cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ádám Politzer
Biografio
Ádám Politzer devenis el juda familio. Li akiris kuracistan diplomon (M.D.) en universitato de Vieno en 1859. Post siaj studoj li komencis labori en laboratorio, kie li okupiĝis pri la aŭda sistemo. En 1861 li publikigis siajn unuajn rezultojn pri nova tekniko de la orelmalsanoj. Tio estis konata kiel politzerigo. En la postaj jardekoj, la tekniko estis vaste adoptita ĉie en la mondo, alportante famon al Politzer. Same en 1861 li estis nomumita privata profesoro, en 1870 eksterordinara profesoro, en 1895 publika ordinara profesoro. En 1863 li malfermis privatan otologian klinikon, kie alvenis pacientoj el la tuta mondo. Li estis ĉefdirektoro de la kliniko inter 1889 kaj 1907.
32005 Roberthalfon
32005 Roberthalfon estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Erwin Panofsky
En 1920 li komencis instrui ĉe la universitato de Hamburgo, kie li en 1927 fariĝis ordinara profesoro. En 1933 la nazioj post la potencopreno lin maldungis, ĉar li estis judodevena. Tial li elmigris al Usono, kie li instruis ĉe la universitato Princeton.
Erwin Panofsky malvolvis trifazan skemon por la interpretado de artverkoj; ĉiu el la tri esplorfazoj malkovru laŭ tio po unu signiftavolon de la interpretenda artverko.
-380
En la jaro 380 antaŭ Kristo okazis, interalie:
32005 Roberthalfon
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Robert Z. Halfon, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2015 pro sia projekto pri media inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la American Heritage School of Boca Delray en Delray Beach (Florido, Usono).
Lee Konitz
Lee Konitz (* 13-an de oktobro 1927 en Ĉikago, Ilinojso, usono, mortis la 15-an de aprilo 2020) estis aldosaksofonisto de moderna ĵazo.
Vivovojo
Konitz aĉetis en 1938 klarneton kaj lernolibron por sininstruado, poste en 1939 tenorsaksofonon. Li laboris komence kiel aldosaksofonisto ĉe Teddy Powell kaj Jerry Wald, antaŭ ol li dum du jaroj lernis ĉe Roosevelt College. Siajn unuajn sonregistradoj Konitz faris en 1947 kaj 1948 kun Claude Thornhill.
En la aĝo de 21 jaroj li estis en Novjorko membro de la fama naŭopo de Miles Davis kaj Gil Evans, kiu partoprenis la sonregistradojn por Birth of the Cool. Ĉi tiuj registraĵoj (1948-50) estas unu el la originoj de malpasia ĵazo. La membreco en ĉi tiu bando distingis lin, ĉar li kiel blankulo estis akceptata en ĉi tiun bandon, kvankam tiutempe estis sufiĉe da senlaboraj nigrulaj aldosaksofonistoj. Samtempe li kunlaboris kun pianisto Lennie Tristano kaj tenorsaksofonisto Warne Marsh kaj surdiskigis kun ili kaj Billy Bauer unuajn liberajn improvizaĵojn (Crosscurrents).
Ekde la komenco de la 1950-aj jaroj li distanciĝis de malpasia ĵazo: En 1952 li ludis en Kanado kun Tristano, poste en la bando de Stan Kenton ekde 1952 ĝis 1954; sur la disko New Concepts of Artistry in Rhythm el 1952 li estas aŭdebla kiel soloisto. En 1953 ekestis sonregistraĵoj kun Gerry Mulligan. Someron de 1955 li kocertis kunTristano en novjorka restoracio, la registraĵoj aperis sub la titolo Lennie Tristano de Atlantic Records. Januaron de 1956 li ekvojaĝis koncerte tra Eŭropo kun Hans Koller, Lars Gullin kaj Zoot Sims.
Konitz ludis por pli ol muzikalbumoj, kiel bandestro kaj gastmuzikisto. Ekde la 1960-aj jaroj li ludis pli ofte en Eŭropo kun malgrandaj ensembloj, ofte nur akompanata per pianisto. En 1972 li gastis ĉe Charles Mingus and Friends in Concert; en 1974 li surdiskigis „Lone Lee“, ĝis nuntempe atentinda soloregistraĵo. Tre granda sukceso estis la revida koncerto kun Warne Marsh fine de 1975. Ekde 1980 ĝis nuntempe li koncertvojaĝas regule tra eŭropaj ĵazklubejoj kaj ofte surdiskigas kun junaj modernaj ensembloj (ekz. en We Thought About Duke de Franz Koglmann), tamen ankaŭ realigas pionirajn projektojn kun renomaj muzikistoj kiel Andrew Hill, Attila Zoller, Derek Bailey aŭ la kvaropo de Theo Jörgensmann. Krome menciindas duopajprojektoj kun muzikistoj kiel gitaristo Jim Hall, trombonisto Albert Mangelsdorff, Jiggs Whigham, tenorsaksofonisto Joe Henderson aŭ pianisto Frank Wunsch. Konitz alprenas ankaŭ muzikon de Debussy, Satie kaj Bach; kune kun arĉkvaropo li koncertvojaĝis per la Lee Konitz String Project kaj improvizis pri muziko de la franca impresionismo. Novembron de 2000 Konitz ludis kun la Brandenburgisches Staatsorchester dum du koncertoj en Frankfurto (Odro) kaj Potsdamo la konĉerton "Prisma", kiun komponis por li Günter Buhles.
La sondiskoj de Konitz aperis ĉe grandaj eldonejoj kiel Universal, ofte ankaŭ ĉe malgrandaj, sendependaj eldonejoj kiel Philology en Italujo, Nabel kaj Enja en Germanujo, Nato en Belgujo kaj Francujo aŭ HatHut Records en Svisujo.
Distrikto Ried
La distrikto RIED aŭ formale Distrikto RIED IM INNKREIS (germane: Bezirk Ried im Innkreis) troviĝas en la nordokcidenta parto de la aŭstria federacia lando Supra Aŭstrio. Distrikta ĉefurbo estas Ried im Innkreis. Laŭ la stato de la jaro en la distrikto vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
134 Sophrosyne
134 Sophrosyne estas granda sed tre malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 27-an de septembro 1873 de la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther elde Duseldorfo (Germanio).
Nomo
Ĝia nomo, "Sophrosyne" (greke σωφροσύνη) esta termino de la platona filozofio, kiu ampleksas nociojn pri modereco kaj sindevigo.
Irlanda Enlanda Milito
La Irlanda Enlanda Milito (en angla Irish Civil War kaj Cogadh Cathartha na hÉireann; 28a de Junio 1922 – 24a de Majo 1923) estis interna konflikto (enlanda milito) kiu rezultis el la Irlanda Milito de Sendependeco kaj akompanis la establon de la Irlanda Libera Ŝtato, nome ento sendependa el la Unuiĝinta Reĝlando sed ene de la Brita Imperio.
