cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Feroa lingvo
Nenio estis notita en skriba formo ĝis fine de la 18-a jarcento. Meze de la 19-a jarcento feroa studento en Kopenhago, kune kun filologoj ĉe la Universitato de Kopenhago, kreis skribitan formon de la feroa lingvo. La feroanoj ĉiam sciis paroli plurajn lingvojn, ĉar eksterlandanoj ne lernis ilian lingvon. Por eviti forigon kaj izoladon, la feroanoj devas lerni aliajn lingvojn. Ĝis nun, ĉi tio rezultigis en dulingvaj vortaroj : feroa kun islanda, norvega, dana, angla, germana, franca, hispana, itala kaj rusa lingvoj. Vikipedio havas version en la lingvo feroa (fo.wikipedia.org).
Historio
Dum la dua duono de la 19-a jarcento, nacia reviviĝo atingis la Feroajn Insulojn kune kun la evoluo de la skriba lingvo, ĉar a feroanoj komencis uzi sian novan skribitan lingvon. La ferooj ne bezonis krei novan lingvon, ili nur bezonis doni al ĝi la respekton, kiun ĝi meritis, donu al ĝi novan lokon. Tiu evoluo kulminis en kultura revolucio : feroa poezio reaperis, homoj komencis skribi artikolojn kaj eldoni revuojn, formi mallongajn rakontojn kaj teni amasajn kunvenojn.
En 1888, ĉe fama Kristnaska renkontiĝo en Torshavn, estis ellaborita programo por la refortigo kaj evoluigo de la lingvo. Baldaŭ poste ekeldoniĝis la unua gazeto presita en la feroa, Føringatiðindi, kaj la movado daŭrigis la kampanjon por enkonduki la feroan en lernejoj, en la eklezio, kaj en administrado. Post longa periodo de akra disputado kun la regantaj danoj, en 1938 la feroa estis oficiale agnoskita kiel la lingvo de instruado sur la insuloj.
Fine, per la Akto de Aŭtonomio en 1948 la feroa fariĝis la oficiala lingvo de la insuloj. Kvankam tio estis granda atingo, multaj homoj daŭris labori por fortigi la pozicion de la feroa lingvo en ĉiuj socitavoloj. En la 1960aj jaroj establiĝis la Fróðskaparsetur Føroya (Feroa Akademio) kun la celo krei strukturon por la esploro kaj instruado de la feroaj lingvo kaj literaturo ĉe la plej altaj universitataj niveloj.
Multaj el la celoj jam estas atingitaj, kvankam la dana ankoraŭ ludas tre grandan rolon en publika vivo kaj edukado.
Alfabeto
La feroa alfabeto konsistas el 29 lliteroj :
A, Á, B, D, Ð, E, F, G, H, I, Í, J, K, L, M, N, O, Ó, P, R, S, T, U, Ú, V, Y, Ý, Æ, Ø
Du specimenoj
Ekzemplo de teksteto pri Esperanto en la feroa :
Gjørt mál, sum í høvuðsheitum byggir á romansk mál; ætlað sum altjóða samskiftismál, men sagt verður, at tað er móðurmál hjá millum 200 og 2000 fólkum (ISO 639-1: eo, ISO 639-2: epo) .
Joaquim Távora
Joaquim Távora estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 10.735 loĝantojn en 2010.
Feroa lingvo
"Patro Nia"
Faðir okkara,
Tú, sum ert í Himli!
Heilagt verði navn Títt!
Komi ríki Títt!
Verði vilji Tín,
sum í Himli, so á jørðini við!
Gev okkum í dag dagliga breyð okkara!
Fyrigev okkum skuldir okkara,
Leið okkum ikki í freistingar,
men frels okkum frá illum!
(Tí Títt er ríkið og valdið, Tín er heiðurin, í allar ævir.)
Amen.
Alia "feroa" lingvo
La feroa termino Gøtudanskt (aŭ: surstrata dana) estas nomo de dialektsimila versio de la dana lingvo sur la Ferooj. Ĝi interesas pro sia klarega prononco kaj komprenebleco, kontraŭe al la endania versio oficiala.
Eksteraj ligiloj
(angla) About the Faroe language Faroe Islands Translate
(germana) Färöische Sprachpolitik (feroa lingvopolitiko), germana vikipedio
Airole
Airole estas komunumo de Italio, rekte ĉe la limo al Francio. Ĝi apartenas al la administra regiono Ligurio kaj al la provinco Imperio. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sanktaj Filipo kaj Jakobo la pli aĝa, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago.
Magalie Vaé
Magalie VAÉ [magali vae], realnome Magalie BONNEAU (naskiĝis en Gonesse, Val-d'Oise) estas franca kantistino, gajninto de "Star Academy 5".
Biografio
Magalie pasas infanecon kun siaj gepatroj en Le Thillay, urbeto en departemento Val d'Oise, kiu nombras 3,700 loĝantojn. Gvidate de siaj gepatroj, Alain kaj Annick, ŝi ludas en kabaredoj ekde la aĝo de 7 jaroj. Ŝi ankaŭ praktikas dancadon, kaj pli precize modern jazz, kaj aliĝas al ĥoralo.
La, Magalie foriras al Kanado por registri sian unuan albumon, realigitan de Rick Allison. La unua unuopa disko aperas unu monaton poste: temas pri rekanto de Ginette Reno, Je ne suis qu'une chanson (Mi nur estas kanzono). Ŝi tiam adoptas la nomon Magalie Vaé kiel pseŭdonomon.
La albumo, simple titolita Magalie Vaé, aperas la. Se la albumoj de la du antaŭaj venkintoj (Élodie Frégé kaj Grégory Lemarchal) jam montris malpli grandajn vendojn ol tiuj de la "steloj" Jenifer kaj Nolwenn Leroy, tiu de Magalie Vaé montriĝas vera komerca fiasko por la muzikfirmao Universal, kun nur 20,000 albumoj venditaj kaj nur du semajnoj en la kvindek plej bonaj albumoj en Francio. La unuopa disko montriĝas pli brila kun 80,000 venditaj ekzempleroj, kio restas for de la atendita vendnombro. Tamen, Magalie estas ĉiuvespere la stelulino de la turneo Symphonique Tour 2006 de Star Academy 5, kiu turneas dum printempo 2006.
Dua unuopa disko aperas en decembro 2006, titolita Qui a mérité ça ? (Kiu meritis tion?). Dank'al tio ŝi finfine estis invitita de Star Academy 6, dum la finalo.
Henche
Henche [ENĉe] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas henchero [enĈEro]. La censita loĝantaro en 2016 estis de 97 loĝantoj kaj la denseco estas de 4,21 loĝ/km².
Situo
Henche situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la nordo de la sudokcidenta kvarono de la Provinco Gvadalaĥaro, do en ties centro. La areo de ties teritorio estas de 23,05 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°42′57″N 2°42′22″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 97, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Henche, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Henche kie oni falis al la nunaj 97.
