cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Robin Hood
Robin Hood [ˈrɒbɪn hʊd] ("Kapuĉa Robĉjo") estas legenda angla heroo, de multaj baladoj kaj versaĵoj ekde la 14-a jarcento. Laŭ la lastaj versioj, li estis bonega arkpafisto, kaj vivis en la Arbaro Sherwood kun sia grupo de Ĝojuloj, la bela Marianna, la monaĥo Tuck, la muzikisto Alan a Dale, kaj aliaj, prirabante la riĉulojn por doni al malriĉuloj. Li defendis saksojn kaj batalis kontraŭ fiaj anstataŭreĝo Sentera Johano kaj ties servisto ŝerifo de Nottingham, normandaj nobeloj kiuj perfidis la legitiman reĝon Rikardo la 1-a (Rikardo la Leono-Koro).
Marly-Gomont
Marly-Gomont [] estas franca komunumo en la departemento Aisne, en la regiono Pikardio. Ĝi havis 414 loĝantojn en la jaro 2010.
Geografio
Marly-Gomont estas vilaĝo en la nordo de Aisne, oriente de Saint-Quentin kaj  okcidente de la landlimo kun Belgio.
Famuloj
En 2006, la repisto Kamini famigis sian vilaĝon per la kanto Marly-Gomont, en kiu li humure rakontas pri enuo de junuloj en kamparo kaj pri malfacileco aparteni al la sola nigrula familio en la vilaĝo.
Google Ads
Google Ads (antaŭe Google AdWords), , estas platformo por interreta reklamado evoluigita de Google, per kiu reklamantoj povas montri koncizajn reklamojn, servoproponojn, produktolistojn aŭ filmetojn al retuzantoj. Ĝi povas meti reklamojn kaj en la rezultojn de serĉiloj kiel la Gugla Serĉreto kaj en ne-serĉajn retejojn, moveblajn programojn kaj en filmetojn. Servoj estas ofertitaj laŭ preza modelo nomata "pago per klako" (PPK).
Bengala gipo
La Bengala gipo aŭ Bengala vulturo (Gyps bengalensis) estas granda taga rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu enhavas ankaŭ aliajn tagajn rabobirdojn kiel milvoj, agloj, cirkuoj kaj akcipitroj, el kiuj gipoj estas sufiĉe malsimilaj, sed ne tiom disde aliaj similaj rabobirdoj, nome malnovmondaj vulturoj. Tiu specio estas proksime rilata al la eŭropa Gipo (Gyps fulvus). Iam oni supozis, ke ĝi estas pli proksima al la Blankadorsa gipo kaj estis konata kiel Orienta blankadorsa gipo. La specio ekzistis en grandaj nombroj, en Suda kaj Sudorienta Azio ĝis la 1990-aj jaroj, sed poste malpliiĝis rapide laŭ nombroj ekde tiam. En 1985 tiu specio estis priskribata kiel "eble la plej abunda granda rabobirdo de la mondo" kaj ofte konsiderata problemo sed ĝi estas nune rara.
Tiu vulturo konstruas sian neston en altaj arboj ofte ĉe homaj setlejoj en norda kaj centra Barato, Pakistano, Nepalo, kaj sudorienta Azio. La ino demetas ununuran ovon. Birdoj formas ripozajn koloniojn. La populacio estas ĉefe de loĝantaj birdoj.
Kiel ĉe aliaj vulturoj, ankaŭ tiu ĉi estas kadavromanĝanta, kiu manĝas ĉefe el kadavraĵoj de mortintaj animaloj kiujn ĝi trovas per alta ŝvebado super termikoj kaj rigardante aliajn kadavromanĝantojn. Ĝi ofte moviĝas laŭ aroj. Iam ĝi estis la plej multnombra el la vulturoj de Barato.
Google Ads
Google Ads estas la ĉefa fonto de enspezo por Alphabet Inc, kontribuante 168,6 miliardojn da usonaj dolaroj en 2020.
Bengala gipo
Ene de la bone konfirmita klado de la genro Gyps kio inkludas populaciojn de Azio, Afriko kaj Eŭropo, oni determinis, ke tiu specio estas baza kaj la aliaj specioj estus pli ĵusaj en siaj specidiverĝo.
Aspekto
La Bengala gipo estas tipa vulturo, kun senplumaj kapo kaj kolo, tre larĝaj flugiloj kaj mallongaj vostoplumoj. Ĝi estas multe pli malgranda ol la eŭropa gipo. Ĝi havas blankan kolumon (plumtufon). La blankecaj dorso, pugo kaj subflugilaj kovriloj de plenkreskulo kontrastas kun la resta malhela plumaro. La korpo estas nigreca kaj la duarangaj estas arĝentogrizaj. La kapo estas nuanca al rozkolora kaj la beko estas arĝentogriza kun malhelaj vaksaĵoj. La naztruoj estas fendecaj. Junuloj estas tre malhelaj kaj nur post 4 aŭ 5 jaroj ili akiras plumaron de plenkreskulo. Dumfluge plenkreskulo montras malhelan flugilbordon kaj havas blankan flugillinion en subflugiloj. La subvostaj kovriloj estas nigraj.
Kutimaro kaj ekologio
Tiuj birdoj estas kutime neaktivaj ĝis la matena suno varmiĝas la aeron per sufiĉa termiko kiu eltenu ties ŝvebadon. Ili cirklas kaj ascendas en altitudo kaj ariĝas al glitomovo per ŝanĝoj de termikoj. Grandaj nombroj estis iam videblaj en la matenaj ĉieloj super hindaj urboj.
Kiam oni trovas manĝon, ili rapide descendas kaj manĝas vorege, kaj poste ripozos sur proksimaj arboj; oni konas ke foje descendas eĉ post malhelo por manĝi kadavraĵon. Kiam ili manĝas kadavraĵojn ili estas dominataj de la Ruĝkapa vulturo, Sarcogyps calvus. Tuta bovo estis tutpurigita de aro de vulturoj en ĉirkaŭ 20 minutoj. En arbaroj la vido de ties ŝvebo estis ofte indiko de tigropredo. Ili povas engluti ankaŭ ostopecojn. Kiam akvo disponeblas tiuj birdoj baniĝas regule kaj ankaŭ trinkas akvon.
