cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fleurey-lès-Lavoncourt
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Tamiloj
La tamiloj aŭ tamuloj (தமிழர், tamiḻar) estas etna grupo indiĝena de la ŝtato de Tamil Nadu, en Barato, kaj de la nordorienta regiono de Srilanko. Ili parolas ĉefe la tamilan, kaj ilia historio estas almenaŭ dumiljara. Aktuale ties nombro estas ĉirkaŭ 77 milionoj da personoj, el kiuj 60 milionoj loĝas en Barato, ĉirkaŭ 3 milionoj en Srilanko, plus 1 miliono en Malajzio, kaj la resto dise en multaj aliaj landoj, inter kiuj elstaras Kanado, Britio kaj Singapuro. La plej parto praktikas la religion de hinduismo kvankam estas minoritatoj ĝajnista, islama, budhista kaj kristana.
Prahistoria periodo
Eblaj evidentaĵoj, kiuj indikas la antikva ĉeesto de Tamiloj en la anktuala Tamilnado, estas sepultoj de magalitaj urnoj, kiuj datiĝas de ĉirkaŭ 1500 post Kristo kaj antaŭe. Ili estas eltrovitaj ĉe diversaj lokoj en Tamilnado, precipe en Adichanallur in Tirunelveli Distrikto, kiu estas konforma al la priskriboj de funebraj solenoj en klasika Tamila literaturo.
Diversaj legendoj fariĝis reganta post la deka jarcento pri la antikveco de Tamiloj. Laŭ Iraiyanar Agapporul, deka aŭ dek unua jarcento prinotaĵo sur la Sangam literaturo, la Tamila lando etendiĝis suden preter la naturaj limoj de la Hinda duoninsulo konsistanta el 49 antikvaj nadus (dividoj). Oni supozis ke la lando estis detruita de inundo. La legendoj de Sangam parolas pri eĉ pli antikvaj Tamiloj, kiuj havis dek milojn da jaroj de literatura aktiveco dum tri Sangams.
Klasika periodo
Ekde ĉirkaŭ la tria jarcento a.K.E., tri reĝaj dinastioj - la Chola, la Chera kaj la Pandy - aliris la regandon de la antikva Tamila lando. La reĝolando de ĉiu el tiuj ĉi dinastioj estis en la tamilalingva regiono. Klasika literaturo kaj enskribaĵoj priskribas nombron de Velirs, aŭ minoraj gvidantoj, kiuj ope reĝis sur grandaj partoj de la centra Tamilnado. Militoj inter la reĝoj kaj la gvidantoj ofte okazis, kiel okazis konfliktoj kun la antikva Srilanko. Ŝajnas ke ĉi tiuj militoj leviĝis por konfirmo de hegemonio kaj por akiro de impostoj, kaj ne por submeti aŭ aneksi tiujn landojn. La reĝoj kaj la gvidantoj estis mecenatoj, kaj signifa parto de literaturo ekzistas ekde ĉi tiu periodo. La literaturo montras ke multaj el la kulturaj praktikadoj, kiuj estas konsideritaj propre tamilaj, datiĝas ekde la klasika periodo.
La klasika periodo finis ĉirkaŭ la kvaran jarcenton K.E., kun la invadoj fare de Kalabhra, raportita kiel la kalappirar en la tamila literaturo kaj en enskribaĵoj. Ĉi tiuj invadantoj estas priskribita kiel malbonaj reĝoj kaj barbaroj, kiuj estis venanta de landoj ĉe la nordo de la tamila lando. Ĉi tiu periodo, komune raportita kiel la Obskura Epoko de la tamila lando, finis kun la leviĝo de la Pallava dinastio. Laŭ Clarence Malonej, dum la klasika periodo, la Tamiloj eĉ enloĝiĝis en Maldivoj.
Imperiestra kaj post-imperiestra periodoj
Eĉ se la dokumentoj de Pallava estas sekveblaj ekde la dua jarcedo K.E., ili ne leviĝas en graveco, kiel imperiestra dinastio, ĝis la sesa jarcento. La dinastio ne ŝajnas esti tamila origine, eĉ se ili rapide adoptis la lokan kulturon kaj la tamilan lingvon. La Pallava-anoj klopodis sin modeli laŭ la grandaj nordaj dinastioj, kiel Mauryanoj kaj Guptanoj. Tial ili transformis la reĝan institucion al imperiestra, kaj ili klopodis akumuli vastajn kvantojn da teritorio sub ilia rekta regado. La Pallava-anoj estis sekvantoj de Hinduismo, kvankam dum mallonga tempo unu el iliaj reĝoj aliĝis Ĝajnismon kaj poste konvertiĝis al Hinduismo. Bhakti movado en Hinduismo estis fondita de Tamilaj sanktuloj dum ĉi tiu tempo, kaj ĝi leviĝis kune kun la kreskanta influo de Ĝajnismo kaj Budhismo. La Pallava-anoj estis la pioniroj de la konstruo de grandaj, ornamitaj temploj en roko, kiuj formis la bazo de la Dravida templarkitekturo.
La Pallava dinastio estis detronigita dum la 9-a jarcento de la releviĝanta Chola. La Chola dinastio fariĝis reganta dum la 10-a jarcento kaj ĝi levis imperion, kiu etendiĝis sur la plej granda parto de Barato kaj Srilanko. La imperio havis gravajn komercrilatojn kun Ĉinio kaj sud-orienta Azio. La Chola mararmeo konkeris la Sudazian reĝolandon de Sri Vijaya ĉe Sumatro kaj ĝi daŭris ĝis la Tajlando kaj Birmo. La potenco de Chola malfortiĝis duma la 12-a kaj 13-a jarcentoj, ekde tiam la Pandya dinastio ĝuis mallongan periodon de releviĝo, sub la regado de Sundara Pandya. Tamen, ripetitaj muzulmanaj invadoj, ekde la 15-a jarcento, forte streĉis la imperiestrajn rimedojn, kaj la dinastio finiĝis dum la 16-a jarcento.
La okcidentaj Tamilaj landoj fariĝis pli kaj pli politike apartaj de la cetero de la tamilaj landoj, post kiam la Chola kaj Pandya imperioj perdis la regon sur tiuj landoj dum la 13-a jarcento. Ili evoluigis sian propran lingvon kaj literaturon, kiu pli kaj pli diferenciĝis de Tamila lingvo, evoluante al moderna malajala lingvo dum la 15-a jarcento.
Ekde tiam neniu granda imperio leviĝis, kaj partoj de Tamilnado mallongtempe estis regita de nombro de diversaj lokaj gvidantoj, kiel la Nayak-anoj de la regionoj de la modernaj Maharaŝtro kaj Andra-Pradeŝo. Ekde la 17-a jarcento, eŭropaj potencoj komencis starigi establaĵojn kaj komercajn avanpostenojn sur la regiono. Diversaj bataloj estis batalitaj inter la britoj, francoj kaj danoj dum la 18-a jarcento, kaj ĉe la fino de la 18-a jarcento la plej parto de Tamilnado estis sub la brita regado.
