cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cyprian Norwid
Verko
Poezio de Norwid estis ĉiam forte religia. Poste ĝi fariĝis ege mistika. Dum Mickiewicz batalis kun Dio pri sendepenceco, Norwid enamiĝis en Dio. Li fidis, ke klara kredo farigas homon libera. Ekzistas granda problemo- kiel paroli pri poezio de Norwid. Kiam leganto trovas verson de Norwid li rigardas, ke estas tre diskonstruita interpunkcio. Wiktor Gomulicki parolis pri Norwid, ke li estis sfinkso de senco. Sed multuloj opinias, ke la ricevo de poeziaĵo de Norwid estas apriora kaj ĝi ne bezonas profundan esploradon. Tiu dualismo substrekas superfunkciecon de tiuj versoj. Krom ne nur Norwid skribas laŭbele, laŭromantike, laŭklasike sed li skribas ĝin per sia mema lingvo. La lingvo tiu ne estas senco permutita por rimo aŭ formo, sed formo, rimo, lingvo permutita por senco, ricevo. Tial sen kontrolo super lingvo kaj rimo Norwid parolas per lingvo kun neologismoj, kontaminacoj de vortoj, rimoj diverssilabigitaj. Majstreco kaj precizeco estas ofte en verso skribata same al Dio kiel al simpla homo. Klasikisma naturo de tiuj versoj permesas por rigardi fragmentoj pri la malnovaj dioj kaj filozofioj, sed ankaŭ enkondukas li tie diojn, filozofiojn, mitojn de slaveco (ekzemple en Bema pamięci żałobny rapsod). Norwid ne estas tamen poeto laŭ siaj teĥnikoj de poezio sed laŭ sia sento- neniu konos vere Norwid se ne legos ian lian verson.
Ĝardena ringo (Moskvo)
Ĝardena ringo estas unu el plej gravaj vojoj de Moskvo. Laŭ la ringo estas veturado de cirkla busa itinero; ekzistas ankaŭ aliaj surteraj vojlinioj de publika transporto. Apud stratoj kaj placoj de Ĝardena ringo situas kelkaj stacioj de Moskva metroo.
Cyprian Norwid
Verko
Liajn Arajn Verkojn eldonis Juliusz Gomulicki. Enfine li eldonis Tutajn Skribaĵojn de Norwid. Ĝi konsistas dekunuajn tomojn kun reprodukcioj de pentraĵoj kaj epistoloj.
Ĝardena ringo (Moskvo)
Historio
En frua historio de Moskvo la urbo estis ĉirkaŭigta de kelkaj defendantaj muroj. En fino de 16-a jarcento tie estis konstruita ligna fortikaĵo de Tera urbo.
Ĝis fino de 17-a jarcento teraj fortikaĵoj de Moskvo perdis sian defendan funkcion kaj fariĝis doganejo, ĉe urba enirejo aperis bazaroj.
Ĝis fino de 18-a jarcento tera fortikaĵo kaj muro estis parte detruitaj kaj forfositaj, pro tio aperis novaj liberaj areoj kaj traveturejoj. Brulego de 1812 neniigis preskaŭ ĉiujn konstruaĵojn ambaŭflanke de la remparo. Speciale organizita Komisio por konstruado de Moskvo proponis detrui restaĝojn de terfortikaĵo kaj anstataŭ ili konstrui ŝtonan cirklan straton. Tiel ekiĝis Ĝardena ringo. Ĝis 1830 la projekto estis ĉefe realigita.
Kálmán Rozsnyay
ROZSNYAY Kálmán [pr. roĵnjai], Hoschke estis hungara verkisto, tradukisto, aktoro naskiĝinta en Arad la 22-an de junio 1872 kaj mortinta en Nógrádverőce la 14-an de novembro 1948.
Ĝardena ringo (Moskvo)
Historio
Amasa konstruado de domoj laŭ Ĝardena ringo ekiĝis en 20-a jarcento. Sur multaj placoj kaj stratoj okazis bataloj de revoluciemaj laboristoj kontraŭ polico dum Rusia revolucio de 1905. Bataloj okazis ankaŭ dum revolucio de 1917.
Konsisto
Stratoj kaj placoj de Ĝardena ringo (laŭ vojo ekde strato Tverskaja):
Cyprian Norwid
Verko
Multaj historikitstoj de la literaturo opinias ke Norwid estis tre frua egzistencialisto. Liaj opinioj kaj same liaj verkoj estas tre egzistencialemaj kaj similaj al opinioj pri homa esto kaj fatalo de Franz Kafka, Søren Kierkegaard, Martin Heidegger kaj Jean-Paul Sartre. Li skribis pri lia esto falita en dezerto de esto (el Vade-Mecum:"Vivi min ordonis en dezerto de vivo!", "Sole mi eniris kaj mi sole eraras plu").
Kálmán Rozsnyay
Lia kariero
Kálmán Rozsnyay pristudis arton, sed li forlasis la lernejon kaj helpe de sia amiko Gergely Csiky li komencis studi en la aktorakademio, sed li ne finis eĉ tiun. Post mallonga tempo li dungiĝis en 1891 al la teatro de Ödön Láng. Li verkis, ilustris librojn, tradukis, redaktis gazetojn enlande kaj eksterlande. Li venis unua je ideo establi aktormuzeon. En 1905 li edziĝis kun maljuna aktorino Kornélia Prielle, kiu post kelkaj monatoj mortis.
Cyprian Norwid
Verko
tiu faden' tiras mien,
Estas malantaŭ, antaŭ, ĉe mi,
Ĝi en ĉia spireto
Ĝi en ĉia rideto
En kant', vers', ĥimno"
Liriko
Poemoj:
Prozo
Noveloj:
Beta-radiado
Kineta energio de betaj partikloj havas kontinuan spektron inter 0 kaj la maksimuma havebla energio Q, kiu dependas de la fonta kaj rezulta nukleaj statoj de la disfalo. Tipa Q estas de ordo de 1 MeV, sed ĝi povas esti ankaŭ inter kelkaj keV kaj kelkaj dekoj de MeV. La plej energiaj betaj partikloj havas rapidojn tre proksimajn al la lumrapideco.
La procezo estas jena:
β−-radiado (elektrona)
La malstabilaj atomaj nukleoj kun eksceso de neŭtronoj povas stabiliĝi per la konvertado de unu neŭtrono en unu protonon, unu tre rapide forsenditan elektronon kaj unu elektronan antineŭtrinon (la antipartiklo de la neŭtrino):
En beto-minus-disfalo, la malforta nuklea forto konvertas neŭtronon en protonon disradiante elektronon kaj elektronan antineŭtrinon:
Je la fundamenta nivelo (kiel estas prezentite en la figuro de Feynman), ĉi tiu estas pro la konvertiĝo de suba kvarko al supra kvarko per eligo de peza W− bosono, la W− bosono poste disfalas en elektronon kaj elektronan antineŭtrinon.
