cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
István Várhegyi
Biografio
István Várhegyi komencis siajn studojn en la fako pri historio en la Universitato Bolyai de Kluĵo, sed oni arestis lin la 17-an de novembro 1956 kaj oni kondamnis lin al 7 jara prizono. Post sia elliberiĝo li finis la fakon pri filozofio-sociologio kaj laboris en la sociscienca espolorinsttituto de la rumana akademio de Târgu Mureș. En la mezo de la 80-aj jaroj li elmigris en Federacia Respubliko Germanion. Post 1990 li estis katedrestro de la politika Instituto Eŭropo de Saarland. Li estas doktoro de sociologiaj sciencoj.
Caraz
Caraz [karAs] estas urbo en la Distrikto Caraz en la sudorienta parto de Provinco Huajlas de la Regiono Ankaŝo en Peruo.
Situo
La urbo situantas ĉe altaĵo de ĉirkaŭ 2250 m en la montaro Cordillera Blanca. Ĝi konservas la tradician arkitekturon kaj vivostilon de vilaĝo el Andoj, dum restantaj urboj de la valo estis detruitaj de la tertremo de 1970.
Turismaj allogaĵoj
Naturo, pejzaĝoj, montaroj.
Gyula Lőrincz
LŐRINCZ Gyula (pr. loe:rinc) estas rumanuja hungara grafikisto, pentristo, scenejdekoraciisto naskiĝinta en Odorheiu Secuiesc la 19-an de novembro 1967.
Kastelo de Vajta
La Kastelo de Vajta (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Zichy [ziĉi]) estas impona historia monumento en Hungario, en vilaĝo Vajta.
Historio
Grafa familio Zichy akiris la bienon de Vajta en 1650, poste oni konstruis nobelan domon. Mihály Pollack projektis nefaritan kastelon en 1815, laŭ tiu projekto oni konstruis la klasikisman kastelon en 1923, kiam la klasikismo estis nur historio. Post la 2-a mondmilito Zichy-anoj rifuĝis, la hungara ŝtato akiris la kastelon kaj profitis ĝin kiel somerumejo de gvidantoj de la lando, depost hungara revolucio de 1956 somerumejo por handikapaj infanoj. En 1994 la kastelo forlasiĝis, en 2000 usona protestanta eklezio Golgota aŭ Calvary Chapel aĉetis ĝin por establi religian altlernejon.
Konstruaĵo
La teretaĝa kastelo situas sola en granda parko. Ĝi formas U-majusklon kaj havas 12 kamentubojn kaj 365 fenestroj. En mezo de la fasado troviĝas la ĉefenirejo kun 13 metrojn alta kupolo. Interne restis iom da originaj mebloj. En la ĉefĉambro la planko estis farita el intarzia ligno.
Parko
La ĝardeno estas geometria laŭ franca stilo. La parko mem estas protektata laŭ angla stilo.
Nebula neofeliso
La nebula neofeliso aŭ nubleopardo (Neofelis nebulosa) el la ordo de karnovoruloj kaj familio de felisedoj estas specio kiu sin trovas en Hajnan-insulo, Gŭangŝji, Gŭangdong, Siĉŭan, Junnan, Fuĝjan de Ĉinio, Tajvano, Nepalo, Sikimo kaj sudorienta Azio.
(72044) 2000 YH5
(72044) 2000 YH5 estas tre malgranda kaj neordinare hela marsrenkonta asteroido, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,289331 AU, tie estas 43,283 milionoj da km.
Nebula neofeliso
Vivloko
Tiu orientalsa specio vivas en densaj arbaroj kaj marĉejoj de la tropikaj kaj subtropikaj zonoj.
Oni trovas ilin interalie en jenaj ekoregionoj : la centra-hindoĉinaj sekaj arbaroj, la gŭiĝoŭ-altebenaĵaj foliaj kaj miksaj arbaroj, la himalajaj subtropikaj foliarbaroj, la kvazaŭĉiamverdaj arbaroj de la bramaputra valo, la meghalajaj subtropikaj arbaroj, la mizoramaj, manipuraj kaj kaĉinaj pluvarbaroj kaj la tenaserimaj-sudtajlandaj kvazaŭĉiamverdaj pluvarbaroj.
Loučná nad Nisou
Loučná nad Nisou (ĝis la jaro 1950 sole Loučná, Lautschnei) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Janov nad Nisou en distrikto Jablonec nad Nisou. Ĝi troviĝas proksimume 1 km sude de Janov nad Nisou. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 70 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Nebula neofeliso
Vivmaniero
Tage ili dormas sur arbobranĉoj kaj nokte serĉas nutraĵojn. Ili ofte sin jetas de arboj kontraŭ preterpasantajn bestojn por ilin kapti; kelkiam ili faras tion surtere. Prasimio, porko, cervo, kapro kaj birdo kaj muso estas iliaj manĝaĵoj. Ili manĝas ankaŭ kortobirdojn kaj kortobrutojn. La nebula neofeliso estas tre timema, precipe timas homojn, pro tio oni tre malfacile trovas ĝin. Ĝi estas lertulo de grimpado. Dum grimpado ĝia longa kaj dika vosto tenas ĝin ekvilibre. Ĝi estas besto vivanta sur arbo kaj malofte iras surtere. La bredata nebula neofeliso kelkafoje fariĝas milda kaj aminda, sed ĝi malofte naskas idon. La idoj maturiĝas post 2-3 jaroj. La sovaĝa neofelisino naskas ĉiufoje 2-4 idojn, kiuj pezas ĉiu ĉirkaŭ 150-200 gramojn. La haroj de ido diferencas de tiuj de la plenkreska neofeliso, kaj ĝia vosto estas relative mallonga. Kiam la ido aĝas 6 monatojn, ĝiaj haroj jam fariĝas grizflavaj. Ses semajnojn post sia naskiĝo la juna nebula neofeliso povas grimpi sur arbon kaj ŝatas preni solidan manĝaĵon, en la deka semajno ĝi komencas manĝi viandon.
Loučná nad Nisou
Loučná nad Nisou estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,36 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1608.
Nebula neofeliso
Minacoj
La nombro de nebulaj neofelisoj estas malmulta, tial ĝi estas listigita kiel unu el la bestoj protektataj de la Internacia Ligo por Protekti la Naturon kaj Naturan Riĉfonton.
Eksteraj ligiloj
sama
33568 Godishala
33568 Godishala estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Prashant Sai Godishala, rekompensita kiel plej bona en lia kategorio, kaj kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2016 pro sia projekto en teamo pri translacia medicino. Li estis lernanto ĉe la Breck School de Golden Valley (Minesoto, Usono).
Kota Kawano
Kota Kawano (河野 孝汰, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Renofa Yamaguchi FC.
Małgorzata Sadurska
Małgorzata Barbara Sadurska (naskiĝis la en Puławy) estas pola politikistino, ŝtata kaj aŭtonomia oficistino, parlamentanino de la 5-a, 6-a kaj 7-a kadencoj, en 2007 ŝtatsekretario en la Kancelario de de Prezidanto de Ministra Konsilio, de 2015 ĉefo de la Kancelario de Pola Prezidento.
