cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skype
Kritiko
En Aprilo kaj Majo 2007 okazis problemoj pri la pagosistemo de Skype Out, kiun peras la firmao Global Collect. En multaj interretaj forumoj aperis plendoj de uzantoj, de kies kontoj oni prenis monon, sed kiuj devis atendi plurajn semajnoj pri siaj Skype-bonhavoj. Je skribaj plendoj dum semajnoj ne sekvis reago, plu ne ekzistas oficiala sciigo pri tiu temo.
Se ŝtatanoj de PR Ĉinio aliras al la hejmpaĝo de Skype, ili estas plusendataj al speciala paĝo.
Lambda-kalkulo
En matematika logiko kaj komputoscienco, Lambda-kalkulo, ankaŭ skribata kiel λ-kalkulo, estas formalisma sistemo por esplori difinon de funkcio, ĝian aplikon kaj rikuron. Ĝin enkondukis Alonzo Church kaj Stephen Cole Kleene en 1930-aj jaroj dum esploro de bazoj de matematiko, sed oni trovis ke ĝi estas utila ilo por solvo de problemoj de teorio de rikuro kaj eĉ povas esti bazo de nova paradigmo de komputila programado, la funkcia programado.
Oni povas rigardi lambda-kalkulon kiel idealisma, minimumisma programa lingvo. Per ĝi oni povas esprimi iun ajn algoritmon, kaj ĝuste tiu fakto faras modelon de funkcia programado tiel grava. Funkciaj programoj estas senstataj kaj zorgas nur pri funkcioj, kiuj akceptas kaj redonas datumojn (inkluzive aliaj funkcioj), sed ne produktas iujn ajn kromefikojn en iu 'stato', kaj sekve ne ŝanĝas enirantan datumon. Modernaj funkciaj programlingvoj, kiuj realigas, plene aŭ parte, lambda-kalkulon estas Erlang, Haskell, Lisp, ML kaj Scheme, samkiel kelkaj pli novaj Agda, Clojure, Coq, F#, Idris, Nemerle kaj Scala.
Ĝis nun lambda-kalkulo ludas gravan rolon en bazoj de matematiko tra korespondo de Curry-Howard. Tamen, kiel naiva bazo de matematiko, netipigita lambda-kalkulo ne povas eviti aroteoriajn paradoksojn (vidu, ekzemple, paradokson de Kleene-Rosser).
NGC 4178
NGC 4178 (aliaj indikoj — IC 3042, UGC 7215, MCG 2-31-50, ZWG 69.88, VCC 66, PGC 38943) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Lambda-kalkulo
La originala lambda-kalkulo, enkondukita fare de Church, estas "netipigita lambda-kalkulo". Pli modernaj aplikoj koncernas tipigitan lambda-kalkulon.
NGC 4178
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lambda-kalkulo
Neformala priskribo
En lambda-kalkulo ĉiu esprimo estas unuopa funkcio, t.e. funkcio kun nur unu enigo (argumento). Kiam la esprimo estas aplikita al alia esprimo ('vokita' kun alia esprimo kiel argumento), ĝi redonas unuopan valoron, kiu estas, do, ĝia rezulto.
Funkcio estas anonime difinita per lambda-esprimo, kiu esprimas agon de funkcio al ĝia argumento. Ekzemple, funkcio "aldoni du", en kiu <tt> f(x) = x + 2 </tt> en lambda-kalkulo estus esprimita kiel <tt> λ x. x + 2 </tt> (aŭ ekvivalente kiel <tt> λ y. y + 2</tt>; ĉar la nomo de formala parametro ne gravas (vidu \alpha-konverton)), kaj la apliko de sama funkcio al argumento <tt>f(3)</tt> estus skribata kiel <tt> (λ x. x + 2) 3</tt>. Notu, ke tia priskribo estas fakte neformala, ĉar esprimo <tt>x + 2</tt> (aŭ eĉ numero 2) ne vere estas parto de lambda-kalkulo. Klarigo kiel numeroj kaj aritmetiko povas esti priskribata per vera lambda-kalkulo estos trovebla sube.
La funkcia apliko estas maldekstre asocia: <tt> f x y = (f x) y</tt>. Konsideru funkcion kiu uzas alian funkcion kiel argumenton kaj aplikas ĝin al numero <tt>3</tt> tiumaniere:<tt> λ f. f 3</tt>. Tiu lasta funkcio povas esti aplikita al nia pli frua "aldonu du" funkcio tiel ĉi: <tt> (λ f. f 3) (λ x. x + 2)</tt>. La tri esprimoj: estas ekvivalentaj.
Funkcio kun du variabloj estas esprimita en lambda-kalkulo kiel funkcio de unu argumento, kiu redonas funkcion de unu argumento (vidu kariigo). Ekzemple, funkcio <tt> f(x, y) = x - y </tt> estus skribata kiel <tt> λ x. λ y. x - y</tt>. Laŭ komuna konsento, oni mallongigas kariigitajn funkciojn kiel, en tiu ĉi ekzemplo, <tt> λ x y. x - y</tt>. Kvankam tio ne estas parto de formala difino de la lingvo, estas kutime uzata mallongigo por Ne ĉiun lambda-esprimon oni povas redukti tiamaniere ĝis iu difinita valoro. Konsideru, ekzemple kaj provu imagi kio okazos se oni aplikos unuan funkcion al la argumento. Notu ke ĉar en λ-kalkulo ĉio estas funkcio, x en la ĉi-supra esprimo estas funkcio, kaj tio signifas ke x x estu komprenita kiel: funkcio x, kiu aplikiĝas al funkcio x.
Rezulte naskiĝas jeno:
Kiu produktas jenon:
Kaj tiel plu al nefinio.
Simila situacio aperas por:
<tt> (λ x. x x) </tt> estas ankaŭ konata kiel ω kombinatoro; <tt> ((λ x. x x) (λ x. x x)) </tt> estas konata kiel Ω, <tt> ((λ x. x x x) (λ x. x x x)) </tt> kiel Ω2 ktp.
Lambda-kalkulaj esprimoj povas enhavi liberajn variablojn, t.e. variablojn ne ligitajn al iu <tt>λ</tt>. Ekzemple, variablo <tt> y </tt> estas libera en esprimo <tt> (λ x. y) </tt>, ĉar la funkcio ĉiam produktus rezulton <tt>y</tt>. Iam tio bezonigas renomadon de formalaj argumentoj. Ekzemple, en la ĉi-suba formulo la litero <tt>y</tt> unue estas formala parametro, kaj poste libera variablo: Por redukti la esprimon, ni renomos unuan difinilon al z, kaj do redukto ne miksos la nomojn: La redukto, do, estos:
Necesas nur formaligi la esprimon kaj anstataŭigi lambda-esprimilojn per kombinatoroj por atingi kombinatoran logikon.
Difino
Lambda-esprimoj konsistas de Aro de lambda-esprimoj, Λ, povas esti difinita rikure: Instancoj de 2 estas abstraktadoj kaj instancoj de 3 estas aplikoj.
Notacio
Por pli facile legebla notacio, aplikiĝas jenaj konsentoj:
Liberaj kaj ligitaj variabloj
Abstraktada operatoro λ laŭdifine ligas ion ajn kio okazas en la abstraktado. Variabloj, kiuj okazas en diapazono de lambdo nomiĝas ligita. Ĉiuj aliaj variabloj estas liberaj. Ekzemple, en sekva esprimo y estas ligita variablo kaj x estas la libera:
Ankaŭ notu, ke variablo ligiĝas al "plej proksima'' lambdo. En sekva esprimo unu sola okuro de x ligiĝas al dua lambdo:
Aro de liberaj variabloj en lambda-esprimo, M, estas skribata kiel FV(M) kaj difinita per rikuro al la strukturo de terminoj, kiel:
Esprimo kiu ne enhavas liberajn variablojn nomiĝas fermita. Fermitaj lambda-esprimoj estas ekvivalentaj al kombinatoroj de kombinatora logiko.
