cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harpioj
Fineo kaj la fino de la harpioj
La trakia reĝo Fineo iĝis tiel bona divenisto, ke kolerigis Zeŭson, tial kial Fineo kapablis malkovri eĉ la diajn sekretojn. Pro tio, li estis blindigita kaj ekziliita en insulo. Zeŭso ordonis la harpiojn malebligi lin manĝi, do ĉiam kiam Fineo prenis manĝaĵon, ili eniris la palacon kaj forprenis ĝin el lia mano antaŭ ol li povis kontentigi sian malsaton. Tiel suferadis Fineo ĝis la alveno de la argonaŭtoj, kiuj haltis en tiu insulo dum ilia vojaĝo al Kolĉido. Jasono demandis lin, fama aŭguristo, pri la plej sekura maniero atingi tiun landon, sed Fineo ne konsentis respondi ĝis kiam la argonaŭtoj liberigos lin de lia torturo. Do, la flugilhavaj Boreidoj, Zeto kaj Kalaiso, atendis la eniron de la harpioj kaj persekutadis ilin ĉielen ĝis kiam la monstraj birdoj laciĝis kaj frakasis kontraŭ foraj rokoj. Ili ne mortigis la harpiojn danke al la interveno de ilia fratino Iriso (aŭ de Hermeso), kiu promesis ke Fineo ne plu estos ĉagrenita. Kompense, Fineo sciigis la argonaŭtojn pri la plej taŭga maniero eviti la simplegadaj rokoj en ilia vojo al Kolĉido. Tamen, alternativa versio rakontas ke kaj la harpioj kaj la boreidoj mortis pro laciĝo post tiu longdaŭra persekutado dum kiu ili traflugis Etiopion, Libion, Sicilion, Etolion kaj multajn landojn pli. Krome, en sia perdita teatraĵo Fineo Esĥilo asertis ke la Boreidoj finfine mortigis la monstrajn virinojn.
Al tiu baza rakonto pri la harpioj, oni poste aldonis kelkajn el ilia karakterizaĵojn. Ekzemple, oni rakontis ke, krom forpreni la manĝadon, la harpioj malpurigis la ceteron per ilia ekskrementoj. El tio, kaj post parola divastigado de la rakonto, oni konsideris ilin divastigantinoj de malpuro kaj malsano, kaj atribuis al la harpioj ilia fama monstra aspekto. Kun tiu formo, la harpioj ankaŭ iĝis plenumantinoj de la dia punado (fakte ili ricevis la kromnomon "hundinoj de Zeŭso"), ili forkaptis krimulojn kaj portis ilin al Tartaro, torturante ilin survoje. Viktimoj iliaj estis, ekzemple, la filinoj de la reĝo Pandareo, transportitaj de la harpioj al la Erinioj por ricevi punon pro la pekoj de ilia patro. Pro tio, kiam homo subite malaperis, oni diris ke li estis kaptita de la harpioj. Laŭ tiu karaktero, ili estis kruelaj, senkompataj kaj perfortaj. Laŭ la diversaj rakontoj, la harpioj personigis la detruan naturon de la vento, la marajn kirlojn, kaj post la persekutado fare de la argonaŭtoj, ili loĝis en la insuloj Strofadoj, ĉe la enirero al Tartaro aŭ en kreta kaverno.
La greka Palaifato vidis harpiojn kiel du filinojn de Fineo kiuj malspxaris liajn riĉajojn. Li nomiĝis Erasia (helene Ἐράσεια) kaj Arpuria (Ἁρπύρεια).
Nomoj kaj rilato al ventoj
Laŭ Heziodo, la harpioj origine estis du: Aello (tempesta vento, ankaŭ nomata Nikotoo kaj Aellopo) kaj Okipeto (aŭ Okitoo kaj Okipodo, rapida flugo), pli rapidaj ol kutimaj birdoj. Poste, la romianoj aldonis unu plian, Keleno (la malhela), kiun oni konsideras la plej malbona el ili.
Homero, en sia Iliado, mencias plian: Podargo (rapidaj piedoj), simpla personigo de kirlaj ventoj (la Tueloj, epiteto de la harpioj laŭ tiu verkisto) kaj patrino kun la vento Cefiro, de Ĥanto kaj Balio, la magie rapidegaj ĉevaloj de Aĥilo. La harpioj aperis ankaŭ kiel patrinoj de Flogeo kaj Harpago, la ĉevaloj de la Dioskuroj (Kastoro kaj Polukso). En tiu kunteksto Jane Ellen Harrison indikis la nocion kiu aperas en la verko de Vergilio, pri ke ĉevalinoj iĝis gravedaj de la vento sole, mirinde por diri. La identigo al ventoj evidentiĝas en la Odiseado, kie Homero kalkulis la harpiojn inter la ventoj ĉefitaj de Eolo, kiuj devojigis Odiseon en sia reveno hejmen.
La Harpioj en la Eneado kaj en Infero
Eneo trafis la harpiojn en la strofadaj insuloj, ĝuste kiam ili fulme ŝtelis la bankedon pretigota de la trojanoj. La ekspedicio klopodis vundi la harpiojn (la plej teruraj monstroj, laŭ Vergilio), tute sensukcese, pro tio ke ili rapidege revenis ĉielen post iliaj atakoj. Fine, Keleno malbenis la akompanantaron de Eneo, kriante ke la trojanoj tiel malŝatos ke ili eĉ formanĝos iliajn tablojn antaŭ la fino de tiu tago. Pro tio, la terurigita ekspedicio forfuĝis en timo.
Ĉi tie la nauzigaj harpioj faras siajn nestojn, Tiuj, kiuj forpelis la trojanojn el la Strofadoj Kun seriozaj proklamoj de la baldaŭa veo. Ili havas larĝajn flugilojn, virinajn kolon kaj vizaĝon, ungajn piedojn kaj ŝvelintajn, plumitajn ventrojn; Ili grakas iliajn lamentadojn en la timigaj arboj. .
Teorioj pri la deveno de la Harpioj
Aliaj reserĉistoj atentigas pri ke tiu teorio baziĝas sur la ideo pri ke la harpioj estis monstraj birdoj, kun homaj kapoj, dum la originaj mitoj ne priskribas ilin tiel. Kiel flugilhavaj monstroj, la harpioj ne multe malsimilas de aliaj mitologiaj kreitaĵoj, fakte multaj konsideras tiun formon arkaika konfuzo kun la sirenoj. Do, ne necesas trovi apartan klarigadon pri la origino de tiu reprezentado.
Heraldiko
Dum Mezepoko, la harpio, ofte nomataj "la aglo de la virgulino", iĝis kutima figuro en heraldiko, aparte en Orientfrislando. Ĝi aperas, inter aliaj blazonoj, sur tiuj de Rietburgo, Liĥtenŝtejno kaj Cirksena.
Jéke
Jéke estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en subregiono de Kisvárda.
Situo
Jéke situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Kisvárda troviĝas 5, Dombrád kaj Vásárosnamény po 21, Záhony 22, Nyíregyháza 53 km-ojn.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo aperis en 1212. En 1960 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kuracejo.
Jármi
Jármi estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en Distrikto Mátészalka.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo aperis en la jaro 1325 en la formo "Járomtelke". En 1910 dum la popolnombrado vivis en Jármi 704 homoj en 139 domoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, naĝejo por infanoj, poŝto.
