cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nándor Rott
Nándor ROTT, laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete Rott Nándor Ferdinánd estis hungara pastro, episkopo, profesoro, kanoniko.
Nándor Rott naskiĝis la  1869 en Moravio en Bodenstadt (nuntempa Potštát en Ĉeĥio). Li mortis la 1939 en Veszprém (urbo).
Biografio
Nándor Rott frekventis gimnaziojn en Budapeŝto kaj Esztergom, poste altlernejon en Vieno. Li pastriĝis kaj doktoriĝis en 1896. En la sekva jaro li komencis instrui en seminario en Esztergom. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis: Li estas entombigita en Kirko Sankta Margareta (Veszprém).
Vispo (distrikto)
La Distrikto Vispo estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 27671 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Vispo.
Geografio
La teritorio de la Distrikto Vispo kongruas kun la valo de la rivero Vispa kun ĝiaj du brakoj Matervispa kaj Saaservispa. En la fundo de la valo de Matervispa situas la fama tursima loko Zermatt kun la monto Materhorno, kiu estas unu el la rekoniloj de Svislando. En la sudo de la distrikto ĉe la limo al Italio situas Dufour-Pinto, kiu kun alteco de 4634 m s.m. estas la plej alta punkto de Svislando.
Trafiko
De Vispo al Zermatt veturas la fama Matterhorn-Gotthard-Fervojo. La malantaŭa parto de la valo de Matervispo estas senaŭtomobila kaj atingeblas nur trajne. La valo de Saaservispa atingeblas per poŝtaŭtolinio.
Komunumoj de la Distrikto Vispo
La Distrikto Vispo konsistas (stato en 2009) el 19 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Vispo estas la plej granda. Jen la listo:
Rawalpindi
Oni taksas, ke la loĝantaro jam transpasis la nombron de tri milionoj.
Historio
La urbo, nomata ankaŭ Pindi aŭ Fatehpur Baori, estis detruita en la 16-a jarcento kaj rekonstruita de Jhanda Khan. Ĉirkaŭ 1700 la aventuristo Sardar Milka Singh igis ĝin grava komerca centro. En 1849, post la batalo de Gujarat, ĝi estis scenejo de la kapitulaco de la Singh.
Ĝia strategia situo en la valo de Induso kaŭzis la atenton de la Brita Imperio, kiu en 1851 igis ĝin grava armea centro; eĉ nun ĝi estas sidejo de la pakistana armeo. En 1919 tie estis subskribita la traktato pri la sendependeco de Afganio.
Pakistano post sia sendependiĝo igis la urbon Rawalpindi unue sidejo de la armea ĉefkvartiro, pro ĝia proksimeco al Kaŝmiro, pridisputata kun Barato. Poste, en 1958/59, ĝi anstataŭis al Karaĉio kiel ĉefurbo, ĝis pretigo de la registarejo en Islamabado en 1967/68.
En 1951 en Rawalpindi estis murdita Liaquat Ali Khan, la unua elektita ĉefministro de Pakistano. En 2007 tie estis murdita Benazir Bhutto, estro de la pakistana opozicio.
Ginestra degli Schiavoni
- prononco - estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Benevento. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Tubisto
Tubisto aŭ Plumbisto estas laboristo, kiu instalas kaj riparas akvoduktajn aŭ defluajn tubojn, bankuvojn, necesejajn pelvojn ktp.
Malsuprotono
Malsuprotono estas nocio el la muziko, kiu tamen ankaŭ validas por aliaj fizikaj osciladoj. Pro simetriaj kialoj oni kompletigas la supratonaron per spegulado malsupren per la t.n. malsuprotonaro, ekestanta per frekvencpartigo. Ĉi tiuj malsuprotonoj estas tonoj (frekvencoj), kiuj havas al baztono jenan proporcion:
Tubisto
Ĉar iam la tuboj estis faritaj plej ofte el plumbo, pro tio tiu laboristo nomiĝis ankaŭ plumbisto, sed lastatempe jam oni ne uzas tiun materialon pro veneno-danĝero ĉefe kaj tiu nomo eksmodiĝis aŭ senkialiĝis.
Malsuprotono
Dum kiam la suprotonoj pli malpli forte kunsonas je ĉiu tono, la malsuprotonoj (escepte de sonorilaj kaj gongaj sonoj) estas nura matematike elpensita konstruaĵo kaj ne aperas en la frekvenca spektro de tono. Bildige oni povas klarigi ilian ekeston anstataŭ per divido de kordo per ĝia duobligo, triobligo, ktp.. La malsupratonoj de baztono estas ekzakte la tonoj, en kies suprotono-konsisto ekzistas la baztono.
Tubisto
La du ĉefaj dediĉoj de tiu laboristo estas konstruado de novaj domoj kaj riparado de paneoj en la jam loĝataj hejmoj aŭ konstruaĵoj kie difektoj povas okazigi gravajn ĝenojn por la normala vivo: pro tio nepras urĝa alveno de tubisto. Paneoj plej ofte estas ripareblaj sen tuŝi la konstruadon: tio plej konvenas. Se ne, tubisto devas agadi kunlabore kun masonisto kaj tio ege komplikas la aferon.
Malsuprotono
Ekzemplo por la ĉambrotono A:
Dum kiam el la unuaj suprotonoj rezultas la tonkonsisto por la maĵor-akordo, la unuaj malsuprotonoj rezultigas la minor-akordon. La doktrino disvastigita en la (spekulativa) muzikteorio, ke la minor-akordo estus per tio „subsono“ simetria al maĵor-akordo, estas nomata harmonia dualismo:
Ekzemplo por la baztono C:
Supratonoj estas
Per tio el la unuaj suprotonoj rezultas la C-maĵora akordo C-E-G.
Malsuprotonoj estas
Per tio el la unuaj malsuprotonoj rezultas la f-minora akordo F-A bemola-C.
En la moderna muziko jen kaj jen ekestas eksperimentoj, enigi la tonojn de sepobla resp. sepona bazfrekvenco en la harmoniojn. En la supra ekzemplo estas la tonoj B bemola kaj D. Vd. ekz. .
La numeradon de la supraj kaj malsupraj tonoj oni faras parte tiel, ke la baztono mem estas nomita no 1 kaj per tio ĉiuj numeroj estas translokitaj je unu. Je entjeraj proporcioj de la frekvencoj oni do parolas pri harmoniaj resp. subharmoniaj anstataŭ de supraj kaj malsupraj tonoj. Tio havas la avantaĝon, ke en la numeroj de la harmoniaj la duopotencoj estas klare ekkoneblaj. Ekzemple laŭ ĉi tiu nomigo la sepa harmonia tono estus la tono kun la sepobla frekvenco.