α-konverto
Alfa-konverto ebligas ŝanĝon de nomoj de ligitaj variabloj. Ekzemple, alfa-konverto de <tt> λx.x </tt> estus <tt> λy.y </tt>. Ofte en lambda-kalkulo esprimoj, kiuj diferencas nur je alfa-konverto estas konsiderataj ekvivalentaj.
Due, alfa-konverto ne eblas se ĝi rezultus en ligiĝo de variablo al alia abstraktado. Ekzemple, se ni anstataŭigos <tt>x</tt> kun <tt>y</tt> en <tt>λx.λy.x</tt>, ni ricevus tute alian esprimon <tt>λy.λy.y</tt>.
Anstataŭigo
Anstataŭigo, skribata kiel <tt>E[V := E′]</tt>, signifas anstataŭigon de variablo <tt>V</tt> per esprimo <tt>E′</tt> ĉiam kiam ĝi estas libera ene de <tt>E</tt>. La preciza difino devas esti bone pripensita por evito de religiĝo de variabloj.Ekzemple, estas malĝuste transformigi <tt>(λ x.y)[y := x]</tt> en <tt>(λ x.x)</tt>, ĉar la anstataŭigita <tt>x</tt> originale estis libera, sed iĝis ligita. Ĝusta anstataŭigo ĉi-okaze estus, ekzemple, <tt>(λ z.x)</tt>, kio estus α-ekvivalenta al la originala esprimo.
Notu, ke anstataŭigo estas difinita ĝis kiam rezulta esprimo estas α-ekvivalenta al la originala.
η-konverto
Eta-konverto esprimas ideon de ekstensionaleco, kio ĉi-kunteskte signifas, ke du funkcioj estas la sama s.n.s. ili donas saman rezulton por ĉiuj argumentoj. Eta-konverto konvertas <tt> λ x. f x </tt> kaj <tt> f </tt> kaj male, kiam <tt>x</tt> ne estas libera en <tt>f</tt>.
La konverto ne ĉiam estas ĝusta, kiam oni rigardas lambda-esprimojn kiel programojn. Kalkulo de <tt> λ x. f x </tt> povas finiĝi eĉ kiam esploro f ankoraŭ daŭras.
Aritmetiko
Ekzistas kelkaj manieroj por difini naturalojn per lambda-kalkulo, sed la plej kutima estas maniero de numeraloj de Church. Per ĝi la difino estas jena: ktp. Numeralo de Church estas altnivela funkcio - ĝia argumento estas unuargumenta funkcio <tt>f</tt> kaj la rezulto alia unuargumenta funkcio. Church-numeralo <tt>n</tt> estas funkcio, kiu prenas funkcion <tt>f</tt> kiel argumenton kaj redonas la <tt>n</tt>-an kompozicion de <tt>f</tt> kun si mem. Tion oni skribas kiel <tt>f(n)</tt> kaj fakte estas la <tt>n</tt>-a potenco de <tt>f</tt> (rigardata kiel operatoro); <tt>f(0)</tt> estas difinita kiel identeca funkcio. Tiaj rikuraj kompozicioj obeas leĝojn de eksponentoj, kaj, do, tiaj numeraloj estas aritmetikaj. Notu ke <tt>0</tt> rezultas en <tt>x</tt> mem, t.e. ĝi estas esence la identeca funkcio, kaj <tt>1</tt> redonas la identecan funkcion. (Ankaŭ notu ke en originala lambda-kalkulo de Church, la formala parametro de la lambda-esprimo devis aperi almenaŭ unufoje ene de la funkcio, kio faris ĉi-supran difinon de <tt>0</tt> neebla.)
Ni povas difini funkcion de "sekva numero", kiu prenas numeron <tt>n</tt> kaj redonas <tt>n + 1</tt> per aldono de unu apliko de <tt>f</tt>: Ĉar la <tt>m</tt>-a kompozicio de <tt>f</tt> aplikata al <tt>n</tt>-a kompozicio de <tt>f</tt> donas <tt>m+n</tt>-an kompozicion de <tt>f</tt>, ni povas difini operacion de adicio: Funkcion <tt>PLUS</tt> oni povas rigardi kiel funkcion de adicio de du naturaloj, kiu prenas du naturalojn kiel argumentojn kaj redonas unu naturalon kiel rezulton. Oni povas testi ke estas ekvivalentaj lambda-esprimoj. Ĉar aldono de <tt>m</tt> al <tt>n</tt> povas esti atingita per aldono de 1 <tt>m</tt>-foje, ekvivalenta difino estas: Simile, multiplikon eblas difini kiel Alternative ĉar multipliko de <tt>m</tt> kaj <tt>n</tt> estas sama kiel rikuro de funkcio de "adicio de <tt>n</tt>" <tt>m</tt>-foje al nulo. La funkcio de "antaŭa numero" estas difinita per <tt> PRED n = n - 1 </tt> por a pozitiva entjero <tt>n</tt> kaj <tt> PRED 0 = 0 </tt>. Tio estas noteble pli malfacile. La formulo povas esti testita per montro, ke se <tt>T</tt> estas <tt>(λ g h. h (g f))</tt>, do <tt>T(n)(λ u. x) = (λ h. h(f(n-1)(x)) )</tt> por <tt>n > 0</tt>. Du aliaj difinoj de <tt>PRED</tt> estos donitaj sube, unu per kondiĉaj operatoroj kaj unu per paroj.
Kiam funkcio de "antaŭa numero" estas difinita, la subtraho estas facila: do <tt>SUB m n</tt> donas <tt>m - n</tt> kiam <tt>m > n</tt> kaj <tt>0</tt> aliokaze.
Logiko kaj predikatoj
Laŭ konsento, la sekvaj du difinoj estas uzataj por logikaj tipoj <tt>TRUE</tt> (vero) kaj <tt>FALSE</tt> (malvero): Poste, per tiuj du λ-terminoj, ni povas difini logikaj operatoroj. Ĉi-sube estas nur kelkaj el eblaj difinoj, ekzistas ankaŭ aliaj variantoj de samaj funkcioj: Nun ni povas komputi logikajn funkciojn, ekzemple:
kaj ni vidas ke <tt>AND TRUE FALSE</tt> estas ekvivalenta al <tt>FALSE</tt>.
Predicato estas tiu funkcia, kiu rezultas en logika valoro. La plej fundamenta predikato estas <tt>ISZERO</tt> kiu redonas <tt>TRUE</tt> se ĝia argumento estas Church-numera <tt>0</tt>, kaj <tt>FALSE</tt> se ĝi estas io alia: La sekva predikato testas ĉu la unua argumento estas ne pli granda ol la dua: kaj ĉar <tt>m = n</tt> s.n.s. <tt>LEQ m n</tt> kaj <tt>LEQ n m</tt>, eblas facile konstrui predikaton po por numera egaleco.
La atingebleco de predikatoj kaj ĉi-subaj difinoj de <tt>TRUE</tt> kaj <tt>FALSE</tt> ebligas oportune skribi "se-do-alie"-esprimojn per labmda-kalkulo. Ekzemple, "retrotransforman funkcion" <tt>f(0)=0;f(n+1)=n</tt> oni povas difini kiel: kiun oni povas indukte testi, montrante ke <tt>n (λ g k. ISZERO (g 1) k (PLUS (g k) 1) ) (λ v. 0)</tt> estas la "aldonu <tt>n</tt> - 1" funkcio por <tt>n</tt> > 0.