Famuloj
En Jármi mortis juristo Iván Komoróczy.
903 Nealley
903 Nealley estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.
Rozkapa fruktokolombo
La Rozkapa fruktokolombo, (Ptilinopus porphyreus) konata ankaŭ kiel Purpurkapa fruktokolombo aŭ Teminka fruktokolombo, estas eta kolorplena kolombo de la genro Ptilinopus kaj familio de kolombedoj.
La rozkapa fruktokolombo estas loĝanta reproduktanta endemisma birdo de Indonezio kie ĝi loĝas en la montarbaroj de Sumatro, Javo kaj Balio ĉe altitudoj de 1000–2200 m. Ĝi konstruas feblan neston en arbo, kie la ino demetas unu aŭ foje du blankajn ovojn kiuj estas kovataj dum 20 tagoj antaŭ eloviĝo, kun pliaj 15-16 tagoj por elnestiĝo. Temas pri timida kaj malfacile videbla specio, ĝenerale vidata sola aŭ en paroj, sed aroj de pli da 17 birdoj povas formiĝi ĉe fruktodonaj arboj.
La masklo havas purpurrozajn kapon, kolon kaj gorĝon, tre limigita de blanka strio, kiu separas tiun koloregan parton de la verdeca dorso. La supraj partoj estas verdaj kaj la subaj partoj grizaj, kun flava subvosto. La irizo estas oranĝa, la beko estas verdeca kaj la piedoj rozkoloraj. La ino estas pli senkolora ol la masklo, kun ne tiom rimarkinda bustostrio, kaj la junulo estas eĉ pli senkolora versio de ino. La voĉo estas milda huu.
Tiu ĉi kolombo manĝas ĉefe figojn, etajn frukton kaj berojn en la supra branĉaro de la arbaro, kie ĝi bone kamuflas inter la verda foliaro.
La rozkapa fruktokolombo estas limigita al teritorio de malpli ol 12,000 km² de arbaro en tri lokoj de Sumatro, dekses de Javo kaj unu de Balio, ĉiam en arbaraj montoj almenaŭ 2000 m altaj. Plej parto de la lokoj estas malpli etaj de 200 km² kaj malpliiĝintaj. La specio estas malfacile videbla kaj oni supozas, ke ankoraŭ ne estas minacata.
La rozkapa fruktokolombo estas konsiderata kiel Malpli Zorgo ĉe IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.
Antonio Maria Zaccaria
Antonio Maria ZACCARIA (naskiĝinta en 1502 en Kremono, mortinta la samloke) estas katolika sanktulo, itala kuracisto kaj teologo kaj fondinto ordena. Lia festotago estas la 5-a de julio.
Lido
Lido estas
Antonio Maria Zaccaria
Vivo
Zaccaria jam de junaj jaroj estis modela homo koncerne morojn kaj preĝadon. Li studis en Pavio medicinon kaj laboris poste kiel kuracisto inter malriĉuloj de Kremono. Tie influis lin la ideoj de la dominikano Battista da Crema. En 1528 Zaccaria, post finitaj teologistudoj, ordinitis pastro. En 1530 li iĝis kapelano de grafino Ludovica Torelli en Milano. Ŝi helpis lin fondi la ordenon virinan de la Anĝelaninoj (latine: Sancti Pauli Sorores Angelicae, mallongigo: AS). En 1533 agnoskis lia papa moŝto Klemento la 7-a la viran ordenon de la Barnabasanoj (latine: Clerici regulares Sancti Pauli decollati, mallongigo: CRSP, branĉo ene de la Regulaj klerikoj).
Kiel predikisto Zaccaria vojaĝis tra tutan Nordan Italujon. Liaj novigoj sur la kampo liturgia (ekz. la apogo de 40 tagojn daŭranta publika adorado de la korpo de Kristo) ne nur inmpresis fidelulojn sed ankaŭ suspektigis lin ĉe diversaj ekzleziuloj. Li entombigitis en la Kirko Sankta Barnabaso en Kremono. Pro venerado multa fare de la kristana popolo li sanktigitis en 1897. Liaaj simboloj estas lilio, kaliko kun hostio, kruco.
Petra Szőcs
SZŐCS Petra (soe:ĉ) estas hungara poetino, verkistino, tradukistino, scenarlibristino naskiĝinta en Kluĵo la 7-an de septembro 1981.
Kariero
Petra Szőcs studis germanan kaj hungaran lingvojn en ELTE kaj reĝisoradon en Universitato de Arto pri Teatro kaj Filmo de Budapeŝto.
Cihuatlán
Cihuatlán estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Cihuatlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 022.
Geografio
Cihuatlán apartenas al la regiono Costa Sur kiu situas en la okcidenta parto de la subŝtato (sude de la regiono Costa Norte). Multaj komunumoj en tiu regiono limas al la pacifika oceano. Al tiu regiono apartenas entute ses komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 30241 loĝantojn. El tiuj estis 15042 viroj kaj 15199 virinoj. La komunumo havas surfacon de 713,7 km². La meza alteco estas 20 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 26,5 C. En la komunumo estas 967,5 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9731 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 8881 scipovis legi kaj skribi kaj 838 viroj estis analfabetoj. Do 8.61 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 9613 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 8707 sciis legi kaj skribi kaj 894 virinoj estis analfabetoj. Do 9,3 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Cihuatlán vivis 27130 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 121 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,446 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Ĉuhujiv (stacidomo)
Ĉuhujiv (Чугуїв) estas fervoja stacio en Ĉuhujivo (Ĥarkiva provinco), urbo en Ukrainio.
Das klagende Lied
Das klagende Lied (La plenda kanto) estas popolfabela kantato de Gustav Mahler (1860–1911) por soloistoj, knaboĥoro, miksita ĥoro, granda orkestro kaj fororkestro. La teksto de Gustav Mahler baziĝas sur la fabelo Das klagende Lied de Ludwig Bechstein, same kiel sur la fabelo Der singende Knochen (la kantanta osto) de la fratoj Grimm. La praversio de la triparta verko ekestis inter 1878 kaj 1880, kaj Mahler nomis ĝin sian „Opus 1“. Mahler prilaboris la verkon en la jaroj 1893 kaj 1898, antaŭ ol li unuafoje prezentis ĝin la 17-an de februaro 1901 je Vieno en duparta versio. La prezentado de la kompleta verko daŭras ĉirkaŭ 70 minutojn.
Ekesto kaj unua prezentado
Mahler finis en 1878 en la aĝo de 18 jaroj sian trijaran edukadon ĉe la Konservatorio de la Muzikŝatantoj kaj samjare sukcesis ankaŭ per la gimnazia ekzameno. Poste li konceptis plurajn muzikajn verkojn, kiujn li tamen forĵetis jam dum la verkado. Samjare li verkis la poeziaĵon por Das klagende Lied. Mahler ja transprenis la titolon kaj la motivon de la ruĝa floro de Bechstein, sed dum la plua agado li sekvis la fratojn Grimm. Ekde 1879 li komencis per la komponado, kiu estis finita la 1-an de novembro 1880 kiel „fabelo en tri sekcioj“. En 1881 li sinproponis per ĉi tiu komponaĵo por la Beethoven-Premio de la Societo de la Muzikŝatantoj en Vieno, sed jam en la antaŭtempo li estis rifuzita fare de la ĵurio. Poste li provis prezenti la verkon ĉe aliaj konkursoj, sed havis same malmultan sukceson.