Allan Octavian Hume notis baze sur observado de "centoj de nestoj" ke ili ĉiam nestumas en grandaj arboj ĉe loĝejoj eĉ kiam estis konvenaj klifoj najbare. La preferataj nestarboj estis Ficus benghalensis, Ficus religiosa, Terminalia arjuna kaj Azadirachta indica. La ĉefa reprodukta sezono estas novembro al marto; ovodemetado okazas ĉefe en januaro. Nestoj estas kutime en grupoj kaj izolataj nestoj tendencas esti de pli junaj birdoj. Solecaj nestoj estas neniam uzataj regule kaj estas foje reuzataj de la Ruĝkapa vulturo kaj de grandaj gufoj kiaj la Hindia gufo. Nestoj estas kutime preskaŭ 3-futaj diametre kaj duonfutaj dike. Antaŭ ovodemeto la nesto estas kovrataj per verdaj folioj. La ino demetas ununuran ovon kiu estas blanka kun bluecverda nuanco. Oni informis, ke inoj detruas la neston kaze de ovoperdo. Ili estas kutime silentemaj sed elsendas fajfajn kaj rorajn sonojn ĉe nesto aŭ dum kverelado pro manĝado.
La arboj sur kiuj ili regule ripozas estas ofte farbitaj je blanko pro ties fekaĵoj kaj tiu acideco ofte mortigas la arbojn. Tio malbonvenigas ilin ĉe fruktoĝardenoj kaj arboplantejoj.
Oni notis strangan kazon de birdo kaptata en la buŝon de mortanta bovido. Oni izoligis bakteriojn de genro Mycoplasma el histoj el la birdo. Oni kolektis ankaŭ pedikojn el subordo Mallophaga kaj genroj kiaj Falcolipeurus kaj specioj kiaj Colpocephalum turbinatum el tiu specio. Oni kolektis en grandaj nombroj iksodojn kiaj Argas (Persicargas) abdussalami el la ripozarboj de tiuj vulturoj en Pakistano. Specimeno en kaptiveco vivis almenaŭ 12 jarojn.
Oni vidis ekzemplerojn de Grandbeka korvo stxelante manĝon alportatan de plenkreskulo kaj vomatan al junulo. Ili povas ankaŭ manĝi mortintajn vulturojn de sia propra specio dum la Kadavrogrifo estis konstatita manĝanta idojn de mortinta vulturo.
En Hinda subkontinento
Tiu orientalisa specio estis tre komuna, ĉefe en la Gangaj ebenaĵoj de Barato kaj ofte vidataj nestumantaj en avenuarboj de grandaj urboj de la regiono. Hugh Whistler notis ekzemple en sia gvidilo al barataj birdoj ke ĝi "estas la plej komuna el ĉiuj vulturoj de Barato, kaj devas esti familiara al tiuj kiuj vizitis la Silentoturojn de Mumbajo." T. C. Jerdon notis, ke "[T]iu estas la plej komuna vulturo de Barato, kaj troviĝas en enormaj nombroj ĉie en la lando, ... Ĉe Kalkato videblas sidanta sur la ŝvela kadavro de ia hinduo flosanta aŭ ĉe la tajdo havante apertajn flugilojn atendante ties preparon..." Antaŭ la 1990-aj jaroj ili videblis kiel ĝeno, ĉefe por aernavigado ĉar ili ofte implikiĝis en birdofrapoj. En 1990 la specio jam iĝis rara en Andra Pradeŝo en la distriktoj Guntur kaj Prakaŝam. La ĉasado de birdoj por viando fare de la Bandolaoj estis atribuata kiel kialo. Ciklono en la regiono dum 1990 rezultis en nombraj mortoj de brutaro kaj ne trovixgis vulturoj ĉe la kadavraĵoj.
René Berkovits
BERKOVITS René [pr. berkoviĉ:t] estis hungara kuracistino, internistino kaj neŭroligino naskiĝinta en Nadjvarado 9-an de aprilo 1882 kaj mortinta en 1928.
Bengala gipo
En Hinda subkontinento
Tiu specio, same kiel la Hindia kaj la Fajnbeka gipoj suferis je 99 % de populacimalpliiĝo en Barato kaj najbaraj landoj ekde komenco de la 1990-aj jaroj. Tiu malpliiĝo amplekse atribuiĝis al venenado pro diklofenako, kiu estas uzata kiel veterinara nesteroida kontraŭsvela medikamento (NSAID), kio lasas restojn en bredobrutaj kadavraĵoj kiuj siavice estas manĝataj de la birdoj. Diklofenako estas ankaŭ mortiga je malaltaj dozoj al aliaj specioj de la genro Gyps. Ankaŭ aliaj NSAIDoj estas venenaj, kaj al Gyps kaj al aliaj birdoj kiaj cikonioj. Organokloraj pesticidoj troviĝis el montroj de ovoj kaj histoj el Barato varie en koncentroj el 0.002 μg/g de DDE ĉe muskoloj de vulturo el Mudumalai al 7.30 μg/g en hepateroj el vulturoj de Delhi. Dieldrino variis el 0.003 al 0.015 μg/g. Tiuj pesticidoniveloj tamen ŝajne ne efikis al malpliiĝo. Aliaj hipotezoj estis ke ili suferis pro birda malario, kiel ekzemple okazis ĉe formortoj de birdoj en Havajo.
(137084) 1998 XS16
(137084) 1998 XS16 estas tre malgranda sed treege hela merkurrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido.
René Berkovits
Kariero
Berkovits loksidiĝis en sia naskiĝurbo, partoprenis en la agado de la loka Társadalomtudományi Társaság, apertenis al la amika rondo de Endre Ady kaj Holnap. Ekde 1911 ŝi estis magistrata kuracisto de la urbo, dum la unua mondmilito komandantino de la epidemia malsanulejo. Berkovits iĝis viktimo de la faŝismo.
(137084) 1998 XS16
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 3:4 kun la Tero.
Ĝia tre discentra kaj tre klinata orbito pasas inter tiuj de Merkuro kaj de Venuso, ĝi krucas tiujn de la Tero kaj de Marso; ĝi do estas ankaŭ terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de Marso kaj de la Tero.
Bengala gipo
En Hinda subkontinento
Oni konstatis birdojn montrante sintenojn kun falantaj koloj kaj tio estis konsiderata simptomo de pesticida venenado, sed kelkaj studoj sugestis, ke tio povas esti termoregula reago ĉar tiu sinteno videblas ĉefe dum varma vetero.
Oni sugestis, ke kazoj de rabio pliiĝis en Barato pro la vultura malpliiĝo.
En Sudorienta Azio
En Sudorienta Azio la preskaŭtotala malapero de tiu specio estis antaŭa al la nuna diklofenaka krizo, kaj eble rezultis el malpliiĝo de la grandaj naturaj hufulaj populacioj kaj plibonigo de administrado de mortinta brutaro kio rezultis en manko de disponeblaj kadavraĵoj por vulturoj.
