cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zorian Dołęga Chodakowski
Plej grava tempo de lia vivo estis depost la prizoniĝo. Li perpiede iris al Siberio renkontante popolon. Li tiel enamiĝis en la popola kulturo, ke li ne revenis jam al sia hejmo. En 1818 jaro li eldonis Pri Slavujo antaŭ kristanismo ("O Sławiańszczyźnie przed chrześcijaństwem"). Li skribis tie, ke katolika eklezio "mortigis polan kulturon". Samtempe li skribis, ke ĉiam vivas "nomoj de dioj, nomoj apartenantaj de iliaj satuloj", ĉiam vivas antikveco en slava kulturo kaj parolis, ke ĉiam oni kantas malnovaj kanzonoj kaj maljunuloj rakontas fabelaj rakontoj. Poste li estis nomita freneza Chodakowski, ĉar li parolis, ke li estas pagano kaj sovaĝulo. Li estis memorita, kiel "malpura frenezulo kiu vagas tra la vilaĝetoj rusaj kaj polaj petegantan ian ajn kanzonon de vilaĝetanoj kaj rakonton de maljunuloj". Li penetris ankaŭ tombejoj serĉante antikvajn slavajn relikvojn de avoj. Li pruvis, ke antaŭ bapto de Pollando la pola popolo havis sian civilizan kulturon, mitologion, religion. Li pruvadis, ke tiu civilizo estis almenaŭ antikva kio estis moderne pruvita. Lia agado komencigis la esploradon de Slavujo. Post riproĉado de episkopo Jan Śniadecki, kiu ne opinis, ke sufiĉa estas por homoj nur evangelio, kaj ne propra sameco kaj kulturo, Zoriano subite mortis en juna aĝo pro neesplorita kaŭzo. Post lia morto oni eldonis parton de liaj tomoj de ekskribitaj kanzonoj. Nur en 1973 j. oni eldonis ĉiujn "Slavajn kanzonojn". Kelkaj kanzonoj devenas ankoraŭ de mezepoko. Multaj de ili trapasis la dujarcenton, ekz. "Kukułeczka kuka" aŭ "Pojedziemy na łów".
Zoriano influis en romantika pola kulturo. Pri li inspiris ekzemple Adam Mickiewicz (precipe en "Dziady") kaj Juliusz Słowacki (precipe en "Król-Duch").
Embliko
Embliko (Phyllanthus emblica) estas decidua arbo de la familio Filantacoj (antaŭe eŭforbiacoj) kiu kreskas ĉefe en Barato, sed krome ankaŭ pli oriente en tuta sudorienta Azio. Ĝi produktas manĝeblan frukton kun tre acida gusto multe uzita en ajurvedo por tinkturo, inkoj, ŝampuoj kaj oleoj.La arbon kaj ties fruktojn oni rigardas en hinduismo kiel sanktan arbon kaj kultadas ĝin kiel gravan esprimformon de Patrino Tero.
La arbon oni nomas per diversaj nomoj. Phyllanthus emblica en la latina, Amalaka en la sanskrita, amla en la hindia, Usirikai en la telugua, aonla, aola, amalaki, dharty, aamvala, aawallaa, emblic, emblic myrobalan, Malaka arbo, nellikai, nillika, kaj nellikya. En okcidento ankaŭ aŭdeblas Barata groso.
Andreo de Bogolubovo
Andreo de Bogolubovo (Андрей Юрьевич Боголюбский) aŭ Andreo la 1ª (n. ĉ. 1111, m. la 28-an de junio 1174 en Bogolubovo Боголюбово, apud Vladimiro, en Rusio) estis ĉefprinco de Rostov–Suzdal (1157) kaj de Vladimir (1169). Li gravigis la nordrusiajn teritoriojn, evoluigis la administradon, regadon en la arbara regiono.
Li akompanis sian patron Georgon la Longbrakan en lia militiro por konkero de Kievo, tamen post la venko li ne volis resti en ĉefurbo de la Kieva Regno, sed revenis en Vladimiron, urbo de la Rostova–Suzdala princujo. Post kiam lia patro mortis en 1157, la urboj Rostovo kaj Suzdalo elektis Andreon sia princo, kaj li poste transmovis sian kortegon en Vladimiron. Li instigis enmigradon en la princujon, fortikigis kaj teritorie grandigis Vladimiron, konstruigis preĝejojn.
Post kiam li kaj liaj aliancanoj sturmis kaj prirabis Kievon en la jaro 1169ª, Andreo iĝis la ĉefprinco de la Kieva Regno. Li tamen ne restis en Kievo, kiu ĝis tiam estis ĉiama kaj nepra rezidejo de la regnestroj; unue en la regna historio li disigis la nociojn «regnestra trono» kaj «la Kieva trono». Anstataŭe Andreo faris Vladimiron ĉefurbo de la Regno, dum Kievo iĝis ordinara princuja ĉefurbo, kie li surtronigis sian parencon. Li postulis poste, ke ankaŭ Novgorodo akceptu de li proponitan princon.
Dum sia regado, Andreo postulis obeemon de la princoj kaj provis malgrandigi potencon de la bojaroj. Sekve liaj korteganoj komplotis kontraŭ li kaj murdis lin.
The Rolling Stones
The Rolling Stones estas tutmonde fama brita rokenrola kaj roka muzikgrupo kies sono elradikiĝis el la bluso.
Ĝi estas la brita grupo kiu, kune kun The Beatles, plej influis rokmuzikon ekde la 1960-aj jaroj. Ĝia nomo devenas de muzikaĵo de Muddy Waters, Rollin' Stone.
La revuo Rolling Stone vicigis tiu ĉi rokgrupo kvara en la listo de la 100 plej grandaj artistoj de ĉiuj tempoj.
Diskaro
Oficialaj diskoj eldonitaj en registrejo:
Makrono (signo)
Makrono ( ¯ ) estas diakrita signo por marki la apartan prononcon aŭ akcenton de difinitaj literoj de la latina alfabeto. Temas pri horizontala strekto super la koncerna litero. Ĝi estas uzata interalie en la latva, litova kaj havaja lingvo - aldone en la latinliterigo de la japana, ĉina (Pinyin), araba, persa kaj iuj sudaziaj lingvoj (ekzemple la hindia, sanskrita kaj nepala).
Makiavelismo
Makiavelismo estas amplekse uzata negativa termino por karakterizi senskrupulajn politikistojn kiel tiuj kiujn Makiavelo priskribis en La Princo. En La Princo Makiavelo konsilas la princon pri siaj aferoj: militoj, ribeloj, armeoj, ligoj, provincoj, la sento de la popolo, ktp. La princo, laŭ Makiavelo, por gajni kaj reteni potencon, iafoje devas agi senmorale: mensogo, perforto, perfido, ĉantaĝo, mortigo, hipokriteco, ktp. Leĝo kaj moralo estas sub la princo, ne super la princo, tio estas la reganto. La celo pravigas la rimedon. La respekto de la princo por leĝo, moralo, tradicio, ktp, estas tute oportuna, ne sincera aŭ bonkora.
Makrono (signo)
La vorto "makrono" mem devenas de la greka vorto μακρός - makros, kiu signifas "larĝa".
Amos Oz
Amos OZ (עמוס עוז‎; n. la en Jerusalemo, m. la  en Tel-Avivo) estis fama israela verkisto, kies denaska nomo estas Amos Klausner. Li ankaŭ estas profesoro de literaturo ĉe la Universitato Ben Gurion en Birŝeba, kaj de 1967 li estas unu el la plej famaj proponantoj de la du-ŝtata solvo al la konflikto inter lia lando kaj la Palestino.