Post tio Mahler translaboris la verkon unuafoje en la jaro 1883 kaj reduktis la gigantajn dimensiojn. Ĉe ĉi tiu sencindrigo li eliminis la 1-an parton, „Das Waldmärchen“, same kiel la fororkestron en la 2-a kaj 3-a partoj. Li reduktis la nombron de soloistoj ekde 11 sur 4, je kio ankaŭ forfalis la knabovoĉoj. Li ankaŭ reduktis la nombron de harpoj de 6 al 2. Nur en 1898, kiam Mahler jam estis direktisto de la Viena Kortegopero, Mahler trovis eldoniston. Antaŭ la preparado de la presado Mahler denove translaboris la verkon, en kiun li reenigis la fororkestron en la 3-a parto.
La 17-an de februaro 1901 Mahler povis unuafoje prezenti la verkon en ĉi tiu translaborita duparta versio sub sia direktado kaj kun renomaj soloistoj. En la kritikaro Das klagende Lied trafis sur malmulta pozitiva resonanco. La muzikkritikisto kaj biografiisto de Brahms, Max Kalbeck, skribis: „Interese je ĉi tiu verko estas por la muzikisto lia tekniko. Ni aplaŭdas ĝin per timtremado.“
1-e Waldmärchen (arbara fabelo)
La poemo de Mahler ekprenas la formon de balado. En Waldmärchen ĝi rakontas la antaŭhistorion. „Estis iam fiera reĝino …“. Juna reĝino forrifuzas ĉiun svatiĝanton kaj volas edzigi nur tiun, kiu trovas en la arbaro certan ruĝan floron. Ekde nun la teksto sekvas plie la fabelon de la fratoj Grimm en la versio el 1819. Du fratoj, el kiuj la pli aĝa estas perfortema, la pli juna tamen mildkora, ekiras por serĉi la floron. Post kiam la pli juna trovis la floron, li metas ĝin ĉe sian ĉapelon kaj ekkuŝas por dormi. La pli aĝa frato traboras la dormanton sub saliko per sia glavo kaj alprenas la floron.
Alpeñés
Alpeñés [alpeNJES] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo, kaj Alpeñés mem la plej norda municipo en la komarko.
Das klagende Lied
2-e Der Spielmann (la bardo)
La transkondukado reekprenas la motivon de la saliko. "Ĉe la salik' en la arbar', flugetas la strigoj kaj korvoj,  tie kuŝas blonda kavalir'  Sub foli' kaj flor' entombigita. … " La rekantaĵo „Sufer', ho ve, sufero!“ trairas ekde nun ankaŭ muzike la verkon kiel gvidmotivo.
Alpeñés
Geografio
Ĝi estas je 59 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. Al Teruelo alvenas de nordo tri ŝoseoj, de sudo aliaj tri kaj unu okcidente el Gea de Albarracín. El la tri nordaj, tiu centra nome N-420 venas laŭ la valo de la rivero Alfambra. Laŭ tiu vojvalo kaj la ŝoseo A-1510 kaj poste loka ŝoseo, Alpeñés estas la naŭa plej proksima municipo al la ĉefurbo inter Pancrudo (sudoriente) kaj la nacia ŝoseo N-21 kaj Torre los Negros (norde). La municipa teritorio estas trapasata de la nacia ŝoseo N-211 en la km 142, krom de la regiona ŝoseo A-1510, kaj TE-10, kiu konektas kun Pancrudo.
Das klagende Lied
2-e Der Spielmann (la bardo)
Vojaĝanta bardo, preterpasanta la salikon, trovas blankan oston kaj skulptas el ĝi fluton. En la momento, kiam li metas la fluton al la buŝo, la fluto ekkantas: "Aĥ bardo, kara mia bard', Aŭskultu mian plendon  Pro belkolora eta flor'  Mortbatis min mia frato  Kadavro mia en l' arbar'!  La frat' edzos de ravulin'!“ Ĉiufoje, kiam la bardo almetas la fluton, eksonas la sama makabra kanto.
3-e Hochzeitsstück (geedziĝfesta peco)
Dum siaj vojaĝoj la bardo venas al la reĝa kastelo, kie la juna reĝino ĵus festas la geeziĝon kun la fratomurdinto. Denove eksonas la kanto de la osto. La reĝo elŝiras al la bardo la fluton kaj metas ĝin mem al la buŝo. En ĉi tiu momento la kanto de la kanta osto ŝanĝiĝas en akuzon kontraŭ la reĝo: „Ho frato, kara mia frat' …“ La reĝino sinkas svena sur la grundon, la gastoj fuĝas, kaj la kastelo ruiniĝas.
Alpeñés
Geografio
La orografio de la municipo estas markita de la valo de rivero Pancrudo kaj la neregula tereno kiu ĉirkaŭas ĝin, pere de nombraj ravinoj kiuj enfluas en la riveron. La loĝloko mem kuŝas je 1223 msm. ​ La plej proksimaj loĝlokoj estas laŭorde Corbatón, Portalrubio, Pancrudo, Torre los Negros kaj Cosa.
Das klagende Lied
Prezentopraktiko
La partituro de la praversio restis konservita kaj herediĝis trans Justine, la plej favorata fratino de Mahler, al ties filo Alfred Rosé. Ĉi tiu direktis en 1934 je Brünn la unuan prezentadon de la 1-a parto. En 1935 li kombinis la unuan parton kun la reviditan version de la 2-a kaj 3-a partoj, per kio ekestis miksversio. La reston de la praversio li retenis kaj ne publikigis ĝin, sed vendis la partituron en 1969 al la kolektisto James M. Osburn, kiu siaflanke donacis ĝin al Universitato Yale.
Alpeñés
Geografio
La municipa teritorio limas jene:
Das klagende Lied
Prezentopraktiko
La verko ekzistas nuntempe en tri versioj, je kio komence nur venkis la de Mahler revidita duparta versio el 1898. En 1970 Pierre Boulez sonregistris la miksversion enigante la Waldmärchen (arbara fabelo). La praversion publikigis Reinhold Kubik en 1997 en kritika eldono de la kompleta verkaro, kaj samjare ĝin unuafoje prezentis Kent Nagano. La germana unua prezentado de la praversio okazis la 28-an de novembro 1997, denove direktata far Kent Nagano en la hamburga koncertejo Laeiszhalle.
Enordigo
Das klagende Lied ja staras ankoraŭ en la tradicio de la muzika malfruromantismo sub la influo de Wagner, montras tamen ankaŭ en la praversio jam memstaran personan stilon de Mahler. Karakteriza estas la uzado de gvidmotivoj. Mahler trovis, simile kiel antaŭ li Mendelssohn, jam en la aĝo de 19 jaroj al propra tonlingvo. La antaŭaj junaĝaj komponaĵoj de Mahler plejparte perdiĝis.
Alpeñés
Historio
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj.
En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, tiu loko sendependiĝis disde Daroca, kaj ekformis parton de la komunumo Sesma de Barrachina en la komunumaro Comunidad de Aldeas de Daroca, ĝis ties dissolvo en 1838.
En 1962 oni instalis elektran liveradon, ĉar antaŭe ĝi ne disponeblis.