Vivo
Małgorzata Sadurska studis en Fakultato pri Juro kaj Administracio de Universitato al Maria Curie-Skłodowska en Lublin en 2000; en 2003 frekventis postdiplomajn studojn en Lublina Lernejo de Negoco. En la jaroj 2002–2005 estis estraranino de distrikto Puławski.
Laŭ listo de Juro kaj Justeco en 2004 ŝi sensukcese kandidatis al Eŭropa Parlamento, en 2005 elektiĝis parlamentanino de la 5-a kadenco en areo de Lublin. Oktobre de 2006 elektiĝis de Sejm por funkcio de la membro de Landa Konsilio de Jurisprudenco. De junio 2007 ĝis mezo de novembro 2007 iĝis ŝtatsekretario en Kancelario de Ĉefministro. En parlamenta baloto en 2007 la duan fojon gajnis mandaton kaj en 2011 la trian fojon. En 2014 denove sensukcese startis al baloto al Eŭropa Unio. La 7-an de aŭgusto 2015 prezidento de Pola Respubliko Andrzej Duda nomumis ŝin al la posteno de ĉefo de Kancelario de la Prezidento de Pola Respubliko, pro tio ŝia parlamenta mandato ekmalvalidis.
Ŝi estis distingita per Medalo „Pro meritoj por Puławy” (2010). Ŝi estas fraŭlino.
Phipps Hornby
Admiralo Sir Phipps Hornby (27a de aprilo 1785 – 19a de marto 1867) estis elstara kaj eksperta oficiro de la Brita Reĝa Mararmeo de la 19a jarcento. Hornby servis en fregatoj tra plej el sia militista sperto, kiu inkludis rektan atestadon de la insurekcio de Spithead aĝe 12jara en 1797. Poste, estre sian propran ŝipon "Volage" en 1811, Hornby ludis gravan rolon en la Brite venko ĉe la Batalo de Lissa. Ĉe Lissa Brita armeo estre de William Hoste supervenkis Francan forton pli ol duoble granda, dum Volage luktis kontraŭ multe pli granda ŝipo dum kelkaj minutoj suferante nombrajn vundojn, kiaj ĉe Hornby, kiu estis fakte vundita.
10457 Suminov
10457 Suminov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio, de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.
Nomo
Ĝia nomo honoras profesoron Vjaĉeslav Miĥailoviĉ Suminov, direktoron de la fakultato ĉe la Ŝtata Universitato pri Aviada Tekniko de Moskovo, fondinton de la Rusa Skolo de laseraj teknikoj, anon de la Rusa Akademio de Teknikaj Sciencoj kaj ricevinton de la Ŝtata premio de Sovetunio.
Azia elefanto
La azia elefanto (Elephas maximus) el la ordo de rostruloj kaj familio de elefantedoj troviĝas en Suda Azio, Sudorienta Azio inkluzive partojn de la Malaja Insularo, kaj Junano en Suda Ĉinio.
Priskribo
Ĝiaj oreloj estas multe malpli grandaj ol tiuj de la afrika elefanto. Ĝiaj antaŭaj piedoj havas po kvin fingrojn kaj la malantaŭaj po kvar fingrojn. Ĝia frunto estas plata. La virelefanto havas paron da longaj dentoj. La azia elefanto estas la due plej granda mamulo sur la firmtero. Ĝi altas ĉirkaŭ 3 metrojn, longas 5,5-6,4 metrojn kaj pezas ĉirkaŭ 5 000 kilogramojn. Ĝi bone flaras kaj aŭdas, sed ĝiaj okuloj estas ne akraj. Ĝia longa rostro, servanta kiel mano kaj brako, povas preni akvon kaj nutraĵon en ĝian buŝon. Kaj ĝiaj grandegaj oreloj ne nur estas organoj por aŭdi, sed ankaŭ helpas forigi varmon en la korpo. Ĝiaj mueldentoj estas grandegaj, sed en unu sama tempodaŭro funkcias nur unu aŭ du el ili. Ambaŭflanke de la malsupra kaj supra makzeloj estas po 6 tiaj dentoj, kiuj elkreskas unu post alia.
Máté Járai
Máté Járai, laŭ hungarlingve kutima nomordo Járai Máté estas hungara aktoro, kantisto. Lia avo estis Gyula Maár.
Máté Járai naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Máté Járai jam dum la bazlernejo ofte deklamis, eĉ li aĝis 13, kiam li ricevis rolon en muzikalo T. S. Eliot-Andrew Lloyd Webber: Katoj. Dum la gimnaziaj jaroj li ricevis festivalan premion pro rolo en dramo en 1997. Inter 1997-2000 li lernis en muzika lernejo, sed li estis aktoro ankaŭ en Teatro Petőfi (Veszprém). En la sekvaj jaroj li apartenis al pluraj teatraj trupoj. Inter 2005 kaj 2010 li estis membro de la Nacia Teatro (Szeged), poste de la Nacia Teatro (Győr). Li ricevis diversajn premiojn inter 1997-2015.
Gesees
Gesees estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bayreuth kaj en la distriktaro Supra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Kantono Carroll (Marilando)
La kantono Carroll - angle Carroll County - estas kantono de Usono en la subŝtato Marilando. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
1272 Gefiono
1272 Gefiono estas malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Gefiona familio, asteroida familio al kiu ĝi donas sian nomon.
La Gefiona familio estis antaŭe konata sub la nomoj de Ceresa familio aŭ Minerva familio ĝis kiam oni konstatis, laŭ iliaj spektraj klasoj, ke Cereso kaj 93 Minervo estis entruduloj en tiu familio.
1272 Gefiono estis malkovrita la de la germana astronomoKarl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Fontano de Gefiono (Gefionspringvandet) en Kopenhago, sur kiu staras statuo de la diino Gefiono de la Nord-ĝermana mitologio.
Săuca
Săuca [səŭka] (hungare: Sződemeter) estas komunumo en Rumanio okcidente de Tășnad. Administre apartenas al ĝi Becheni, Cean, Chisău kaj Silvaș.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 758 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 419 (rumanoj, 12 % da hungaroj).
4384 Henrybuhl
4384 Henrybuhl estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Shuji Hayakawa elde Okutama (distrikto de Tokio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la filantropo Henry Buhl, Jr. (1848 - 1927), kiu establis la Fondaĵon Bulh por "la bonfarto de la civitanoj de Pittsburgh kaj la Kantono Allegheny". La fondaĵo kreis Planetarion Buhl kaj subtenas la edukadon kaj la homajn servojn por la junularo kaj la ekonomian disvolviĝon en la komunumo.
Soběslav
Soběslav estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, 18 km sude de Tábor. La historia urbocentro estas proklamita kiel protektata monumentzono. Vivas ĉi tie.
Villers-Outréaux
Villers-Outréaux estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 2 184 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Villers-Outréaux situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Villers-Outréaux etendiĝas sur 7,09 km².
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Paul Cailliez, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Villers-Outréaux apartenas al la kantono de Clary, kies ĉefurbo estas Clary. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Abfaltersbach (Tirolo)
Abfaltersbach estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Tirolo kaj al la distrikto Lienz, ties orienta parto. Komence de en la komunumo vivis.