Lastatempe la urbestro estas de dekstra partio PP.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Estas tre konataj la vinkeloj, same kiel la fruktoĝardenoj, speciale pro ties kukurbetoj, kapsikoj kaj kukumoj. Aliaj gravaj kultivoj estas la hordeo kaj la sunfloroj.
Servoj kaj loĝejoj.
Vidindaĵoj
Kiel ĉefaj interesaĵoj menciindas la preĝejo de la Asunción (Ĉieliro), la ermitejo de Sankta Bartolomeo (en direkto al Gualda), tiu de Sankta Roĥo (ĉe la enirejo, apud la tombejo) same kiel mezepoka ponto. Kiel naturaj lokoj menciindas "la covacha la mora" (la groto de la maŭrino), en la montopinto ĉe la enirejo de la vilaĝo alvenante el Solanillos. Por sportaj aferoj elstaras la murpilkejo en la centro de la vilaĝo, la kegloludejo kaj la sportejo apud la rojo.
Katedralo de Kanarioj
La Bazilika Katedralo de Sankta Anna troviĝas en la historia urboparto de la urbo Las Palmas de Gran Canaria en la kvartalo Vegueta, kune al la Ĉefplaco Sankta Ana. Ĝi estas la plej grava monumento de la kanaria arkitekturo. Ĝi estas agnoskata de la Sankta Seĝo kiel : Sankta Bazilika Katedralo de Kanarioj. En tiu ĉi katedralo estas kultata la Ĝenerala Patronino de la urbo La Palmoj de Granda Kanario, Sankta Ana kaj ĝi funkcias kiel sidejo de Las Palmas de Gran Canaria.
La 20-an de aprilo 1487 la Katolikaj Gereĝoj montris sian emon konstrui katedralon en Granda Kanario por plenumi la mandaton de la Papo, mandato kiu venas de la peto de Fernando Calvetos al Eŭgeno la 4-a en la jaro 1435. Ĝi ekkonstruiĝis en 1497 sub ordono de la Katolikaj Gereĝoj pro tia ĝia titolo Reĝa Baziliko, sed pro manko de rimedoj oni ĉesigis la laboradon en 1570. La longa historio de la kirko kombinigas en ĝi plurajn arkitekturajn stilojn kiel malfrua gotiko en ĝia interno kaj la novklasikismo en la ekstero. Ĝia fasado estas la plej karaktera elemento. La konstruado havis du fazojn, unu ekde 1497 ĝis 1570 kaj la alia de 1781 ĝis la nuntempo.
La katedralo ne okazigis diservon pro la restaŭrado ekde 1996 kaj malfermiĝis en la jaro 1998.
Duarte Coelho
Duarte COELHO PEREIRA, unua donatário (provincestro) de capitania (hereda privata provinco) Pernambuko, fondanto de Olinda. Li estis kromfilo de nobelo Gonçalo Coelho, skribisto de Reĝaj Financoj kaj komandanto de ekspedicio portugala kiu iris al Brazilo en 1503.
Pro liaj servoj en Hindio, Duarte COELHO ricevis en 1534, la plej grandan heredan provincon de Brazilo. Tie li fondis Olindaon.
Bona administrato, li kreis sukerfarejojn, provis altiri kolonojn, akiris nigrajn sklavojn el okcidenta Afriko kaj subpremis la indiĝenojn. Sub lia administrado Pernambuko prosperis economie, kaj altiris multajn familiojn de la nordo de Portugalio.
Esquelbecq
- jen france, origine nederlande respektive okcidentflandre Ekelsbeke - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Bourg-la-Reine (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Régie autonome des transports parisiens (RATP) priservata de trajnoj de linio B de RER.
Esquelbecq
Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas esquelbecquois.
Kastoreo
Kastoreo estas ekskrecia produkto de kastoroj.
Kastoroj havas glandon inter la anuso kaj la seksorganoj en kiu formiĝas kastoreo. Kastoroj uzas ĝin por grasigi la felon. Kastoreo estas akirata kiel kromprodukto, oni ĉasas kastorojn pro ĝia pelto.
Kastoreo estas multuzata en parfumo kaj kiel gustigaĵo en glaciaĵo. Antaŭ la uzo en parfumoj ĝi estas transformita en rezinoido.
En antaŭaj tempoj kastoreo estis ingredienco en amaraj trinkaĵoj. Ankoraŭ nun ĝi estas uzata en alternativaj medicinoj, interalie ĝi estus afrodiziigaĵo. En kastoreo estas salikilata acido, parto de aspirino, kiu la kastoro akiras pro la konsumo de salikoŝelo. Jam en antikvaj tempoj kuracistoj uzis kastoreon, ekzemple por kuraci febron. Mencioj de tio troviĝas en la verkoj de inter aliaj Aristotelo.
La uzado en parfumo ne plu estas kutima pro la alta prezo.
Löllbach
Löllbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kreuznach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
San Juan Comaltepec
San Juan Comaltepec estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Juan Comaltepec. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 189.
Geografio
San Juan Comaltepec apartenas al la distrikto Choapam al kiuj apartenas entute 6 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Papaloapan, kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca kaj havas limon kun la subŝtato Veracruz. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2389 loĝantojn. El tiuj estis 1153 viroj kaj 1236 virinoj. La komunumo havas surfacon de 163.31 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 640 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1844 indiĝenoj. El tiuj 1485 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1485 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
São Vicente (San-Paŭlio)
São Vicente [saŭn visentj] (foje esperantigita San-Vicento) (oficiale Município de) estas municipo kaj urbo apud Santos en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Metropolitana de São Paulo kaj en la mikroregiono Santos. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Ĝi estis la unua portugala vilaĝo en la amerika kontinento, fondita en 1532. La municipo limiĝas kun San-Paŭlo, São Bernardo do Campo kaj Cubatão norde, kun Santos oriente, per la Atlantiko sude kaj kun Praia Grande kaj Mongaguá sudokcidente.
La urbo okupas duonon de insulo São Vicente, kaj la urbo Santos okupas la alian duonon. Sekve Santos kaj São Vicente estas fizike nur unu urbo, kvankam politike kaj kulture rivalaj.
Parto de la municipo estas en la kontinento kaj havas du malsamajn porciojn: la kvartalon Japuí ligita al la cetera urbo per bela ponto konstruita en 1914; kaj la grandan vilaĝon Samaritá.
NGC 1869
NGC 1869 (alia indiko — ESO 85-SC55) estas malfermita stelamaso kun emisia nebulozo en konstelacio Orfiŝo.
São Vicente (San-Paŭlio)
Historio
Gaspar de Lemos partoprenis en la malkovro de la insulo São Vicente la unuan fojon por eŭropanoj, en la 22-a de januaro de 1502.
En la 22-a de aŭgusto 1532, oni tie realigis la unuan elekton en Ameriko por instaliĝo de la vilaĝa konsilantaro. Tiel fondiĝis la unua portugala vilaĝo en la kontinento.