Jakoba Vojo de Portugalio
La Portugala Vojo (portugale: Caminho Português, hispane: Camino Portugués) estas la nomo de la pilgrimaj itineroj komencantaj en Portugalio de la Jakoba vojo kiuj komenciĝas en Porto aŭ Lisbono. El Porto, laŭ la rivero Doŭro, pilgrimantoj vojaĝas norden transirante la kvin ĉefajn riverojn - Ave, Cávado, Neiva, Lima kaj Minho - antaŭ eniri en Hispanion kaj trapasas Padrón al Santiago-de-Kompostelo.
Alpeñés
Aktualo
Vizitindaĵo estas preĝejo kun svelta mudeĥara sonorilturo.
James Edward Smith
Siro James Edward Smith (2-an de decembro 1759 – 17-an de marto 1828) estis angla botanikisto kaj fondinto de la Linea Societo.
Post la morto de Karolo Lineo, ties biblioteko kaj kolektoj estis lasataj al lia vidvino Sara kaj ties filoj. Joseph Banks, angla botanikisto, volis aĉeti la kolekton, sed la filo de Karolo, kiu ankaŭ nomiĝis Karolo, malakceptis kaj translokigis la kolekton al Upsalo. Tamen, en 1783 Karolo (filo) mortis kaj Sara heredis la kolekton. Ŝi transvivis kaj sian edzon kaj sian filon. Ŝi klopodis vendi ĉion al Banks, sed tiu jam ne plu estis interesata; anstataŭe estis konatulo nome 24-jaraĝa medicina studento, James Edward Smith, kiu aĉetis la tutan kolekton: 14,000 plantojn, 3,198 insektojn,1,564 konkojn, ĉirkaŭ 3,000 leterojn kaj 1,600 librojn. Smith estis fondinto de la Linea Societo de Londono post kvin jaroj.
Batalo de Basian
La Batalo de Basian (kartvele: ) estis kontraŭbatalita, en la 13-a jarcento, inter la armeoj de la Kartvela reĝlando kaj la Ruma sultanlando en la valo Basian je 60 km nordoriente de la urbo Erzurum en kio nun estas Turkio. La batalo estas diverse datita inter 1202 kaj 1205, sed 1203 aŭ 1204 estis lastatempe donita kiel prefera dato. La nuntempa islama analizisto Ibn Bibi datigas la batalon en 598 a.H (1-an de oktobro 1201 - 19-an de septembro 1202).
La batalo estis unu el tiuj pluraj konfliktoj inter la kartvelaj monarkoj kaj la selĝukaj regantoj de Anatolio kiu plenigas la historion de la regiono de la 11-a kaj 13-a jarcentoj. Ĝi ankoraŭ markis plian provon de la selĝukoj por bremsi la kartvelajn progresojn suden. La rakonto de tiu konflikto estas rakontita en la tiutempaj kartvelaj, armenaj kaj islamaj fontoj.
Redondesco
Redondesco estas komunumo de Italio.
Nigravosta cerkomelo
La Nigravosta cerkomelo, Cercomela melanura, estas specio de birdo de la genro de Cercomela en la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas indiĝena de norda Afriko. Ĝi estas komuna loĝantaj birdojloĝanta reproduktulo ĉefe en dezertaj regionoj de Nordafriko, Mezoriento kaj la Arabia duoninsulo.
Aspekto
Ĝi estas 14–16 cm longa birdo kiu ricevas sian nomon pro sia tute nigra vosto, kiun ĝi ofte malfermas kiel ventumilo kaj kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie melanura devenas el latinigitaj radikoj de la antikva greka kiuj signifas precize "nigra" (melanos) kaj "vosto" (uros); la resto de ties plumaro estas bluecgriza aŭ grizbruna (nordafrikaj rasoj estas pli brunaj, mezorientaj estas pli bluecaj). Ambaŭ seksoj estas similaj, sed la masklo averaĝe havas pli nigrecajn bridojn.
La kanto estas klara melanĥolia fajfo: ĈARli...TRUlu...ĈARli...TRUlu..., kun mallongaj frazoj el la kanto uzataj kiel alvoko.
(19851) 2000 TD42
(19851) 2000 TD42 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nigravosta cerkomelo
Aspekto
Ĝi estas specio de rokaj dezertoj kaj montaj deklivoj, sur kiuj nestumas en rokfendo, kie la ino demetas 3–5 ovojn. Ili manĝas insektojn, ĉefe kaptitajn surgrunde.
La Nigravosta cerkomelo estas fidema specio, maltimema je homoj.
Detala distribuo
La Nigravosta cerkomelo estas loĝanta tra sia teritorio.
Těšetice (distrikto Znojmo)
Těšetice (Töstitz) estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Znojmo en Sudmoravia regiono. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1260.
Luís Müller
Luís Müller (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe São Paulo, Torino kaj Gamba Osaka, kun kiu atingis la Pokalon de la Imperiestro en 1991.
Dukovce
Dukovce, hungare Dukafalva estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en la Distrikto Svidník en la Regiono Prešov en nord-orienta Slovakio.
Historio
En historiaj rekordoj, la vilaĝo estis unue menciita en 1401.
Situo
La municipo kuŝas ĉe alteco de 260 metroj kaj kovras areon de 5,636km². Ĝi havas loĝantaron da 247 homoj.
15-a de februaro
La 15-a de februaro estas la 46-a tago de la jaro laŭ la gregoria kalendaro. 319 tagoj restas (320 en superjaroj).
Dukovce
Famulo
En Dukafalva naskiĝis hungara kuracisto Tivadar Duka.
15-a de februaro
En unuopaj jaroj je la 15-a de februaro okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 15-a de februaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Polento
Polento estas manĝaĵo farita de miksaĵo de akvo kun faruno de maizo. Ĝi povas esti farita ankaŭ de kaŝtanoj. Polento estas manĝaĵo tre antikva en Eŭropo, plej popularo eble en Italio. En Brazilo ĝi estis ofta manĝaĵo de italaj kvazaŭsklavoj en 20-a jarcento. Hodiaŭ estas polento ofta kaj populara manĝaĵo en Brazilo kaj Argentino.
Historio de Polento en Italio
La polento estas popola simbolo de la veneta kaj friula kuirarto. Dum jarcentoj ĝi estis la unika nutra apogo por montaranoj kaj kamparanoj, Ĉefe en Nord Italio. Hodiaù ĝi estas serĉata gastronomia specialaĵo. Kruda plado, polento estas preparita kun faruno de maizo, oni diras ofte flava faruno, en iomete salita akvo en kupra kaldrono, kaj oni miksas ĝis kuirado dum duonhoro ĝis kiam ĝi malmoliĝas kaj ĝi povas esti verŝita sur haktabulo aù ligna plado, kie poste oni povas tranĉi laù pecoj.Estis Venecio kiu enkondukis ĝin en la marĉoj de Polesine kaj en Friulo,la unua semado estas datata de 1554 en Veneta regiono. Dum la sekvantaj jarcentoj la tuta Padanio ne manĝis alian krom tio. Polento solvis grandegajn alimentajn problemojn de multaj malriĉaj popoloj.La polento – laù la nutra vidpunkto – povas alporti bonan kontribuon de proteinoj. Temas pri minoraj proteinoj, kiuj bezonas aldonaĵojn por garantii la ĝustan nutran kontribuon. Do la plej simpla polento iĝas mangaĵo eksterordinara kaj kompleta, kiam al ĝi oni aldonas la kutimajn simplajn kompletaĵojn. Ekzemple: kolbasoj, fazeoloj,fromaĝo. Tio estas kompletigaĵoj, kiujn la malnova kampara saĝeco uzis kaj ankoraù uzas, kreante pladojn, kij kontentigas la plej postulemajn palatojn kaj kiuj entenas proteinojn, karbonhidratojn, grasojn, mineralojn kaj kelkajn vitaminojn. Generale ĝi estas de flava koloro, sed ĝi iĝas blanka, se oni uzas la maizon "Biancoperla",kiu kreskas en regionoj Veneto kaj Friulo
Duflanka merkato
La ĉefa diferenco inter la duflankaj merkatoj kaj la komunaj merkatoj estas, ke en la duflankaj merkatoj la optimuma konduto de la platformo ne konsistas en maksimumigi ĝian profiton sur ĉiu grupo de uzantoj aparte; sed en ĉi tiuj merkatoj, la optimuma konduto estas kutime subvencii grupon de uzantoj, akirante profitojn de la alia grupo.