Oz naskiĝis en Jerusalemo, la 4-an de majo 1939. Pli aŭ malpli duono de liaj fikciaj verkoj parolas pri aferoj kiuj okazas ne pli ol unu mejlon for de la loko kie Amos Oz kreskis. La patro de Oz venis el Litovio, kaj la patrino el Pollando, sed ili ambaŭ migris al Palestino kiam ili estis junaj. Lia familio estis laika, tamen dekstra, kaj pro tio Oz vizitadis religian lernejon en Jerusalemo, ĉar la alternativo estis socialisma lernejo. La patrino de Oz mortigis sin kiam li estis 12-jara. 15-jara, Amos Oz translokiĝis al la kibuco Hulda, kie li ŝanĝis sian familian nomon al Oz, kiu Hebree signifas "forton". Li restis tie ĝis 1986, kiam li translokiĝis al Arad kun sia familio. Poste li vivis en Tel Avivo.
La unua verko de Oz estis publikigita en 1965. Li verkis ĝis nun 38 romanojn en la hebrea, kaj liaj verkoj estis tradukitaj al 43 lingvoj, inkluzive de Esperanto. Li gajnis multajn gravajn premiojn, inkluzive de la Israelo-premio por literaturo en 1998, kaj la germana Goethe-premio en 2005.
Amos Oz estis unu el la plej respektataj intelektuloj en Israelo, kaj li estas konata pro siaj maldekstraj pozicioj. Li ĉiam argumentis favore al kreado de sendependa palestina ŝtato, sed ankaŭ ofte kritikis eksterlandanojn kiuj laŭ li tro akre kritikis Israelon. Dum multaj jaroj Oz subtenis la Israela Laborista Partion, sed en la 1990-aj jaroj li subtenis la pli maldekstran politikan partion Meretz. Oz ĉiam kontraŭis la konstruadon de judaj kolonioj en la kontraŭleĝe okupataj teritorioj, sed en 2006 li publike subtenis la israelan bombadon de Libano, dirante ke en ĉi tiu kazo ne temas pri israela milito por ekspansii, sed pri defendo.
Oz kaj Esperanto
En majo 2015 Esperanto-Ligo en Israelo eldonis Esperanto-tradukon de la novelo "Esperanto", de Amos Oz, tradukis Gian Piero Savio kaj Amri Wandel. En julio 2015 aperis en revuo Esperanto artikolo de Wandel pri Amos Oz kaj tiu traduko:
Amos Oz estas verŝajne la plej elstara kaj internacie konata verkisto de Israelo. De 2007 li plurfoje estis kandidato por la Nobel-premio de literaturo. Li ricevis i.a. la Premion de Israelo kaj la Goethe- kaj Heinrich-premiojn pri literaturo. Liaj verkoj estas tradukitaj en kvardek du  lingvojn (tiu ĉi unua traduko de Oz en Esperanton estas do la 43-a lingvo). Ili estas multe aprezataj kaj ŝatataj en la monda literaturo. Inter liaj 38 libroj, plej famiĝis "Mia Mikaelo", "Rakonto de amo kaj mallumo". Ofte liaj verkoj reflektas lian vivsperton; kiel infano Oz kreskis en Jerusalemo, kiun poste, kiel knabo, li forlasis por vivi en kibuco. Pluraj el liaj noveloj tuŝas aŭ temas pri la kibuca vivo kaj pri la vivo en Jerusalemo.
La novelo "Esperanto" estas la lasta el ok noveloj pri la kibuca vivo, kiuj aperas en la novelaro "Inter amikoj". En tiu libro Oz revenas al la loko kaj tempo kie kreskis lia verkaro: la kibuca socio en la fino de la kvindekaj jaroj. Li provas rompi la idealisman bildon de la kibuco (simile al aliaj israelaj verkistoj, kiel ekzemple Meir Ŝalev). La noveloj en tiu ĉi libro priskribas kiel ŝanĝiĝis la kibuca idealismo de la pioniraj tagoj, tiel ke nuntempe restas nur grupo de homoj, kies antaŭaj frateco kaj reciproka respondeco iom post iom malaperas. La ok rakontoj en la libro Inter amikoj okazas en la fantazia kibuco Jikhat, kaj priskribas kiel la kibuco malebligas al ne-konformaj kaj solecaj individuoj trovi sian lokon en la kibuca socio. Ĉiu el la rakontoj desegnas mirinde delikatajn bildojn de virinoj kaj viroj, kiuj revas kaj suferas en sia privata vivo, en la ombro de giganta kolektiva revo: la kibuca idealo.
La morto de Marteno Vandenberg, la heroo en la novelo "Esperanto", la lasta idealisto kiu kredas al absoluta komuneco de la homa socio, reprezentas la malrapidan sed neeviteblan kolapson de la kibuca idealo kaj tradicia socio. Eble la trankvileco kiun spertas Osnat, la amikino de Marteno, post lia entombigo, sugestas ke Oz fine trovis la konkludon de sia serĉado, kaj, kiel Osnat, trovas konsolon en la revolucio de la kibuca socio kaj idealoj. Amos Oz daŭre akompanas nin per sia flua kaj elokventa stilo, kaj ni povas ĝui ĉiun frazon aŭ metaforon, kiun li dividas kun ni.
En rendevuo kun Amri Wandel en 2015 Oz rakontis pri lia speciala sinteno por "tiu mirinda lingvo", kiel li priskribas Esperanton en la novelo. Li diris ke "vidi tiun ĉi novelon en Esperanto-traduko estas por li plenumo de revo". Kiel aludas la komentoj pri Esperanto en la novelo, Oz scias pri E-o surprize multe, kvankam li asertis ke li ne parolas ĝin. Lia patro, kiu scipovis 11 lingvojn, konis ankaŭ Esperanton kaj estis admiranto de Zamenhof. Ni konversaciis pli ol duonhoron. Por la jubilea Kongreso en Lillo li skribis, "bonvolu transdoni mianome varman saluton al ĉiuj partoprenantoj de la Kongreso, kaj diru al ili ke Marteno Vandenberg esprimas ankaŭ miajn sentojn por la lingvo Esperanto kaj por ĝiaj fundaj ideoj".
Kamienka
Kamienka estas la nomo de pluraj vilaĝoj en Slovakio:
Radiuso de Schwarzschild
La radiuso de Schwarzschild (iam nomata kiel la gravita radiuso) estas karakteriza radiuso asociita kun ĉiu maso. Ĝi estas tia radiuso por donita maso tia ke, se la maso estus kunpremita en enon de sfero kun la radiuso, ne ekzistas iu ajn sciata forto aŭ disiga premo kiu povas halti la daŭrantan gravitan kolapson de la maso en gravitan specialaĵon. La termino estas uzata en fiziko kaj astronomio, aparte en teorio de gravito, fizika relativeco. La nocio estis enkondukita en 1916 de Karl Schwarzschild kaj rezultiĝas de lia malkovro de akurata solvaĵo de la ejnŝtejnaj kampaj ekvacioj por ekstera gravita kampo de ne-turnanta, sfere simetria korpo - metriko de Schwarzschild.