Konservado
Nune nur la populacioj de Kamboĝo kaj Birmo estas stabilaj. Oni sugestis, ke Meloxicam (alia NSAID) kiel veterinara surogato kiu estas nedamaĝa al vulturoj povus helpi al rekupero. Okazis kampanjoj por malpermesi la uzadon de diklofenako en veterinara praktiko en kelkaj sudaziaj landoj.
Konservopolitiko konsideris reenmeton, kaptivbredajn programojn kaj homan manĝigadon aŭ "vulturajn manĝejojn". Du vulturidoj, ŝajne la unuaj kaptivbredataj Bengalaj gipoj, eloviĝis januare de 2007, ĉe Pinjore. Tamen ili mortiĝis post kelkaj semajnoj, ŝajne ĉar ties gepatroj estis neesperta paro reproduktanta la unuan fojon – komuna okazaĵo ĉe rabobirdoj.
Senstalinigo
Senstalinigo (ruse: десталинизация, Destalinizacija) referencas al procezo de politika reformo en Sovetunio kiu okazis post la morto de la longdaŭra estro Jozefo Stalin en 1953. La reformoj konsistis el ŝanĝoj aŭ forigoj de ŝlosilaj institucioj kiuj estis helpinta Stalin teni la povon: la kulto al personeco kiu ĉirkaŭis lin, la stalinisma politika sistemo, kaj la Gulaga laborsistemo, ĉio el kio estis kreita kaj dominata de li mem kiel Ĝenerala Sekretario de la Komunista Partio, inter aliaj titoloj, el 1922 al 1952. Stalin estis sukcedita de kolektiva estraro post sia morto en Marto 1953, konsista el Georgi Malenkov, registarestro de Sovetunio; Lavrentij Berija, estro de la Ministerio de Internaj Aferoj; kaj Nikita Ĥruŝĉov, Unua Sekretario de la Centra Komitato de la Komunista Partio (KPSU). Tiuj homoj estis estintaj fidelaj stalinistoj, sed ili ankaŭ konis la troigoj per kiuj stalinismo estis minacante ĉiujn, eĉ la plej fidelajn, per arbitraj ekzekutoj. Ili tiele entreprenis procezon de malmuntado de la unupersona regado kaj de rehabilitigo de kelkaj personoj kiuj estis trafintaj nemerititajn suferojn.
3024 Hajnano
3024 Hajnano estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono ; ano, se oni fidas ĝiajn orbitajn ecojn, de la Cibela grupo. Ĝi estis malkovrita la elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).
Senstalinigo
Nuntempaj historiistoj konsideras la komencon de Senstalinigo kiel grava ŝanĝo en la historio de Sovetunio. Ĝi ekis dum la Ĥruŝĉova Degelo. Tamen, ĝi pluis dum la Breĵneva periodo kaj pluis ĝis mezo de la 1980-aj jaroj, kiam ĝi akceliĝis denove pro la politikoj de perestrojko kaj glasnost sub Miĥail Gorbaĉov.
3024 Hajnano
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la ĉina insulo kaj provinco Hajnano (skribe 海南, pinjine Hǎinán)
Senstalinigo
Liberigo de Gulag-malliberuloj kaj malkondamno
Jam en 1953, dum la periodo kiam Brenti Beria estris la sekurecservosistemo, la laŭpaŝa liberigo de Gulag-malliberuloj komenciĝis.Konforme al la ordono de amnestio de la 27-a de marto 1953, proksimume duono (ĉirkaŭ 1,2 milionoj da malliberuloj) estis liberigitaj, plejparte malliberuloj kies malliberigo estis ĝis kvin jaroj. Inter tiuj liberigitaj estis preskaŭ neniuj politikaj malliberuloj.
Dum la periodo 1954-1956, proksimume 300,000 politikaj malliberuloj estis liberigitaj, kaj la nombro da politikaj malliberuloj estis reduktita al proksimume 114,000. Komence de 1956, la nombro da malliberuloj unuafoje estis malpli ol miliono. Samtempe kun la liberigo de la malliberuloj, komisionoj komencis funkcii por malkondamni la akuzitojn. Miloj da malliberuloj estis malkondamnitaj post siaj mortoj. Kelkaj altrangaj NKVD-estraranoj estis akuzitaj je disciplinaj malobservoj, nedeca konduto de enketoj kaj eĉ kontraŭŝtataj agadoj. Kelkaj estis ŝargitaj kaj eĉ ekzekutitaj, kelkaj estis emeritaj.
Renomado de urboj nomitaj laŭ Stalin
Dum la regado de Stalin multaj lokoj estis nomitaj laŭ li. Jen kelkaj ekzemploj de urboj al kiuj la origina petrolo estis resendita:
Samtempe oni malmuntis statuojn de Stalino, kiuj estis metitaj sur la urbaj placoj, kaj la nomoj de multaj fabrikoj kaj stratoj estis ŝanĝitaj. La sovetia himno, kies kantoteksto inkluzivis mencion de Stalin, komencis esti prezentita senvorte kaj nur melodio estis ludita.
Valeria Luiselli
Valeria Luiselli (Meksik-urbo, 16-a de aŭgusto1983) estas meksika verkistino.
Ŝi studis filozofion en la UNAM kaj doktoriĝon en la Universitato Kolumbio.
Ŝi nuntempe vivas en Novjorko.
Líšný 2.díl
Líšný 2.díl estas parto de vilaĝo en Ĉeĥio kaj parto de municipo Líšný en distrikto Jablonec nad Nisou. Ĝi troviĝas proksimume 3 km okcidente-nordokcidente de Železný Brod, sur maldekstra bordo de rivero Jizera, kontraŭ (sudoriente) la unua parto de Líšný. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 78 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Líšný 2.díl situas en katastra teritorio Líšný kun areo 1,73 km².
Portugala-Israela Sinagogo
La Portugala-Israela Sinagogo (Portugees-Israëlitische Synagoge) aŭ la Snoge, el la judhispana Esnoga (skribe: אסנוגה) el synagoga, estas sefarda sinagogo el la 17-a jarcento kaj la plej granda sinagogo de Amsterdamo, konstruita en 1675. Ĝi estas ortodoksa juda sinagogo kaj daŭre uziĝas. La sinagogo estas holland-klasikisma interpretacio de la Templo de Salomono, bazita sur sefarda kaj hispana katolika interpretacioj de ĝin, havanta antaŭkorton borditan per infrastrukturaj konstruaĵoj sed estanta pli kubo ol la historia templo.