Obernburg
Obernburg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la nordo de la distrikto Miltenberg kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio situas en la nordokcidento de Bavario, iom sude de Aschaffenburg, borde de la rivero Majno kaj la odenvalda rivereto Mümling, kiu tie enfluas la Majnon.
Historio
Inter la jaroj 83 kaj 85 post Kristo la romia armeo starigis la fortikaĵon Nemaninga okcidente de la Majno, por sekurigi ĉi tie la limon inter la romia imperio okcidente kaj ĝermana teritorio oriente. La malnova urbo de Obernburg ankoraŭ nun reflektas la fortikaĵajn fundamentojn. Dum la jaroj 259 kaj 260 la ĝermana tribo de Alemanoj venkis la fortikaxjon, sed la loko restis loĝata ankaŭ post la retiriĝo de la romianoj kaj la posta disfalo de la romia imperio. Dum 1313 la urbo ricevis urban statuton de la episkopo de Majenco (Mainz). Ĝis 1803 la urbo apartenis al la episkopejo kaj korona princejo de Majenco. Dum la postaj sep jaroj ĝi apartenis al la "princejo de Aschaffenburg", dum kvar jaroj al la "princejo de Frankfurt", kaj de 1914 ĝis hodiaŭ al Bavario. Ekde la jaro 1972 la antaŭe najbara komunumo Eisenbach [Ajznbaĥ] apartenas al Obernburg.
Urbopartnereco
Partnera urbo estas Aszód en Hungario.
Vidindaĵoj
Vidindas la restoj de la mezepoka urba muro (aparte la Supra Pordego, la Almoza Turo kaj la Ronda Turo), la urbodomo kaj ĉapelo Anna en Obernburg, sed ankaŭ la baroka preĝejo de Eisenbach. Romia muzeo en Obernburg informas pri la lokaj spuroj de tiu epoko antaŭ dumil jaroj, kaj regiona muzeo en Eisenbach pri la postaj jarcentoj.
Bovardeo
Bovardeo (Bubulcus ibis) estas birdo el la familio de Ardeedoj de tutmonda distribuo. Ĝi troviĝas en tropikoj, subtropikoj kaj varmatemperaturaj zonoj. Ĝi estas la ununura membro de la monotipa genro Bubulcus, kvankam kelkaj fakuloj konsideras ties du subspeciojn kiel plenaj specioj, nome Okcidenta bovardeo kaj Orienta bovardeo. Spite la similaĵojn laŭ plumaro kun la egretardeoj de la genro Egretta, ĝi estas pli proksime rilata al la ardeoj de la genro Ardea. Origine indiĝena de partoj de Azio, Afriko kaj Eŭropo, ĝi entreprenis rapidan etendon en sia distribuado kaj sukcese koloniis multe de la resto de la mondo.
Ĝi estas blanka birdo orname per sablokoloraj plumoj en la reprodukta sezono. Ĝi nestas en kolonioj, kutime ĉe akvejoj kaj ofte kun aliaj vadbirdoj. La nesto estas platformo el bastonetoj en arboj aŭ arbustoj. Bovardeoj uzas pli sekajn kaj malfermitajn habitatojn ol iu ajn ardespecio. Ties manĝohabitatoj inkludas sezone inundatajn herbejojn, paŝtejojn, farmoterenojn, humidejojn kaj rizkampojn. Ili ofte akompanas gregojn aŭ aliajn grandajn mamulojn (kiel bovoj el kio devenas ties komuna nomo), kaptante insektojn kaj malgrandajn vertebrulojn forigitaj el tiuj animaloj (moderne eĉ traktoroj). Kelkaj populacioj de la Bovardeo estas migrantaj kaj aliaj montras postreproduktan disiĝon.
Plenkreskuloj de Bovardeoj havas malmultajn predantojn, sed birdoj aŭ mamuloj povas rabi ties nestojn, kaj idoj povas perdiĝi pro malsatego, kalcia manko aŭ ĝenado fare de aliaj grandaj birdoj. Tiu specio montras specialan rilaton kun grego, kio etendas al aliaj grandaj paŝtiĝantaj mamuloj. La Bovardeo forigas iksodojn kaj muŝojn el gregoj kaj konsumas ilin. Tio estas profito por ambaŭ specioj, sed ĝi estis ankaŭ implikita en etendo de iksododevenaj animalaj malsanoj.
Taksonomio
La Bovardeo estis unuafoje priskribita en 1758 fare de Linnaeus en sia Systema naturae kiel Ardea ibis, sed ĝi estis movata al ties nuna genro fare de Charles Lucien Bonaparte en 1855. Ties genra nomo Bubulcus estas latina por paŝtisto, alude, kiel ĉe la komuna nomo, al la speciala asocio de tiu specio kun grego. Ibis estas latina kaj greka vorto kiu origine aludis al alia blanka vadbirdo, nome la Afrika blanka ibiso.
La Bovardeo havas du geografiajn rasojn kiuj estas foje klasitaj kiel plenaj specioj, nome la Okcidenta bovardeo, B. ibis, kaj la Orienta bovardeo, B. coromandus. Ambaŭ formoj estis disigitaj de McAllan kaj Bruce, sed estis konsiderataj kiel samspeciaj fare de preskaŭ ĉiuj aliaj ĵusaj aŭtoroj ĝis la publikigo de la influa Birds of South Asia. La orienta subspecio B. (i.) coromandus, priskribita de Pieter Boddaert en 1783, reproduktiĝas en Azio kaj Aŭstralazio, dum la okcidenta nomiga formo okupas la reston de la specia teritorio, inklude Amerikon. Kelkaj fakuloj agnoskas trian subspecion el la Sejŝeloj, nome B. i. seychellarum, kiu estis unuafoje priskribita de Finn Salomonsen en 1934.
Spite surfacajn similaĵojn laŭ aspekto, la Bovardeo estas pli proksime rilata al la genro Ardea, kiu enhavas la grandajn aŭ tipajn ardeojn, kaj al la Blanka egretardeo (A. alba), ol al la majoritato de specioj laŭnome egretoj en la genro Egretta. Oni registris rarajn kazojn de hibridiĝo kun la Blua egreto Egretta caerulea, la Malgranda egreto Egretta garzetta kaj la Blanka egreto Egretta thula.
