cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Retinoskizo
La malsano ne faras la ulon tute blinda, sed povas malebligi legi ebenan skribon. En iuj landoj ili povas esti jure blindaj.
András Mechwart
András Mechwart [andrAŝ meĥvArt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mechwart András estis germana hungaria inĝeniero, inventisto, entreprenisto, framasono, ,. Lia nobela antaŭnomo estis belecskai ekde 1899.
Retinoskizo
La retinoskizo malgrandigas la vidakrecon. En la retino igas kistoj, kaj ofte faras detalan radian desegnaĝon. Ili rompigas la nervojn, do oni ne povas korekti la vidadon per okulvitro. Oni ne povas vidi ilin per nudaj okuloj, nur per okulmedicinaj iloj estas ili videblaj. Ankaŭ la perifera vidado estas danĝerita, se la enaj tavoloj disigas de la epithelo. Oni povas nur mem la skizon sanigi; por sanigi ĝian kaŭzon oni mankas la rimedojn. La oftomatologo devas precize ekzameni la okulojn, ĉar la simptomoj de retinoskizo estas malsimple apartiĝigtaj el la signoj de aliaj malsanoj.
La simptomoj dependas de la mezuro de la difekto: negraj flekoj, kaj se la difekto estas pli granda, ankaŭ sparkoj estas videblaj. Se la centro estas difektita, elfalas la centro de vidkampo, la bildo detorgigas, kaj la vidakreco malgrandigas.
András Mechwart
András Mechwart naskiĝis la  en Schweinfurt. Li mortis la en Budapeŝto.
Retinoskizo
Momente oni ne povas sanigi retinoskozon. La malsanulo devas defendi liajn okulojn, kaj se li rekonas la simptomojn, li devas kuracigi la difektojn. Oni povas esperi laŭ bestoeksperimentoj, ke per enigo de sanaj genoj povus kuraci ne nur la difektojn, sed ankaŭ malestigi la kistojn.
András Mechwart
Biografio
András Mechwart komece estis laboristo pri mekaniko, poste helpe de stipendio li akiris diplomon en Augsburg en 1855. Li laboris 4 jarojn en Nurenbergo, poste li ricevis postenon de Ábrahám Ganz en Buda. Post morto de Ganz li transprenis la gvidadon de la fabriko kaj evoluis ĝin al altnivela fabrikaro. En 1874 li inventis novan muelilon (vidu la foton!), kiu faris altnivela la hungaran farunon. En 1878 li okupiĝis ankaŭ pri elektrotekniko. La kolegoj estis ekzemple Nikola Tesla, Károly Zipernowsky, Ottó Bláthy, Miksa Déri, Kálmán Kandó. Mechwart inventis plurajn maŝinojn, kiuj helpis la agrikulturan laboron, sed ili ne estis tiel sukcesaj, ol la menciita muelilo.
Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li ricevis hungaran kaj aŭstran premiojn, eĉ honoran legion.
Turdomo 2000
Arkitekto — Boris Tĥor.
Bandaranaike
Bandaranaike estas la familia nomo de la sekvaj personoj:
Pöttyös utca (metrostacio)
La Pöttyös utca [potjoŝ utca] (=strato Pöttyös) estas simla metrostacio kun malgranda trafiko en Budapeŝto. La nomo venis de la strato, kiu krucas la metrolinion.
Historio
En 1976 ekfunkciis la unua itinero de la M3 metrolinio. Tiu ĉi itinero ekfunkciis post 4 jaroj. Tiu metrostacio (eĉ metrolinio) ĝis 2017 neniam estis renovigita. Kelkaj asertas, ke la metrolinio jam estas vivdanĝera. En 2017 kelkaj vagonoj estis ŝanĝitaj al pli modernaj, la malnovaj estis faritaj en Sovetunio, la novaj en Rusio.
Stacio
La metrostacio estas atingebla per po unu ŝtuparejoj al la koncernaj peronoj. La peronoj lokiĝas 5,6 metrojn sub la tersurfaco. En finoj de la peronoj situas la unusolaj en/elirejoj.
Kontaktoj
La pasaĝeroj povas iri al loĝkvartalo, ĉi tie estas neniu alia publika veturilo.
George Sand
George SAND, esperante Georg' Sand', pseŭdonimo de Amantine Aurore Lucile DUPIN , poste baronino DUDEVANT (naskiĝis la 1-an de julio 1804 en Parizo; mortis la 8-an de junio 1876 en Nohant-Vic) estis franca verkistino kaj frua feministo (antaŭ ol la termino estis inventita). Ŝi verkis romanojn, novelojn, fabelojn, teatraĵojn, beletrajn kritikojn, politikajn tekstojn, eĉ sian biografion. Sand estas konsiderata unu el la plej popularaj verkistoj en Eŭropo en ŝia vivo, ŝi estis pli populara ol Victor Hugo kaj Honore de Balzac en Anglio en la 1830-aj kaj 1840-aj jaroj, Sand estas rekonita kiel unu el la plej elstaraj verkistoj de Eŭropo en la romantika epoko.
Ŝi kaŭzis skandalon pro sia bolanta am-vivo, pro sia vir-stila vestado kaj pro sia vira pseŭdonimo, kiun ŝi uzis jam en 1829.
Malgraŭ multaj maladmirantoj kiel Karlo Bodlero (Charles Baudelaire) aŭ Jules Barbey d'Aurevilly, Georg' Sand' iĝis centra figuro en la intelekta vivo de sia epoko, gastigante en Nohanto aŭ en Palezo (Palaiseau) Liston (Liszt), Marie d'Agoult-n, Balzakon (Balzac), Flaŭberon (Flaubert), Delakrucon (Delacroix) kaj Victor Hugo-n, jen konsilante iujn jen kuraĝigante aliajn.
Ŝi ankaŭ famiĝis per aktiva politika engaĝiĝo ekde 1848, inspirante al Alexandre Ledru-Rollin, partoprenante al lanĉo de tri ĵurnaloj : « La Cause du peuple » (La afero de l' popolo), « Le Bulletin de la République » (La respublika bulteno), « l'Éclaireur » (La lumiganto), pledante ĉe Napoleono la tria favore al kondamnitoj, i.a. V. Hugo kies verkaron ŝi admiris.
Ŝia verkaro tre ampleksas, kaj Berio oftas kiel fono. Ŝiaj unuaj romanoj, kiel «Indiana» (1832) forpuŝas la sociajn konvenciojn kaj emfazas la virinajn ribelojn. Poste ŝi malfermas siajn romanojn al la socialaj problemoj, defendante la laboristojn kaj la malriĉulojn («Le Compagnon du Tour de France») kaj bildigante senklasan kaj senluktan societon (Mauprat, 1837 - Le Meunier d'Angibault, 1845).