Tamiloj en Srilanko
Estas malmulta faka konsento pri la ĉeesto de la Tamilaj homoj en Srilanko, kiu estas ankaŭ konata kiel Eelam en la praa Tamila literaturo, antaŭ la mezepoka Chola periodo (ĉirkaŭ 10-an jarcenton p.K.). Teorio asertas ke ne estis organiziĝinta tamila ĉeesto ĉe Srilanko ĝis la invadoj el tiu, kiu nun estas la Suda Hindio, dum la 10-a jarcento p.K.; alia teorio asertas ke la Tamiloj estis originaj loĝantoj de la insulo.
Prahistoria periodo
La indiĝenaj Vedda estas fizike rilataj al Dravidalingva triba popolo ĉe Suda Barato kaj unuaj popoloj de Sun-orienta Azio, kvankam ili ne plu parolas ilian denaskan lingvojn. Oni kredas ke la kultura disvastigo, anstataŭ migrado de homoj, disvastigis la sinhalan kaj la tamilan lingvon el la duoninsula Hindio en estanta mezolitika popolo, jarcentoj antaŭ la Krista Erao.
Establiĝoj de personoj, kiuj kulture similas al tiuj de la aktuala Srilanko kaj Tamilnado, en moderna Hindio, estis elfositaj ĉe megalitaj funebraj situoj ĉe Pomparippu, apud la okcidenta bordo kaj en Kathiraveli, apud la orienta bordo de la insulo, vilaĝoj establiĝintaj inter la 5-a jarcento a.K.E. kaj la 2-a jarcento K.E. Kultursimilaĵoj pri la funeraj kutimoj en suda Hindio kaj Srilanko estis datitaj fare de arkeologoj al 10-a jarcento a.K.E.. Tamen, hinda historio kaj arkeologio maljunigis la daton al 15-a jarcento a.K.E., kaj en Srilanko estas radiomezura evidenteco el Anuradhapura ke la ne-Brahmi-aj nigraj kaj ruĝaj terakotoj, kiuj surhavas simbolojn, ekzistis almenaŭ ĉirkaŭ la 9-a aŭ la 10-a jarcentoj a.K.E..
58373 Albertoalonso
58373 Albertoalonso estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Timothy B. Spahr elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Tamiloj
Historia periodo
Terakoteroj kun antaŭaj tamilaj skribaĵoj, ekde la 2-a jarcento a.K.E., estis elfositaj ĉe Poonagari, Jaffna. Tiuj ĉi terakoteroj surhavas diversajn enskribaĵojn, inkluzivante klannomon - vela, nomo rilatigita al velir el la antikva Tamila lando. Estas epigrafa evidenteco pri personoj, kiuj indentiĝi kiel Damelas aŭ Damedas (la Pakrita vorto por Tamiloj) en Anuradhapura, la ĉefurbo de Rajarata, kaj en aliaj areoj de Srilanko tiom frua kiam la 2-a jarcento a.K.E.. Historia dokumentaro establas ke la Tamilaj raĝolandoj, en moderna Hindio, estis strikte kuntrenitaj en la aferoj de la insulo ekde ĉirkaŭ la 2-a jarcento a.K.E.. En Mahavamsa, historia poemo, etnaj Tamilaj aventuruloj, kiel la reĝo Elara, invadis la insulon dum la 145-a jaro a.K.E.. Tamilaj soldatoj, el tiu kiu nun estas la suda Hindio, estis senditaj al Anuradhapura inter la 7-a kaj la 11-a jarcentoj K.E. kun tiel grandaj nombroj ke la lokaj gvidantoj kaj reĝoj, kiuj estis klopodantaj por establi legitimecon, komencis konfidi sin al ili. En la 8-a jarcento K.E. estis tamilaj vilaĝoj entute konataj kiel Demel-kaballa (Tamilaj parceloj), Demelat-valademin (Tamilaj vilaĝoj), kaj Demel-gam-bim (Tamilaj vilaĝoj kaj landoj).
58373 Albertoalonso
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la legenda kubana koregrafo Alberto Alonso (1917–2007), viziulo pri danco plej bone konata pro lia versio de Carmen, kiu repuŝis la limojn de la nuntempa baleto. Granda rakontanto kun vigla spirito kaj pasio por la vivo kaj la lernado, li restos porĉiame en movo, kiel sia ĉiela homonimo.
Tamiloj
Mezepoka periodo
Dum la 9-a kaj 10-a jarcentoj KE, Pandya-a kaj Chola-a ensaltoj en Srilanko kulminis per la Chola-a aneksado de la insulo, kiu daŭris ĝis la malfrua duono de la 11-a jarcento KE.
La dekadenco de la Chola-a potenco en Srilanko estis sekvanta de la restarigo de la Polonnaruwa-a monarkio dum la malfrua 11-a jarcento KE. Dum 1215, sekvante la Pandya-ajn invadojn, la dinastio de Arya Cakravarti establis sendependan Jaffna-a reĝolando sur la Jaffna-a duoninsulo kaj regionoj de la norda Srilanko. Arya-Cakravarti-ekspansio al la sudo estis haltigita de Alagakkonara, viro deveninta de familio de komercistoj el Kanchipuram en Tamilnado. Li estis ĉefministro de Sinhala reĝo Parakramabahu V (1344–59 KE). Vira Alakeshwara, ido de Alagakkonara, poste fariĝis reĝo de la Sinhaloj, sed li estis faligita de la Ming-a admiralo, Ĉeng He, dum 1409 KE. La dinastio de Arya Cakravarti reĝis super grandaj regionoj de la nord-orienta Srilanko ĝis la Portugala konkero de la Jaffna reĝolando dum 1619 KE. La marbordaj lokoj de la insulo estis konkeritaj de Nederlando kaj do ili fariĝis parto de la Brita Imperio dum la 1796 KE. La angla maristo Robert Knox priskribis promenadon tra la tamila regiono de la insulo en la eldonaĵo An Historical Relation of the Island Ceylon, notante kelkajn reĝolandojn sur mapo dum 1681 KE. Ekde la alveno de la eŭropaj ŝtatpotencoj dum la 17-a jarcento KE, la dividita tamila nacio estis priskribita en la regionoj de loĝado en la nordo de la insulo.
La kaststrukturo de la majoritato sinhala akceptis ankaŭ hinduajn enmigrintojn el la suda Hindio ekde la 13-a jarcento KE. Ĉi tiu kondukis al la naskiĝo de tri novaj sinhalaj kastaroj: Salagama, Durava kaj Karava. La hinda migrado kaj asimiliĝo daŭris ĝis la 18-a jarcento KE.