Tiu enlanda milito okazis inter du kontraŭaj grupoj, nome irlandaj respublikistoj kaj la irlandaj naciistoj, opoziciantaj pri la akcepto de la Angl-Irlanda Traktato. La fortoj de la Provizora Registaro de la Irlanda Libera Ŝtato (kiu iĝos la Libera Ŝtato en Decembro 1922) subtenis la Traktaton, dum la respublikisma opozicio konsideris tion kiel perfido de la Irlanda Respubliko (kiu estis proklamita dum la Paska Ribelo). Multaj el la luktantoj de ambaŭ flankoj estis estintaj membroj de la Irlanda Respublika Armeo (1917–22) (IRA) dum la Milito de Sendependeco.
En la Enlanda Milito venkis la fortoj de la Libera Ŝtato, kiuj profitis la gravajn kvantojn de armiloj havigitaj de la Brita registaro. Tiu konflikto okazigis pli da mortoj ol la propra Milito de Sendependeco kiu okazis antaŭe, kaj lasis la irlandan socion dividita kaj amarigita por generacioj. Nuntempe du el la ĉefaj politikaj partioj de la Respubliko Irlando, nome Fianna Fáil kaj Fine Gael, estas rektaj posteuloj de la kontraŭaj flankoj de la enlanda milito.
NGC 4851-2
NGC 4851-2 (aliaj indikoj — DRCG 27-198, PGC 83717) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
-390
En la jaro 390 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Schwerz
Schwerz ekde la 1-a de januaro 2010 estas parto de la komunumo Landsberg en Germanio - ĝis tiam temis pri sendependa komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale de la federacia lando Saksio-Anhalto (ĝis julio 2007 en la pli malgranda distrikto Merseburg-Querfurt). Fine de oktobro 2012 la komunumoparto havis 506 loĝantojn.
Fribourg-Freiburg Poya (stacidomo)
Fribourg/Freiburg Poya estas fervoja stacidomo en Friburgo, Svislando.
Vorma
Vorma estas 30 km longa rivero en Norvegio, kiu estas elfluanto de la Mjøsa-lago. La rivero fluas apud Minnesund kaj alfuas ĉe Nes en la riveron Glomma. Ĝia dekstra alfluanto estas Andelva, grava urbo ĉe la rivero estas Eidsvoll, kie okazis dum la mezepoko "tingoj", tribaj kunsidoj.
La nomo Vorma venas el tio, ke la rivero estis "varma", kiu malofte frostis, male al aliaj riveroj. Ĉe kunfluo de Vorma kaj Glomma ĉe Årnes kaj Nes situas la akvofalo Funnefoss, altante 10 m.
En 1795, grundo-glito totale bolkis fluon de Vorma ĉe Disen por 111 tagoj, la riverujo tute sekiĝis. Oni fosis kanalon tie, por malhelpi grandan inundon.
24988 Alainmilsztajn
24988 Alainmilsztajn estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronoma kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca partikla fizikisto kaj astronomo Alain Milsztajn (1955–2007), kiu laboris ĉe la Servejo de Partikla Fiziko de la franca Komisarejo pri atoma ernegio en Saclay, kie li fakiĝis pri la strukturo de la protono kaj la serĉo de galaksia malluma materio per efiko de gravita lenso.
Kastelo Schauenburg
Ruino Schauenburg estas burgresto el la meza mezepoko en la hodiaŭa urbo Friedrichroda en Germanujo. La altburgaĵo troviĝas je 1,5 km sudueste de la urbocentro sur la ekstrema piko de la samnoma monto apartenanta al la norda rando de Turingia Arbaro. La plej imponaj spuroj de la burga areo estas ĉe la eosta rando de la jam nature per deklivaĵoj kaj rokaĵoj fortifikata montopinto. La tuto havas altecon de inter 610 kaj 630 metroj.
Strategia rolo
El elekto de la loko de Schauenburg eblas dedukti ĝia iama dediĉo. La tre najbaraj montoj (oriente Gottlob/571 m, okcidente Tannenkopf/621 m kaj Abtsberg/697 m) kiel ankaŭ la norda antaŭelstaranta monto Reinhardsberg/483 m evidentiĝis maltaŭgaj malgraŭ kelko da avantaĝoj. La remparo asekurigis kaj baris danke al sia pozicio speciala la mezepokajn stratojn transkondukantajn Turingian Arbaron en direkto suda inter Finsterbergen kaj Friedrichroda. La transpasejaj stratoj Burgweg kaj Roter Weg trafis ĉe la nuntempa domo Heuberghaus 688 m (tri kilometrojn sude de la burgo) la padon Rennsteig. Samtempe oni kontrolis disde Schauenburg ankaŭ la okcidentan sekcion de Rennsteig. Großer Inselsberg, plej alta loko de la orienta Turingia arbaro, troviĝas ĉ. 6km ueste. Wartburg, ankaŭ ne malproksime de Rennsteig, estas 22 km nordueste kaj finfine la grava iama monakejo de Reinhardsbrunn estas tri kilometrojn for en norda direkto.
Najbaraj similaj kompleksoj estis la prahistoria remparburgo Torstein apud Tabarz kaj la apud Waltershausen starinta remparburgo Baldrichstein; la laste menciita burgo transprenitis fare de la postaj landgrafoj kaj refortikitis kiel Kastelo Tenneberg.
Historio
Ekde la 11-a jarcento konatas en okcidenta Turingio grafo Ludoviko la Barbulo kiu danke al teritoriakiro kaj donacoj havigis al si grundposedaĵon de malnova setlejo apud Gotao fondonte kun siaj uloj serion da lokoj inter kiuj estis ankaŭ Friedrichroda.
En dokumento kiu farigis imperiestro Henriko la 3-a kaj ties posteulo Konrado la 2-a en la 28.8.1044 en Bamberg akiroj kaj donacoj denove konfirmitis kaj krome oni rajtigis Ludovikon konstrui burgon. Meze de siaj posedaĵoj, ĉe Lupa pado (Wolfsstieg) apud Friedrichroda, de kie eblis observe rigardi ĉiujn havaĵojn, starigitis Schauenburg.
Ludovikida burgo
Grafo Ludoviko la Barbulo estis prapatro de la grafoj ludovikidaj. Post edziĝo al Cecilio de Sangerhausen li sukcesis pligrandigi kaj posedaĵojn kaj influojn en Turingio. Kiam li mortis en 1055 l postlasis al la filoj Schauenburg-kastelon kiu tiutempe, pro la havaĵakumulo, ne plu estis centre de la regataj teritorioj. Tiam ekplanitis verŝajne en tiu ĉi familio havigi ankaŭ la uestajn teritoriojn ĉe la malsupra fluo de Hörsel-rivero kun la posta Wartburg. Tiun ĉi taskon transprenis - laŭ la fondlegendo de Wartburg - grafo Ludoviko la Saltanto. En bataloj faritaj de reĝo Henriko la 4-a kontraŭ turingianoj kaj saksoj la Saltanto ŝajnigis lojalecon por la reĝo. Kiam li devis fuĝi en 1080 Ludoviko akompanis lin, eble kun oferto de mallonga ripozumo sur Schauenburg-kastelo, en sekuran teritorion.