Ŝi poste sin turnas al la agraruloj, kaj verkas idealigitajn kamparajn romanojn kiel «La Mare au diable» (1846), «La Petite Fadette» (1849), «François le Champi» (1850), «Les Maîtres sonneurs» (1853). Georg' Sand' verkis ankaŭ laŭ aliaj ĝenroj, kiel membiografio («Histoire de ma vie», 1855) kaj la historia romano kiel «Consuelo» (1843) en kiu ŝi bildigas tra la figuro de itala belkantistino la artan kuntekston en Eŭropo de l' dekoka jarcento; aŭ kiel «Les Beaux Messieurs de Bois-Doré» (1858) en kiu svarmas la amoraj aventuroj en kunteksto de la religiaj luktoj dum la regno de Ludoviko la 13-a.
La junaĝo
Ŝi estis la filino de Maurice François Dupin de Francueil kaj de Sophie Victoire Delaborde. Ŝia pradeveno estis kaj popola (tra sia patrino, pranepino de iu birdokaptisto de l' Châtelet) kaj aristokrata (tra sia patro, pranepino de Maurice de Saxe, Marŝalo de Francio, legitimita bastardo de la pola reĝo Aŭgusto la 2-a). Tiu duobla pradeveno profunde ŝin influis, kaj grandparte klarigas ŝian politikajn engaĝiĝojn.
En 1822, en printempo, ŝi ekkonatiĝis kun Barono François Casimir Dudevant. Ŝi edziniĝis kun li la 17an de septembro. Ili naskis du infanojn : Maurice (1823-1889) kaj Solange (1828-1899), kun kiu ŝi tre konflikte rilatis. Solange edziniĝis kun la skulptisto Augusto Klesinĝero (Auguste Clésinger).
En 1831, la baronino Dudevant forlasas sian edzon, kun kiu ŝi neniam akordiĝis, por sekvi Parizen sian amanton Julo Sandeo (Jules Sandeau), okjare pli juna ol ŝi. Kune, ili ekas ĵurnalistan karieron, sub la komuna subskribo «J. Sand» Post kunverkado kun Julo Sandeo de sia unua romano «Rose et Blanche», ŝi publikigis sian unuan romanon, verkitan tute sole «Indiana» (1832), tuj sekvita en 1833 de «Valentine» kaj de «Lélia».
«Indiana-n» ŝi subskribis per la pseŭdonimo G. Sand, kaj ekde la sekvonta per la kompleta antaŭnomo «George», sen fina «s» kio konsistigas strangaĵon en la franca.
Tiu pseŭdonimo «George Sand», kiun ŝi konstante uzis, estis la nura nomo per kiu oni konis ŝin.
La sukceso de «Lélia» tiama furorlibro, ebligis al Georg' Sand' eniri definitive la rondon de la tiamaj gravaj verkistoj, kaj lukri per sia skribilo.
La skandalulino
Ne raris en la deknaŭa jarcento, ke verkistino uzis viran pseŭdonimon : la verkantajn virinojn oni malestimis. Male, Georg' Sand' estis la nura el sia epoko, pri kiu oni parolis uzante «li», kaj kiun oni ne taksis «verkistino» sed ja «verkisto» samgrade kiel Balzako aŭ Hugo.
Same, Sand' ne estis la nura virino sin vestanta virece, celante cedigi la limojn truditajn al la virinoj, kaj eniri la malpermesitajn lokojn, kiel la teatraj orkestrejoj aŭ la publikaj procesoj.
Cetere, en sia membiografio ŝi klarigas ke ŝi virece vestis sin unue pro mona kialo: sen mono kiam ŝi alvenis en Parizon, (ŝia edzo plu havis aŭtoritatecon sur ŝia monhavaĵo kaj bieno), ŝi konstatis ke sin vesti vire, ne nur malpli kostis, sed estis eĉ pli komforta - sed tio ne estis ĉiutaga kutimo, ŝi ja estis virino, kiu sciis tute virinece plaĉi kiam bezonate, male al la fitravestia figuro, kiun oni celas kredigi hodiaŭ.
Tamen eĉ se sufiĉe oftis por virinoj sin vesti vire por cedigi pordojn, la mensa kaj mora libereco, la persista sendependeco, la ĝisfunda rifuzo de la virina ŝablono trudata de la tiamaj viroj, la kontraŭstaro al la geedziĝo estis ĉe Sand' rimarkinde esceptaj. Ŝi ankaŭ estis unu el la malmultaj virinoj, kiuj fumis pipon.
Tamen ŝi multe malpli skandalis pro siaj vestoj kaj moroj, ol pro siaj verkoj. Ŝiaj tri unuaj verkoj estis tri pamfletoj kontraŭ geedziĝo, en kiu la edzo estis kokrita, la amanto, iu poltrono, kaj la edzino emfazigita per kaj pro sia ribelo kontraŭ la socialaj konvencioj kaj la vira povo. Ŝiaj postaj romanoj, subtenantaj la socialajn ribelojn kaj reiron al la respubliko, ne malfortigis ŝian skandalan famon.
Post la feminisma revolucio, ekzistas nova intereso pri ŝia laboro en Francio.
Ŝia sentimentala vivo
Ŝi havis multajn amantojn, kaj kelkajn pasiojn kiuj multe influis ŝin : la verkisto Jules Sandeau, la poeto Alfred de Musset, la advokato Michel de Bourges.
Ŝi ankaŭ sekrete travivis pasion kun Marie Dorval, aktorino de la «Comédie Française» (Franca Komedio), kiun ŝi renkontis en 1833, kaj kiu inspiris al ŝi la romanon «Lelia».
The Apple
"The Apple" [La Pomo] estas la kvina epizodo de la dua sezono de Star Trek: The Original Series. Verkita de Max Ehrlich kaj reĝisorita fare de Joseph Pevney, ĝi estis unue elsendita la 13-an de oktobro 1967.
Politika malliberulo
Politika, sekureca aŭ administra malliberulo estas homo, kiu estas arestita, juĝita kaj kondamnita al malliberigo, kiun li servas, kaj sia tuta kulpo, aŭ ĝia plejparto, sumiĝas al siaj opinioj kaj politikaj agadoj. Kiu travivis tian procezon kaj estis liberigita, estas eksa politika malliberulo. Multkaze kiu estas enprizonigita, ĉar tiu opoziciis aŭ kritikis la registaron responsan pro sia enprizonigo aŭ aresto.
La termino estas uzata de personoj aŭ grupoj, kiuj defias la justecon aŭ legitimecon de la aresto de malliberulo. Subtenantoj de la termino difinas politikan prizonulon kiel iu kiu estis enprizonigita pro sia partopreno en politiko, tio estas en politika aktiveco. Se politika delikto ne estis la oficiala tialo por la aresto de la malliberigito, la termino indikas, ke la aresto estis motivita pro la politika sinteno de la malliberulo.
Aliflanke, en epoko kiam ĉiu reĝimo montriĝas kiel demokratio kaj respektemaj de politikaj kaj personaj liberoj, la registaroj, kiuj arestas politikajn malliberulojn, ŝajnigas ke tiuj arestoj estis okazigitaj ne pro politikaj tialoj, sed pro atencoj, rompo de publika ordo, korupto ktp.