Moderna periodo
Britaj koloniistoj unuigis la tamilan landon ĉe la suda Hindio en la Madras-prezidanteco, kiu estis kunigita en la Brita Hindio. Simile, la tamilaj partoj de Srilanko kuniĝis kun la aliaj regionoj de la insulo dum 1802 por formi la cejlonan kolonion. Ili restis en la politika unio kun Barato kaj Srilanko post ilia sendependeco, dum 1947 kaj 1948 respektive.
Kiam Hindio fariĝis sendependa dum 1947, Madras-prezidanteco fariĝis la Madras Ŝtato, inkluzivante la nunan Tamil Nadu, marborda Andra-Pradeŝo, norda Keralao kaj la sud-orienta marbordo de Karnatako. La ŝtato sekve estis duonigita laŭ lingvistikaj linioj. Dum 1953, la nordaj distriktoj formis la Andra-Pradeŝon. Sub la Reorganiza akto de la Ŝtatoj dum 1956, Madras perdis siajn okcidentajn marbordajn distriktojn. La distriktoj de Bellary kaj Suda Kanara estis ceditaj al reĝolando de Mysore, kaj Keralao estis formita de la distrikto de Malabar kaj la antaŭa la princecaj ŝtatoj de Travancore kaj Cochin. Dum 1968, la ŝtato de Madras estis renomigita Tamilnado.
Estis kelkaj unuaj petoj por sendependa tamila ŝtato sekve al la adopto de la federala sistemo. Tamen, la Hinda konstitucio garantiis aŭtonomeco al la ŝtatoj, kaj protestoj de tamiloj dum 1963, instigis la regadon adopti novan politikon, kiu nomiĝis "Tri lingvoj formulo". Ĉi tiu pli kaj pli sendependigis la tamilojn en Hindio, kiuj estas kontentigitaj de la federala akordo, kaj estas tre malmulta helpo por la secesio aŭ sendependeco hodiaŭ.
En Srilanko, tamen, la unueca akordo portis al kreskanta konvinkiĝo, laŭ kelkaj tamiloj, pri diskriminacio fare de la sinhala majoritato. Ĉi tio kreskigis la demandon por federismo, kiu dum la 1970-a kreski en movado por la Aŭtonoma Tamila Lando. La situacio degeneris en intercivitana milito dum la unuaj 1980-aj. Pafopaŭzo efektivigita ekde 2002 haltis dum Aŭgusto 2006 per bombardado kaj bombado de ambaŭ la flankoj. Hodiaŭ la tamiloj estas la 18 % de la Srilanka popolo (3,8 milionoj).
Politika situacio
Nur inter la 9-a jarcento kaj la 11-a jarcento, sub la dinastio Ĉola, la tamiloj estis unuigitaj en unu sama ŝtato. La naciaj institucioj plej gravaj por la tamiloj estis la registaroj de la ŝtatoj kie ili loĝas, nome la registaro de Tamil Nadu kaj tiu de Srilanko, kiu helpis la uzadon de la tamila ekde la 1950-aj jaroj.
En la politiko en Tamil Nadu hegemonias la Movado de Memamo (aŭ Dravidia Movado), fondita de E.V. Ramasami, konata populare kiel Perijar, por helpi la memamon kaj raciismom, kaj por lukti kontraŭ la sistemo de kastoj kaj kontraŭ la subpremado de la malsupraj kastoj. Ĉiu grava partio en Tamil Nadu bazsa sian ideologion sur la Movado de Memamo, kaj la politikaj partioj baratanoj ludas malgravajn rolojn en la politiko de tamiloj.
En Srilanko, en la politiko tamila hegemonias la movadoj federistaj kiu poste iĝos la Unuigita Fronto Tamila de Liberigo, ĝis komenco de la 1980-aj jaroj. Tiam la politika movado estis anstataŭata grandparte de armita lukto ĉefe de la Tamilaj Tigroj de Liberigo de Eelam, LTTE, kiuj hegemoniis en la 1990-aj jaroj, danke al la helpo de tamilioj el Barato kaj el la diasporo. La LTTE kontrolis grandan parton de la nordo de Srilanko (ĉirkaŭ kvarono de Srilanko), kaj klopodis starigi sian propran registaron tie.
La nasko de la LTTE en 1983 rilatis subpremadon kaj morton de centoj da tamiloj post atenco kontraŭ 13 srilankaj soldatoj. Barato intervenis kiel pacforto, sed mortis pli da 1000 barataj soldatoj. En 1991 teruristo, eble ligata al la LTTE, mortigis la ĉefministron el Barato Rajiv Gandhi.
Fina milito kaj malvenko
La historio de Srilanko estis markita dum pli da du jardekoj (fine de la 20-a jarcento kaj komenco de la 21-a de etna konflikto inter la nacia registaro kaj la insurekcia movado de tamiloj nomita Tamilaj Tigroj de Liberigo de Eelam (Liberation Tigers of Tamul Eelam aŭ LTTE en angla), kio kaŭzis ĉirkaŭ 70,000 mortintoj sen kalkuli la finajn en 2009. Komence de 2002 la du konfliktaj flankoj militpaŭzis, sed ambaŭ partioj rompis tiun akordon. Komence de 2009 la nacia registaro atakis la teritorion kontrolata de tamiloj dum kelkaj monatoj kaj nuligis la gerilon kaj mortigis ĝian estraranojn, ĉefe Velupillai Prabhakaran, sed post mortigi ankaŭ ĉirkaŭ pli da 6,500 da civiluloj, ĉefe tamiloj, laŭ Unuiĝintaj Nacioj.
Laŭ la lastaj ciferoj de Unuiĝintaj Nacioj mortis en la milito inter 80.000 kaj 100.000 personoj, el kiuj ĉirkaŭ 6.200 soldatoj el la armeo de Srilanko (30.000 vunditoj) kaj 22.000 tamilaj gerilanoj ekde julio de 2006 (tiuj lastaj nombroj laŭ la srilanka registaro). Laŭ Unuiĝintaj Nacioj estas el 250.000 al 300.000 tamilaj rifuĝintoj en koncentrejoj, ĉefe en la regiono de Vavunija, kiuj suferas militvundojn, malsaton kaj nehoman situacion, dum la registaro malpermesas ilin foriri, ĉar oni diras, ke ili klopodos identigi fuĝintajn eksgerilanojn. Ankaŭ la laboro de NRG estas malhelpata de la armeo.
Venceslao
Venceslao aŭ Vaclavo estas vira antaŭnomo slava, interalie de kelkaj polaj kaj ĉeĥaj reĝoj.
Borek (Malšovice)
Borek (Barken) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Malšovice. Ĝi trovigas proksimume 2 km sude de Malšovice. Estas ĉi tie registritaj 25 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Borek situas en katastra teritorio Borek u Děčína kun areo 2,53 km². En la katastra teritorio Borek u Děčína situas ankaŭ Choratice.
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1406.