Aspekto
La Bovardeo estas fortika ardeo kun enverguro de 88–96 cm; ĝi estas 46–56 cm longa kaj pezas 270–512 g. Ĝi havas relative mallongan dikan kolon, diketan bekon, kaj ĝibecan sintenon. La nereprodukta plenkreskulo havas ĉefe blankan plumaron, flavecan bekon kaj verdecflavajn krurojn. Dum la reprodukta sezono, plenkreskuloj de la nomiga okcidenta subspecio disvolvigas oranĝec-sablokolorajn plumojn en dorso, brusto kaj krono, kaj la beko, kruroj kaj irisoj iĝas brilruĝaj dum mallonga periodo antaŭ pariĝado. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed la masklo estas iome pli granda kaj havas iome pli longajn reproduktajn plumojn ol la ino; junuloj ne havas la kolorajn plumojn kaj havas nigran bekon.
B. i. coromandus diferencas el la nomiga subspecio en reprodukta plumaro, kiam la sablokolora nuanco de ties kapo etendiĝas al vangoj kaj gorĝo, kaj la plumoj iĝas pli orkoloraj. La beko kaj tarso de tiu subspecio estas pli longa averaĝe ol ĉe B. i. ibis. B. i. seychellarum estas pli malgranda kaj kun pli mallongaj flugiloj ol la aliaj formoj. Ĝi havas blankajn vangojn kaj gorĝon, kiel B. i. ibis, sed la nuptaj plumoj estas orkoloraj, kiel ĉe B. i. coromandus.
Tiu specio elsendas silentan, gorĝecan alvokon "rik-rak" ĉe la reprodukta kolonio, sed ĝi estas alikaze tre silentema.
Resume ĝi aspektas blanka el malproksimo. Ĝi estas iom malpli granda, pli malsvelta ol la Malgranda egreto. Ĝi havas mallongan kolon, larĝan kapon. La plumaro estas blanka, ĝin ornamas rustoflavaj ornamkoloroj kaposupre, bruste, ŝultre. La junbirdoj ne havas rustoflavajn ornamplumojn; ilia beko estas flava, la kruroj verdbrunaj.
Disvastiĝo kaj vivejo
La Bovardeo entreprenis unu el la plej rapidaj kaj ampleksaj naturaj etendoj el ĉiuj ajn birdospecioj. Ĝi estis origine indiĝena de partoj de suda Hispanio kaj Portugalio, tropika kaj subtropika Afriko kaj humida tropika kaj subtropika Azio. Fine de la 19a jarcento ĝi eketendis sian teritorion al suda Afriko, reproduktiĝante la unuan fojon en Kabprovinco en 1908. La Bovardeoj estis vidataj la unuan fojon en Ameriko en la limoj de la Franca Gujano kaj Surinamo en 1877, kaj ŝajne ili estis flugintaj tra la Atlantika Oceano. Ĝis la 1930-aj jaroj ŝajne la specio ne setlis en tiu areo.
La specio alvenis la unuan fojon en Nordamerikon en 1941 (tiuj komencaj vidaĵoj estis dekomence misatentitaj kiel fuĝoj), reproduktiĝis en Florido en 1953, kaj disiĝis rapide, reproduktiĝante la unuan fojon en Kanado en 1962. Ĝi estas nune komune vidata tiom okcidente kiom ĝis Kalifornio. Ĝi estis registrita reproduktiĝanta la unuan fojon en Kubo en 1957, en Kostariko en 1958, kaj en Meksiko en 1963, kvankam ĝi estis probable jam setlinta tie antaŭ tio. En Eŭropo la specio historie malpliiĝis en Hispanio kaj Portugalio, sed fine de la 20a jarcento ĝi etendiĝis denove tra la Iberia Duoninsulo, kaj poste ekkoloniis aliajn partojn de Eŭropo; suda Francio en 1958, norda Francio en 1981 kaj Italio en 1985. Reproduktado en Granda Britio estis registrita la unuan fojon en 2008 nur unu jaron post amasalveno en la antaŭa jaro. En 2008 oni informis, ke Bovardeoj moviĝis al Irlando la unuan fojon.
En Aŭstralio la koloniado ekis en la 1940-aj jaroj, kiam la specio setlis en la nordo kaj oriento de la kontinento. Ili regule ekvizitis Novzelandon en la 1960-aj jaroj. Ekde 1948 la Bovardeoj konstante estas loĝantaj birdoj en Israelo. Antaŭ 1948 ili estis nur vintraj vizitantoj.
La amasa kaj rapida etendo de la teritorioj de la Bovardeo ŝuldiĝas al ties rilato kun homoj kaj kun ties aldomigitaj animaloj. Origine adaptata al kunmanĝa rilato kun grandaj paŝtiĝantaj animaloj, estis facile ŝanĝi al aldomigitaj bovaro, ŝafaro kaj ĉevalaro. Dum brutobredado etendiĝis tra la tuta mondo, la Bovardeo kapablis okupi aliflanke malplenajn niĉojn. Multaj populacioj de Bovardeoj estas tre migrantaj kaj disiĝemaj, kaj tio helpis la etendon de la specia teritorio. La specio estas konsiderata vaganta en diversaj ĉe-antarktaj insuloj, kiaj Suda Georgio, Marion Insulo, Sud-Sandviĉaj Insuloj kaj Sudaj Orkadoj. Malgranda aro de ok birdoj estis vidata ankaŭ en Fiĝio en 2008.
Aldone al la natura etendo de ties teritorioj, la Bovardeo estis enmetita en kelkaj areoj. La specio estis enmetita en Havajo en 1959, kaj en Ĉagosoj en 1955. Sukcesaj liberigoj okazis en Sejŝeloj kaj Rodrigeso, sed klopodoj enmeti la specion en Maŭricio malsukcesis. Nombraj birdoj estis liberigitaj ankaŭ de la Bestoĝardeno Whipsnade en Anglio, sed la specio neniam setlis.
Kvankam la Bovardeo foje manĝas en malprofunda akvo, malkiel ĉe plej multaj ardeoj ĝi tipe troviĝas en kampoj kaj sekaj herbejaj habitatoj, montrante sian pli grandan dietan dependon el teraj insektoj ol el akvaj predoj.
Migrado kaj movoj
Kelkaj populacioj de Bovardeoj estas migrantaj, aliaj estas disiĝemaj, kaj distingi inter ambaŭ povas esti malfacile ĉe tiu ĉi specio. En multaj areoj la populacioj povas esti kaj sedentaj kaj migrantaj. En la norda hemisfero migrado estas el pli malvarmaj klimatoj al pli varmaj areoj, sed la Bovardeoj kiuj nestas en Aŭstralio migras al pli malvarma Tasmanio kaj Novzelando vintre kaj revenas printempe. Migrado en Okcidenta Afriko reagas al pluvo, kaj en Sudameriko migrantaj birdoj veturas suden de siaj reproduktaj teritorioj for de la reprodukta sezono. Populacioj de suda Barato ŝajne montras lokajn migradojn reage al musonoj. Ili moviĝas norden el Keralo post septembro. Dum vintro, multaj birdoj estis vidataj flugantaj nokte kun aroj de Hinda ralardeo (Ardeola grayii) ĉe la sudorienta marbordo de Barato kaj oni notis vintran amasalvenon en Srilanko.
Oni scias, ke junuloj disiĝas ĝis el siaj reproduktaj areoj. Aroj povas flugi longajn distancojn kaj ili estis vidataj super maroj kaj oceanoj inkluzive meze de Atlantiko.