Ekzemplo de beto-minus-disfalo:
β+-radiado (pozitrona)
La malstabilaj atomaj nukleoj kun eksceso de protonoj povas stabiliĝi per la konvertado de unu protono en unu neŭtronon, unu tre rapide forsenditan negativan elektronon (pozitrono) kaj unu elektronan neŭtrinon:
Malsimile al beto-minus-disfalo, beto-plus-disfalo ne povas okazi en izolado, ĉar ĝi postulas energion, ĉar la maso de la neŭtrono estas pli granda ol la maso de la protono. Beto-plus-disfalo povas nur okazi se la absoluta valoro de la bindanta energio de la fonta atomkerno estas malpli granda ol tiu de la rezultanta atomkerno. La diferenco inter ĉi tiuj energioj iras en la reakcion de konvertiĝo de protono en neŭtronon, pozitronon kaj neŭtrino kaj en kinetan energion de ĉi tiuj partikloj.
Ekzemplo de beto-plus-disfalo:
Elektrona kaptado (K-kaptado)
Alia tipo de β+-radiado estas la procezo de la elektrona kaptado: unu protono kuniĝas al elektrono, kaj konvertiĝas en neŭtronon plus neŭtrino.
En ĉiuj okazoj en kiuj beto-plus-disfalo estas permesita energie kaj la protono estas parto de kerno kun elektronaj ŝeloj, ĝi estas akompanita per la elektrona kapta procezo, en kiu atoma elektrono estas kaptita per kerno kun eligo de neŭtrino:
Sed se la energia diferenco inter komenca kaj finaj ŝtatoj estas malgranda, malpli ol 2mec2), tiam beto-plus-disfalo estas ne permesita energie, kaj elektrona kapto estas la sola reĝimo.
Ekzemplo de elektrona kaptado:
Propraĵoj de la radioj
La beta-partikloj vojaĝas plurajn metrojn en la aero, sed estas haltigataj per maldikaj tavoloj de aluminio, aŭ per aliaj malpezaj materialoj.
IGEM
La Internacia Genetike Inĝenierita Maŝino (iGEM) konkurso estas tutmonda konkurso pri Sinteza Biologio celanta de la bakalaŭra nivelo studentoj.
Biologiajn sistemojn / BioBrikoj
Unu celo de la konkurso estos provo konstrui simplaj biologiaj sistemoj de normo, interŝanĝeblaj partoj kaj uzi ilin en vivanta ĉeloj.
La iGEM konkurso facilig ĉi tiu de provizanta biblioteko de normaj partoj (nomita BioBriko normo biologiaj partoj) al studentoj, kaj peti ili al dizajno kaj kontrui genetikajn maŝinojn kun ili. Studento teamoj ankaŭ povas submetiĝi sian propran BioBrikoj. Sukcesaj projektoj produktas ĉelojn ke elmontr nova kaj nekutimaj nemoveblaĵoj de inĝenierado aroj da multoblaj genoj kune kun mekanismoj reguligi ilian esprimon.
Informoj pri BioBrick normo biologiaj partoj, kaj ilaro al far kaj manipul ili, estas proviz de la Registrejo de Normo Biologiaj Partoj, aŭ simple, la Registrejo. Ĉi tiu estas kerno rimedo por la iGEM programo, kaj tiu, kiu estas evolu rapide al plenum la bezonojn de la programo.
Pli larĝaj celoj
Preter nur konstruaĵo biologiaj sistemoj, pli larĝaj celoj de iGEM inkluzivas:
iGEM-aj duoblaj flankoj de sinorganizaĵo kaj sprita manipulado de genetika materialo havis montrita novan manieron al intereso studentoj en moderna biologio kaj al pliign ilian sendependan lerni kapabloj.
Kresko kaj lastaj jaroj
iGEM kreskis rapide, de nur kvin teamoj en ĝia unua jaro (2004) al pli ol 110 teamoj kaj pli ol 1100 studentoj en 2009.
La 2009 iGEM Jamboree estis ten inter Oktobro 30 kaj Novembro 2, 2009, kaj la 2010 evento estis teniĝ la MIT universitatejon de 5 - 8 Novembro kun 128 teamoj partopren. La (societa) akcepto estis ĉe Jillian's Bostono. Estis limo de 190 teamoj por 2010 pro la spaco havebla sur la MIT universitatejo.
Saint-Laurent-de-la-Salanque
Saint-Laurent-de-la-Salanque (Sant Llorenç de la Salanca) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Laurentins.
8212 Naoshigetani
8212 Naoshigetani estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Satoru Otomo elde la observatorio de Kijosato, apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi, Japanio).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Naoshige Tani, ano de la Asocio por la Popularigo de la Fotovoltaiko en Japanio kaj produktoro de la TTT-ejo de la organizo.
Raimundo García
Raimundo GARCÍA (Buenos Aires, la - 13-a de oktobro 2020) estis argentina ŝakludisto, nacia ĉampiono en 1963.
Per Westerberg
Per Erik Gunnar WESTERBERG (naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1951 en Nyköping) estas sveda politikisto de la partio Moderata samlingspartiet (Moderuloj). Ekde oktobro 2006 ĝis septembro 2014 li estis prezidanto de la parlamento de Svedio (Riksdagen).
Per Westerberg studis ekonomikon kaj ekde la jaro 1979 estas membro de la nacia parlamento. En la registaro de la ĉefministro Carl Bildt inter la jaroj 1991 kaj 1994 li estis ministro pri ekonomio. Inter la jaroj 2003 kaj 2006 li estis parlamenta vicprezidanto kaj ties "laŭaĝa prezidanto", antaŭ ol li en 2006 per 177 kontraŭ 169 voĉoj elektiĝis parlamenta prezidanto. Konkura kandidato estis la antaŭa parlamenta prezidanto Björn von Sydow.
Akordmetado (ĵazo)
Akordmetado signifas en ĵazo, aparte sur piano kaj gitaro, sed ankaŭ je ĵazaranĝaĵoj la aranĝado de la akordotonoj en la tonspacon laŭ ritmaj kaj kontrapunktaj postuloj. La angla vorto por akordmetado estas voicings (= voĉecoj) estas iomete miskomprenebla, tamen uzata ne nur de anglalingvaj ĵazmuzikistoj.
Mallongigita
Multaj ĵaz- kaj popularmuzikistoj uzas normigitan skribmanieron por akordmetadoj. Je la numera signado ili bildigas al si gamon sur la gamnoto de la respektiva akordo kaj numeras la tonojn per la nombroj 1 ĝis 13.
La gamo C-maĵoro ekz. konsistas el la tonoj c-d-e-f-g-a-b-c'-d'-e'-f'-g'-a'. Oni signas c kiel (1-a ŝtupo), e kiel 3, g kiel 5, b kiel 7, d kiel 9, f kiel 11 a kiel 13. Pli malofte aperas 2, 4 kaj 6, kutime oni signas ilin kiel 9, 11 kaj 13. Se ĉi tiuj bazaj ŝtupoj estas alteraciitaj, oni figuras tion per dieso (♯) aŭ bemolo (♭). Minoran septakordon en baza pozicio oni skizas do jene: 1-♭3-5-♭7.
Norihiro Yamagishi
Norihiro Yamagishi (山岸 範宏, n. ) estas japana futbalisto.
Akordmetado (ĵazo)
Mallongigita
Pianistoj aldonas ofte la indikon, kiujn tonojn oni ludu per per kiu mano, plejofte per punktokomo. Minora 11-akordo povus aspekti do jene: 1-5-9; ♭3-♭7-11 (maldekstra mano; dekstra mano).