Post konstruo de Wartburg kaj la proksima Tenneberg-kastelo la rolo grava de Schauenburg malpligrandiĝis paŝon post paŝo. Ĝia rolo nova estis eble ĉefe protekta por la proksima dinastia monakejo Reinhardsbrunn kaj por senĝenata trafikado kaj komercado sur lokaj stratoj.
Protektburgo por Klostro Reinhardsbrunn
Reinhardsbrunn estis entombigloko de la Ludovikidoj kaj ilia baza klostro (ekde 1085) kaj de la tuta landgrafujo Reinhardsbrunn iĝis vera spirita kaj religia centro. Danke al multe da donacoj kaj impostoj la monakoj de Reinhardsbrunn pliriĉiĝis. Pro tio necesis simple havi fortikitan burgon en la proksimeco. Dum la interna milito, kiu faritis post 1247 pri la heredaĵoj landgrafaj, Schauenburg devis moderniĝis laŭ instigo de la abato. Protektvoktoj klostraj iĝis la najbare rezidantaj grafoj de Henneberg; ili povis anstataŭi ĉiujn ĝistiamaj protektantojn kaj kavalirojn. Je la fino de la milito la plejparto de remparaj burgoj en la turingia landgrafujo malkonstruitis, kiam ankaŭ Schauenburg komencis tute malfunkcii.
Restoj kaj honoro
La maloftaj restoj, jam en la 18-a jarcento priskribite, konsistas hodiaŭ nur el prilaboritaj rokaĵoj kaj ebenigitaj areetoj en la pintozono de la kastelmotno. Supozatas ke la en ŝtono konstruitaj partoj maloftis. La konstruintoj de la remparoj, loĝejoj, ekonomiaj ejoj preferis lignoj. Rimarkindas Maria fonto (Mariaquell), la akvoprovizejo kie estis verŝajne ankaŭ antaŭburgo. Kiam oni faris elsofadojn en la 1950-aj jaroj surloke oni trovis ceramikaĵojn, metalajojn kaj rompitajn brikojn. Ĉio tia videblas en la regionhistoria sekcio de muzeoj de Gotao. La zono facile atingeblas per migradopadoj kaj estas monumentprotektita. Disde roko ĉe la orienta rando de la burgzono salutas la valon la Schauenburg-pintkruco.
Imponas la sekvanta laŭdo de la burgo: ''Für die Bewohner Thüringens kann es kein ehrwürdigeres Denkmal aus der frühesten Geschichte ihres Landes geben, als die Ruinen der Schauenburg. Hier war es, wo der Stamm der mächtigen Landgrafen von Thüringen für Jahrhunderte hinaus wurzelte, von wo die Kultur für einen so großen, noch unangebauten, noch im rohesten Zustande der Natur schlummernden Theile dieses Landes ausging.''
La gotaano kaj komponisto Max Wagner, kiu restis en julio 1892 feriume en Friedrichroda, inspiritis de al burgruino la simfonia poemo Von der Schauenburg op. 18. Premiero ĝia estis en 1894 en Berlino. .
134160 Pluis
134160 Pluis estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Peter De Cat elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle, Belgio.
Progresema Alianco de Socialistoj kaj Demokratoj
Progresema Alianco de Socialistoj kaj Demokratoj, S&D (Progressive Alliance of Socialists and Democrats) estas socialdemokrata frakcio en la 7-a oficperiodo de la Eŭropa Parlamento, fondita la 23-an de junio 2009.
La frakcio anstataŭigis la ĝistiaman grupon de Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj (PES). La ŝanĝon de la nomo kaŭzis la eniro de membroj de la itala Demokrata Partio, en kiu aktivas politikistoj, kiuj antaŭe membris en partioj ligitaj al grupoj kristandemokrata kaj liberala. La novan nomon proponis la prezidanto de la frakcio, Martin Schulz.
T-Butila kloroacetato
t-Butila kloroacetato aŭ C6H11ClO2 estas organika kunmetaĵo apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj, rezultanta el interagado de la kloroacetata acido kaj t-Butanolo. Ĝi estas brulema, senkolora aŭ flava likvaĵo kun tranĉa odoro, nesolvebla en akvo sed miksebla kun nepolaraj organikaj solvantoj. T-Butila kloroacetato estas neakordigebla kun fortaj oksidigagentoj. T-Butila kloroacetato estas irita substanco al okuloj, haŭto kaj spirsistemo. Kiel reakciaĵo, T-butila kloroacetato estas alkiligagento kaj uzata en kemiaj sintezoj.
Progresema Alianco de Socialistoj kaj Demokratoj
Komence de la oficperiodo (14-a de julio 2009) S&D nombris 184 deputitojn kaj estis la dua plej granda grupo en la Eŭropa Parlamento.
Materio
Materio estas kategorio signifanta objektan realon, kies ekzistadon ni konas per la sensoj, kaj el kio konsistas la universo, senliman aron da la objektoj kaj sistemoj ekzistantaj en la mondo. Filozofie, materio estas eterna kaj senlima. Ĝia neforprenebla atributo estas movo. Materion karakterizas memevoluo, transformo de unu stato al alia. Ĝeneralaj objektaj formoj de la ekzistado de materio estas spaco kaj tempo.
Science, materio estas ĉiuj substancoj de la universo, kaj vivantaj kaj nevivantaj, havantaj mason kaj okupantaj spacon. Substanco ne devas esti nud-okule videbla por ke ĝi estu konsiderata kiel materio. Sufiĉas nur, ke ĝi plenumu la du kondiĉojn, nome kaj mas-havon kaj spac-okupon.
La moderna scienco konas sekvantajn tipojn de materiaj sistemoj kaj konformaj al ili strukturaj niveloj: elementaj partikloj kaj kampoj, atomoj, molekuloj, geologiaj sistemoj, planedoj, astroj, engalaksiaj sistemoj, galaksioj, sistemoj de galaksioj.
Ekzistas ankaŭ specifaj tipoj de materio – Viva materio (Naturo) kaj socie organizita materio (Homa socio).
Historio de scienco kaj filozofio plejparte konsistas el konkludoj de diversiaj teorioj pri materio, komencante de la teorio de "Solidaj Atomoj" (Demokrito) kaj finante de Onda Teorio de kvantuma fiziko.
Ecoj de la materio
Ni diferencigas inter substancoj uzante la (propr)ecojn aŭ distingajn karakterizaĵojn de la materio. Ekzemple, la substanco bromo povas esti priskribita kiel malhel-ruĝa likvo, bolanta je 58,8 °C, frostiĝanta je -7,3 °C, kaj facile vaporiĝanta por formi brunan vaporon.