Statuso
Tiu specio havas grandan teritorion, kun ĉirkaŭkalkulata tutmonda etendo de loĝado en 10 milionoj da km². Ties tutmonda populacio estis ĉirkaŭkalkulata je 3.8–6.7 milionoj da individuoj. Pro tiuj tialoj, la specio estis pritaksata kiel Malplej Zorgiga. Aliflanke la etendo kaj setlado de la specio super grandaj teritorioj kondukis al ties klasigo kiel invada specio (kvankam oni notis malmultan aŭ nenian efikon aŭ negativan konsekvencon ankoraŭ).
Kutimaro
Ĝi estas societema birdo, ofte kolektas manĝojn inter paŝtiĝantaj brutoj. Dum flugo, ĝi similas al ralardeo.
Ĝia voĉo estas raŭka dum la reprodukta tempo. Ĝi ne estas tiel forte ligita al la akvejoj, kiel aliaj ardeoj. Ĝi ofte aperas inter paŝtiĝantaj dombestoj sur herbejo, sur seka malfermita areo.
Ĝi nestas najbare al parencaj specioj en fragmitejoj, arbustoj.
Reproduktado
La Bovardeoj nestas en kolonioj, kiuj estas ofte, sed ne ĉiam, troviĝantaj ĉe akvejoj. Tiuj kolonioj estas kutime troviĝantaj en arbaroj ĉe lagoj aŭ riveroj, en marĉoj aŭ en malgrandaj internaj aŭ marbordaj insuloj, kaj estas kutime kunhavataj kun aliaj humidejaj birdoj, kiaj ardeoj, egretoj, ibisoj kaj kormoranoj. La reprodukta sezono varias ene de Suda Azio. Nestumado en norda Barato ekas komence de la majaj musonoj. La reprodukta sezono en Aŭstralio estas novembro al komenca januaro, kaj oni faras unu ovodemetadon ĉiusezone. La reprodukta sezono en Nordameriko daŭras el aprilo al oktobro. En Sejŝeloj, la reprodukta sezono de la subspecio B.i. seychellarum estas aprilo al oktobro.
La masklo memmontradas ceremonie en arbo en la kolonio, uzante gamon de ritaj kutimoj kiaj kapto de bastoneto kaj ĉielindiko (nome levi bekon vertikale supren), kaj la paro formiĝas post ĉirkaŭ 3 aŭ 4 tagoj. Oni elektas novan partneron ĉiusezone kaj kiam oni rekomencas reproduktadon post nesta malsukceso. La nesto estas malgranda kruda platformo el bastonetoj en arbo aŭ arbusto konstruata de ambaŭ gepatroj. La bastonetoj estas kolektataj de la masklo kaj aranĝataj de la ino, kaj abundas ŝtelado de bastonetoj. La ino demetas 1 al 5 ovojn ie ajn, kvankam plej komunas 3 aŭ 4. La palbluecblankaj ovoj estas ovalformaj kaj estas 45 mm × 53 mm. Kovado daŭras ĉirkaŭ 23 tagojn, kaj ambaŭ seksoj kunrespondecas pri ĝi. La idoj estas parte kovrataj de lanugo post eloviĝo, sed estas nekapablaj memmanĝi; ili iĝas kapablaj reguligi sian temperaturon post 9–12 tagoj kaj iĝas plume tutkovritaj post 13–21 tagoj. Ili komencas elnestiĝon kaj grimpadon post ĉirkaŭ 2 semajnoj, ekflugas post 30 tagoj, kaj iĝas sendependaj ĉirkaŭ la 45a tago.
La Bovardeo engaĝiĝas en malaltaj niveloj de nestoparazitado, kaj estas kelkaj ekzemploj de Bovardeinoj demetantaj ĉe nestoj de Blanka egreto kaj de Blua egreto, kvankam tiuj ovoj apenaŭ eloviĝis. Estas ankaŭ pruvoj de malaltaj niveloj de enspecia nestoparazitado, kun inoj ovodemetantaj en nestoj de aliaj Bovardeoj. Oni notis ĝis tiom multe kiom ĝis 30% da eksterpara kopulacio.
La hegemonia faktoro en idomorteco estas malsatego. Idorivaleco povas esti intensa, kaj en Sudafriko la tria kaj kvara idoj nepre malsategas. En la plej sekaj habitatoj kun plej malmultaj amfibioj la dieto povas malhavi sufiĉan vertebrulan enhavon kaj povas kaŭzi malnormalaĵojn en kreskantaj idoj pro manko de kalcio. En Barbado, nestoj estas foje rabataj de la simia specio etiopa klorocebo, kaj studo en Florido montris la speciojn de la fiŝkorvo kaj de la nigra rato kiel aliaj eblaj nestorabantoj. La sama studo atribuis iome da idomorteco al la konduto de la Bruna pelikano kiu nestante najbare, akcidente, sed ofte, dismovas nestojn aŭ kaŭzas idofalojn. En Aŭstralio, la Toresa korako, la Kojnvosta aglo kaj la Blankventra maraglo rabas ovojn aŭ idojn, kaj ankaŭ infesto de iksodoj kaj infekto pro virusoj povas kaŭzi idomortecon.
Manĝo
La Bovardeo manĝas ampleksan gamon de predoj, pli precize insektojn, ĉefe akridoj, griloj, muŝoj (kaj plenkreskaj kaj larvoj ), kaj tineoj, same kiel araneoj, ranoj, kaj tervermoj. Pli rare ili estis observataj manĝantaj ĉe branĉoj de banjano maturajn figojn. Tiu specio estas kutime troviĝanta ĉe bovoj (el tio la nomo Bovardeo) kaj ĉe aliaj grandaj paŝtiĝantaj animaloj, kaj kaptas malgrandajn bestetojn forĝenitajn el la mamuloj. Studoj montris, ke la manĝosukceso de la Bovardeoj estas multe pli alta kiam oni manĝas ĉe granda animalo ol kiam oni manĝas sole. Dum manĝo ĉe bovaro, oni montris, ke tio estas 3.6 fojojn pli sukcesa ol kapti predon sola. Ties strategio estas simila al tiu kiam oni sekvas farmomaŝinaron, sed tiam oni devas moviĝi plie depende de la kazo. Ĉiukaze rimarkindas kiel tiu specio unue adaptiĝis al kunmanĝado ĉe grandaj afrikaj mamuloj (bovoj, elefantoj, ktp.); la strategio multas: la mamulo permesas ties kuneston kaj ŝanĝe ili purigas la mamulojn el parazitoj, sed krome la bovardeoj povas profiti la ĝenadon fare de grandulo kiu forigas mezgrandajn insektojn kiaj akridoj kaptotaj de la bovardeoj, kiuj krome povas malkovri danke al forta piedpremado fare de la mamulo preskaŭ enterigitajn bestetojn en malseketa grundo, kiaj vermoj, skaraboj inter feko, ktp. Por tiu strategio (malkovri bestetojn) la Bovardeoj ofte rajdas la grandulon, kiaj bubaloj, elefantoj, ktp. Poste ili adaptiĝis al aldomigitaj mamuloj kiaj bovoj, ŝafoj, ĉevaloj ktp. Plej facile ili rajdas ŝafojn, kiuj lante kutime piediras, kaj el kiuj ĉas-salto algrunde plej facilas. Kaj laste ili alkutimiĝis akompani labortraktorojn kvazaŭ tiuj estus similaj al grandegaj mamuloj (elefantoj); certe tiuj plej efike elirigas bestetojn el malseka grundo (dum taŭga momento por plugado) kaj tiele ili povas profiti la elterigitajn bestetojn (ĉefe vermoj aŭ lumbrikoj) fare de la plugomaŝino.