La Snoge sitaus ĉe la Mr. Visserplein kaj la Jonas Daniël Meijerplein en la antaŭa Jodenbuurt (juda kvartalo) de Amsterdamo. Ĝi estis la plej granda sinagogo en la mondo, kiam ĝi konstruiĝis. La kolosa konstruaĵo superturis la ĉirkaŭaĵon kaj fakte daŭras tiel. Tio ĉi sinagogo estas proksima al la antaŭaj aŝkenazaj sinagogoj de Amsterdam. La Grote Sjoel ("Granda Sinagogo", nederlanda jida sjoel estas sinagogo, el la germana Schule, "lernejo") formas nuntempe kunkune kun la Obbene Sjoel (la "Sura Sinagogo", el 1685), la Dritt Sjoel ("Tria Sinagogo", el 1700) kaj la Neie Sjoel ("Nova Sinagogo", el 1750/1752) la Juda Historia Muzeo ("Joods Historisch Museum"). La interno de la Portugala-Israala Sinagogo estas konservita male tiuj de la aŝkenazaj sinagogoj, inkluzive de la kupraj lustoj kaj kandellingoj, kaj tute konservas la staton elde sia konstruadotempo.
La Amsterdama sefarda municipo estis unu da plej grandaj kaj riĉaj judaj municipoj en Eŭropo dum la tielnomita "Ora Jarcento de Nederlando" kaj sia tre granda sinagogo montris tion ĉi, male la tre malriĉaj aŝkenazoj de Amsterdamo. La Snoge estas populara turisma loko.
Tiu ĉi sinagogo estis laŭ desegnoplano kaj aranĝado modelo por la sinagogo en Willemstad de Kuracao, kio konstruiĝis en 1732 sub Pieter Roggenburg kaj la Amsterdama majstrocarpentisto Hendrik Schielagh.
Priskribo
La sinagogo staras ĉe antaŭplaco ĉirkaŭata per malaltaj servokonstruaĵoj, kiuj ĉirkaŭas la sinagogon kaj la antaŭplacon triflanke. La desegno aludis al la Templo de Salomono aŭ la Unua Templo en Jerusalemo, samkiel la formo de la sinagogo mem. La sefarda rabeno Jacob Juda Leon konstruis ligna modelo de la Templo de Salomono en 1641, kies repliko troviĝas en la Bijbels Museum ("Biblia Muzeo") en Amsterdamo. La modelo de Leon baziĝis sur la rekonstruo de la hispanaj jezuitoj Prado kaj Villalpando.
La malparada klasikisma stilo, konata nederlande kiel la strakke stijl ("severa stilo" aŭ "rekta stilo"), similas tion de protestantaj kirkoj el la periodo en Nederlando. La uzo de brunaj brikoj, simplaj vitralaj fenestroj, ofte rektangulaj kaj arkoformaj, kaj blanketaj fostoj kaj horizontaĵoj de ligno aŭ ŝtono ankaŭ estas tre kutima en hollanda klasisismo. La fasadoj havas ĉiuflanke poke etendantan larĝan centran parton ("avant-corps" aŭ "risalto" en multaj lingvoj) de tri fenestraksojn. Estas malaltaj, rektangulaj fenestroj super kaj malsuper la cirklarkaj fenestroj. La sura aludas al klasika "mezzanino" (malalta suba etaĝo, kutime por servantoj). La tegmentoj de la rektangula konstruaĵo parte kaŝiĝis per balustrado, kio jam pli fortigas la masivan blokforman karaktron de la sinagogo (36 x 28 x 19,5 m). La etendantaj centraj partoj kaj la finaĵoj de la fasadoj ornamiĝis per kolosaj pilastroj, kiuj etendas suben. Sur la antaŭa kaj la palantaŭa flakoj estas cirkla fenestro.
La surskribo super la eniro estas: בשנת ואני ברב חסדך אבוא ביתך Ĝi ankaŭ inkluzivas לפ״ק׳, la hebrea dato por 1672, la intencita konstrujaro.
Ĉe la posta flanko de la sinagogo tiu motivo pli finfiniĝis per ege etendantaj kontraŭfortoj, kio cetere estas pli malfrua aldonaĵo (supzeble el 1773/74). Tiuj kontraŭfortoj klare referas al la templa modelo de Leon.
Ján Göldrich
Ján Göldrich (1933 - 2008), slovaka esperantisto. Li konatiĝis kun Esperanto en sia naska Liptov-regiono dum gimnaziaj studoj en Liptovský Mikuláš. Liaj esperantaj komencoj estis ligitaj kun Miloš Droppa kaj Milan Zvara, kiuj estis kunstudentoj en la sama gimnazio.
Profesie li laboris kiel profesoro en gimnazio de Handlová. Li apartenis inter adeptoj de filozofio de interna ideo de Esperanto. Ĉiam prezentis sian internaciismon kaj sian profundan rilaton al filozofio. Krom filozofio lia granda hobio estis esperanta literaturo. Li verkis filozofiajn eseojn kaj dum E-renkontiĝoj estis regula ĵuriano por originalaj kaj tradukaj verkoj.
Li multe publikigis pri Esperanto-movado kaj pri la lingvo en esperantaj kaj neesperantaj periodaĵoj. Membro de SEA kaj individua membro de UEA li estis de la jaro 1969. Longajn jarojn li estis funkciulo en diversaj niveloj de E-movado en Slovakio. Pli ol dudek jaroj li estis gvidpersono de E-klubo „Ministo“ en Handlová, kie li ankaŭ instruis la lingvon. Li estis de 1990 ĝis 1993 prezidanto de Mezslovakia regiona komitato de SEA kaj laboris kiel membro kaj poste kiel vicprezidanto de SEA. Pro sia laboro estis honorigita per bronza insigno de SEA.
J. Göldrich aktivadis ankaŭ internacie. Li laboris kiel komitatano de OSIEK. Li estis regula partoprenanto kaj preleganto dum konferencoj de OSIEK. Danke al Esperanto li ofte vojaĝis kaj kelkfoje partoprenis en UK-oj. Lia skriba verkaro estas granda, bedaŭrinde dissemita en multaj periodaĵoj. Altnivele estis taksitaj liaj artikoloj pri praktika laboro en E-klubo. Lia laste eldonita verko Esperantaĵo eldonis kiel bibliofilo en 2007 Biblioteko de G. F. Belopotocký en L. Mikuláš.
Striko (filmo)
Striko (Стачка, translit. Staĉka) estas muta filmo de 1925 farita en Sovetunio fare de Sergej Eisenstein. Ĝi estis la unua tutlonga filmo de Eisenstein, kaj li estis faronta la fimon Kirasŝipo Potjomkin tiun jaron. La aktoroj estis de Proletkult Teatro, kaj komponita de ses partoj. Siavice, ĝi intencis esti unu parto de sep-parta serio, titolita Al Diktaturo (de la proletaro), kiu restis nefinita. La influa eseo de Eisenstein nome Muntado de Allogoj estis verkita inter la produktorado kaj premiero de Striko.