Roma Klubo
La Roma Klubo aŭ Klubo de Romo estas nekomerca, nepolitika organizaĵo, kiu interŝanĝas ideojn pri diversaj ĝeneralaj internaciaj politikaj aferoj. La ĝenerala sekretariejo ĝis junio 2008 troviĝis en Hamburgo, Germanio, sed laŭ decido de la 26-a de septembro 2007 tiam translokigis al Vinterturo, Svisio.
Materio
Ecoj de la materio
La ecoj de la substancoj povas esti uzataj por diversaj praktikaj celoj, kiel:
Roma Klubo
La klubo estis fondita en 1968 laŭ ideo de la itala industriestro Aurelio Peccei, iama membrode la estraroj de Fiat kaj Olivetti kaj prezidanto de la entreprenkonsultejo Italconsult, kaj de la skoto Alexander King, direktoro pri scienco, teknologio kaj edukado ĉe la pariza organizaĵo por ekonomia kunlaboro kaj evoluo (OECD), kiuj renkontiĝis en Romo dum prelego en la Accademia dei Lincei.
Materio
Ecoj de la materio
Proprecoj de substancoj estas klasitaj laŭ du ĉefaj grupoj, nome: fizikaj kaj kemiaj. La proprecoj de bromo donitaj en la komenco estas fizikaj—bolpunkto, fandopunkto, koloro, ktp. La fizika aspekto de substanco povas ŝanĝiĝi dum la determinado de fizika eco, sed ĝia kemia identeco ne aliiĝas. Ekzemple, la determinado de la fandopunkto de solido ŝanĝas ĝin en likvon. La aspekto de la likvo estas tre malsama, sed la kemia konsisto kaj de la likvo kaj de la solido estas la sama. Tiel, oni konsideras fandopunkton fizika eco. La kemiaj ecoj priskribas la manierojn laŭ kiuj substanco povas ŝanĝiĝi, ĉu sola, ĉu per interagado kun aliaj substancoj. Ekzemple, unu el la kemiaj proprecoj de bromo estas, ke ĝi reakcias spontanee (sen ekstera influo) kun solida fosforo por formi senkoloran likvon nomatan fosfora tribromido. Du aliaj kemiaj proprecoj de bromo estas, ke ĝi kaŭzas gravajn vundojn kontaktiĝinte kun la haŭto, kaj ke ĝi kombiniĝas kun hidrogeno en ĉeesto de asbesto je 200 °C.
Roma Klubo
En 1972 la Roma Klubo eldonis sian raporton La limoj de kreskado pri la limigitaj stokoj de materialoj. Ĝi kaŭzis grandan diskuton, pripensadon kaj eĉ aktivecojn pri nia estonteco.
Materio
Ecoj de la materio
Priskribante kemiajn ecojn, oni ofte specifas tiajn kondiĉojn kiel temperaturon aŭ premon, ĉar ili povas influi la interagon inter substancoj. Ekzemple, du substancoj povas eksplode reakcii je 1000 °C, sed tute ne reakcii je 100 °C. Aldone, plejparto el la kemiaj ecoj de substanco ne povas esti priskribataj sen rilato al aliaj substancoj. Ne havas sencon diri nur, ke bromo kombiniĝas spontanee. La substanco kun kiu ĝi kombiniĝas devas esti specifata, ĉar povas esti multaj substancoj kun kiuj povas okazi interagoj. Termika malkombiniĝo estas tamen grava escepto al ĉi tio. En ĉi tiu procezo kelkaj substancoj, kiam varmigataj, ŝanĝiĝas (disrompiĝas aŭ malkombiniĝas) al novaj substancoj. Kiam tio ĉi okazas, oni diras simple, ke okazas termika malkombiniĝo; ne estas necese aludi interagojn kun aliaj substancoj.
Roma Klubo
En 1973 la Roma Klubo ricevis la pacpremion de la germana librejaro, kiel unua organizaĵo anstataŭ unuopa individuo
Zenano (vesto)
Zenano estas delikata ŝtofo, kun veziketara aspekto.
Roma Klubo
Je la 7a de majo 2012 la Klubo de Romo prezentis en Rotterdam la libron A Global Forecast for de Next Forty Years (Globala prognozo por la venontaj 40 jaroj). La libron verkis Jørgen Randers (1945), norvega scientisto kiu kunaŭtoris la libron de 1972.
Materio
Ecoj de la materio
La neebleco por substanco ŝanĝi sian konsiston je determinitaj kondiĉoj ankaŭ estas konsiderata kemia eco. Ekzemple, la provoj bruligi substancon en aero povas aŭ ne povas rezultigi bruladon. Se ĝi ekflamos, unu el ĝiaj kemiaj ecoj estas brulemo en la aero; se ĝi ne ekflamos, la kemia eco estos nebrulemo en la aero.
Ŝanĝoj de la materio
Ŝanĝ(iĝ)oj en la materio estas oftaj kaj konataj okazaĵoj. Ŝanĝiĝoj okazas, ekzemple, kiam oni kuiras la manĝaĵojn, papero brulas, kaj dinamito eksplodas. Kiam ni komprenas tiujn ĉi ŝanĝojn, ni povas, inter aliaj aferoj, antaŭdiri la konduton de substanco kaj elekti tiujn plej konvenajn por specialaj uzoj. Substanco konata kiel rapide reakcianta kiam varmigita, ekzemple, ne povos esti stokata proksime al varmofonto. Simile, substancoj akvo-solveblaj devus ne esti uzataj en la fabrikado de ban-kostumoj.
Klasigo
Same kiel la ecoj, ŝanĝoj en la materio klasiĝas kiel fizikaj aŭ kemiaj.
Fizikaj ŝanĝoj
Unu el la plej oftaj tipoj de fizika ŝanĝo kuntrenas stat-ŝanĝon.
Konsideru jenan ekzemplon. Se oni sufiĉe altigas la temperaturon de glacia kubo, ĝi fandiĝos kaj iĝos likvo. Daŭra varmigado de la likvo fine boligos ĝin kaj ŝanĝos ĝin al gaso (akvo-vaporo). Se oni inversigas la procedon kaj malaltigas la temperaturon, la gaso kondensiĝos al likvo, kaj la likvo frostiĝos al solido. La ĉeeston de akvo en ĉiu stadio de la ciklo oni povas pruvi, restarigante la originajn kondiĉojn kaj aplikante provojn por elmontri, ke la kemiaj ecoj estas, en ĉiuj kazoj, tiuj de akvo.
Tial do, ĉi tiuj ŝanĝoj estas fizikaj. La konduto de akvo, en tiu ĉi ekzemplo, ne estas ekster-tipa. La materio, ĝenerale, varmigata kaj malvarmigata, montras similajn stat-ŝanĝojn.
Kemiaj ŝanĝoj
Kemiaj ŝanĝoj rezultigas novajn substancojn kun malsamaj kemiaj kaj fizikaj ecoj. Rust-formiĝo estas kemia ŝanĝiĝo per kiu fero, malmola kaj brila, transformiĝas al produkto mola kaj ruĝeca, kun ecoj mem-kompreneble malsamaj ol tiuj de la origina fero.
