cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
9830 Franciswasiak
9830 Franciswasiak estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar, en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 4:7 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Francis C. Wasiak, kiu kontribuis al la NASA-a misio Lucy al la kiel Direktoro pri Ĉegrundaj Sistemoj kaj Estro pri Planado de Operacioj.
(12066) 1998 FX39
(12066) 1998 FX39 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
İzmit
İzmit estas urbo en la provinco Kocaeli de Turkio. La urbo havas statuson de "metropola municipo", kaj estas la administra centro de la provinco. La historia loknomo estis Nikomedio.
Klimato
İzmit havas humidan subtropikan klimaton kun konsiderindaj mediteraneaj influoj. La someroj estas varmegaj kaj tre humidaj, la averaĝa maksimuma temperaturo estas ĉirkaŭ 29 ° C en julio kaj aŭgusto. La vintroj estas malvarmaj kaj malsekaj, la plej malalta mezuma temperaturo estas ĉirkaŭ 3 ° C en januaro. La suma precipitaĵo jare estas po 823 mm.
27438 Carolynjons
27438 Carolynjons estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Carolyn Kay Jons, finalistino de la Broadcom MASTERS de 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro ŝia projekto pri fiziko. Ŝi estis lernantino ĉe la Central Middle School en Eden Prairie (Minesoto).
Hutterer (apartigilo)
Hutterer staras por
Hutterer estas familia nomo de jenaj personoj:
vidu ankaŭ:
Batalo ĉe Komandorski-insularo
La Batalo ĉe Komandorski-insularo estis marbatalo inter la usona kaj la japana marfortoj kiu okazis la 27an de Marto 1943 en Norda Pacifiko, sude de la sovetaj Komandorski Insuloj. La batalo estis dumtaga surfaca kunfronto en kiu aerapogo ludis nemalhaveblan rolon kaj en kiu la pli malgranda usona forto evitis kompletan detruadon ĉefe pro bona sorto.
Frumatene de la 26a de Marto, la japana konvojo estis haltigita per la usona ŝiplinio je ĉirkaŭ 100 mejlojn sude de la Komandorski insuloj kaj 180 mejlojn okcidente de Attu, ĝuste okcidente de la Internacia datlinio. Pro la malproksima loko de la batalo kaj hazarda trafo en malferma oceano, neniu el ambaŭ ŝiparoj havis aeran aŭ submarŝipan helpon, kio faras tion unu el la malmultaj bataloj ekskluzive inter surfacaj ŝipoj en la Pacifika Fronto de la Dua Mondmilito kaj unu el la lastaj puraj kanonaj dueloj inter ŝiparoj de ĉefaj surfacaj luktantoj en marbatala historio.
Aglomeraĵo de Łódź
Aglomeracja łódzka estas aglomeraĵo en Lodzio en Pollando.
Granda Depresio
La Granda Depresio (anglalingve Great Depression) estis mondvasta financa kaj ekonomia krizo, nome ekonomia depresio. Ties daŭro variis depende el la landoj, sed en la plej multaj landoj, la depresio daŭris de la jaro 1929 ĝis la fino de la 1930-aj jaroj. Dum la krizo falis individua enspezo, impostada enspezo, profitoj, kaj prezoj. Internacia komerco ŝrumpis pli ol 50%, kaj senlaboreco atingis 33% en kelkaj landoj kaj 23% en Usono. Ĝi estis la plej longa, plej profunda kaj plej disvastigata depresio de la 20a jarcento. En la 21a jarcento, la Granda Depresio estas ofte uzata kiel ekzemplo de kiel la ekonomio de la tuta mondo povas iam malpliiĝi.
La Granda Depresio startis en Usono post grava falo en la prezoj de borso kio komencis ĉirkaŭ la 4a de septembro, 1929, kaj iĝis tutmonda novaĵo pro la kolapso de la borso de la 29a de oktobro, 1929, (konata kiel Nigra Mardo). Inter 1929 kaj 1932, tutmonda malneta enlanda produkto (MEP) falis ĉirkaŭkalkulita 15%. Kompare, la tutonda MEP falis malpli ol 1% el 2008 ĝis 2009 dum la ekonomia krizo de 2008. Kelkaj ekonomioj ekrekuperiĝis meze de la 1930-aj jaroj. Tamen, en multaj landoj, la negativaj efikoj de la Granda Depresio daŭris ĝis la komenco de la Dua Mondmilito. La Granda Depresio havis detruegajn efikojn kaj en riĉaj kaj en malriĉaj landoj.
Grandaj urboj tra la tuta mondo estis frapitaj, ĉefe tiuj kiuj estis dependaj el la peza industrio. Konstruado estis praktike haltigita en multaj landoj. Farmistaj komunumoj kaj ruraj areoj suferis ĉar la prezoj de la produktoj rikoltitaj falis ĉe ĉirkaŭ 60%. Frontante la faligitan mendaron per malmultaj alternativaj fontoj por laborpostenoj, la areoj dependantaj el la industrioj de unuaranga sektoro kia minado kaj lignoproduktado suferis pleje.
Starto
Priekonomiaj historiistoj kutime konsideras la eksplodigilo de la Granda Depresio la subitan detruegan usonan borsokatastrofon de 1929, startinta la 24an de oktobro, 1929. Tamen, kelkaj pridubas tiun konkludon kaj vidas tiun katastrofon nur kiel simptomo, pli ol liel kaŭzo, de la Granda Depresio.
Eĉ post la katastrofo de Wall Street de 1929 optimismo pludaŭris dum iom da tempo. John D. Rockefeller diris "Tiuj estas tagoj en kiuj multaj malkuraĝiĝis. En la 93 jaroj de mia vivo, depresioj venis kaj foriris. Prospero ĉiam revenis kaj denove revenos." La borso revenis supren komence de 1930, reen al la niveloj de la komenco de 1929 ĉirkaŭ aprilo. Tio estis ankoraŭ preskaŭ 30% sub la pinto de septembro 1929.
Kune, registaro kaj negocoj elspezis pli en la unua duono de 1930 ol en la koresponda periodo de la antaŭa jaro. Aliflanke, konsumantoj, multaj el kiuj estis suferintaj fortajn perdojn en borso dum la antaŭa jaro, fortranĉis siajn elspezojn en ĉirkaŭ 10%. Aldone, dekomence en la mezo de la 1930-aj jaroj, forta sekego frapegis la agrikulturan kernon de Usono.
Ĉirkaŭ la mezo de 1930, interesproporcioj estis falintaj al malaltaj niveloj, sed atendita deflacio kaj la kontinua malpreteco de la konsumantoj ŝpari indikis, ke la konsumelspezo kaj la investado estis falintaj. Ĉirkaŭ majo de 1930, la vendado de aŭtomobiloj estis falinta sub niveloj de 1928. Prezoj, ĝenerale, ekmalaltiĝis, kvankam la salajroj restis simile en 1930. Tiam deflacia spiralo startis en 1931. Farmistoj frontis plej malbonan antaŭrigardon; malpliiĝintaj rikioltoprezoj kaj sekego en la Grandaj Ebenaĵoj kripligis iliajn ekonomiajn rezultojn. En ties pinto, dum la Granda Depresio preskaŭ 10% el la bienoj de la Grandaj Ebenaĵoj ŝanĝis siajn posedantojn spite la federalan helpon.