La filmo priskribas strikon en 1903 fare de la laboristoj de fabriko en antaŭrevolucia Rusio, kaj ties sekva subpremado. La filmo estas ĉefe fama pro sceno ĉe la fino en kiu la violenta subpremado de la striko estis miksita kun scenoj de buĉata gregaro, kvankam estas ankaŭ kelkaj aliaj punktoj en la filmo kie animaloj estas uzataj kiel metaforoj por la kondiĉoj de variaj individuoj. Alia temo en la filmo estas kolektivismo male al individuismo kiu estis rigardita kiel konvencio de vakera filmo. Kolektivaj klopodoj kaj kolektivigo de roluloj estis centraj kaj al Striko kaj al Kirasŝipo Potjomkin.
Catherine L. Moore
Catherine Lucille MOORE (naskiĝis la 24-an de januaro 1911, en Indianapolis, mortis la 4-an de aprilo 1987, en Holivudo) estis usona verkisto. Ŝi estis unu el la unuaj virinoj, kiu verkis en la fako de la sciencfikcio. Ŝi estis unu el la unuaj virinoj, kiu verkis en la fako de la sciencfikcio.
Ŝia vivo
En 1936 ŝi renkontis Henry Kuttner, sciencfikcia verkisto kiu sendis al ŝi leteron de fervorulo pri sciencfikcio, kredante ke ŝi estis viro. Ili kune verkis en 1937 Quest of the Starstone, novelon, en kiu la geherooj Northwest Smith kaj Jirel de Joiry sin renkontas danke al tempovojaĝado.
Tri jaroj poste, Catherine L. Moore kaj Henry Kuttner geedziĝis en 1940. Ili de tiam verkis kune sub pluraj pseŭdonimoj el kiuj plej konata estas Lewis Padgett. Kiam Catherine L. Moore verkis sen kunlaboro de sia edzo, ŝi uzis la pseŭdonimon de Laŭrence O'Donnel.
Post la morto de Henry Kuttner en 1958, ŝi preskaŭ ne plu verkis; ŝi donis kursojn de verkado en Universitato de Suda Kalifornio kaj verkis kelkajn scenarojn por televidilo. Ŝi tute ĉesis verki post sia re-edziniĝo en 1963 kun Thomas Reggie.
Trafita de alchajmero, ŝi mortis en 1987 en sia hejmo de Holivudo, en Kalifornio.
(14761) 6608 P-L
(14761) 6608 P-L estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Gossel
Gossel estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ilm de la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2019 estas parto de la komunumo Geratal. Fine de la jaro la loĝloko havis  loĝantojn.
Geografio
Gossel troviĝas sur la t.n. Altebenaĵo de Gossel (Gosseler Plateau) kiu estas parto de la t.n. Ohrdruf-tavolo; temas pri ĉirkaŭ 500 m alta konkokalkaĵo. La menciita altebenaĵo kovras la sudokcidentan parton de la vilaĝa teritorio. Norde la Jonas-valo atingas la komunumon. Ĝi formas pitoreskan ne tute 100 metrojn profundan tranĉaĵon en la Ohrdruf-tavolon. La partoj norde de Jonas-valo estas plenaj de arboj kaj apartenas jam al armea trejnareo. En la oriento de Gossel en la direkto de la najbara vilaĝo Espenfeld estas ankaŭ arbaroj. Okcidentaj najbaraj loĝlokoj estas Crawinkel kaj Wölfis, sude estas Liebenstein. La Turingia Arbaro komenciĝas ĉirkaŭ 5 kilometrojn for sudokcidente de Gossel. Aliaj najbaraj komunumoj estas, dekstrume kaj de nordo, Amt Wachsenburg, Arnstadt, Plaue, Liebenstein, Crawinkel, Wölfis.
Historio
Unua endokumenta mencio de Gossel estis en 1142. En la 10.7.1671 kvar fulmotondroj bruligas ne nur 34 domojn sed ankaŭ la preĝejon kun turo kaj sonoriloj. Pluse koleris hajloj damaĝantaj la rikolton. Tio okazis nur kelkajn jardekojn post la Tridekjara milito, dum kiu svedoj marodantaj malkondutegas surloke. Ĝis la fino de la 18-a jarcento komercado gravis: same kiel en Crawinkel plusendantaj agentoj kaj koĉeroj sekurigis transporton de varoj lokoj al Norda Germanujo kaj suden, trans la Turingia arbaro al Nürnberg kaj Frankfurto ĉe Majno. Reveninte ili alportis kafon, teon, sukeron, spicojn kaj aliajn gravajn aferojn pro la regionanaro. La vilaĝo apartenis al la distrikto historia "Amt Wachsenburg" kiun ekposedis en 1640 la dukoj de Sachsen-Gotha, en 1672 la dukoj de Sachsen-Gotha-Altenburg kaj en 1826 la dukoj de Sachsen-Coburg kaj Gotha.
Mortigoj de ekleziuloj en Italio en la dua postmilito
Jen la origino de la Mortigoj de ekleziuloj en Italio en la dua postmilito:
Gossel
Kirko
La Mario-kirko konstruiĝis meze de la 13-a jarcento kiel monaĥeja kirko. La nuna aspekto estas nur de 1581. Pri tio atestas ankaŭ enskribo sur ŝtona tabulo muntita ĉe la preĝeja muro. En 1675 ĝi alikonstruiĝis pro fajrego ankaŭ danke al helpo de la duko Ernesto la 1-a (Saksio-Gotha-Altenburg). La frubaroka interno estiĝis ĝis 1680. La galerioj havas bibliajn scenojn (de 1703). En 1860 alvenis orgeno farita de la firmao Knauf kun orgenfasado el la ateliero de Ratzmann (antaŭ 1850). Dum novaranĝo en 1979 la altaro translokiĝis disde niĉo ĥoreja al sia nuna loko. Kie ĝi estis antaŭe troviĝas hodiaŭ eta baptisterio.
Mortigoj de ekleziuloj en Italio en la dua postmilito
Dum la jarduo sinsekva al la finiĝo de la militaj malamikaĵoj de la dua mondmilito, en Italio, inter la nombraj mortigoj kiuj vidis kuntrenitaj (kiel aktoroj aŭ viktimoj), en la centranordo de la Lando personoj aliĝintaj al diversaj ideologioj, okazis iuj krimaj epizodoj kies viktimoj apartenis al la klerikaro de la Katolika Eklezio. Historiistoj Mino Martelli kalkulis en 110 la nombron de tiaj krimoj.