NGC 1869
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ezcaray
Ezcaray [ezkaRAJ] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la okcidenta Komarko de Ezcaray. Ĝi estas aparta loĝloko kun nura komunikvojo la regiona ŝoseo LR-111 kiu venas de Santo Domingo de la Calzada suden al Ezcaray; tiu poste sekvas okcidenten al la provinco de Burgoso. Suden kaj orienten iras nur montaraj vojoj.
Geografio
La municipa teritorio de Ezcaray, en la okcidento de la regiono, estas la plej ampleksa en la komarko kaj en la tuta okcidenta komarkaro Supra Rioĥo; kaj unu el plej ampleksaj en la regiono. Ĝi estas sur valo de la montoj kiuj formas la nordan deklivaron de la Iberia Sistemo.
Same kiel ĉe multaj aliaj toponimoj de Rioĥo, la loknomo devenas de la eŭska lingvo, iam hegemonia en la areo, precize de "haitz-garai". De (h)aitz kiu signifas “rokon” kaj garai kiu signifas “altan”. Tiu nomo Alta Roko referencus plej versajne al la roko de San Torcuato 200 m alta, ĉe kiu estas la loĝloko.
La ekonomio estas direktita al rura turismo, pere de la altiro al natura medio kaj al vintraj sportoj pro la proksima skiejo de Valdezcaray. Aliaj grava ekonomia aktiveco estas la lignindustrio: estas fabrikoj de brakseĝoj, mebloj, hokiloj kaj aliaj varoj el ligno.
Historio
Oni trovis restaĵojn de pratempo kaj oni scias, ke proksime estis romia kampadejo.
La 24an de Aprilo 1312, la kastilia reĝo Fernando la 4-a havigis foruon ​ “al valle de la villa de Ojacastro, Ezcaray e Zorraquín e Valgañón”, cele al reloĝado de la zono, lima kun la Regno Navaro. Ĝi validis ĝis la retirigo de la foruoj en 1876 post la Tria Karlisma Milito. En la 16-a jarcento ĝi apartenis al la Senjorlando de Pedro de Manrique de Luna. Tiutempe Ezcaray, same kiel ĉe aliaj montaraj zonoj de Rioĥo, disvolvis malgrandajn atelierojn de lanindustrio.
En la Milito de Hispana Sendependigo la loko suferis la ekonomiajn postulojn de la franca okupacianta armeo kaj la liberigon fare de hispanaj trupoj kaj gerilanoj, kun fina batalo la 18an de Junio 1813. Denove en la Unua Karlisma Milito la urbo suferis la konsenkvencojn de milito. La generalo Tomás de Zumalacárregui en 1834 sieĝis la urbon cele al al kontrolo de la tekstila fabriko, sed retiriĝis. Post la milito la fabriko, jam dekadenca pro konkurenco de kataluna industrio, bankrotis kaj en 1845 fermiĝis.
Aktualo
La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento en aliaj lokoj de la komarko, sed ne tiom en Ezcaray, kiu ricevis enmigradon kiel komarka ĉefurbo. Oni malaltiĝis el 3 000 al 2 000 en la dua duono de la 19-a jarcento, sed poste stabiliĝis tia loĝantaro laŭlonge de la 20-a jarcento. La loĝlokoj de la municipo estas jenaj: Altuzarra, Ayabarrena, Azárrulla, Bonicaparra, Cilbarrena, Espurgaña, Ezcaray, Posadas, San Antón, Turza, Urdanta, Zaldierna kaj La Zalaya, el kiuj tri estas senhomaj kaj kvar havas malpli ol dek loĝantoj.
Vizitindaĵoj estas preĝejoj, ermitejoj, la iama fabriko (nun gastejo), la urba kerno, du palacoj, kruco, montara pejzaĝo, skiejo (je 14 km) ktp. Gravas ankaŭ fungokolektado.
Wally Herbert
Sir Walter William "Wally" Herbert (24a de oktobro 1934 – 12a de junio 2007) estis brita polusesploristo, verkisto kaj artisto. En 1969 li iĝis la unua homo tute agnoskita kiel piedirinto al la Norda Poluso, en la 60a jariĝo de la fama, sed disputita, ekspedicio de Robert Peary.
Wally Herbert, komence subtenanto de Peary, priesploris la registrojn de Peary en 1989 kaj trovis ke ekzistis signifaj diferencoj en la navigaciaj arkivoj de la esploristo. Li konkludis ke Peary ne atingis la Poluson.
Dum sia polusa kariero, kiu daŭris pli ol 50 jarojn, li pasis 15 jarojn en la naturaj regionoj de la polusa mondo. Li veturis kun hundoteamoj kaj malfermaj boatoj dum ĉirkaŭ 23,000 mejloj – pli ol duono de la distanco tra neesploritaj areoj.
Inter siaj kelkaj libroj, kiujn li mem ilustraciis, estis verkoj temis pri polusesplorado. Li havis ankaŭ soloajn ekspoziciojn de siaj pentraĵoj kaj desegnoj. Li ricevis mendon de la National Geographic Society por revizii kaj konsili pri la registroj de Peary pri lia notita ekspedicio de 1909. En The Noose of Laurels (1989), Herbert konkludis ke Peary estis falsinta kelkajn registrojn kaj ke neniam li estis atinginta la Nordan Poluson, kvankam ja li estis proksime. La konkludoj de Herbert estis amplekse akceptitaj. En 2000 li ricevis honoron de kavaliro pro siaj polusaj atingoj.
Limeil-Brévannes
Limeil-Brévannes [] estas franca komunumo en la departemento Val-de-Marne, en la regiono Francilio. Ĝi havis 21,103 loĝantojn en la jaro 2012.
Schönenbuch
Pri la komunumo
Schönenbuch estas komunumo en la distrikto Arlesheim en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1434 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Schönenbuch siutas en la regiono Sundgau sur alteco de 355 m s.m.. Kun nur 1434 loĝantoj kaj grandeco de 1,36 km² ĝi estas la plej malgranda komunumo de la distrikto, kaj laŭ areo la dua plej malgranda komunumo de la kantono. De tri flankoj la komunumo estas ĉirkaŭigita de Francio.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Schönenbuch limas en sudo al Neuwiller (Francio), en okcidento kaj nordo al Hagenthal-le-Bas (Francio), kaj en oriento al Allschwil.
Trafiko
Per la buslinio 33 de Basellando Transport AG Schönenbuch estas konektita kun Allschwil kaj la urbo Bazelo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Schönenbuch datiĝas el la jaro 1315. Tiam la loko apartenis la bazela Monaĥejo St. Clara. Post la Franca Revolucio en la jaro 1792 ĝi formis dum kelkaj monatoj parton de la Raŭraĥa Respubliko, kaj ek de 1793 ĝi apartenis al Francio. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis Schönenbuch al la malnova Kantono Bazelo kaj de post la Bazela Kantondisiĝo en la jaro 1833 Schönenbuch apartenas al Kantono Bazelo Kampara.