Objekto pli malgranda ol ĝia Radiuso de Schwarzschild estas nomata kiel nigra truo. La surfaco je la radiuso de Schwarzschild agas kiel eventa horizonto de ne-turniĝanta korpo (turniĝanta nigra truo kondutas malmulte malsame). Nek lumo nek partikloj povas eskapi tra ĉi tiu surfaco de la regiono ene, de ĉi tio estas la nomo "nigra truo".
Formulo por la Radiuso de Schwarzschild
Radiuso de Schwarzschild de objekto estas proporcia kun la maso, kun proporcieca konstanto engaĝante la gravitan konstanton kaj la lumrapidecon.
La formulo por la radiuso de Schwarzschild povas troviĝi per egaligo la liberiga rapido al la lumrapideco, kaj estas
kie
La proporcieca konstanto, 2G/c^2, estas proksimume 1.48×10−27 m/kg.
Do, la Suno havas radiuson de Schwarzschild de proksimume 3 km, Tero havas tiun de proksimume 9 mm. La radiuso de Schwarzschild de la Pezega nigra truo je galaksia centro de la Lakta vojo estas proksimume 7,8 milionoj km. La radiuso de Schwarzschild de sfero kun uniforma denseco egala al la kritika denseco estas egala al la radiuso de la videbla universo.
Objekto de iu ajn denseco povas esti sufiĉe granda por fali en sin se ĝi ampleksas je radiuso de Schwarzschild:
Notu ke kvankam la rezulto estas ĝusta, fizika relativeco devas esti uzata po korekte derivi la formulon de radiuso de Schwarzschild. Iuj konsideras ke estas nur koincido ke la newton-a fiziko produktas la saman rezulton, sed ĉi tio povas ankaŭ antaŭsigno de pli profunda suba simetrio en naturo.
Pezega nigra truo
Se oni akumulus materion de normala denseco (ĉirkaŭ 1000 kg/m³, kiel akvo, kiu ankaŭ estas proksimume la sama kiel la averaĝa denseco de la Suno) en kvanto de 150000000 masoj de Suno do tia akumuliĝa estos malpli granda ol ĝia radiuso de Schwarzschild kaj tial ĝi devus esti pezega nigra truo de 150000000 sunaj masoj. Oni supozas ke ekzistas pezegaj nigraj truoj ĝis al kelkaj 109 sunaj masoj. La pezega nigra truo ekzistas ankaŭ en centro de galaksio Lakta vojo, ĝi estas de 2,5 aŭ 3,7 (laŭ diversaj esploroj) milionoj sunaj masoj.
Stela nigra truo
Se oni akumulus materion je nuklea denseco (la denseco de la kerno de atomo, proksimume 1018 kg/m³; neŭtronaj steloj ankaŭ atingi ĉi tiu densecon), tia akumuliĝo estos malpli granda ol ĝia radiuso de Schwarzschild je proksimume 3 sunaj masoj kaj tial devus esti stela nigra truo.
Denaska nigra truo
Malgranda maso havas ege malgrandan radiuson de Schwarzschild. Maso samgranda kiel Everesto havas radiuson de Schwarzschild pli malgrandan ol nanometro. Ĝia averaĝa denseco je tiu amplekso devus esti do tiel granda ke ne estas sciata kaŭzo kiu povas formi tian ege kompaktan objekton. Tiaj nigraj truoj povus eble esti formitaj en frua stadio de la evoluo de la universo, tuj post la praeksplodo, kiam densecoj estis ege grandaj. Pro tio ĉi tiuj hipotezaj nigraj truoj estas nomataj kiel denaskaj nigraj truoj.
Starina
Starina havas pluraj signifoj: en Slovakio:
Griza tringo
La Griza tringo, Tringa nebularia, estas vadbirdo de la granda familio de Skolopedoj, la tipaj vadbirdoj, kaj la ordo de Ĥaradrioformaj.
La Granda flavkrura tringo, Tringa melanoleuca kaj la Griza tringo kunhavas similan malmildan, malhelan kaj preskaŭ krispan brustan bildon kaj multan nigron ĉe ŝultro kaj dorso en breda plumaro.
Disvastiĝo
La Griza tringo estas subarkta birdo, kiu reproduktiĝas el norda Skotio tra Skandinavio orienten, tra nordaj Eŭropo kaj Azio, pli precize tra centra Siberio ĝis Manĉurio kaj Kamĉatko. Tie ĝi ĉeestas tajgon, arbustejojn kaj sekejojn proksime de torfejoj. Tiu migranta palearktisa specio vintras en marbordoj de okcidenta Eŭropo, la Mediteraneo, Afriko, suda Azio kaj Aŭstralazio, kutime ĉe fluanta akvo, marbordoj, sablejoj kaj strandoj, lagetoj, ktp.
Aspekto
La griza tringo estas grandaj vadbirdoj -30 ĝis 35 cm longaj, enverguro de 55 ĝis 60 cm kaj pezo de inter 150 kaj 270 g-, brunaj en breda plumaro kaj grizhelaj vintre. Ili havas blankan ventron, helan vizaĝon kun blankaj superokula strio kaj ĉirkaŭokula ringo, longajn verdecajn krurojn kaj longan nigrecan bekon kun griza bazo kaj pinto iomete suprenkurvita. Ili montras blankan kojnon el dorso ĝis vosto dumfluge kaj krurojn ĉe fino. La flugiloj estas tute malhelaj supre. Ili estas iom pli grandaj ol la parenca Ruĝkrura tringo, Tringa totanus.
Studenta Junularo
Studenta Junularo (en itala Gioventù Studentesca, GS) estas movado de la Katolika Eklezio, naskita en 1954 per la eduka agado de don Luigi Giussani.
Griza tringo
Kutimoj
Ĝi reproduktas en truo ĉe seka grundo kovrita el herberoj ĉe marĉaj areoj; la ino demetas ĉirkaŭ kvar verdoflavecajn ovojn en grunda truo. Ambaŭ gepatroj kovas dum 3 aŭ 4 semajnoj, sed la ino dum iom pli da tempo. La idoj elnestiĝas tuj post eloviĝo kaj eĉ eniras en akvon. La gepatroj zorgas ilin dum unu monato.
Kiel plej granda parto de vadbirdoj, ili manĝas etajn senvertebrulojn, sed ili ankaŭ predas etajn fiŝojn.
La alarma alvoko estas laŭta trisilaba fajfado.
Ili vivas ĝis 12 jarojn.
La griza tringo estas vadbirdo protektita de internacia traktato por konservado de afrikeŭraziaj migrantaj akvobirdoj (AEWA).
Plaveč
Plaveč estas la nomo de pluraj municipoj:
en Ĉeĥio
Virginie Despentes
Virginie Despentes (naskiĝis la 13-an de junio 1969 en Nancy) estas franca verkistino kaj reĝisorino. Per terminaro propra, kruda, senpera kaj laŭ kelkaj vulgara, kiu malkaŝas siajn punkajn radikojn, la aŭtoro ade studas la rolojn de ambaŭ viroj kaj virinoj en la okcidenta ŝablono de socio. Kontraŭfluante reakcian feminismon, ŝi kontestas la tradiciajn paroladojn pri seksperforto, prostituo kaj pornografio, spertoj kiujn ŝi mem travivis.