Paroj
Paron (duopon de valoroj) oni povas difini per supre-definitaj funkcioj <tt>TRUE</tt> kaj <tt>FALSE</tt>, uzante la Church-enkodon por paroj. Ekzemple, funkcio <tt>PAIR</tt> enkadrigas paron (<tt>x</tt>,<tt>y</tt>), dum <tt>FIRST</tt> redonas unuan elementon el ĝi kaj <tt>SECOND</tt> la duan.
Rednitzhembach
Rednitzhembach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Roth kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Lambda-kalkulo
Paroj
Iu ajn ligita listo povas esti difinita kiel NIL por malplena listo aŭ kiel <tt>PAIR</tt> de unua elemento kaj listo de ĉiuj aliaj elementoj. Predikato <tt>NULL</tt> testas ĉu la valoro estas <tt>NIL</tt>.
Kiel ekzemplon de uzo de paroj oni povas konsideri la la funkcion de "movo laŭ la listo", kiu ŝanĝas paron <tt>(m, n)</tt> al <tt>(n, n+1)</tt>. Ĝi difiniĝas kiel kaj tio ebligas krei pli legeblan varianton de supre-menciita funkcio de "antaŭa elemento":
Rikuro
Rikuro estas maniero difini funkcion per la funkcio mem. Je unua rigardo ŝajnas, ke lambda-kalkulo ne ebligas tion. Sed vere oni ja povas fari rikuran difinon per lambda-kalkulo. Konsideru ekzemple, kiel oni rikure difinas funkcion de faktorialo <tt>f(n)</tt>
En lambda-kalkulo ne eblas difini funkcion, kiu inkluzivus sin mem kiel argumenton. Por fari similan difinon oni devas krei median funkcion <tt>g</tt>, kiu prenas <tt>f</tt> kiel argumenton kaj redonas alian funkcion kun argumento <tt>n</tt>:
La funkcio, kiun <tt>g</tt> redonas estas aŭ la konstanto <tt>1</tt>, aŭ n-obla apliko de funkcio <tt>f</tt> al <tt>n-1</tt>. Per predikato <tt>ISZERO</tt> lkaj aliaj supre-difinitaj logikaj kaj algebraj funkcioj, oni povas difini <tt>g</tt> per lambda-kalkulo.
Tamen funkcio <tt>g</tt> ankoraŭ ne estas rikura. Por ke oni povu uzi <tt>g</tt> en rikura faktoriala funkcio, la funkcio <tt>f</tt>, kiun oni donas al <tt>g</tt> kiel argumenton devas havi specialajn ecojn. La funkcio <tt>f</tt> devas ekspandiĝi al funkcio <tt>g</tt> kun nur unu argumento, kaj tiu argumento devas ree esti <tt>f</tt>!
En aliaj vortoj, <tt>f</tt> devas ekspandiĝi al <tt>g(f)</tt>. Per tio <tt>g</tt> povus ekspandiĝi al ĉi-supra faktoriala funkcio kaj kalkuli ĝin ĝis nivelo de rikuro. En tiu ekspando <tt>f</tt> reaperos kaj ree ekspandiĝos al <tt>g(f)</tt> por daŭrigo de rikuro. Tia speco de funkcio, kie <tt>f = g(f)</tt>, estas nomata fiksita punkto de <tt>g</tt>, kaj aperas ke oni povas implementi ĝin per lambda-kalkulo per t.n. paradoksa operatoro aŭ operatoro de fiksita punkto, kutime skribata kiel <tt>Y</tt> -- la kombinatoro de fiksita punkto:
En lambda-kalkulo <tt>Y g</tt> estas fiksita punkto de <tt>g</tt>, kaj ĝi ekspandiĝas al:
Nun, por kompletigi la rikuron de nia faktoriala funkcio ni simple vokos <tt> g (Y g) n</tt>, kie n estas numero, kies faktorialo ni kalkulas.
Se n = 5, tio ekspandiĝas al:
Kaj tiel plu, rikure trapasante strukturon de algoritmo. Ĉiu rikure difinita funkcio povas esti rigardata kiel fiksita punkto de iu alia taŭga funkcio, kaj do per uzo de <tt>Y</tt> ĉiu rikure difinita funkcio povas esti esprimita kiel lambda-esprimo. Interalie, nun ni povas koncize difini subtrahon, multiplikon kaj komparon de naturaloj per rikuro.
Komputeblaj funkcioj
Funkcio F: N → N de naturaloj estas komputebla funkcio se kaj nur se ekzistas lambda-esprimo f en kiu por ĉiu paro (x, y) en N, F(x)=y se kaj nur se f <tt>x</tt> =β <tt>y</tt>, kie <tt>x</tt> kaj <tt>y</tt> estas Church-numeroj akordaj al x and y laŭorde kaj =β signifas ekvivalentecon ĝis beta-redukto. Tio ĉi estas unu el multaj manieroj difini komputeblecon; aliaj variantoj kaj diskuto troveblas en tezo de Church-Turing.
Nedecidebleco de ekvivalenteco
Ne ekzistas algoritmo, kiu prenus du lambda-esprimojn kaj redonas <tt>TRUE</tt> aŭ <tt>FALSE</tt> depende de ĉu la esprimoj estas ekvivalentaj. Tio ĉi estis historie la unua problemo por kiu nedecidebleco povas esti rigore pruvita. Unue, la pruvo aperis, ke neniu komputebla funkcio povas decidi ekvivalenteco. Poste tezo de Church pruvis, ke nek povis iu ajn algoritmo.
La pruvo de Church unue reduktas la problemon ĝis la demando ĉu donita lambda-esprimo havas normalan formon. Normala formo estas ekvivalenta esprimo, kiun oni ne plu povas redukti. Poste li konjektis tiun esprimon komputebla kaj do esprimebla per lambda-kalkulo. Bazante sin je pli fruaj verkoj far Kleene kaj konstruktante Gödel-numeradon por lambda-esprimoj, li konstruis lambda-esprimon <tt>e</tt>, kiu rigore sekvas pruvon de unua nekompleteca teoremo de Gödel. Se oni aplikas <tt>e</tt> al ĝia propra Gödel-numero, aperas kontraŭdiro.
Lambda-kalkulo en programlingvoj
Kiel montris Peter Landin en sia klasika verko A Correspondence between ALGOL 60 and Church's Lambda-notation de jaro 1965, oni povas kompreni sekvencajn procedurajn programlingvojn en terminoj de lambda-kalkulo, kaj tio donas bazajn mekanismojn por procedura abstraktado kaj procedura apliko.
Uzo de lambda-kalkulo en programado bezonas rigardon de "funkcioj" kiel objektoj de unua klaso, kio envokas problemon pri implemento de stak-bazitaj programlingvoj, konatan kiel Funarg-problemo.
La plej uzata implemento de lambda-kalkulo en programado estas funkciaj programlingvoj, kiuj plejparte baziĝas je lambda-kalkulo kun konstantoj kaj datumtipoj. Lisp uzas varianton de lambda-notacio por difino de funkcioj, sed nur ĝia pure funkcia varianto Lispkit Lisp estas vere ekvivalenta al lambda-kalkulo.
Ekzemplo de lambda-funkcio en Lisp: Ĉi-supra Lisp-ekzemplo disvolviĝas al funkcio de unua klaso. La termino lambda enkondukas la funkcion, kaj sekvas listo de argumentoj. Ĉi-funkcio havas nur unu argumenton x. Poste sekvas la esprimoj, kiuj estas ekzekutitaj. Ĉi-tie estas nur unu esprimo (* x x) kiu multiplikas x je x.