Merzbow
Merzbow (メルツバウ), la arta nomo de Masami Akita, estas japana elektronika muzikisto. Ekde 1979 li registris centojn da albumoj de improvizitaj kaj agresemaj bruo kaj muziko. La nomo "Merzbow" oriĝinis en verko de la sama nomo de la dadaista artisto Karl Schwitters. Estas kompromititaj vegana, kaj multaj el liaj muzikaj verkoj estas dediĉitaj al bestaj rajtoj. Li estas konata ankaŭ por liberigi la Merzbox en 2000, kolekto de pli ol 50 albumoj. Merzbow kunlaboris kun multaj aliaj avangardaj muzikistoj, inkludante Keiji Haino, Boris, kaj Mats Gustafsson.
Villanueva de Gómez
Villanueva de Gómez [biljaNŬEba deGOmez] estas municipo en la nordoriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. Villanueva de Gómez estas komprenebla kiel Nova Vilaĝo aŭ Urbeto de Gómez, alude al Gómez Dávila (vidu Historion sube).
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 116 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 32 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun San Pascual, Pajares de Adaja, Blascosancho kaj Hernansancho.
Historio
Apenaŭ estas fruaj restaĵoj, sed almenaŭ busto de Asklepio kiel helenisma modelo reproduktita en la 2-a jarcento.​
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Villanueva de Gómez establiĝis kiel senjorlando fare de Gómez Dávila, familiano de la Episkopo de Avilo, kun statuso de villa heredota en la 29a de Marto 1294. La preĝejo estis detruita pro incendio, kaj eble estis palaco konstruita el ties restaĵoj. En la komenco de la 20-a jarcento estis sufiĉe grava industria agado.
Tradiciaj enspezofontoj estis forstado, agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Safed
Safed (hebree: צְפַת, ) estas urbo en la Norda Distrikto de Israelo. Laŭ la Israela Centra Oficejo de Statistiko en 2003, ĝi havas 26.600 loĝantojn.
Krome, ĝi ankaŭ estas konsiderita la regiona "ĉefurbo" de la supra Galileo la plej norda regiono de Israelo.
Safed estas rigardata kiel unu el la judaj Kvar Sanktaj Urboj, kun Jerusalemo, Tiberiado, kaj Hebron, kaj ĝi estas centro por la Kabalo, formo de juda mistikismo. Ĝi ankaŭ estas fama kiel populara feriejo kun plaĉaj someroj kaj neĝaj vintroj kun multe da plantaĵo danke al ĝia alteco de 900 metroj kaj alta precipitaĵo. En la centro de la urbo estas fortreso de la tempo de krucmilitiroj.
Partneraj urboj
Dum ĉirkaŭ 20 jaroj, ĝis 2014, Safed ankaŭ havis ĝemelan aliancon kun la urbo Lilo / Lille, Francio. Post la Operaco Ŝirma Marĝeno, la Urba Konsilio de Lilo, kiu havas similan aliancon kun Nablus, unuflanke decidis frostigi la ĝemelan aliancon en protesto kontraŭ la agoj de Israelo en la Gaza Sektoro.
István Békeffi
István Békeffi naskiĝis la  en Szeged, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
István Békeffi frekventis militajn mezlernejojn Nagyvárad kaj Sopron, poste li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány. Li verkis la unuan teatraĵon en 1926, en la sama jaro li edziĝis, la unuan scenarlibron li verkis en 1934. Ekde tiam li konstante verkadis. Post la 2-a mondmilito li redaktis ankaŭ revuon 2 jarojn. Depost la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Svislando, kie li verkis germanlingvajn scenarlibrojn. Li hejmenvenis en 1971. Li ricevis premiojn en 1950 kaj 1953.
2438 Oleshko
2438 Oleshko estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio, la.
Nomo
Ĝia nomo honoras la sovetan partizaninon Valentina Iosifovna Oleŝko (cirile Валентина Иосифовна Олешко, 1924 — 1943).
Madona
Loĝantaro
La urbo dum la jaro 2004 havis 9.456 loĝantojn, kiuj havis la sekvajn naciecojn:
Igarassu
Igarassu [igarasu] (granda kanoto, en Tupia lingvo) estas municipo kaj urbo de Pernambuko, Brazilo. Loĝantoj: 82 277, urbo: 75 739, bienzono: 6 538; areo: 302,9 Km².
En 1535, la provincestro Duarte Coelho alvenis al loko kie hodiaŭ estas Igarassu kaj batalis kontraŭ indiĝenoj kaeteoj. Post la venko, Duarte Coelho, ordonis kontrui tie ŝtonan foston, kiel limmarko inter provincoj Pernambuko kaj Itamaracá. En 1537, estis fondata la vilaĝo Igarassu.
Mezepokaj fortikaĵoj
Mezepokaj fortikaĵoj referencas al militmetodoj en Mezepoko kiuj temis pri disvolvigo de konstruado kaj uzado de fortikaĵoj en Eŭropo, proksimume el la falo de la Okcidenta Romia Imperio ĝis la Renesanco. Dum tiu jarmilo, fortifikaĵoj ŝanĝiĝis la militoj, kaj siavice tio resultis en la aranĝo de novaj taktikoj, armiloj kaj teknikoj por sieĝo kaj konkero de urboj.
La gvatoturo konstruiĝis dekomence plej ofte el ligno, sekve apenaŭ ĝi defendis la gvatanton kontraŭ atakoj. Dum la militadoj oni ofte uzis porokazajn civilajn konstruaĵojn por gvatoturo, ekzemple preĝejoturojn. Ofte oni konstruis vicon de gvatoturoj. Remparo aŭ defenda muro estas murego aŭ tera altaĵo antaŭita de fosaĵo, ordinare ĉirkaŭ urbo aŭ alia grava loko por ĝin defendi. Laŭ la epokoj la konstruado de remparoj ŝanĝiĝis. Komence remparo estis nura palisaro ligna kaj ĝi evoluis dum la erao de fortikaĵoj kaj kasteloj al ŝtonmurego, kelkfoje plurajn metrojn dika. Tio ĉio rezultis en la konstruado de burĝoj.
Konstantin Fehrenbach
Konstantin FEHRENBACH (* en Wellendingen apud Bonndorf (Badenio); †  en Freiburg im Breisgau) estis germana politikisto (katolika Zentrumspartei) kaj de la  ĝis la  kanceliero (ĉefministro).
Fehrenbach origine fariĝu pastro, sed ŝanĝis al de la studo de teologio en 1874 al juro. Li laboris ekde 1882 kiel advokato kaj estis de 1885 ĝis 1887 ano de la badenia parlamento. Ekde 1903 li krome estis ano de la tutgermana parlamento Reichstag.
Jundiaí do Sul
Jundiaí do Sul estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 3.433 loĝantojn en 2010.