Nuklea centralo
Nuklea centralo (aŭ atomkerna centralo) estas industria instalaĵo en kiu oni uzas la energion produktitan en la atomkerna fisio por produkti elektron.
La centralo normale konsistas en unu nuklea reaktoro plus la aldonaj instalaĵoj, kiuj ĝenerale estas similaj al la ceteraj termikaj centraloj.
Nukleaj centraloj estas kritikataj pro la fakto, ke ili postlasas atoman rubaĵon, kiun necesas gardi en sekuraj kondiĉoj dum jarcentoj aŭ eĉ pli longe. Aldone, ili estas kritikataj pro la risko, ke okazu akcidento en ili, kiu povas rezulti en grandega katastrofo, kiel la katastrofo de Ĉernobilo.
En kutima lingvaĵo, oni ofte nomas la nukleajn centralojn simple "atomcentralo". Sed tio estas principe erara, ĉar ja ankaŭ la ĥemiaj procezoj okazas en la atomoj, kaj pli precize en ties kernoj (la nukleoj).
Bazaj konceptoj
La procezo baziĝas sur la fama reakcio, kiu ligas la mason kaj la energion: E = m c2. Tio estas, en la nuklea reakcio, dum la fisio de la fisiebla materialo, oni perdas parton de la maso kiu konvertiĝas en energion. Tiu termika energio estas transigata al alia materialo, kiu, post konvenciaj procezoj en turbinoj, generas la elektron.
La fisiebla krudmaterialo estas ĝenerale uranio, kvankam ankaŭ eblas uzo de plutonio kaj torio. La uranio de la naturo ne estas facile fisiebla, tial estas necese, ke la neŭtronoj kaŭzantaj la fision estu malrapidigataj; tiu procezo nomiĝas moderigado. Tipaj moderigantoj estas akvo kaj grafito. La normala (malpeza) akvo estas bona moderiganto, sed ĝi ne permesas la daŭrigeblan fision de la natura uranio. Tial, la reaktoroj uzantaj akvon bezonas ke la uranio estu riĉigata en sia izotopo uranio-235. Se la akvo konsistas el atomoj kun la izotopo de la hidrogeno deŭterio (peza akvo), tiu riĉigado ne estas necesa.
Glicerino
Glicerino, (aŭ glicerolo) estas densa, dolĉa, senkolora, akvosorba likvaĵo, ekstraktita el grasoj kaj uzata por ŝmiri la haŭton, fabriki eksplodaĵojn.
Antonov An-2
La Antonov An-2 (ruse: kukuruznik,, kio signifas maizfarmisteto, aŭ annuŝka, NATO raportnomo: Colt (ĉevalido)) estas aviadilo sekura, forta, fidinda malnova, utiligas la saman eksplodmotoron, kian DC-3 utiligas delonge.
Glicerino
Kemia formulo: C3H8O3 (1,2,3 propantriolo laŭ la nomenklaturo IUPAK). Molekula maso 92.
Fizikaj ecoj
Sen odoro. Denso 1,26. Refrakta indekso 1,474. Temperaturo de fandiĝo 17,9 gradoj. Temperaturo de bolo 290 gradoj (ĉe bolado parte malkomponiĝas). Absorbas akvon el la areo ĝis 40% de la propra maso. Miksiĝas kun akvo, metanolo, etanolo, acetono en ĉiuj proporcioj. Dum solvado de glicerino en akvo eliĝas varmeco kaj la volumeno de la solvaĵo malpliiĝas. Miksaĵoj de glicerino kun akvo havas multe malplian temperaturon de fandiĝo ol la unuopaj komponantoj. Ekzemple, ĉe la enhavo de glicerino 66,7% la miksaĵo fandiĝas ĉe -46,5 gradoj.
Nuklea centralo
Bazaj konceptoj
Alia faktoro kiu povas varii estas la materialo, kiu portas la varmon el la kerno de la reaktoro al la parto produktanta energion.
Tipoj de centraloj
Laŭ tiuj faktoroj, oni povas klasifiki la nukleajn centralojn laŭ jenaj tipoj:
Aliaj, ĉefe eksperimentaj centraloj estas:
Lukácsháza
Lukácsháza [lukaĉhaza] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Kőszeg. La loknomo signifas hungare: domo de Luko.
Situo
Lukácsháza situas laŭ la vojo (kaj ankaŭ fervojo) inter Szombathely kaj Kőszeg. Tie la vilaĝoj troviĝas dense kaj preskaŭ ili tuŝas unu la alian.
Historio
A. Kristo 5000 jam loĝis tie homoj, poste en la ferepoko keltoj, poste romianoj, poste avaroj lasis tie restaĵojn.
Dum la hungara historio estis tie 3 vilaĝoj, Lukácsháza, Kis kaj Nagycsömöte (malgranda kaj granda Csömöte (ĉomote)).
La komunumo bone prosperas havanta ankaŭ industrion modernan.
Famuloj
En Lukácsháza naskiĝis József Horváth (kuracisto).
En Nagycsömöte naskiĝis la unua hungara profesoro pri bestkuracado Sándor Tolnay.
Bohumil Bouzek
Bohumil BOUZEK (naskiĝis la ) estas ĉeĥa esperantisto, tradukanto de fakaj verkoj el la angla en la ĉeĥan kaj posedanto de la eldonejo Espero Publishing. En siaj publikaĵoj li havas kelkpaĝan reklamon pri Esperanto, lia firmao havas retejon ankaŭ en la Esperanta versio, en kiu li promesas baldaŭan aperigon de ĉeĥa-angla-Esperanta kemia vortaro.
NGC 1137
NGC 1137 (aliaj indikoj — PGC 10942, UGC 2374, MCG 0-8-43, ZWG 389.42, IRAS02514+0245) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Rion-des-Landes (stacidomo)
Rion-des-Landes estas fermita franca stacidomo sur linio -, situanta en komunumo Rion-des-Landes, en departemento Landes, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Bordeaux-St-Jean - Irun (655000).
Montagu Christie Butler
Montagu Christie BUTLER (naskiĝis la 1884 en Londono, mortis la 5-an de majo 1970 en la urbodistrikto Kingstono ĉe la Tamizo de Londono) estis angla muzikisto kaj unu el la plej gravaj britaj esperantistoj, kiu aktivis dum jardekoj sur multaj terenoj de Esperanto en Britujo, i.a. kiel bibliotekisto, Esperanto-vortaristo kaj tradukisto. Butler estis kvakero kaj vegetarano.
Profesia vivo
Butler estis harpisto kaj instruisto de diversaj muzikiloj, de kantado kaj komponado. Li ricevis plurajn premiojn de la Reĝa Akademio de Muziko, Londono.
Lige al sia profesia agado li verkis i.a. la kolektojn Kantaro Esperanta (358 kantoj), Himnaro Esperanta (212 himnoj, 5-a eld. 1966) kaj Muzikan Terminaron (1960, repr. 1992).