La fenomeno de politikaj malliberuloj ekzistis kaj daŭre ekzistas ĉefe en totalismaj ŝtatoj, kiuj ne agnoskas liberecon de penso kaj sinesprimliberecon kiel fundamentajn rajtojn de siaj civitanoj. Multaj politikaj kaptitoj venas de inter la disidentoj kaj ilia malliberigo estas rimedo por subpremi la registaron, kune kun malvola enhospitaligo en psikiatraj institucioj.
La traktado de politikaj kaptitoj en subpremaj reĝimoj estas severa, sed demokrataj reĝimoj, precipe demokratioj kiuj konis periodojn de totalismo en siaj pasinteco, same kiel homaj-rajtoj-movadoj, kutime montras grandan respekton al iamaj politikaj kaptitoj kaj uzante diplomation premas totalismajn reĝimojn por liberigo aŭ faciligo de kondiĉoj al nunaj politikaj kaptitoj kaj finfine amnestion.
En la pasinteco, precipe dum la hispana kaj portugala inkvizicio kaj la koloniismaj imperioj, politikaj kontraŭuloj kaj reĝaj parencoj kiuj estis markitaj kiel eblaj rivaloj por la trono se ne estis mortigitaj, ekzekutitaj aŭ ekzilitaj, estis malliberigitaj en nedecajn senkondiĉoj en izolitaj kasteloj. En kelkaj kazoj ĉi-lastaj foje estis translokigitaj al kela aŭ karcera izolejo en minimumaj vivkondiĉoj, foje uzante diversajn torturmetodojn.
La rumana D-ro Octavian Vulpe, iama politika malliberulo en rumana komunista partio, publikigis libron nomitan "Puterea de a învinge" ("La potenco venki") en kiu li priskribis sia vidpunkton pri politika kaptiteco:"Politika kaptito estas la plej paradoksa titolo de aristokrato en homa historio, pro la sekvaj kialoj: Ne eblas akiri la diplomon per mono, por akiri ĝin oni devas trapasi malfacilajn spertojn, kiuj kelkfoje kostas la vivon; Tiuj, kiuj havis ĝin, ne volis kaj ne petis ĝin kaj tiuj, kiuj donis ĝin, ne konsciis ke ili aljuĝis nobelgradon."Foje politikaj kaptitoj skribas siajn memorojn kaj komprenojn. Kelkaj el tiuj publikaĵoj fariĝis konsistigaj politikaj tekstoj, ekzemple La Gulaga Arkipelago de Aleksandr Solĵenicin kaj "Ĉu ĉi tiu estas la homo?" de Primo Levy.
Kriterioj por difino
Landoj, kiuj malliberigas politikajn malliberulojn, ofte asertas, ke ili ne estas politikaj kaptitoj, sed krimuloj aŭ teroristoj. Tial kriterioj necesas por diferencigi politikajn malliberulojn kaj krimajn malliberulojn.
Raporto de sendependaj fakuloj, prezentita al la Ĝenerala Sekretario de la Konsilio de Eŭropo la 3-an de majo 2001, unue fiksis kriteriojn por determini la kvalifikon de kaptito por la titolo de "politika kaptito". La raporto deklaras ke persono kiu estis senigita de sia persona libereco estos konsiderita politika kaptito:
Similaj kriterioj ankaŭ estis disponigitaj fare de aliaj organizoj, inkluzive de Amnestio Internacia, kiu laboras por lokalizi kaj identigi politikajn kaptitojn, ankaŭ nomitajn konscienckaptitoj kaj por akiri amnestion por ili.
Konataj kaj celitaj grupoj
La fenomeno de politikaj malliberuloj ekzistis kaj daŭre ekzistas ĉefe en totalismaj ŝtatoj, kiuj ne agnoskas liberecon de penso kaj sinesprimliberecon kiel fundamentajn rajtojn de siaj civitanoj. Multaj politikaj kaptitoj venas de inter la disidentoj kaj ilia malliberigo estas rimedo por subpremi la registaron, kune kun malvola enhospitaligo en psikiatraj institucioj.
The Apple
La epizodo esta la sola de originala serio, kiu diras ke la diska sekcio de Enterprise povas apartiĝi de la resto de la stelŝipo, kiam Kirk diskutas opciojn por Scotty por savi la kosmoŝipon.
Politika malliberulo
Konataj kaj celitaj grupoj
Politikaj arestoj ankaŭ okazis en kelkaj demokratiaj ŝtatoj:
The Apple
Intrigo
La Enterprise alvenas al Gamma Trianguli VI, planedo, kiu ŝajnas tropika paradizo kun tre riĉaj naturaj rimedoj. Kapitano James T. Kirk gvidas surplanetiĝon kun ĉefkuracisto Leonard McCoy, piloto Pavel Chekov, ĉefoficisto Spock, helpistino Martha Landon (Celeste Yarnall), kaj kvar "ruĝĉemizuloj" (sekureca personaro). Ili rapide trovas, ke la paradizo estas ekstreme malfavora; Ili perdas tri homojn el la sekureca teamo per planto kiu pafas venenajn dornojn, stranga fulmostormo kaj eksploda roko. Transportado reen al la kosmoŝipo estas neebla, ĉar energia kampo tiras potencon de la "Enterprise".
Kirk kondukas la teamon al nativa vilaĝo, zorge evitante la danĝerojn de la planedo. Laŭlonge, ili kaptas denaskan planedanon, kiu kaŝe sekvis ilin. La timigita planetulo, Akuta (Keith Andes), diras ke li estas la estro de la "Manĝistoj de Vaal". Malgrandaj antenoj sur la kapo de Akuta permesas al li komuniki kun "Vaal", agante kiel la okuloj kaj oreloj de la esto. Dum ĉi tiu konversacio, la Ĝenerala Inĝeniero Montgomery Scott raportas ke la "Enterprise" estas malrapide portita per traktora forto. Kirk, suspektante ligon kun la Vaal-esto, petas Akuta preni ilin al ĝi. Akuta kondukas ilin al roka formado kiu havas figuron, kiu similas al draka kapo. La analizo de Spock montras, ke la enirejo estas protektita de forta kampo, sed ŝajnas konduki al subtera komplekso. Akuta diras, ke Vaal eble dezirus paroli kun ili poste, sed intertempe ofertas la gastamon de sia vilaĝo.
La anoj de "Enterprise" trovas ke la vilaĝanoj estas junaj kaj sanaj, kiel Akuta, sed iom needukitaj. La vilaĝanoj diras, ke Vaal malpermesas "tuŝiĝi", ĉar ili ne necesas "anstataŭantojn" (infanojn). Post iom da tempo la vilaĝanoj "manĝigas" Vaal'on per la eksploda mineralo, ŝajne ĝia brulaĵo, kaj la kosmonaŭtoj konkludas, ke Vaal estas maŝino, kiu subtenas la kondiĉojn de la planedo kiel Edeno, farante la loĝantojn preskaŭ senmortajn kaj faras plej multajn laborojn necesaj por ili. Spock kaj McCoy argumentas pri la dezireco de ĉi tiu sistemo, sed Kirk rememorigas ilin, ke ili devas trovi manieron liberigi la "Enterprise'on".