Funkciaj lingvoj ne estas la solaj kiuj subtenas funkciojn kiel objektojn de unua klaso. Sennombraj imperativaj programlingvoj kiel Pascal, antaŭlonge subtenas transdonon de subprogramoj kiel argumentoj al aliaj subprogramoj. En C kaj C-similaj variantoj de C++ ekvivalenta rezulto estas atingata per transdono de montriloj al kodo de funkcioj aŭ subprogramoj. Tiaj mekanismoj estas limigitaj al funkcioj skribataj speciale en la kodo kaj ne ebligas rektan subtenon de funkcioj de pli alta nivelo. Kelkaj imperativaj objekt-orientitaj programlingvoj havas apartajn notaciojn por reprezenti funkciojn de iu ajn klaso. Tiaj mekanismoj ekzistas en C++, Smalltalk kaj pli moderne en Eiffel ("agentoj") kaj C# ("delegatoj"). Jen ekzemplo de realigo de tia funkcio per "inline agent"-esprimo de Eiffel Tiu ĉi objekto korespondas al lambda-esprimo λ x. x*x (kun voko per valoro). Oni povas rigardi ĝin kiel iun alian esprimon, t.e. transdoni ĝin al iu ajn funkcio aŭ rutino. La valoro de square estas esprimo de ĉi-supra "agento", kaj la rezulto de apliko de square al la valoro de (β-redukto) estas esprimata kiel square .item ([a]), kien la argumento estas transdonita kiel duopo.
En Python tia ekzemplo uzas la lambda -formojn de funkcioj: Tio ĉi kreas novan anoniman funkcion kun nomo func, kiun oni povas transdoni al aliaj funkcioj, variabloj ktp. Python ankaŭ povas rigardi iun ajn funkcion kreitan per standarda def -esprimo kiel objekto de unua klaso.
Simile funkcias la Smalltalk-esprimo Tio ĉi estas objekto de unua klaso (bloka fermo) kiun oni ankaŭ povas transdoni al variabloj, funkcioj ktp.
Simila ekzemplo de C++ (uzanta Boost.Lambda bibliotekon): Tie ĉi standarda biblioteka funkcio for_each aplikiĝas al ĉiu membro de ujo 'c', kaj printas duan potencon de ĉiu elemento. La _1-notacio estas konsento de Boost.Lambda (originale devenanta de Boost.Bind) por reprezento de unua argumento x ie ajn aliloke.
Simpla C#-delegato, kiu prenas variablon kaj redonas duan potencon, pova poste transdoniĝi al aliaj funkcian aŭ delegatoj, aspektas jene: Ekde C# 3.0, la lingvo enhavas lambda-esprimojn similan al tiu de Python aŭ Lisp. La esprimo disvolviĝas al supremenciita delegato, sed povas esti skribata pli facile:
Strategioj de redukto
Ĉu eblas normaligi la terminon kaj kiom da laboro necesas por tio je grava parto dependas de uzata redukta strategio. La plej grava distingo inter reduktaj strategioj en funkciaj programlingvoj estas distingo inter rigora komputado kaj malloborema komputado.
Ĉi-sube ni uzos terminon 'redex', kio estas mallongigo de 'reduktebla esprimo'. Ekzemple, <tt>(λ x. M) N</tt> estas beta-redex, ĉar ĝi estas reduktebla per beta-transformo; <tt>λ x. M x</tt> estas eta-redex se <tt>x</tt> ne estas libera en <tt>M</tt>. La rezulto de redukto de redex estas ĝia reduktaĵo. En antaŭaj ekzemploj, iliaj reduktaĵoj estas, laŭvice, <tt>M[x:=N]</tt> kaj <tt>M</tt>.
Aplika ordo ne estas normaliga strategio. La kutima kontraŭekzemplo estas jena: difinu <tt>Ω = ωω</tt> kie <tt>ω = λ x. xx</tt>. Ĉi-esprimo enhavas nur unu redex, la tutan esprimon mem. Ĝia reduktaĵo ree estas <tt>Ω</tt>. Ĉar tio ĉi estas nura ebla redukto, <tt>Ω</tt> ne havas normalan formon en iu ajn redukta strategio. Per aplika ordo redukto de esprimo <tt>KIΩ = (λ x y . x)(λ x.x)Ω</tt> komenciĝas je redukto de <tt>Ω</tt>, ĉar ĝi estas plej dekstra redex, sed ĉar <tt>Ω</tt> ne havas normalan formon, la redukto haltas tie ĉi, kaj normala formo de <tt>KIΩ</tt> ne estas trovita.
Kontraste, normala ordo ĉiam trovas normaligan redukton se tiu ekzistas. En ĉi-supra ekzemplo, <tt>KIΩ</tt> reduktiĝas ĝis sia normala formo, kio estas <tt>I</tt>. Maladvantaĝo de tiu strategio estas ke la argumentoj povas kopiiĝi, kaj tio malfaciligas la komputon. Ekzemple, <tt>(λ x.xx)((λ x.x)y)</tt> reduktiĝas al <tt>((λx.x)y)((λx.x)y)</tt> per tiu strategio, pro kio aperas du pli redex-oj. Do, plena redukto bezonas pluajn du etapojn. Kaj se la unua argumento estus reduktita unuavice, tio ne estus bezonata.
Avantaĝo de aplika ordo estas ke ĝi ne kaŭzas nenecesajn komputaĵojn, ĉar ĝi ne anstataŭigas argumentojn kun redex-oj, kaj do ne bezonas kopii ilin, duobligante la laboron. En ĉi-supra ekzemplo, aplika ordo reduktas <tt>(λ x.xx)((λ x.x)y)</tt> unue al <tt>(λ x.xx)y</tt> kaj poste al normala ordo <tt>yy</tt>, do, bezonas du etapojn anstataŭ tri.
Rimarko pri komplikeco
Kvankam ideo de beta-redukto ŝajnas sufiĉe simpla, ĝi ne estas atoma operacio kaj do havas netrivian koston je komputada komplikeco. Pli precize, oni devas aŭ trovi lokojn de ĉiuj aperoj de ligita variablo <tt>V</tt> en esprimo <tt>E</tt>, kiu bezonus malŝparon de tempo, aŭ konservi informon pri tiuj lokoj, kio malŝparus spacon. Naiva serĉo por lokoj de <tt>V</tt> en <tt>E</tt> estas O(n) en longo n de esprimo <tt>E</tt>. Tio uzeblas por stude de sistemoj kun eksplika anstataŭigo. Direktoroj de Sinot proponas manieron por trovi lokojn de liberaj variabloj en esprimoj.
Paraleleco kaj konkuro
La eco de teoremo de Church-Rosser en lambda-kalkulo signifas ke beta-reduktado povas esti religita en iu ajn ordo, eĉ paralele. Tio signifas, ke malsamaj nedetermenismaj strategioj de redukto funkcias kun tio. Tamen, lambda-kalkulo mem ne enhavas iujn ajn apartajn konstruojn por paralela komputado. Oni povas aldoni konstrujn kiel futuroj al lambda-kalkulo por atingi paralelecon. Aliaj procezkalkuloj estas kreitaj por priskribo de komunikado kaj konkuro.
Semantiko
La fakto ke terminoj de lambda-kalkulo agas kiel funkcio al aliaj lambda-kalkulaj terminoj kaj eĉ al si mem kondukis al demandoj pri semantiko de lambda-kalkulo. Ĉu oni povas aldoni senchavan signifon al terminoj de lambda-kalkulo? La natura semantiko estis trovi aron D izomorfa al funkcia spaco D → D de funkcioj al ĝi mem. Tamen, neniu netriviala tia D povas ekzisti pro limigoj de kardinaleco, ĉar aro de ĉiuj funkcioj de D al D havas pli grandan kardinalecon ol D.