La malpliigo de la usona ekonomio estis la faktoro kiu pelsi suben tiun de aliaj landoj; poste, internaj fortecoj aŭ malfortecoj en ĉiu lando plibonigis aŭ malbonigis iliajn statojn. Riskegaj klopodoj apogi la ekonomiojn de unuopaj ŝtatoj tra la tuta mondo pere de protektismaj politikoj, kiel jam en 1930 pere de la usona Leĝo Smoot-Hawley kaj pere de reprezaliaj tarifoj en aliaj ŝtatoj, akrigis la falegon de la tutmonda komerco. Ĉirkaŭ 1933, la ekonomia malpliiĝo estis pelinta la tutmondan komercon al unu triono de sia nivelo de ĝuste kvar jaroj pli frue.
Ekonomiaj indikiloj
Ŝanĝo en la ekonomiaj indikiloj 1929–32
Kaŭzoj
La du klasikaj konkurencaj ekonomikaj teorioj pri la Granda Depresio estas la Kejnsisma (mendo-regata) kaj la monteoria klarigo. Estas ankaŭ variaj heterodoksaj teorioj kiuj malgravigas aŭ malakceptas la klarigojn de kaj Kejnsi-anoj kaj de monteori-anoj. Interkonsento inter la mendo-regataj teorioj estas ke grand-skala perdo de fidindeco kondukis al subita malpliigo de la elspezo en konsumado kaj investaado. Post la ekapero de paniko kaj deflacio, multaj personoj kredis, ke ili povos eviti pliajn perdojn apartiĝante el la merkatoj. Reteno de mono iĝis profitebla dum la prezoj falis pli malalten kaj difinita kvanto de mono aĉetis eĉ pliajn varojn, pliigegante la falon en la mendado. Monteori-anoj kredis, ke la Granda Depresio startis kiel ordinara recesio, sed la drono de la mon-disponado ege pliakrigis la ekonomian situacion, kaŭzante recesion ĝis descendo en la Grandan Depresion.
Ekonomikistoj kaj ekonomihistoriistoj estas preskaŭ ĉiam disigitaj en la du ebloj: ĉu la tradicia monteoria klarigo ke mondisponaj fortoj estis la unuaranga kaŭzo de la Granda Depresio pravas, aŭ ĉu la tradicia Kejnsisma klarigo ke falo en la aŭtonoma elspezado, partikulare en investado, estis la unuaranga klarigo por la ekapero de la Granda Depresio. Nuntempe la polemiko estas pli malgrava ĉar estas ĉeftendenca subteno por la teorio de la deflacio de ŝuldo kaj la esper-hipotezo kiu — konstruita sur la mondispona klarigo de Milton Friedman kaj Anna Schwartz — aldonas ne-mondisponajn klarigojn.
Estas interkonsento ke la usona Federacia Rezerva Sistemo estus povinta haltigi la procezon de mondeflacio kaj bankofalo. Se ili estus farinta tion, la ekonomia rezulto estus estinta multe malpli akra kaj multe pli mallonga.
Ĉeftendencaj klarigoj
Modernaj ĉeftendencaj ekonomikistoj vidas la kaŭzojn de la Granda Depresio en la jeno:
Nesufiĉa elspezado, malpliigo de mondisponado kaj rezultaŝuldaro kondukis al la prezofalo kaj pliaj bankroto (teorio de la ŝulda deflacio de Irving Fisher).
Kejnsisma teorio
La brita ekonomikisto John Maynard Keynes argumentis en The General Theory of Employment, Interest and Money ke pli ,alaltaj aldonaj elspezoj en la ekonomio kontribuis al amasa malpliigo en la enspezo kaj en la dungado kiuj jam estis sub la averaĝo. En tia situacio, la ekonomio atingis ekvilibron nur je malaltaj niveloj de ekonomia aktiveco kaj je lataj niveloj de sendungado.
La baza ideo de Keynes estis simpla: por teni personojn tute dungitaj, registaroj devas haltigi deficitojn kiam la ekonomio malrapidas, ĉar la privata sektoro ne investos sufiĉe por teni produktadon je normala nivelo kaj eligi la ekonomion for el recesio. Kejnsismaj ekonomikistoj alvokis la registarojn dum epokoj de ekonomiaj krizoj haltigi la malaktivemon per pliigo de la registara elspezo aŭ per malpliigo de impostado.
Dum la Depresio akriĝis, Franklin D. Roosevelt klopodis, ke la publikaj vorkoj, subvencioj al agrikulturo, kaj aliaj sistemoj restartigu la ekonomion de Usono, sed neniam komplete ĉesis klopodi ekvilibrigi la buĝeton. Laŭ Kejnsi-anoj, tio plibonigis la ekonomion, sed Roosevelt neniam elspezis sufiĉe por tute eltiri la ekonomion for de la recesio ĝis la komenco de la Dua Mondmilito.
Mondispona teorio
La mondispona teorio estis farita de la usonaj ekonomikistoj Milton Friedman kaj Anna J. Schwartz. Ili argumentis, ke la Granda Depresio estis okazigita de bankokrizo kiu siavice okazigis la fermon de unu triono de ĉiuj bankoj, malpliigon de la banka monhavo kaj ĉefe la mondispona kuntiriĝo de 35%, kion ili nomis "La Granda Kuntiriĝo". Tio okazigis prezfalon de 33% (deflacio). Pro ne malaltigi la interesproporciojn, pro ne pliigi la mondisponan bazon kaj pro ne injekti kurentan monon en la bankosistemon por eviti ties vrakon, la Federacia Rezervo pasive rigardis la transformon de normala recesio en la Grandan Depresion. Friedman kaj Schwartz argumentis, ke la malsupreniro de la ekonomio, startante per la borsa katastrofo, estus estinta ordinara recesio se la Federacia Rezervo estus farinta pli agreseman agadon. Tiu konsidero estis apogita de la Guberniestro de la Federacia Rezerva Sistemo nome Ben Bernanke en diskurso komence de la 21a jarcento honorante Friedman kaj Schwartz per tiu aserto:
La Federacia Rezervo permesis la malsukceson de kelkaj grandaj publikaj bankoj – partikulare tiu de la Novjorka Banko de Usono – kio okazigis panikon kaj disvastigitajn falojn de lokaj bankoj, kaj la Federacia Rezervo pigris dum bankoj falis. Friedman kaj Schwartz argumentis, ke, se la Federacia Rezervo estus haviginta urĝan pruntaron al tiuj ŝlosilaj bankoj, aŭ simple estus aĉetinta pruntaĵojn el la registaro el la malferma merkato por havigi kurentan mondisponeblon kaj pliigi la kvanton de mono post la falo de la ŝlosilaj bankoj, la cetero de bankoj ne estus falintaj post la grandaj ja falis, kaj la mondisponeblo ne estus falinta tiom for kaj tiom rapide kiom ĝi faris.