Esperanta agado
Butler lernis Esperanton en 1905 kaj de tiam instruis ĝin. De 1916 ĝis 1934 li estis sekretario de Brita Esperanto-Asocio (BEA), de post 1961 honora prezidanto de BEA. En 1922 li fariĝis membro de la Lingva Komitato kaj poste ĝis sia morto de la Akademio de Esperanto.
Li estis redaktoro de la organo de Brita Esperanto-Asocio The British Esperantist kaj faris ĝin unu el la plej renomaj Esperanto-periodaĵoj tiuepokaj. Li ankaŭ estis ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto (1934).
Verkinto de lernolibroj
Lia lernolibro Step by Step in Esperanto (3-a eld. 1929) dum jardekoj restis la plej uzata por anglalingvanoj. La 9-a eldono (represo) aperis en 1991 en Usono ĉe ELNA. Simile sukcesa estis lia lernolibro Esperanto for Beginners (lasta eldono 1996). Speciala lernolibro por infanoj estis "First lessons to young children" (s.j. [1930]). Ĝi baziĝas sur la spertoj akiritaj dum la instruo de Esperanto al la propraj infanoj, kiuj estas konsiderataj la unuaj denaskuloj de Esperantujo. Siajn observojn pri la lingvo-akirado en la angla kaj Esperanto Butler priskribis jam en 1921
Bibliotekisto
Dum multaj jaroj li estis bibliotekisto de la biblioteko de BEA en Londono, unu el la plej riĉaj Esperanto-bibliotekoj en la mondo, kiu laŭ la revuo Esperanto (1970, p. 118) estas "kreaĵo de li". Por ordigi ĝin li adaptis la Universalan Decimalan Klasifikon al la specialaj bezonoj de Esperanto-bibliotekoj (Klasifo de Esperantaj temoj, 1950). La sistemo poste estis transprenita de pluraj aliaj Esperanto-bibliotekoj. Post lia morto BEA nomis la bibliotekon honore al li "Biblioteko Butler".
Tradukisto
Lige al sia religia konvinko Butler tradukis Fundamentoj de la Kvakerismo kaj biografion pri William Penn (1930). Rilaton al religia temo ankaŭ havas lia traduko el Charles Dickens, La vivo de nia sinjoro Jesuo (1934).
Li adaptis Pitmanan Stenografion al Esperanto, kiun li mem opiniis "sia plej grava kontribuo al la movado".
Leksikografo
Liaj lingvaj spertoj akiritaj de pli ol 60 jara por-esperanta agado fine kulminis en la vortaro Esperanto-angla, aperinta en 1967, tri jarojn antaŭ lia morto en la aĝo de 84 jaroj. John Wells en 1967 nomis ĝin "la plej bona angla Esperanto-vortaro" kaj - manke de pli moderna ampleksa vortaro de la tipo Esperanto-angla - tia ĝi estas ankoraŭ 40 jarojn poste.
La ali-direkta vortaro angla-Esperanta kun ĉ. 32.000 kapvortoj neniam estis eldonita kaj restis manuskripto de pli ol 2000 paĝoj en la biblioteko Butler.
Lian precipan verkon preparis la Muzika Terminaro de 1960 menciita supre kaj traduko de la Zamenhofa Proverbaro al la angla (Proverbs in Esperanto and English from Zamenhof's "Proverbaro", s.j. [same 1960]).
Listo de kanadaj esperantistoj
Listo de kanadaj esperantistoj
Seismografo
Priskribo
La kerno de la seismografo konsistas el libere movebla nadlo kun pezanto, pendata de kadro. La pezanto rezistas movon pro inercio. Relativa movo inter la pezanto kaj la grundo registriĝas per relativa movo de la nadlo sur papero aŭ filmo.
Fruaj seismografoj uzis optikan aŭ mekanikan rimedon por amplifi la malgrandajn movojn. Nuntempe, modernaj seismografoj amplifas la signalon elektronike.
Registrado de seismologia dateno
Fruaj seismografoj registris la grundmovon sur paperon aŭ sur filmon. Nuntempe, modernaj seismografoj konservas la datenon bite en komputilon. La tiela registraĵo nomiĝas seismogramo. (aŭ sismogramo ).
Historio
La unuan seismografon inventis Ĝang Heng (張衡, 78–139) en Ĉinio en 1955. La inventaĵo de Ĝang nomiĝis 候風地動儀.
En Eŭropo, la seismografo estis inventita de la franca abato kaj fizikiso Jean de Hautefeuille (1647–1724) en 1703.
La Esperanta termino seismografo devenas de la helenaj vortoj σεισμός seismós “(ter)tremo” kaj γρᾰ́φειν gráfein “skribi”.
Broons
Broons (prononco, jen france, bretone Bronn) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Evoluo de la nomo
La skibo de ĝia nomo multe evoluis tra la tempo. Komence estis Bron, kiel atestas tekstoj de la 12-a jc. Poste, aldoniĝis dua o, poste la fina s iom post la franca revolucio de 1789. En la 19-a jc, aldoniĝis cirkumfleksa supersigno super la unua aŭ la dua o, aŭ eĉ kelkfoje plilonga supersigno sur la du literoj "o", baldaŭ anstataŭigita per tremao dum la unua duono de la 20-a jc, ankaŭ lokita super unu aŭ la alia o. Nun, la tri skriboj Broons, Broöns kaj Bröons troviĝas en la tekstoj, sed la unua pli oftas. Tamen, la prononco estas ĉiam « ».
Tiu nomo estas keltdevena kaj signifas, laŭ La Borderie, « teramaso, cico » aŭ eble temas pri nomo de kelta sanktulo Brochan.
La nomo laŭ INSEE estas "Broons".
Espero Publishing
Espero Publishing estas ĉeĥa eldonejo de magistro Bohumil Bouzek el Ústí nad Labem. La eldonejo publikigis ĉeĥlingve elangligitan fakan verkon Baza ĉela biologio, en kiu troviĝas dupaĝa reklamo pri Esperanto kaj pri la ĉeĥa eldonejo de esperantaĵoj KAVA-PECH. La TTT-ejo de la firmao http://www.espero.cz havas ankaŭ sian Esperantan version http://www.espero.cz/eo/esperante.html, en kiu estas priskribita la historio de la firmao kaj promesita baldaŭa aperigo de kemia vortaro en la lingvoj ĉeĥa, angla kaj Esperanto.
Broons
Situo
Broons estas unu el la 372 komunumoj de departemento Côtes-d'Armor, situanta mezvoje inter Saint-Brieuc kaj Rennes, trairata de la nacia vojo RN12 kaj la fervojo Parizo-Brest.