En 1970-aj jaroj, Dana Scott montris ke se oni konsiderus nur kontinuajn funkciojn, aro aŭ domajno D kun necesa eco estas trovebla. Tio, do, donis modelon por lambda-kalkulo.
Vicente Guerrero (Puebla)
Vicente Guerrero estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Santa María del Monte. La kodnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 22195.
Geografio
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 32′ norda latitudo kaj 97° 12′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2600 metroj.
Howard Staunton
Howard STAUNTON (Londono, 1819 - la ) estis eminenta angla ŝakludisto.
Kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis, oni konsideras lin kiel neoficialan mondĉampionon, ekde 1843 ĝis 1851.
Li tre ofte uzis la anglan malfermadon. Oni eĉ nomigis tiun malfermadon tiel ĉar li estis angla ŝakisto.
La pli famaj ŝakaj pecoj havas lian nomon : la pecoj Staunton (stauntonaj pecoj).
(17916) 1999 GZ3
(17916) 1999 GZ3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia amatora astronomo Frank B. Zoltowski elde Woomera (Suda Aŭstralio).
Sajaun Thungā Phulkā
"Sajaun Thungā Phulkā" (Nepale: सयौं थूंगा फूलका, tradukite centoj da floroj) estas la nacia himno de Nepalo. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de Nepalo je la 3-a de aŭgusto, 2007. Per tio ĝi anstataŭigas la malnovan himnon Rastriya Gan.
Bratislavo
Bratislavo (ĝis la jaro 1919 Prešporok/Prešporek; Preßburg, Pozsony [poĵonj], Bratysława, Братислава, Posonium, greke en mezepoko, parollingve ankaŭ ) estas ĉefurbo kaj la plej multe loĝigita urbo de Slovakio kaj sidejurbo de Regiono Bratislavo. Ĝi havas areon de 367,584 km², vivas ĉi tie pli ol 425 mil loĝantoj, dume en la Bratislava regiono ĉirkaŭ 600 mil kaj en la Bratislava regiono kun la Regiono Trnava, kiu ĉirkaŭas ĝin, 1,15 milionoj.
Ĉi tie havas sidejojn la registaro, la parlamento, diversaj oficejoj kaj ministerioj. En Bratislavo ankaŭ agadas kelke da universitatoj, teatroj, muzeoj kaj aliaj kulturaj institucioj, ekzemple la mondfama Slovaka filharmonio aŭ la Slovaka nacia galerio.
Antaŭ la Dua mondmilito oni parolis en Bratislava per tri lingvoj: germane, hungare kaj slovake.
Bratislavo estas ankaŭ urbo riĉa je memorigaĵoj, el kiuj multaj troviĝas en la Malnova Urbo. Dominaĵo estas kvarangula Bratislava burgo, apud kiu troviĝas konstruaĵo de la Nacia Asembleo de Slovakio kaj proksime la Marteno-katedralo.
Tia estas ankaŭ la moderna kaj dinamike evoluanta urbo kun multaj interesaj konstruaĵoj, el kiuj la plej karakteriza estas Nova ponto sur Danubo, la sepa plej granda pendigita ponto en la mondo kaj gravega konstruaĵo de la 20-a jarcento en Slovakio.
Situo
La urbo troviĝas en Mez-Eŭropo, sur koordinatoj 17°7' de orienta longitudo, 48°9' de norda latitudo, 126–514 super maro. Ĝi etendiĝas sur ambaŭ bordoj de rivero Danubo, sur montarpiedo de Malgrandaj Karpatoj. Per sia areo 367,58 km² ĝi estas la dua plej granda urbo de Slovakio (post urbo Altaj Tatroj). Ĝi situas proksime de Ĉeĥio, Aŭstrio kaj Hungario. Ĝi troviĝas 60 km oriente de Vieno, per kio ĝi estas parto de la plej senpera grupiĝo de du ĉefurboj en Eŭropo kaj kun Vieno, la hungara urbo Győr kaj la moravia urbo Brno ĝi kreas signifan mezeŭropan metropolan regionon.
Oni supozas, ke en la plej proksima tempo Bratislavo evoluos ankaŭ tra sudokcidenta direkto en la ĉirkaŭaĵo de ŝtata limo kun Aŭstrio kaj verŝajne ĝi estos flue alligita ankaŭ al la najbaraj aŭstriaj vilaĝoj.
Trilanda punkto Rajka-Bratislavo-Deutsch Jahrndorf
Inter 1946-1989 fera kurteno funkciis. Bratislavo estas la unusola ĉefurbo en la mondo, kiu limas samtempe kun du landoj. Ekde 2008 la 3 landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj estas ie ajn senkontrole trapaseblaj.
Klimato
Bratislavo troviĝas en milda klimata zono de kontinenta karaktero, kiu karakterizas sin per klara diferenco inter temperaturoj somere kaj vintre kaj alternantaj 4 jarsezonoj. Mezproksima jara temperaturo estas ĉirkaŭ 9,9 °C. La suno brilas mezproksime 1976,4 horoj ĉiujare kaj falas ĉirkaŭ 527 mm da pluvo.
Historiaj nomoj
Pro sia plurlingva kaj plurregna historio la urbo portis en sia historio diversajn nomojn, el kiuj la nuna estas la plej juna.
Historiisto Johannes Aventinus menciis, ke komence de la 9-a jarcento la urbo estis fondita de slava princo nomata Vratislav (latine Uratislaus; la latina ne distingis "U" kaj "V"), sur restaĵoj de romia fortikaĵo; kaj ke el tio rezultis la nomo 'Vratissolaburgium'' (kaj similaj). Li mencias ankaŭ latinan nomon, Pisonium. Pri la fidindeco de tio ĉi oni disputas.
La unua konservita rekta dokumenta mencio de la urbo estas en la verko Annales Juvavenses maximi; ĝi mencias urbo "Brezalauspurc" (purc = burgo) proksime de batalo inter bavaroj kaj madjaroj ĉe burgo Bratislava en 907. Aventinus referencas al Annales Juvavenses antiqui (malnova salcburgaj analoj) kaj mencias la nomon Braslavespurch, aliaj fontoj indikas Pressalauspruch. Ĝis komence de la 20-a jarcento multaj defendis la opinion, ke la (germana) nomon Pressburg deriviĝas de Predslav, kiu verŝajne estas filo de Sventopluk.
En la 20-a jarcento la slovaka slavisto Ján Stanislav demonstris, ke la nomo deriviĝas ne de Predslav, sed de la nomo de slava princo Braslav, kiu regis la urbon en la 9-a jarcento. Se fine de la 20-a jarcento oni trovis monerojn el la tempo ĉirkaŭ 1000, kiuj portis la skribon Preslav(v)a Civitas kaj tiel subtenis la etimologion de Predslav. Aliflanke Ján Stanislav konsideris tiun varion, pro la mencio de la nomo Preslawaspurch en 1052.
Kiel ajn, dum la sekvaj jarcentoj evoluis la germana nomo Pressburg (iama ortografio: Preßburg). De ĝi deriviĝis la slovakaj nomoj Prešporok, Prešpurek kaj similaj. Ĝis la fino de la unua mondmilito anglaj kaj francaj aŭtoroj uzis precipe la formojn Pressburg resp. Pres(s)bourg.
