aŭ pli frua versio estas (parte) traduko de la artikolo Enciclopedia Treccani en la itala vikipedio, kiu dependas de la permesilo Krea Komunuaĵo Nommencio/Samkondiĉe. Vidu la prilaboran historion.
The Adventurer (filmo)
Intrigo kaj karakteroj
Chaplin ludas eskapintan kondamniton, kurante de prizonaj gardistoj. Li falas en favora situacio kun riĉa familio post kiam li savas fraŭlinon (Edna Purviance) de dronado, sed ŝia deloganto (Eric Campbell) faras ĉion eblan por havi Chaplin kaptita de la oficialuloj.
Abatejo Seeon
La Abatejo Seeon (en germana: Kloster Seeon) estis benediktana monaĥejo en la municipo Seeon-Seebruck en la rura distrikto Traunstein en Bavario, Germanio.
The Adventurer (filmo)
Intrigo kaj karakteroj
La filmo ankaŭ ĉefroligas Henry Bergman kaj Albert Austin, kaj estas konsiderinda kiel la fina filmo de lia kunstelulo Eric Campbell kiu mortis la 20-an de decembro 1917 en ebriŝoforada akcidento.
Abatejo Seeon
La Abatejo Seeon estis fondita en 994 de la Bavaria Pfalzgraf Aribo la 1-a, membro de la dinastio de Aribonidoj, kaj setlita de la benediktanaj monaĥoj el la Abatejo de Sankta Emmeram el Ratisbono. La monaĥejo estas sur insulo en la lago Seeoner See, parto de la nuntempa municipo Seeon-Seebruck. La abatejo tuj disvolvis gravan scriptorium, kiu produktis manuskriptojn ne nur por la propra uzado de la monaĥejo sed ankaŭ por aliaj monaĥejoj kaj preĝejoj. Ties plej grava kliento estis la imperiestro Henriko la 2-a.
Primara atmosfero
Primara atmosfero estas planeda atmosfero kiu formiĝas per alkreskado de gasa materio el la alkreska disko de la planeda stelo. Planedoj kiel Jupitero kaj Saturno havas primarajn atmosferojn. Primaraj atmosferoj estas tre dikaj kompare al sekundaraj atmosferoj kiel tiu de la Tero.
Abatejo Seeon
Ĝis la senreligiigo de bienoj en Bavario en 1803 Seeon estis klero de instruado kaj kulturo: Joseph Haydn kaj Mozart estis du el multaj gastoj en la 18-a jarcento. Post 1803 la abatejo estis dissolvita kaj la konstruaĵo iĝis unue kastelo, kaj poste utilis al diversaj celoj; tiukadre la konstruaĵoj suferis detruojn, rekonstruojn kaj diversajn modifojn.
The Adventurer (filmo)
Kritika akcepto
Re-lanĉo de la filmo inspiris tiun entuziasman revizion la 16-an de aŭgusto 1920 New York Times. Notu ke tio estis skribita dum periodo en kiu la filmproduktaĵo de Chaplin estis preskaŭ neekzistanta. "'En la Rivoli-programo, kaj ankaŭ ĉe la Rialto, estas Chaplin-revivigo. La Aventuristo, kiu deziras inter ridoj, ke la plej bona komikulo de la ekrano eklaboru kaj faru, kion ĉiu scias, ke li estas kapabla. Ekzistas burleska kruda humuro en La Aventuristo, sed ankaŭ iuj el la plej nerezisteblaj pantomimoj de Chaplin.'"
(31817) 1999 RK134
(31817) 1999 RK134 estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
László Dezséry
László Dezséry [lAslO deĵEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dezséry László estis hungara pastro, luterana episkopo, verkisto, parlamenta deputito.
László Dezséry naskiĝis la  1914 en Budapeŝto. Li mortis la 1977 en Budapeŝto.
Biografio
László Dezséry doktoriĝis en Sopron en 1936, Post 2 jaroj li pastriĝis, ekde 1941 li regule verkis artikolojn en ĉefurba ĵurnalo. Ĝis 1949 li estis universitata pastro, poste li laboris en kirko de Óbuda. Li kunlaboris kun la komunistoj, tial ne mirinde li estis elektita episkopo, samtempa la ĉefa pastro en Luterana preĝejo (Belváros). Lia amiko estis József Darvas. En 1951 li jam ricevis premion. Dum la Hungara revolucio de 1956 li abdikis, baldaŭe li forlasis la religian vivon kaj sekvis la civilan vivon. Ekde 1957 ĝismorte li estis membro de Hungara Radio, dimanĉe li mem legis siajn notojn. Inter 1958-1962 li estis parlamenta deputito, sed li havis ankaŭ diversajn taskojn.
Rouffach
(jen francigite, origine germane kaj alemane Rufach) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Thann-Guebwiller/Gebweiler. Fine de en la komunumo vivis.
Cserépfalu
Cserépfalu estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario. La vilaĝonomo signifas: vilaĝo de argilaĵo.
Geografio
Komunumo Cserépfalu situas de urbo Eger 20 km-ojn malproksime nordoriente, de urbo Miskolc 57 km-ojn en sudokcidenta direkto.
Famuloj
En Cserépfalva naskiĝis Károly Tóth (dekano).
Țapu
Țapu [capu] (Csicsóholdvilág, Appesdorf) estas vilaĝo en Rumanio norde de Sibiu. En 1910 ĝi havis 1.104 loĝantojn (rumanoj, germanoj, ciganoj); en 1992 815 (rumanoj, 5 % da hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas en 1309. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al Micăsasa.