Sudokcidente estas la arbareto de Broons, kiu origine devis esti parto de la granda arbaro de Brocéliande kaj etendiĝi ĝis apud la centro, kiel atestas la loknomoj Penhoët kaj Pen-an-Hoët (laŭvorte fino de la arbareto).
Broons estas traiarata per tri riveroj : Rosette kaj ties flankrivero Damiette, kiuj ŝuldas siajn nomojn al tiuj de du brakoj de la deltao de Nilo, kaj Frémeur.
Najbaraj komunumoj
El la najbaraj komunumoj, nur Caulnes kaj Plumaugat estas en la kantono Caulnes, la aliaj estas en la kantono Broons).
Originoj
Origine, Broons estis komerca centro kaj senjorlando, kiu jam ekzistis almenaŭ ekde frua Mezepoko, kiu estus dependinta de la paroĥo de Yvignac. Tiu senjorlando estis sufiĉe grava kaj multe pli vasta ol la nuna komunumo.
La relativa riĉeco kaj potenco de la senjoroj de Bron lasis kelkajn skribajn spurojn ekde la 12-a jc: en 1109, Pleardus, senjoro de Bron, estis atestanto en fonda akto de la priorejo de Jugon fare de Olivier de Dinan, kio atestas, ke li estis unu el liaj ĉefaj vasaloj. Same, la senjoro de Bron en 1205 ĉeestis la fondon de la abatejo de Bosquen, en kiu la senjoroj Ollivier kaj Geoffroy de Bron donaciis en 1211 sian terbienon de Hermitage kiel porĉiama almozo.
La senjoroj de Motte-Bron
En 1248, Guillaume de Bron partoprenis en la sepa krucmilito, en kiu li distingiĝis kovrante sanktan Ludovikon per sia korpo en la Batalo de Mansourah en 1250. La nomoj de la riveroj (Rosette kaj Damiette) de Broons estas memoraĵo pri tiu okazaĵo, ĉar origine ili estis la nomoj de du brakoj de la riverego Nilo.
En 1251, la senjoro de Pontorson kaj de aliaj lokoj, Robert du Guesclin, fariĝis senjoro de Bron edziĝante al la heredantino. Ilia plejaĝa filo, Robert, postsekvis lin kaj edziĝis al Jeanne de Malemains, kiu donis al li plurajn infanojn, el kiuj la plej aĝa kaj heredanto Bertrand Du Guesclin en 1320. Citindas ankaŭ lia frato kaj militkunulo Ollivier, kaj ilia fratino Julienne, kiu estis abatino de abatejo Saint-Georges en Rennes kaj defendis Pontorson kontraŭ la angloj en 1364.
Administrado
La kantono de Broons konsistas el la komunumoj Broons, Éréac, Lanrelas, Mégrit, Rouillac, Sévignac, Trédias, Trémeur, Yvignac-la-Tour.
Ĝemeliĝo
.
Vát
Vát estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Vát germane estas nomo Walt aŭ Wald (=arbaro).
Situo
La vilaĝo situas laŭ la vojo inter Szombathely kaj Győr, krome al Sárvár estas grava vojo. La komunumo suferas kaj sufokas pro la granda trafiko.
Legendo de Sankta Fonto
Tamás Nádasdy ĉasadis en sia bieno, kiam ĉe fonto vidis almozulon rajdantan sur blinda ĉevalo. La ĉevalo eniris la fonton, poste la besto vidis.
József Öveges
József Öveges [jOĵef ovegeŝ], hungare Öveges József Esperante Jozefo Öveges estis hungara fizikisto, instruisto, profesoro, pastro kaj fakverkisto. József Öveges naskiĝis la 10-an de novembro 1895 en Páka. Li mortis la 4-an de septembro 1979 en Budapeŝto.
Biografio
József Öveges frekventis gimnaziojn en Győr kaj Kecskemét, dume li aliĝis al piaristoj en Vác. Li eminente lernis en universitato en Budapeŝto. En 1919 li komencis instrui en gimnazio en Szeged, poste en Vác. Tiutempe li verkis sian unuan libron. Dum la 2-a mondmilito li instruis en Budapeŝto, baldaŭe en la universitato. En 1955 li emeritiĝis, sed poste ofte faris prelegojn en Hungara Radio kaj Hungara Televizio. Li ricevis premiojn Kossuth en 1948, poste ankaŭ aliajn premiojn.
Käbschütztal
Käbschütztal estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Meißen de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Sněžník (Jílové)
Sněžník (antaŭe Schneeberg) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Jílové. Ĝi troviĝas proksimume 4 km norde de Jílové. Estas ĉi tie registritaj 118 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Sněžník estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 17,89 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1623.
Provinco Matanzas
Matanzas (aŭ Matanco por kubaj esperantistoj) estas okcidenta provinco de Kubo kiu havas limojn okcidente kun Provinco de Havano, norde kun la Florida Markolo, oriente kun Villa Clara kaj sude kun Karibio. Ĝia ĉefurbo estas Matanzas kiu estas tre konata kiel La Ateno de Kubo — urbo riĉa je kulturaj eventoj. Oni ankaŭ nomas ĝin "La urbo de la pontoj". En Matanzas loĝas pli ol 600.000 enloĝantojn
Preĝejo Sankta Georgo (Kisszékely)
La kirko Sankta Georgo estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Kisszékely.
Historio
Dum la mezepoko jam funkciis en tiu vilaĝo ligna preĝejo, dokumento menciis ĝin en 1332. En 1723 oni konstruis pli novan preĝejon, en 1823 oni denove konstruis kirkon. La paroĥo estis fondita 1789. Tiutempe la predikoj foje okazis pro la germana minoritato. En 1840 oni faris orgenon, en 1916 ĝi estis trakonstruita.
Konstruaĵo
La klasikisma kirko situas sola sur montetodeklivo en rando de la vilaĝo. En mezo de la fasado la kvadrata turo altiĝas, sube estas la enirejo. Malantaŭ la fasado la navo etendiĝas. La absido estas plurlatera kaj iomete estas pli mallarĝa, ol la navo. Interne tuj post la enirejo estas galerio por la orgeno. La internaj muroj estis pentritaj en la 19-a jarcento.
Dolmentombo
Boulder Burial (esperante eble dolmentombo) estas esprimo en la arkeologio de Irlando. Ĝi estas dolmeno kun masiva kovroŝtono. La kovroŝtono kuŝas proksime ĉe la tersurfaco sur tri aŭ pli da malgrandaj ŝtonoj (subtenŝtonoj) kaj tiele ĝi formas malaltan kaj kestosimilan kavon.