La hungara nomformo Pozsony estas tre duba. Kelkaj opinias, ke ĝi deriviĝas de la unua hungara departementestro Pos, laŭ aliaj de nobelo Božan, kiu regis en kastelo Bratislava en la 11-a jarcento. De ĝi oni derivis la latinan formon Posonium. Latine estis uzata ankaŭ Istropolis = Danub-urbo, precipe en la tempo de la kristanigo en la 9-a jarcento.
La nuna nomo Bratislava kredeble originis en 1837, kiam sciencisto Pavel Jozef Šafárik vidis la formon Brecisburg (de 1042) kaj supozis, ke la urbon fondis la bohemia reĝo Břetislav. Ekde tiam slovakaj naci-movadanoj uzis la formojn Břetislav, Břetislava, Breťislava kaj similajn; post la lingvonormigo en 1843 aperis la formo Braťislava (kun la aldono nad Dunajom = ĉe Danubo). Tamen en la dua duono de la 19-a jarcento oni uzis ankoraŭ precipe la formon Prešporok kaj similajn.
Post la fino de la Unua Mondmilito oni proponis kaj mallonge uzis la formon Wilsonovo mesto (= Wilson-urbo), ĉar Woodrow Wilson per la traktato de Trianon kreis Slovakion el partoj de Hungario (kiel parton de Ĉeĥoslovakio). De la 22-a de februaro ĝis la 6-a de marto 1919 la urbo oficiale nomiĝis Bratislav. Ĉar la finaĵo "av" sonis pli ĉeĥe ol slovake, oni ŝanĝis la nomon al la nuna Bratislava.
Partoj de la urbo
Bratislavo estas dividita en 5 distriktojn kaj tiuj al komune 17 kvartalojn. El vidpunkto de la areo la plej granda kvartalo estas Podunajské Biskupice kun proporcio 11,5 % kaj la plej malgranda kvartalo Lamač kun proporcio 1,8 % el la suma areo de la urbo.
La katastraj teritorioj estas identaj kun la kvartaloj, nur Nové Mesto estas dividita je Nové Mesto + Vinohrady kaj Ružinov je Ružinov + Trnávka + Nivy. Per kursivo estas indikitaj malpli grandaj (neformalaj) kvartaloj:
Placoj
La plej konata placo en Bratislavo estas Ĉefa placo, troviĝanta en la urbocentro. Lastfoje ĝi estis rekonstruita en la jaro 2005, kiam estis komplete ŝanĝita pavimo. Proksime troviĝas ankaŭ la Primasa palaco kaj la Placo de Hviezdoslav. En la urbocentro troviĝas ankaŭ Placo de SNP. Ŝtona placo, troviĝanta meze de Malnova urbo, estas preparita por kompleta rekonstruo. Ĝi devas esti loko de interesa kaj moderna arkitekturo kaj verdaĵo.
Akvaj fluantoj
Tra Bratislavo fluas rivero Danubo, la dua plej granda eŭropa rivero, kaj ĝi apartigas kvartalon Petržalka de la ceteraj kvartaloj. En la urboparto Devín enfluiĝas en Danubon rivero Morava, en kiun okcidente de Devínska Nová Ves enfluas rivereto Mláka.
En Karloveské brakon okcidente de Longaj partoj enfluas Malseka rojo. Apud Botanika ĝardeno enfluas en Danubon rojo Vydrica.
La orientajn deklivojn de Malgrandaj Karpatoj deakvigas Kanalo Račiansky, kiu norde de urboparto Vajnory kuniĝas kun akvoj de Blatina, kiu plu enfluas ĝis Malgranda Danubo.
Akvaj areoj
En Bratislavo troviĝas kelke da naturaj kaj artefaritaj akvaj areoj, el kiuj plejparto servas ankaŭ kiel naturaj baniĝejoj. Ekzemple Rohlík, Rybník, Lago de Štrkovec kaj Kuchajda en Ružinov, Vajnoraj lagoj kaj Oraj sabloj apud aŭtostrado D 61, Malgranda Draždiak kaj Granda Draždiak en Petržalka, Rusovská kaj Ĉunova lago.
Loĝantaro
La nacieca konsisto el la jaro 2001: slovakoj 91,4%, hungaroj 3,8%, ĉeĥoj 1,9%, germanoj 0,3%, la ceteraj 2,6%.
Konfeso de kredo: romkatolikoj 56,7%, sen konfeso (ateistoj) 29,3%, evangeliistoj 6%, nekonstatitaj 4,7%. En demografia evoluo observata laŭ la urbaj partoj okazis ekde la jaro 1990 stagnado ĝis preskaŭ sinko de la loĝantaro en 9 urbaj partoj: Staré Mesto, Nové Mesto, Podunajské Biskupice, Ružinov, Vajnory, Devín, Lamač, Jarovce, Rusovce.
Relative pli signifa kresko de la loĝantaro estis registrita en la urba parto Karlova Ves je 14 581 loĝantoj (kresko je 77%) kaj Devínska Nová Ves je 3 998 loĝantoj (kresko je 30,8%), kiu estiĝis sekve de finigo de koncentrita loĝej-konstruado.
La plej altan nombron de loĝantoj (115 mil) havis en la jaro la urba parto Petržalka (27,0%) kaj la plej malaltan nombron de loĝantoj la urbaj partoj Devín kaj Čunovo kun kvocientoj 0,18% el la suma kvanto de la loĝantoj de la urbo.
Kulturo kaj interesaĵoj
Universitato Komenio en Bratislavo (slovake Univerzita Komenského v Bratislave; nomita Slovaka Universitato de 1939 ĝis 1954) estas la plej granda universitato en Slovakio, kun plejparto de ties fakultatoj troviĝitaj en Bratislavo. Ĝi estis fondita en 1919, abrupte post kiam la kreo de Ĉeĥoslovakio. Ĝi estas nomita honore al Johano Amoso Komenio, 17a-jarcento ĉeĥa instruisto kaj filozofo.
Teatroj
En Bratislavo havas sidejon Slovaka nacia teatro, kiu ĝis la jaro 2007 havas sidejon en kelke da konstruaĵoj, precipe Opero kaj Baleto. Sub ties agado apartenas ankaŭ Teatro de Pavol Országh Hviezdoslav kaj Malgranda scenejo - Dramejo. Ekde aprilo de 2007 ĝi havas sidejon en nov-konstruaĵo apud Danubo proksime de nova moderna urba kvartalo Eurovea, kiu estas konstruata. Ĉi tie havas sidejon ankaŭ konsilantaro de plimalgrandaj kaj alternativaj teatroj, ekz. A4 - la nula spaco, Bratislava marioneta teatro, Bratislava teatro de danco, Teatro a.ha, Teatro Astorka Korzo '90, Teatro Aréna, Teatro F7, Teatro Ívery - studenta teatro, Teatro Kaplnka, Teatro Ludus, GUnaGU, Teatro Nová scéna, Radošinské naiva teatro, Štúdio L&S, Tanečné teatro Bralen, Teátro Wustenrot kaj West.