Divertimento
Divertimento (itale: plezuraĵo) estas plurmovimenta instrumentaĵo. Tiu ĝenerale havas amuzan, serenan ĝis dancecan karakteron kaj eksonas en diferencaj instrumentigoj kiel „tablomuziko“ resp. „liberaera muziko“. Ĝis fine de la 18-a jarcento la divertimento estis ege disvastigita ĉe eŭropaj kortegoj. Divertimentoj konsistigas grandan parton en la verkaro de Joseph Haydn kaj Wolfgang Amadeus Mozart (kiel ekzemplo nomindas la divertimento F-maĵoro, KV 138) kaj ties samtempuloj.
Kantono Valence-3
La kantono Valence-3 (france canton de Valence-3) estas franca kantono lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi estas unu el la 16 kantonoj de la arondismento de Valence. Ĝia ĉefurbo estas Valence.
Komunumoj
La kantono Valence-1 konsistas sole el la komunumo Valence, kaj interalie el la jenaj kvartaloj :
Neuheim ZG
Pri la komunumo
Neuheim estas komunumo en Kantono Zugo, Svislando. Ĝi havis 1940 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Neuheim situas en la nordo de Kantono Zugo, sude de Menzingen inter la riveroj Sihl kaj Lorze. Parto de la municipo Sihlbrugg apartenas al Neuheim.
Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en oriento al la komunumo Hirzel en Kantono Zuriko, kiun limon formas laŭ sia tuta longeco la rivero Sihl. En tiu riverparto troviĝas ankaŭ la kataraktoj Sihlsprung. En sudo la komunumo limas al Menzingen kaj en oriento al Baar, ambaŭ en la Kantono Zugo, kaj en nordo al la komunumo Hausen ĉe Albis en Kantono Zuriko.
Trafiko
Neuheim atingeblas de Baar per la buslinio 31 de Zugerland Verkehrsbetriebe. La komunumo estas ligita per ĉefstrato kun Sihlbrugg, kies granda trafikcirklo troviĝas sur la tereno de la komunumo.
Historio
Historie Neuheim dum jarcentoj estis parto de la komunumo Menzingen. Okaze de la Apartfederacimilito la preĝeja komunumo Neuheim kaptis la okazon por postuli ankaŭ politikan sendependecon, la 16-an de januaro 1848 la kantona parlamento de Zugo akceptis Neuheim kiel 11-an politikan komunumon de la kantono.
Landudec
(jen france, bretone Landudeg) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Hiroshi Haizuka
Hiroshi Haizuka (灰塚 拓史, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Mito HollyHock.
Transkonduko (muziko)
Transkonduko, angle Bridge (‹ponto›), en muziko estas la liga parto inter du temoj. Ĝi troviĝas en klasika muziko, ĵazo, populara muziko kaj rokmuziko.
Superrigardo
En klasikismaj sonatoj, simfonioj kaj konĉertoj transkonduko estas la liga parto inter du temoj. Ili ofte transkondukas de unu tonalo en alian: en maĵoro dekde la elirtonalo al la maĵortonalo sur ties kvina ŝtupo, en minoro ekde la la elirtonalo en la paralelan maĵortonalon sur ties tria ŝtupo.
Ĵaza normkanto havas la kantoformon A-A-B-A; la parto B, forlasanta la bazan tonalon, nomiĝas transkonduko. Rilate la proporcioj ĉi tiu strukturo ofte varias: La bosanova kanto Garota de Ipanema ja havas la kutiman 8-taktan parton A, sed 16-taktan, varie modulantan transkondukon („Ah! porqué estou tão sozinho …“).
Ankaŭ multaj popularmuzikaĵoj havas A-A-B-A-formon. ekzemple la kanto Yesterday de Lennon kaj McCartney havas 7-taktan parton A kaj 8-taktan transkondukon („Why she had to go I don’t know …“).
5005 Kegler
5005 Kegler estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana jezuita misiisto Ignatius Kegler (1680–1746), kiu estis dum 29 jaroj reĝa astronomo en Pekino. Li observis en 1737 kometon, kiun oni identigis en 1992 kiel 109P/Swift-Tuttle.
Muskola malkapablo
La muskola malkapablo estas fiziologa malkapablo. Tiu grupo ne estas unueca problemo. La muskoloj komunikas kaj movas, do ilia malkapablo povas esti mov- kaj parolmalkapablo.
Kaŭzoj
Ĉiu, kiu difektas muskolojn, povas okazi ian muskolan malkapablon, se la difekto malhelpas sufiĉe la normalan vivon. La plej pli konitaj estas paralizo, amputo, bifida spino kaj muskulopatio. La ĉefaj tipoj de movmalkapablo estas:
Tiuj povas ankaŭ malhelpi la parolon, se muskoloj por parolado estas difektitaj. Ankaŭ la lezioj de nerva sistemo povas difekti ambaŭ la movadon kaj parolon. La lezioj povas esti centralaj aŭ periferiaj.
Tipoj
La muskolaj malkapabloj povas esti mov- aŭ parolmalkapabloj. La plej pli severa estas la enfermiteco.
Komunikado
La movmalkapablo povas efiki ankaŭ la parolorganojn, sed estas movmalkapabluloj, kiuj povas paroli bone, kaj parolmalkapabluloj, kiuj havas neniun difekton de movado. La parolon necese helpas aŭ anstataŭas la metodoj de helpa komunikado (AAK).