Estante multe mapli da mono funkcianta, la negocoj ne povis akiri novajn pruntojn kaj eĉ ne povis renovigi la jam ekzistintajn monpruntojn, kio devigis multajn haltigi la investadon. Tiu interpreto akuzas la Federacian Rezervon pro manko de agado, speciale fare de la Novjorka filio.
Unu tialo kial la Federacia Rezervo ne agadis por limigi la malpliigon de la mondispono estis la orbazo. En tiu tempo, la kvanto de kredito kiun la Federacia Rezervo povis elsendi estis limigita per la leĝo Federal Reserve Act, kiu postulis 40% de orapogo por ke estu eldonita rezervajn monbiletojn. Fine de la 1920-aj jaroj, la Federacia Rezervo jam preskaŭ estis atinginta la limon de permesebla kredito kiu estis apogita per la oro kiu estis en sia posedo. Tiu kredito estis en la formo de mendonotoj de la Federacia Rezervo. "Promeso de oro" ne estas tiom bona kiom "oro en mano", partikulare kiam ili havis sufiĉan oron nur por kovri 40% el la nepagitaj mendonotoj de la Federacia Rezervo. Dum la bankopaniko, parto de tiuj mendonotoj estis elaĉetitaj per oro de la Federacia Rezervo. Ĉar la Federacia Rezervo estis atinginta sian limon al permesebla kredito, ajna malpliigo en la oro de ties keloj devis esti akompanata de pli granda malpliigo en la kredito. La 5an de aprilo 1933, Prezidento Roosevelt subskribis la dekreton "Executive Order 6102" kiu malpermesis la privatan posedon de oratestiloj, moneroj kaj ingotoj, kio malpliigis la premon al la oro de la Federacia Rezervo.
Fona kunteksto
Kiam finiĝis la Unua Mondmilito, la industrio de Usono respondecis pri preskaŭ 50% de la monda produktado. Tiu lando kreis novan vivostilon: the American way of life (la Usona vivstilo). Tiu vivstilo karakteriziĝis per granda kresko en aĉetado de aŭtomobiloj kaj ĉiuj specoj de industriaj produktoj. Sed Usono suferis grandan abalon en 1929, kiam okazis terura krizo, kiu atingis la tutan mondon.
Tiu estis la unua pura krizo de kapitalismo, la krizo de superproduktado. La altaj interezaj indicoj de Usono, kune kun deflaciiga politiko, celanta disvendi la troon de la komerco, kiu aperis post la milito kaj la krizo de 1921, kaj eviti la eliron de kapitaloj, altiris al Usonaj Borsoj investojn de la tuta mondo. Tio rezultis en periodo de financa spekulado, kiu atingis grandegajn proporciojn. La prezo de akcioj estis multe pli alta ol ilia vera valoro, kaj oni kreis falsajn entreprenojn nur por aĉetadi kaj vendadi akciojn. Samtempe, la plibonigo de produtiveco de l' Fordismo pligrandigis la kvanton de produktoj. Oni oferis senliman krediton por ebligi la vendojn kaj oni stimuligis la konsumismon per reklamado, sed la ofero daŭris tre supera al demando kaj la merkato restis saturata.
La Neoklasika ekonomika skolo, kiu tiam estis la sola ekonomika teorio kiel alternativo al marksismo, diris ke ekonomiko estas scienco de l' manko. Do, ne estas taŭgaj teorioj por troo.
Tiel, bankrotis la unua angla entrepreno, kaj oni retiris rapide la anglajn kapitalojn de la Borso de Novjorko la 24-an de oktobro 1929, nome la Nigran Ĵaŭdon, komenco de la Borsa Katastrofo de 1929, la plej teruran tagon de la historio de kapitalismo. Tro granda kvanto da akcioj estis oferata, kaj iliaj prezoj falis. La asocio de bankistoj kaj la usona registaro intervenis, sed la deflacio en prezoj de akcioj iĝis neinversigebla. Al tiu financa krizo kunigis alia ekonomia, artikloj kaj tropikaj produktoj (kiaj kafo, kaŭĉuko, kotono) perdis mendadon, tuj poste tiuj ekonomiaj sektoroj estis afektataj. Tiu bankrotaro ne nur malgrandigis la rentojn, sed ankaŭ malpligrandigis la povon de aĉeto kaj, sekve, malkreskigis la dungitecon. Ankaŭ ekonomia komerco eniris recesion kaj pligrandigis la internaciajn vendojn de usona produktado.
La bankroto de multaj entreprenoj kaj la manko de investo igis la krizon daŭri longan tempon. La bankaro estis la sektoro pli atingita de la krizo. La "crash" (disrompo) de Novjorka Borso kaŭzis ankaŭ la retiron de usonaj kapitaloj investitaj en eksterlando, kaj la konfida krizo igis la privatajn investantojn nuligi siajn bankajn deponaĵojn kaj aĉeti oron. Tio kaŭzis krizon en kredito. En majo 1931 bankrotis la ĉefa aŭstra banko, regata de la Rothschild-familio: malaperis la kredito al entreprenoj de centra Eŭropo, kiuj ankaŭ bankrotis. La fakto, ke la familio Rothschild esti juda, pligrandigis la senton kontraŭ la judoj en Eŭropo.
De 1929 ĝis 1932 Usono perdis 55 % de sia laborkapablo. La registaro provis krei novajn publikajn dungojn kaj pligrandigi la socialan protektadon. Germanio haltigis pagon de militreparaj ŝuldoj al Francio kaj Britio, kiuj ĉesis pagi debetojn al Usono. Inter 1929 kaj 1932, en la tuta mondo la totalo de malneta enlanda produkto falis ĉirkaŭkalkule 15%. Kiel komparo, oni notu ke la tutmonda malneta produkto falis malpli ol 1% el 2008 al 2009 dum la Ekonomia krizo de 2008. Kelkaj ekonomioj startis rekuperon ĉirkaŭ la meza de la 1930-aj jaroj. Tamen, en multaj landoj, la negativaj efikoj de la Granda Depresio daŭris ĝis la komenco de la Dua Mondmilito. La Granda Depresio havis detruajn efikojn en landoj kaj riĉaj kaj malriĉaj.
La usona registaro provis protekti la enlandan industrion de l' fremda konkurenco per la plej altaj impostoj al importado de usona historio. Kiel kontraŭago, aliaj landoj pligrandigis la tarifojn al usonaj importaĵoj. Tio kaŭzis la malkreskon de monda industria produktado en 36 % inter 1929 kaj 1932, kaj la monda komerco suferis falon de 62 %.