Roberto Abaĝjan
Roberto Aleksandro Abaĝjan, armene Ռոբերտ Ալեքսանդրի Աբաջյան estis armena soldato, dentokuracisto.
Intradoso (arkitekturo)
La intradoso estas aŭ la malsupra faco de volbo aŭ de arko, aŭ la malsupra faco de volboŝtono.
Laŭ Francisko Azorín intradoso estas Interna volbosurfaco. Li indikas etimologion el la latina intra + dorsum (interna dorso).
Van Morrison
George Ivan Morrison OBI (naskiĝis la 31an de aŭgusto 1945) estas kantisto-kantoverkisto, instrumentisto kaj diskoproduktoro de Norda Irlando. En 2016, li estis kavalirigita pro sia servo al la muzikindustrio kaj al turismo en Norda Irlando.
Konata kiel "Van the Man" li startigis sian profesian kariero kiam, estante dekjarulo en la finaj 1950-aj jaroj, li ludis varion de instrumentoj kiel gitaro, buŝharmoniko, klavaro kaj saksofono por diversaj irlandaj dancobandoj, per la prezento de la tiamaj popularaj sukcesoj. Van Morrison stariĝis meze de la 1960-aj jaroj kiel la ĉefa kantisto de la nordirlanda ritmenblusa bando Them, kun kiu li registris la garaĝbanda klasika "Gloria". Lia soloa kariero komenciĝis per la sukces-orientita gvidado fare de Bert Berns kun la publikigo de la sukcesa unuopaĵo "Brown Eyed Girl" en 1967. Post la morto de Berns, Warner Bros. Records aĉetis lian kontrakton kaj ebligis al li tri sesiojn por registri Astral Weeks (1968). Kvankam tiu albumo laŭgrade atingis bonan kritikon, ĝi vendiĝis malbone.
Moondance (1970) establis Morrison kiel ĉefa artisto, kaj li konstruis sian reputacion tra la 1970-aj jaroj pere de serio de bone ricevitaj albumoj kaj koncertoj. Li plue registras kaj turneas, produktante albumojn kaj koncertojn, kiuj bone vendiĝis kaj estas ĝenerale varme ricevitaj, foje kunlaborante kun aliaj artistoj, kiel Georgie Fame kaj The Chieftains.
Multo de la muziko de Morrison estas strukturita ĉirkaŭ la konvencioj de soulo kaj ritmenbluso, kiel ĉe la popularaj unuopaĵoj "Brown Eyed Girl", "Jackie Wilson Said (I'm in Heaven When You Smile)", "Domino" kaj "Wild Night". Simila parto de lia katalogo konsistas el etendaj, izolaj konektitaj, spirite inspiritaj muzikaĵoj, kiuj montras la influon de kelta tradicio, ĵazo kaj la rakontmaniero de la konscifluo, kiel ĉe la albumo Astral Weeks kaj ĉe la pli malbone konataj Veedon Fleece kaj Common One. Ambaŭ produktaĵoj kune estas foje referencata kiel "kelta soulo". Li ricevis du premiojn Grammy, la premiojn Brit Award for Outstanding Contribution to Music de 1994, la Americana Music Lifetimetime Achievement Award for Songwriting de 2017 kaj estis metita kaj en la Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo kaj en la Kantoverkista Famulejo.
Monato (gazeto)
Monato estas internacia Esperantlingva magazino sendependa kun artikoloj pri politiko, kulturo, scienco, moderna vivo kaj aliaj temoj. Ĝi estas presata en Belgio, kaj havas legantojn en 65 landoj. Ĝi estas unika, ĉar por ĝi raportas nur korespondantoj el la lando mem, kiuj do bone konas la lokan situacion.
Otto Wagner
Otto Koloman WAGNER, naskita la en Vieno (Aŭstrio), mortinta tie la, estis aŭstra arĥitekto. Lia stilo estis la secesia kaj novklaika.
Monato (gazeto)
Monato estis fondita en 1979 de Stefan Maul. La unua numero aperis la, kaj ekde tiam aperas mezume unu numero ĉiumonate. Monato estas la posteulo de Semajno, de kiu aperis nur unu numero, tiu de la.
Otto Wagner
Biografio
Li studis en Akademisches Gymnasium en Vieno.
Monato (gazeto)
Semajno
En la jaro 1977 Stefan Maul estis redaktoro ĉe la germana gazeto Weltbild. Tie li ricevis la taskon ellabori novan gazeton Zenit por la pli aĝa generacio. Kvankam la projekto fiaskis pro pluraj faktoroj sendependaj de Maul, li tie spertiĝis pri la kreado de nova eldonaĵo, pri la testado de la merkato kaj pri similaj necesaj paŝoj. Tio ankaŭ revigligis lian iaman revon: eldoni ĉiusemajnan novaĵgazeton en Esperanto, ne pri Esperanto, sed pri ĝeneralaj temoj, kiel politiko, ekonomio, scienco kaj multe pli.
En la sama jaro aperis en pluraj germanlingvaj gazetoj artikolo pri la fakto, ke svisoj eksciis, ke Willem Tell ne vere vivis, sed ke li estas mita figuro. Nu, ĉiuj svisoj scias tion, kaj certe tia artikolo ne estus povinta aperi en germanaj ĵurnaloj, se ĝi estus verkita de sviso. Tio pensigis lin pri grava manko de la plimulto de la gazetoj, kiuj traktas internaciajn temojn. Plej ofte verkas por ili loĝanto de la lando, kie la gazeto estas eldonita, ne loĝanto de la regiono pri kiu temas la artikolo.
Otto Wagner
Verkoj
Liaj stacidomoj estis parte detruitaj dum la dua mondmilito, parte dum la transformado de la urba fervojo al metroo. Tiu ĉe stacio Karlsplatz estis savita de vienanoj per manifestacioj.
Monato (gazeto)
Semajno
En 1978 Maul konkretigis sian revon. Li presigis provnumeron de Semajno, 40-paĝa numero DIN A4-formata, nigre-blanke ilustrita, kun kontribuoj pri terorismo, pri la olimpiaj ludoj en Moskvo en 1980, pri la politika situacio en Hispanio, pri gerontologio kaj multe pli. La eldonon Maul pagis el propra poŝo. Li estis kalkulinta, ke la projekto sukcesos, se Semajno havos 10 000 abonantojn. Li tute ne atingis tiun kvanton. Eĉ ne 1000 pretis pagi la abonprezon de 150 germanaj markoj por 50 semajnaj ekzempleroj. Maul forlasis la ideon kaj konsideris ĝin fiaskinta bela revo.
Otto Wagner
Eldiraĵo
"Kio ne estas praktika, ne povas esti bela."