La relative mallarĝan komunuman teritorion - de Strassen okcidente survoje al Anras oriente - trafluas la rivereto Dravo kaj trapasas la landa vojo B100. Geografie la areo apartenas al la orienta parto de la alpa Puster-Valo, kiu okcidente daŭriĝas en Sudtirolo ĝis la komunumo Mühlbach apud Brixen.
Biblia kanono
La biblia kanono estas la listo de tiuj libroj, kiuj apartenas, laŭ la tradicio de la judismo aŭ de iu kristana konfesio, al la Biblio. La kanono povas esti malsama ĉe malsamaj konfesioj.
El katolika vidpunkto, oni distingas krome inter
El vidpunkto de la judismo kaj de la protestantaj eklezioj, la dua-kanonaj libroj ne estas kanonaj, sed apokrifoj.
Motivaĵo
Motivaĵo (laŭ PIV) aŭ Motivaro estas termino jura, nome aro de la motivoj de juĝista decido, listigataj antaŭ tiu ĉi en teksto de juĝo. Tiu motivaro nepras por posta deklaro de verdikto. Racie la motivoj devas konduki al kongrua fina decido.
Andor Csiby
CSIBY Andor estis rumanuja hungara ĵurnalisto kaj redaktoro naskita en Ditró la 4-an de februaro 1888 kaj mortinta en Miercurea Ciuc la 29-an de oktobro 1960.
Biografio
Andor Csiby faris sian abiturientan ekzamenon en 1905 en Erzsébetváros, poste li pristudis juron en Kolozsvár. Ekde 1910 li laboris kiel juristo, ekde 1914 kiel urbkonsilanto en Gyergyószentmiklós. Li estis kunlaboranto de la ĵurnaloj Csíki Lapok, Gyergyó, Keleti Újság kaj Székely Szó. Inter 1934 kaj 1936 li redaktis la gazeton Gyergyói Lapok. En 1939 li partoprenis la organizadon de vagantkunvenoj de Erdélyi Múzeum-Egyesület. Li estis la unua gvidanto de la Muzeo Tarisznyás Márton de Gheorgheni establita en 1952. Li publikigis gravajn lokhistoriajn verkojn.
Henry Moseley
Henry Gwyn Jeffreys Moseley (1887-1915) estis angla fizikisto kaj kemiisto, asistanto de Ernest Rutherford, kiu, en 1913, malkovris rilaton inter la ondolongo de la ikso-radioj de iu kemia elemento kaj ties atomnumero. Li unue precize sukcesis determini la atomnumerojn de la elementoj. Li konstatis, ke la atomoj emisiis ikso-radiojn kiam bombitaj pere de katodaj radioj. Kaj tiel li sukcesis determini ilia loko en la perioda tabelo por la aliaj elementoj, kiuj pli malfrue malkovriĝis.
Linio Negishi
Tipoj de trajnoj
Estas 2 tipoj de trajnoj:
Henry Moseley
Vidu ankaŭ
dosiero:Charles_Glover_Barkla_01.jpg| Charles Glover Barkla (1877-1944) dosiero:Bundesarchiv_Bild_183-U0205-502,_Max_von_Laue.jpg| Max von Laue (1879-1960) </Gallery> <Gallery> dosiero:Niels_Bohr.jpg| Niels Bohr (1885-1962) dosiero:Charles G. Darwin, Bain News Service photo portrait.jpg| Charles Galton Darwin (1887-1962) dosiero:Hux-Oxon-72.jpg| Julian Huxley (1887-1975) dosiero:Blackett-large.jpg| Patrick Blackett (1897-1974) </Gallery>
Les Bronzés 3 - Amis pour la vie (filmo)
Les Bronzés 3 - Amis pour la vie (La Sunbruniĝantoj 3 - Amikoj por la vivo) estas franca filmo de Patrice Leconte aperinta en 2006. Ĝi estas la tria filmo de la sagao Les Bronzés
Temo
La personoj de la du unuaj filmoj retroviĝas 27 jarojn poste en Sardio, en hotelo mastrumata de Popeye Olda belulo kun fascinaj okuloj, kiu estas unu el malmultaj ne koncernataj de estetika ĥirurgio. Seksa obsedo ne malaperis sed konsiderinde regresis profite al financa priokupiĝo, kio igas la disputojn des pli akraj. Kunvivado, orienta spiriteco, laŭmoda balnoterapio, kaŝita enmigrado estas temoj elvokataj de la epoko laŭlonge de avareco, leĝereco, malkuraĝo kaj egoismo kiujn montras unuj kaj aliaj.
Teĥnikaĵoj
La filmado komenciĝis la en Costa Smeralda en hotelo "Cala di volpe" en Sardio kaj finiĝis la  en Montfort Lamaury.
Katedralo de sanktaj Cirilo kaj Metodo (Prago)
Katedralo de sanktaj Cirilo kaj Metodo estas nacia monumento de la viktimoj de Heydrich-periodo, loko de repaciĝo en Prago.
La hodiaŭa templo estis konstruita en loko de devena romana preĝejo de sanktaj Petro kaj Paŭlo en la jaroj 1730 – 1740 subgvide de K. I. Dientzenhofer kiel katolika preĝejo de sankta Karolo Boromeja, kiu famiĝis pro zorgo pri malsanuloj en la tempo de pesto. Tial li estas bildigita eĉ sur freskoj en volbo de la preĝejo. En la jaro 1935 la preĝejo estis transdonita al ortodoksa eklezio eble ankaŭ tial, ke ĝi situas en la lokoj, kie laŭ pli nova tradicio povis la sankta Metodo agadi.
En la kripto sub la preĝejo estis sepultataj anoj kaj favoruloj de la ordeno (sed nazioj eltiris kaj dispremis per la piedoj iliajn ostojn). La devena enirejo estis parte tra malgranda fenestreto el la strato (ĉi tie estas hodiaŭ lokigita memortabulo), parte tra aperturo 40 x 60 cm, kovrita per peza ŝtono (la germanaj soldatoj trabatis ĝin dum la sieĝado de kripto). Kaj ĝuste tiu ĉi kripto fariĝis en junio de 1942 kaŝejo de ĉeĥoslovakaj paraŝutistoj post ilia atenco kontraŭ regna protektoro Reinhard Heydrich. (Post tiu ĉi atenco venis la tempo de reprezalioj flanke de la nazioj. Vilaĝoj Lidice kaj Ležáky estis forbruligitaj kaj ties loĝantoj pafmortigitaj. Tiu ĉi tempo estas nomata kiel Heydrich-periodo.) Kiam la paraŝutistoj estis perfiditaj, ĉiuj ĉi tie tragike pereis. La preĝejo kaj la kripto estis dum tiu ĉi batalo difektitaj.
Inter la paraŝutistoj en la kripto estis ankaŭ Jaroslav Švarc, la eksa komandinto de la infanteria fuorto MO S-18 „Ĉasarbaro“, kiu troviĝas en sektoro Moravia Ostrava. La fuorto estas hodiaŭ konsisto de muzeo de fortikaĵoj ĉe Hlučín.
La templo situas en Prago 2 – Nova Urbo, Resslova-strato, kaj ĝi estas alirebla por publiko.