Kuracado
La kuracado dependas de la kaŭzo. La movmalkapablo povas efiki ankaŭ la parolorganojn. Ofte la logopedio povas korigi la parolon, kaj memstarecon helpas multaj iloj. En iuj kazoj oni ne povas solvi la problemon per operacio aŭ per aliaj metodoj.
Konsekvoj
La muskolaj malkapabloj malhelpas la komunikadon kaj la movadon. Oni memsorgas, aŭ komunikas malfacile. Iuj el uloj pretendas prizorgon. La malkapablo de la movado komplifikas multan agojn kiuj estas necesa por la vivo. La paroleraroj perturbas la komunikadon, kaj la interrilatojn de ulo. La infanoj ofte forkomuniigas kaj malamikas kontraŭ paraoleraran kunulon. Manke de la efektiva komunikado la mutuloj isoligas kaj frustradas. Ili ne lernas, aŭ forgesas peti, demandi, aŭ komenci konversacion.
Kazimierz Pułaski
Kazimierz Michał Władysław Wiktor Pułaski, blazono Ślepowron (naskiĝis la 6-an de marto 1745 en Varsovio — mortis pro vundoj dum la sieĝo de Savannah (Usono) la 11-an de oktobro 1779) – unu el komandantoj kaj marŝalo de la Bara Konfederacio, generalo kaj heroo de la Usona Milito de Sendependeco. Nomata patro de usona kavalerio. En 2009 Usona Kongreso atribuis al li honoran civitanecon de Usono.
Palmitata acido
Palmitata acido (heksadekan-acido) estas saturita organika acido kaj estas vicigita al grasacidoj (= pli grandaj karbonacidoj). Ĝi estas la plej ofta (grandkvanta) saturita acido en la bestaj lipidoj. Ĝi havas gravan rolon en la konstruo de neesencaj, nesaturitaj grasacidoj.
La empiria formulo estas H3C-(CH2)14-COOH.
Meiseldorf
Meiseldorf estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Horn. La komunumo situas en la norda parto de la federacia lando, proksime de la limo al Ĉeĥio, kaj estas parto de la historia regiono Waldviertel (arbara regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Topârcea
Topârcea (topircsa) (hungare:Toporcsa, germane:Tschapertsch) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Ocna Sibiului. En 1910 ĝi havis 1567 loĝantojn (rumanoj); en 1992 245 (rumanoj, 2,9% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1332. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Szeben vármegye). Administre ĝi apartenas al Ocna Sibiului.
Tom Jones
Ĉefe en la sesdekaj kaj sepdekaj jaroj Tom Jones estis monde konata. Li furoris ekde 1965 kun diversaj kantoj kiel It's not unusual, Delilah, The Green Green Grass of Home kaj She's a Lady. Ekde 1970 li estis ŝatata gasto en Las Vegas. Tie li koncertis apud aliaj tutmonde konataj kantistoj kiel Elvis Presley kaj Frank Sinatra. Fine de la 90-aj jaroj li denove famiĝis pro la albumo Reload. Sur ĝi interalie troviĝas la furorkanto Sex Bomb. Je la 29-a de marto 2006 oni al s-ro Jones donis la titolon de kavaliro.
Kanto en Esperanto
Unu el liaj plej furoraj kantoj, Green Green Grass of Home, aperis ankaŭ en esperanta versio. Ĝin kantis en la 1980-aj jaroj la ensemblo Vagabondoj el Bydgoszcz.
3-a jarmilo
La tria jarmilo estas periodo de tempo kiu komenciĝis la 1-an de januaro de la jaro 2001, kaj finiĝos la 31-an de decembro de la jaro 3000 laŭ la julia kalendaro.
Ĉar ĉi tiu jarmilo nuntempe estas en progreso, ĝis nun nur la unuaj du jardekoj, la pasintaj 2000-aj jaroj kaj la aktualaj 2010-aj jaroj, estas la temo de la atento de historiistoj. La cetera parto de la 21-a jarcento kaj la pli fora estonteco estas la temo de priestontecaj studoj kaj ankaŭ de sciencfikcio.
Telfero de Montjuïc
La Telfero de Montjuïc (Telefèric de Montjuïc, Teleférico de Montjuic) estas telfero kiu ebligas aliron al la Barcelona monto de Montjuïc elde la orienta flanko. Malgraŭ ĝia nomo, ne temas tiom pri telfero, kiom pri aertelfero. La ĝi remalfermiĝis post renovigo. Aktuale ĝi estas ekspluatata de la kompanio TMB.
Trairo
La telfero disponas pri tri stacioj:  (kun interkonekto kun Funikularo de Montjuïc), Mirador (halto nur en la direkto Castell > Parc) kaj Castell.
Surbo (rivero)
Surbo (Surb) estas rivero en la kantonoj Argovio kaj Zuriko.
Fonto
La fonto de Surbo troviĝas en Schöfflisdorf je la koordinatoj, ĉe la norda flanko de la ĵurasa montoĉeno Lägern en la valo nomita Wehntal, kiun ĝi senakvigas.
Fluo
La rivero fluas de Schöfflisdorf tra Oberweningen, Schleinikon kaj Niederweningen, kaj tiam forlasas Kantonon Zuriko kaj Ĵurason kaj fluas nun en la Svisa Mezlando tra la Surb-valo, kiel la valo nomiĝas en Kantono Argovio tra Schneisingen, Ehrendingen, Lengnau, Endingen, Unterendingen kaj Tegerfelden.