Niella Belbo
Niella Belbo estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Najbaraj komunumoj estas Bossolasco, Feisoglio, Gorzegno, Mombarcaro, kaj San Benedetto Belbo. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sanktulo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Akordmetado (ĵazo)
Mallongigita
Krom la numera signado ankaŭ aliaj skribmanieroj estas kutimaj. Ekz. en gitarliteraturo la akordmetado de la kvart-apoĝaturo sus 4 estas figurita ankaŭ per tabulaturo.
Konstruo de Wythoff
En geometrio, konstruo de Wythoff, nomita laŭ matematikisto Willem Abraham Wythoff, estas maniero por konstruo de unuforma pluredro aŭ ebena kahelaro. Ĝi estas nomata ankaŭ kiel kalejdoskopa konstruado de Wythoff.
Se lokigi verticon je taŭga punkto en la sfera triangulo la reflektoj de ĉi tiu vertico produktas uniforman pluredron. Por sfera triangulo ABC estas kvar eblecoj produkti uniforman pluredron:
La procezo ĝenerale aplikas ankaŭ por regulaj hiperpluredroj, de pli altaj dimensioj inkluzivante la 4-dimensiajn uniformajn plurĉelojn.
Königsbach (apartigilo)
Königsbach estas geografia nomo kaj parto de nomo
De akvejoj:
de komunumo:
De komunumpartoj :
René-Antoine Ferchault de Réaumur
René-Antoine Ferchault de Réaumur (naskiĝis la en La Rochelle, mortis la en Bermondière) estis franca sciencisto kun vasta kampo de interesoj. Aparte gravas liaj kontribuoj al entomologio (scienco pri insektoj).
Vivo
Réaumur naskiĝis kaj edukiĝis en La Rochelle. Pro subteno de sia onklo li povis studi, komence filozofion en la universitato de Jezuitoj en Poitiers kaj depost 1699 juron kaj matematikon en Bourges. En 1703 li alvenis Parizon, por plu studi, krom matematiko ankaŭ fizikon. En 1708 (li aĝis 24) Réaumur elektiĝis membro de la Académie des Sciences (Akademio de sciencoj) kaj restis ties aktiva membro ĝis sia morto en 1757 sur sia farmbieno Bermondière.
Sciencaj kontribuoj
En sia laboraĵo De la formation et de l' accroissement des coquilles des animaux (1709) li montris, ke la konkoj de la moluskoj formiĝis el sekrecio de tiuj bestoj mem. Lia ĉefverko aperis en 1734–1742 sub la titolo Mémoires pour servir à l'histoire naturelle des insectes (6 volumoj). En ĝi li priskribis siajn esplorojn pri vivo kaj genezo de la insektoj. Plej intense li okupiĝis pri la kolonio ("ŝtato") de la abeloj: estis Réaumur, kiu malkovris la labordividon en la abela kolonio kaj la specifajn rolojn de "reĝino" (naskokapabla femalo), "virabeloj" (maskloj) kaj "laboristinoj" (nenaskokapablaj femaloj). Krome li faris kelkajn esplorojn utilaj por la produktado de ŝtalo, kaj en 1730 inventis nebrilan vitron, la laŭ li nomitan "reomiran porcelanon".
Temperaturskalo
En 1730 Réaumur konstruis termometron surbaze de la volumenŝanĝo de likvaĵo laŭ la temperaturo. Kiel likvaĵon li uzis alkoholon, kiel fikspunktojn li difinis la frostopunkton (0 °Réaumur) kaj la bolpunkton (80 °Réaumur) de akvo. La Réaumur-skalo fariĝis vaste uzata en okcidenta Eŭropo, sed estis anstataŭita per la Celsia skalo komence de la 1900-aj jaroj.
Paperfarado
Réaumur ankaŭ pripensis la produktadon de papero el ligno. En 1719 li skribis al la franca akademio de sciencoj: ''La vespoj en Ameriko produktas tre fajnan paperon, kiu similas la nian. Ili instruas al ni, ke eblas fari paperon el plantaj fibroj sen uzi tolon; ili kvazaŭ invitas nin, same produkti fajnan bonkvalitan paperon el certaj lignoj. Se ni posedus specojn de ligno simile al tiuj uzitaj de amerikaj vespoj, ni kapablus fari la plej blankan paperon.''
Réaumur mortis la en sia bieno Bermondière en regiono Mayenne en okcidenta Francio.
Barata kuirarto
La barata kuirarto estas la vasta gamo de kuirarto en Barato, de la himalajaj regionoj norde ĝis la suda kabo de la subkontinento sude. En ŝtatego de multaj etnoj kaj lingvoj, ankaŭ la kuirarto tre malsamas laŭ unuopaj regionoj. Tial la kategoriigo estas nur orientiga.
Baza konsistigero estas, en la regionoj kie oni kultivas ĝin, rizo, en la regionoj kie kultiviĝas tritiko, la hinda pano nan ( नान ), aŭ la hindaj patkukoj ĉapati ( चपाती ), la likva butero ghî ( घी ), la fermentita lakto lassi ( लस्सी ), uzita kiel trinkaĵo. La tradicia trinkaĵo de Hindio estas de antikveco lakto; teo estis alportita de la angloj dum koloniaj tempoj; nun, alia alportaĵo aldoniĝis kokakolao aŭ ties barata imitaĵo "Thumbs up".
Schlemmin
Schlemmin estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Rügen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Administre ĝi apartenas la la komunumaro Amt Ribnitz-Damgarten de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Fors (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Chartres - Bordeaux-St-Jean (500000).
Dioscorea pentaphylla
Dioscorea pentaphylla aŭ kvinfolia dioskoreo estas specio de florplanto el la familio de la Dioskoreo kiu hejmiĝas en suda kaj orienta Azio. (Ĉinujo, Hindujo, Hindoĉinujo, Indonezio, la Filipinoj, en Novgvineo kaj norda Aŭstralio. Ĝi estas vaste kultivata kiel utilplanto.
"Dioscorea pentaphylla" estas volvanta planto kun pikiloj, kiu volviĝas ĉirkaŭ objekto laŭ la iro de la horloĝo. La planto povas ricevi longecon de ĝis 10 metroj. La alterne starantaj folioj konsistas el tri ĝis kvin 10 cm longaj folietoj. La planto produktas hufformajn bulbilojn de ĉ. unu centimetra longeco. La multobligado povas okazi per bulbiloj. La tuberoj povas pezi ĝis tri funtojn kaj ili kreskas en profundo de pli ol unu metro.
La tuberojn kaj la foliojn de la planto povas esti manĝataj.
Karolino de Saksio-Vajmaro-Eisenach
Caroline Elisabeth Ida Reuß zu Greiz (naskiĝinta la en Greiz, mortinta la  en Vajmaro) estis princino de Reuß-Greiz kaj edzinigite granddukino de Saksio-Vajmaro-Eisenach.
Vivo
Caroline estis filino de princo Henriko la 22-a de Reuß-Greiz el la geedzeco kun Ida (1852–1891), filino de princo Adolfo 1-a de Schaumburg-Lippe. Ŝi edziniĝis la en Bückeburg granddukon Vilhelmo Ernesto de Saksio-Vajmaro-Eisenach. Tiam ŝi estis jam orfa kaj ŝia frato regadmalkapabla. Pro tio la geedziĝon organizis la bückeburga familianaro; ĉeestis ankaŭ Vilhelmina de Nederlando kaj imperiestro Vilhelmo la 2-a.