Muzeoj
Bratislavo estas sidejo de Slovaka nacia muzeo, kiu troviĝas sur Kajo de Vajanský proksime de persona haveno. Al la historio de Bratislavo estas celita Urba muzeo en Bratislavo, fondita en 1868. Apud ĉeffervojstacio inter Štefánikova-, Pražská- kaj Šancová-stratoj estas Muzeo de trafiko. Interesaĵo estas Muzeo de horloĝoj en Domo ĉe bona paŝtisto en Židovská-strato kontraŭ Katedralo de sankta Marteno, Muzeo de armiloj en Michalská-pordego kaj Farmaceutika muzeo tuj apude en Michalská-strato. En ŝipo Kriváň sur la flanko de Petržalka estas ekspozicio de Ŝipa muzeo proksime de restoracio Au Café. Inter pluaj muzeoj apartenas Muzeo de Jan Jesenský kaj Muzeo de Milan Dobeš. Por juda komunumo estas eksterordinare grava Muzeo de juda kulturo en Židovská-strato kaj Mauzoleo de Chatam Sófer. En la urba parto Čunovo sur danuba digo senpere proksime de la ŝtatlimo kun Aŭstrio kaj Hungario estas nova Muzeo de moderna arto. Pri la komponisto Johann Nepomuk Hummel, filo de la urbo, ekzistas muzeo en la Hummel-domo.
Scienco
Bratislavo estas unu el malmultaj eŭropaj metropoloj, kiu ne havas astronomian observatorion nek planetarion. Ĝi havas por tio eĉ tre bonajn kondiĉojn, ĉar ĝi troviĝas sur montarpiedo de Malgrandaj Karpatoj, kio estas loko tre konvena por konstruado de observatorio, kiu povus kontribui al popularigo de astronomio en tiu ĉi urbo kaj la ĉirkaŭaĵo. Simile tio estas kun planetario, kio estas hodiaŭ preskaŭ norma parto de ĉiu moderna kaj kultura urbo. Unusola ekipaĵo, kiu servas por bezonoj de astronomoj-amatoroj el Bratislavo kaj la ĉirkaŭaĵo estas astronomia sektoro de PKO, kie okazas astronomiaj prelegoj kaj observadoj de la nokta firmamento.
La plej proksima astronomia observejo apud Bratislavo troviĝas en Modra (30 km de Bratislavo) kaj planetario nur en Hlohovec (70 km de Bratislavo).
Memorigaĵoj
Bratislavo havas multnombraj memorigaĵojn. Sur Ĉefa placo troviĝas fontano kun statuo de reĝo Maksimiliano la 2-a, (li donis konstrui ĝin post sia kronado en Bratislavo en la jaro 1563, sekve de manko de akvo en la centrejo de la urbo, kiu montriĝis kiel problemo dum estingiĝado de incendio, eksplodinta dum la kronado; ĝi estis finita en la jaro 1572. Ofte, sed malĝuste, ĝi estadas nomata ankaŭ Fontano de Roland.) kaj Malnova urbodomo. Temas pri la plej malnova urbodomo en Slovakio, en kiu hodiaŭ troviĝas Urba muzeo. Tra ties interna kortego ni povas veni en pluan placon, en kiu situas Primasa palaco (Bratislavo), laŭ kiu la placo antaŭ ĝi estas nomita. La palaco estis devene sidejo de esztergoma ĉefepiskopo. En la jaro 1805 estis en Spegula ĉambrego de la palaco subskribita la t.n. bratislava paco kaj hodiaŭ la ĉambrego servas kiel reprezentiga ĉambro, en kiu eblas admiri kolektaron de anglaj gobelinoj.
En Placo de Hviezdoslav ni povas admiri konstruaĵon de Slovaka nacia teatro, en kiu nuntempe okazas operaj kaj baletaj spektakloj. La konstruaĵo estis konstruita laŭ modelo de pariza teatro. En mallarĝaj urbaj stratoj ni povas ankoraŭ hodiaŭ ĝui atmosferon de la malnova Bratislavo. Ĝuste tra ili eblas veni ĝis la dominaĵo de ĉefurbo - ĝis Bratislava burgo. La burgo servas dum la tutaj jarcentoj kiel reĝa kaj komunuma sidejo, hodiaŭ havas en ĝi sidejon Nacia muzeo.
Preĝejoj
Inter la plej malnovaj preĝejoj de la urbo apartenas Franciskana preĝejo kaj monaĥejo. Sed la plej signifa estas Katedralo de Marteno de Tours (Bratislavo), eksa kronadtemplo de reĝoj de Hungara reĝlando, Katedralo de Sankta Kruco (Bratislavo) kaj Katedralo de Trinitaroj (Bratislavo). Post la jaro 1989 estis en Bratislavo, ĉefe en ties periferioj konstruitaj pluraj novaj preĝejoj. Inter gravaj preĝejoj apartenas ankaŭ Preĝejo kaj monaĥejo de klarisinoj, Kapeleto de sankta Katarino, Kapeleto de La korpo de Kristo kaj Blua preĝejo (Bratislavo) konata ankaŭ Preĝejo de Elizabeto de Hungario.
Pontoj
En Bratislavo troviĝas 5 pontoj, kiuj kunigas la maldekstran bordon de Danubo, do Malnovan urbon, Ružinov-on kaj la ceterajn partojn de Bratislavo kun la dekstra bordo, kie troviĝas la plej loĝigita urba kvartalo Petržalka.
Kiel la unua estis konstruita Malnova ponto en la jaro 1890 kaj en la jaro 1945 ĝi estis rekonstruita. Oni planas ties denovan rekonstruon kaj ties uzon por transpontigo de Malnova urbo kun Petržalka per moderna rapida tramo, dum kio estus el ĝi eliminita aŭtomobila transporto.
La dominaĵo de Bratislavo kaj unu el la plej grandaj atrakcioj estas precipe Nova ponto donita en trafikon en la jaro 1972, en kiu troviĝas en alteco 85 metroj restoracio nomita "UFO" (en la pasinteco "Bystrica") kun elrigardeja teraso. Pro siaj parametroj Nova ponto apartenas inter la mondaj unikaĵoj, tio estas la sepa plej granda pendanta pondo en la mondo kaj en la jaro 2001 ĝi estis elektita kiel konstruaĵo de la jarcento en Slovakio.
Havena ponto konstruita en la jaro 1985 estas la plej uzema rilate al kapacito en Bratislavo, ĉiutage veturas trans ĝi preskaŭ 40 % de ĉiuj aŭtomobiloj el ĉiuj kvin pontoj. Tio estas aŭtostrada ponto kaj parto de aŭtostrado D1, kiu kunigas Bratislavon kun Považská Bystrica kaj Žilina.
Ponto Lafranconi konstruita en la jaro 1992 estas ankaŭ aŭtostrada ponto kuniganta la aŭtostradon D1 kaj D2 kaj la unua betonponto en Bratislavo.
La plej nova ponto en Bratislavo estas Ponto Apollo, donita en uzadon en la jaro 2005. Tiu ĉi ponto estas ankaŭ monda unikaĵo, ĉar dum tio estas la plej granda ponto en la mondo, kies konstrukto estis konstruita sur bordo kaj sekve turnita al sia firma loko sur la alia bordo de Danubo helpe de sistemo de kunigitaj ŝipoj. En la jaro 2006 tiu ĉi ponto ricevis mondan prestiĝan aprezon OPAL Awards 2006. Ekspertistoj aprezis pri la konstruo de la ponto trans Danubo la modernan teknologion, novigon kaj alporton por evoluo de la transporto en Bratislavo.
Monumentoj
La plej konata monumento estas Slavín, unusola funkcia soldata tombejo en Bratislavo, kiu estis konstruita en la jaroj 1957-1960 kaj senvualigita okaze de la 15-a datreveno de la liberigo de la urbo fare de Ruĝa Armeo en la jaro 1960. Slavín estas elserĉata loko de turistoj precipe pro kvalita vido al preskaŭ la tuta urbo.
Altec-konstruaĵoj
La unua altec-konstruaĵo en Slovakio estis la t.n. Manderlák konstruita ankoraŭ antaŭ la dua mondmilito kaj tio estis la plej alta konstruaĵo de Ĉeĥoslovakio en intermilita periodo.