Trafiko
Ĉe la supra parto de la rivero ĝis Niederweningen paralele al la rivero kondukas la fervojlinio de Zuriko al Niederweningen. Komence de la 20-a jarcento ekzistis projekto daŭrigi la fervojlinion de Niederweningen ĝis Döttingen, kie ĝi kuniĝus kun la linio de Badeno al Koblenco. Dum la unua mondmilito la projekto estis haltigita pro monmanko. En la jaro 1937 la projekto estis definitive nuligita, ĉar en tiu tempo la fervojo ricevis konkurencon de la aŭtobusoj. Nuntempe poŝtaŭtolinio certigas la konekton inter Niederweningen kaj Döttingen.
Alfluo
La rivero en Döttingen ducentmetroj sude de la Baraĵlago de Klingnau sur altedo de 320 m s.m. alfluas al Aro.
Wanda Półtawska
Wanda Wiktoria Półtawska, fraŭlina nomo Wojtasik (naskiĝis la 2-an de novembro 1921 en Lublin) – pola kuracistino, doktoro de medicinaj sciencoj kaj spertulino pri psikiatrio, altlerneja profesoro de Papa Teologia Akademio en Krakovo, skoltistino, kontraŭaborta aktivulino, dum la dua mondmilito malliberigita en koncentrejo Ravensbrück, proksima amikino de Johano Paŭlo la 2-a (ĉeestanta apud lia mortolito), damo de Ordeno de la Blanka Aglo.
Vivo
Periodo de la dua mondmilito
NGC 4454
NGC 4454 (aliaj indikoj — UGC 7606, MCG 0-32-14, ZWG 14.48, IRAS12262-0139, PGC 41083) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
79647 Ballack
79647 Ballack estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la germanaj  Gerhard Lehmann kaj Jens Kandler elde la Publika Observatorio de Drebach en Saksio (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana futbalisto Michael Ballack.
UK 1956
La 41-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en 1956 en Kopenhago, Danio. Estis 2200 partoprenantoj.
Tiu ĉi UK alportis sufiĉe gravan ŝanĝon en la estraro. Forlasis ĝin interalie Ernfrid Malmgren, estrarano ekde 1934, prezidanto ekde 1947. Nun Ivo Lapenna estis la sola restinta estrarano de la kunfandiĝo en 1947. Iĝinte nova ĝenerala sekretario li ricevis pli da taskoj kaj ebloj ol antaŭe. Giorgio Canuto estis elektita je prezidanto.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1956 Somera Universitato.jpeg|Somera Universitato Dosiero:1956 Ekskursaj Kantoj.jpeg|Ekskursaj Kantoj </Gallery>
Streketo
Streketo estas interpunkcia signo -. Ĝi estas uzata
• en vortkunmetaĵoj (foje nur por evidentigi la strukturon de longaj aŭ ne-unusencaj vortoj),
• por vortdividoj ĉe la fino de linio kaj
• kiel ripetilo ĉe menciado de vortoj kun samaj partoj.
Ne konfuzu la streketon kun la similaspekta minus-streko, kiu ne estas interpunkcia signo, sed simbolo en matematikaj formuloj.
en vortkombinoj
La streketo estas uzata ĉe kunmetitaj vortoj. Ekzemplo:
kiel vortdividilo
La streketo estas uzata ĉe la fino de linio, se unu vorto ne plu komplete povas esti en la linio. Per uzo de tia vortdividilo, la spaco estas pli efike uzata kaj samtempe la rezulto estas pli belaspekta kaj pli facile legebla. Ekzemplo:
kiel kompletigilo
La streketo estas uzata ĉe arigo de similaj aferoj, kie ĝi povas anstataŭi la identan parton. Ekzemploj:
La minus-signo
La minus-streko (aŭ minus-signo) estas matematika simbolo kun tri bazaj funkcioj:
1. operatoro de subtraho (la kontraŭo de adicio): 5 − 3 = 2.
2. rekte antaŭ nombro ĝi indikas negativecon: −5 estas negativa (minusa) 5.
3. operatoro, kiu inversigas la operandon: se x = 3, tiam −x = −3, sed se x = −3, tiam −x = 3.
Uzado sur komputila klavaro
Komputila klavaro ne distingas inter la streketo kaj la minus-signo: ĉu vi uzas la signon en la litera bloko de la klavaro, ĉu la minus-signon en la nombra bloko: skribiĝas la sama simbolo. Do en ĉiuj supre menciitaj ekzemploj estis tajpita minus-signo, kvankam bona tipografo uzus diversajn signojn.
Ordeno de la ora sprono
La ordeno de la ora sprono (en itala, Ordine dello Speron d'oro) estas ordeno de kavalerio, iam konata kiel la Ordeno de la Milico de Oro.
La ĝenerala kredo, kvankam svaga, atribuas al la imperiestro Konstanteno la Granda la instituciigon de tiu ordeno. Ties membroj estas konataj kiel kavaliroj de la ora sprono ĉar estis unu de ties ĉefaj funkcioj munti liajn spronojn antaŭ la ĉevalrajdado.
El distingilo de tiuj kavaliroj estis Malta kruco de oro, de kies malsupra angulo pendis sprono de la sama metalo kaj ili portis ĝin sur la brusto. ​
Persa silk-arbo
La persa silk-arbo Albizia julibrissin, estas specio de arbo de la familio de Fabacoj, apartenanta al sudokcidenta kaj orienta Azio.