(18051) 1999 RU196
(18051) 1999 RU196 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Forbes
La anglalingva periodaĵo Forbes Magazine estas inter la plej sukcesaj magazinoj pri ekonomiko tutmonde. Ĝi havas sian ĉefan sidejon en la Kvina Avenuo de Novjorko en Usono. Plej granda konkuranto estas la magazino Fortune. La ISSN-kodo de la magazino estas 0015-6914.
Historio
La magazino en la jaro 1917 fondiĝis fare de la skota enmigrinto Bertie Charles Forbes (1880–1954), kiu antaŭe laboris kiel priekonomia ĵurnalisto en la amaskomunikila konzerno Hearst. Post lia morto en 1954, lia filo Bruce Charles Forbes (1916–1964) transprenis la gvidadon de la magazina entrepreno. Post la morto de Bruce ties frato Malcolm Stevenson Forbes (1917–1990) transprenis la entreprenan gvidadon. Post ties morto, lia plej aĝa filo Steve Forbes (naskiĝis en 1947) iĝis prezidanto kaj entreprena gvidanto („Chief Executive“) de la firmao Forbes kaj ĉefredaktisto de la magazino.
Rangolistoj
La magazino konatas pro la multaj tie publikigataj rangolistoj pri diversaj temoj. La plej konataj el ili probable estas la "listo pri la plej influaj homoj de la mondo" kaj listo "la mondaj miliarduloj" pri la plej riĉaj personoj tutmonde. Krome aparte atentataj estas listo pri la 2000 plej grandaj entreprenoj de la mondo kaj "listo de la 100 plej potencaj virinoj tutmonde" (The World’s 100 Most Powerful Women). Kriterioj por la ordigo laŭ rango estas la apero en la mondaj amaskomunikiloj, kalkulite laŭ gazetaraj citaĵoj, kaj la politika kaj ekonomia influoj. En la jaroj 2004 kaj 2005 la pintan lokon en tiu listo havis Condoleezza Rice kaj Ŭu Ji. En 2006 Angela Merkel kiel novelektita kancelierino (ĉefministrino) de Germanio ricevis la pintan lokon kaj tenis tiun lokon en 2007, 2008 kaj 2009.
Tivadar Posewitz
Tivadar Posewitz [posevic], laŭ hungarlingve kutima nomordo Posewitz Tivadar estis hungara geologo, kuracisto.
Tivadar Posewitz naskiĝis la en Igló (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Spišská Nová Ves en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando).
Biografio
Tivadar Posewitz akiris kuracistan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1874, poste li studis geologion 3 jarojn en akademio de Freiberg (Saksio). Inter 1879-1884 li estis kuracisto en Nederlanda Hindio, sed li libertempe li faris geologiajn esplorojn en Borneo. Hejmenveninta li esploris en Altaj Tatroj kaj en 1887 li eklaboris en la geologia instituto. En 1908 li atingis la rangon ĉefgeologo.
Olbramice (distrikto Olomouc)
Olbramice estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Olomouc. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1376.
Hidra
Hidra, Idra aŭ Ydra (laŭlitere) (novgreke Ύδρα estas greka insulo, apartenanta al la Saronaj insuloj. Ĝi situas ĉirkaŭ 65 km sudokcidente de Ateno. La greka nomo de la insulo venas el tio, ke la insulo estis tre akvoriĉa kaj fruktodona insulo. Hodiaŭ ĉiutage alvenas ŝipo kun trinkakvo.
La insulo Hidra longas ĉirkaŭ 18 km, larĝas 4 km kaj havas tiel surfacon de ĉirkaŭ 60 km². La insulo estas tre arida, nefekunda kaj monteta, la pinto altiĝis ĝis 600 metroj. La norda parto de la insulo estas surkonstruita kaj turniĝas la Peloponezo. La orienta parto estas preskaŭ neloĝata, tie kreskas densa pinia arbaro.
Plimulto de la loĝantoj (2 700) vivas en la samnoma urbo, kiu etendiĝas de la havena moleo al la fortikaĵaj ruinoj. Krom Hidra ekzistas ankaŭ la komunumoj Kamini, Vliĥos kaj Molos.
La insulo estas senaŭtomobila, por la transportado oni uzas azenojn.
Premio Grabowski
La Fondaĵo Antoni Grabowski estis kreita en la jaro 1988 ene de Universala Esperanto-Asocio sur la bazo de grandanima donaco de Adam Goralski. Ĝia celo estas subteni la esperantan kulturon per premioj kaj subvencioj. Tiurilate la Premio Grabowski estas speciala premio, kiu elstarigas interalie originalan kaj tradukitan beletron. La premio estas nomita laŭ Antoni Grabowski. Ĵurio kiu aljuĝas la premion estas nuntempe tripersona kaj konsistas el D-ro Jesper Lykke Bannier-Jacobsen (prezidanto), S-ro István Ertl (sekretario) kaj S-ino Mariana Petrova Evlogieva. En 1983 la sekretario de la juĝkomisiono estis Juan Régulo Pérez.
1985
Premioj:
Subvencioj:
1987
Ne atribuitaj
1990
Premioj:
Subvencioj:
1991
Ne atribuitaj
1992
Ne atribuitaj.
1993
Premioj:
1994
Premioj:
1995
Ne atribuitaj.
1996
Premioj:
Subvencioj:
1997
Premioj:
1998
Ne atribuitaj.
1999
Ne atribuitaj.
2000
Premioj:
Subvencioj:
2001
Ne atribuitaj.
2002
Ne atribuitaj.
2003
Premioj:
Subvencioj:
2004
Ne atribuitaj.
2005
Premioj:
2006
Ne atribuitaj.
2007
Ne atribuitaj.
2008
Premioj:
2009
Ne atribuitaj.
2010
Premioj:
2011
Ne atribuitaj.
2013
Ne atribuitaj.
2016
En 2016 la unuan premion ricevis Carlo Minnaja kaj Giorgio Silfer pro Historio de la esperanta literaturo. La duan premion ricevis tiujare Hispana Esperanto-Federacio pro Bitoteko, sia elektronika biblioteko, per kiu ekde 2013 elstaraj verkoj estas facile kaj senkoste alirebligataj al la publiko – laste, okaze de la 400-a datreveno de la morto de Miguel de Cervantes, Donkiĥoto en la traduko de Fernando de Diego. Fine, tria premio estis donita al Jean Codjo, beninano vivanta en Kanado, kiu kontribuis al la Esperanta literaturo per rakontoj, kiuj atentinde riĉigas la interkulturan dialogon.