Konstruformoj
Tiu formo de megalita tombo troviĝas precipe en la sudokcidenta Irlando. Ili datiĝas el la bronzepoko kaj ferepoko. La ofte de malproksime videbla granda ŝtonego havas longecon de ĝis 3,35 metroj (Cappaghavuckee). La ŝtonegoj ofte estas rondigitaj. Ofte oni uzis migrajn ŝtonegojn. En Ballycommane, Cooradarrigan kaj Cullomane la kovroŝtonoj konsistas el blanka kvarco. La subtenŝtonoj estas ne pli alta ol unu metro kaj estas fosita profunde en la tero. Ankaŭ la subtenŝtonoj povas esti el kvarco.
Listo de dolmentomboj (Boulder Burials)
Selekto de dolmentomboj
Preskriba kuracilo
Preskriba kuracilo (ankaŭ preskriba medikamento) estas kuracilo kiu laŭjure postulas medicinan preskribon por esti vendata en apoteko. Kontraste, senpreskribaj kuraciloj povas esti akiritaj sen bezono de tia preskribo. La tialo por tiu diferenco en la substanca kontrolo estas la eblo misuzi, el kuracila misuzado al praktikado de la medicino sen permesilo kaj sen sufiĉa edukiteco. Diferencaj jurisdikcioj havas diferencajn difinojn pri kio konstituas preskriban medikamenton.
"Rx" (℞) estas ofte uzata kiel mallongigo por preskriba medikamento en Nordameriko - nome kuntiriĝo de la latina vorto "recipe" (imperativa formo de "recipere") signife "havu".
Preskribaj kuraciloj estas ofte venditaj kune kun monografio (en Eŭropo, Patient Information Leaflet aŭ PIL) kiu havigas detalan informaron pri la kuracilo.
(57047) 2001 LG1
(57047) 2001 LG1 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Gioi
Gioi estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Nikolao, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj.
Andrew Gaze
Andrew GAZE (naskiĝis la 24-an de julio 1965 en Melburno, Aŭstralio) estas fama korbopilkisto. Li komencis sian karieron en la jaro 1984, kiam li estis 18-jara. Li emeritiĝis la 12-an de majo 2005.
Granda sinagogo de Parizo
La Granda sinagogo de Parizo (Grande synagogue de Paris) ĝenerale konata kiel Sinagogo de la Victoire aŭ Granda Sinagogo de la Victoire situas ĉe n-ro 44, Strato de la Victoire, en la 9-a arondismento, de Parizo, ĉefurbo de Francio.
La arĥitekto kiu desegnis ĝin estis Alfred-Philibert Aldrophe (1834-1895) kiu konstruis ankaŭ la sinagogon de Versailles kaj tiun de Enghien-les-Bains. Ĝia konstruo komenciĝis en 1867, la sinagogo estis inaŭgurita en 1874 kaj ĝi estis malfermita al publiko en 1875, konstruita en klasika stilo, tamen ornamita per bizancaj motivoj.
Tepe Gaura
Tepe Gaura ("Granda Altaĵeto") estas antikva Mezopotamia setlejo en nordokcidenta Irako, kiu estis loĝata inter 5000 kaj 1500 a.K. Ĝi havas objektojn el la Halafa periodo, el la Ubajda periodo kaj el la posta Uruka periodo (4000–3100 a.K.). Tepe Gaura etas unu el la kelkaj lokoj, kiu enhavas materialon el la Halaf-Ubajda transira periodo. 5.500-5.000 a.K.
Historio de la arĥaeologia esplorado
La unua mallonga eksplora fosado okazis fare de Austen Layard, antaŭ 1850. La loko estis fosita formale en 1927, 1931 kaj 1932 dum 8 monatoj fare de arĥeologoj el komuna esplor-ekspedicio de Universitato de Pensilvanio kaj de American Schools of Oriental Research, gvidita de Ephraim Avigdor Speiser.
En 2001, Mitchell Rothman reanalizis la datenojn el la pli fruaj fosadoj kaj li grave klarigis stratigrafion de la loko.
Loĝ-historio
Fosadoj ĉe Tepe Gauri malkovris 16 tavolojn montrantajn, ke Tepe Gaura estis loĝata de ĉ. 5000 a.K ĝis 1500 a.K. Tiuj enhavas la plej fruan ekzemplon pri templo dekorita per pilastro kaj muralkovoj. La Gaura-preiodo (3500–2900 a.K.) estas nomata laŭ la loko.
Urszula Ledóchowska
Urszula Ledóchowska (naskiĝis la 17-an de aprilo 1865 en Loosdorf (distrikto Melk) en Aŭstrio, m. la 29-an de majo 1939 en Romo) – katolika sanktulino, fondintino de la Kongregacio de Ursulaninoj de la Agonianta Koro de Jesuo.
Vivo
Ŝi estis unu el naŭ infanoj de Antoni August Ledóchowski (1823-1885), rotestro de kavaliroj kaj imperiestra ĉambelano kaj de Józefina Salis-Zizers (1831-1909), svisdevena. Ŝiaj tri gefratoj elektis konsekrtitan vivon kaj unu el fratoj iĝis generalo de divizio en la pola armeo. Ŝi estis kuzino de pola primaso.
Julia en la aĝo de 18 jaroj translokiĝis kun la familio al Lipnica Dolna (distrikto Bocheński). Post tri jaroj eniris al monaĥejo de ursulaninoj en Krakovo akceptante la nomon Urszula.
En 1907 helpe de papo Pio la 10-a kun du fratinoj forveturis al Peterburgo por ekestri internulejon ĉe pola gimnazio. En 1910 konstruiĝis domo por la komunumo kun la loĝejo por knabinoj. Post 4 jaroj estis forigita de Rusio pro eksplodo de la unua mondmilito. Urszula Ledóchowska iris al Stokholmo kaj poste al Danio.
En Skandinavio ŝi daŭrigis pedagogian laboron – fondis lernejon por knabinoj, protektejon por orfoj post polaj enmigrintoj, kunlaboris kun Help-Komitato al Milit-Viktimoj, establitan de Henryk Sienkiewicz en Svislando, provante sentigi skandinavojn pri sendependeco de Pollando
En 1920 la peterburgaj ursulaninoj revenis al Pollando kaj setlis en Pniewy, proksime al Poznań. Nelonge poste papo Benedikto la 15-a permesis al ili transformigon al la Kongregacio de Ursulaninoj de la Agonianta Koro de Jesuo, por vivi per la ursula spiriteco kaj tradicio de eduka laboro kiel privilegiitan ilon de evangeliismo. Kadre de la nova ordeno ursulaninoj aktivis ankaŭ en Italio kaj Francio.
Oni ŝin ĝenerale alte taksis kaj estimis pro dediĉo al aliaj (precipe al infanoj) kaj pro spirita ekvilibro, kiun ŝi mem konsideris atesto de la ligo kun Kristo. Kiam ŝi mortis dum vizito en Romo oni diris: "mortis sanktulino".