La genro Albizio nomiĝas laŭ la itala nobelo Filippo degli Albizzi, kiu enkondukis ĝin en Eŭropon meze de la 18-a jarcento. Ĝi estas fojfoje neĝuste literumata Albizzia. La specifa epiteto julibrissin estas korupto de la persa vorto gul-i abrisham (گل ابریشم), kiu signifas "silka floro" (de gul گل "floro" + abrisham ابریشم "silko").
La specion Albizia julibrissin priskribis Antonio Durazzini. John Gilbert Baker uzis la saman sciencan nomon por aludi al Albizia kalkora, la Mimosa kalkora de William Roxburgh.
Nomoj
Albizia julibrissin estas konata per multaj popolaj nomoj, kiel persa silk-arbo kaj dorm-arbo. Ĝi nomiĝas ankaŭ Lenkoran-akacio aŭ bastarda tamarindo, kvankam ĝi ne estas tre proksime parenca al tiuj du genroj. En Usono la specio estas nomata ĉina silk-arbo, silk-arbo aŭ mimozo, kio estas misgvida - la du unuaj povas nomi iun ajn specion de Albizia kiu plej oftas en iu loko; kaj, kvankam la specio estis iam enmetita en Mimosa, ĝi ne estas tre proksima al Mimoseae. Por aldoni konfuzon, pluraj specioj de akacio, precipe Acacia baileyana kaj Acacia dealbata, estas ankaŭ konataj kiel "mimozo" (precipe en florkomerco), kaj multaj Fabacoj kun tre dividitaj folioj estas tiel nomataj en hortikulturo.
Ĝiaj folioj malrapide fermiĝas dum la nokto kaj dum periodoj de pluvo, la folieroj pendas malsupren; tial ĝia moderna persa nomo ŝabĥosb (شب‌خسب) signifas "nokta dormanto". Ĉi tiu tendenco klarigas ankaŭ la ĉinan popolan nomon hehuan, kiu signifas "fermita feliĉo" kaj simbolas feliĉan paron en lito. En Japanio ĝiaj popolaj nomoj estas nemunoki, nemurinoki kaj nenenoki, kiuj ĉiuj signifas "dormanta arbo". Nemu-arbo estas parta traduko de nemunoki.
Priskribo
Persa silk-arbo estas malgranda falfolia arbo kreskanta ĝis 5–16 m alta, kun larĝa krono de ebenaj aŭ arkaj branĉoj. La ŝelo estas malhelverde griza kaj maljuniĝante iĝas vertikale striita. La folioj estas duoble plumformaj, 20–45 cm longaj kaj 12–25 cm larĝaj, dividitaj en 6–12 paroj de foliplumoj, ĉiu kun 20–30 paroj de folieroj; la folieroj estas oblongaj, 1–1,5 cm longaj kaj 2–4 cm larĝaj. La floroj estas produktataj dum la tuta somero en densaj infloreskoj, la unuopaj floroj kun malgrandaj kaliko kaj korolo (krom la centraj), kaj strikta areto de stamenoj 2–3 cm longaj, blankaj aŭ rozkoloraj kun blanka bazo, aspektantaj kiel silkaj fadenoj. Oni observis, ke ili allogas abelojn, papiliojn kaj kolibrojn. La frukto estas plata bruna guŝo 10–20 cm longa kaj 2-2,5 cm larĝa, enhavanta plurajn semojn.
Estas du varioj:
Habitato, kultivado kaj uzoj
Originaj vivejoj de la arbo inkluzivas regionojn de Irano (Persio) kaj Azerbajĝana Respubliko ĝis Ĉinio kaj Koreio.
A. julibrissin estas vaste plantita kiel ornama planto en parkoj kaj ĝardenoj, kultivata pro sia fajna folia teksturo, floroj kaj alloga horizontala kanopeo. Aliaj pozitivaj trajtoj estas rapida kresko, malgrandaj akvopostuloj kaj la kapablo prosperi plantite sub plena suno en varmaj someraj klimatoj. Ĝi estas tre ofte plantata en duonaridaj lokoj kiel Centra Valo de Kalifornio, centra Teksaso kaj Oklahomo. Kvankam kapabla supervivi sekecon, kresko estos damaĝita kaj la arbo emas aspekti malsane. Pro tio ĝi devas ricevi maloftajn profundajn akvumadojn dum la somero, kiuj instigos kreskon kaj floradon.
La larĝa krono de matura arbo igas ĝin utila por havigi maldensan ombron. La florkoloro varias de blanko en A. julibrissin f. alba ĝis intense ruĝpintaj floroj. Ankaŭ variaĵoj kun kremkoloraj aŭ palflavaj floroj estas atestitaj. Aliaj kultivarij disponeblas: "Somera Ĉokolado" havas ruĝan foliaron, kiu je maljuniĝo ŝanĝiĝas al malhela bronzo, kun pale rozeaj florojoj; 'Ishii Ploranta' (aŭ "Pendula") kreskas laŭ pendanta formo.
A. julibrissin f. rosea
Ekzistas ankaŭ formo, A. julibrissin f. rosea (Rozkolora persa silka arbo), kiu en la pasinteco estis klasita aŭ kiel variaĵo aŭ kiel kulturvario. Ĉi tiu estas pli malgranda arbo, altiĝanta nur ĝis 5-7 metroj, kun floroj ĉiam rozkoloraj. Apartenante al la nordoriento de la teritorio de la specio en Koreio kaj Norda Ĉinio, ĝi estas pli malvarm-tolera ol la tipa formo, supervivante temperaturojn ĝis almenaŭ −25 °C). La elektita kulturvario A. julibrissin 'Ernest Wilson' (ankaŭ konata kiel 'E.H. Wilson' aŭ 'Rosea') estas malvarm-tolera arbo kun profunda roza florkoloro. En Japanio, A. julibrissin f. rosea estas ofte uzata por netradicia bonsajo. La nomo nemunoki * (ね む の 木, Kanji: 合 歓 木) kaj ĝiaj variantoj estas kigo reprezentanta la someron en hajko, precipe dormema somera vespero.