Monato (gazeto)
Apogo de Kehlet
Komence de 1979 Stefan Maul ricevis telefonalvokon de Torben Kehlet. Kehlet estis la estro de mem fondita firmao Eldonejo TK/Stafeto, kiu jam estis eldoninta plurajn librojn, kaj posedis propran presmaŝinon. Laŭ li Semajno fiaskis, ĉar ĝi estis tro multekosta, kaj li proponis eldoni, anstataŭ semajna, monatan version de la magazino. Maul tre dubis pri la projekto, ĉefe pro la fakto, ke monata eldonaĵo neniam povos esti aktuala. Kehlet tamen sukcesis persvadi lin. Anstataŭ aktualeco la monata magazino celu profundecon per fonartikoloj, verkitaj de loĝantoj de la koncernaj landoj mem.
Monato eldonata de Eldonejo TK/Stafeto
Ĉefredaktoro de Monato iĝis Stefan Maul mem, sed li arigis ĉirkaŭ si grupon da kompetentaj kunlaborantoj, inter kiuj ni mencias Maria Becker-Meisberger, Marjorie Boulton, Margret Brandenburg, Eŭgeno de Zilah, Bernard Golden, Trevor Steele kaj Edward Symoens.
Fine de la unua jarkolekto Monato faris enketon inter la legantoj, kaj montriĝis, ke 28 % el ili legas la tutan enhavon, kaj 60 % legas la plimulton. Do 88 % estis tiel nomataj intensaj legantoj.
Torben Kehlet rezignas
Kvankam tiuj, kiuj abonis la magazinon, estis tre kontentaj pri la enhavo kaj la formo, la kvanto de legantoj ĉiam restis sub 2000. Krome la administra laboro por eldoni estis multe pli alta ol Torben Kehlet estis antaŭvidinta: adresŝanĝoj, enkasigo de kotizoj, bankaj problemoj, korespondado pri numeroj perdiĝintaj en la poŝto, ktp. Sub tiu laborpremo, kaj konstatante, ke la bezonataj 2000 abonantoj ne estis atingitaj, li subite komence de 1984 anoncis, ke Monato ĉesos aperi, kaj ke baldaŭ li aperigos la lastan numeron. Tiuj, kiuj jam pagis sian kotizon por 1984 ne rericevos ĝin, sed povos ricevi kelkajn librojn de la eldonejo TK/Stafeto anstataŭe. Certe estus interese, analizi kialojn kaj kaŭzojn de la fiasko de MONATO. Eble ni iomete povos fari tion – ankaŭ surbaze de viaj venontaj leteroj – en la lasta numero. Sendube en MONATO kiel eldonaĵo mem ne troviĝas la ĉefa fiaskokaŭzo, male: laŭ ĵurnalistika aspekto ĝi estas ne nur unika, sed sukcesa. ... Laŭ niaj spertoj tamen la ĉefaj kaŭzoj de l' fiasko de MONATO, kiu estas privata entrepreno, troviĝas en la sinteno de certaj, bedaŭrinde multaj, rondoj movadaj. Estas simpla nekompreno, ke tiel prestiĝa E-revuo jam pro tio meritas vastan subtenon, ke ĝi per sia ekzisto mem estas unika kaj serioza propagandilo por Esperanto.
Eble la fakto mem, ke Monato ĉesos aperi, eble la akuzo de Maul al la „rondoj movadaj“, skuis kelkajn funkciulojn de la Esperanto-movado, inter aliaj la prezidanton de UEA, Grégoire Maertens. Li volis, ke UEA helpu al Monato por ke ĝi pluvivu. Sed li ricevis grandan kontraŭstaron en la sino de UEA. Ni ne forgesu, ke ni estis en 1984, en la „malvarma milito“. UEA havis landajn asociojn en orient-eŭropaj landoj, en kies estraro ofte troviĝis homoj elektitaj pro siaj politikaj meritoj. UEA ne povus toleri, ke en Monato, revuo subtenata de ĝi, aperus artikoloj kun ekzemple kritiko al la registaro de unu el tiuj landoj. Aliflanke Maul certe ne estus akceptinta plulabori por la gazeto, se li ne rajtus libere publikigi ĉies opiniojn.
Tamen Grégoire Maertens gajnis, kaj sukcesis ellabori planon, kiu povis kontentigi ĉiujn. UEA transprenos la eldonadon de Monato. UEA pretis je siaj propraj kostoj liveri al la nunaj abonantoj la ceterajn numerojn de 1984, kaj ekde 1985 plene eldoni. Sur papero tamen TK/Stafeto restus la respondeca eldonanto, ĉar pro la supre skizita neŭtraleca politiko, la publiko ne rajtis scii, ke UEA estas la eldonanto. Kompostado, ekspedado kaj administrado okazos en Grafika Centro Antverpeno (GCA, kiu jam antaŭe kompostis la magazinon por TK/Stafeto), presadon faros TK/Stafeto, ne kiel eldonanto, sed kiel simpla komerca presejo kiu fakturos siajn servojn. La abonantoj devis pagi sian kotizon al ĉefperanto Flandra Esperanto-Ligo, asocio, kiu havis sian sidejon en la sama konstruaĵo kiel Grafika Centro Antverpeno kaj estis tre ligita kun ĝi. La ĉefperanto fine de la jaro transdonis sian gajnon, aŭ sian malgajnon al UEA.
En numero 5/6 de 1984 estis anoncita „Monato pluvivos!“. En la sama numero aperis pluraj paĝoj kun reagoj al la (eventuala) morto de la eldonaĵo. Ni citas kelkajn el ili:
Flandra Esperanto-Ligo transprenas
Feliĉe ankaŭ ĉi-foje neatendite venis savanto. La fakto de la ekzistado de GCA en Antverpeno havis bonan influon sur la Esperanto-movado en Flandrio. Ĝi ja ebligis i.a. la luadon de la Esperanto-domo de Antverpeno, kie havis sian sidejon ne nur GCA sed ankaŭ Flandra Esperanto-Ligo (FEL) kaj la Esperanto-grupo de Antverpeno. Sekvis negocoj inter UEA kaj FEL el kiuj sekvis, ke FEL aĉetos ĉiujn materialojn de GCA (presmaŝinon, kompostmaŝinojn, komputilojn) kaj promesis proprakoste pludungi la oficistojn, nome Guido Baeyens, Hugo Fontyn, Gerd Jacques, Paul Peeraerts, Guido van Damme kaj Jean-Pierre VandenDaele
Ekde tiu dato do FEL iĝis la eldonanto de Monato.