Ĉi tie mortis
En la templo mortis la 18-an de junio 1942:
Széchenyi-Ĉenponto
La Ĉenponto aŭ en kompleta hodiaŭa nomo Ĉenponto SZÉCHENYI [seĉenji] estis la unua konstanta ponto de Budapeŝto super Danubo. Ĝia nomo venas el tio, ke ĝia vojstrukturo estas alligita al kunligitaj, pendigitaj, ankritaj ĉenoj.
Datenoj
Ĝi longas 380 m, la meza aperturo estas 202,6 m. La pezo de la originala fersistemo estis 2139 tunoj kaj ĝi grandiĝis post la unua trakonstruo (1913–15) al 5194 tunoj.
Historio
Ĝian konstruon ordonis la hungara leĝo XXXV (35) el 1836. Tre gravis por la afero la Budapeŝta Ponto-societo, fondita en 1832 de István Széchenyi.
La leĝo skribis, ke sur la onta Ĉenponto ĉiu – sendepende de sia rango – devas pago pontomonon. Tio estis la unua fendo je muro de la nobela senimposteco.
Oni transdonis la Ĉenponton al publika trafiko la 20-an de novembro 1849. Ĝin aĉetis la ŝtato en 1870. Ĝi estis parte trakonstruita inter 1913 kaj 1915, kiam oni ŝanĝis la lignopartojn de la pezoprena konstruo al ŝtalaj.
Oni nuligis en 1918 la pontomonon. Dum la Hungara Sovetrespubliko (1919) komunista mortobrigado mortpafis kaj ĵetis Danubon Sándor Hollán (pli juna) kaj Sándor Hollán (pli aĝa).
Fine de la dua mondmilito la retiriĝantaj germanaj trupoj eksplodigis la ponton nokte de la 17-a de januaro 1945. La rekonstruo komenciĝis en 1948, laŭ planoj de Pál Sávoly [ŝa:voj], kaj la pordojn de la pilieroj oni larĝigis por la aŭtobusoj. La trafiko ekis denove la 21-an de novembro 1949. Post tiam granda renovigo okazis en 1973 kaj en 2006.
Ĉe la orienta pontofino en Pest situas placo Széchenyi. Tie estas la konstruaĵo de la Hungara Scienca Akademio kun skulptaĵo pri Széchenyi. Ĉe la alia pontofino troviĝas monumento "0 km", ĉar tiu monumento estas startopunkto de la hungaraj landovojoj.
Leona anekdoto
Ĉe la Buda-flanko situas 2 ornamskulptaĵoj pri po unu leonoj fare de János Marschalkó.
Aubigny-lès-Sombernon
Aubigny-lès-Sombernon estas franca komunumo, kiu situas en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Historio kaj vidindaĵoj
La gotika preĝejo Sankta Paŭlo enhavas statuon de Sankta Roĥo el la 17-a jarcento.
Maurice Merleau-Ponty
Maurice Merleau-Ponty (naskiĝinta en 14-a de marto 1908, mortinta en 4-a de majo 1961)- franca filozofo, fenomenologo kaj ekzistencialisto. Influita per Edmund Husserl kaj Jean-Paul Sartre.
Petro Jevgenoviĉ Matl
Petro Jevgenoviĉ MATL, ukraine Матл Петро Євгенович, laŭ hungarlingve kutima nomordo Matl Péter estas ukrainana hungara skulptisto. Petro Jevgenoviĉ Matl naskiĝis la en Mukaĉevo (Sovetunio, Ukrainio).
Biografio
Petro Jevgenoviĉ Matl apartenas al la hungara minoritato en Ukrainio. Li abiturientis en 1975 en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo de Uĵhorodo en 1979. Post la diplomo li instruis en arta liceo, inter 1980 kaj 1985 li estis dekoraciisto kaj artisto en arta entrepreno, inter 1985-1988 li instruis ceramikoarton en Mukaĉeve. Inter 1989-1993 li kreis skulptaĵojn kiel profesia skulptisto en pluraj artistkolonioj en Hungario. Li kreas ankaŭ altarojn. Li ricevis ukrainajn kaj hungarajn premiojn inter 2000-2012. Lia edzino naskis 2 filojn.
Čaklov
Čaklov, hungare Csáklyó [ĉAkjO] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Čaklov situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Hanušovce nad Topľou-Vranov nad Topľou (la fervojo funkcias en la sama direkto laŭ la alia riveretobordo). La lasta urbo troviĝas je 5 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1282, poste skribe en 1309 en formo "Chaklau". En 1493 oni komputis tie 10 loĝatajn kaj 12 neloĝatajn domojn. Inter 1660-1663 pro pesto multaj mortis. En 1715 la vilaĝo havis 16 domojn. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa. En la 18-a jarcento ciganoj kaj judoj alvenis. En 1831 pro ĥolero multaj mortis, aliaj pro miskompreno partoprenis en la ribelo. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Csáklyó 768 homoj, (slovakoj en majoritato, ciganoj kaj hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Varannó, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Čaklov 2166 homoj, (1462 slovakoj, 678 ciganoj).
Famuloj
En la iama Csáklyó naskiĝis hungara operkantisto Mária Rabatinszky.
Yu opero
La Yu Opero (ĉine: 豫剧, Pinyin: Yùjù) estas konata formo de la Ĉina opero.
Socia kritiko
Socia kritiko (kritikismo) celas analizon de sociaj strukturoj vidataj kiel problemaj kaj ties praktikan plibonigon per reformoj aŭ eĉ revoluciaj transformoj.
La socia kritiko estas diversa, kiel la komencaj punktoj kaj la kriterioj de la kritiko, tio estas ligita al vidmaniero (ideologio).
La moderna socia kritiko reiras al la epoko de klerismo, kies kerno estis la religiokritiko. Radikalaj kleristoj kiel ateista Jean Meslier kritikis ne nur la religion, sed en centro de lia kritiko estis la mizero de la kamparanoj.
Kambriĝa Platformo
La Kambriĝa Platformo estis doktrina komunikaĵo por la Puritanaj Kongregaciaj Preĝejoj en Kolonia Usono. Estis formulita en Aŭgusto, 1648, fare de sinodo de Ministroj de Masaĉuseco kaj Konektikuto, kiu renkontiĝis konforme al peto de la Masaĉuseca Ĝenerala Tribunalo. La respondeculoj de Nova Anglio deziris formalan komunikaĵon de politiko kaj konfeso de fido pro la tiama Presbiteriana ekrego en Anglio kaj la aktivaĵoj de lokaj Presbiterianoj kiel Dro. Robert Infano.
Tajfuno
Tajfuno (aŭ tifono) estas tropika tromba ciklono en la norda pacifika oceano okcidente de la 180-a longituda grado, precipe en la Ĉina Maro. Ĝi okazas inter majo kaj septembro.
Etimologio
La vorto tajfuno (germana lingvo Taifun, angla lingvo typhoon) venas tra la portugala vorto tufão unuflanke el la greka vorto tυφών (tifón), "forta ŝtormo", kiu ankaŭ estis la nomo de giganto el la greka mitologio kaj en la araba lingvo transformiĝis al ţūfān (طوفان, "inundo"), kaj aliflanke el la ĉina vorto tái fung (颱風, "forta vento").