En 1932 Usono elektis Franklin D. Roosevelt kiel prezidenton. Li proponis la "New Deal" (nova ludkomenco), platformon de registaraj programoj por stimuli kaj revigligi la ekonomion. New Deal (Nova Vojo) estis aro da agoj celantaj venki la krizon. La New Deal estis inspirata de ideoj de la angla ekonomikisto John Maynard Keynes.
Ankaŭ Britio kaj Francio intervenis en siaj ekonomioj kaj eskapis de la plej malbona depresio. Samtempe Sovetunio kreis la kvinjarajn planojn.
En Germanio la depresio kaŭzis tre altan inflacion kaj ekonomian krizon. Kiam la nazioj prenis la povon, Adolf Hitler aplikis rimedojn por neŭtraligi ĝin. Li pligrandigis la armeon por absorbi la senlaborajn homojn kaj aĉetis armilojn de la enlanda industrio, kiu reprenis kreskon.
La depresio finiĝis nur en 1939, kiam komenciĝis la Dua mondmilito, kiu detruis la troon de produktado en la monda ekonomio.
Générac (stacidomo)
Générac estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  , en departemento Gard, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio St-Césaire - Le Grau-du-Roi (819000).
Campo Magro
Campo Magro estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 24.836 enloĝantojn en 2010.
İçmeler
İçmeler estas urbo en provinco Muğla en Turkio. Ĝi apartenas al la Egea regiono de Turkio, la sudokcidenta parto de la lando.
10694 Lacerda
10694 Lacerda estas magranda malhelha asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Kun granda duonakso de 3,2091711, (je la epoko de la ) ĝi orbitas je ĉ. 1,372 miliono da km trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Nomo
Ĝia nomo honoras Pedro Lacerda, lektoron ĉe la Reĝina Universitato de Belfast, kies laboro inkludas la analizon de rotaciaj por dedukti fizikajn ecojn de  kaj aliaj malgrandaj korpoj de la sunsistemo.
Cesira Ferrani
Cesira Ferrani (8a de majo 1863 en Torino - 4a de majo 1943 en Pollone) estis itala opera soprano kiu estis bone konata pro debutado de plej ikonaj roloj en opera historio, nome Mimì en la origina produktado de 1896 de la verko de Giacomo Puccini nome La bohème kaj la titolrolulino en la opero de Puccini nome Manon Lescaut en ties monda premiero de 1893. Ferrani kantis ampleksan repertuaron kiu enhavis ne nur operon de stilo verismo sed ankaŭ la verkojn de komponistoj kiaj Verdi, Gounod, Wagner, kaj Debussy.
Holzbach
Holzbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Hunsrück de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Oundle
Oundle estas antikva urbo (loĝata ekde la ferepoko) en Northamptonshire, Anglio. Ĝi situas apud la rivero Nene. En 2006 ĝi enhavis ĉirkaŭ 5,675 loĝantojn.
546 Herodio
546 Herodio estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la germana astronomo Paul Götz elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la.
Oundle
Unue la urbo estis komerc-loko por ĉirkaŭaj kultivistoj kaj metiistoj. Ĝi prosperis, kaj gildoj estiĝis. Kontraste al najbaraj urboj, ĝi ne suferis pro la nigra morto de la 14-a jarcento. Hodiaŭ estas du boat-fabrikoj.
546 Herodio
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la juda princino Herodio, nepino de Herodo la Granda, filino de Aristobulo la 4-a kaj patrino de Salomeo.
Paul Ott (orgenkonstruisto)
Vivo
Kvankam Ott devis transpreni la fromaĝejon de sia patro, li decidis sin por lernoservo ĉe lignaĵisto. En 1928/29 sekvis lernoservo ĉe orgenkonstrua firmao Steinmeyer en Oettingen. Pro sia agado en la „Singbewegung“ (kantmovado) li ekhavis kontakton al Karl Vötterle kaj Christhard Mahrenholz kaj komence povis memstare labori sur la tereno de la firmao Giesecke en Göttingen. Ĉar li tamen finance ne kapablis starigi propran metiejon, Ott ankaŭ estis dungita ĉe la firmao Hermann Eule en Bautzen. En 1930 li produktis unuan pozitivon por la preĝejo Marienkirche en Göttingen, sed nur en 1932 li povis malfermi la propran metiejon. Kiel unu el la malmultaj orgenkonstruistoj, kiuj tiutempe jam konsideris la principojn de la antaŭromantika orgenkonstruo (ekz. uzado de la registroŝabloningo), li baldaŭ sukcesis akiri aron da gravaj komisioj por etorgenoj. I.a. li konstruis en 1938 hejmorgenon por Hugo Distler.
Oundle
Ankoraŭ videblas trinkejoj kaj aliaj konstruaĵoj datante de la mezepoko.
Paul Ott (orgenkonstruisto)
Vivo
En 1937 Ott ricevis la majstrodiplomon. Baldaŭ li komencis restaŭradi historiajn orgenojn en norda Germanio, kiuj estis agnoskitaj kiel elstaraj, ekz. Stade/St. Wilhadi kaj Cappel. Nur post la Dua Mondmilito tamen, en la kvindekaj jaroj, ankaŭ sekvis komisiojn por pli grandaj instrumentoj. La una trimanuala novkonstruita orgeno de Ott estis tiu de la preĝejo Christuskirche en Wolfsburg (1951). Pluajn restaŭradojn li plenumis en Lemgo, Borgentreich, Norden kaj Stade/St. Cosmae.
546 Herodio
Nomo
La orbito de 546 Herodio similas tiujn de la anoj de la Eŭnomia familio, sed ĝi estas entrudulo en ĝia tiu asteroida familio : ĝia konsistiĝo ne kongruas kun tiu de ties anoj.
Oundle
Ĉiujare okazas foiro, literatura festivalo kaj internacia muzika festivalo kun instruado de junaj orgenistoj.
Paul Ott (orgenkonstruisto)
Vivo
En 1980 lia filo Dieter Ott transprenis la metiejon. Ott tamen plulaboris tie ĝis nelonga antaŭ sia morto.
Verkaro
La historia merito de Ott estis, esti la unua orgenkonstruisto, kiu realigis la ideojn de la orgenmovado ankaŭ en teknika rilato. Antaŭ ĉio menciindas la rekonsciiĝo pri la registroŝablono kun mekanika traktilaro. La uzado de malalta ventpremo kaj la orientigo de la dispozicio laŭ nordgermanaj barokorgenoj, ofte tro ekstreme, tamen sekvigis misformigojn je kelkaj historiaj orgenoj post restaŭradoj.
Ekzemplo por tio estas la Bielfeldt-Orgel en St. Wilhadi en Stade (1734), je kies ŝajna restaŭrigo en 1937 kaj 1963 Ott entreprenis gravajn ŝanĝojn. Precipe la malpliigon de la ventpremo necesigis la prilaboradon de la fajfilmaterialo, kiu je konsiderinda parto antaŭe troviĝis en originala stato. Krome Ott alikonstruis la malantaŭan verkon kiel dorspozitivo, kiun la orgeno tamen neniam havis, kiel tutklare evidentiĝas el la ekzistantaj orgendosieroj.