Biografio
Ŝi vivis en multaj lokoj, interalie en Lyon, kies kvartalo Pentes de la Croix-Rousse donis al ŝi la ideon pri ŝia plumnomo Despentes. Ŝi studis en gea lernejo kaj vivas sian adoleskadon en la punka movado, ne zorgante pri feminismo aŭ virineco (uzi ŝminkon, ktp...). Ŝi ŝategas muzikon kaj partoprenas en multajn koncertojn kiel tiuj de Bauhaus, Einstürzende Neubauten, The Cure aŭ Bérurier Noir en la kvar anguloj de Francio, petveturante por veturi al la celita festivalejo. En 1986, nokte petveturante por reveni hejmen, ŝi suferis seksatencon kiun ŝi poste analizos en sia aŭtobiografia libro King Kong Théorie en 2006. Kelkaj tempoj poste, ŝi legas dokumenton de usona feministo Camille Paglia kiu ege skuis ŝin :
''Seksperforto estas neevitebla risko. Estas enkalkulenda kaj akceptenda risko por ĉiu virino kiu volas elhejmiĝi kaj vagi propravole. Se vi suferas seksperforton, stariĝu, senpolviĝu kaj revigliĝu. Kaj se tiu eventualeco tro timigas vin, restu kun viaj gepatroj kaj daŭre manikuru vin!''.
Virginie ne volas "halti sian vivon" post la seksatenco kaj daŭre petveturas. Ŝi poste faros multajn malbone pagitajn laborojn interalie en superbazaroj. Post kelkaj jaroj, deprimita pro sia vivmaniero, ŝi decidas komenci telefone rendevui virojn por mono. Ŝi rakontos en sia aŭtobiografio ke "Prostituo estis decidiga etapo por mia rekonstruo post la seksatenco. Denove, mi estis en ultravirineca situacio, sed tiukaze, mi profitis de tio. Ŝi ankaŭ deklaras ke "malkiel mi antaŭe timis, la viroj estis tre afablaj kaj mildaj, eĉ pli ol en la komuna vivado".
Baise-moi
Dum ĉiuj tiuj jaroj, ŝi skribis Baise-moi (fiku min) kiu aperos en 1994. La rakonto temas pri du virinoj, kreskinte en pariza malfavorita medio kie strataj bataloj estis kutimaj, kiu suferas seksatencon. Seniluziiĝante pri vivo, iŝi komencas vojmigri kaj serie seksumi kaj murdadi, por fine sinmortigi. Ses jaroj kaj pluraj aliaj libroj poste, Despentes decidas alfilmigi sian unuan libron, kunlaborante kun la eksa pornografiistino Coralie Trinh Thi.
La filmo trafis fortan cenzuron en preskaŭ ĉiuj landoj, pro la ĉiamesteco de ambaŭ sekso kaj perforto. La filmo interalie montras tre eksplicite dum dek minutoj seksatencon kontraŭ la du heroinoj. Ankaŭ multaj amoraj scenoj ade okazas dum la filmo. Pro tio, Baise-moi estis la unua ne-pornografia filmo en Francio malpermesita al ne-plenaĝuloj (18 jaraĝuloj), pro la postulo de la franca Ministro pri Kulturo Catherine Tasca. La plej grava franca gazeto Le Monde nomis ĝin "malsana filmo" kaj multaj gazetoj (interalie porvirinaj gazetoj kiel Elle) misfamis la filmon, taksante ĝin de pornografia filmo. Tamen, Virginie Despentes kaj Coralie Trinh Thi malakceptis tiun takson: "Tiu filmo ne estas por sinmasturbuloj, kaj do ne estas pornografia". "Pri la temo, neniu parolas. Fakte la temo ne estas la demando. Kio gravas, tio estas ke tri ekspornografistoj kaj unu eksputo faras filmon pri seksperforto!"; "Estas inoj, inoj, inoj, ni havas piĉon tra la vizaĝo!".
Greatest Hits (Queen)
Greatest Hits estas la unua kompilaĵo (dekunua muzikalbumo) de la angla rokmuzika grupo Queen. Ĝi enhavas grandajn furoraĵojn de la grupo, ekzemple "Bohemian Rhapsody", "Crazy Little Thing Called Love", "We Will Rock You" kaj "We Are the Champions". Ĝi estis lanĉata en 1981 kaj estas la plej multe vendita muzikalbumo en Unuiĝinta Reĝlando ĝis nun.
Oľšavka
Oľšavka (legu olŝaŭka) estas nomo por pluraj vilaĝoj en pluraj distriktoj en Slovakio:
Dependeco
Dependeco povas esti:
Helmuth Johannes Ludwig von Moltke
Helmuth Johannes Ludwig von MOLTKE (ankaŭ: Moltke la pli juna; naskiĝinta la en Biendorf-Gersdorf, mortinta la  en Berlino) estis germana generalo. Li onklo estis Helmuth von Moltke, la germana stabestro.
Vivo
Post oficiriĝo en 1870 Moltke frekventis inter 1876 kaj 1879 la Militan akademion kaj deĵoris unu jaron ĉe la Granda generalstabo. En 1881 li iĝis kapitano estonte inter 1882 kaj 1891 adjutanto dua de la onklo kaj feldmarŝalo von Moltke. Li nomumitis en 1888 majoro kaj, post la morto onkla, adjunkto de la imperiestro. Baldaŭ Moltke iĝis ankaŭ komandanto de la Kastela gvardikompanio, estinte ekde 1895 kolonelo li gvidis inter 1896 kaj 1899 la Imperiestran Alexandro-gvardigrenadirregimenton nr. 1 kaj inter 1899 kaj 1902 (en la rango de generalmajoro) la Unuan gvardiinfanteribrigadon.
En 1902 li ekestris la Unuan gvardidivizion post promociiĝo je generalleŭtenanteco kaj generaladjutanteco. En februaro 1904 li proklamitis generalkantonmentmastro generalstabano. En la 1.1.1906 li posteulis Alfred von Schlieffen kiel generalstabestro. En septembro 1914 li devis abdiki tiufunkcie post la malvenko dum la Batalo de la Marno; posteulis lin Erich von Falkenhayn.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 14. Leipzig 1908, p. 46 (tie ĉi interrete)
Elisabeth Maistre
Ŝi lernis en ŝia familio kaj poste dum dek jaroj en konservatorio de muziko.
Ŝi membriĝis en la muzikgrupo Dionysos en 1997 por la tria albumo de la grupo, ŝi muzikumas per violono, sintezilo, piano, drumo, kastanjeto, banjo aŭ la termen-ilo (elektronika ilo de Lev Sergueïevitch Termen, alinomata Léon Theremin), ŝi ankaŭ partoprenas per kantoj. Dum la unuaj aperoj kun la grupo, ŝi nomiĝis Elisabeth Ferrer.
Ŝi ekas, je la fino de 2006, solan karieron. Ŝi unue muzikas sola dum koncerto por la festivalo Les Inrocks en novembro de 2006. Ŝi verkas kaj komponas ŝian unuan albumon Drôle d'oiseau (Stranga birdo) de, laŭ siaj diroj, folk, eĉ kanzonoj. Ĝi konservas poetan etoson proksiman de Dionysos. La albumo estas farita de Elisabeth kaj Andy Maistre, membro de la muzikgrupo Houdini. La unua radioelsendata muzikpeco estas la marin. Poste c'est quand déjà. Freŝdate, nova versio de la muzikpeco body club trapasas la radioondojn.