Konsekvencoj
Tajfunoj apartenas al la plej severaj naturkatastrofoj de la regiono. Ĉiujare ili kaŭzas grandajn detruojn kaj mortigas foje centojn da homoj. Detruaj ne nur estas la fortega vento, sed ankaŭ la amasaj pluvoj ene de ekstreme mallonga tempo, kiuj kaŭzas inundojn kaj terglitojn. Ekzemplo estu la tajfuno "Nari", kiu la 17-an kaj 18-an de septembro 2001 en Tajvano alportis ĝis po 800 litrojn da pluvo por kvadrata metro (tio pli-malpli korespondas al la kvanto, kiu en Meza Eŭropo dum unu jaro trafas kvadratan metron).
Historio
Kelkaj el la plej detruaj kaj mortigaj tajfunoj laŭ la lastaj registroj estis jenaj:
Flavŝultra agelajo
La Flavŝultra agelajo (Agelaius xanthomus), konata ankaŭ hispanlingve kiel La Mariquita de Puerto Rico aŭ Capitán (kapitano), estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj.
Ĝi troviĝas kiel endemia en la insularo de Porto-Riko kaj estas 1 el 11 specioj apartenantaj al la genro de Agelajoj kiu enhavas nigrecajn speciojn kiuj havas kolorajn markojn en kapo aŭ ŝultroj.
Taksonomio
La nomiga formo de la Flavŝultra agelajo (A. x. xanthomus) estis unuafoje priskribata el Porto-Riko kaj Vieques en 1862 fare de Philip Sclater kiel Icterus xanthomus. Tiu specio estas tre proksime rilata al, kaj eble devena el, la Ruĝaflugila agelajo (Agelaius pheoniceus). La Oranĝecŝultra agelajo (Agelaius humeralis), specio el Kubo kaj Haitio, estas morfologie intermeza inter A. xanthomus kaj A. humeralis. Ĝis ĵuse kelkaj fakuloj konsideris A. xanthomus kiel subspecio de A. humeralis. La American Ornithologists' Union en 1983 konsideris A. xanthomus, kun A. humeralis, superspecio. La ĉefa fizika diferenco inter A. xanthomus kaj A. humeralis estas la bekoj, ĉar tiu de A. humerali' estas pli larĝa ĉebaze. La agnoskita subspecio A. x. monensis, aŭ Mona flavŝultra agelajo, estis priskribata de Barnes en 1945 el la insuloj de Mona kaj Monito.
Fizika priskribo
La Flavŝultra agelajo, kiel nomo implicas, estas brilnigra birdo kun malgrandaj ŝultromakuloj de blanka bordo. Nematuruloj posedas senkolorecan koloron kaj brunan ventron. Kvankam koloro de plumaro estas nedistingebla inter seksoj, estas iom da seksa dimorfismo en tiu specio ĉar maskloj estas pli grandaj ol inoj. Plumaraj nenormalecoj estas raraj en tiu specio. Plenkreskaj individuoj estas 20–23 cm longaj; averaĝe maskloj pezas 41 g kaj inoj 35 g. Seksa kategoriigo povas fariĝi ankaŭ pro enverguro ĉar maskloj estas 1.1oble pli grandaj kaj havas longon de 102 cm, dum ina enverguro estas averaĝe de 93.3 cm.
Similaj specio estas la Nigrakapa oriolo, Icterus dominicensis, sed tiu havas pli fajnan bekon kaj flavajn pugon kaj subvoston. La Grandantila kviskalo, Quiscalus niger, estas pli granda kaj tute nigra.
Hilary Chapman
Hilary S. CHAPMAN (konata en familiaj kaj laboraj rondoj kiel Bill; naskiĝinta en Leicester en 1950, mortinta suferante je kancero la  en Conwy, Norda Kimrio, ĉe Ysbyty-Gwynedd-hospitalo pro la kronvirusa malsano de 2019) estis brita pedagogo, historiisto, filologo kaj politikisto.
Flavŝultra agelajo
Fizika priskribo
La voĉo estas varia kaj inkludas fajfojn, grakojn, kriĉojn kaj raspajn notojn.
Hilary Chapman
Vivo
La junulajn jarojn li pasigis en Hinckley. Studento li estis ĉe la universitato de Bangor (Gwynedd). Li laboris kiel instruisto kaj poste kiel trejnisto. Li okupiĝis pri la historio de Esperanto, aparte en Britio, kaj verkis plurajn artikolojn prie en fakaj revuoj. Li estis krome ĉefdelegito de Universala Esperanto Asocio por Britio. Esperantisto li estis ekde 1967.
Admirindaj estis liaj konoj de la kimra lingvo kiu estis hejma lingvo danke al sia edzino kaj kimra denaskulino Pat (kun kiu li havis du filinojn, Lucy kaj Elinor).
En 2017/18 li estis urbestro de Conwy kaj urba konsilianto por Marl Ward. En 2019 li vojaĝis oficiale al Japanio pro ĝemeliĝfesto inter Himeĵi-Kastelo kaj la kastelo je Conwy. Li membris en la koruso Côr Meibion Maelgwn, ĉe Brita Laborista Partio kaj Sennacieca Asocio Tutmonda.
Distrikto Szentes
La Distrikto Szentes [senteŝ] (hungare Szentesi járás) estas distrikto en Hungario en departemento Csongrád. Ĝi situas sur ebenaĵo laŭ Tiso en la nordorienta parto de la departemento. La distrikta ĉefurbo estas Szentes, kiu estas urbo, krome estas 2 grandvilaĝoj, la ceteraj estas vilaĝoj.
Pipromento
La pipromento (Mentha × piperita) estas forte bonodora, plurjara, moltiga planto, disvastiĝinta spicaĵo. Ĉar ĝi estas hibrida planto, oni povas reprodukti ĝin nur per vegetativaj metodoj, per la radiko.
Distrikto Szentes
La areo estas 813,84 km², kie loĝas 41 058 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj kaj ties prilaborado).
Historio
Tiu distrikto funkciis jam en la historio (laŭ la nuna nomo nur ekde 1950). Ĝi ne funkciis inter 1983-2013, tiam la distrikta sistemo mankis em la lando.
Pipromento
Ĝi botanike apartenas al la lamiacoj, la folioj estas tigetaj, helverdaj, la floroj staras en lil-roza grapolo. Ĝia tigo altas 30–90 cm, kvareĝaj, lilecaj. la folioj entenas 2-2,5 % da volatila oleo. La planto estas bezona je lumo, akvo kaj nutromineraloj.
Oni uzas la sekigitan infloreskon kaj la foliojn por bongustigi sukeraĵojn, dolĉaĵojn, trinkaĵojn, salatojn kaj aliajn nutraĵojn. La odoro de la pipremonto estas forta, dolĉeta, ĝia gusto estas komence pika, poste malvarm-sentiga.
Flavŝultra agelajo
Fizika priskribo
Kiel distingilo temas pri birdoj kiuj ariĝas multnombre kaj ek- kaj elflugas al kaj el ripozejoj krepuske kaj frumatene.