En urbaj situacioj oni observis bovardeojn manĝantaj ankaŭ en apartaj situacioj kiaj inter fervojaj linioj aŭ ene de rondirejoj aŭ insuletoj ene de la trafika movado sed kie ili certe ne estos ĝenataj de alvenonto.
Bovardeoj defendas la areon ĉirkaŭ paŝtiĝanta animalo kontraŭ aliaj samspecianoj, sed se la areo estas plenplena je egretoj ili rezignas kaj plumanĝas aliloke. Moderne ĉe plugantaj traktoroj kiuj havigas grandan kvanton de elterigitaj bestetoj ĉefe el riĉa malseketa grundo de irigaciaj kampoj, ili amasiĝas laŭ la iro de la traktoro dividante la terenon ege egalece ekzemple po 1 aŭ 2 m por ĉiu bovardeo, kio formigas tre ritman distribuadon de la birdoj en tre ordigita kunmanĝantaro. Kie estas nombraj grandaj animaloj, la Bovardeoj selekte manĝas ĉe specioj kiuj moviĝas je ĉirkaŭ 5–15 paŝoj por minuto, evitante pli rapide kaj pli malrapide moviĝantajn mamulojn; en Afriko, Bovardeoj selektive manĝas ĉe zebroj, akvantilopoj, gnuoj kaj bubaloj. Dominantaj birdoj manĝas plej proksime al la gastiganto, kaj akiras pli da manĝo. Ĉiukaze tiu specio montras altan inteligenton por manĝokutimo kio certe helpas en ties tutmonda etendo.
La Bovardeoj povas ankaŭ montri diversecon en sia dieto. En insuloj kun marbirdaj kolonioj, ili predas ovojn kaj idojn de ŝternoj kaj de aliaj marbirdoj. Dum migrado oni informis ankaŭ ke ili manĝis lacegajn migrantajn terbirdojn. Birdoj de la raso de Sejŝeloj turnas sin ankaŭ al iome da kleptoparazitado, ĉikanante idojn de Fulga ŝterno kaj devigante ilin elgorĝi manĝon.
Rilataro kun homoj
La Bovardeo estas populara birdo inter bovoranĉistoj pro ties notita rolo kiel biokontrolo de bovaj parazitoj kiaj iksodoj kaj muŝoj. Studo en Aŭstralio trovis, ke Bovardeoj malpliigis la nombron de muŝoj kiuj ĉikanas bovojn plukante ilin rekte el la haŭto. Estis la profito por gregaro kio kuraĝigis ranĉistojn kaj la Havajan Servon por Agrikulturo kaj Forstado liberigi la specion en Havajo.
Ne ĉiu interagado inter homoj kaj Bovardeoj estas profitaj. La Bovardeoj povas esti kontraŭsekureca problemo ĉe aviado pro ties kutimo manĝi en grandaj grupoj en la herbejaj bordoj de flughavenoj, kaj krome ili implikiĝis en etendo de animalaj infektomalsanoj kiaj bovodriozo, sakomalsano kaj eble malsano de Newcastle.
Krestanaso
La Krestanaso (Lophonetta specularioides) estas birdospecio de la grupo de plaŭdanasoj indiĝena de Sudameriko, kaj ununura membro de la monotipa genro Lophonetta. Ĝi estas foje inkludata en Anas, sed ĝi apartenas al sudamerika klado kiu diverĝis frue en la evoluo de la plaŭdanasoj (Johnson & Sorenson, 1999). Estas du subspecioj: L. specularioides alticola (Anda krestanaso) kaj la L. specularioides specularioides (Patagonia krestanaso). La Patagonia krestanaso estas ankaŭ nomata la Suda krestanaso kaj ties teritorioj kuŝas en la Falklandoj, Peruo, Bolivio, Ĉilio, kaj Argentino.
Karakteroj
La Krestanaso estas helbruna kaj makuleca, kun pugo kaj ventro pli klaraj. Prezentas ampleksan kronon (escepte ĉe frunto) kaj svaga malhela nuko. Dumfluge videblas la speguleto violkolora kaj blanka. La irisoj estas ruĝaj.
Temas pri timema specio, kaj havas alvokon kvazaŭ hundobojo.
Ekologio
Ili manĝas senvertebrulojn, artropodojn kaj moluskojn, kaj vegetaloj kiaj algoj, kaj preferas neprofundajn regionojn de marbordo. Ili nestumas inter alta herbo ĉe akvo, kie la ino demetas 5 al 8 ovojn kremokolorajn. La kovado daŭras ĉirkaŭ 30 tagojn.
Vivas en lagetoj, lagoj kaj riveroj de fluanta ajvo nasala, kaj ĉe la marbordoj, kaj andaj kaj patagoniaj, ĝis la 4.700 m super marnivelo.
Geogel
Geogel (dĵodĵel) (hungare: Kisgyógypatak) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 819 loĝantojn (rumanoj); en 1992 374 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1770. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al Ponor.
Stacidomo Rennsteig
Stacidomo Rennsteig (germane: Bahnhof Rennsteig) estas fervoja stacio ĉe Rennsteig-fervojlinio en la Turingia Arbaro. Temas pri unu el la plej alte situantaj stacidomoj de Turingio je alteco de 747 metroj inter Stützerbach kaj Schmiedefeld ĉe la kilometroŝtono 33,38 de fervojlinio kondukanta de Plaue al Themar; ties meza parto do nomiĝas Rennsteig-fervojlinio.
Historio
La fervoja komplekso starigitis en 1904, dume la akceptejo datumas de 1906. Inter 1913 kaj 1965 ekzistis krome idilieca etŝpurfervojlinio de tie ĉi al Frauenwald kiu nun vintre servas kiel skikuradsulka taluso. La lasta laŭhorartabule normala cirkulado ĉiutaga fariĝis en la jaro 1998-a. Hodiaŭ la linio uzatas far nostalgikuloj kaj, dumsemajnfine, ekde 2014 ankaŭ regule far Süd-Thüringen-Bahn. Paralelaj buslinioj en la direkto de Oberhof, Masserberg kaj Suhl-Vesser memkompreneble siaflanke koncerne la verturhorojn agordigitis je la vagonaraj veturoj. Sudokcidente troviĝas Rennsteig-lageto, malsekejo.
Priskribo de la stacidomo ĉe la verto de la Turingia Arbaro
Ĉi tie temas pri kapostacio kio je la komenco ja necesis pro la nepra uzo de dentradaj lokomotivoj alidirektotaj ĉe la lasta malebena parto ekde Stützerbach. Nur en 1927 fariĝis ŝanĝo de dentradumo je frotado, krome la treno de trajnoj sur la dekliva fervojliniparto permesitis: pro tio necesis instali kroman trakon por povi devanci vagonarojn enstaciajn. Ankaŭ pro vaporlokomotivoj daŭre necesis kapostacio ĉar la elvaporejo ĉiam devis esti ĉe la ĉemonta parto por eviti kaldroneksplodon pro tro malalta avkonivelo.