Estas interese mencii, kiel teknike la magazino estis produktata en la fino de la 80-aj kaj komenco de la 90-aj jaroj. Manuskriptoj estis ĉiam paperaj. La kunlaborantoj sendis ilin rekte al la ĉefredaktoro, kiu poluris kaj korektis ilin, kaj tiam plusendis al la oficejo de FEL en Antverpeno. Tie la tiama oficisto de FEL, Guido van Damme, kompostis ilin. Tiuj kompostaĵoj estis longaj strioj de unukolumna teksto, ankoraŭ ne enpaĝigitaj. Fotokopioj de tiuj strioj estis senditaj al Audrey Childs-Mee, la reviziantino de Monato, kaj al Stefan Maul, per ordinara letero. Audrey Childs-Mee serĉis kompost- kaj lingvo-erarojn en la tekstoj kaj sciigis pri tio la kompostiston en Antverpeno. Samtempe Maul faris per la fotokopioj iun provenpaĝigon kaj sendis tiun ankaŭ al Antverpeno. Surbaze de tiuj lastaj korektoj, kaj de la provenpaĝigo, la grafikisto Hugo Fontyn faris la definitivan enpaĝigon, tio estas la tranĉado de la longaj tekstostrioj kaj la muntado ĝis prespretaj originaloj. Tiuj originaloj poste estis filmitaj, kaj per la filmoj oni faris la presplakojn. Ĉio tio okazis en la oficejo de FEL mem.
La demisio de Maul
En la historio de Monato ĝis 1991 Stefan Maul estis ĝia ĉefredaktoro. Konkrete tio signifas, ke li redaktis preskaŭ la tutan magazinon. Li ja havis kunlaborantojn, nome Maria Becker-Meisberger, kiu antaŭredaktis la rubrikon Kuirreceptoj, kaj Margret Brandenburg, kiu zorgis pri Junularo, kaj aldoniĝis poste Guido van Damme, kiu ekde 1990 transprenis la rubrikon Leteroj, kaj Jean Pierre VandenDaele, kiu administris ekde tiam la rubrikon Enigmoj, sed ĉiujn tiujn rubrikojn Maul redaktis. La sola escepto estis la rubriko Noveloj, kiu aperis komplete sub la redaktado de William Auld. La redaktadon Maul faris en siaj liberaj horoj, ĉar li estis plentempa ĵurnalisto ĉe la germana ĵurnalo Augsburger Allgemeine. En 1991 li iĝis gvidanto de ĝia sekcio Politika informado. Tio ĉi estis tre temporaba tasko, kiu postulis de li ankaŭ ofte kromlabori. La fakto, ke li en tiu periodo ekhavis sanproblemojn pri la mano, igis lin anonci sian demision kiel ĉefredaktoro ekde januaro 1992. Paul Peeraerts, la direktoro de FEL, estis taskigita trovi anstataŭanton, sed rapide montriĝis, ke neniu pretis transpreni tian gigantan taskon.
En tiu sama periodo aŭdiĝis kritikoj pri scienca artikolo aperinta en Monato, ĉar ĝia enhavo ja estis tre kritikebla. Al Maul oni apenaŭ povis riproĉi, ĉar oni ne povas atendi de ĉefredaktoro, ke li vere kompetentas pri ĉiuj flankoj de la homa vivo. Ĉefredaktoro ne povas esti samtempe specialisto pri scienco, politiko, ekonomio kaj multe plu. Per tio kreskis ĉe Paul Peeraerts la ideo ne serĉi unu ĉefredaktoron, sed aron da diversaj redaktoroj, kiuj ĉiuj kompetentus kaj respondecus pri unu difinita tereno. Ĉefe en la universala kongreso de UEA en Bergeno li parolis kun multaj personoj, kaj en januaro 1992 li povis prezenti al la publiko la (parte) novan Monato-skipon.
La nova skipo
La nova skipo konsistis ekde 1992 el 17 redaktoroj. Kelkaj inter ili jam pli frue kunlaboris, nome William Auld, kiel redaktoro de Noveloj, Maria Becker-Meisberger, redaktoro de la kuirrubriko, Guido van Damme, kiu zorgis pri la rubriko Leteroj, kaj Jean-Pierre VandenDaele, kiu respondecis pri la rubriko Enigmoj.
La novuloj estis Gerrit Berveling (spirita vivo), Mark Fettes (monda vilaĝo), Marco Gazzetta (kuirado), Evgeni Georgiev (hobio), Paul Gubbins (moderna vivo), Andy E. Künzli (politiko), Garbhan MacAoidh (lingvo kaj turismo), Stefan MacGill (junularo), Paul Peeraerts (enkonduko, noticoj kaj recenzoj), Seán Osborne (muziko), Roland Rotsaert (ekonomio) kaj Krys Ungar (scienco kaj arto).
Aldone al tiuj redaktoroj kompreneble kunlaboris tre multaj aliaj. Unuflanke estis la grafikisto Hugo Fontyn, kiu zorgis pri la enpaĝigo de Monato, aliflanke estis la ducento da konstantaj kunlaborantoj en 40 landoj, kiuj sendis siajn kontribuojn.
Ek al la elektronika erao
En tiu tempo la plimulto de la kunlaborantoj ankoraŭ sendis siajn manuskriptojn papere al la redaktoroj. Tiuj ĉi plusendis ilin post redaktado al la eldonejo en Antverpeno, kie Guido van Damme kompostis ilin. Jen kaj jen iu jam sendis manuskriptojn sur disketo, sed eĉ tion oni devis sendi per la ofte malrapida poŝto. Faksado estis tre escepta. Komence de 1993 Torben Kehlet vizitis la oficejon de FEL, kaj rakontis pri mirinda maŝino, kiun li ekkonis. Ĝi nomiĝis „modemo“ kaj per ĝi eblis sendi kompletajn tekstojn kaj fotojn tra telefona drato. La potenco de tia aparateto ŝajnis enorma. Se ĉiu redaktoro posedus modemon, oni ŝparus multege da tempo, kiu nun perdiĝis en la poŝto. FEL decidis aĉeti modemon, kaj testi la eblecojn. Sed testi kun kiu? Kiu jam havis modemon? En malgranda anonceto en la marta numero de 1993 aperis la jena teksto: ''Ĉu vi havas modemon? FEL serĉas kelkajn personojn, prefere en Belgio aŭ ĉirkaŭaĵo, kiuj posedas modemon (kaj komputilon!) kaj pretas fari kelkajn mallongajn testojn.''