2018
En 2018 la unua premio iris al Sten Johansson (Svedio). Li ricevis ĝin pro sia elstara kontribuado al la literaturo de Esperanto. Unue tradukinte en Esperanton el la sveda (ekde 1982), li de 1986 verkis imponan kvanton da prozo originale en Esperanto kun vasta gamo de temoj. Inter ili estas facillingvaj krimromanetoj, sed ankaŭ romanoj pli ampleksaj (laste, Marina ĉe la limo), kiuj trovis multe da sukceso pro sia stilo, ofte ironia aŭ humura. Pluraj liaj verkoj estis premiitaj en Belartaj Konkursoj. En 2000 li kreis retejon pri Originala Literaturo Esperanta (OLE), kiu kreskis al granda sciobanko pri aŭtoroj kaj verkoj, inkl. de 1600 recenzoj. Johansson tradukis krome verkojn de Virginia Woolf. UEA distingis lin en 2014 per „Diplomo pro elstara arta agado“.
La duan premion ricevis Gonçalo Neves (Portugalio) kaj Bernhard Pabst (Germanio) pro sia komune kompilita Historia vortaro de Esperanto 1887–1889. Tio estas konkordanco, kiu notas ĉiun unuan uzon de vorto en la komenc-tempa epoko de Esperanto; iniciatis ĝin Reinhard Haupenthal. Ambaŭ honoritoj aktivas ankaŭ alikampe, sed la premio celas esprimi laŭdon al ili pro la (daŭranta) projekto dokumenti la originon de la lingvo Esperanto.
2020
La premio de 800 USD estis aljuĝita al Bertil Wennergren pro liaj elstaraj kontribuoj al esperantologio.
Aliaj premiitoj
Inter la aliaj premiitoj troviĝas ankaŭ Esperantlingva Verkista Asocio.
Brida nestamasulo
La Brida nestamasulo (Aepypodius arfakianus) estas specio de birdo de la familio de Megapodedoj. Ĝi estas unu el du specioj de la genro Aepypodius kies alia specio estas la Vaigea nestamasulo.
La familio
Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas kaj kovis la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj el sablo, mortintaj folioj kaj alitipa rubo, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive granda kaj piedo, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn.
Distribuado kaj habitato
Ĝi troviĝas en la insulo Novgvineo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.
Aspekto
Estas fortika megapodo kun nigreca plumaro, pli bruna ĉe pugo kun hela blankeca al helblua nuda (senpluma) vizaĝo kun karunklaj bridoj (kio estas tialo por la komuna nomo) tre helbluaj sur frunto, krono kaj mentono, tre kontrastaj kun la nigraj nuko kaj beko, kio estas fortika, akrapinta kaj larĝbeka ĉe bekobazo.
Blanka Teleki
TELEKI Blanka grafino, estis hungara edukpolitikistino naskita en Kővárhosszúfalu la 5-an de julio 1806 kaj mortinta en Parizo la 23-an de oktobro 1862. Ŝi estis la pli aĝa fratino de verkistino, grafino Emma Teleki, onklino de verkistino Antonia De Gerando.
Kariero
Grafino Blanka Teleki estis pioniro de la virinedukado en Hungario. Ŝi studis pentradon en Munkeno kaj Parizo, skulptadon en Buda ĉe István Ferenczy (skulptisto). Al influo de sia onklino Teréz Brunszvik ŝi elelektis kiel vivcelo la virinedukadon. En 1846 ŝi fondis en Pest (urbo) hungarlingvan instituton por fraŭlinoj kun sistemo de fakinstruistoj (hungara lingvo kaj historio Pál Vasvári, natursciencoj: János Hanák, pedagogino: Klára Leövey ktp.). Tiu estis la unua mezgrada fraŭlinlernejo en Hungario. La instituto je la fino de 1848 disiĝis. Kune kun Klára Leövey ŝi rifuĝis al Debrecen, Nagyvárad, poste al Szeged kaj ili helpis la vunditajn soldatojn. Post la liberecbatalo ili kaŝigis rifuĝintojn, havis rilatojn kun eksterlandaj revoluciuloj. La polico de Vieno kaptis ŝian korespondadon kaj oni kondamnis ŝin al 10 jara malliberejo, el kiu ŝi pasigis kvin en Brünn, Olmütz kaj Kufstein. Post sia liberiĝo (1857) – malsane – ŝi iris Aŭstrion, Germanion, fine Parizon.
Memorigiloj
Multe da lernejoj prenis la nomon Teleki Blanka.
Daisuke Fujii
Daisuke Fujii laŭ la Hepburn-sistemo aŭ Daisuke Fuĝii en Esperanto (藤井 大輔, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Albirex Niigata, Thespa Kusatsu, V-Varen Nagasaki kaj Kamatamare Sanuki.
Armungia
Armungia - jen itale, sarde Armùngia, Armùnja kaj Aremùsa - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma regiono Sardio, situas en la suda parto de la insulo kaj ekde aprilo 2021 estas parto de la administra unuo metropola urbo Kaljaro. Antaŭe ĝi kvin jarojn estis parto de la provinco Sud-Sardio kaj antaŭ 2016 apartenis al la provinco Kaljaro, kiu malfondiĝis en februaro 2016. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Najbaraj komunumoj estas Ballao, San Nicolò Gerrei, Villaputzu kaj Villasalto.
Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Zolotonoŝa
Zolotonoŝa (Золотоноша) estas urbo en Ĉerkasa provinco, Ukrainio. Ĝia populacio estis loĝantoj en 2013.
Adriana kasko
La M15 Adriana kasko (en franca: Casque Adrian [kaskadrIAN]) estis militkasko fabrikita por la Franca Armeo dum la Unua Mondmilito. Ĝi estis la unua normiga militkasko de la Franca Armeo kaj estis desegnita kiam milionoj de francaj soldatoj estis enkaĉigitaj en la tranĉea milito, kaj kapovundoj el falanta mitrajlo generita de la nova tekniko de nerekta pafo iĝĝis ofta kaŭzo de batalkampaj mortoj. Enkondukita en 1915, ĝi estis la unua moderna ŝtalkasko kaj ĝi utilis kiel baza kasko de multaj armeoj ĝis la 1930-aj jaroj. Dekomence fabrikita por infanteriaj soldatoj, en modifita formo ili estis haveblaj ankaŭ por kavalerianoj kaj tankanoj. Posta versio, nome M26, estis uzita dum la Dua Mondmilito.
Wünnewil (stacidomo)
Wünnewil estas fervoja stacidomo en Wünnewil-Flamatt, Svislando.
Distrikto Grieskirchen
La distrikto GRIESKIRCHEN (germane: Bezirk Grieskirchen) troviĝas en la centra norda parto de la aŭstria federacia lando Supra Aŭstrio. Distrikta ĉefurbo estas Grieskirchen. Laŭ la stato de la jaro en la distrikto vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Ferenc Gulyás
Ferenc GULYÁS [gujaŝ] estas rumania hungara verkisto, poeto. Li naskiĝis en Székesfehérvár la 27-an de julio 1944.
Gubernio Kagavo
La gubernio Kagavo/Kagawa (香川県 [kagaŭa-ken] ; Hepburn/Kunrei: Kagawa-) estas gubernio de Japanio sur insulo Ŝikoku. Administra centro de la gubernio estas la urbo Takamacu.