Vespere, Chekov kaj Martha iras al izolita areo por kisiĝi, kaj juna nativa paro observas kaj kopias sian konduton. Vaal tuj konscias tion, kaj per Akuta, ordigas la indiĝenojn mortigi fremdulojn matene. Dum ilia atako la lasta el la sekurecaj homoj estas mortigita, sed la resto de la ŝipanoj submetas la vilaĝanojn kaj lokas ilin en kabano. Scott raportas, ke provo uzi ĉiun disponeblan potencon por liberigi la ŝipon malsukcesis. Kirk ordonas al sia kunularo malhelpi ke la vilaĝanojn nutros Vaal'on, kaj instruas ke Scott atako per faseroj de la stelŝipo la rokon, esperante dreni la restantan potencon de Vaal. Vaal estas superŝarĝita kaj la 'Enterprise' estas liberigita. Kirk rakontas al la Akuta, ke liaj homoj nun povos sperti normalan vivon.
10142 Sakka
10142 Sakka estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga (gubernio Ŝiga, Japanio).
George Sand
Ŝia sentimentala vivo
Post Jules Sandeau, kaj post mallonga kaj malfeliĉa aventuro kun la verkisto Prosper Mérimée, ŝi enamiĝis al Alfred de Musset, sesjare pli juna ol ŝi. Iliaj rilatoj, malkvietaj, pasiaj, kun iom da malfidelaĵoj (kiel en la fama restado en Venecio, kie Musset diboĉis kun malprudulinoj dum malsanis Georg' Sand, kiu tuj poste kokrigis lin siavice malsanan, kun ties kuracisto Pietro Pagello), kaj ankaŭ kun rompiĝoj, kio naskis abundan korespondadon, en kiu troviĝas kelkaj el la plej belaj amleteroj en la franca lingvo.
Post la morto de Afred de Musset, Georg' Sand aperigis «Elle et lui» (Ŝi kaj li) kiu rakontas ilian historion. Ŝokita pri la rolo kiun Sand ludigis al lia frato, Paul de Musset respondis per «Lui et elle» (Li kaj ŝi), kaj Louise Colet, iama amantino de A. de Musset rebatis per «Lui» (li).
De 1835 ĝis 1837, Georg' Sand' iĝis la amatino de Michel de Bourges, ŝia advokato, fervora respublikisto kaj onta deputito. Li alkondukis ŝin al respublikemo kaj socialismo. Li advokatis favore al ŝi en la disiĝa proceso kontraŭ Casimir Dudevant, kaj sukcesis regajni la bienon de Nohanto.
Ŝi renkontis Frederikon Ŝopenon en 1836, kaj restis kun li preskaŭ dek jarojn (de 1838 ĝis 1847). En Majorko, eblas viziti la Kartuzion de Valldemossa, kie ŝi restadis dum la vintro 1838-39 kun Frederiko Ŝopeno kaj siaj infanoj. Ili travivis komplikan rilaton. Unue amikoj, poste amantoj, pli poste, ĉar Ŝopeno malsana, la rilato iĝis senseksa, por fine aspekti «filo-patrina».
Ŝia politika engaĝiĝo
Ŝia rilato kun Michel de Bourges ne nur alkondukis ŝin al socialismo, sed plie al aktiva partoprenado en politiko. En 1841, ŝi fondis kun Pierre Leroux «la Revue Indépendante» (La sendependan revuon).
La lastaj jaroj
Kun Alexandre Manceau, amiko de ŝia filo Maurice, ŝi instaliĝas en iu paca rilato. Dum 15 jaroj, li estis kaj ŝia amanto, kaj ŝia sekretario. Ŝi perletere amikiĝis kun Flauberto, kaj estis la nura virino akceptita ĉe la vespermanĝoj de Magny, kie ŝi renkontiĝadis kun Théophile Gautier, la fratoj Jules kaj Edmond de Goncourt, Sainte-Beuve, Hippolyte Taine...
En 1868, Lina, ŝia bofilino naskis Gabrielle, la lastan kun la nomo 'Sand'.
Ŝi ne ĉesis verki, ĝis morto, kiu okazis en Nohanto, la 8an de junio 1876, pro intesta okluzio. Ŝi estis sepdekunujara.
Eksteraj ligiloj
(franclingve)
Lignobloko
En muziko lignobloko estas perkutinstrumento uzata en azia, latinamerika kaj en kelkaj komponaĵoj de Nova Muziko. Kava, brikforma bloko el malmola ligno estas frapata per lignobastono. La sono havas altan kvoton de bruo.
Adolphe Quételet
Lambert Adolphe Jacques Quételet (Gento, 22-an de februaro 1796 – Bruselo, 17-an de februaro 1874) estis belga astronomo, matematikisto, statistikisto kaj sociologo. Li estis unu el la unuaj kiuj aplikis statistikajn metodojn en la sociaj sciencoj.
Quételet ankaŭ estas konata pro la enkonduko de la korpomasa indico (KMI) ankaŭ nomata Quetelet indico (QI).
UNESKO-Rezolucio IV.1.4.422 de Montevideo pri Esperanto 1954
En 1954 la Esperanto-movado atingis unu el siaj plej grandaj venkoj. Vendrede la 10-an de decembro 1954 la Ĝenerala Konferenco de Unesko en Montevideo akceptis rezolucion, kiu rekomendas, ke la ĝenerala direktoro de Unesko sekvu la evoluon en la uzado de la lingvo. Favoris la rezolucion por Esperanto relative malgrandaj kaj malpotencaj ŝtatoj kiel Meksiko, Urugvajo kaj Svislando.
Tiu Unesko-rezolucio estas la unua. Pri la dua iru al Unesko-Rezolucio 23C/11.11 de Sofio pri Esperanto 1985.
Preparlaboroj
En 1950 petskribo pri Esperanto estas transdonata al Unuiĝintaj Nacioj (UN) kun 900 000 subskriboj privataj kaj 500 subskriboj de establoj, asocioj kaj similaj. Notindas, ke UN kiel Unesko ne rilatas al individuoj. UN transdonas la petskribon al Unesko. Ne klaras, ĉu UN transdonis la petskribon al Unesko por arkivi ĝin aŭ por trakti ĝin. UEA puŝas al la dua eblo.
Laboroj en 1952
La Ĝenerala Konferenco de Unesko en Parizo en 1952 estas la 7a. La Konferenco en Montevideo en 1954 estas la 8a. En 1952 en Parizo UEA organizas debaton inter 6 esperantistoj el diversaj landoj apud la sidejo de Unesko por pruvi, ke la lingvo efikas por diskuto kaj argumentado. Proksimume 70 delegitoj ĉeestas.
1952: fondo de CED Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj laŭ propono de Ivo Lapenna. Preparo de dokumentoj okazas.