Gossel
Memorejoj, moroj kaj ŝtonaj krucoj
Sur la tombejo memorigas tomboj kaj memorŝtono la morton de sep viktimoj el la tempo de naziismo. De iamaj sep ŝtonaj vojrandaj krucoj hodiaŭ ankoraŭ tri ekzistas. Ĝis 1993 oni ankoraŭ povis pruvigi la ekzaktan lokon de ĉiuj sep krucoj. Tiu ĉi nido da vojrandaĵoj troviĝas sur la bone videbla monto Ebanotte sur kiun kondukis gravega strato al Arnstadt. Jam de 1912 praktikatas la kutimo de Osterpfitzen, dumpaska ritualo por junaj malinaj adoleskintoj.
Mortigoj de ekleziuloj en Italio en la dua postmilito
Politika kadro
Post la akordoj de la Jalta konferenco inter la plej grandaj aliancaj ŝtatpotencoj, ĉe la fino de la dua mondmilito Italio ekmarŝis eniri en zonon influitan de Usono kaj Anglio. Rigida regado estis tamen alestiĝinta inter la partizanaj fortoj dum la rezistado: ene de la porliberiga komitato, la partizanoj inspiriĝantaj al katolikismo preferis kunekzisti kun la pozicioj de la okcidentaj potencoj (Usono kaj Anglio), dum tiu inspiriĝintaj la socialismo (fakte marksismo) preferis enviciĝi ĉe tiuj de la Sovetunio.
Ĉar la sacerdotoj,informite konsciis pri diktatoreco kaj kontraŭreligia persekuto en Sovetunio, inklinis oponi la elekton de la komunista partio, sin trovis elmetitaj al persekutoj flanke de disveriĝintaj komunistaj partizanoj. Kaj okazis, en teritorio nur nefirme regata de la centra registaro, la masakroj nun priskribitaj alude.
La mortigoj
La mortigoj okazis prefere en [Elimlio-Romanujo]], en la perimetro kiu poste estis difinita Triangulo de la morto. pro la forta koncentriĝo de tiaj krimoj kiuj tamen ne “limiĝis” al nuraj sacerdotoj. Inter la kazoj kiuj plej havis kaj havas rimarkindecon utilas mencii almenaŭ iujn el la kvindek okazintaj en tiu triangulo:
Publika informo
En la printempo de 1990, familianoj de iuj viktimoj, kies restaĵoj neniam troviĝis, lanĉis publikan peton por ke estu indikataj almenaŭ la enterigan lokon por ke oni povu humane entombigitaj. Poste kelke da tempo, pere de la ĵurnalo Il Resto del Carlino, la komunista eksa partizano kaj eksa deputito Otello Montanari respondis invitante ke kiu scias parolu: sed la respondo ne plaĉis al la komunistaj regantoj kiuj iom post iom lin izoligis el tiuj partiaj aŭ partiecaj ŝarĝoj. La rezulto, fine, estis entombigo de restaĵoj anonime indikitaj.
La klerikaro mem nur malforte insistis por la esploro kaj puno de la krimuloj: historiistoj hipotizas ke ĝi timis la akuzon pri tro febla distanĉiĝo el la faŝista reĝimo, kies diktaturo, tamen, estis, eĉ pli timata pro ĝia kontraŭreligio.
Arguin
Arguin aŭ Arkin (portugale Arguim) estas insulo, kiu situas 12 kilometrojn de la okcident-afrika kontinenta marbordo kaj estas parto de la sablobenko Arguin. La insulo hodiaŭ apartenas al Maŭritanio.
Kiel multflanka medio kun sablodunoj, vadmaro, malprofundaj lokoj, insuletoj kaj la najbara dezerto estas ideala travintrumejo por la migrobirdoj. La fiŝoriĉa areo kun martestudoj kaj delfinoj apartenas al la Nacia Parko Banc d'Arguin
Historio
La akvoareo de la Arguin-golfo estis vizitita unuafoje fare de eŭropanoj en 1441, nome la portugala maristo kaj malkovristo Nuno Tristão en komisio de Henriko la marveturisto.
La portugala Nuno Tristão aŭ Gonçalo de Sintra malkovris en 1443 la insulon situantan ĉe Kabo Blanko. Arabaj komercistoj funkciigis tie sklavomerkaton, sed komercis ankaŭ kun orpulvoro, eburo kaj aliaj varoj. Álvaro Fernandes, nevo de João Gonçalves Zarco, priesploris la insulon en 1445 el Madeira pli precize kaj establis ankaŭ la unuajn lignopalisojn. Tiel estiĝis sur la insulo la unua konstanta komerca apogpunkto, kiun la portugaloj situigis al la marbordo. De tie evoluiĝis ilia afrika komercado, kiu penetris profunde en la Saharon. La portugaloj ofertis por la sklavoj kaj orpulvoro ĉefe ŝtofon, ĉevalojn kaj tritikojn. Inter 1455 kaj 1461 establis Soeiro Mendes – veninte el Èvora -, la pli posta guberniestro de Arguim, ŝtonan fortikaĵon. La 5-an de februaro 1633, la holandoj okupis la portugalan fortikaĵon. Pli poste la okupantoj ŝanĝiĝis jene: 1685-1721 posedis ĝin Brandenburgio-Prusio, 1721-22 Francio, 1722-24 Nederlando, 1724-28 Francio, poste fakte regis tie maŭritaniaj klanĉefoj. Nur en la frua 20-a jarcento iĝis Arguin parto de la francia kolonio Mauritanio (kiel parto de la Francia Okcidenta Afriko) kaj en 1960 memstra kun tiu.
Johano Kazimiro (Saksio-Koburgo)
Johano Kazimiro (naskiĝinta la en Gotao, mortinta la  en Koburgo) estis germana politikisto kaj duko de Saksio-Koburgo.
Vivo
Infanaĝo kaj juneco sub ŝanĝiĝanta kuratoreco, ombrate per la politika sorto de lia patro Johano Frederiko la 2-a (Saksio), formis la personecon de Johano Kazimiro. Li ricevis instruon de Sebastian Leonhard kaj frekventis la Lepsikan universitaton ekde 1578. Leipzig. Li tiam ricevis enkondukon al la ŝtataferoj en la Princlando de Saksio-Koburgo, kiu estis koncedita al li kaj lia frato Johann Ernst en la Erfurta Traktato pri landodivido de 1572, ĝis li ekoficis en 1586. Fuĝis li en ludojn kaj ĉasadon ĉar li timis intensan registaran laboron. Politike sentis ĉe li emo je de subteniĝo kaj venĝo (ekz. kontraŭ la unua edzino aŭ al oficialuloj kiuj falis en malfavoron); tio karakterizis lian personecon ĝis maljunaĝo. Aliflanke, li havis senton pri realigebleco de aferoj feliĉe elektis siajn plej proksimajn kunlaborantojn (kancelieroj Volkmar Scherer kaj Ernst Fomann; ĉambra majstro Nikolaus Zech, ĝenerala inspektoro Johann Gerhard).