Nemunas
Nemunas (litove), Нёман, Njoman (beloruse), Memel (germane), Niemen (pole) resp. Неман, Njeman (ruse) estas grava orienteŭropa rivero, kiu longas 937 kilometrojn. Temas pri la 4-a plej longa rivero en la baseno de la Balta Maro. Ĝi fontas en Belorusio kaj fluas tra Litovio, kie ĝi dum la lasta okono de sia vojo konsistigas la limon inter Litovio kaj la Kaliningrada regiono de Rusio. Fine ĝi ĉe la loĝloko Rusnė tra la nemuna delto atingas la Kuronan lagunon kaj de tie – ĉe la urbo Klaipėda – fluas en la Baltan Maron. La profundeco de la rivero estas ĝis 5 metroj, kaj ĝia larĝo ĝis 500 metroj. La flua rapideco estas inter 1 kaj 2 metroj po sekundo.
En Esperanto la akvovojo tradicie nomiĝas Nemano pro la rusa versio de la nomo, konsiderante ke dum la jaro 1887, kiam ekestis Esperanto, la rivero grandparte situis en la Rusia Imperio, kiu tiutempe okupis la regionon (parte ĝi tiam konsistigis la limon al la germanlingva Orienta Prusio – Rusio do, en la lasta kvarono de la akvovojo, dum la 19-a jarcento "troviĝis norde de la rivero", kaj ekde 1945 "troviĝas sude"). Konsiderante, ke la rivero laŭ la nunaj limoj je 49 procentaĵoj fluas tra Belorusio kaj je 51 procentaĵoj tra Litovio – nur dum 12 procentaĵoj de la vojo lima al nun ruslingva, historie germanlingva regiono – la rivero dum la 21-a jarcento laŭ iuj lokaj esperantistoj kiel ekzemple la psikologino Remi Rudaitytė fakte pli meritus nomon laŭ la litova aŭ belorusa versio, prefereble la nomon "Nemuno".
Croxatto
La familinomon oni elaprolas itale Kroksatto kaj en la liguria dialekto Kroĵatto.
Ĝi signifas en la dialekto Krucmilitisto, kaj estis verŝajne kromnomo kiun ricevis praulo post partopreno en mezepoka krucmilito.
Membroj de la familio disvastiĝis en la itala regiono Ligurio kaj en Suda Ameriko, ĉefe en Ĉilio, kien almigris kelkaj familianoj en la komenco de la XX jarcento.
La plej konata familiano estis sciencisto Hector Croxatto Rezzio, el Ĉilio, ano de la Papa Akademio de la Sciencoj.
Heinrich Schliemann
Johann Ludwig Heinrich Julius SCHLIEMANN (naskiĝis la 6-an de januaro 1822 en Neubukow, Mecklenburg-Schwerin; mortis la 26-an de decembro 1890 en Napolo) estis komercisto en Sankt-Peterburgo kaj pioniro de arkeologio. Li estis malkovranto de Trojo kaj Miceno.
Heinrich Schliemann farisĝis fama precipe pro la arkeologiaj malkovroj faritaj en Turkio, en la loko Hissarlik: la 4-an de aŭgusto 1872 Schliemann komencis reporti al la lumo la antikvan urbon Trojon, aŭ pli ĝuste dirite: ok diversajn urbojn, konstruitajn unu sur la alia ekde ĉirkaŭ 3000 jaroj antaŭ Kristo; tiu homera estis identigita en la sepa tavolo (1250- 1200 a.K.), kiu havas postsignojn de brulego, tiu de kiam Trojo estis komplete detruita de la Aĥajoj.
Elfosaj laboroj
Alia eksterordinara malkovro estis farita la 15-an de junio 1873: trezoro (entenata en kupra ujo unu metron larĝa kaj 45 centimetrojn alta), konsistanta el pli ol 8.700 oraj juveloj, konata kiel la “trezoro de Priamo”.
Por iĝi proprietulo, Schliemann pagis altegan monsumon al Turkio (kiu depostulis ĝian proprieton); poste, li donacis la trezoron al Germanio, kie ĝi restis ĝis la dua mondmilito.
La 6-an de marto 1945 Adolf Hitler ordonis, ke la trezoro estu kaŝita en la salminejoj de Helmstedt, por eviti, ke ĝi falu en la manojn de la sovetoj. La ordono de Hitler ne estis plenumita, kaj la trezoro iris al Moskvo, kie ĝi estas konservita en Ŝtata Muzeo de Belartoj Puŝkin.
Kvar landoj interdisputas pri tiu trezoro: Turkio (kie ĝi estis trovita), Greklando (heredanto de la homera tradicio), Germanio (al kiu ĝi estis donacita de la arkeologo) kaj Rusio (kie ĝi nuntempe troviĝas).
Schliemann faris ankaŭ alian gravan malkovron: la 7-an de aŭgusto 1879 li komencis en Mikeno, en Grekio, la elfosadon kiu kondukis al la retrovo de multaj tomboj (kun juveloj, funebraj maskoj, armiloj kaj iloj), atribuitaj interalie al Agamemno kaj Kasandra, mortigitaj de Klitemnestro kaj de ŝia amoranto Egisto.
La trovitaĵoj (aparte, la mirinda funebra masko el oro konata kiel la “Masko de Agamemnono”, kies aŭtentikeco tamen estas pridebatata) estas konservitaj en la Nacia arkeologia Muzeo de Ateno.
Malpli konata estas alia esploro de Schliemann, kiu restis sen sukceso: la “perdita kontinento” Atlantido.
Poligloto
Schliemann studis dum sia tuta vivo kiel memlernanto; ne nur arkeologion, sed ankaŭ lingvojn (li konis dudekon da ili, krom la germana: aparte, la anglan, francan, hispanan, italan, rusan, araban, hebrean, malnovgrekan).
Li mortis en Napolo, dum unu el siaj multnombraj vojaĝoj al Greklando; tial, en 1973 estis metita memorŝtono en la Komunuma Vilao de tiu urbo; parolis pri ĝi la elsendo de Radio Roma-Esperanto de la 18-a de novembro 1973 (v. sube, kun traduko al la itala).
Literaturo
Reinhard Witte kaj Wilfried Boelke (2004), Mitteilungen aus dem Heinrich-Schliemann-Museum Ankershagen (laste en la kajero 8 "Schliemann einmal heiter betrachtet" de R. Witte).
Manfred Flügge (2001), Heinrich Schliemanns Weg nach Troja - Die Geschichte eines Mythomanen. Deutscher Taschenbuch-Verlag, München, ISBN 3-423-24292-2.
Carl Schuchhardt (2000), Die Ausgrabungen Schliemanns in Troja, Tiryns, Mykenä, Orchomenos und Ithaka. Leipzig 2000 (Represo de la eldono de 1891).
Wilfried Boelke (ĉ. 1996), ''Heinrich Schliemann. Ein berühmter Mecklenburger.'' Schwerin, Demmler.
Eksteraj ligiloj
Heinrich-Schliemann-muzeo en Ankershagen
Andreo la 1-a (Hungario)
Andreo la 1-a de Hungario ( I. András; naskita ĉ. 1015, mortinta 1060, Zirc) estis 4-a reĝo de Hungario ekde 1046, el la Arpad-dinastio. Lin forigis de la trono lia frato, Béla la 1-a. Lia patro estis nevo de Stefano la 1-a. Li ne akceptis, ke Stefano – post morto de lia filo, Emeriko (1031) – nomumis posteulo Petro Orseolo kaj ne Andreon. Oni atencis Stefanon, pro kio la reĝo blindigis Vazulon kaj forpelis liajn filojn (Levente, Andreo kaj Béla).