Pipromento
La pipromento kreskas origine en Eŭropo kaj Azio, disvastiĝis en norda Ameriko, sur bordoj de rojoj kaj aliaj malsekaj areoj. Oni kultivas ĝin pro ties volatila oleo en Eŭropo, Azio kaj norda Ameriko.
Gravas la subspecioj nigra kaj blanka pipromento por la kultivado. La nigra (angla) pipremento havas lilan tigon, oni kultivas grandaree en Usono. La blanka pipromento havas verdan tigon, oni taksas ties oleon pli fajna kaj pli valora.
Flavŝultra agelajo
Habitato kaj distribuado
Tiu neotropisa specio estis iam komuna en la marbordaj arbaroj de la insularo de Porto-Riko sed dum la komenco de la 20a jarcento tiuj arbaroj estis detruitaj por permesi la disvolvigon de la plantejoj de sukerkano. Post la malaltiĝo de la sukerindustrio post la 1930-aj jaroj la marbordaj areoj suferis la disvolviĝon de domkonstruado. Kiel sekvo la specio estas nune limigita al tri areoj: la insuloj de Mona kaj Monito, kie disvolviĝis subspecion (A. g. xmonensis); la areo de Militŝipbazo Roosevelt Roads en orienta Porto-Riko; kaj la sudokcidentaj Porto-Rikaj sekaj arbaroj kaj manglejoj. Kvankam ĉiuj tri lokoj estas konsiderataj marbordaj tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj, tiu specio estis observata tiom for interne kiom ĝis la monta urbo de Lares en subtropikaj humidaj arbaroj for de la reprodukta sezono. Tiu specio estis observata ankaŭ en Nacia Naturrezervejo Cabo Rojo. La habitatodetruo kaj nestoparazitado fare de la Brila molotro (Molothrus bonariensis) kondukis al drasta populacia malpliiĝo dum la mezo de la 1970-aj jaroj al komenco de la 1980-aj. En 1976 la populacio de la nomiga formo estis ĉirkaŭkalkulita je 2,000 individuoj sed en 1982 la ĉirkaŭkalkulata populacio falis draste al nur 300 individuoj. Konservoklopodoj plialtigis la populacion al 1,250 paroj. Lastatempaj kalkuloj notis 1,300 individuojn de malpliiĝanta populacio en malgranda teritorio de ĉirkaŭ 210 km².
Pipromento
Oni ekstrakta la volatilan oleon de la pipromento per akvovapora distilado, el la supergrundaj partoj de la planto.
Flavŝultra agelajo
Habitato kaj distribuado
En 1976 Post kaj Wiley ĉirkaŭkalkulis la populacion de la subspecio de Mona je nur 200 individuoj. Sekvaj studoj el 1981 al 1995 ĉirkaŭkalkulis la tutan populacion inter 220 kaj 400 individuoj. Studoj faritaj en la insulo de Monito, je 5 km nordokcidente de Mona, montris averaĝon de 25 individuoj kies reproduktado estis observata. La studoj montris ankaŭ ke tiuj birdoj veturas el okcidenta marbordo de Mona al Monito.
Pipromento
Oni uzas ties volatilan oleon en granda kvanto en la dolĉaĵa industrio kaj por produktado de maĉgumoj, dentokremoj kaj medikamentoj. La pura pipromenta oleo estas preskaŭ senkolora, entenas en granda proporcio mentolon kaj mentonon.
Tigobrasiko
Uzado
La plej riĉaj en vitaminoj kaj mineraloj estas junaj folioj, kiuj enhavas pli da tiuj ol la tigo mem. Tigobrasiko enhavas interalie: sodon, kalion, magnezion, kalcion, manganon, feron, kupron, fosforon, jodon, vitaminoj: B1, B2, B6, C.
Flavŝultra agelajo
Habitato kaj distribuado
Flavŝultraj agelajoj estas nemigrantaj birdoj, sed parto de la populacio de la nomiga formo moviĝas el marbordaj areoj internen for de la reprodukta sezono por manĝi.
Dieto
Oni ne faris ankoraŭ similajn studojn por determini la dietan kutimaron de la Mona subspecio, sed oni observis konsumadon de insektoj, araneoj, fruktoj el Pithecellobium kaj la kaktoj Selenicereus, Cephalocereus royenii, Harrisia portoricensis, kaj Opuntia, semoj el simarubo (Bursera simaruba) kaj Ficus kaj nektaron el aloo (Aloe vulgaris), jukao kaj Croton discolor.
Reproduktado kaj kutimaro
La Flavŝultra agelajo reprodukta sezono komune daŭras el aprilo al aŭgusto sed oni observis reproduktan aktivecon el februaro al novembro. La komenco de la reprodukta sezono koincidas kun la komenco de la pluvsezono, kaj tio klarigas la fluktuon en la komenco kaj fino de la reprodukta sezono. Oni supozas ke tiu specio estas monogama kun ununura klopodo jare kaj kun nestumado plenumata en izolaj kolonioj. Nestoj de kaj la nomiga formo kaj de la Mona subspecio enhavas el 1 al 4 ovojn kun averaĝo de 3 ovoj. Tiuj estas bluverdaj kun brunaj punktoj kaj estas kovataj dum 13 tagoj fare de la ino. Ambaŭ seksoj atingas seksan maturecon post 1 jaro de aĝo.
Same kiel ĉe aliaj specioj de Agelaius ankaŭ tiu specio kutime konstruas malferman, tasforman nestojn en arboj, sed nestolokoj kaj formoj povas varii depende de la loko kaj disponeblo de konstrumaterialo. La populacio de Roosevelt Roads konstruas nestojn en truoj de mortintaj mangrovoj, dum la Mona subspecio konstruas nestojn en kornicoj aŭ fendoj de la marbordaj klifoj. Resume tiu specio uzas 8 diversajn nestohabitatojn: kotaj plaĝetoj kaj salejoj; antaŭbordaj rifoj de ruĝa mangrovo; arbaroj de nigra mangrovo; paŝtejoj de malaltaj teroj (seka marborda arbaro); ĉeurbaj areoj; kokonusaj plantejoj; kaj marbordaj klifoj. Nur inoj respondecas pro la konstruo de la nesto, dum idomanĝigado estas farata de ambaŭ gepatroj. Elnestiĝo okazas 13 al 16 tagojn post eloviĝo. Maskloj defendas malgrandajn teritoriojn, kutime de ĉirkaŭ 3 metroj, dum la reprodukta periodo. Antaŭ la nestoperiodo maskloj defendas iom pli grandajn teritoriojn por forpeli aliajn masklojn.
Flavŝultraj agelajoj engaĝiĝas en formikumo, rara kutimo observita nur ĉe la Portorika nesospingo inter karibiaj birdoj. Oni observis individuojn surmetantajn formikojn de la specio Pheidole sur siaj korpoj kaj plumoj dum mallonga tempero (8 min.).
Tiu specio engaĝiĝas ankaŭ en ĉikanado, kutimo per kiu areto de birdoj, el unu aŭ pliaj specioj, atakas konatan predanton (kutime por defendi ovojn aŭ idojn).