La 20-an de junio 1983 en Poznań papo Johano Paŭlo la 2-a beatigis la patrinon Urszula, kaj la 18-an de majo 2003 en Romo ŝin kanonizis. En 1989, en la 50-a dstreveno de la morto la sendetrua korpo de la beatigita Urszula estis veturigita al Pniewy kaj metita en kapelo de la gepatra domo.
Laŭ ŝia nomo estis nomigitaj paroĥejoj de kelkaj kvartaloj en Lublin, Częstochowa, Bydgoszcz, Malbork, Gdańsk kaj Gdynia.
De 2006 ŝi estas patronino de Sieradz.
Zirándaro
Zirándaro estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Zirandaro de los Chavez. Zirándaro apartenas al la regiono Tierra Caliente ,kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj kiu situas en la nordokcidento de Guerrero. Al ĝi krome apartenas ok aliaj komunumoj. Al Zirándaro apartenas entute 364 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12073.
Cojedes
Cojedes estas unu el la 23 subŝtatoj kiuj konsistigas Venezuelon. La subŝtato, situanta en la centro de Venezuelo, limas kun Yaracuy kaj Karabobo en la nordo, Guarico en la oriento, Barinas en la sudo, Portugasa en la okcidento kaj Lara en la nordokcidento.
Zirándaro
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 20053 loĝantojn. El tiuj estis 9888 viroj kaj 10165 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2475,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 200 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 1200 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C.
Cojedes
La subŝtato kovras areon de kvadrataj kilometroj. En la subŝtato loĝas loĝantoj (ĝis 2011). Ĝia ĉefurbo kaj plej granda urbo estas San Carlos.
Historio
La hispanoj alvenis en la regionon en la 16-a jarcento, konkeris ĝin kaj ĝi restis sub ilia kontrolo ĝis la 19-a jarcento.
En la 1820-aj jaroj, la areo estis aldonita al la granda Respubliko de Kolombio kaj post ke ĝi diseriĝis en 1830, la areo estis transdonita al Venezuelo. Venezuelo estis dividita en provincojn kaj la regiono iĝis parto de la provinco de Karbobo. En 1855, la provinco de Cojedes estis kreita en la areo kie la hodiaŭa ŝtato ekzistas.
(16643) 1993 RV15
(16643) 1993 RV15 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belgaj astronomoj Henri Debehogne kaj Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Zirándaro
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 20240 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 380 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,88 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
13375 de la loĝantoj de Zirándaro en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 3909 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 29,23 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 30,58 % (2069 el 6765 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 27,84 (1840 el 6610 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.
Cojedes
Ekonomio
La ekonomio de Cojedes estas plejparte bazita sur agrikulturo, kiu inkludas, interalie, la kultivadon de maizo, ignamoj, ordinara manioko, kaj sorgo, same kiel la bestbredado.
Zirándaro
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Libera regna urbo
Libera regna urbo aŭ libera imperia urbo estis en la Sankta Romia Imperio urbo kiu ne apartenis al iu alia membro-ŝtato de la Imperio kaj do havis super si neniun regionan landestron sed nur la imperiestron mem – ili havis imperian senperecon.
Origine temis pri du apartaj specoj de urboj: la "regnaj urboj", senpere sub la imperiestro, kaj la "liberaj urboj", iamaj episkopaj urboj kiuj akiris ioman aŭtonomion. Ekde la 15-a jarcento oni nomis ilin kune "liberaj kaj regnaj urboj", kion oni poste populare konfuzis al "liberaj regnaj urboj".
Liberaj kaj regnaj urboj ĝuis certajn liberecojn kaj privilegiojn. Regnaj urboj estis interne plejparte aŭtonomaj kaj kutime havis propran juĝistaron. Tiusence ili estis laŭrange pli similaj al landestroj de imperiaj membro-ŝtatoj ol al urboj apartenantaj al tiuj. Ili tamen havis ankaŭ apartajn devojn al la imperiestro: pagi impostojn rekte al li, kaj subteni lin milite. Liberaj urboj ricevis sitan statuson de la imperiestro aŭ de sia episkopo. Ili ofte similis al regnaj urboj, sed ne devis pagi imposton, nek militservi (krom ĉe krucmilitoj).
Historio
(...kompletigenda...)
<!--
Geschichte
eta|maldekstra|Hansestadt Lübeck: Das [[Holstentor]] Ursprünglich wurde zwischen Reichsstädten, die reichsunmittelbar waren, und den Freien Städten, die sich von einem bischöflichen Stadtregiment im 13. und 14. Jahrhundert befreit hatten, unterschieden. Die Freien Städte waren nicht zur Steuerzahlung an den Kaiser verpflichtet und unterlagen nicht dem Gefolgszwang gegenüber diesem. Zu ihnen gehörten unter anderem Lübeck, Köln, Augsburg, Mainz (bis 1462), Worms, Speyer, Straßburg, Dortmund, Basel und Regensburg. Formal blieb der Bischof dort meist jedoch weiterhin Stadtoberhaupt.
Die Reichsstädte entstanden aus den Stadtgründungen, welche die Staufer im 12. und 13. Jahrhundert vorgenommen hatten oder die schon zuvor im Besitz der Könige und Kaiser waren. Aus diesem Grunde war die Zahl der Reichsstädte im deutschen Südwesten sowie in Thüringen und im Elsaß, der ehemaligen Hochburg der Staufer, sehr groß. Dort bestand eine große Zahl relativ kleiner Landstädte, die dennoch den Status einer Reichsstadt erwerben konnten (wie z. B. Memmingen, Ravensburg, Pfullendorf, Bad Wimpfen, Dinkelsbühl, Rothenburg o.d.T., Schwäbisch Hall, Mühlhausen, Colmar, Weißenburg, Hagenau, Schlettstadt, Annweiler). Einerseits war das 12. und 13. Jahrhundert die Zeit der Städtegründungen. Andererseits ist es nach dem Untergang der Staufer keiner Territorialmacht mehr gelungen, deren früheren Besitz ihrer vollständigen Landeshoheit zu unterwerfen. Eine Hoheit gegenüber diesen ehemals staufischen Städten zu erzwingen, die von den Kaisern schon viele Freiheiten erhalten hatten, gelang den benachbarten Landesherren meistens nicht. Da sich diese Städte nur noch dem gewählten römischen König oder Kaiser unterstellten, erwarben die meisten in der zweiten Hälfte des 13. Jahrhunderts nach dem Interregnum den Status als Reichsstadt.
Im Laufe der Zeit konnten sich viele Freie Städte vom Rest geistlicher Stadtherrschaft emanzipieren (bei anderen ging der Status der Freien Stadt wieder verloren). Später nahmen die Freien Städte zusammen mit den Reichsstädten an den Reichstagen teil und wurden dort unter dem Begriff „Freie- und Reichsstädte“ zusammengefasst. Im Sprachgebrauch verschmolz diese Formel im Laufe der Zeit zur „Freien Reichsstadt“.