La plej grandaj sukcesoj de lia longa regado estas do internpolitike. En la Kazimira adiaŭo de 1612, la integriĝo de la kavalirklasa strebado sub imperian tujecon sukcesis. Helpe de la moderne organizitaj centraj aŭtoritatoj, Johano Kazimiro kunigis la heterogenajn kaj space apartajn partojn de la lando en ŝtaton, kies restaĵoj, malgraŭ multaj postaj dividoj, nur kunfandiĝis en pli grandajn ŝtatajn strukturojn post la Unua mondmilito. La Kazimiraj ekleziordonoj de 1626 donis al la Koburga eklezistatutaro taŭgan daŭrecon por jarcentoj. Kune kun lia frato, kun kiu li kunhavis regadon en 1596 (Saksio-Eisenach), li establis la gimnazion Casimirianum en Koburgo kun universitat-similaj prelegoj de supera nivelo. Li ankaŭ montris talenton en la elekto de muzikistoj, artistoj kaj arkitektoj, kiuj ŝanĝis la iaman kamparan urbon Koburgo je bela rezideja urbo.
Graveco
Johano Kazimiro estis ankaŭ ekvilibra viro en la kampo de ekstera politiko, kiu sukcesis solvi malnovajn diferencojn kun la najbaraj episkoplandoj de Bamberg kaj Würzburg kaj kverelojn kun la kuzoj de Saksio-Vajmaro. En tiu ĉi konscia limigo al la potenco-sfero transdonita al li, Johano Kazimiro nombriĝas al la vicoj de tiuj germanaj princoj, kiuj pravigas siajn malgrandajn ŝtatojn kiel altvaloran historian kontribuon al la tutgermana kulturo.
Gossersweiler-Stein
Gossersweiler-Stein estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Annweiler am Trifels.
Surduk
Surduk (Сурдук, Szurdok [surdok]) estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Stara Pazova.
Geografio
Surduk situas laŭ dekstra bordo de Danubo, laŭ traira flankovojo. Beogrado troviĝas 40, Novi Sad 50 km.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon la loko havis laŭvice hungaran, turkan kaj aŭstrian-hungaran kontrolojn, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio ĝi apartenis. En 2002 loĝis en Surduk 1463 serboj (92 %), 61 ciganoj, 10 slovakoj, 7 kroatoj kaj aliaj.
Jean-François de La Harpe
El 1759, li publikigis Héroïdes kies kontraŭklerikalismo estis notita de Fréron, kiu denonçis lin, sed ankaŭ de Voltaire, kiu havigis protekton al ties aŭtoro kiun li aprezis, permesante al li eĉ korekti siajn versojn. Tiu ĉeestis ĉe Ferney, kie li ŝtelkaŝis la manuskripton de la dua kanto de la Guerre de Genève kiun li publikigis en 1767, kiam li estis ricevita ĉe la Académie de Rouen.
Verkaro
La Harpe komponis teatraĵojn (sen granda sukceso), versojn, prozon, kompilaĵojn (Histoire générale des voyages en 32 volumenoj) sed restas konata ĉefe kiel pedagogo kaj literatura kritikisto.
Teatraĵoj
La Harpe verkis nombrajn teatraĵojn kiuj plejparte estas nun forgesitaj. Nur Warwick kaj Philoctète, imito de Sofoklo, havis ian sukceson.
László Berkesy
BERKESY László [pr. berkeŝi] estis hungara kuracisto, internisto kaj radiologo naskiĝinta en Nadjvarado 4-an de septembro 1897 kaj mortinta en Segedo la 25-an de aŭgusto 1967.
Kariero
Berkesy laboris en Segedo en klinikoj pri internaj malsanoj kaj pri radiologio, estis universitata docento. Lia esplorkampo estis la infektaj malsanoj, radiologia diagnostiko kaj gastroenterologio.
Parenceco
Parenceco indikas la rilatojn inter homoj de unu familio. La diversaj kulturoj kreis pli-malpli kompleksajn skemojn, per specialaj nomoj, por la diversaj parencoj.
Nomoj de parencoj
La tie ĉi uzataj nomoj havas kulturan devenon kaj korespondas ĉefe al la en la eŭropaj kaj usonaj socioj reganta eskimo-sistemo. Tiu estas unu el la ses ĉefaj sistemoj de parenceco, kiujn identigis Henry Lewis Morgan en la verko Systems of Consanguinity and Affinity of the Human Family (sistemo de rilatoj kaj afineco de la homa familio, 1871).
Ĝi ne distingas la patrinajn kaj la patrajn parencojn, t.e. parencoj de la patrina kaj de la patra flanko. Ekzemple la nomo onklino ne diras, ĉu temas pri fratino de la patrino aŭ de la patro. Aliaj sistemoj havas du nomojn por onklino, kiujn oni povus traduki per patrinofratino aŭ patrofratino kaj kiuj montras tiun malsamecon. Ĝuste tial la eskimo-sistemo estas malpli preciza ol la priskriba sistemo de la malnova Romo, aŭ la nuntempa sudano-sistemo uzata en Turkio aŭ en Ĉinio.
Aldone estas supozita ĉi-sube, indikante iun parencecon, ke ne ekzistas idoj aŭ geedziĝo inter parencoj.
Gepatroj
La vorto gepatroj estas nomo por la rektaj prauloj de unu persono. Kiam temas pri adopto, oni diras adoptgepatroj aŭ simple gepatroj.
Ĝenerale gepatroj estas juraj reprezentantoj de siaj gefiloj. Escepte (ekzemple post morto de la gepatroj) kortumo povas determini kuratoron.
Geedzoj
La geedzoj estas la partneroj, kiuj geedziĝis. Ĉe monogamio estas du geedzoj, ĉe poligamio pluraj. Laŭ la sekso la partnero estas edzo aŭ edzino. Kutime ne ekzistas sangoparenco inter geedzoj kaj do neniu parenceco.
Gefiloj
Gefiloj estas idoj, rektaj posteuloj de iu. Laŭ la sekso oni nomas ilin filoj aŭ filinoj. La parenceco estas unuaranga al la gefiloj. Ankaŭ adoptitaj gefiloj havas tian parencecon. Kutime la adopto neigas la leĝan parencecon al la biologiaj gepatroj.