Valcolla
Valcolla estas komunumo de la Komunumaro Sonvico kaj la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 629 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
Valcolla situas proksimume 10 kilometrojn norde de la komunumo Lugano en la Valo de Colla. En nordoriento de la komunumo situas la Monto Gazzirolo, kiu kun alteco de 2116 m s.m. estas la plej alta punkto de la komunumo. La komunumo konsistas el la frakcioj Colla, Cozzo, Curtina, Insone, Maglio di Colla, Molino, Piandera, Scareglia kaj Signôra.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,34 km², de kiuj 55,7% estas kovritaj de arbaro, 23,9% servas por agrikulturo kaj 4,0% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Valcolla limas en nordo al eksklavo de Ponte Capriasca, en nordoriento al Cavargna (CO, Italio), en oriento al Bogno, en sudoriento al Certara, en sudo al Cimadera, en sudsudokcidento al Sonvico, en sudokcidento kaj en nordokcidento al Capriasca, kaj en okcidento al interkomuna teritorio Capriasca-Valcolla.
Trafiko
Valcolla situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi atingeblas pere de flankaj vojoj de sudo. La plej prolsima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 esta Lugano-Nordo, kiu situas proksimume 15 kilometrojn sudokcidente de la komunumo. Pere de buslinio al Lugano la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La komunumo Valcolla estis fondita el la jaro 1956. Ĝi estiĝis pere de kunigo de de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Colla, Insone, Piandera, Scareglia kaj Signôra. La unua dokumenta mencio de Colla datiĝas el la jaro 1264 kiel Colla. La Valo de Colla dum mezepoko apartenis al la Korto de Sonvico. Sub la regado de la Svisa Ĵurkomunumo la valo apartenis al la Voktejo Lugano. Por 2013 ekzistas projekto de kunigo kun la najbaraj komunumo kaj la urbo Lugano.
Oslovice
Nomon Oslovice havas du setlejoj:
NGC 2523C
NGC 2523C (aliaj indikoj — UGC 4290, MCG 12-8-32, ZWG 331.33, NPM1G +73.0036, PGC 23247) estas galaksio en konstelacio Ĝirafo.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
14-a jarcento
La 14-a jarcento komenciĝis la kaj finiĝis la.
Malkoloniigo de Afriko
La malkoloniigo de Afriko aŭ sendependiĝo estis procezo de sendependiĝo de la diversaj afrikaj ŝtatoj kiuj okazis, ĉefe, post la Dua Mondmilito, kvankam Liberio, fondita libere meze de la 19-a jarcento, povas esti konsiderata la unuan afrikan ŝtaton malkoloniigita.
La plejparto de Afriko estis estinta koloniigita dum la Disdivido de Afriko, meze de la periodo konata kiel Nova Imperiismo, dum la dua duono de la 19-a jarcento. Post la Unua Mondmilito, la afrikaj sendependaj movadoj pligraviĝis, kio kristaliĝos en la procezo de malkoloniigo. En kelkaj landoj la sendependon oni atingis per paca maniero, dum en multaj aliaj oni atingis ĝin per la uzado de armiloj kaj perforto. Inter tiuj laste aluditaj, la Milito de Alĝerio (1954-62) kaj la Portugala kolonia milito estis la plej perfortaj.
En 1958, la Franca Unio iĝis la Franca Komunumo, kun elstara escepto de Gvineo, kiu decidis sian sendependiĝon per referendumo; post du jaroj ĉiuj la kolonioj el la franca kolonia imperio sendependiĝis. La malkoloniigo, tamen, ne finis ĝis la sendependiĝo de Namibio en 1990.
Antaŭaĵoj
Dum la Disdivido de Afriko en la 19-a jarcento, la eŭropaj potencoj dislimigis Afrikon dum la Konferenco de Berlino de 1884 kaj 1885. Jam en 1905, la tuta Afriko estis kontrolita de eŭropaj estaĵoj. Britio kaj Francio havis pli da posedaĵoj, sed ankaŭ Germanio, Hispanio, Italio, Belgio kaj Portugalio havis koloniojn. La konsekvencoj de tiu procezo de koloniigo estis diversaj, kiel la perdo de naturaj resursoj, ekonomia degradado, kultura konfuzigo, geopolitika misdivido kaj politika subpremo. Tamen, la eŭropa regado ankaŭ kunportis pli bonajn ŝoseojn, fervojojn, havenojn, hospitalojn, edukadon kaj modernajn sistemojn por la agrikulturo.
Kaŭzoj
La malkoloniigo de Afriko baziĝas sur tri diversaj cirkonstancoj: la deziro de la indiĝenaj popoloj sendependiĝi, la eŭropa malatento pri la mondaj aferoj kaj la popola malemo kontraŭ la rasismo kaj la malegaleco.
La afrika deziro sendependiĝi baziĝis sur la observo de la sukcesa revolucio, kaj sinsekva memregistaro, de Barato, estrita de Gandhi.
Due, la malkoloniigo okazis en la internacia etoso de la Malvarma Milito. Pro la klopodoj faritaj de la Sovetunio por disvastigi sian komunisman ideologion, la eŭropaj potencoj timis, ke siaj kolonioj iris al la komunismo kiel radikala maniero atingi la sendependiĝon.
La rasismo estis la tria cirkonstanco kiu tuŝis la malkoloniigan procezon. La afrikaj kolonioj, diference de la amerikaj kolonioj, ne havis gravan rasan mikson, ĉar la eŭropaj kolonoj ne setlis kaj miksiĝis familie kun la indiĝenoj. Male, la rasaj antaŭjuĝoj profunde enradikiĝis en la eŭropa konscienco, kiu vidis la afrikanojn kiel subestaĵojn, ĉu pro la kulturaj diferencoj, la manko de politika partopreno aŭ la pli malalta edukado de la afrikanoj.
Post la Dua Mondmilito, kaj pro la deziro forigi la ekonomian ŝarĝon de pluhavi grandajn imperiojn, la aliancanoj promesis la sendependiĝon de Afriko.
La supera edukado de kelkaj personoj estis grava ŝlosilo por informi kaj aktivigi la loĝantarojn. Afrikaj soldatoj kiuj luktis ekstere (ekzemple dum la Dua Mondmilito) aŭ afrikaj studentoj kiuj iris ankaŭ eksterklanden por studi, ekhavis pli ampleksan opinion pri la mondo kaj pli samtempaj idearoj. El tio naskiĝis la Afrika naciismo.
La afrikaj estroj rimarkis tuje, ke Afriko estis estinta ŝlosilo por la venko dum la Dua Mondmilito. Kelkaj el tiuj naciismaj estroj estis jenaj: Jomo Kenyatta (de Kenjo), Nkrumah (de Orbordo, nuna Ganao), Senghor (de Senegalo) kaj Houphouët-Boigny ( de Eburbordo). Ekde afrika vidpunkto, la kolonioj estis helpintaj siajn koloniajn estrojn militi kontraŭ nekonata malamiko sen mencii la vorton sendependo. Kelkaj estroj kiel Verwoerd kaj Vorster de Sudafriko apogis la reĝimon de Hitler dum la plejparto de la guberniestroj de la francaj kolonioj agnoskis la reĝimon de Vichy Ĝis 1943.