Ferenc Gulyás
Biografio
Ferenc Gulyás maturekzameniĝis en liceo Constantin Diaconovici Loga de Temeŝvaro (1965). Li laboris en fabrikoj de Temesvár. De 1961 li publikigis poemojn, novelojn, rakontojn en gazetoj Szabad Szó, Vörös Zászló, Munkásélet, Ifjúmunkás, Művelődés, Utunk kaj ''Igaz Szó.
Pentanolo
Amila alkoholo aŭ pentila alkoholo estas kemia kombinaĵo de la alkohola funkcia grupo. Ĝi estas senkolora likvaĵo uzata kiel solvanto kaj en kemiaj sintezoj. Strukture ĝi prezentiĝas sub 8 eblaj izomeroj: kvar primaraj, tri sekundaraj kaj unu terciara.
Rohr (Turingio)
Rohr estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schmalkalden-Meiningen de la federacia lando Turingio, kaj krome estas parto de komunumaro, do grupiĝo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de iuj administraj servoj, nomata Verwaltungsgemeinschaft Dolmar-Salzbrücke. Fine de la nova urba komunumo havis  loĝantojn. La areo situas en la geografia regiono Turingia Arbaro.
2830 Greenwich
2830 Greenwich estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la londona kvartelo Greenwich, fama pro esti situejo de la Royal Greenwich Observatory.
Lunas (stacidomo)
Lunas estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  , en departemento Hérault, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Béziers - Neussargues (722000).
24994 Prettyman
24994 Prettyman estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Thomas H. Prettyman, altranga sciencisto ĉe la Planetary Science Institute, kiu gvidis enketojn per la detektilo de gama-radiado kaj neŭtronoj de la misio Dawn al 4 Vesta, malkaŝante in situ komponiĝon kongruantan kun tiu de la meteorŝtona klaso "HED" kaj ankaŭ neatenditan ĉeeston de hidrogeno.
Luzzasco Luzzaschi
Luzzasco LUZZASCHI (naskiĝis ĉ. 1545, mortis la 10-an de septembro, 1607) estis itala komponisto, orgenisto, kaj instruisto el la frua Renesanco. Li naskiĝis kaj mortis en Ferrara, kaj verŝajne tie pasigis sian tutan vivon.
Kvankam li estas plej konata kiel madrigalisto, li estis ankaŭ tre lerta orgenisto kaj pedagogo (li estis la instruisto de Frescobaldi). Kiel infano li studadis kun Cipriano de RORE, kaj kiel plenaĝulo servadis kiel kortega orgenisto al Duko Alfonso la 2-a, ĉe kiu li faris la plimulton de sia komponado.
Luzzaschi komponis sep librojn de madrigaloj por kvin voĉoj, inkluzive la famajn Madrigali ... per cantare, et sonare, a uno, e doi, e tre soprani de 1600. Malsimile al multaj siatempaj madrigalistoj, li enmetis treege ornamitan sopranan linion, anticipante kelkajn el la venontaj ŝanĝoj de la frua baroka epoko. Unika en la verkado de Luzzaschi estas ankaŭ la ekzisto de traskribitaj klavaraj akompanadoj.
Li estis lerta reprezentanto de la frua itala madrigala stilo, kune kun Palestrina, Wert, Monte, Lassus, Marenzio, Gesualdo, kaj aliaj. Krom siaj madrigaloj, li komponadis ankaŭ sanktan muzikon (li eldonis kolektaĵon de kvinpartaj motetoj en 1598).
Bibliografio
Bibliografio (el la greka libropriskribo) estas listo de dokumentoj konsultitaj por verki ion aŭ pri sama temo. Bibliografioj estas gravaj helpiloj por scienca laboro.
Formoj
Oni povas distingi i.a. la sekvajn formojn de bibliografioj:
laŭ la formo de la bibliografio
Kompreneble eblas ĉiuspecaj kombinoj (ekz. kaj surpapera kaj elektronika formo de bibliografio, bibliografio registranta kaj librojn kaj gazetojn ktp.
Szilágy (departemento)
Szilágy (silAdj) estis historia reĝa departemento en la orienta parto de la Hungara Reĝlando, pli proksime en okcidenta Transilvanio.
Demografio
Laŭ la censo de 1880
Sep-segmenta montrilo
Sep-segmenta montrilo estas uzata por montri ciferojn (kaj kelkfoje literojn).
Szilágy (departemento)
Demografio
Laŭ la censo de 1910
Sep-segmenta montrilo
La montrilo konsistas el sep stangoformaj segmentoj kiuj estas aranĝitaj en la formo de iom dekstren klinita '8', per kio oni povas formi ĉiujn ciferojn. La literoj A, b, C, d, E kaj F ankaŭ eblas (por la deksesumaj nombroj). Ĉiu segmento povas esti sendepende en- aŭ elŝaltita. Kelkfoje ĉeestas postentjera signo (pro kio fakte estas ok segmentoj).
Sep-segmenta montrilo por alfabeto
Por alfabeto, 9- 14- aŭ 16-segmenta montrilo povas esti pli taŭga, sed estas neniuj normoj. Por Askio (kaj Esperanto) estas proponata 7-segmenta alfabeto: Sep-segmenta montrilo por Askio kaj Esperanto.
Szilágy (departemento)
Administracio
Estis 6 distriktoj, ties nomoj kaj departementejoj samas:
La departemento estis plejparte montara. Grava rivero estas Crasna (rivero), kie troviĝas ankaŭ ebenaĵo.
Dum la turka erao ĝi apartenis al Princlando Transilvanio sub aŭspicio de Turkio. Dum liberecbatalo de Rákóczi ĝi apartenis al Rákóczi. La departemento en tiu formo naskiĝis en 1876. En 1919 la rumana armeo okupis interalie la departementon, ekde 1920 apartenas al Rumanio, kies departementa sistemo estas tute alia. Dume inter 1940-1944 laŭ Dua Packontrakto de Vieno parto revenis al Hungario.
NGC 4852
NGC 4852 (aliaj indikoj — OCL 894, ESO 131-SC17) estas malfermita stelamaso en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Colonia
Urugyajo:
Rumanio:
1091 Spireo
1091 Spireo estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Cibela grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la planto Spireo (el la familio de la Rozacoj).
Hideya Tanaka
Hideya Tanaka (田中 秀哉, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Albirex Niigata, Albirex Niigata Singapore, Kataller Toyama kaj Kamatamare Sanuki.
Establo
Establo aŭ establaĵo estas daŭre funkcianta organizaĵo.
Tukanbarbulo
Ĝi ofte estis unuigita kun la aliaj barbuloj de la familio de Kapitonedoj. Tamen, analizoj de DNA konfirmis, ke tiu aranĝo estis parafiletika (la tukanoj estas pli proksime rilataj al la Sudamerikaj barbuloj pli ol tiuj lastaj al la barbuloj de la Nova Mondo). Kiel sekvo, la stirpo de barbuloj estas debove konsiderataj kiel distingaj familioj; nome la Unukolora tukanbarbulo kaj la Tukanbarbulo nuntempe formas separatan familion, nome Semnornitedoj.