Andreo kaj Levente vivis en Kievo. Andreo probable tie konvertiĝis al la kristana kredo kaj edziĝis kun Anastasia de Kievo, filino de grandprinco Jaroslavo la Saĝa. Levente restis pagana. La opoziciuloj de Petro Orseolo hejmeninvitis filojn de Vazulo en 1046. Oni kaptis Petron, kiu baldaŭ mortis, same kiel Levente, tiel la tronon ekposedis Andreo.
La hejmenvenintaj filoj cedis al la paganaj amasoj de la Vata-ribelo. Tiuj paganoj murdis la katolikajn pastrojn, la fremdulojn, detruis la preĝejojn. Post kiam oni kronis Andreon en Székesfehérvár, li venkis la ribelantojn kaj apogis la katolikan eklezion. Li fondis la abatejojn de Tihany (1055), kies fonda dokumento entenas la unuajn skribitajn hungarajn lingvomemoraĵojn.
Andreo invitis Béla el Pollando en 1048 kaj ili kune batalis kontraŭ german-romia imperiestro Henriko la 3-a, kiu volis venĝi sentronigon de Petro kaj volis vazaligi Hungarion. Henriko invadis la post-danuban regionon de sudo en 1051, la decida batalo okazis ĉe Vértes (portanta tiun nomon ekde tio), kie la germanoj disĵetis siajn ŝildojn (hungare pajzs, vért). Andreo emis al cedo pro la paco, sed Henriko denove atakis la hungaran reĝlandon en 1052, ŝipante sur la Danubo. Ĉe Bratislavo, Búvár Kund boris la ŝipojn, tiel li devis retiriĝi.
Andreo en 1057 kronigis al reĝo la infanaĝan Salamonon kaj – laŭ la paco de Morvamező (1058) – okazis fianĉado de Salamono kaj Judita (posteulo de Henriko la 3-a). Ĉar Béla ankaŭ pretendis la kronon, akriĝis la rilato inter Andreo kaj Béla. Laŭ legenda historio, Andreo proponis en Várkony al Béla elekton inter krono (reĝlando) kaj glavo (princlando). Béla elektis la glavon, timante sian vivon. Li do kolektis armeon en Pollando, lin apogis plimulto de la hungaroj, dum Andreo havis germanan armeon. Andreo estis malvenkita en la Trans-Tisio, poste ĉe Moŝon. Li mortis je vundiĝoj en Zirc, oni entombigis en abatejo de Tihany.
Linio de Bar Lev
30.525°N, 32.32917°W Linio de Bar Lev estis sistemo de fortikaĵoj, kiujn Israelo konstruis sur orienta bordo de Sueza kanalo por defendi Sinajon, kiun ĝi okupis dum sestaga milito. La linio estis nomita laŭ Haim Bar Lev, israela generala stabestro. Spite al grandaj kostoj, la linio de Bar Lev dum Jomkipura milito ne plenumis atendojn metitaj al ĝi, kiam ĝi rapide falis al bone preparita bato kombinanta faktoron de absoluta surprizo kaj eriganta materiala superforto. La linio dum tiuj ĉi cirkonstancoj ne kapablis haltigi la malamikon eĉ ne doni al Israelo sufiĉan tempon por reagi. Certan reteniĝon kaj problemojn de egiptanoj ĝi ja kaŭzis, tamen ĝi ne estis sufiĉa kaj la klopodo kaj la neceseco kontribui por helpi la ĉirkaŭigitajn apogpunktojn fine male limigis la israelajn defendfortojn alkondukante al ili pluajn grandajn perdojn.
Gravita lenso
Gravita lenso estas formita kiam la lumo de tre malproksima kaj hela fonto (kiel kvazaro) estas kurbita ĉirkaŭ peza objekto (kiel peza galaksio) inter la fonta objekto kaj la rigardanto. La procezo estas sciata kiel gravita lensado, kaj estas unu el la antaŭdiroj de fizika relativeca teorio de Albert Einstein. Ĝi estis ankaŭ sciata kiel la efiko de Ejnŝtejno, kvankam tio estas ne la sola signifo de ĉi tiu termino.
Horní Újezd
Horní Újezd estas nomo por pluraj vilaĝoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.
Livadio
Livadio estas urbotipa loĝloko de la Jalta municipo de Aŭtonoma Respubliko Krimeo; signifa kuracejo kaj populara turisma loko. La loĝloko troviĝas tre proksime al Jalto kaj malgraŭ la administra memstareco (ĝi estas centro de Livadia komunumo, kiu krom Livadion havas ankoraŭ 2 urbotipajn loĝlokojn kaj 5 vilaĝojn) ĝi estas ofte konsiderata kiel okcidenta antaŭurbo de Jalto. La loĝloko estas internacie fama pro la Jalta konferenco, kiu estis organizita en la Livadia palaco en la jaro 1945. La nomo de la loĝloko venas el la greka lingvo kaj signifas "herbejo".
Gravita lenso
Priskribo
En gravita lenso, la gravito de la peza objekto kurbigas lumon, sed malsimile al optika lenso maksimuma kurbiĝo okazas plej proksime al la pezaĵo. Sekve gravita lenso ne havas solan fokusan punkton. Sekve de ĉi tiu, se la fonto, peza objekto, kaj la rigardanto kuŝas sur rekto, la fonto videblas kiel ringo malantaŭ la peza objekto. Ĉi tiu fenomeno estis unue menciita en 1924 de fizikisto Orest Chwolson, kaj estis kvante prikalkulita de Alberto Ejnŝtejno en 1936. Ĝi estas kutime referita al en la literaturo kiel Ejnŝtejna ringo, ĉar Chwolson ne koncernis helecon aŭ radiuso de la ringa bildo. Pli kutime, la peza aĵo (ofte galaksio) estas ne en centro, kreante plurajn bildojn laŭ la relativaj pozicioj de la fonto, lenso, kaj rigardanto, kaj la geometria formo de la gravito de la lensanta galaksio. Aldone, la rigardanto povas rekte vidi ankaŭ fonton, duplikatitan per la gravita lenso, kvankam la lensita bildo estas ĉiam esti malformigita kompare al la fonto.
Livadio
Historio
La homoj loĝis sur la teritorio de nuna Livadio delongege, tion pruvas la trovitaj ĉi tie arĥeologiaj restaĵoj, kiuj rilatas al la 3a jarmilo a.K. Ankaŭ en la mezepoko ĉi tie ekzistis kelkaj malgrandaj loĝlokoj, kaj apud Livadio sur la roko Ĥaĉla-Kajasi konserviĝis la restaĵoj de feŭda kastelo de la X-XIIaj jarcentoj.
Gravita lenso
Priskribo
Estas tri klasoj de gravita lensado:
Livadio
Historio
En la XVIIIa jarcento ĉi tie troviĝis negranda greka loĝloko Aj-Jan. Post anekso de Krimeo fare de Rusia Imperio la terenoj de Livadio apartenis al diversaj rusiaj nobeloj kaj politikistoj. Proksimume ekde la 30aj jaroj de la XIXa jarcento oni produktas vinon ĉi tie.