La germana propagando dum la milito ludis gravan rolon je tiu malakcepto de la brita povo. Ĉar Japanio komencis sian imperian projekton en la Orienta Azio, okazis drasta malabundo de materialoj, kiel la kaŭĉuko kaj kelkaj mineraloj. Afriko devigiĝis solvi tiun malabundon, kaj profitis tiun ŝanĝon: la lokaj industrioj naskiĝintaj setligis novajn vilaĝon kaj la jam ekzistantaj urboj duobliĝis. La socia kaj industria kresko plibonigis la alfabetigon kaj kun tiu la prosendependemajn gazetojn.
En 1941, Roosevelt kaj Churchill kunsidis por diskuti kia estos la mondo post la milito. La rezulto estis la Ĉarto de Atlantiko. Unu el la artikoloj de la ĉarto, enmetita de Roosevelt, estis la memstaro de la imperiaj kolonioj. Pro tio, post la Dua Mondmilito, Britio vidiĝis premata akcepti la idearon de tiu Ĉarto.
Konsekvencoj
En la plejparto de la britaj kaj francaj kolonioj, la du plej gravaj koloniantoj de Afriko, la transiro al la sendependo okazis pace.
Je la fino de la malkoloniigo, Afriko suferis grandan politikan malstabilecon, ekonomian malriĉecon kaj redependiĝon de la potencoj pro la ŝuldo. La politika malstabileco naskiĝis pro la enmeto en Afriko de ideologioj marksismaj aŭ de la kapitalisma influo, kaj pro la rasaj diferencoj malfaciligitaj pro la artefarita disdivido de Afriko laŭ nerasaj kaj neraciaj landlimoj, kiuj pelis al enlandaj militoj, formigante naciismajn grupojn de nigruloj, kiuj partoprenis en perfortaj atakoj kontraŭ la blankuloj, klopodante tiele finigi la registaron de la blanka minoritato.
Vidu ankaŭ
Африка
Templo de Bostono
La Templo de Bostono, Masaĉuseco estas unu el la temploj konstruitaj kaj operaciitaj por La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la numero 100 konstruita de la Eklezio, la unua de Nova Anglio, lokita en la urbo de Bostono kaj ĝi distingas por esti la templo kiu kompletigis ŝin metas de la tiam prezidanto de la Mormona Eklezio Gordon B. Hinckley de porti la numero de temploj al 100 antaŭ kulmini la jaro 2000.
Oslovice (Holany)
Oslovice (Wasslowitz) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Holany en distrikto Česká Lípa. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km norde de Holany. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/15. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 7 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Oslovice situas en katastra teritorio Holany kun areo 15,97 km².
Zsolt Gálfalvi
Zsolt GÁLFALVI (gAlfalvi) rumana hungara literaturkritikisto kaj eseisto, redaktoro. Li naskiĝis en Târgu Mureş je la 30-a de novembro 1933 - Târgu Mureş 22-an de julio 2021. Li estas frato de György Gálfalvi.
Biografio
Zsolt Gálfalvi mezlernejon finis en sia naskiĝurbo (1951). Li akiris diplomon de instruisto pri hungaraj lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai de Kluĵo (1955). Ekde 1951 li jam laboris en redakcio de Utunk, pli poste ekde 1956 li estis interna kunlaboranto de revuo Igaz Szó, ekde 1962 ĝia vicĉefredaktoro. Inter 1967 kaj 1969 li estis direktoro de Marosvásárhelyi Állami Magyar Színház. En 1969 li translokiĝis Bukareŝton, kie debute li estis la vicĉefredaktoro de ĵurnalo Előre, en 1970–71 de A Hét. Ekde 1975 li estis la ĉefkunlaboranto kaj ekde 1989 ĉefredaktoro de A Hét.
South African Broadcasting Corporation
La Sud-Afrika Dissenda Korporacio (South African Broadcasting Corporation, mallongigita: SABC; afrikanse: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, mallongigite: SAUK) estas la publika elsenda korporacio en Sudafriko kaj funkciigas 19 radiostaciojn (AM / FM) kaj ankaŭ kvin kanaloj Televido. Ĝi estas unu el la plej grandaj el la registaraj kompanioj en Sudafriko.
778 Theobalda
778 Theobalda estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ĉefa ano de la Teobalda familio al kiu ĝi donis sian nomon.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Franz Kaiser elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝia nomo derivas de la antaŭnomo de Theobald Kaiser, patro de la malkovrinto.
South African Broadcasting Corporation
Politikistoj en la opozicio kaj civila socio ofte kritikas la korporacion kaj akuzas ĝin esti propaganda porparolanto de la Afrika Nacia Kongreso ; Dum la rasapartisma periodo, la korporacio estis akuzita je plenumado de la sama rolo por la registaro kontrolita fare de la Nacia Partio de Sud-Afriko.
Gregor Hinker
Li studis maŝininĝenieradon kaj muziksciencon en Vieno. De 2010 li laboras kiel inĝeniero pri fervojaj veturiloj ĉe Bombardier en Montrealo, Kanado.
Gregor estis unu el kreintoj de la neologismo mojosa.
Malval
Malval estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 48 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
La vilaĝo estas trafluata de la rivereto Petite Creuse.
Předlánce
Předlánce (Priedlanz) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Višňová en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 2 km nordoriente de Višňová. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 53 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Kanato
Kanato (arabe قناة) aŭ karizo (perse كاريز) estas tradicia formo de freŝakva livero en la dezertaj (sekaj) regionoj. Temas pri horizontalaj kanaletoj, en kiujn oni kondukas la akvon de fonto el la montoj.
Předlánce
Předlánce estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 7,49 km².
Kanato
Tiu akvokonduka metodo ekzistis verŝajne jam antaŭ 2000 jarojn a.K., sed la unua skriba mencio okazis en la malfrua 8-a jc. a.K. (722-705). La tekniko disvastiĝis el Persio, helpe de la silka vojo kaj atingis eĉ la romian imperion, kie oni kostruis similajn akveduktojn.
La tekniko atingis frue Hindion (per Megasteno), eĉ Ĉinion (akvoprizorga sistemo de Turfan) kaj helpe de la araboj nordan Afrikon.
Dum la Afgana milito muĝaĥedinoj aktive uzis la kanatojn kiel bomboŝirmejojn.