Caroline tre kontraŭis la geedziĝon; verŝajne ŝi antaŭe estis - kiel la du pli maljunaj fratinoj - fianĉiniĝinta kun malegalklasulo. Dum la fraŭlofesto ŝi traktis la estontan edzon tiom malbone ke li petis la imperiestron rezigni la planitan geedziĝon, sed tiu rifuzis. La imperiestro kiel supera militestro kvazaŭ ordonis al Vilhelmo Ernesto edziĝi.
La geedzeco kun la ĥolera Vilhelmo Ernesto estis seninfana kaj tre malfeliĉa. Okazis akraj scenoj: Caroline eĉ intencis fuĝi kaj havis depresiojn. Post malkaŝigo de ŝiaj planoj forlasi Vajmaron malpermesite ŝiaj geintimuloj - la kortega damo grafino Anni von Bernstorff kaj grafo Medem - devis foriri. Pro ŝiaj sociala kaj karitata agadoj Caroline estis tre ŝatata de la subuloj kaj kromnomiĝis stelo de Vajmaro. Per ŝia apogo fonditis la Vajmara Artista Ligo (Weimarer Künstlerbund) kun Max Liebermann, Max Klinger kaj Harry Graf Kessler. Carolina estis rekta subtenantino de Henry Van de Velde.
Honoroj
Por ŝi nomitis Carolinenheim en Apolda, la tiea strato Carolinenstraße, la Karolina Turo, la promenejo vajmara Carolinenpromenade kaj la ponto Carolinenbrücke en Eisenach.
En 1905 fonditis en Eisenach de kuracbanuloj Kurbad Eisenach GmbH: tiu ĉi societo akiris la uzorajtojn pri mineralakvofonto ĉe Creuzburg-Wilhelmsglücksbrunn. Ĝi nomitis Großherzogin-Karolinen-Quelle. En la 8.7.1816 ekis la kuracbanagadoj en la belega promenadhalego ĉe Kartuzia ĝardeno en Eisenach. La akvo pumpitis per 14 km longa tubaro tien; la tuto ĉesis jam en 1938.
Arlindo Castor de Lima
Arlindo Castor de Lima estis (1917-2007) esperantisto el la brazila subŝtato Norda Rio-Grando.
Unu el la fondintoj de Potigvara Esperanto-Asocio, kunordiga instanco de la Esperanto-movado en tiu subŝtato, kies unua sekretario li estis, kaj poste, dum jaroj, ĝia prezidanto.
Li multe laboris por la informado kaj instruado de la lingvo, kiun li amis tutkore kaj dediĉis grandan parton de liaj vivklopodoj al ĝia disvastigo en Natal kaj aliaj urboj de tiu subŝtato.
Li estis fervora, senlaca kaj entuziasm(ig)a propagandisto de nia lingvo. Ankoraŭ juna, kiel oficisto de la poŝto (li estis telegrafisto) li laboris en pluraj internlandaj urboj de tiu subŝtato. En ĉiuj el ili li instigis la fondon de esperantistaj grupoj, kiuj ekfunkciis per kursoj de li persone gviditaj.
Tiu lia internlanda laboro estis ĉesigita pro la ekpartopreno de Brazilo en la Dua Mondmilito, kio devigis lin forlasi la laboron kaj militservi.
Post la fino de la milito, li edziĝis kaj fiksis sian loĝlokon en Natal, kie li daŭrigis sian fruktodonan agadon).
En ĉi-lasta urbo, li disvastigis la lingvon senlace en la publikaj lernejoj, disaŭdigis dum pluraj jaroj radioprogramon en Esperanto (Radio Poti - ZY), inkluzive per kurtondoj, kiel oni konstatas el radirubrikoj de la revuo Esperanto.
Klerismo
Klerismo (Aufklärung, The Enlightenment, Ilustración, Valgustusajastu, Siècle des lumières, verlichting) estas nomo de movado en la 18-a jarcento en Eŭropo, kiu celis disvastigi raciecon kontraŭ malracieco, nelogikeco kaj superstiĉoj. Frukto de tio estis la apero de la Enciklopedio de Diderot kaj d'Alembert en kiu kunlaboris ankaŭ Voltaire, Rousseau, kaj Montesquieu.
La Klerismo (aŭ Epoko de racio, de klereco) estis kultura movado de intelektuloj komenciĝantaj en la fino de la 17-a-jarcenta Eŭropo emfazanta racion kaj individuismon prefere ol tradicio. Ĝia celo estis reformi socion utiligante racion, por defii ideojn blokitajn en tradicio kaj kredo, kaj al antaŭscio tra la scienca metodo. Ĝi antaŭenigis sciencan pensaron, skeptikismon, kaj intelektan interŝanĝon. Klerismo estis revolucio en la homa pensaro. Tiu nova pensado estis racia pensaro kiu komenciĝis kun klare fiksitaj principoj, utiligas ĝustan logikon por alveni ĉe konkludoj, testas la konkludojn kontraŭ indico, kaj tiam revizias la principojn en la lumo de la indico.
Klerismaj pensuloj kontraŭbatalis superstiĉon kaj maltoleremon. Kelkaj klerismaj pensuloj kunlaboris kun kleraj despotoj, nome absolutismaj regantoj kiuj provis perforte meti kelkajn el la novaj ideoj pri regado en praktikon. La ideoj de la klerismo daŭre penas signifan influon sur la kulturon, politikon, kaj registarojn de la okcidenta mondo.
Originita de la 17-a jarcento, ĝi estis ekfunkciigita fare de filozofoj Francis Bacon (1562-1626), Baruch Spinoza (1632-1677), John Locke (1632-1704), Pierre Bayle (1647-1706), Voltero (1694-1778) kaj fizikisto Isaac Newton (1643-1727). Regantaj princoj ofte apogis kaj kreskigis tiujn figurojn kaj eĉ provis uzi iliajn ideojn pri regado en tio kio estis konata kiel klera absolutismo. La scienca revolucio estas proksime ligita al la klerismo, kiam ĝiaj eltrovaĵoj renversis multajn tradiciajn konceptojn kaj lanĉis novajn perspektivojn pri naturo kaj la loko de homo ene de ĝi. Klerismo prosperis ĝis proksimume 1790-1800, ĉe kiu punkto la klerismo, kun ĝia emfazo por racio, kolapsis al Romantikismo, kiu lokis novan emfazon de emocio; kontraŭ-klerismo komencis pliiĝi en eminenteco. La romantikuloj argumentis, ke la klerismo estis redukciista tiom kiom ĝi plejparte ignoris la fortojn de fantazio, mistero, kaj sentemo.