En 1952 en Parizo s-ro Ivo Lapenna, 43-jara, proponas tekston al Unesko. La delegacio de Svislando akceptas zorgi pri la transdono. La peto iras unue de Svislando al la laborgrupo pri Kulturaj Aktivadoj. Akceptita. Poste la peto iras al la Komisiono pri la Programo. Akceptita. El tio ni komprenas, ke nun la teksto iras al la Ĝenerala Asembleo. Tiu Asembleo decidas, ke la ĝenerala Direktoro estas rajtigita komuniki al siaj membro-ŝtatoj la petskribon de UEA, cele al esploroj. Decido okazu dum la 8a Konferenco en 1954.
Laboroj en 1953
UEA invitas kunlaboranton de Unesko al la 38a Universala Kongreso (UK) en Zagrebo (Jugoslavio). Sinjoro Lebar venas. Dum 1953 UEA laborigas la Landajn Asociojn.
Laboroj en 1954
39a UK en Harlemo (Nederlando). Du kunsidoj okazas pri „Esperanto Internacia Lingvo antaŭ Unesko”. Kongresa Rezolucio. UEA petas statuson de Neregistara Organizo (NRO) ĉe Unesko.
Koridora agado (lobiado)
Grava strategio: Lobiado = koridora agado. Esperantistoj klopodas kontakti la naciajn Unesko-Komisionojn proponante la traktadon de la petskribo. La nacia Unesko-Komisiono povas, se ĝi konsentas kun la propono, kontakti la registaron de sia lando. La registaro povas kompreni kaj akcepti la argumentojn transdonitajn. Tiukaze la registaro povas komisii al sia delegacio ĉe Unesko proponi tion por enmeto en la tagordon de la Ĝenerala Konferenco.
Labormaniero de Unesko
Tri komisionoj decidas pri la tagordo de la Ĝenerala Konferenco. Se ĉiuj konsentas, okazas debato en la plena kunsido de la Konferenco kaj fine ĉiuj delegacioj voĉdonas. Eble ili voĉdonos favore al tiu propono, eble ne. Jen la vojo por atingi ion ĉe Unesko kaj UN.
8-a Ĝenerala Konferenco de UNESKO, novembre-decembre 1954
2an de novembro ĝis 10a de decembro 1954 en Montevideo, Urugvajo, en tre varma somera vetero. Du punktoj pri Esperanto en la tagordo:
◇ 1) Aprobo de nova statuso por UEA: UEA estu NRO ĉe Unesko.
◇ 2) Trakto de la Petskribo.
Ekspozicio pri Esperanto dum la Ĝenerala Konferenco
Ekspozicio pri Esperanto estas starigita apud la Parlamenta Palaco. La inaŭguro okazas la 17an de nov. 1954 en ĉeesto de 200 personoj, inter aliaj la urbestro de Montevideo kaj la ministro pri edukado.
Incidento dum la debatoj
Okazas negativa interveno de la delegito el Danlando. Li primokas Esperanto. La Konferenco rapide traktas la punkton. Rezulto de la voĉdono: 3 por, 23 kontraŭ, 19 sindetenoj. Urugvaja Espernanto-Societo publikigas artikolon pri neserioza laboro de Unesko. Ĵurnalistoj intervjuas la UEA-reprezentanton Lapenna, homoj vizitas la ekspozicion... Aperas multaj artikoloj pri tiu incidento, aŭdiĝas radio¬elsendoj. La tuta popolo reagas forte en la urbo. La vento turniĝas.
Fina pozitiva voĉdono
Delegitino el la delegacio de Meksiko estas konvinkita de Lapenna kaj pozitive intervenas. Per tio Lapenna obtenas kunvenon kun la gvidantoj. La gvidantoj jesas pri nova voĉdono. Rezulto de la voĉdono kadre de la Ĝenerala Asembleo: 30 jes, 5 ne, 17 sindetenoj. Tiu voĉdono okazas la 10an de Decembro 1954 je 17h30, do tutfine de la Ĝenerala Konferenco. La baloto okazas sabate posttagmeze fine de streĉa semajno, en somera decembro: mankis pluraj delegitoj. Voĉdonas 52 Ŝtatoj el 72; konsekvence 20 estis jam for.
Ivo Lapenna komentas
Lapenna faras intensan lobiadon dum la tuta Konferenco, ĉu en koridoro, ĉu sur ŝtuparo, ĉu en restoracioj, ĉu en salonoj.... Li rilatas al delegacioj ĉefe en la franca. (Laŭ eseo de Carlo MINNAJA)
Pozitivaj konsideroj: „Aprobo sekvas el celkonscio, intuicio, kapablo, jura kaj procedura kompetento.” Plie: „Hazardo, favoraj cirkonstancoj”.
Reddelich
Reddelich estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rostock de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Bad Doberan-Land. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
UNESKO-Rezolucio IV.1.4.422 de Montevideo pri Esperanto 1954
Ivo Lapenna komentas
Negativaj konsideroj: Insidoj de malamikoj. Abruptaj pensoŝanĝoj. Perfiditaj promesoj. Plena ignorado. Nekompetento. Pluraj delegitoj tute ne konscias pri la nekontentiga aspekto de la lingva situacio. La diversaj membroj de unu delegacio ne havas la saman opinion. Membroj de delegacioj diras, ke ili ricevis instrukciojn de sia registaro. Publika voĉdono per levo de mano: pluraj delegitoj ŝanĝas sian opinion en tiu momento.
Malpezmetaloj
Malpezmetaloj aŭ malpezaj metaloj estas tiuj metaloj aŭ alojoj, kies denso estas malpli ol 5 g/cm³. Ĉiuj aliaj metaloj estas pezmetaloj.
UNESKO-Rezolucio IV.1.4.422 de Montevideo pri Esperanto 1954
Montevidea Rezolucio de Unesko, 1954
Akceptita de la Ĝenerala Asembleo, la 10-an de decembro 1954, sekve de kelkjara kampanjo kunordigita de UEA, precipe de ĝia estrarano Ivo Lapenna.
Malpezmetaloj
Listo de malpezmetaloj
Kompleta listo de elementaj malpezaj metaloj kaj ilia denso je 20 °C:
Alkalaj metaloj:
Teralkalaj metaloj:
Transirmetaloj:
Elemento de la Boro-grupo
Brulo de malpezmetaloj
Malpezaj metaloj, aparte la alkalaj kaj teralkalaj, reagemas kun H2O tre fervore, dum la reago la metaloj kombiniĝas kun oksigeno kaj liveras liberan hidrogenan gason, kiu siaflanke eksplodante reagas kun aera oksigeno.
Por estingi la brulon, oni uzu estingan pulvoron (natria karbonato), sekan cementon, sekan sablon aŭ noblajn gasojn.
NGC 4171
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Hosztót
Ne miskomprenu kun Husztót!
(24447) 2000 QY1
(24447) 2000 QY1 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Hosztót
Hosztót (hostOt) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en Distrikto Sümeg.
Situo
Hosztót situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Sümeg troviĝas 15, Veszprém (urbo) 58, Budapeŝto 165 km.