Malval
Geografio
Malval etendiĝas sur 4,03 km², kaj havis 48 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 14 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Malval situas je alteco de 376 metroj.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Malval apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Administrado
Malval apartenas al la kantono de Bonnat, kies ĉefurbo estas Bonnat. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Ruhollah Ĥomejni
Ĥomejni naskiĝis en la urbo Ĥomejn, 300 kilometroj sude de Teherano, kaj lia patro estis ayatolaho. Li estis sejed (aŭ sajid), honora titolo kiu estas donata al viroj kiuj devenas de la profeto Mohamedo. Lia patro estis mortigita kiam li estis nur kvin monata. Ĥomejni instruis pri filozofio, islamaj juro kaj islama historio por jardekoj antaŭ ol fariĝi politike aktiva. En 1963 Ĥomejni estis deklarita marjo (marja), alivorte religia aŭtoritato kiu raitas fari leĝajn decidojn pri islamaj leĝoj kiujn kredantoj devas sekvi. Por usuloj, la marja estas la plej altaj aŭtoritatoj post la profetoj kaj la imamoj.
En tiu jaro, la Ŝaho Mohamed Reza Pahlavi anoncis sian "blankan revolucion", programo de modernigo de la lando kiu inkluzivis la donadon de la rajto voĉdoni al virinoj, kaj kampanjojn por eduki la tutan popolon, kaj abolicii feŭdalismon. La proponitaj reformoj estis vidataj kiel minaco de la Ŝijaismaj klerikuloj, ĉar ili limigus la povon de Ŝijaismo en la kampoj de eduko kaj de la familiaj leĝoj. Krome, multaj el ili venis de la klaso de la ter-posedantoj, kiuj estis rekte minacataj de la reformoj. En januaro 1963, Ĥomejni organizis asembleon de la plej gravaj marja en la urbo Ĥomo, kaj poste li faris deklaracion en kiu li forte atakis la Ŝahon kaj liajn planojn. La 3-an de junio 1963, Ĥomejni denuncis la Ŝahon en publika parolado. Du tagojn poste, li estis arestita. Kiel reago estis tri tagoj da perfortaj protestoj en la tuta lando kaj mortis 400 homoj. Ĥomejni estis liberigita en 1964, kaj li denove denuncis la Ŝahon pro la fakto ke li kapitulaciis al Usono donante diplomatian imunecon al Usonaj militistoj en Irano. Li estis denove arestita kaj ekziligita. Li pasis 14 jarojn en ekzilo, plej parte en la sankta urbo Naĝaf, en Irako.
Dum la fruaj sepdekaj jaroj, Ĥomejni donis serion da prelegoj en Naĝaf pri lia teorioj pri Islama registaro, kiuj poste estis publikitaj en libro nomita "Hokumat-e islami. Velayat-e faqih" (Islama Registaro. La aŭtoritato de la juristo). Ĉi tiu libro estas lia plej fama verko, kaj en ĝi li klarigis lian teorion pri regado de landoj (je tiu epoko): laŭ li la leĝoj de la socio devus baziĝi sur la leĝoj de dio (la Ŝario) kiuj kovras ĉiujn aspektojn de la homa vivo. Ĉar la islamaj juristoj aŭ Faqih estas la plej bone informitaj pri islama juro, la lando devus esti regata de Faqih kiu bone konas islaman juron kaj justeco. Regado fare de monarĥoj aŭ elektitaj asembloj estas kontraŭ-islama. Ĉi tiu sistemo de klerika regado estas necesa por malpermesi korupcion, nejustecon kaj malproksikiĝon de la vera islamo, kaj ankaŭ por detrui kontraŭ-islamajn konspirojn de eksterlandaj potencoj.
Kasedoj kun liaj prelegoj fariĝis kutimaj en la bazaroj de Irano, kaj li fariĝis la plej populara figuro de la opozicio kontraŭ la Ŝaho.
Sub Ĥomejni Irano fariĝis teokrata lando, kie Islama leĝo estis aplikita en aparte rigora maniero. Virinoj estis devigataj porti vualon, la eduka sistemo estis komplete islamigita, punoj kiel ŝtonumado estis re-enkondukitaj. Ne-islamaj minoritatoj trovis ke ilia vivo fariĝis pli malfacila. Laŭ multaj kritikantoj de Ĥomejni, li provis reporti Iranon al la mezepoko, kaj en la okcidenta mondo li fariĝis simbolo de Islama religia fundamentismo. Tamen en la islama mondo la irana revolucio estis vidita kun ĝojo kaj entuziasmo de parto de la homoj, kiu vidis ĝin kiel fortan baton kontraŭ Usona kaj okcidenta imperiismo.
Dum la regado de Ĥomejni, Irano ankaŭ batalis kontraŭ Irako en sanga milito kiu dauris ok jarojn, en kiu mortis almenaŭ unu miliono da irananoj.
Ĥomejni fariĝis fama tra la mondo ankaŭ pro sia fatvo kontraŭ la brita verkisto Salman Rushdie, en kiu li instigis ĉiujn islamanojn murdi Rushdie, por puni lin pro la verkado de lia libro "The Satanic verses" ("la satanaj versoj"), kiun multaj islamanoj konsideras blasfema. Kiel rezulto, Rushdie devis vivi sub protektado dum jaroj. La japana tradukisto de la romano estis murdita.
Kiam Ĥomejni mortis en 1989, centoj da miloj da irananoj marŝis laŭ la stratoj por esprimi sian doloron.
Lasson
Lasson estas la nomo de pluraj artikoloj.
Ń
Ń (N kun dekstra korno), minuskle ń estas la 19-a litero de la pola alfabeto, la 20-a litero de la malsuprasoraba alfabeto kaj la 21-a litero de la suprasoraba alfabeto.
En la pola lingvo
En pola lingvo ĝi neniam komencas vorton, antaŭ vokaloj (krom i) anstataŭ ĝi estas uzata dusigno ni kaj anataŭ i oni uzas la solan literon n.
En la sorabaj lingvoj
En la sorabaj lingvoj ĝi same kiel en la pola neniam aperas en la komenco de vorto. Sed ĝi nur ŝanĝiĝas al ni, se ekzakte la vokalo i sekvas tie. Antaŭ aliaj vokaloj aperas nj, tiel ke estiĝas la sekvoj nja, nje, njo, nju. Do ĝi nur estas uzata je la vorta kaj silaba finoj. Ekz. suprasorabe kóń "ĉevalo" (komparu konja (genitivo), konik "ĉevaleto").
En aliaj lingvoj
La litero uzatas ankaŭ en latina versio de belorusa alfabeto (нь en cirila skribo ), en soraba kaj vilamovica lingvoj.
Similaj literoj kaj kombinoj
En hispana lingvo la saman sonon signas ñ, en la ĉeĥa kaj slovaka - ň; en la franca kaj la itala estas uzata dusigno gn, dum ke en la portugala kaj vjetnama estas uzata la dusigno nh.
Villa Guerrero (Jalisco)
Villa Guerrero estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Villa Guerrero. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 115.