Tempoperiodo
Ekzistas malmulte da interkonsento pri la preciza komenco de la epoko de klerismo; la komenco de la 18-a jarcento (1701) aŭ la mezo de la 17-a jarcento (1650) ofte estas utiligitaj kiel proksimuma deirpunkto. Se prenite reen al la mezo de la 17-a jarcento, la klerismo spurus siajn originojn al Diskurso pri Metodo de Descartes, publikigita en 1637. Aliaj citas la publikigon de Principia Mathematica de Isaac Newton en 1687. Jonathan Israel asertas, "post 1650, ĉio, ne grave kiom fundamenta aŭ profunde fiksiĝinta, estis pridubita en la lumo de filozofa racio". Israel precizigas la detalan aferon ke, de 1650 ĝis 1750, Spinoza estis "la ĉefa kontestanto de la bazfaktoj de rivelita religio, ricevitaj ideoj, tradicio, moraleco, kaj kio estis ĉie rigardita, en absolutismaj kaj neabsolutismaj ŝtatoj egale, ĉar dio konstituis politikan aŭtoritaton
Je ĝia fino, la plej multaj akademiuloj uzas la lastajn jarojn de la jarcento - ofte elektante la Francan Revolucion de 1789 aŭ la komencon de la Napoleonaj Militoj (1804-15) kiel oportunan punkton por datigi la finon de la klerismo.
Krome, la esprimo "klerismo" ofte estas uzita trans epokoj. Ekzemple en ilia laboro Dialectic of Enlightenment (Dialektiko de klerismo), Max Horkheimer kaj Theodor W. Adorno vidas evoluojn de la 20-a jarcento kiel malfruaj sekvoj de la klerismo: homo estas instalita kiel "mastro" de mondo estanta liberigita de ĝia magio; vero estas komprenita kiel sistemo; racio iĝas instrumento kaj ideologio administrita per aparataroj; civilizo iĝas la barbarismo de faŝismo; civilizantajn efikoj de la klerismo en ilia kontraŭo; kaj precize tio - ili postulas - egalrilatas al la problema strukturo de la pensado de la klerismo. Jürgen Habermas, aliflanke, disputis kun siaj seminariaj rektoroj (Adorno kaj Horkheimer) pri la vido de la klerismo kiel procezo de kadukiĝo. Li parolis pri "nekompleta projekto de moderneco" kiu, en procezo de komunikaj agoj, ĉiam petas raciajn kialojn.
20347 Wunderlich
20347 Wunderlich estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Klerismo
Landaj varioj
Klerismo funkciigis en la plej multaj landoj, sed ofte kun specifa loka emfazo. Ekzemple, en Francio ĝi iĝis rilata al kontraŭ-registara kaj kontraŭ-eklezia radikalismo, dum en Germanio ĝi atingis profunde en la burĝajn klasojn kaj esprimis spiritan kaj naciisman nuancojn sen minaco al registaro aŭ establitaj eklezioj.
Registaraj respondoj variis vaste. En Francio la registaro estis malamika, kaj la filozofoj batalis kontraŭ ĝia cenzuro. Ili foje estis malliberigitaj aŭ persekutitaj en ekzilon. La brita registaro ĝenerale ignoris la gvidantojn de la klerismo en Anglio kaj Skotlando, kvankam ĝi donis al Isaac Newton kavaliraron kaj tre enspezigan registaran postenon je la konto de la ŝtato.
20347 Wunderlich
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Daniel Wunderlich, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search de 2004, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estas instruisto ĉe la Terre Haute South Vigo High School en Terre Haute (Indianao, Usono).
Klerismo
Klera despotismo
Klera despotismo (ankaŭ konata kiel klera absolutismo aŭ klerisma monokratio) estas formo de absoluta monarkio aŭ despotismo, en kiu regantoj estis influitaj de la Klerismo. Kleraj monarkoj ampleksigis la principojn de la klerismo, aparte emfazis, ke ĝi baziĝas sur racio, kaj aplikis ĝin sur siaj teritorioj. Ili tendencis permesi religian toleremon, liberan sinesprimon, gazetaron, kaj la rajton je posedado de propraĵoj. Plejmulto el ili subtenis artojn, sciencojn kaj edukadon. Tre ofte la monarkojn, kiuj sekvis la tendencon de la klera despotismo ĉirkaŭis similtendencaj ministroj kaj nobeloj, kiuj okupiĝis pri la reformoj. Kiam ekis kontraŭstaroj kontraŭ tiaj reformoj, tre ofte estis la ministro, kiu elposteniĝis dum la reĝo pluokupis la povon.
Tiaj reĝimoj enpoviĝis en kelkaj eŭropaj kortegoj dum la 18a jarcento kaj ĉefe en ties dua duono, dum je la alveno de la Franca Revolucio, la korteganoj kaj la reĝaj familioj iome elturniĝis el reformismaj tendencoj. Triumfis tiaj reĝimoj foje en kortegoj de Hispanio, Portugalio, Francio, Italio, Prusio, Rusio ktp.
Pentagono
Pentagono estas greka vorto por kvinangulo; speciale ĝi signifas
Klerismo
Klera despotismo
En pluraj nacioj, potencaj regantoj bonvenigis gvidantojn de la klerismo en registaroj kaj havis ilin kiel helpaj dezajnistoj de leĝoj kaj programoj por reformi la sistemon, tipe por konstrui pli fortajn ŝtatojn. La plej elstaraj el tiuj regantoj estis Frederiko la 2-a de Prusio, Katerina la 2-a, carino de Rusio de 1762 ĝis 1796, Leopoldo la 2-a kiuj regis la Grandduklandon Toskanion de 1765 ĝis 1790 kaj Jozefo la 2-a, Imperiestro de Aŭstrio de 1780 ĝis 1790. Jozefo estis troigite entuziasma, sciigante pri tiom multaj reformoj kiuj havis tiom malmulte da subteno, ke ekiĝis ribeloj kaj lia registaro iĝis komedio de eraroj kaj preskaŭ ĉiuj liaj programoj estis inversigitaj. Ankaŭ postaj ĉefministroj kiaj Pombal en Portugalio kaj Struensee en Danio regis laŭ klerismaj idealoj.
Grekio
La greka klerismo ricevis impeton fare de riĉaj grekaj komercistoj en la plej gravaj grandurboj de la Otomana Regno. La plej gravaj centroj de greka lernado, lernejoj kaj universitatoj, estis situantaj en Ioannina, Ĥio, Smirno (İzmir) kaj Ayvalik. La dissendo de klerismaj ideoj en grekan pensaron ankaŭ influis la evoluon de naciisma konscio. La publikigo de la gazeto Hermes o Logios apogis la ideojn de la klerismo. La celo de la gazeto estis avanci grekajn sciencon, filozofion kaj kulturon. Du el la ĉefaj figuroj de la greka klerismo, Rigas Feraios kaj Adamantios Korais, instigis grekajn naciistojn por okupiĝi pri samtempula politika pensaro.
Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj (Nederlando)
Por la nederlandanoj la klerismo komence ŝosis dum la Nederlanda Ora Epoko. Evoluoj dum tiu periodo devis havi profundan influon en la formado de okcidenta civilizo, kiam scienco, arto, filozofio kaj ekonomia evoluo prosperis en la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj. Kelkaj pivotaj ludantoj en la nederlanda klerismo estis: Baruch Spinoza, filozofo kiu ludis gravan rolon en formado de la bazo por la klerismo; Pierre Bayle, franca filozofo kiu rekomendis apartigon inter scienco kaj religio; Eise Eisinga, astronomo kiu konstruis planetarion; Lodewijk Meyer, radikalulo kiu postulis ke la Biblio estis obskura kaj dubiga; Adriaan Koerbagh, akademiulo kaj kritikisto de religio kaj konvencia moraleco; kaj Burchard de Volder, fizikisto.