Historio
La unua mencio devenis el 1269. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Levente Hegyi rifuĝinta de Habsburgoj refondis la vilaĝon en 1754. Li trovis tie forlasitan ĉaskastelon. El rifuĝintoj iĝis vilaĝanoj. La fondinto trovis el ili edzinon Rita Völgyi. Poste venis ankaŭ germanoj.
Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.
Kababiŝoj
La kababiŝoj estas sunaa muslima nomada etno en la subŝtato Norda Kordofano en Sudano. Ili bredas kamelojn.
La kababiŝoj estas loza konfederacio de arabaj triboj de miksita origino, ĉirkaŭ 70.000 homoj, kiuj vivas en regiono de dezerta arbustlando.
La termino "kababiŝo" kutime estas uzata por priskribi homon duone araban kaj duone nigrulan.
Tersandro
Tersandro (latine Tehrsandrus) estas en helena mitologio filo de Poliniko, elpelita el Teboj.
Li estis nepo de la teba reĝo Edipo, kiu estis pro gravaj krimoj, kiujn li faris pro nesciado, elpelita el la lando. Post li surtroniĝis fratoj Eteoklo kaj Poliniko, sed ili neinterkonsentis sin kaj post unujara regado de Eteoklo estis deportita el la lando ankaŭ Poliniko. Li trovis rifuĝejon en Argo, de kie estis organizata armeo, kiu invadis Tebojn en konflikto nomata Sep kontraŭ Tebo. Teboj sukcese defendis sin kontraŭ tiu ĉi atako kaj en ĝi eĉ falis ses el sep atakantaj armeestroj.
Post dek jaroj posteuloj de la sep estroj organizis militiron de Epigonoj, kiu alportis al Teboj pereon kaj malgajnon. En tiu tempo reganta reĝo Laodamanto en la bataloj falis kaj multaj loĝantoj Tebojn forlasis. Sur tronon eksidis Polinika filo Tersandro, kiu laŭ mitoj fariĝis la lasta teba reĝo.
Izobutila formiato
Izobutila formiato aŭ C5H10O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la formiata acido kaj izobutanolo, senkolora likvaĵo, malpli densa ol akvo kun agrabla odoro kaj dolĉeca gusto rumsimila, uzata kiel solvanto kaj kiel gustiga kaj odorigagento. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Tamen, alia ebleco je preparado estas per interagado de karbona unuoksido kaj izobutila nitrato. Izobutila formiato estas malmulte solvebla en akvo, sed estas tute solvebla en alkoholo, etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj.
Izobutila formiato ankaŭ uzatas kiel solvanto por farboj. Ĝi reakcias kun acidoj kaj alkoholoj liberigante grandan kvanton da energio kaj varmo. Fortaj oksidigaj acidoj povas kaŭzi eksplodan reakcion sufiĉe alta por ekbruli la produktojn de la reakcio. Granda amaso da varmo ankaŭ liberiĝas per interagado de la estero kun kaŭstikaj solvaĵoj. Kun alkalaj metaloj kaj alkalaj metaloj ĝi generas bruleman hidrogenon. Ĝi dissolvas kaŭĉukojn kaj plastaĵojn.
Tochimilco
Tochimilco estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Tochimilco.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14954 loĝantojn. El tiuj estas 6875 viroj kaj 8079 virinoj. La komunumo havas surfacon de 233.45 kvadratkilometroj.
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 53′ norda latitudo kaj 98° 34′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2060 metroj.
Cressier NE
Pri la komunumo
Cressier estas komunumo en la distrikto Neŭŝatelo en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 1901 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Cressier situas 10 kilometrojn orientsudoriente de la kantonĉefurbo Neŭŝatelo en la ebenaĵo sudoriente de la Neŭŝatela Ĵuraso inter la Lago de Bielo kaj la Lago de Neŭŝatelo ĉe la nordokcidenta bordo de la kanalo de la rivero Thielle, kiu estas la limo al Kantono Berno. En Cressier situas grava sivsa naftorafinejo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Cressier, la vilaĝeto Frochaux sur alteco de 627 m s.m. kaj pluraj izolitaj bienoj.
Tochimilco
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21188a.htm
Cressier NE
Trafiko
Tra Cressier pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 5 de Bielo al Neŭŝatelo. La komunumo disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A5, kiu ankaŭ pasas tra la komunuma teritorio. La stacidomo de Cressier situas ĉe la grava trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Olten tra Bielo kaj Neŭŝatelo al Yverdon-les-Bains.
Historio
La unua dokumenta mencio de Cressier datiĝas el la jaro 1180 kiel Crisciaco.
En la jaroj 1936 kaj 1937 Paul Vouga kaj Samuel Perret en la arbaro Eter en La Baraque sur la komunuma teritorio sur alteco de 730 m s.m. elfosis tombomonteton el la meza bronzepoko.
Inter la jaro 1212 kaj 1220 la loĝantoj de Cressier ĉirkaŭbaris sian komunan paŝtejon. En tiu tempo Cressier fariĝis komunumo, kiu estis parto de la kastelvoktejo Le Landeron. La plej multaj familioj estis civitancoj de Le Landeron. La loĝantaro de Cressier ĝuis ankaŭ la burgoprivilegion, kiun koncedis Isabelo, grafino de Neŭŝatelo kaj Soloturno. Dum la reformacio Soloturno kaj la potenca familio Vallier malhelpis la enkondukon de la nova religio, tiel Cressier kiel sola komunumo de la Grafejo Neŭŝatelo restis katolika.
Dezső Kováts
KOVÁTS Dezső (kovaĉ) estis rumanuja hungara dramverkisto naskiĝinta en Kövend 24-an de aŭgusto 1905 kaj mortinta la 5-an de novembro 1986 en Sfântu Gheorghe.
Legall de Kermeur
LEGALL DE KERMEUR (Versailles, la - 1792) estis eminenta franca ŝakludisto, kaj instruisto de Philidor. Kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis, oni konsideras lin neoficialan mondĉampionon, ekde 1730 ĝis 1747.
Berechiu (Arad)
Berechiu (Arad) (berekiu) (hungare:Alsóbarakony) estas komunumo en Rumanio norde de Sebiş. En 1910 ĝi havis 1 904 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1956 1 810. Ĝia unua skriba mencio estas en 1344. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
Taskiovano
Taskiovano (Tasciovanus) estis kelta princo aŭ reĝo, kiu estas konata pro siaj moneroj. Lia antaŭulo en regado estis verŝajne la legenda Cassivelaunus. Taskoviano estis triba gvidanto de la tribo Catuvellauni. Lia monpregado komenciĝis en ĉirkaŭ 10 a.K. Sur la moneroj videblas la signo VIR, kiu aludas je tio, ke ĝi estis pregita en Verulamium, en ĝia ĉefurbo. Oni trovis en Verulamium ĝis nun eĉ unu el liaj moneroj. Plimulto de la moneroj venas el ĉirkaŭo de Braughing.
Li mortis en ĉirkaŭ 9 p.K. sekvis lin lia filo Kunobelino en la regado. Lia alia filo Epaticcus, etendis la regadan teritorion je la lando de la tribo Atrebates.