Geografio
Villa Guerrero apartenas al la regiono Norte kiu situas en la nordo de la subŝtato Jalisco (tiu regiono preskaŭ ne havas ligojn kun la aliaj regionoj; ĝi situas tre insule). Al tiu regiono apartenas 10 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5182 loĝantojn. El tiuj estis 2466 viroj kaj 2716 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1092,03 km². La meza alteco estas 1760 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 18,7 C. En la komunumo estas 803,2 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1729 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1423 scipovis legi kaj skribi kaj 305 viroj estis analfabetoj. Do 17.64 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 1992 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1659 sciis legi kaj skribi kaj 333 virinoj estis analfabetoj. Do 16,72 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Villa Guerrero vivis 5180 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 81 indiĝenoj. Tio signifas ke 1564 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Camairago
Camairago estas loĝloko kaj eksa komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Lodi de la regiono Lombardio. Fine de en la loĝloko vivis. Najbaras la komunumoj Formigara (CR), Castiglione d'Adda, Terranova dei Passerini, Pizzighettone (CR), Cavacurta kaj Codogno. Kristanaj patronoj de la komunumo estas la sanktuloj Kosmaso kaj Damiano, kiuj memoriĝas en la komunuma festotago la trian dimanĉon de septembro.
La 1-an de januaro de 2018, kun la kuniĝo kun Cavacurta, naskiĝis la nova komunumo de Castelgerundo.
(19540) 1999 JF23
(19540) 1999 JF23 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Bigamio
Bigamio laŭ PIV kaj Reta Vortaro estas
Temas do pri specifa formo de poligamio (la stato de viro havanta samtempe plurajn edzinojn, aŭ de virino havanta samtempe plurajn edzojn, sendepende de la nombro de kunedzoj respektive kunedzinoj), kontraste al la mala stato de pareco inter ekzakte unu edzo kaj unu edzino, kiu nomatas monogamio.
Filipo de Francio (1640-1701)
Filipo de Francio, duko de Orléans, ankaŭ nomita Filipo de Orléans (naskiĝis la 21-an de septembro 1640, mortis la 8-an de junio 1701) estis filo de la franca reĝo Ludoviko la 13-a kaj de Anno de Aŭstrio. Li estis ankaŭ la pli juna frato de Ludoviko la 14-a.
Kiel plenkreskulo, Filipo estis plejofte alinomita Monsieur (« Sinjoro »). Li ankaŭ ŝatis kolekti artajn verkojn, kaj estis tiel babilema ke li estis ofte necesega por amuzi la korteganojn, dum la tre longaj tagoj ĉe la kastelo de Versailles.
Sed li edziĝis dufoje. Lia dua edzino estis la fama Palatinata princino. Ili havis jenajn gefilojn:
Lia morto en Saint-Cloud, en 1701, rezultis el apopleksio, post streĉa disputo kun la reĝo pri la edziĝo de iliaj gefiloj.
Fleurey-lès-Faverney
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Vaneau (pariza metrostacio)
Vaneau [vano] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 10, inter la 6-a kaj 7-a arondismentoj de Parizo.
(111770) 2002 CY152
(111770) 2002 CY152 estas troja asteroido de Jupitero, ano de la tiel nomata «Greka Tendaro», tie estas, kiu orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Vaneau (pariza metrostacio)
Stacio
Ĝia nomo devenas de Strato Vaneau, memore al franca politeknikisto Louis Vaneau mortinta dum la Franca revolucio de 1830.
Yvan Cassar
Yvan CASSAR (naskiĝis en 1966 en Rennes) estas eksa lernanto de "Conservatoire National Supérieur de Paris" ("Supera Nacia Konservatorio de Parizo") pri komponado, piano, verkado.
Biografio
De 1994 ĝis 1997, li kunlaboris kun Vangelis por pluraj projektoj (Malferma Ceremonio de Monda Atletismo en Ateno, diskoj kun José Carreras, Montserrat Caballé).
Samtempe, li komponis plurajn muzikojn por televidaj fikcioj kaj dokumentaroj (Jean Moulin, L’odyssée de l’espèce, Massai les guerriers de la pluie...) kaj partoprenis multnombrajn filmmuzikojn (Les Visiteurs 1 kaj 2, C’est la vie, Giorgino, Loulou Graffiti). Li partoprenis la aranĝojn por kordinstrumentoj en albumo "Era 3 - The Mass" de la grupo Era direktita de Éric Lévi.
Pasiigita de mondaj muzikoj, il registris kun la plej prestiĝaj majstroj (Nusrat Fateh Ali Khan, Baaba Maal, Denez Prigent, Wasis Diop, Les Voix Bulgares, Richard Bo-na).
Komence de la jaro 2007, li rearanĝis la ŝlagron de franca kanzono titolita "Où sont les femmes ?", kies teksto estis originale verkita de Jean-Michel Jarre kaj interpretita de Patrick Juvet, por fari la novan sloganon de magazeno "Castorama" en televido. Fine de la sama jaro, li partoprenis en "Star Academy 7" kiel ĵuriano kune kun Pascal Nègre kaj Passi.
En 2008, li partoprenis en la aranĝo, arta realigo kaj orkestra direktado de la disko Sicilien de Roberto Alagna.
7846 Setvák
7846 Setvák estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĥa meteologo Martin Setvák, estro de la departemento satelito de la Ĉeĥa Hidrometeologia Instituto en Prago, okaze de lia 40-a naskiĝtago, la. Li profesie ĉefa interesiĝas pri la konvektaj ŝtormoj, sed lia long-tempa ŝatokupo estas la astrofotografio. Tiu asteroido ankaŭ honoras lian edzinon Stána Setváková, aninon de la direktoraro de la Planetario de Prago.
Vânători (Mehedinți)
Vânători [vınətorj] estas vilaĝo en la distrikto Mehedinți en Rumanio. En 2007 ĝi havis 4 492 loĝantojn. Al ĝi administre apartenas la vilaĝo Roșiori.
Ĝi situas ĉ. 15 km oriente de la trilanda punkto inter Rumanio, Serbio kaj Bulgario.
Saksa Esperanto-Ligo
La Saksa Esperanto-Ligo (germana nomo Sächsischer Esperanto-Verband) estas landa ligo de Germana Esperanto-Asocio (GEA). Ĝi reprezentas la GEA-membrojn en la federacia lando Saksio, subtenas la tutlandan asocion rilate al instruado kaj informado kaj plikonatigas la federacian landon al esperantistoj. Papera organo de la ligo (parte ankaŭ rete legebla) estas la periodaĵo Verda saksofono, aperanta trifoje po jaro.
Fondaj jaroj 1906 ĝis 1909
En 1906 d-ro Albert Schramm en Dresdeno faris plurajn prelegojn pri Esperanto. Sekve de tio sub lia gvidado en oktobro fondiĝis urba Esperanto-klubo, kiu komence havis la nomon "Societo Esperanto Dresden" (germane "Gesellschaft Esperanto Dresden)". La klubo aliĝis al la Germana Esperantista Societo, kiu kvin monatojn antaŭe, la 19-an kaj 20-an de majo 1906, fondiĝis en la 1-a Germana Esperanto-Kongreso en Braunschweig. En Meißen ekestis dua saksia Esperanto-grupo gvide de la poŝta asistanto Wilhelm Mäge, kiu tie ankaŭ gvidis la lingvoinstruajn kursojn pri Esperanto.