Aliajn restaŭradon, kiujn oni hodiaŭ taksas kiel fuŝa, Ott entreprenis ĉe la orgeno en la preĝejo St. Cosmae et Damiani en Stade kaj precipe en 1958 ĉe la Klapmeyer-orgeno en Altenbruch. La senzorga traktado kun historia materialo tamen estas tipa por la orgenkonstruo tiutempa. Ĝi rezultis el tio, ke oni atribuis al la sonidealon de la novbaroko pli gravecon ol al la fakte ekkonebla historia stato de orgeno.
Multajn el la instrumentoj prilaboritaj de Ott oni devis denove restaŭradi dum la pasintaj jardekoj. Lia lernanto Jürgen Ahrend distanciĝis energie de la konceptado kaj agado de Ott kaj denove restaŭris orgenojn antaŭe ŝanĝitajn de Ott. Ekz. li fondis sian mondvastan renomon per la rekonstruado de la Huß/Schnitger-orgeno en St. Cosmae et Damiani en Stade komence de la 1970-aj jaroj.
Pro la multaj problemaj restaŭradoj adekvata taksado de la faroj de Ott nuntempe estas malfacila. Ĝi nur eblos post pli granda tempa distanco.
Memorigloko Amthordurchgang (Gera)
Memorigloko Amthordurchgang (germane: Gedenkstätte Amthordurchgang) en Gera, Germanujo, estas loko de memoro pri viktimoj kaj de naziismo kaj de komunismo funkciante kiel ejo komunikada, informada, dokumentada.
Ĝi troviĝas en konstruaĵo kiu estis parto de prizono konstruite en 1874. Ĝi funkciis ĝis 1989 kiel arestejo pro esploro. Pro ke la ĉelara alo malkonstruitis en 1999 la memorigloko estas nur en la eksa administra alo de la malliberejo. Inaŭguro solena fariĝis en la 18.11.2005 sub la titolo Gedenk- und Begegnungsstätte im Torhaus der politischen Haftanstalt von 1933 bis 1945 und 1945 bis 1989.
1876–1933
La unua mencio pri estonta prizono surloka troviĝas en urba kroniko de 1876 kiam civitano plendis pri malliberejstarigo en la urbocentro. Ĝi estis submetita al la distrikta tribunalo de Gera, de la Princlando Reuß pli juna linio. En 1879 estis ene 25 ĉeloj kaj komence la situacio estis kvazaŭ familia, ĉar vidu: la tri gvardistoj tranoktis ene de la prizono ankaŭ dum ties edzinoj okupiĝis pri la lavotaĵoj kaj la manĝado. En 1896 fariĝis konstrua etendiĝo. Post supra metro de kroma etaĝo la nombro de la ĉeloj duobliĝis. Tiutempe starigitis ankaŭ la apuda Landtribunalejo. La prizono estis kaj poresplorada kaj porjuĝeja. Tie loĝis krimuloj ĉiuspecaj kaj okazis kelkfoje eĉ ekzekutoj.
1933–1945
Sub la nazioj iĝis ekde la potencakiro en 1933 abrupta ŝanĝiĝo je polica ŝtato - kaj la prizono iĝis proesplorejo por la kaŝpolico Gestapo. Kiel konate Gestapo rajtis, post kolekto de informoj pri politika rezistado, persekuti, aresti, torturi kaj murdi kvazaŭ laŭplaĉe kaj sen antaŭa akuzo.
1952–1989
Gera iĝis en 1952 ĉefurbo de Distrikto Gera ene de GDR ricevonte propran pordistriktan sekcion de Stasi. Kritikoj ĉiaj pri politiksistemo aŭ laboro de Socialista Unueca Partio de Germanio estis persekutataj malmilde. Ankaŭ en Gera enĉele estis homoj kiuj planis fuĝon el GDR aŭ eble sciis pri alies tiaj planoj. Ĉia individua kritikema sinteno (ekz. eĉ nur ene de porekologia kaj -paca movadoj) danĝeris. Inter 1952 kaj 1989 pli ol 2.800 homoj estis enkarcerigitaj fare de Stasi.
Ekde 1989
Post Turniĝo la prizono fermitis. Post kelkaj konstruaj ŝanĝiĝoj uzis la ejona adminstracie la Liberŝtato Turingio inter 1991 kaj 1999.
Societo
La amikara societo Verein Gedenkstätte Amthordurchgang Gera e.V. fonditis en aŭtuno 1997 kun la celo de informado kaj scienca esplorado de persekutado kaj rezistado dum du germanlandaj diktaturoj inter 1933 kaj 1989. La urbo Gera treege por tio taŭgas estinte sidejo de GDR-distrikta registaro kun propra Stasi-filiego kaj -prizono. En somero 1999 konata iĝis la plano pri malkonstruo de la tuta komplekso. La societanoj enĝaĝiĝante pri la starigo de memoriga kaj renkonta loko jam ne povis malhelpi la detruon de la ĉeloj. Kun helpo de multaj unuopuloj eblis savi almenaŭ la pordejon, la enirejan kaj la administran alojn. Tamen ne antaŭ 2003/04 estis je dispono monrimedoj de la federacia respubliko el la fonduso pri venditaj eroj de Berlina muro.
La memoriga kaj renkonta loko
Pro longa malfunkcio kaj malbona konstrua stato necesis fari kompletan restaŭradon. Aŭtentika meblaro el la ĉelaro estis savita kaj lerte metita en al novajn ekspoziciajn lokojn. Sur du etaĝoj, en la kela kaj liberaera areoj estas daŭra elmontrado pri la historio kaj la utiligo de la prizono kaj informoj pri ties historiaj kuntekstoj. Biografioj de ne malmultaj enkarceriĝtrafitaj atestantoj prezentatas kaj digne por la estonteco konserviĝas. Materialoj skribe, bildige, aŭskultige kaj vidige ĉeestas respektive produktatas. ] La societo Gedenkstätte Amthordurchgang Gera e.V. ankaŭ ofertas specialajn rondgvidadojn, ekz. por lernantoj. Esploradlaboraĵoj ebligas publicitadon kaj kreon de vide-aĵoj. Regule okazas surloke prelegoj, laŭtlegoj kaj diskutrondoj. Tre gravis por la societanoj la zorgado kaj konsilado de ankoraŭ vivantaj viktimoj kiel ankaŭ la dokumentado de ties travivaĵoj. Diversaj kromaj specialaj projektoj ankaŭ realiĝis kaj realiĝas.