La plej alta konstruaĵo konstruita antaŭ la jaro 1989 estas konstruaĵo de Slovaka televido en Mlynská dolina kun la alteco 108 metroj. Siatempe tio estis la plej alta konstruaĵo en Ĉeĥoslovakio. La plej alta konstruaĵo antaŭ la jaro 1989 en la centrejo de urbo estis Presscentrum, pli poste alinomita je Pressburgcentrum kun la alteco 104 m, kiu estis post rekonstruo alinomita je Tower 115.
La plej alta konstruaĵo en Bratislavo nuntempe estas Tower 115 kun la suma alteco de 115 metroj inkluzive de anteno (antaŭ la rekonstruo 104 m), sekvas Nacia banko de Slovakio (111 m), Slovaka televido (108 m) kaj konstruaĵo de Ĝenerala konta banko.
Bratislavo nuntempe travivas fortan konstruan evoluon, ĉi tie okazas rapida kaj intensa konstruado de novaj altec-konstruaĵoj. Tiu ĉi agado ofte renkontiĝas kun rezisto de konservistoj de historiaĵoj, kiuj fakte estas kontraŭ la konstruado de altec-konstruaĵoj en pli vasta centrejo. Lastfoje tio montriĝis dum intenco de konstruado de la 34-etaĝa loĝiga konstruaĵo en Šancová-strato, dum kio la konstruaĵo devene devis havi nur 8 etaĝojn. Fine estis permesitaj 22 etaĝoj.
Oni konstruas la altec-konstruaĵojn ofte proksime de grandaj aĉetcentrejoj kiel ekzemple Polus City Center aŭ Aupark. Apud Polus City estis konstruitaj 2 altec-konstruaĵoj, la 19-etaĝa Millenium Tower I kaj la 21-etaĝa Millenium Tower II kaj en proksima tempo oni kalkulas je konstruado de Millenium Tower III. Tiu ĉi loko estas proporcie proksime de la altec-konstruaĵo konstruita antaŭ la jaro 1989 kun nomo Stelo (popole Kukurica – Maizo), kiu servas kiel loĝiga ekipaĵo de la armeo.
Apud aĉetcentrejo Aupark komence de la jaro 2006 oni komencis konstrui Aupark Tower, kiu devas esti alta 96 metroj. Ankaŭ ĉi tie oni disputis pri la alteco de konstruaĵo kaj fine oni kontentiĝis kun 22 etaĝoj. Aupark Tower troviĝas 10 metroj sudokcidente de Aupark proksime de la dekstra flanko de Nova ponto.
Ĝenerale ĝis antaŭ nelonga tempo la konstruado de la altec-konstruaĵoj en Bratislavo havis nenian koncepton, la konstruado de dominaĵoj okazis en pluraj urbaj partoj proporcie nekoncepte kaj ĥaose, dum kio novaj konstruaĵoj ofte ne respektis la ekzistantan domkonstruadon kaj rilatojn kun la ĉirkaŭaĵo kaj ofte ili estis konstruitaj memstare. Tiu ĉi stato estas iom post iom ŝanĝiĝanta, dum kio en la estonteco la altec-konstruaĵoj estus konstruotaj en regionoj por tio destinitaj kaj ankaŭ ili ne estus situigotaj memstare, sed ili devus esti formontaj la unuigitan kvartalon.
Ekzemplo de tiu ĉi planata moderna kvartalo estas ankaŭ projekto proksime de nova kvartalo Eurovea apud danuba kajo, kiu kalkulas eĉ kun duopo de 135 metrojn altaj plurfunkciaj konstruaĵoj apud la ekzistanta altec-konstruaĵo Tower 115. Tiuj ĉi konstruaĵoj pase similigos la neniigitajn "ĝemelojn" en Novjorko - World Trade Center. Nomo de la projekto estas Panorama City kaj printempe de la jaro 2007 la konstruado estas komencita.
Novaj kvartaloj
Apud Parko de kulturo kaj ripozo (PKR) estas konstruata kvartalo River Park, kiu estas daŭrigo de la historia cetrejo direkte al PKR kaj ĝi devas enhavi interesan kaj modernan arkitekturon kaj kvanton de nova verdaĵo.
La irlanda kompanio Ballymore Properties komencis en la jaro 2006 sur la danuba kajo konstrui novan modernan kvartalon kun nomo Eurovea, kiu devas esti finita en la jaro 2009 kaj ĝi devas enhavi komercajn kaj amuzigajn spacojn, 5-stelan hotelon, restoraciojn, kancelariojn kaj luksajn loĝejojn.
Parkoj
Bratislavo estas urbo eksterordinare riĉa je parkoj, por kio ĝi estas dankema al sia situo sur montarpiedo de Malgrandaj Karpatoj. La plej granda parko en la urbo estas bratislava arbarparko sur apudaj montetoj de Malgrandaj Karpatoj, en kiu troviĝas kelke da turismaj centrejoj, ekzemple Železná studienka aŭ Koliba, Montara parko, kiu troviĝas en Malnova Urbo, estas unika pro tio, ke ĝi enhavas devenajn kreskaĵojn kaj animalojn. Sur la flanko de Petržalka troviĝas Parko de Janko Kráľ, fondita en la jaroj 1774 ĝis 1776, kio estas la unua publike alirebla parko en Mez-Eŭropo. Zoologia ĝardeno en Bratislavo troviĝas en Mlynská dolina.
Edukado
Universitato Komenio en Bratislavo (slovake Univerzita Komenského v Bratislave; nomita Slovaka Universitato de 1939 ĝis 1954) estas la plej granda universitato en Slovakio, kun plejparto de ties fakultatoj troviĝintaj en Bratislavo. Ĝi estis fondita en 1919, abrupte post la kreo de Ĉeĥoslovakio. Ĝi estas nomita honore al Johano Amoso Komenio, 17a-jarcento ĉeĥa instruisto kaj filozofo.
Amuzo
Bratislavo estas konata ankaŭ kiel urbo kun pulsanta nokta vivo. Granda kvanto de drinkejoj kaj noktaj kluboj troviĝas precipe en la historia centro kaj la ĉirkaŭaĵo, ĉefe en Obchodná-strato, Placo de SNP, samkiel ankaŭ en la ĉirkaŭaĵoj de Ventúrska- kaj Michalská-stratoj. Eblecojn de la nokta amuzo donas ankaŭ Mlynská dolina kaj ties ĉirkaŭaĵo, kelke da konataj kluboj troviĝas rekte en akademia grundo en spacoj de studentaj hejmoj kaj geinternulejoj. Inter la studentoj estas popularaj ekzemple regulaj "oldies" diskotekoj, kiuj okazas ĉiumonate en unu el la altlernejaj kluboj, samkiel ankaŭ ĉiujaraj eksteraj agadoj en Mlynská dolina.
Regulaj solenoj
El kulturaj solenoj estas konataj Bratislavaj muziksolenoj en Reduta, kiuj ĉiujare aranĝas Slovaka filharmonio, kaj ankaŭ Bratislava filmfestivalo. En lastaj jaroj fariĝis tradicio Bratislavaj kronadsolenoj, kiuj klopodas fidele similigi gravajn historiajn momentojn kun ĉio, kio apartenas al tio kaj levigi tiel la signifon de Bratislavo kiel kronadurbo. Sed la plej amasaj solenoj estas Bratislavaj silvestraj solenoj, dum kiuj Bratislavo ŝanĝiĝas en centron de amuzo kaj pulsanta vivo, dum kio tiu ĉi soleno allogas al Bratislavo senĉese pli grandajn amasojn da homoj el la ĉirkaŭaj kaj malproksimaj regionoj.