A. julibrissin f. rosea gajnis la Premion de Ĝardena Merito de la Reĝa Hortikultura Societo; same la kulturvario 'Somera Ĉokolado'.
Aliaj uzoj
La dolĉodoraj floroj estas bona nektara fonto por abeloj kaj papilioj. En Mezameriko, la dorninsekto, Umbonia spinosa, preferas ĝiajn branĉojn por pariĝado kaj travintrado.
Estas konfliktaj informoj pri la tokseco de kapsuloj kaj semoj por homoj kaj bestoj; iuj partoj de la planto povas enhavi neŭrotoksinon. Oni konsultu medicinan profesiulon antaŭ manĝado aŭ manĝigado.
Ligno de silk-arbo povas esti uzata por fari meblojn.
Entrudiĝema specio
En naturo, la arbo emas kreski en sekaj ebenaĵoj, sablaj valoj kaj altebenaĵoj. Ĝi fariĝis invada specio en Usono, kie ĝi disvastiĝis de suda Novjorko, Nov-Ĵerzejo kaj Konektikuto okcidenten ĝis Misurio kaj Ilinojso, kaj suden ĝis Florido kaj Teksaso. Ĝi estas kultivata en Kalifornio kaj Oregono. Ĝiaj semoj estas multaj kaj fekundaj eĉ dum longaj periodoj de sekeco. Ĉiu kapsulo, kiu similas paperecan platan fabkapsulon, enhavas averaĝe 8 semojn. La kapsuloj eksplodas dum fortaj ventoj, kaj la semoj alforportiĝas tra surprize longaj distancoj.
Selektado nuntempe okazas en Usono por produkti ornamajn plantojn, kiuj ne donos semojn kaj tial povas esti plantitaj sen risko. Tamen, en Orienta Usono ĝi estas ĝenerale mallongdaŭra arbo, estante tre infektiĝema je al mimoza vaskula velkado, funga malsano kaŭzata de specio de Fusarium, kvankam la malsano ne ŝajnas grave influi ĝiajn populaciojn. Pro siaj invadaj tendencoj kaj malsaniĝemo, ĝi estas malofte rekomendiaa kiel ornama planto en Usono, kvankam ĝi ankoraŭ estas vaste plantata en partoj de Eŭropo.
Sylwester Chęciński
Sylwester Chęciński (esperante: Silvestro Ĥeĉinski ; naskiĝis la 21-an de majo 1930 en Susiec, Pollando mortis la 8-a de decembro 2021) estis pola filmreĝisoro kaj scenaristo. Liaj plej konataj filmoj estas trilogio pri Kargul kaj Pavlak: Nur amikoj (1967), Ne estas fortuloj (1974) kaj Amu aŭ ĵetu (1977).
Sfenoido
La sfenoido (os sphenoidale) estas unu el la ostoj en la bazo de la kranio. Ĝi troviĝas je okulalteco en la mezo de la kranio, estas papiliforma kaj larĝas proksimume 10 cm. En ĉi tiu osto troviĝas kavo, la sfenoida sinuso (sinus sphenoidalis). Post ĉi tio situas la turka selo (sella turcica). En ĝi troviĝas la hipofizo (hypofyse). La dekliva surfaco je la postflanko de la sfenoido kiu donas apogon al la cerba ponto (pons cerebri) nomiĝas klivuso (clivus).
Ákos Ráthonyi (aktoro)
Ákos Ráthonyi [Akoŝ rAtonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ráthonyi Ákos estis hungara aktoro, operetkantisto, bonvivanto. Lia plena nomo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis Ráthonyi Zsigmond Ödön Ákos, lia filo estis Ákos Ráthonyi (reĝisoro). Ákos Ráthonyi naskiĝis la  en (Hungara reĝlando) en Kökényesd (nuntempa Porumbesti en Rumanio), li mortis la  en Veľká Sevľuš (Ĉeĥoslovakio), nuntempa Vinohradiv en Ukrainio.
Biografio
Ákos Ráthonyi akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1891. Inter 1892-1894 li apartenis al teatra trupo de Nacia Teatro (Kolozsvár), poste li revenis al Budapeŝto. Post fondo de Gaja Teatro li estis tie membro, inter 1898 kaj 1906 li estis la ĉefa bonvivanto en Teatro Magyar. En 1908 li edziĝis jam dufoje (pli frue en 1893) kaj li plene forlasis la scenejon. Li okupiĝis plu pri sia bieno kaj li havis postenon en la kalvinisma eklezio.
24647 Maksimachev
24647 Maksimachev estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Boris Aleksejeviĉ Maksimaĉov (cirile : Борис Алексеевич Максимачёв, 1923–2010), adjunkta direktoro de la Planetario de Moskvo. De 1954 ĝis 1983 li donis pli ol 8000 lekciojn. Dun 21 jaroj, li instruis la astronomian navigadon al kosmonaŭtoj. Li estas aŭtoro de centoj da publikaĵoj.