Jam en 1998 komenciĝis monkolektado por sekurigi memorigon en publika areo. En tri etapoj realiĝis tiu ĉi projekto. La aranĝon de la ŝtuparo faris la artistoj Tilmann Stachat kaj Martin Neubert kiu finfaritis en novembro 2005. Memortabulo pri la Ribelo en GDR en 1953 muntitis en juno 2006 kune kun municipaj responsuloj ĉe la angulo inter la stratoj Rudolf-Diener-Straße/ Amthorstraße.
finfine monumenton por la viktimoj de politikaj diktaturo de Matthias von Hintzenstern oni starigis en aprilo 2007 je Rudolf-Diener-Straße. Preterirantaj havas la iluzion pri moviĝanta silueto kaj iĝu tiel interago inter piedirantoj kaj artaĵo. La memoriglokemuloj tiumaniere invitas ĉiujn je propra interesiĝo ĉi-prie.
Sena de Luna
Sena de Luna [SEna deLUna] estas municipo en la nordo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de León, en la nordo de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Abelgas de Luna, Aralla de Luna, Caldas de Luna, Pobladura de Luna, Rabanal de Luna, Robledo de Caldas, Sena de Luna kaj La Vega de Robledo, okupas totalan areon de 147,71 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 367 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 100 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 62 km de Leono, provinca ĉefurbo. Limas norde kun Lena (Asturio); sude kun Barrios de Luna kaj Riello; oriente kun Villamanín kaj La Pola de Gordón; okcidente kun San Emiliano. La tunelo Negrón, 4 km longa, konektas la provincon Leonon kun Asturio.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Taĵino
Taĵino (arabe: طاجين [taʒin]) estas de origino argilaĵa stufpoto. La manĝaĵoj kiujn oni faras per ĝi ankaŭ prenas la nomon de la poto. Antaŭ ĉio en la nordafrika kuirarto kiel la Maroka kuirarto kaj la Tunizia kuirarto la taĵino estas tre populara.
Materialo de la taĵino
Taĵino konsistas el granda dika argilaĵa plado, el kiu oni povas surtabligi la preparitajn manĝaĵojn, kaj relative alta konusforma aŭ globforma kovrilo. La plej multaj taĵinoj estas glazuritaj, sed ili ankaŭ povas esti neglazuritaj. Kelkaj taĵinoj estas surpentritaj; tiuj plej ofte uzatas kiel dekoracio aŭ por surtabligi la manĝaĵojn post preparado.
Danlingva literaturo
Danlingva literaturo estas subgrupo de skandinava literaturo streĉas al la mezepoko. De speciala noto trans la jarcentoj estas la historiisto Saxo Grammaticus, la dramisto Ludvig Holberg, Hans Christian Andersen, la filozofo Søren Kierkegaard kaj Karen Blixen kiu atingis tutmondan famon kun ŝia aŭtobiografia rakonto Ekstere de Afriko.
Mezepoko
La plej frua konservitaj tekstoj de Danio estas surskriboj kun runoj sur monumentaj ŝtonoj kaj aliaj objektoj. Kelkaj de ili enhavas mallongajn poemojn.
Poŝtkarto
Poŝtkarto estas peco de kartono en difinita formato, sur kiu oni skribas adreson de ricevanto (desktre) kaj mallongan, kelkvortan ĝis kelkfrazan mesaĝon (maldekstre), gluas poŝtmarkon (supre, dekstre) kaj sendas la tuton sen plia aldonaĵo (do sen koverto) per poŝto al la ricevanto. La dua flanko de la karto povas esti plenigebla per plia skribaĵo de la sendanto, sed kutime konsistas el foto, de turisma vidindaĵo, de teme taŭga bildo (de tie la termino bildokarto, saluto okaze de aparta evento aŭ festo, malserioza karikaturaĵo respektive fotokunmetaĵo) aŭ de bildigita artaĵo).
Bildkarto kaj poŝtkarto
Bildkarto kaj poŝtkarto estas vortoj kaj konceptoj tre similaj kaj proksimaj, sed ne tute identaj. Bildkarto povas esti gratulkarto kun bildo kiu povas esti transdonita mane okaze de celebro kaj tute ne sendita per poŝto. Poŝtkarto povas ne enhavi bildon se la flanko kie ofte aperas bildo estas nur frazo, poemo aŭ alitipa skribaĵo. Plej parto de poŝtkartoj estas bildkartoj, sed ne nepre inverse, ĉefe lastatempe.
Bildaro
La sekva galerio montras kvar ekzemplojn de esperantlingvaj bildo-poŝtkartoj:
Historio
La unuan poŝtkarton dum la jaro 1861 patentigis la usonano John P. Carlton. Ĝis tiu tempo mesaĝoj poŝte transdoniĝis en formo, kiu ne ebligis al ĉiu ajn legon de la teksto - plej ofte en koverto, sed foje ankaŭ per ruliĝo kaj sigeliĝo de la paperfolio aŭ en alispeca pakaĵo.
Dum la jaro 1865 la germano Heinrich von Stephan en poŝta konferenco en Karlsruhe proponis permesi sendadon de "poŝtaj folioj" sen poŝtmarko, sed lia propono malakceptiĝis, ĉar la plej multaj konferencanoj opiniis la dissendon de mesaĝoj malferme legeblaj de ĉiu ajn persono malmorala kaj malaprobinda. Tamen jam kvar jarojn poste, dum oktobro 1869 la poŝto de Aŭstrio-Hungario eldonis "porkorespondajn kartojn" kun surpresitaj poŝtmarkoj. Simile al la reguloj por telegramo laŭ la unua propono oni antaŭvidis limigon de la surskribeblaj vortoj ĝis maksimume 20 kaj kompense volis oferti aparte malaltan tarifon (40 procentoj de la tarifo por letero) - tamen finfine oni forprenis la limigon pri vortonombro, permesante liberan skribadon sur la karta dorsflanko, kaj jam dum la unua monato oni vendis rekordan nombron de 1,4 milionoj novaj "porkorespondaj kartoj". En Prusio kaj la cetero de norda Germanio, sed ankaŭ en la sudgermanaj ŝtatoj Bavario, Virtembergo kaj Badeno la "porkorespondaj kartoj" enkondukiĝis la 1-an de julio 1870. Same dum la jaro 1870 "porkorespondaj kartoj" ankaŭ enkondukiĝis en Svislando, Luksemburgio kaj Britio, dum 1871 en Belgio, Nederlando, Danio kaj Finnlando, sekvajare en Svedio, Norvegio kaj la Rusa Imperio, dum 1873 en Usono, Francio, Serbio, Rumanio kaj Hispanio, kaj dum 1874 en Italio. La 1-an de marto 1872 la germanlingva nomo ŝanĝiĝis al Postkarte, do "poŝtkarto". En la internacia poŝta trafiko la poŝtkarto oficialiĝis la 1-an de julio 1875 surbaze de la "poŝta kontrakto de Berno".