Italio
La Klerismo ludis gravan, kvankam malgrandan, rolon en la historio de Italio. Kvankam plej el Italio estis kontrolita de konservativaj Habsburgoj aŭ la papo, Toskanio havis kelkajn oportunojn por reformo. Leopold la 2-a, Granda Duko de Toskanio abolis la mortopunon en Toskanio kaj limigis la pezon de cenzuro. El Napolo, Antonio Genovesi (1713–1769) influis generacion de suditalaj intelektuloj kaj de universitataj studentoj. Lia lernolibro "Diceosina, o Sia della Filosofia del Giusto e dell'Onesto" (1766) estis polemikiga klopodo intermezi inter la historio de morala filozofio unuflanke kaj la specifaj problemoj trafitaj de la komerca socio de la 18-a jarcento aliflanke. Ĝi enhavis la plej grandan parton de la politika, filozofia kaj ekonomika pensaro de Genovesi – gvidlibro por la napola ekonomia kaj socia disvolvigo. Scienco flori ĉar Alessandro Volta kaj Luigi Galvani faris elrompajn malkovrojn en elektro. Pietro Verri estis ĉefa ekonomikisto en Lombardio. Historiisto Joseph Schumpeter asertas, ke li estis "la plej grava antaŭ-Smith-a aŭtoritato pri malmultekosteco-abundeco". La plej influa fakulo pri la Italia Klerismo estis Franco Venturi. Italio ankaŭ produktis kelkajn el la plej grandaj jurteoriuloj de la Klerismo, kiel Cesare Beccaria, Giambattista Vico kaj Francesco Mario Pagano. Beccaria partikulare estas nuntempe konsiderata unu el la patroj de la klasika kriminologia teorio same kiel de la moderna penologio aŭ punologio. Beccaria estas fama pro sia majstroverko Dei delitti e delle pene (1764), nome traktaĵo (poste tradukita en 22 lingvoj) kiu utilis kiel unu el la plej fruaj elstaraj kondamnoj de la torturo kaj de la mortopuno kaj tiel mejloŝtona verko en la filozofio kontraŭ-mortopuna.
Pollando
La klerismaj ideoj (oświecenie) aperis malfrue en Pollando, ĉar la pola meza klaso estis malforta kaj la kulturo szlachta (nobelaro) (Sarmatismo) kune kun la politika sistemo de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj (Ora Libereco) estis en profunda krizo. La politika sistemo estis konstruita sur respublikismo, sed estis malkapabla defendi sin mem kontraŭ povegaj najbaroj Rusio, Prusio kaj Aŭstrio ĉar ili ripete fortranĉis regionojn ĝis nenio restis el sendependa Pollando. La periodo de Pola Klerismo ekis en la 1730aj–1740aj jaroj kaj speciale en teatro kaj artoj pinte en la regado de la reĝo Stanisław August Poniatowski (dua duono de la 18-a jarcento). Varsovio estis ĉefa centro post 1750, kun etendo de lernejoj kaj edukinstitucioj kaj arta patronado en la Reĝa Kastelo. Estroj helpis toleremon kaj plian edukadon. Ili estis la reĝo Stanislaw la 2-a Poniatowski kaj la reformistoj Piotr Switkowski, Antoni Poplawski, Josef Niemcewicz kaj Jósef Pawlinkowski, same kiel Baudouin de Cortenay, poligita dramaturgo. Opoziciantoj estis Florian Jaroszewicz, Gracjan Piotrowski, Karol Wyrwicz kaj Wojciech Skarszewski.
Tiu movado malfortiĝis pro la Tria Dispartigo de Pollando (1795) – nacia tragedio inspiranta mallongan periodon de sentimentala verkado – kaj finis en 1822, anstataŭita per la Romantismo.
Prusio kaj Germanaj Ŝtatoj
Prusio ekhavis la ĉefan rolon inter la germanaj ŝtatoj por sponsori la politikajn reformojn kiujn la klerismaj pensuloj deziris, ke absolutismaj regantoj adoptu. Estis gravaj movadoj same kiel en la plej malgrandaj ŝtatoj de Bavario, Saksio, Hanovero kaj la Palatinlando. Ĉiuokaze, la valoroj de la Klerismo iĝis akceptita kaj kondukis al gravaj politikaj kaj administraciaj reformoj kiu preparis la grundon por la kreadon de modernaj ŝtatoj. La princoj de Saksio, por ekzemplo, plenumis impresan serion de fundamentaj fiskaj, administraciaj, juraj, edukaj, kulturaj kaj ĝeneralaj ekonomiaj reformoj. La reformoj estis helpita de la forta urba strukturo de la lando kaj de influaj komercaj grupoj kaj modernigita antaŭ-1789 Saksio flanke de la linioj de klasikaj principoj de la Klerismo.
Antaŭ 1750, la germanaj supraj klasoj rigardis al Francio por intelektula, kultura kaj arkitektura estreco, ĉar la franca estis la lingvo de la alta socio. Meze de la 18-a jarcento, la Aufklärung (Klerismo) estis transforminta la germanan altklasan kulturon en muziko, filozofio, scienco kaj literaturo. Christian Wolff (1679–1754) estis pioniro kiel verkisto kiu eksponis la Klerismon al germanaj legantoj kaj legitimis la germanan kiel filozofan lingvon.
Johann Gottfried von Herder (1744–1803) preparis novan grundon en filozofio kaj poezio, kiel estro de la movado Sturm und Drang de pra-Romantismo. Vajmara klasikismo (Weimarer Klassik) estis kultura kaj literatura movado kun bazo en Vajmaro kiu klopodis establi novan humanismon sintezigante la idearojn de Romantismo, Klasikismo kaj Klerismo. La movado (el 1772 ĝis 1805) estis estrita kaj de Herder kaj de la multfakulo Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832) kaj Friedrich Schiller (1759–1805), poeto kaj historiisto. Herder argumentis, ke ĉiu popolo havis sian propran partikularan identecon, kio esprimiĝis en siaj lingvo kaj kulturo. Tiu legitimis la promocion de la germanaj lingvo kaj kulturo kaj helpis formi la disvolvigon de la germana naciismo. La verkoj de Schiller esprimis la senĉesan spiriton de sia generacio, priskribante la lukton de la heroo kontraŭ sociaj premoj kaj kontraŭ la forto de la destino.
Germana muziko, sponsorita de la supraj klasoj, progresis pere de la agado de komponistoj Johann Sebastian Bach (1685–1750), Joseph Haydn (1732–1809) kaj Wolfgang Amadeus Mozart (1756–1791).
En malproksima Königsberg, filozofo Immanuel Kant (1724–1804) klopodis kunigi raciismon kaj religian kredon, individuan liberecon kaj politikan aŭtoritaton. La verkaro de Kant eohavis bazajn ideojn kiuj pluos en la formado de la germana pensaro – kaj rezulte en la tuta eŭropa filozofio – bone ene de la 20-a jarcento.
La Germana Klerismo ricevis la subtenon de princoj, aristokratoj kaj la mezaj klasoj kaj ĝi permanente reformis la kulturon. Tamen, estis konservismo inter la elitoj kiuj avertis kontraŭ la eblo iri tro for.