Minacoj kaj konservoklopodoj
La Flavŝultra agelajo estis listita kiel endanĝerita specio la 19an de novembro 1976 fare de la Fiŝkapta kaj Natura Servo de Usono. Endanĝerita habitato estis sekve starigita por la tutaj insuloj Mona kaj Monito, la militŝipbazo Roosevelt Roads en Ceiba, areo etenda el Cabo Rojo al Guánica en la sudokcidenta regiono de Porto-Riko, kaj malgranda areo en San Germán.
Tigobrasiko
Uzado
Oni manĝas ĝin kuiritan diversmaniere aŭ krudan.
Flavŝultra agelajo
Minacoj kaj konservoklopodoj
Malsanoj kiaj birda sifiliso estis asociaj kun la formorto de birdaj populacioj kiaj tiuj de la Drepanidenoj. Ĉe tiu specio oni observis nur unu tipon de parazito nome la mordopedikoj (iam klasita kiel Mallophaga), kun tri specioj observitaj: Philopterus agelaii; Machaerilaemus; kaj Myrsidea. La parazitoj ĉefe loĝas en kapareo kaj plenkreskaj maskloj havas plej altan infestindicon ol junuloj. Ankaŭ la akaroj Ornithonyssus bursa kaj Anclrolaelaps casalis estis observataj en nestoj, sed informo nune disponebla ne indikas ke ili estas minaco. Alia malsano komune suferata de la Flavŝultraj agelajoj estas birda sifiliso, kies vundoj videblas en elstaraj membroj kiaj kruroj kaj kurboj de flugiloj.
Tigobrasiko
Uzado
La usona urbo Hamburg Township en Miĉigano nomis sin "Tigobrasikan ĉefurbon de la mondo". Oni aranĝis tigobrasikajn festivalojn ene de kiuj la plejgranda kolektis 600 homojn en 1985.
Flavŝultra agelajo
Minacoj kaj konservoklopodoj
Nestopredado estis grava kontribuanto al malpliiĝo de la Flavŝultra agelajo. Konataj surgrundaj predantoj estas ratoj (Rattus rattus), mungotedojs kaj sovaĝigitaj katoj, ĉiuj enmetitaj specioj en Porto-Rikon. Ratoj konstituas la ĉefa nestopredanto kiu manĝas kaj ovojn kaj idojn. Informo de 1983 konkludis, ke tiu ratopredado kulpis pri 48 % de la reprodukta malsukceso tiun jaron. Majoritato de la aktiveco koincidas kun malpliiĝo de akvo el julio al aŭgusto kio eksponas la mangrovan nestareon al seka tero. El mezaj 1980-aj jaroj artefaritaj nestoskatoloj de PVC estis kreataj en kotaj strandetoj ĉirkaŭ mangrovejoj por malpliigi la ratopredadon. Tiuj strukturoj anstataŭis malnovajn lignajn nestoskatolojn kaj estis rapide akceptataj de tiu specio. Nune oni observas malmultajn (1 al 2) naturajn nestojn ĉiujare en tiu areo.
Pipromento
La volatila oleo de la japana mento (Mentha arvensis var. piperascens) tre diferencas de oleo de la pipromento, sed same entenas grandkvante mentolon.
Flavŝultra agelajo
Minacoj kaj konservoklopodoj
Perdo de manĝa kaj reprodukta habitatoj kaj nestoparazitado fare de la Brila molotro estas inter aliaj minacoj kiuj limigas kaj endanĝerigas la populaciojn de la Flavŝultra agelajo. Ankaŭ naturaj predantoj, kiaj la Perlokula margaropo (Margarops fuscatus), reprezentas minacon, sed pli malgranda, al la populacioj. Oni konstatis ke tiuj animaloj rabas ovojn kaj idojn el la nestoj kaj ankaŭ detruas aŭ ŝtelas nestomaterialon kaj en multaj kazoj tio lasas la idojn kiel predo por predantoj.
Pipromento
En la kuirarto uzatas la folioj de la planto. Pipromento fajnigas ĉefe salatojn, saŭcojn, viandaĵojn, dolĉaĵojn, verdan kaj nigran teon, koktelojn kaj likvorojn.
La etera oleo mentolo mortigas bakteriojn, freŝigas la spiron kaj helpas kontraŭ malvarmumoj kaj digestaj problemoj. Ankaŭ en la parfumindustrio la pipromento estas uzata.
Tigobrasiko
Esperantaj nomoj
Košťálová zelenina
Michaël R. Roskam
Filmoj
kaj ankaŭ kelkaj mallongaj filmoj
Ryuho Kikuchi
Ryuho Kikuchi (菊池 流帆, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Renofa Yamaguchi FC.
Patricia Highsmith
La usona verkistino Patricia HIGHSMITH (naskiĝis en Fort Worth, Teksaso, mortis  en Locarno, Svislando) estas ĉefe konata pro siaj psikologie profundaj krimromanoj. Mondfamon ŝi akiris pro la verko "Strangers on a train", kiu poste plurfoje estis filmigita (interalie tre sukcese de Alfred Hitchcock).
PlayStation 4
Playstation 4 (PS4) la sekvanta videoludilo produktita de Sony Computer Entertainment, posteulo de la PlayStation 3 kiel parto de la serio PlayStation. La ludilo ekvendiĝis en novembro 2013 en Norda kaj Suda Amerikoj, Eŭropo kaj Aŭstralio, kaj en februaro 2014 en Japanio kaj sekve aliaj landoj de Azio. Ĝi konkuras kun la videoludiloj Wii U de Nintendo kaj kun Xbox One, posteulo de XBox kaj XBox 360 de Microsoft. Ĉiuj tri videoludiloj apartenas al la tiel nomata "oka generacio de videoludiloj".
Poliptiko de la Sep Doloroj
La Poliptiko de la Sep Doloroj estas olesurtola panela pentraĵo atribuita al Albrecht Dürer. La artaĵo inkludas centran pentraĵon (108 x 43 cm), nune en la Malnova Pinakoteko de Munkeno, kaj sep ĉirkaŭaj paneloj (po ĉirkaŭ 60 x 46 cm) kiuj estas ekspoziciataj en la Gemäldegalerie Alte Meister de Dresdeno.
Tiu verko estis komisiita de Frederiko la 3-a de Saksio, tuj post sia renkontiĝo kun Durero en Nurenbergo en aprilo 1496. Stilaj konsideroj sugestas, ke la artisto eklaboris por la pentraĵo nur el ĉirkaŭ 1500.
Nuntempaj fakuloj tendencas atribui al Durero nur la centran panelon, dum la aliaj estus estintaj realigitaj de liaj disĉiploj bazite sur liaj disĉiploj. La centra panelo montras sole la Virgulinon. La sep ĉirkaŭaj paneloj montras diversajn epizodojn de la vivo de Maria, nome (kontraŭhorloĝe) Cirkumcido de Jesuo, Fuĝo al Egipto, Kristo inter la doktoroj, Via Crucis, Kristo najlita sur la kruco, Surkrucigo kaj Elkrucigo.
Furfurila buterato
Furfurila buterato aŭ C9H12O3 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la buterata acido kaj furfurila alkoholo. Furfurila buterato estas flava aŭ sukcenokolora likvaĵo kun fruktodoro uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Furfurila buterato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Furfurila buterato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj.