Aufschwung
Nach dem Interregnum 1273 errangen die Reichsstädte und die Freien Städte im Laufe der Zeit ihren neuen verfassungsmäßigen Status und damit auch Sitz und Stimme auf den Reichstagen. Seit 1489 bildeten sie das Reichsstädtekollegium und waren regelmäßig auf den Reichstagen vertreten. Damals große Städte wie Dortmund, Frankfurt am Main, Ulm, Schwäbisch Hall, Rothenburg, Augsburg und Nürnberg konnten ihr Territorium weit über die Stadtgrenzen hinaus ausdehnen. Die größte territoriale Ausdehnung erreichten die freien Reichsstädte im Südwesten Deutschlands, wo es keine großen Fürstentümer gab. Die größte territoriale Ausdehnung aller freien Reichsstädte erreichte die Stadt Bern.
Etliche Reichsstädte wurden allerdings im Laufe der Zeit von der Königsherrschaft an benachbarte Landesherrschaften verpfändet, so wie die Stadt Nimwegen im Jahre 1247 an die Grafen von Geldern, die Stadt Duisburg im Jahre 1290 an die Grafen von Kleve oder auch die Stadt Eger an die Könige von Böhmen. Da das Königtum meist nicht genügend Finanzmittel aufbringen konnte, um die Pfandsummen auszulösen, konnte dies das Ende der Reichsunmittelbarkeit für die betroffenen Städte bedeuten. Andere Städte wurden durch kriegerische Maßnahmen benachbarter mächtiger Landesherren bedroht. Als Abwehr dieser Gefahr wurde z. B. der Süddeutsche Städtebund gegründet, der verhindern sollte, dass viele schwäbische Städte unter die Herrschaft der Grafen von Württemberg fielen.
In vielen Städten wurde seit der Verwaltungsreform unter Kaiser Karl V. der so genannte Hasenrat eingeführt, der durch den Adel und die Patrizier gebildet wurde und die Ständeversammlung nach und nach unwirksam machte.
Anpassung an die Adels- und Fürstengesellschaft
Mit dem Westfälischen Frieden 1648 ging die Landvogtei über die elsässischen Reichsstädte an Frankreich, und im Rahmen der Reunionen besetzte Frankreich 1681 das Elsass. 1718 wurde das die Reichsstadt Zell am Harmersbach umgebende Gebiet als freies Reichstal Harmersbach von der Stadt unabhängig. Die reichsstädtischen Freiheiten wurden zunehmend beschnitten, und im Zuge der französischen Revolution 1789 entfielen sie ganz. Die den Reichsstädten wie den anderen Reichsständen im Westfälischen Frieden zugesicherten Rechte wie Bündnis- und Gesandtenrecht waren aber auch der Grundstein für eine bemerkenswerte Dynamik gerade im außenpolitischen Bereich. Im 17. und 18. Jahrhundert waren nicht nur die Vertreter der großen Mächte auf dem diplomatischen Parkett zu finden, sondern auch Bürgermeister, Syndiker und Ratsherren.
Lange Zeit wurde die Reichsstadt der Frühen Neuzeit von den Historikern als einsamer Vorläufer der bürgerlichen Welt inmitten der aristokratischen Umwelt bewertet, was immer wieder zu Missverständnissen geführt hat. Mit modernen Republiken, aber auch mit den vormodernen Republiken wie Venedig oder den Vereinigten Niederlanden, hatten die Reichsstädte indes nichts zu tun. Die Tendenz, selbst als Glied der adligen Welt anerkannt zu werden, bestimmte die Politik vieler Reichsstädte, darunter Augsburg, Nürnberg, Köln, Frankfurt, Bremen und selbst kleinere Kommunen wie Schwäbisch Hall. Das herkömmliche Bild über die angeblich düsteren Zustände in den Reichsstädten des 18. Jahrhunderts hat seinen Ursprung ebenfalls in der Projektion ökonomischer Rationalität im modernen Sinne, die aber gerade nicht das Handeln von Ratsherren, Zünften und Bürgern bestimmte. Ebenso wie die Beschreibung der deutschen Geschichte in der Frühen Neuzeit als Verfallsgeschichte einem historischen Missverständnis entspricht, folgt auch die negative Bewertung der Reichsstädte in dieser Epoche zum Teil anachronistischen Vorstellungen („Niedergang“). Für viele epochale historische Prozesse boten Reichsstädte die Bühne (Buchdruck, die Reformation, Friedenskongresse). Bis zum Ende des 18. Jahrhunderts behaupteten Reichsstädte ihre kulturelle, soziale und politische Stellung, insofern man sie, wie auch die Reichsgrafen und Reichsritter, als mindermächtige Glieder des Reiches versteht.
Das heute belgische Dorf Kessenich war eine – in Deutschland vergessene – Freie Reichsstadt, bis Frankreich am 5. April 1795 das linke Rheinufer annektierte, wodurch auch preußische, kurkölnische und jülicher Gebiete, sowie die großen Reichsstädte Köln und Aachen und kleinere reichsunmittelbare kirchliche und weltliche Herrschaften französisch wurden.
Mit dem Reichsdeputationshauptschluss von 1803 wurden 45 der 51 noch bestehenden Reichsstädte mediatisiert und benachbarten Fürstentümern eingegliedert. Lediglich Augsburg, Nürnberg, Frankfurt am Main, Bremen, Hamburg und Lübeck behielten den Status mit verminderten Rechten. Augsburg und Nürnberg wurden 1805/1806 von Bayern mediatisiert; die vier anderen blieben unabhängig über den Wiener Kongress 1815 hinaus und wurden in der Folge souveräne Staaten innerhalb des Deutschen Bundes. -->
La nombro de regnaj urboj variis; maksimume iam ekzistis 83, ĉirkaŭ la jaro 1800 plu estis 51.
En 1803 la Reichsdeputationshauptschluss, la lasta asemblea decido de la Sankta Romia Imperio, forprenis de 45 el la 51 ĝis tiam ekzistantaj regnaj urboj ilian statuson kaj aligis ilin al la najbaraj princlandoj. Nur Augsburg, Nürnberg, Frankfurt am Main, Bremen, Hamburg kaj Lübeck konservis sian statuson, tamen kun limigitaj privilegioj. Augsburg kaj Nürnberg poste en 1805/1806 estis aligitaj al la elekto-princlando Bavario, la kvar aliaj povis konservi sian sendependecon eĉ post la Viena Kongreso en 1815 kaj iĝis suverenaj membro-ŝtatoj de la Germana Federacio.