En la 1780-aj jaroj, luteranaj pastroj Johann Heinrich Schulz kaj Karl Wilhelm Brumbey ricevis problemojn pro siaj predikoj ĉar ili estis atakitaj kaj ridiindigitaj fare de Immanuel Kant, Wilhelm Abraham Teller kaj aliaj. En 1788, Prusio eldonis la "Edict on Religion" kiu malpermesis ajnan predikon kiu subfosu la popularan kredon en la Sankta Triunuo kaj en la Biblio. La celo estis evitis skeptikismon, deismon kaj teologiajn disputojn kiuj povus malbonigi la enlandan trankvilecon. Homoj kiuj dubis pri la valoro de la Klerismo favoris la decidon, sed faris tion ankaŭ multaj subtenantoj. Germanaj universitatoj estis kreintaj fermitan eliton kiu povus debati polemikigajn aferojn inter ili, sed etendi ilin al la publiko estis konsiderata tro riska. Tiu intelekta elito estis favorita de la ŝtato, sed tio povus ŝanĝiĝi se la procezo de la Klerismo montriĝis politike kaj socie malstabiliga.
Bremer Beiträge estis klerisma semajngazeto en Bremeno, nome unu el la multaj ekzemploj de la surlokaj klopodoj klerismaj.
Rusio
En Rusio, la registaro komencis kuraĝigi la progresigon de artoj kaj sciencoj en la mezo de la 18-a jarcento. Tiu epoko produktis la unuajn rusiajn universitaton, bibliotekon, teatron, publikan muzeon kaj sendependajn gazetojn. Kiel aliaj klerdespotoj, Katerina la 2-a ludis ŝlosilan rolon en la promocio de artoj, sciencoj kaj edukado. Ŝi uzis sian propran interpretadon de klerismaj idealoj, helpita de elstaraj internaciaj fakuloj kiel Voltero (koresponde) kaj de surloke loĝantaj altrangaj sciencistoj kiel Leonhard Euler kaj Peter Simon Pallas. La nacia rusa Klerismo diferencis de sia okcidenteŭropa analogo en tio, ke ĝi promociis plian modernigon de ĉiuj aspektoj de la rusa vivo, kaj tio rilatis al la atako kontraŭ la institucio de la servuteco en Rusio. La rusa Klerismo centriĝis en la individueco anstataŭ en la socia Klerismo kaj kuraĝigis la faron de klerisma vivo. Grava elemento estis prosveŝĉenie, kiu kombinis religian piecon, erudicion kaj engaĝigon por la etendo de lernado. Tamen, mankis la skeptika kaj kritika spirito de la okcidenteŭropa Klerismo.
Hispanio
Tiu movado baziĝas, ĝenerale, sur kritikema spirito, kiu rompas krute kontraŭ la principo de aŭtoritateco, sur la hegemonio de la racio kaj ties fundamento sur la sperto. Tiu strukturo de la sciaro rezultas en la fakto, ke la filozofio kaj la scienco estu la plej preferataj fakoj. Tiu periodo estas konata en la Historio de la Idearoj ankaŭ kiel "Jarcento de la Lumoj" aŭ "Jarcento de la racio". Ties ĉefa karaktero estas la serĉado de la homara feliĉo pere de la kulturo kaj la progreso.
La novaj ideoj asociaj al la klerisma pensaro okazigis, ke kaj arto kaj literaturo orientiĝu al nova klasikismo (Novklasikismo), kiu derivas el la epiteto "novklasika". En literaturo oni intencas la moderan esprimon de la emocioj, kaj imiti klasikajn normojn kaj regulojn (datigitaj danke al arkeologiaj malkovroj de tiu periodo). Samtempe oni revalorigas la ekvilibron kaj la harmonion kiel hegemonia estetika principo. Tradicie oni asertas, ke kontraŭ tioma rigideco oni "insurekciis" je la fino de la jarcento, kaj tiele okazis reveno al la mondo de la sentoj, kio estis nomata "Antaŭromantikismo". Por kelkaj fakuloj kiaj Marta Manrique Gómez aŭ Russell P. Sebold la romantikismo ne konstituiĝas kiel reago kontraŭ eksmodaj formoj sed kiel disvolviĝo de esprimmaniero interplektita kun la aŭtoroj rekonitaj kiel kleristoj
Post la Milito de hispana sukcedo, la Burbonoj trafis Hispanion mizera kaj malklera. La Iberia Duoninsulo havis apenaŭ sep milionojn kaj duonon da loĝantoj. Per franceca politikaj sintenoj, Filipo la 5-a plifortigis la povon monarkian kaj la procezon por centrigi la landon, nuligante la foruojn kaj leĝojn proprajn de la teritorioj de la Regno de Aragono. La Katolika Eklezio pluhavis sian hegemonion, spite la forpelon en 1767 de religiuloj kiaj tiuj de la Jezuitoj. Aliflanke la malalta popolo, formita de brutobredistoj, agrikulturistoj, funkciuloj kaj marĝenuloj, malhavis rajtojn. La monarkoj iom post iom malpliigis kelkajn privilegiojn de la hereda nobelularo kaj adoptis sintenon monarkistan kontraŭ la Eklezio, cele al realigo de serio de bazaj reformoj. Fine de la jarcento, estis pliboniĝinta la vivkvalito de la hispanoj, kiel pruvas la plialtiĝo de la populacio al preskaŭ tri milionoj da loĝantoj, nombro ĉiukaze pli malgranda ol tiuj de similaj eŭropaj landoj.
La klerisma idearo estis enirintaj en Hispanio danke al diversaj vojoj:
Granda Britio
La Skota Klerismo estis la periodo en la 18a-jarcenta Skotlando karakterizita per ekfluo de intelektaj kaj sciencaj atingoj. Ĉirkaŭ la 18a jarcento, Skotlando havis reton de paroĥaj lernejoj en la Malaltaj Landoj kaj kvin universitatojn. La kulturo de Klerismo estis bazita sur legado de novaj libroj, kaj intensa studado okazis ĉiutage ĉe tiaj intelektaj kunvenejoj en Edinburgo kiaj The Select Society kaj, poste, The Poker Club, same kiel ĉe la plej antikvaj universitatoj de Skotlando kiaj tiuj de St Andrews, Glasgovo, Edinburgo kaj de Aberdeen.
Armo
Vidu ankaŭ artikolon Armilo.
Armo - jen itale, ligure Armu - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la administra regiono Ligurio kaj al la provinco Imperio. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Caprauna (CN), Ormea (CN), Pieve di Teco kaj Pornassio.
8952 ODAS
8952 ODAS estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Unua malkovraĵo de la kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey, ĝi estis nomita per ties akronimo : "ODAS".