Fine de la 19-a jarcento furoriĝis bild-poŝtkartoj kun presitaj bildoj de pentritaj kaj poste fotitaj konstruaĵoj kaj pejzaĝoj. Ili haveblis je malalta prezo kaj superfluigis la longan priskribon de la vizitataj aŭ vizitindaj lokoj. Dum la jaro 1899 en la Germana Regno vendiĝis 88 milionoj da poŝtkartoj, dum la jaro 1905 en la sama teritorio dissendiĝis 500 milionoj da poŝtkartoj.
Ekde tiu jaro en Germanio ekvalidis leĝo ke la dekstra parto de la antaŭa flanko de la karto rezerviĝis por adreso sube kaj poŝtmarko supre, kaj la maldekstra parto ekuzeblis por mesaĝoj: antaŭe la tuta antaŭa flanko estis rezervata nur por adreso kaj poŝtkarto, kaj dorsflanke konkurencis spaco por privataj meŝaĝoj kaj bildoj.
Komence de la 21-a jarcento en Eŭropo dissendiĝas ĉiujare pli-malpli 400 milionoj da poŝtkartoj. Tamen kiel suveniro de turismaj vizitoj koincide kun eksmodiĝo de papera poŝto, poŝtkarto iom post iom estas anstataŭata per magnetoj por fridujoj kaj alitipaj bildoj.
Krome la elektronika ekvivalento, do retpoŝta mesaĝo kun bildo kaj en difinita formato, estas la retpoŝtkarto (angle "e-card"), ofte uzata kiel gratulkarto.
Esperanto Poŝtkruciĝo
Esperanto Poŝtkruciĝo estas projekto de la 2010-aj jaroj iniciatita de moskvaj esperantistoj. Ĝi konsistas el sendo de po unu poŝtkarto al unu esperantisto monate. La rezulto de la ricevoj estas montrata en retejo de Fejsbuko aŭ vKontakte. La ĉefa celo estas turni sin al iom eksmodiĝinta kutimo por revivigi la rilatojn inter esperantistoj.
Saint-Mathieu (Haute-Vienne)
Saint-Mathieu - jen france, prononco [], okcitane Samatiá - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Rochechouart kaj al la kantono .
Julian Bond
Julian Bond (plenforme Horace Julian Bond'), naskita la – m. la, estis usona socia aktivisto, politikisto, edukisto, kaj verkisto. Jam kiel studento en 1960, Bond partoprenis la fondadon de SNCC, unu el la plej aktivaj organizitaj grupoj gvidantaj la Afrikusonan Civilrajtan Movadon. Li servis de 1967 ĝis 1974 en la malsupera ĉambro de la georgia parlamento, kaj de 1975 ĝis 1987 en la supera ĉambro. De 1971 ĝis 1979 Bond servis kiel la unua prezidanto de SPLC. De 1998 ĝis 2010 li prezidis la estraron de la NAACP, unu el la ĉefaj organizaĵoj celantaj progresigi usonajn nigrulojn kaj forigi la jurajn kaj sociaj barojn kontraŭ tiu progreso.
Saint-Mathieu (Haute-Vienne)
La teritorio havas komunan limon kun.
Générac (Gard)
Générac estas franca situanta en departemento Gard, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Généracois.
Naĥararo
Tiu sistemo ofte estis etikedita tiel feŭda por praktikaj celoj. Tamen, ekzistas diferencoj inter tiu sistemo kaj la feŭda sistemo poste adoptita en Okcidenta Eŭropo. La biendomo kiel tutaĵo estis fakte regita de ununura persono, ĝi estis tamen konsiderita la posedaĵo de lia tuta pligrandigita familio, tiel ke, se la reganto mortis sen heredantoj, li estis sukcedita de membro de malsama branĉo de la familio. Krome, estis permesite fremdigi parton de la familibieno nur al alia membro de la familio aŭ de permeso de la tuta pligrandigita familio. Tio ankaŭ povas klarigi kial armenaj feŭdaj familioj estis normale endogamaj, por ne disigi partojn de la komuna posedaĵo, kiel okazas pro la dotoj al aliaj familioj.
La origino de Naĥararoj ŝajnas etendiĝi al pagana Armenio, kiu kunekzistis kun la Romia kaj Parta imperioj.
Kaufbeuren
Kaufbeuren estas urbo en Germanio. Ĝi apartenas al Bavario. Fine de decembro 2005 la urbo havis 43.845 loĝantojn. Ĝi estas en la administra Distriktaro Ŝvabio, la plej proksima granda urbo estas 70 km nord-orienten Munkeno kaj 80 km norden Aŭgsburgo.
La Danco-Festivalo ("Taenzelfest") en la centro de la urbo
En la centro de la urbo ĉe la Neptuno- fontano okazas la mezepoka Danco-Festivalo (vidu la apudajn fotojn), tradicia jam de la tempo de la imperiestro Maksimiliano la 1-a (Sankta Romia Imperio).
La famaj loĝantoj
Ludwig Ganghofer naskiĝis en Kaufbeuren, Bavario. Li studis unue maŝinteknikon, literaturan historion kaj filozofion, laboris kiel dramisto en Vieno, kaj poste kiel redaktoro en Munkeno. Dum la Unua mondmilito li servis kiel milit-raportisto. En sia verkaro Ganghofer esprimas sian grandan amon al la montareca naturo en Bavario. Granda parto de lia verkaro estas filmigita. Ludwig Ganghofer mortis en Tegernsee, Bavario. Li vivis ekde la 1930-aj jaroj kiel rifuĝinto en Svislando kaj gvidis tie la malgrandan eldonejon Vita Novi. Li sciigis la sovetojn pri detaloj de Operacio Citadelo, pri la planoj ĉe Kursk. Lia informinto (kaŝnomo "Werther") restis eĉ ĝis hodiaŭ nekonata, sed li laboris plej verŝajne kiel altranga oficiro.
La Esperanto en Kaufbeuren
Profesie li estis instruisto pri historio, germana kaj franca lingvoj, geografio kaj stenografio en gimnazioj, interalie en Zweibrücken, poste en "Realgymnasium" en Augsburg. Inter liaj Augsburgaj lernantoj estis Bertolt Brecht. Laŭ priskribo Ledermann estis tipa tiutempa patrioto-ŝovinisto kaj entuziasmis pri la Unua Mondmilito.
Esperantisto li estis de 1910. De 1912 ĝis 1920 li gvidis la Esperanto-movadon en Bavario. Li estis prezidanto de la Loka Kongresa Komitato por la 15-a Universala Kongreso de Esperanto en 1923 en Nurenbergo (Nürnberg). En 1912 li redaktis „Esperanto, ein Kulturfaktor“; kromi li kontribuis al la revuo Esperanto.
Aelfric de Abingdon
Aelfric de Abingdon (m. la 16-an de novembro 1005) estis ĉefepiskopo de Canterbury, Anglio.