-153
En la jaro 153 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Montelupo Albese
Montelupo Albese estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Najbaraj komunumoj estas Diano d'Alba, Rodello, Serralunga d'Alba kaj Sinio. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sanktulo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago - la 15-a de julio.
Suedoj
Suedoj (Suidae) estas la biologia familio al kiu apartenas porkoj. Aldone al nombraj fosiliaj specioj, ĝis dekses vivantaj specioj estas nuntempe agnoskitaj, klasitaj en inter kvar kaj ok genroj. Tiu familio inkludas la hejman porkon, Sus scrofa domesticus aŭ Sus domesticus, aldone al nombraj specioj de naturaj porkoj, kiaj la Babiruso Babyrousa babyrussa kaj la Verukapro Phacochoerus aethiopicus. Ĉiuj suedoj estas indiĝenaj de la Malnova Mondo, kun teritorioj el Azio kaj ties insuloj, al Eŭropo, kaj Afriko.
La plej fruaj fosilioj de suedoj datas el la epoko Oligoceno de Azio, kaj ties descendantoj atingis Eŭropon dum la Mioceno. Oni konas kelkajn fosiliajn speciojn kaj ili montras adaptojn al ampleksa gamo de diferencaj dietoj, el striktaj herbomanĝantoj al eblaj kadavromanĝantoj (ĉe Tetraconodon).
Chen Yuan
CHEN Yuan (陳原, naskita je la en Xinhui, mortinta je la 26-a de oktobro 2004 en Pekino) estis fama ĉina filologo, eldonisto, tradukisto, direktoro de la Instituto pri aplika Lingvistiko ĉe Ĉina Akademio de Sociaj Sciencoj, vicministro en la Ŝtata Komisiono pri Lingvoj, kaj Esperanto-aktivulo, membro de la Honora Patrona Komitato de UEA, honora prezidanto de Ĉina Esperanto-Ligo,.Chen Yuan naskiĝis en 1918 en Xinhui de Guangdong-provinco. Li diplomiĝis en Sun Jatsen(Zhongshan)-universitato en 1938 kaj laboris kiel redaktoro en Chongqing, Ŝanhajo kaj Hongkongo. Post la fondiĝo de la nova Ĉinio en 1949 li laboris kiel gvidanto en la Popola Eldonejo, Librejo de Kuna Eldona Kompanio, Eldonejo de Mondaj Aferoj, Zhonghua-eldonejo, Komerca Eldonejo, Eldonejo de Skriblingva Reformado, Eldona Buroo de la Kultura Ministerio, Ŝtata Eldona Buroo kaj la Ŝtata Komisiono de Lingvo.
Li emeritiĝis aŭguste de 1997 kaj estis membro de la Honora Patrona Komitato de UEA, honora prezidanto de Ĉina Esperanto-Ligo, vicprezidanto de Ĉina Eldonista Asocio kaj membro de Ĉina Filologia Asocio. En 2004 li ricevis Ŝtatan Honoran Eldonan Premion.
Li publikigis la verkojn «Disertacioj de Chen Yuan» pri Eldonado, Lingvo kaj Socia Vivo, «Socilingvistiko, Vortaro kaj Informadiko» kaj multajn aliajn kaj tradukis «Mia Muzika Vivo, Berlioz kaj Betoveno».
Chen Yuan eksciis pri Esperanto en 1931 kaj lernis ĝin de sinjoro Xu Lunbo en Kantono. En la 30-aj jaroj li entuziasme partoprenis en la Esperanto-movado de Kantono kaj estis unu el la gvidantoj de la esperantista societo “Verdemularo” de Sun Jatsen(Zhongshan)-universitato. Li partoprenis en redaktado kaj eldonado de «Informilo el Ĉinio», «Justeco» kaj «Al Nova Etapo», kiuj faris internacian diskonigadon pri la Kontraŭjapana Rezistmilito de la ĉina popolo. De 1951, post kiam fondiĝis Ĉina Esperanto-Ligo, li funkciis kiel ĝia ĝenerala sekretario, vicprezidanto kaj prezidanto kaj gvidis la organizadon de la 71-a UK en 1986, kaj estis elektita membro de la Honora Patrona Komitato de UEA. Dum pli ol 70 jaroj Chen Yuan dediĉis sin al diskonigo, studo kaj aplikado de Esperanto, grave kontribuante al la ĉina kaj internacia Esperanto-movado.
Chen estis fonda membro de AIS San-Marino, kiu honoris lin per honora senataneco.
Chen akiris la studmaturecon en la ŝtata universitato "Sun Jatsen" en 1938. Ĝis 1949 li servis kiel redaktisto de diversaj eldonejoj kaj akademiaj gazetoj por kultura kaj scienca agado. Post la fondo de la Popola Respubliko en la jaro 1949 li estis direktoro kaj ĉefredaktoro de kelkaj ŝtataj eldonejoj (i.a. de Popola Eldonejo kaj de Komerca Eldonejo). Li estis vicprezidanto de la Ĉina Skriblingva Reformkomisiono kaj prezidanto de la ŝtata Komisiono pri Lingvaj Aferoj. Ĉe la Ĉina Akademio de Sociaj Sciencoj li estis direktoro. Krome li estis vicministro de Ĉina Eldonista Asocio, kaj profesoro pri sociolingvistiko en Postmagistreca Lernejo de la Ĉina Akademio de Sociaj Sciencoj. En 2004 li ricevis Ŝtatan Honoran Premion de Ĉinio pri Eldonado.
En 1931 Chen eksciis pri Esperanto kaj lernis ĝin en Kantono. Li estis aktiva esperantisto en la 1930-aj jaroj vigle kunlaboris en la societo "Verdemularo" en universitato Sun Jatsen(Zhongshan). Longe poste li deĵoris kiel vicprezidanto de Ĉina Esperanto-Ligo. Post sia profesia emeritiĝo en 1997 li estis membro de la Honora Patrona Komitato de UEA.
Chen kunlaboris en AIS San-Marino, estis ties profesoro kaj Honora Senatano.
Revuo esperanto de decembro 2004 publikigis ampleksan nekrologon pri Chen. Parto de la ĉi-supra teksto baziĝas sur la Internacia Sciencista Dokumentaro de AIS.
Bunĵio (persona nomo)
Bunĵio estas esperantigita vira persona nomo japana. Latiniga versio estas Bunji.
Vaporpunko
Vaporpunko estas subĝenro de fantazio kaj sciencfikcio, kiu temas pri verkoj etositaj en epoko aŭ mondo, kie la vaporenergio estas ankoraŭ multe uzita —kelkfoje en la 19-a jarcento kaj ofte en la Anglio de la viktoriana epoko—, sed kun eroj propraj de sciencfikcio aŭ de fantazio, fikciaj teknologiaj inventoj kiel la trafitaj en la verkoj de H. G. Wells aŭ realaj teknologiaj avancoj, kiel la komputilo, okazita en pli frua dato. Ofte ĝi estas asociita kun ciberpunko kaj kunuzas iun similajn bazojn.