En 1907 en Saksio ekestis pliaj Esperanto-grupoj, marte en Görlitz (prezidanto Ferdinand Maly) kaj aprile en Niederlößnitz (prezidanto Leopold Elb). La Germana Esperantista Societo invitis la 2-an Germanan Esperanto-Kongreson en majo 1907 al Dresdeno. En oktobro ankaŭ en Pirna sub gvido de la prezidanto G. Schmidt ekestis Esperanto-grupo.
En aprilo 1908 la dresdena societo de instruistoj fondis Esperanto-sekcion, kies gvidanto iĝis Karl Schönherr. De la 16-a ĝis 22-a de aŭgusto 1908 en Dresdeno okazis la kvara Universala Kongreso de Esperanto, kiun partoprenis 1450 esperantistoj el 40 landoj kaj unuafoje ankaŭ sep oficialaj reprezentantoj de ŝtataj registaroj. La kongreson ankaŭ partopreni L. L. Zamenhof, lia edzino kaj liaj gefratoj. La kongreso estis amplekse atentata en Saksio, kaj tre kontribuis al la disvastigo de Esperanto en la regiono; interalie la eldonado de Esperanto-ĵurnaloj kaj la presado de libroj en Esperanto estis subtenata. Ekzemple fondiĝis la Esperanto-revuoj "La Bela Mondo" kaj "Universo" (Universum) en 1909, la germanlingvaj gazetoj "Mitteilungen der Gesellschaft Esperanto Dresden" ("informoj de la Esperanto-societo Dresdeno, same en 1909), "Mitteilungen des Sächsischen Landesverbandes Esperanto" ("informoj de la Saksia Landa Esperanto-Ligo") kaj "Die Post-Esperanto Zeitung" ("la poŝtista Esperanto-gazeto"). La eldonejo Emil Boden fondis fakon por eldonaĵoj en Esperanto, kiu publikigis lingvoinstruajn librojn de Wilhelm Velten, F.C. Richter kaj Karl Schönherr, la kongreslibron de la 4-a UK kaj aliajn kongresajn materialojn. La Esperanto-fako pli poste iĝis memstara Esperanto-eldonejo gvide de la antaŭa fakestro Friedrich Ader. Post la Universala Kongreso okazis multaj kursoj kun proksimume 1400 partoprenantoj. Tio tiom kreskigis la urban grupon, ke ĝi dividiĝis al kvar urbopartaj Esperanto-societoj, kiuj ĉiuj unuigis plurajn grupojn, en la urbodistriktoj Dresden-Ost, Dresden-Süd, Dresden-Mitte kaj Dresden-Neustadt. La 12-an de novembro 1908 pluraj dresdenaj industriistoj fondis la "Saksian Esperanto-Instituton" (germane "Sächsisches Esperanto-Institut"), kiu iĝis fako de la saksia ministerio pri internaj aferoj.
En januaro 1909 ein Deuben, parto de la urbo Freital ĉe Dresdeno fondiĝis la Esperanto-grupo "Plaŭena Fundo" sub gvido de P. Liegel. La 31-an de januaro 1909 fondiĝis landa Esperanto-asocio sub la nomo Saksia Landa Ligo Esperanto, germane "Sächsischer Landesverband Esperanto" - ties prezidanto iĝis Karl von Frenckell. En la delegita kunveno en Lepsiko ĉeestis 45 reprezentantoj kaj en sekva kunveno la 21-an de julio en Mittweida) 39 reprezentantoj de 15 saksiaj Esperanto-societoj. En Dresdeno en printempo 1909 ekestis policista Esperanto-grupo, en marto 1909 la Esperanto-grupoj Dresden-Laubegast, Dresden-Pieschen, en Radebeul la grupo "Universo" kaj en la urboparto Dresden-Weißer Hirsch kaj ĝenerala urboparta Esperanto-grupo kaj aparta "virina asocio Esperanto", germane "Damenverein Esperanto". Samtempe en Dresdeno ekestis la unua laborista Esperanto-grupo "Antaŭen" (Vorwärts), universitata Esperanto-grupo de studentoj de la Teknologia Altlernejo Dresdeno, grupo nomata "Ligo de Esperanto-Varieteoj en Dresdeno" (germane "Esperanto-Variete-Liga in Dresden") kaj po unu grupo en la loĝlokoj Wilsdruff kaj Heidenau. En la 4-a Germana Esperanto-Kongreso en Gotha maje 1909 laŭ instigo de d-ro Schramm la nacia esperantista asocio alinomiĝis Germana Esperanto-Asocio - tiun nomon ĝi havas ĝis la nuntempo. 160 fimaoj en Dresdeno korespondis en Esperanto kaj multaj el ili produktis profesiecajn, parte kolore presitajn reklamajn flugfoliojn kaj broŝurojn pri siaj produktaĵoj en Esperanto - kiel ekzemplo menciindas aparte bela katalogo de la kameraoj-produkta firmao "Hüttig AG" en Dresdeno. En aŭgusto 1909 la landa ligo "Sächsischer Landesverband Esperanto" konsistis el 60 societoj kun proksimume 2200 membroj, ekster la ligo en Saksio ekzistis pliaj 20 Esperanto-societoj.
Post 1909
En la sekvaj jaroj la urba Esperanto-movado kiel tiu en la resta Germana Regno plu prosperis, kun interrompo de la miltaj jaroj 1914 ĝis 1918, ĝis en 1933 la novaj naziaj regantoj malpermesis la laboristan Esperanto-movadon kaj en 1936 ankaŭ ĉiun alian aktivadon favore al la internacia lingvo. Post la Dua Mondmilito la lokaj esperantistoj komence suferis pro la forta influo de la stalinisma reĝimo de Sovetunio en la sovetunie okupita zono de postmilita Germanio, kiu malpermesis Esperanton en la tradicio de stalinisma persekuto de la movado, sed post la morto de Stalin iom post iom en la komunisma germana ŝtato GDR kaj sekve ankaŭ la la tri sudorientaj distriktoj de la ŝtato, kiuj poste refariĝis federacia lando Saksio, repermesiĝis la Esperanto-movado. En la lastaj jaroj de ekzisto de GDR, la organize viglaj esperantistoj en la historia lando Saksio permesis al si relative liberan kaj memstaran agadon en formala membreco de la tutlanda organizaĵo GDREA. Dokumentilo de tiu agado estis la bulteno Saksa Kuriero, kiu aperis inter la jaroj 1984 kaj 1990.
Junularo
La junularo de la ligo nomiĝas Esperanto-Junularo de Saksujo respektive germane Esperanto-Jugend Sachsen, mallonge EJUS, kaj estas la landa sekcio de Germana Esperanto-Junularo.