Gravita lenso
Priskribo
La efiko estas malgranda, tia ke (ĉe forta lensado) galaksio havanta mason de super 1011 sunaj masoj produktas plurajn bildojn apartigitajn per nur kelkaj angulaj sekundoj. Galaksia akumuliĝo povas produkti plurajn bildojn apartigitajn per nur kelkaj angulaj minutoj. En ambaŭ okazoj la galaksioj kaj fontoj estas sufiĉe malproksimaj, je multaj centoj de megaparsekoj for de nia galaksio.
Livadio
Historio
En la jaro 1860 Livadio estis aĉetita fare de la cara familio. La cara kuracisto Sergej Botkin (fama rusa sciencisto) konsilis al la cara familio uzi la Sudan Bordon de Krimeo kiel kuracejon. Jam en la jaroj 1862-66 oni konstruas ĉi tie kelkajn palacetojn kaj multajn helpajn domojn; Livadio fariĝas somera rezidejo de la cara familio. Samtempe ĝi populariĝas kiel aristokrata ripoz-loko.
Gravita lenso
Priskribo
Gravitaj lensoj agas egale je ĉiuj specoj de elektromagnetaj ondoj, ne nur je videbla lumo. Malforta lensada efiko estas studata por la kosma mikroonda fono kaj ankaŭ galaksiaj katastroj. Forta lensado estas observata ankaŭ en radiaj ondoj kaj ikso-radiaj ondoj. Se forta lenso produktas multajn bildojn, tie estos relativa tempa malfruo inter du vojoj: do, en unu bildo la lensata objekto estas observata je iu tempo antaŭ ol en la alia bildo. Ĉi tiu diferenco de la tempoj de iro de la lumo havas grandoordon taŭgan por observi sinsekve ŝanĝojn en ambaŭ bildoj en okazo de ŝanĝo en la objekto. Ekzemple la diferenco de la tempoj povas esti kelkaj horoj.
Dolní Újezd
Dolní Újezd estas nomo por pluraj vilaĝoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.
Gravita lenso
Historio
Laŭ fizika relativeco, maso kurbigas spaco-tempon por krei gravitan kampon kaj pro tio kurbigi lumon kiel rezulto. Ĉi tiu teorio estis konfirmita en 1919 dum suna eklipso, kiam Arthur Eddington observis ke lumo de steloj pasanta proksime al suno estis malmulte kurba, tiel ke steloj aperas malmulte el pozicio.
Ejnŝtejno komprenis ke eblas por ankaŭ astroj kurbigi lumon, kaj ke je la ĝustaj kondiĉoj, oni devas observi multaj bildoj de sola fonto, nomatajn kiel gravita lensado aŭ iam gravita miraĝo. Tamen, ĉar li nur konsideris gravitan lensadon per solaj steloj, li konkludis ke la fenomeno devus plej verŝajne resti neobservita dum antaŭvidebla estonto. En 1937, Fritz Zwicky la unua konsideris okazon kie galaksio povas agi kiel lenso, kaj laŭ liaj kalkuloj ĉi tio devus atingi eblecojn de observadoj.
Sed nur en 1979 la unua gravita lenso estis esplorita. Ĝi iĝis sciata kiel la "Ĝemela Kvazaro" ĉar ĝi komence aspektis kiel du identaj kvazaroj; ĝi estas oficiale nomita kiel Q0957+561. Ĉi tiu gravita lenso estis esplorita hazarde per Dennis Walsh, Bob Carswell, kaj Ray Weymann uzante la 2,1 metran teleskopon de Nacia Observatorio de Akraĵo Kitt.
Kosmosciencaj aplikoj
La plej grava apliko de gravita lensado en kosmoscienco estas la malforta lensado de galaksioj. Per mezuro de la geometriaj formoj kaj orientiĝoj de grandaj nombroj de malproksimaj galaksioj, iliaj orientiĝoj, povas esti averaĝigitaj por mezuri la tondon de la lensanta kampo en ĉiu regiono. Ĉi tio, laŭvice, povas esti uzita por rekonstrui la masan distribuon en la areo: aparte, la fonan distribuon de malluma materio. Ĉar galaksioj estas mem elipsaj kaj la malforta gravita lensado estas malgranda, tre granda nombro de galaksioj devas esti uzata en ĉi tiuj esploroj. Ĉi tiuj malfortaj lensadaj katastroj devas zorgeme eviti plurajn gravajn fontojn de sistema eraro: la aprioran geometrian formon de galaksioj, la emon de fotila punkta disvastiga funkcio malformigi la geometria formon de galaksio kaj la emon de atmosfero malformigi bildojn. La rezultoj de ĉi tiuj katastroj estas gravaj por kosmoscienca parametra proksumumigo, por pli bona kompreno kaj plibonigo de la Λ-CDM modelo, kaj por provizi konsekvencan kontrolon de la aliaj kosmosciencaj observadoj. Ili povas ankaŭ provizi gravajn limigojn de la malluma energio.
Fortaj gravitaj lensoj povas esti uzita por ekzameni objektojn je distancoj je kiuj ili devus normale ne vidiĝi, provizante informon de plia malproksimo ol alie eble. Ankaŭ, ne nur la objekto estanta lensita sed la lenso mem povas provizi utilan informo. Per inversigo de la lensa ekvacio informo povas esti kolektita pri maso kaj distribuo de la lensanta korpo.
La statistiko de fortaj gravitaj lensoj povas ankaŭ esti uzata por mezuri valorojn de kosmosciencaj parametroj tiaj kiel la kosmoscienca konstanto kaj la meznombra denseco de materio en la universo. Aktuale, la statistiko ne faras tre fortajn limigojn sur la kosmosciencaj parametroj, parte ĉar la nombro de fortaj lensoj estas relative malgranda (malpli ol cent).
Alia parametro kiu povas estis kalkulita surbaze de studoj de gravitaj lensoj estas konstanto de Hubble kiu kodas aĝon kaj amplekson de la universo. Teorie, ĝi povas esti difinita per mezuro de du kvantoj: de la angula distanco inter du bildoj, kaj de la tempa malfruo inter ĉi tiuj bildoj.
Estas du partoj de la tempa malfruo: Ĉar la du radioj travojaĝas malsamajn partojn de gravita potencialo kreita de la lenso, la horloĝoj portantajn la fontan signalon estos diferencigita per malgranda kvanto.
Astronomiaj aplikoj
Gravitaj lensoj povas esti uzataj kiel gravitaj teleskopoj ĉar ili pligrandiĝas bildojn de objektoj kiuj esta malantaŭ ili. Esploristoj en Caltech uzis la gravitan lensadon de akumuliĝo de galaksioj Abell 2218 por detekti la plej malproksima sciatan galaksion (15-a de februaro, 2004) per bildoj de la Kosmoteleskopo Hubble.
Gravita mikrolensado povas provizi informon pri kompare malgrandaj astroj, ankaŭ en nia galaksio, ankaŭ pri ekstersunaj planedoj. Tri ekstersunaj planedoj estis trovitaj tiamaniere, kaj ĉi tiu Manieroj de detektantaj ekstersunaj planedoj promesas trovon de planedoj de masoj similaj al tiu de tero ĉirkaŭ sunsimilaj steloj.
Livadio
Historio
La 1-an de decembro 1894 imperiestro de Rusio Aleksandro la Tria mortis en Livadio. En Livadio okazis ankaŭ la kronado de la lasta rusia caro Nikolao la Dua. En la jaro 1910 komenciĝis la konstruado de la Granda (Blanka) Palaco laŭ la projekto de arkitekto N. P. Krasnov.
En la jaro 1939 Livadio ricevas la statuson de urbotipa loĝloko.