Henri Bel
Henri Bel, bibliotekisto kaj honora estro de la Universitato de Montpellier, forpasis la 8an de oktobro 1957, naŭdek-jaraĝa.
Licenciita je beletro, li faris sian tutan karieron, krom mallonge en Dijon, ĉe la universitata biblioteko de Montpellier, kie li unue komencis kiel staĝanto en 1889 kaj kies ĉef-bibliotekisto li fariĝis la 1an de januaro 1911. Li responsis la transigon de la centra biblioteko en siajn novajn lokalojn de la universitata palaco kaj prezidis la transformojn kaj aranĝojn trudatajn de la senĉesa grandiĝo de la kolektoj.
Kiam li atingis la emerit-aĝon en 1933, li tiam tute ne konsideris sin malligita de siaj devoj pri la bibliotekoj kaj alportis valoran helpon al siaj posteuloj, responsante la sekcion pri interŝanĝoj de la bultenoj de la ĉiosciaj societoj, notinde de la Akademio pri scienco kaj beletro de Montpellier, je kiu li membris de 1925. La intereso kiun li alportis al la publika legado destinis lin al prezido de la unua konsulta komitato de la centra biblioteko de pruntodono de la departemento Hérault. Liaj aliaj agadoj estis entute dediĉitaj al la bonkoraj help-agadoj. Nomumite vic-prezidanto de la Buroo de Bonkoro, li deĵoris, ĝis liaj fortoj malhelpis lin foriri el sia hejmo, al la malriĉuloj kaj senhavuloj, kiuj elmontris al li sinceran amoj, laŭ vera municipa ofico de bonkoro.
Kun li, malaperis unu el la lastaj homoj de generacio de bibliotekistoj kiuj iniciatis la transformojn de la antaŭaj bibliotekoj de la fakultatoj en universitatajn bibliotekojn, same kiel ilian adapton al la senĉese novaj bezonoj de la universitata agado kaj de la scienca esplorado.
Essing
Essing estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kelheim kaj en la distriktaro Malsupra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Busento
Busento estas rivero en Kalabrio (Italio). Ĝi fontas en montaro Sila kaj ĉe urbo Cosenza enfluas en riveron Crati [Krati], en alto de 238 m super marnivelo. Ĝia latina nomo estis Bucentinus.
Laŭ legendo en rivero Busento troviĝas la tombo de la visigota reĝo Alariko la 1-a.
Nasimŝahr
Pri la apudaj fotoj mankas la necesaj informoj, tial ili estas videblaj sen tekstoj!
Nasimŝahr aŭ Nasimurbo perse نسيم شهر‎, estas urbego kaj distrikta ĉefurbo en la Provinco Teherano, en norda Irano. La loknomosignifas: urbo de malpeza venteto.
Geografio
Nasimŝahr situas sur altebenaĵo. Ĝi troviĝas sudokcidente de Teherano 35 km.
Historio
En la nuna Nasimŝahr arkeologiaj elfosaĵoj atestas la antikvan iranan civilizon antaŭ 7 mil jaroj. En la modernaj tempoj estis 2 vilaĝoj, kiuj akiris urban aspekton, ĉar ili havas avantaĝan geografian pozicion (proksimeco al Teherano). La malmultekosta tero de bona kvalito estis alloga por la enmigrantoj. En ia vilaĝo la unua loĝanto estis Akbar Haddad, tial ĉi tiu loko ĝis 1995 estis konata kiel Akbarabad (=Akbarurbo, perse: اکبر آباد). En 1995 oni kreis el pluraj vilaĝoj urbon Mohajerŝahr (=urbo de enmigrintoj). Fine post 4 jaroj (ĉar la lokanoj ne ŝatis la nomon) la urbego ricevis la modernan nomon Nasimŝahr.
Ekonomio
Nasimŝahr estas urbego kun alta loĝdenseco, kun malmultaj urbecaj instalaĵoj. Pri la problemoj parte zorgas prosimeco de Teherano.
Klimato
En Nasimŝahr en aŭtuno kaj precipe en somero estas oftaj ventoj blovantaj. La nordokcidenta vento (nomdonanto de la uerbego) levas la temperaturon de la regiono.
Emese Szabó
SZABÓ Emese (pr. sabo:) estas rumanuja hungara reĝisorino, aktorino naskiĝinta en Kluĵo la 8-an de decembro 1981.
Kariero
Emese Szabó havigis muzikan-reĝisoran diplomon en Kluĵo en 2005. Ekde tiam Szabó estas reĝisorino de la Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo.
Brovpala tinamo
La Brovpala tinamo (Crypturellus transfasciatus) estas tipo de tinamo nome birdospecio de tropikaj sekaj arbaroj de Peruo kaj Ekvadoro.
Etimologio
Crypturellus estas formata el la grekaj vortoj κρυπτός (kriptós), "kovrita" aŭ "kaŝita", οὐρά (urá), "vosto", kaj -ellus, latina diminutiva sufikso. La genronomo Crypturellus entute signifus "malgranda kaŝvostulo". La specinomo transfasciatus originis el la latinaj vortoj trans (tra) kaj facies (vizaĝo) alude al la hela linio kiu trakuras ties vizaĝon super la okulo al la nuko kiel klara marko de ties plumaro.
Taksonomio
La Brovpala tinamo estas monotipa specio. Ĉiuj tinamoj estas el la familio Tinamedoj, kaj en pli granda skemo estas ankaŭ Paleognatoj. Malkiel la tre konataj neflugaj birdoj el Paleognatoj nome Strutoformaj kiaj la Struto, la Emuo kaj aliaj, la tinamoj povas flugi, kvankam ĝenerale ili ne estas fortaj flugantoj. Ĉiuj Strutoformaj evoluis el prahistoriaj flugantaj birdoj, kaj la Tinamoformaj estas la plej proksimaj vivantaj parencoj de tiuj birdoj.
Aspekto
La Brovpala tinamo estas proksimume 28 cm longa. Ĝi estas rekonebla pro sia grizecbruna supra plumaro kiu estas fajne vermikulata nigre, kaj pro sia blanka gorĝo, kun la resto de siaj subaj partoj grizecaj al sablokoloraj. Ties flankoj estas striecaj, kaj ĝi havas tre brunan kronon, kaj elstaran blankan superokulon, kiu nomigas la specion kaj laŭ la komuna nomo kaj laŭ la latina scienca nomo (Vidu supre ĉe Etimologio). Fine ties kruroj estas rozkoloraj.
Kutimaro
Kial ĉe aliaj tinamoj, ankaŭ la Brovpala tinamo manĝas frukton falintajn sur la grundon aŭ el malaltaj arbustoj. Ili manĝas ankaŭ malgrandajn kvantojn de senvertebruloj, florburĝonoj, freŝaj folioj, semoj, kaj radikoj. La masklo kovas la ovojn kiuj povas veni el tiom multaj kiom el ĝis 5 diferencaj inoj, kaj poste li mem zorgas la idojn ĝis ili pretas de si mem, kutime 2–3 semajnoj. La nesto estas situanta surgrunde en densa arbustaro inter altaj apogradikoj interplektitaj.