Inter 991 kaj 993 li iĝis episkopo de Ramsbury kaj Sonning, kaj en 995 ĉefepiskopo de Canterbury (kvankam li daŭris kiel episkopo de Ramsbury kaj Sonning ĝis sia morto). La monaĥoj de Canterbury malkontentis pro lia nomumiĝo kaj malsukcese klopodis persvadi la papon nomumi alian.
Verŝajne estis Aelfric kiu estris la edziĝan riton de Ethelred la Malpreta kaj Emma de Normandio en 1002. Aŭ Aelfric aŭ lia antaŭulo Sigeric verkis leteron al la episkopo de Sherborne pri la devo de episkopoj protekti preĝejojn kontraŭ la disraboj de laikoj kaj inspiri laikojn vivi pli virte. Li komisiis la unuan biografion de Sankta Dunstan.
Ŝajnas ke li havis militajn devojn. Li testamentis ŝipojn al la popoloj de Wiltshire kaj Kent, kaj lian plej bonan militŝipon (ekipatan por 60 viroj) al Reĝo Ethelred.
Bègles
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Begla - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Bordozo (france Bordeaux, okcitane Bordeus), la centra parto, kaj al la kantono . Ĝiaj loĝantoj en la franca kutime nomiĝas bèglais.
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Petro (libro)
Petro estas esperantlingva lernolibro, laŭ duonrekta kaj duongramatika metodo, eldonita de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) por uzo en laboristaj rondoj.
Historio
La unua eldono aperis en 1925. Ĝin redaktis Norberto Bartelmes kaj Rikardo Lerĥner, tiam dungitaj oficistoj de SAT en Lepsiko, dum siaj laborpaŭzoj. La libro ricevis tre grandan sukceson, kaj estis plurfoje reeldonita.
La 5-a eldono (1932) estis komplete reprilaborita de Norberto Bartelmes laŭ konsiloj de kursgvidantoj. Pro konfisko de pluraj miloj da ekzempleroj en germana presejo, en 1934 aperis antaŭtempe 6-a eldono. Sepa eldono okazis en 1939, la 8-a kaj lasta okazis en 1956.
Petro ankaŭ estis surscenigita kiel muzikdramo dum kongreso de SAT en 1939.
Enhavo
Kvankam instrulingva celo, ĝi estas kortuŝa anarkiisma verko preskaŭ inĝenua kaj romantika, pri knabo de laborista familio dum granda ekonomia krizo de intermilita periodo en gramatike progresaj lecionoj.
Ernesztin Lohwag
Ernesztin Lohwag [ernestin lohvag], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lohwag Ernesztin estis hungara pentristo, grafikisto, instruisto. Ŝia pli juna fratino estis Frida Konstantin, ŝia edzo estis Ferenc Szablya-Frischauf, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Szablya-Frischauf Ferencné. Ŝia baldaŭa nomo estis inter geinfanoj: onklino Tini. Ernesztin Lohwag  naskiĝis la  en Vieno, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ernesztin Lohwag studis pentroarton en sia naskiĝurbo, Munkeno, fine en 1901 en Artistkolonio (Nagybánya) kiel disĉiplo de Simon Hollósy. En 1905 ŝi edziniĝis al pentristo, poste en 1907 ŝi estis fondinta membro de signifa pentrista grupo. Inter 1910-1920 ŝi havis privatan lernejon por pentristinoj. En 1918 ŝi malsaniĝis, poste ŝi povis moviĝi nur en rulseĝo. Tamen ŝi pentradis plu, sed nur malgrandajn portretojn, afiŝojn kaj libroilustraĵojn. Ŝi ricevis premion en 1922.
Genisto
Genisto estas malaltaj sendornaj arbedoj kaj arbustoj kun orflavaj floroj en spikoj aŭ kapoj en la fino de la ŝosoj aŭ malofte en folianguloj.
Sub la esprimo genisto, oni ĝenerale arigas ne nur la genron Genista sed ankaŭ la genrojn Cytisus, Chamaecytisus, Spartium, ktp... Ĉiuj tiuj genroj entenas proksimume 150 speciojn.
Nous
Nous, aŭ kosma intelekto, tradukebla el la greka νούς aŭ νόος per penso aŭ intelekto, estas vorta esprimo enigita en la filozofia uzo iniciate de Anaksagoro por indiki la originan motoron (movanton) de la universo, kiu estas la responsulo de la alekzistiĝo kaj diferenciĝo de la materiaj elementoj.
Laŭ Anaksagoro
Anaksagoro al tio alvenas spurante Parmenidon el Elajo, Grekio, 515 - 450 a.K., kiu estis asertanta ke la esto estas eterna dum la aliiĝo-ŝanĝado estas nur ŝajno.
Anaksagoro konsentas kun la parmenida principo de la eterneco de la esto sed ne kun la iluzieco de la aliiĝo. Laŭ li, nenio naskiĝas kaj nenio malnaskiĝas, sed ĉio transformiĝas. Naskiĝo kaj morto estas konvenciaj terminoj per kiu oni substrekas agregadon kaj diseriĝon de la estaj eroj displitiĝintaj.
La elementoj konstituantaj la fenomenan mondon estas konstituataj el eroj plej elementaj, senfine malgrandaj kaj senfine divideblaj kiujn la filozofo nomas “semoj”, Aristotelo ankaŭ "omeomerioj" de όμοιος, "simila", kaj μέρος "ero", kiuj, estante kvalite malsamaj, kuniĝas laŭ la kriterio de la simileco. La semoj, koniĝinte, formas la aĵojn kiuj, laŭ la venko de unu aŭ alia semo, akiras sian specifecon. La semoj de la fero, kuniĝante, formas fereron, tiuj de la fajro fajreron kaj tiel plu. Sed la fero kaj fajro entenas la semojn de ĉiuj aliaj aĵoj. Ĉio entenas semojn de ĉio.
Kuniĝo kaj malkuniĝo ne okazas hazarde kaj senorde sed direktitaj de agado de Nous kiu, enpreminte movon al la semoj origine senmovaj kaj kaose miksitaj, ilin puŝas al precizaj zonoj de la spaco kie ilin agrege kunigas kaj ordiĝas laŭ establita plano, kvankam neintencita de la nous mem.
Anaksagoro, do, metas la energion modifantan la mondon ekstere de ĝi. Estas la nous kiu direktigas la movon, restante ekstere kaj ĝin pelante formi la materion, el kio originas la kosma ŝanĝemo.
La nous estas dieca inteligento kiu ne sin miksas kun la materio sed ĝin dominas kaj elekstere ĝin gvidas, kreante el kaoso kosmon en kiu diskoniĝas belo kaj natura ordo. Ĝi iasence anoncas la Demiurgon de Platono kaj Senmova Movanto de Aristotelo.
Dum en la mondo ekzistas ankaŭ semoj de la nous, tiu ĉi ne entenas semojn de mondo, ĉar en ĝi ne estas miksaĵoj. Tiel Anaksagoro enirigas la spiriton en materia mondo. La elementoj ne estas faritaj je nura materio, sed ankaŭ je spirito.