Sub la blua gorĝo estas ruĝega kontrasta brusto kiu etendiĝas al la flavaj ventro kaj flankoj. La suba ventro kaj kruroj estas grizecaj. La supra dorso estas bruna, dum la suba kaj pugo estas tre kontraste flava. La flugiloj kaj vosto estas malhelgrizaj al nigrecaj. Temas pri specio 20 al 20.5 cm longa kaj ĉirkaŭ 83 al 113 g peza.
La Tukanbarbulo estas malkutima inter fruktomanĝantaj birdoj pro tio, ke ĝi reproduktiĝas kooperative, kun kelkaj helpantoj ĉe la dominanta reprodukta paro por kovado kaj idozorgado. Oni manĝigas la idojn per beroj, fruktoj kaj insektoj. Post la reprodukta sezono ili grupiĝas en aroj ĝis de 15 individuoj foje eĉ dormantaj en la sama arbotruo.
Pri sia kanto, oni povas diri, ke temas pri specio ege bruema; oni komparis ties kanton kun la bleko de azeno.
Ili loĝas en humidaj montarbaroj el 1000 ĝis 2400 sed foje eĉ ĝis 3000 m de altitudo en nordorienta Ekvadoro, sudo de Kolombio, plej norda Peruo kaj eble Brazilo.
La Lamenbeka montotukano okupas kaj rabas ties arbotruojn kaj manĝas ties ovojn kaj idojn.
Meaux-la-Montagne
Meaux-la-Montagne estas franca komunumo lokita en la departemento de Rodano, en regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Geografio
Meaux-la-Montagne lokiĝas 60 km for de Liono, 40 km for de Villefranche-sur-Saône, inter la komunumoj de Thizy-les-Bourgs, Amplepuis kaj Poule-les-Écharmeaux.
La verto de la vilaĝo estas la roko de la Feinoj (roche des Fées) (861 m), la loĝantoj de Meaux-la-Montagne nomiĝas Meldois aŭ Montagnards en la franca, Montaruloj esperante. La sektoroj de aktiveco estas agrikulturo, turismo kaj bredado de kristnaskaj abioj.
Historio
La domareto de Maux iĝis la komunumo de Meaux la 19an de julio 1844 per taĉmento de la komunumoj de Cublize, Grandris, Saint-Bonnet-le-Troncy kaj Saint-Vincent-de-Reins. En 1937, Meaux fariĝis Meaux-la-Montagne por eviti konfuzon kun la komunumo de Meaux en Seine-et-Marne (77).
Tanaelva
La rivero Tanaelva (norvege; Tenojoki finne; mallonge: Tana rsp. Teno, nordsamee: Deatnu [laŭvorte granda fluo']) estas la norvega-finna limrivero. Ĝi fontas ĉe la kunfluo de Karasjokka kaj Inarijoki proksime al Karigasniemi. La tuta longo de rivesitemo de Inarijoki kaj Tanaelva estas 348 km. Ĉe la flulongo ĉe 256 km, ĝi markas la limon inter la komunumoj Karasjok kaj Tana sur la norvega kaj Utsjoki sur la finna flanko. Ĝi alfluas ĉe Tana-fjordo en la Arktan oceanon. Tio estas la plej norda riveralfluo en Eŭropo.
Ĝi havas akvokolektan areon de 16.374 km2.
La riveron Tanaelva trairas du pontoj. Tana Bru („Tana-ponto“), konstruita en 1948 troviĝas en la samnoma komunumo Tana. Ĝi estas kun la pendolarĝo de 195 m, la plej longa pendoponto de Norvegio. La dua ponto estas Samelandsbrua (Saamen silta), interligas la finnan Utsjoki kun la loko Roavvegieddi.
(15959) 1998 BQ40
(15959) 1998 BQ40 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakala, en la havaja insulo Maui (Usono).
Temisono de Laodikeo
Temisono de Laodikeo (123 a. K. -43 a. K.) estis greka fondinto de la Metodisma Lernejo pri Medicino kaj unu el la plej eminentaj kuracistoj de sia epoko. Li estis profesoro de Tesalo de Traleso kaj lernanto de Asklepiado el Bitinio. Kiel okul-atestanto, li vojaĝis tra multaj lokoj tiaj kiaj Kreto kaj Milano.
Vivo
Oni ne certas ĉu li vizitis Romon, kvankam li eble estis tie. En sia maljuneco, li disputis kun sia profesoro pri pluraj vidpunktoj kaj iĝis fondinto de la iu Metodisma Sekto, kiu longe influis sur la medicinaj sciencoj. Li estis aŭtoro pri pluraj medicinaj verkoj, tamen oni ne certas pri la lingvaĵo. Unu el tiuj titoloj kaj fragmentoj konserviĝis ĉefe de Celio Aŭreliano.
Béla Török
Béla Török, laŭ hungarlingve kutima nomordo Török Béla estis hungara kuracisto, otorinolaringologo, profesoro. Béla Török  naskiĝis la  1871 en Budapeŝto. Li mortis la 1925 en Budapeŝto.
Biografio
Béla Török frekventis akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1896. Post siaj studoj li laboris en Malsanulejo Rókus, poste en la universitata kliniko. En 1899 li akiris plian diplomon pri kirurgio, poste li studvojaĝis al Berlino. Hejmenveninta li laboris en kliniko, poste en alia hospitalo. En 1911 li estis nomumita privata profesoro (en 1924 eksterordinara profesoro). Dum la 1-a mondmilito li estis armea kuracisto, poste li multe laboris kun György Békésy kaj Gusztáv Bárczi. Li multe strebis por handikapitoj pri surduloj.
Abergement-le-Grand
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Jura, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono Arbois.
Geografio
etendiĝas sur kaj havis  loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de, tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Jura, en Burgonjo-Franĉkonteo.
Kruda nutraĵo
Nutraĵo estas kruda kiam ĝi ne estas kuirita. La plej multaj aĵoj bone povas esti krude manĝataj, sed kelkaj povas esti venenaj. Depende el tipo de vivostilo kaj dezirata rezulto, la dietoj krudismaj povas inkludi selekton de nesekaj kaj sekigitaj fruktoj, semoj (eĉ ĝermigitaj), ovoj, fiŝo (kia saŝimo), viando (kia karpaĉo) kaj laktaj produktoj ne pasteŭrizitaj aŭ ne homogeneigitaj (kiaj freŝa lakto, freŝa fromaĝo kaj freŝa jogurto).
La cebiĉe aŭ ceviĉe estas plado de krudaj fiŝoj kaj marfruktoj (ankaŭ viando) kiuj estas spicitaj per suko el citrono aŭ limeo, kvankam historie oni uzis la bigaradon.