Februare de 1945 en Livadio (en la Granda Palaco) okazis la Jalta konferenco, kiun partoprenis Stalin, Churchill kaj Roosevelt kune kun siaj asistantoj. La palaco servis ankaŭ kiel rezidejo de Roosevelt.
Post la Dua mondmilito Livadio evoluas kiel ripoz- kaj kurac-loko: ĉi tie estis konstruitaj kelkaj sanatorioj. En la palaco nun funkcias muzeo kun la ekspozicioj pri la Jalta konferenco kaj pri la vivo de la cara familio.
Nuntempo
La loĝloko havas multajn vendejojn, poŝtejon, telefonejon, mezlernejon. Livadio estas ligita al Jalto per itineraj urbaj busoj. En la loĝloko troviĝas la ĉefa Jalta hospitalo.
Vidindaĵoj
La ĉefa vidindaĵo de Livadio estas la Livadia palaco. Krome, vizitindas ankaŭ la parko, kiu ĝin ĉirkaŭas. De la palaco startas la tiel nomata "Suna Pado" - promen-pado proksimume 8 kilometrojn longa, kiu kondukas de la palaco okcidenten laŭlonge de la marbordo (proksimume 150 metrojn super la marnivelo) kaj preter belaj pejzaĝoj. Per la pado eblas atingi la palacon "Hirunda nesto".
Reichstag
La germanlingva vorto Reichstag ("regna" respektive "imperia" "tago" aŭ "kunveno", uzata en la signifo de "ŝtata parlamento") povas signifi:
Tánaiste
Tánaiste estas la titolo de la vicĉefministro de Irlando. La nuna Tánaiste (ekde 2008) nomiĝas Mary Coughlan, la ministrino pri komerco, negoco kaj dungiteco.
Hidrogena civilizacio
Ĝenerala uzado de hidrogeno kiel universala kaj plej fundamenta energia vehiklo ŝajne implikas kelkajn gravajn konsekvencojn. Iam eble ĉiuj ceteraj energioj estos konvertataj en hidrogenon por interŝanĝo, transportado kaj stokado. Neniu scias nun, kio vere okazos ĉi-rilate, sed neniu dubas tamen, ke kelkaj aferoj ŝanĝiĝos. Hidrogeno ne estas primara energi-fonto, kaj same kiel elektron, necesas ĝin produkti. Ĉiu persono, hejmo, kvartalo, per propra fuelpilo iam mem naskos sian propran elektron kaj eventuale retrovendos la troon al loka reto. Homoj fariĝos kaj produktantoj, kaj konsumantoj de energio. La lokaj elektraj retoj estos nutrataj per H2 de pli vasta alia reto, tiu lasta mem provizata de diversaj fontoj konvertitaj en hidrogenon (renoviĝivaj energifontoj,...). Krom la elektro produktata de fuelpilo, ankaŭ varmo haviĝas, kiun oni povas uzi por ekzemple hejtadi rezidejarojn. La rendimento de la pilo (elektro kaj varmo) estas 2,5 oble pli alta ol tiu de termika motoro. Tamen laŭ la financa vidpunkto, kiel laŭ la teknologia, iuj defioj plu estas solvendaj antaŭ ol vidi emerĝon de « hidrogena civilizacio ». Temas interalie pri disvolvado de teknologioj, kiuj ebligas stokadon de tiu gaso aŭ ties facilan, praktikan kaj sekuran transportadon. Dum estis malfacile stokadi elektran energion, la eblo meti hidrogenon en rezervujon ebligas veran efikan energi-stokadon. Energio, ĝis estiĝo de ebloj, kiujn ofertas hidrogeno, estis malfacile grandkvante stokebla. Tiu malgrav-ŝajna transiro al nova energia reĝimo bazita sur la uzado de hidrogeno povus havi, preter teknologiaj kaj financaj aspektoj, profundajn influojn sur niaj socioj, nia ekonomio, niaj mensostatoj, niaj viv-manieroj, kondutoj kaj eble rigardigos al ni la mondon per aliaj okuloj. La faktoro plej influiva el tiuj ŝanĝiĝoj estas precipe la apero de energipovo-decentrigo ĉemaniganta al ĉiu homo pli gravan unuopan emancipiĝon.
Unu el la ĉefaj problemoj pri hidrogeno estas ĝia stokado kaj transportado. Se ĝi estas limigita en gasa formo (dihidrogeno), la ujo devus elteni premojn de ĝis 200 atmosferoj. Se vi volas konservi ĝin en likva formo, ĝi devas esti malvarmigita ĝis -253 °C kaj poste konservita en perfekte izolita ujo. Alia formo de stokado povas esti efektivigita sub la formo de metalaj hidridoj, el kiuj hidrogeno obteneblas per inversa kemia reakcio.
Geopolitikaj influoj
Hidrogenaj rimedoj, male al naftaj, ne estas haveblaj nur ĉe kelkaj apartaj lokoj, kiu ajna energi-fonto, inkluzive de la suna aŭ de la venta ebligas ties produktadon. La energia povo ne plu estos nur sub influo de iuj landoj kaj ekestos potenciale eblo pri pli justa partigo de la planedaj rimedoj el kiu venus la espero senprajmigi eksplodivajn geopolitikajn situaciojn. Ĉar hidrogen-konsumado per fuelpiloj naskas akvon, konfliktoj jam aperantaj rilate akvo-rimedojn estus malakrigitaj. La dependeco al landoj rilate nafton ankaŭ estos atenuita. Sciante ke nuntempe la internacia helpo donita por ekonomia disvolviĝado estas neniigita pro nafto-kosto kaj ke la ŝuldo de malriĉaj landoj pli altiĝas laŭ prezo de petrolo, dependecomalkreskigo de tiuj landoj al nafto ne estas sensignifa, kondiĉe ke, kiam la momento alvenos, oni helpus ilin konstrui infrastrukturojn necesajn al starigado de hidrogena ekonomio.
Demokratia mensostato
Disvolvado de hidrogena ekonomio konsistigos la unuan demokratian energian reĝimon de la homa historio. La uzantoj, nuntempe nur konsumantoj, povos potenciale esti kaj produktantoj, kaj konsumantoj rezultigante progresivan malaperon de energia monopolo. La nuna monopolo reorganiziĝos en reton (hidroreton), kiun ĉiuj povos provizi. Nun, la energia reĝimo estas unudirekta kaj hierarkia same kiel estis tia, informoj produktitaj de amaskomunikiloj antaŭ la surtroniĝo de alia reto, interreto. La komparo estas interesa. Antaŭe, estis monopolo pri informoj dum nun, multaj homoj povas partopreni en ties produktado, « nur » necesas havi komputilon kaj retalireblon. Se ĉiuj loĝantoj de la planedo fariĝus produktantoj de sia propra energio, fakte la strukturo de povo estus renversita: anstataŭ ol difuzi el pintoj de vertikala hierarkio, povo emanus de malsupre supren. La lokaj kolektivoj estus malpli submetitaj al aferoj, kiujn oni decidas ilianome en la foraj decid-centroj, kie sidas povo. Ĉar homoj estos ankaŭ ligitaj unu la alian tra tutgloba komunikada kaj energia reto, ili povos partumi siajn kompetentojn, produktaĵojn kaj servojn. Tia ekonomia memsufiĉeco fariĝus tiel la startpunkto de tutgloba ekonomia interdependeco.