Tullio Lombardo
Tullio Lombardo (1455-1532) estis Itala skulptisto kaj arkitekto, kaj filo de Pietro Lombardo (1435-1515) kaj frato de Antono Lombardo (1458-1516), ĉiuj estis skulptistoj kaj arkitektoj kiel li. La familio Lombardo laboris kunaj farante skulptaĵojn por la preĝejoj kaj kreante pompajn tombojn por renomaj familioj en Italio. Edukita en la laborejo de sia patro, li aktivis kiel asistanto kune kun sia frato Antono. Lia stilo elmontras toskanan influon, kies karakterizo ankaŭ videblas en la laboraĵoj de Pietro, al kiu li akompanis al Venecio kune kun la restanta parto de la familio. Pietro elstariĝis ĉefe rilate al la funebra arto, el kie li kreis aŭtentikan klanon, sekvata de siaj du filoj: Antono kaj Tuljo. Li konkretiĝis ankaŭ skulptaĵoj en festo-strukturoj, tiel kiel la monumento al Antonio Roselli (1381-1466). Kune kun sia familio kaj sub la gvidado de sia patro, li estris la laborojn en la Preĝejo de Sankta Maria de la Mirakloj, la Granda Madono de Trevizo kaj la Preĝejo de San Salvatore, en Venecio.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Flickr_-_Yale_Law_Library_-_Antonio_Roselli_(1380-1466).jpg| Antonio Roselli (1381-1466) Andrea_Vendramin,_by_Gentile_Bellini_cropped.jpg| Andrea Vendramino (1393-1478) Doge_Pietro_Mocenigo.png| Pietro Mocenigo (1406-1476) Bellini, Gentile - Mocenigo, Giovanni, Doge - Museo Correr.jpg| Giovanni Mocenigo (1409-1485) Archbishop_CoA_PioM.svg| Zanettino da Udine (1416-1485) Andrea_Mantegna_036.jpg| Andrea Mantegna (1431-1506) Santa_Maria_dei_Miracoli_(facciata).jpg| Pietro Lombardo (1435-1515) Venedig_Basilika.jpg| Giorgio Spavento (1440-1509) 1516_Antonio_Lombardo_-_Venus_Anadyomene.jpg| Antono Lombardo (1458-1516) San_petronio,_portale_maggiore_04_lunetta_e_architrave_con_scene_del_nuovo_testamento_di_jacopo_della_quercia_01.JPG| Antonio Minello (1465-1529) Artista_anonimo,_medaglia_di_andrea_briosco_detto_il_riccio,_1532_ca..JPG| Andrea Briosco (1470-1532) Anonimo,_medaglia_di_piero_valeriano_bolzani_di_belluno.JPG| Pierio Valeriano (1477-1558) Pomponio Gaurico (1482-1530).png| Pomponio Gaurico (1482-1530) Jacopo Tintoretto 027.jpg| Jacopo Sansovino (1486-1570) </Gallery> <Gallery> Tullio_lombardo,_busto_di_cristo,_1520,_donazione_eredi_de_carlo_al_bargello_01.JPG| Busto de Kristo Kunsthistorisches_Museum_09_04_2013_Young_Couple_Tullio_Lombardo.jpg| Bako kaj Ariadne (Vieno, 1519) Monument to doge Andrea Vendramin.jpg| Funebra Monumento al Andrea Vendramino Basilica_di_Santa_Maria_dei_Frari_-_Venezia.jpg| Preĝejo de Sankta Maria de la Monaĥoj Venecio Lombardo_Tullio_-_Miracolo_cuore_usuraio_-_basilica_del_Santo_-_Padova.jpg| La miraklo je la koro de la avarulo. Interior of Santi Giovanni e Paolo (Venice) - Monument to Giovanni Mocenigo - Relief of St. Mark baptising Anianus.jpg| Sankta Marko kuracante Amianon (1481) </Gallery>
Harison da Silva Nery
Harison da Silva Nery (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludas kiel mezkampulo.
Li futbalis en la Japana Ligo ĉe Urawa Reds, Vissel Kobe kaj Gamba Osaka. Aliaj teamoj liaj estis Santa Cruz, Guarani, Ponte Preta, Leiria, Goiás, Al-Ahli kaj Paysandu.
Aristeo
Laŭ la helena mitologio, Aristeo (Aristaeus, el la greka Ἀρισταῖος, «iama proksima sekvanto de la abelaro» aŭ «la plej bona») estis du-ranga dio, kiu dekomence estis kultata heroo al kiu oni atribuadis la eltrovon de multaj utilaj artoj, ĉefe la abelbredadon.
Verŝajne, tri malsamaj mitaj rakontoj pri elstara homo kiu diiĝis pro sia bonfaro al homaro aperis en diversaj lokoj sendepende unu de la aliaj, kaj poste unuiĝis en la figuro de Aristeo. El tio devenis, ekzemple, la diversaj rakontoj pri liaj vojaĝoj tra tiel foraj landoj. Oni listigis lin kiel filo de Urano kaj Geo, kvankam la plimulto de la versioj konsideras lin filo de Apolono kaj la ĉasistino Kireno, nepino de Peneo. Fakte, Heziodo nomigis lin «la paŝtisto de Apolono». Sed troviĝas ankaŭ lokaj rakontoj laŭ kiuj li estis filo de Ĥirono aŭ de Karisto, filo de tiu lasta. Pro lia rilato al tiu dio, Cicerono konsideris lin filo de Bakĥo, laŭ la romia mitologio.
Aristeo estis prezentita kiel flugilhava junulo sur beotiaj ceramikaĵoj, simile al la bildigoj de la Boreidoj, spiritoj de la norda vento. Li aperas en grekaj kaj ankaŭ en romaj mitoj, kie li estas konsiderata bonfaranto al homaro, kiun li instruis bredi brutojn kaj abelojn. Per sia lerteco Aristeo iom similas al Triptolemo, al kiu diino Demetro donacis grenojn, instruis lin kultivi grundon kaj ordonis, ke li instruu tion, precipe plugi kaj semi.
Naskiĝo kaj unuaj jaroj
Laŭ la naŭa Pitia odo de Pindaro kaj la Argonautica de Apolonio, Kireno estis princino kiuj malamegis kaj rifuzis ŝpinadon kaj la ceterajn porvirinajn artojn kaj hejmlaborojn, kaj anstataŭe ŝi dediĉis sin al ĉasado. Ŝi estis filino de la lapita reĝo Hipseo, kies gregojn ŝi gardadis ĉe la meandroj de la rivero Peneo. Ŝi estis tre kuraĝa virino, fakte, kiam Kireno luktadis kontraŭ fortega leono en monto Peliono, observis ŝin dio Apolono, kiu enamiĝis al ŝi. Apolono aŭguris, per la voĉo de la saĝa ĉevalviro Ĥirono, ke li iam forkaptos kaj portos ŝin al Libio, kie Kireno iĝos la rita fondinto de samnoma urbo sur tiea fruktodona marborda ebenaĵo. Malgraŭ ŝia emo resti virga, Kireno ne kontraŭstaris la dian volon, do la profetaĵo plenumiĝis kaj Apolono translokigis ŝin al monto Mirtesio, hejmo de nimfoj. Kompense li nimfigis ŝin, por ebligi ŝin vivi longe, kaj igis ŝin reĝino de Libio, kie ŝi daŭrigis sian manion: ĉasado. Ŝi naskis al Apolono du filojn: Aristeon kaj la pli juna Idmonon, profeton kiu poste partoprenis la ekspedicion de la argonaŭtoj, gvidata de Jazono. La ŝipo Argo veturis en foran Kolĉidon, por alporti la Oran ŝaffelon, por ke Jazono reakiru regadon super Iolko.