C. Bertelsmann
La eldonejo C. Bertelsmann - germane C. Bertelsmann Verlag - estas germanlingva libroeldonejo. Ĝi fondiĝis en 1835 en Gütersloh, ekde la jaro 1972 havas sian centran sidejon en Munkeno, kaj estas parto de la eldona grupo Random House de la konzerno Bertelsmann AG, kiu kreskis el la eldonejo.
La presisto kaj librobindisto Carl Bertelsmann la 1-an de julio 1835 en la urbeto Gütersloh en orienta Vestfalio fondis eldonejon, en kiu li publikigis precipe kristanisman kaj teologian literaturon kaj ekleziajn kantarojn. Lia filo Heinrich Bertelsmann kaj ties bofilo Johannes Mohn daŭrigis tiun tradicion, sed ampleksigis la eldonejan programon je porlernejaj libroj kaj je romanoj por adoleskuloj. Heinrich Mohn, kiu transprenis la eldonejon en 1921, pliampleksigis la programon je beletra literaturo. Ekde la jaro 1928 la eldonejo publikigis serion de aparte popularaj romanoj je escepte malalta vendoprezo. En la jaro 1935, en kiu la eldonejo celebris la 100-jaran jubileon, ĝi havis 150 dungitojn. En la Dua Mondmilito la eldonejaj konstruaĵoj pro bombado komplete detruiĝis, kaj la firmao reekfunkciis nur en 1947, je permeso de la brita armea administrado de la urbo, gvide de Reinhard Mohn. Per la fondiĝo de la literatura klubo Bertelsmann Lesering ("Bertelsmann-legocirklo"), poste renomita Bertelsmann Club ("Bertelsmann-klubo"), kies membroj je favore malalta kotizo plurfoje jare aĉetis romanon poŝte senditan al la privata adreso, la eldonejo ekde 1950 rapide kreskis ĝis unu el la gvidaj libroeldonejoj de Germanlingvio. La eldona programo ampleksiĝis je faka literaturo kaj aliaj nefikciaj verkaĵoj. En 1972 (la jaro de la somera olimpiko en Munkeno) la eldonejo translokiĝis al la bavaria ĉefurbo Munkeno, kaj daŭrigis sian ekonomian kreskon. Delonge la libroklubo estas nur aldona komercilo de la eldonejo, kaj la publikaĵoj kompreneble disvastiĝas ankaŭ tra tradiciaj librovendejoj kaj tra retaj libroservoj.
Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.
Kiam en la 1990-aj jaroj publike aperis kritikaj demandoj pri la rolo de la eldonejo Bertelsmann kaj ties gvidantoj en la epoko de nazia Germanio, la konzerno Bertelsmann AG instigis sendependan historian komisionon, je la gvido de la historiistoj Saul Friedländer kaj Norbert Frei, de la teologo Trutz Rendtorff kaj de la literatursciencisto Reinhard Wittmann. La komisiono eklaboris en 1998, en 2000 publikigis provizoran kaj en 2002 definitivan raporton.
Stakčín
Stakčín (hungare Takcsány aŭ Sztakcsin) estas rutena vilaĝo en orienta Slovakio en distrikto Snina. Ĝi troviĝas en montaro Bukovské vrchy.
Priskribo de situo
Stakčín situas laŭ ĉefvojo Snina-Ubľa sub piedoj de 547 m alta monto. Origina teritorio de la vilaĝo disvastiĝas ĉe rojo Cirocha inter teritorioj de vilaĝo Starina kaj urbo Snina. Post la neniigo de 7 vilaĝoj (Starina, Dara, Ostrožnica, Zvala, Smolník, Veľká Poľana, Ruské) (pro la konstruado de la akvorezervujo - Starina) la teritorio de la vilaĝo pligrandiĝis je la teritorio de neniigitaj vilaĝoj kaj nun tuŝas ĝis slovak-pola landlimo (kun Pollando limas teritorioj de Ruské, Smolník, Zvala. Snina troviĝas 5 km for.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1492. Origine ĝi apartenis al nobelara familio el Humenné, poste al aliaj nobelaraj familioj, laste al nobelara grafa familio Wenhaim. Ĝis Traktato de Trianon Takcsány apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944.
Naturprotekto
La vilaĝa teritorio troviĝas en Nacia parko Poloniny, kiu havas la sidlokon ĉi tie... La vilaĝo mem kuŝas en en ŝirma zono de la nacia parko. Sur la origina teritorio de vilaĝo kuŝas naturrezervejo Hrúnok. Sur aligitaj teritorioj de estintaj vilaĝoj troviĝas aliaj protektitaj areoj.
-444
En la jaro 444 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Langau
Langau estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Horn. La komunumo situas en la norda parto de la federacia lando, proksime de la limo al Ĉeĥio, kaj estas parto de la historia regiono Waldviertel (arbara regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Šilo
Šilo estas komunumo sur insulo Krk en norda marborda parto de Kroatio, oriente de Rijeka. La komunumo situas en nordorienta parto de la insulo kaj havas 381 loĝantojn (2001). Ĝia natura haveno en la Kvarnera golfo estas protektita en la oriento per relative granda duoninsulo „Kap Šilo”. La haveno estas malfermita al nordo, kontraŭ ĝi sur la kontinento troviĝas la urbo Crikvenica.
Ĉ. 2 km de la komunumo sinkis en 1968 la greka lignolivera ŝipo Peltastis, kiu sidas tie en profundo de 33-17 m. Unu de ties ankro estis elakvigita kaj transportita al Šilo.
La eta loka strando, nome Pećine, estis distingita en junio de 2008 per la Blua flago.