Ekde tiu periodo tekstoj de Monato estis konsulteblaj „en la reto“, kvankam la esprimo „en la reto“ tiam ankoraŭ ne egalis al „en Interreto“, sed „en iu bultenejo“. Monato tiam uzis du bultenejojn, tiun de Compuserve kaj propran. Jen parto el gazetara komuniko de la : Nova esperantlingva bultenejo estis kreita de Flandra Esperanto-Ligo, la eldonanto de "Monato" kaj de la "Stafeto"-libroj. El la bultenejo estos shuteblaj principe nur dosieroj en Esperanto au pri Esperanto. Estas antauviditaj programoj por diversaj sistemoj, kiel MS-DOS, Atari, Windows, Mac, ktp. Nun jam estas haveblaj kelkaj programoj por Windows. Aliaj sekvos en la venontaj semajnoj. Krom programoj estos elshuteblaj ankaŭ tekstoj el la eldonajhoj de Flandra Esperanto-Ligo. Nun jam estas haveblaj la noveloj kaj la recenzoj kiuj aperis en "Monato" en 1992, sed baldau kontribuoj el la rubrikoj Politiko, Arto, Scienco, Ekonomio kaj multaj aliaj estos elshuteblaj au simple rigardeblaj. Traserchi la dosierojn eblos laŭ multaj kriterioj. Ekzemple oni povas peti de la bultenejo alshuton de chiuj tekstoj verkitaj de difinita autoro au de chiuj recenzoj verkitaj de certa recenzanto. En la rubrikoj Politiko, Scienco, Ekonomio kaj multaj aliaj, estos eble voki tekstojn laŭ temoj. La bultenejo estas tiel nomata citadel-bultenejo. Chiuj bultenoj, mesaghoj, dosieroj, estas ordigitaj en ejoj laŭ la temoj. Dudeko da ejoj jam nun estas funkciantaj: Babilejo (divenu kio ghi estas!), Libroj (novajhoj en la esperantlingvaj libroservoj), Komputado (por homoj kiel vi), Internet (por personoj kiuj ne mem havas elektronikan adreson, sed shatus sendi au ricevi retposhton), Movado (kun programoj de la flandraj kaj nederlandaj Esperanto-grupoj, de Gresillon, k.a.), Windows kaj laste Mesaghejo kie oni povas sendi elektronikan poshton al aliaj uzantoj de la FEL-bultenejo.
Iom malpli ol du jarojn poste, ekde novembro 1995, Monato havis sian TTT-ejon en Interreto, provizore tamen sen fotoj, ĉar - kiel atestas siatempa komuniko - "liverado de bildoj pli malpli dekobligus la necesan konektotempon" por la interesiĝantoj.
La reta atingeblo de la redaktoroj kaj reviziantoj havis ankaŭ aliajn avantaĝojn. Monato, pli ol iu alia revuo esperantlingva, ofte devis enkonduki novajn Esperanto-vortojn. Ekzemple kiam la mondo eksciis, ke la nova valuto de Eŭropa Unio ne estos “ekuo”, Monato devis decidi, kiun formon ĝi uzos en siaj paĝoj. Ekestis retaj diskutoj inter la poruloj de “eŭroo” kaj inter tiuj de “eŭro”. La formo “eŭro” gajnis, kaj tiu estis ekde tiam uzata en Monato kaj baldaŭ en tuta Esperantujo. Simila kazo estis “poŝtelefono”, vorto nun tute kutima en Esperanto, sed siatempe unue uzata en Monato.
Ĉefredaktoro revenas
Ĉirkaŭ la jarŝanĝo 1997 - 1998 du artikoloj skuis kelkajn legantojn kaj kaŭzis multajn emociojn. En la decembra numero de 1997 aperis recenzo fare de Gonçalo Neves pri la libro *La Manto, en kiu li ŝajnigis, ke Perla Martinelli estas la aŭtoro. S-ino Martinelli dementis tion, kaj la demento estis publikigita en la paĝoj de Monato. Redaktoro William Auld opiniis, ke krome la redakcio de Monato devas distancigi sin de la recenzo, kaj ĉar tio ne okazis, li demisiis. En la posta numero aperis kontribuo de Tyburcjusz Tyblewski, kiu de kelkaj estis interpretita kiel kontraŭjuda. Kvankam Tyblewski diris, ke li tute ne intencis tion, kaj kvankam la teksto estis interpretebla diversmaniere, pluraj personoj nuligis sian abonon. Stefan Maul opiniis, ke tiaj problemoj ne povos okazi, se apud la redaktoroj ankoraŭ troviĝas dua persono, kiu per freŝa okulo legas ĉiujn tekstojn antaŭ ilia apero. Li do proponis sin kiel ĉefredaktoro, ĉar intertempe li liberigis sin de la posteno temporaba en Augsburger Allgemeine. Tio estis akceptita de ĉiuj redaktoroj, kaj ekde januaro 1999 Monato denove havas ĉefredaktoron.
La lastaj evoluoj
Ekde 2001 la tekstoj de Monato estas ne nur konsulteblaj en Interreto, sed la abonantoj povas ilin ricevi ankaŭ hejme, ĉu en la formo de simpla teksta dosiero, ĉu en HTML-formo. En 2003 aldoniĝis ankaŭ plenkolora PDF-versio, en 2011 versio en la dosierformo ePub kaj en 2019 en la formo Mobipocket. En 2005 demisiis la multjara grafikisto Hugo Fontyn kaj transprenis lian rolon Ferriol Macip i Bonet. En junio 2008 iĝis grafikisto Julia Litvinova ĝis marto 2014, kiam denove Ferriol Macip i Bonet ekokupis la postenon kun la helpo de Zep Armentano.
Premio Deguĉi
Dum la UK en Vilno, la gazeto Monato ricevis diplomon havantan jenan tekston:
Villanueva del Aceral
Villanueva del Aceral [biljaNŬEba delazeRAL] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco.
Monato (gazeto)
Premio Deguĉi
Pro meritoj en la utiligo de Esperanto kiel rimedo por monda paco kaj homara feliĉo, konforme al la idearo de d-ro Zamenhof kaj instruoj de Onisaburo DEGUĈI kaj pro kontribuado al la celo de UEA kreskigi inter siaj membroj fortikan senton de solidareco kaj disvolvi ĉe ili la komprenon kaj estimon por aliaj popoloj, PREMIO ONISABURO DEGUĈI en 2005 estas aljuĝita al MONATO per decido de la Estraro de Universala Esperanto-Asocio.
Villanueva del Aceral
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 17,57 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 105 loĝantojn. Ĝi distas 62 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Monato (gazeto)
Premio Deguĉi
En la 90-a Universala Kongreso de Esperanto, Vilno, la 30-an de julio 2005. Kun subskribo de Prezidanto de UEA, Renato Corsetti.
Villanueva del Aceral
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Monato (gazeto)
Monato kaj diktaturoj
Ĵurnalistoj, ĉu profesiaj, ĉu amatoraj, kiuj verkas por Monato, devas agnoski la "Etikan kodon de ĵurnalismaj principoj", kies unua alineo tekstas: "Respekto al la vero estas la plej alta principo de ĵurnalismo." Tiu respekto al la vero ne ĉiam estis bonvenigata de totalismaj ŝtatoj. Monato tre regule kaj sisteme estis konfiskata, kaj kunlaborantoj de Monato riskis enkarcerigon kaj torturadon. En sia artikolo La danĝera revuo Stefan Maul raportas pri rumana kunlaboranto, kiu estis kaptita de Securitate, ĉar li verkis artikolon pri la hungara malplimulto en Rumanio.
Villanueva del Aceral
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Monato (gazeto)
Eldonejo
Flandra Esperanto-Ligo, Lange Beeldekensstraat 169, B-2060 Antwerpen, Belgio.
Honora ĉefredaktoro
Stefan Maul estis ĉefredaktoro de 1980 ĝis la fino de 1991 kaj de 1999 ĝis 2010.