Origino
La termino vaporpunko naskiĝis en la 80-aj kaj estas variacio de ciberpunko; la unuaj rakontoj de ĉi tiu ĝenro estis nigraj romanoj propraj de ciberpunko, sed etositaj en la «epoko de terkarbo kaj vaporo» aŭ viktoriana epoko propra de la rakontoj de Charles Dickens.
Sija van Wijngaarden
Sija VAN WIJNGAARDEN (naskiĝis la, mortis la en Roterdamo) estis Honora Membro de UEA, kiu en 1985 emeritiĝis post 27-jara laboro kiel oficisto en la Centra Oficejo de UEA.
Ŝi aŭdis pri Esperanto en kunsidoj de la Bellamy-movado, lernis la lingvon en 1948 kaj jam en 1950 en Vieno ŝi unuafoje partoprenis en Esperanto-kongreso eksterlande.
Monceau-Saint-Waast
Monceau-Saint-Waast estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 500 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Sija van Wijngaarden
Esperanto estis la sola fremda lingvo kiun ŝi parolis, kaj ĝi malfermis al ŝi la tutan mondon. Ĉie en la mondo ŝi havis multe da geamikoj, kiujn ŝi ekkonis pere de sia laboro en la CO kaj dum siaj multaj vojaĝoj kaj partopreno en kvardeko da Universalaj Kongresoj. Esperantistaj geamikoj kaj gekolegoj ĉeestis la funebran ceremonion la 19-an de oktobro. Nome de la Estraro de UEA parolis estraranino Ans Bakker-ten Hagen kaj, nome de la kolegoj en la Centra Oficejo, la eksa Ĝenerala Direktoro Simo Milojević. Peter den Breems omaĝis al la forpasinta aktiva membro nome de la Roterdama Esperanto-Societo Merkurio.
Monceau-Saint-Waast
Ĝi estas trafluata de la rivero Tarsy.
(8178) 1992 DQ10
(8178) 1992 DQ10 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la UESAC, aŭ Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, (angla por "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj") elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Monceau-Saint-Waast
Geografio
La vilaĝo Monceau-Saint-Waast troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas kerne de natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Monceau-Saint-Waast etendiĝas sur 5,93 km².
Historio
Boduano la 5-a, grafo de Henegovio, konstruigis fortikigitan kastelon en Monticellus (poste Monceau). La landsinjoro de Avesnes-sur-Helpe sensukcese atakis ĝin en 1185. Tiu sinjorlando apartenis ĝis la franca revolucio al la familio Frasneau, el Gommegnies : ĝi fariĝis vicgraflando en la 17-a jarcento.
Vidindaĵoj
La loka preĝejo, dediĉita al Sankta Marteno, datiĝas de la 16-a jarcento, sed la sonorilturo estis fakte rekonstruita en 1883. Estas en la preĝejo tombo de la 16-a jarcento kaj altaroj de la 18-a jarcento.
La farmodomo "del Tour" estas farmodomo fortikigita en la 15-a jarcento kaj konstruita sur la loko de la malaperinta kastelo de Boduano.
Administrado
Monceau-Saint-Waast apartenas al la kantono de Berlaimont, kies ĉefurbo estas Berlaimont. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
NGC 4172
NGC 4172 (aliaj indikoj — UGC 7205, MCG 9-20-109, ZWG 269.39, ZWG 292.80, PGC 38887) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
-156
En la jaro 156 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Matematika problemo
Matematika problemo estas problemo, kiun oni povas reprezenti, analizi, kaj eble solvi, kun la metodoj de matematiko. Ĉi tiu povas esti realmonda problemo, kiel komputado de la orbitojn de la planedoj en la Sunsistemo, aŭ problemo de pli abstrakta naturo, kiel la problemoj de Hilbert. Ĝi ankaŭ povas esti problemo, kiu temas pri la naturo de matematiko mem, kiel la Rusela paradokso.
Realmondaj problemoj
Neforma "realmondaj" matematikaj problemoj estas demandoj, kiu rilatas al konkreta okazaĵo, kiel: "Adamo havas kvin pomojn kaj donas al Johano tri. Kiom restas kun li?" Tiaj demandoj kutime estas pli malfacilaj solvi ol regulaj matematikaj ekzercoj, kiel "5 - 3", eĉ se oni scius la matematikon bezonan por solvi la problemon. Konata kiel vortaj problemoj, oni uzas ilin en matematikeduko por instrui studentojn kunligi realmondajn situaciojn al la abstrakta lingvo de matematiko.
Ĝenerale, por uzi matematikon solvi realmondan problemon, la unua paŝo estas konstrui matematikan modelon de la problemo. Ĉi tio inkludas abstrakton de la detaloj de la problemo, kaj la modelanto zorgu ne perdi esencajn aspektojn tradukante la originan problemon al matematika. Post ol la problemo estas solvita en la mondo de matematiko, la solvo estu tradukita reen al la kunteksto de la origina problemo.
Abstraktaj problemoj
Abstraktaj matematikaj problemoj ekestas en ĉiuj kampoj de matematiko. Kvankam matematikistoj kutime studas ilin por si mem, tion farante oni povas trovi rezultojn, kiu trovos aplikon ekster la regno de matematiko. Teoria fiziko historie estis, kaj restas, riĉan fonton de inspiro.
Kelkaj abstraktaj problemoj rigore pruviĝis nesolvebla, kiel kvadraturo de la cirklo kaj trisekcio de la angulo uzante nur la cirkelajn kaj liniilajn konstruadojn de klasika geometrio, kaj solvado de la ĝenerala kvina ekvacio algebre. Ankaŭ pruveble nesolvebla estas tiel nomataj nedecideblaj problemoj, kiel la problemo de halto por maŝinoj de Turing.
Multaj abstraktaj problemoj povas esti solvitaj rutine, aliaj estas solvitaj kun ega klopodo, por iuj, multsignifaj komencoj estas farita sed ankoraŭ sen vojo al plena solvo, kaj aliaj plu ankoraŭ kontraŭstaras ĉiujn provojn, kiel la konjekto de Goldbach kaj la konjekto de Collatz. Kelkaj konataj malfacilaj problemoj, kiuj estas solvita relative lastatempe estas la kvarkolormapa teoremo, la lasta teoremo de Fermat, kaj la konjekto de Poincaré.
Degradado
Matematikaj edukistoj, kiu uzas problemsolvado por takso havas problemon, kiun esprimas Alan H. Schoenfield: La saman problemon alfrontis Sylvestre Lacroix preskaŭ du jarcentoj antaŭe: Kia degradado de problemoj al ekzercoj estas karakteriza de matematiko en historio. Ekzemple, priskribante la preparadoj por la Kembriĝa Matematika Tripos en la 19-a jarcento, skribis Andrew Warwick:
Schlaitz
Schlaitz ĝis fino de la jaro 2009 estis memstara administra komunumo kaj ekde la 1-a de januaro estas parto de la tiam fondita komunumo Muldestausee en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Anhalt-Bitterfeld de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 31-an de decembro 2004 la komunumo havis 1033 loĝantojn.