Le Cailar
Le Cailar (jen france, okcitane Lo Cailar) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Nusaybin
Nusaybin aŭ Nusajbin (pli frue Nïsïbïn) estas urbo en sudorienta Turkio, ĉe la limo al Sirio, kun ĉ. 90.000 loĝantoj. La urbo situas 51 km sud-sudokcidente de Mardin, apud la rivero Görgarbonizra, kie la rivero atingas la Mezopotamian ebenaĵon tra la kanjonoj. Sur alia flanko de la limo, en Sirio troviĝas la urbo al-Kamiŝli.
La urbo estis grava limfortikaĵo de la Asira Imperio (la urbo tiam nomiĝis Nisibis). Ĝin okupis la romia Lucius Licinius Lucullus en 68 a.K. kaj konkeris de la armena reĝo (Granda) Tigranes la 1-a. La urbon posedis romio kaj la partusoj, dum en la 5-a jarcento okupis ĝin persoj, en 640 la araboj. La urbo floris dum regado de la kalifatoj, tion finis la mongola detruo en la 13-a jarcento.
Richard Douthwaite
Richard Douthwaite (6a aŭgusto 1942 - 14a novembro 2011) estis ekonomikisto kaj kunfondisto de Foundation for the Economics of Sustainability (Feasta) - (Fonduso por Ekonomio de Daŭripovo), kaj irlanda ekonomia pensfabrikisto. Li verkis librojn:
Li studis ekonomion en University of Essex kaj University of the West Indies, Kingstono, Jamajko.
Rethwisch (Stormarn)
Rethwisch estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stormarn de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Bad Oldesloe-Land, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kies kaj la administra centro estas la urbo Bad Oldesloe, kiu tamen mem ne apartenas al la komunumara teritorio.
-436
En la jaro 436 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Ryoji Yamanaka
Ryoji Yamanaka (山中 良二, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Mito HollyHock.
Landunvez
(jen france kaj bretone) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Jean-Luc Tortel
Jean-Luc TORTEL (8a de Aùgusto 1930) estas franca esperantisto, verkisto kaj tradukisto.
1597
1597 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1597 post Kristo okazis, interalie:
Roddi
Roddi estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Najbaraj komunumoj estas Alba, La Morra, Monticello d'Alba, Santa Vittoria d'Alba kaj Verduno. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patroneco estas la katolika dogmo pri la legenda Ĉielenpreno de Maria, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Draste endanĝerigita
Draste endanĝerigita (en angla Critically Endangered) estas la plej altariska kategorio atribuita de la IUCN Ruĝa Listo por naturaj specioj. Draste endanĝerigita signifas ke la nombro de specio malpliiĝis, aŭ malpliiĝos, je 80% post tri generacioj.
Ĉar la IUCN ne konsideras specion formortinta ĝis kiam estos farata etendaj, celataj studoj, specioj kiuj estas eble formortintaj estas ankoraŭ listitaj kiel 'Draste endanĝerigita.' Nova ideala kategorio por 'Eble Formortinta' estis sugestata de BirdLife International por kategoriigi tiujn taksonojn.
NGC 4455
NGC 4455 (aliaj indikoj — UGC 7603, IRAS12262+2305, MCG 4-30-1, KAZ 390, ZWG 129.2, WAS 57, KUG 1226+231, PGC 41066) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kalia telurido
Kalia telurido aŭ K2Te estas estas kemia kombinaĵo, blanka salo kaj konjuga bazo de la termo-malstabila telurida acido, ordinare preparata per reduktado de teluro kaj kalio en amonia medio.
Sekundara atmosfero
Sekundara atmosfero estas planeda atmosfero kiu ne formiĝis per alkreskado dum la formiĝo de la stelo. Sekundara atmosfero, anstataŭ primaraj atmosferoj, formiĝas per interna vulkanismaj fenomenoj, aŭ per akumulado de materialo el kometaj impaktoj. La Tero havas sekundaran atmosferon. Ĝi estas karakteriza de la terecaj planedoj, kiel Venuso kaj Marso. Sekundaraj atmosferoj estas maldikaj kompare al primaraj atmosferoj kiel tiu de Jupitero.
Osaka Rapida Fervojo
Osaka Rapida Fervoja AK (大阪高速鉄道株式会社 [o:saka ko:soku tecudo: kabuŝiki gajŝa]; Angle: Osaka Monorail Co., Ltd.) estas tria sektoro (jura persono fondita de l'Osaka Prefektujo, 7 municipoj en Osaka Prefektujo, 6 privataj fervojaj kompanioj kaj 14 entreprenoj) administranta unurelan fervojon. Ĝi estas pli konata kiel 大阪モノレール Osaka Monorail [o:saka monore:ru]. La tuta longeco 23.8km estas registrita de Guinness-libro de rekordoj kiel la plej longa unurelvojo en la mondo.
Ĝi kuras sur supervojo de Osaka Internacia Flughaveno en Tojonaka tra Suita, Ibaraki, Seccu, Moriguĉi ĝis Kadoma.
Marcus Vinicius Almeida de Matos
Marcus Vinicius Almeida de Matos (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Mito HollyHock.
Roderen
(jen francigite, origine germane kaj alemane Rodern) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Thann-Guebwiller/Gebweiler. Fine de en la komunumo vivis.
Anasa plano
Anasa plano estas subportila surfaco lokita en la antaŭa parto de aerodino (aviadilo aŭ glisilo). Ampleksige, la esprimo « anasa plano » povas montri koncepton de aviadilo portanta planon (aŭ surfacon) anasan.