Liberaj urboj post la fino de la Sankta Romia Imperio
Post 1815 plu-ekzistis en la Germana Ligo 4 liberaj urboj: Hamburg, Bremen, Lübeck kaj Frankfurt am Main. Frankfurto perdis sian sendependecon en 1866 (okupita de Prusio); Lubeko en 1937 ankaŭ estis aligita al Prusio. Nur Bremeno kaj Hamburgo plu-ekzistas kiel memstaraj urboŝtatoj, hodiaŭ kiel federaciaj landoj de Germanio.
Similan statuson nuntempe havas ankaŭ la urbo kaj federacia lando Berlino; tio tamen neniel fontas el imperia tradicio sed el la historio post la Dua mondmilito.
La titolon "Libera Urbo" havis ankaŭ Danzig (hodiaŭ Gdańsk) inter 1920 kaj 1939 sub protekto de la Ligo de Nacioj.
Formale ĝis la Vestfalia Paco ankaŭ la ĵurkomunumaj (svisaj) urboj: kaj jenaj alzacaj urboj (ekde 1354 en la "dek-urba ligo"):
Marvin Plattenhardt
Marvin Plattenhardt - prononco, naskiĝis en Filderstadt, do nun -jara - estas germana profesia futbalisto en matĉa pozicio de defendisto. Ekde la jaro 2017 li estas membro de la vira germana nacia teamo de futbalo, post kiam antaŭe li jam partoprenis en la naciaj teamoj de sub-17- ĝis sub-21-jaruloj. Post partopreno en la junularaj teamoj de klubo 1. FC Nürnberg en Nurenbergo inter la jaroj 2008 kaj 2010 kaj kvar postaj plenkreskulaj jaroj en tiu klubo, li ekde 2014 estis profesia futbalisto de la klubo Hertha BSC en Berlino. Li partoprenis kadre de la germana nacia teamo en la Futbala Mondpokalo 2018, kaj en ties matĉoj rekoneblas per la ĉemiza numero "2".
Tatsuya Sakai
Tatsuya Sakai (japane 坂井 達弥, n. ) estas japana futbalisto. Li en 2014 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
12162 Bilderdijk
12162 Bilderdijk estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 29-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda poeto kaj erudiciulo Willem Bilderdijk (1756–1831), kiu komponis du didaktikajn poemojn pri astronomio :  Starrenkennis (1794) kaj De Starrenhemel (1807). Ili priskribas la ĉielosferon, la kaj la konstelaciojn.
Japana Ortodoksa Eklezio (Rusa Ortodoksa Eklezio)
La Japana Ortodoksa Eklezio (japane 日本ハリストス正教会) estas aŭtonoma ortodoksa eklezio sub la regado de la Rusa Ortodoksa Eklezio. Ĝi estis fondita de Sankta Nikolao de Japanio kiu venis al Japanio en 1861.
Historio
La Ortodoksa Eklezio en Japanio naskiĝis danke al la agado de ĝia unua episkopo Nikolao, kiu naskiĝis en Rusio sub la nomo Ivano Dmitrieviĉ Kasatkin. Tiu sacerdoto alvenis al Hakodate en la guvernio Hokajdo, pro sendado de la Rusa Ortodoksa Eklezio kiel sacerdoto de la kapelo de la konsulejo de Rusio en la urbo. La tiamaj japanaj registaroj, sub regado de Tokugawa Iemochi, malpermesis la kristaniĝon de la japanoj, malgraŭ tio, kelkaj najbaroj de la kapelo ekvizitis ĝin kaj multaj fariĝis la unuaj ortodoksuloj de la lando. Tamen, ili ne estis la unuaj japanaj kredantoj, ĉar pluraj japanaj elmigrintoj iĝis ortodoksuloj en Rusio.
Krom kelkaj mallongaj vojaĝoj, Nikolao loĝis en Japanio ĝis Rusa-japana milito de 1904-1905. Dum tiu ĉi periodo liaj apostolaj misioj ampleksigis la orientan kristanan kredon je nacia skalo, kio igis lin la unua episkopo de la Japana Ortodoksa Eklezio. Nikolao fondis la Katedralon de la Resurekto en Tokio, ĉefurbo de Japanio, kie li restis dum la lastaj jaroj de sia vivo.
La frua misio pri fondado de la Japana Ortodoksa Eklezio dependis de la rus-ortodoksa eklezio, ĉefe rilate al financado. La milito inter Rusio kaj Japanio politike malfaciligis la ekleziajn aferojn. Post la Rusa Revolucio, la japana politiko havis novajn suspektojn pri la Japana Ortodoksa Eklezio, ĉefe pro ebla uzado de tiu eklezio por la spionado de la komunistoj. La dua episkopo Sergij Tihomirov severe suferis la registaran suspektadon kaj estis devigata rezigni la episkopadon.
Nuntempe
Ekde 2004 la gvidanto de la Japana Ortodoksa Eklezio estis Daniel Nuŝiro, Metropolito de tuta Japanio kaj Arkiepiskopo de Tokio. Estas ĉirkaŭ naŭ mil kredantoj.
9640 Lippens
9640 Lippens estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la belga sciencisto Carlos Lippens de la Belga Instituto por Kosma Aeronomio en Uccle. Li estas konata pro sia laboro pri spuroj da substancoj en la tera atmosfero per infraruĝa spektroskopio. Li estis responsulo pri la spektrometro "GRILLE" en la kosmostacio Spacelab 1 (1983) kaj Atlas I (1992). Lippens ankaŭ kunlaboris al la instrumentaro MIRAS sur Mir. Kiel komputadisto li ofte helpis solvi problemojn pri komunikado de datumoj ligataj kun la laboro de la asteroidaj malkovrintoj.
Incidenco
Incidenco estas ofteca nocio el la epidemiologio. La incidenco estas difinita kiel la nombro da novaj okazoj de malsano dum tempounuo, po nombro de la popolo. Plejofte la incidenco estas po mil jare, kelkfoje po centmil jare.
La incidenco ne konfuzendu kun la prevalenco kiu indikas kiom da homoj el donita nombro je iu momento havas tiun malsanon.
Miĥa (profeto)
Miĥa estas profeto el la Biblio.
Biografio
Miĥa estas konsiderata unu el la minoraj profetoj de la Malnova Testamento. Miĥa plenumis sian profetan aktivecon dum la regadoj de Jotam, Aĥaz kaj Ĥizkija, nome ĉirkaŭ ekde 737 ĝis 690 a.K. Li naskiĝis en landeto sude de Jerusalemo kaj okazis tie ke Dio al li riveliĝis. Li kreskis en medio de malriĉaj laboristoj, nome en malgranda kampara komunumo.
La kvalito de liaj profetaĵoj persvadis diversajn komentistojn ke li estis ricevinta valoran edukadon kaj instruon kaj/aŭ ke li povis aparteni al unu el la bonstataj familioj, eble bienposedantaj.