Gefratoj
Gefratoj estas aliaj gefiloj de la gepatroj. Gefiloj de la patro aŭ de la patrino kun alia partnero aŭ gefiloj de novaj partneroj ambaŭ estas duongefratoj esperante. Laŭ la sekso oni nomas ĉiun frato aŭ fratino. Gefratoj estas laŭleĝe parencoj duarangaj. Plensangaj gefratoj havas la samajn praulojn.
Geonkloj
Oni nomas onklo (vira) aŭ onklino (ina) la gefratoj de la gepatroj: tiuj estas parencoj triarangaj (la parenceco ekzistas pro la geavoj). La onklo duaranga estas kuzo unuaranga de la patro aŭ de la patrino. Oni kutime ne parolas pri geonkloj triarangaj; tiuj estus la kuzoj duarangaj de la patro aŭ de la patrino. En grandaj familioj oni nomas malproksimajn parencojn sen indiko de la rango gekuzoj, kuzoj aŭ kuzinoj.
Genevoj
Nevoj (viraj) aŭ nevinoj (inaj) estas la gefiloj de gefratoj. Oni ankaŭ nomas genevojn la gefiloj de la bogefratoj, tiam temas ne pri parenceco, sed pri boparenceco.
Gekuzoj
Kuzoj (viraj) aŭ kuzinoj (inaj) unuarangoj estas gefiloj de parencaj (ne boparencaj) onklo aŭ onklino. La parenceco al tiuj unuarangoj gekuzoj estas kvararanga parenceco; unuaranga kuzo signifas ke temas pri filo de onklo aŭ onklino, ne pri pli malproksima parenco. Kelkaj landoj aŭ religioj malpermesas geedziĝon inter gekuzoj unuarangaj (ekzemple kelkaj usonaj ŝtatoj, Koreio, Filipinoj kaj multaj Balkanlandoj); en aliaj kulturoj oni preferas tiajn geedziĝojn.
Geavoj
La geavoj estas la gepatroj de la patro aŭ de la patrino de iu persono. Individue oni nomas ilin avo (vira) kaj avino (ina). La gepatroj de la patro estas patroflankaj geavoj, avo kaj avino, tiuj de la patrino patrinflankaj.
Genepoj
La genepoj estas la gefiloj de la gefiloj. La knabojn oni nomas nepoj, la knabinojn nepinoj.
Seksneŭtrala esprimado
En la oficiala stilo de Esperanto mankas vortoj por esprimi parencecon seksneŭtrale (sed la vorto "parenco" mem estas seksneŭtrala). Tamen ekzistas proponoj, kiujn oni jam nun parte aplikas. Du ĉefaj solvoj estas J-sistemo kaj parentismo. Ankoraŭ neniu el la du sistemoj estas oficialigita de la Akademio de Esperanto, kvankam la solvoj estas fervore diskutataj en la Esperanta komunumo. La aferon malfaciligas ankaŭ tio, ke multaj esperantistoj, pro sia malĝusta kompreno de la esenco de la Fundamento de Esperanto, kredeble opinias, ke Ludoviko Zamenhofo elpensis la lingvon de la kapo ĝis la piedoj, sed fakte la Akademio de Esperano havas rajton oficialigi novradikojn, se tio estas necese.
Jen estas la listo de la J-sistemaj seksneŭtralaj (t. e. tiaj, ke oni povas uzi ilin, ne menciante sekson) parencecaj vortoj: ajvo (seksneŭtrale av(in)o), ejdzo (seksneŭtrale edz(in)o), fejlo (seksneŭtrale fil(in)o), frajto (seksneŭtrale frat(in)o), kujzo (seksneŭtrale kuz(in)o), nejpo (seksneŭtrale nep(in)o), nejvo (seksneŭtrale nev(in)o), ojnklo (seksneŭtrale onkl(in)o), pajtro (seksneŭtrale patr(in)o). La dua solvo estas parentismo, jen estas ekzemploj de la parentismaj vortoj: anako (seksneŭtrale fil(in)o), avuo (seksneŭtrale av(in)o), ĉaĉo (seksneŭtrale onkl(in)o), eŝo (seksneŭtrale edz(in)o), kuzeno (seksneŭtrale kuz(in)o), nepoto (seksneŭtrale nep(in)o), nievo (seksneŭtrale nev(in)o), sahodo (seksneŭtrale frat(in)o), parento (seksneŭtrale patr(in)o).
bo-
bo- indikas la parencecon progeedziĝa. Tiel la bogepatroj estas la gepatroj de la edzo aŭ edzino. Ties gefratoj estas la bogefratoj, ktp.
pra-
pra- indikas pli malproksiman rangon de parenceco ĉu antaŭa ĉu posta. La praavo estas la patro de la avo. La pranepo estas filo de la nepo. Figure la prapatroj estas plej malproksimaj antaŭuloj.
vic-
Por parenceco kreita per regeedziĝo oni povas uzi prefikse la radikon vic-: vicpatro, vicfilo, vicfrato. Kiam viro kaj virino, kiuj jam havas gefilojn, geedziĝas, la gefiloj de unu iĝas vicgefiloj de la alia, la gefiloj inter si iĝas vicgefratoj kaj al ili la novaj patro kaj patrino iĝas vicgepatroj. – Por ĉi tiu uzo estis proponita ankaŭ speciala prefikso stif-, tre malmulte uzata. En retaj tekstoj stif- aperas preskaŭ nur en vortlistoj aŭ diskutoj pri parencvortoj. En ordinara lingvouzo oni ne ĉiam diferencigas inter duonparenco kaj vicparenco.
duon-
duon- indikas ke la parenceco ekzistas nur per unu persono el la antaŭa generacio. Duonfrato estas ekzemple frato de la sama patro sed de alia patrino. Ofte la vortoj duonfilo kaj duonpatro estas dirataj por vicfilo kaj vicpatro.
Parenca skemo
prageavoj ↑                                  ↑              ↑                            ↑           avo                                avino           avo                         avino patra                              patra         patrina                      patrina |___________________________________|            |____________________________|             |         |                       |                   |         |         |           onklo    onklino                  patro              patrino    onklo    onklino patra    patra                     |                   |      patrina   patrina _|_____                 __________|___________________|__________________           |       |                |                |                                |         kuzo   kuzino            frato          persono ∞ parulo                  fratino _____|____          _________|_________           ____|_____                               |          |         |                   |         |          |                            nevo      nevino      filo               filino     nevo     nevino frata    frata        |                   |       fratina   fratina ____________|_                _|____________                                      |              |               |              |                                    nepo          nepino           nepo          nepino ↓             ↓               ↓              ↓                                                       pragenepoj
Proverboj
Ekzistas pluraj proverboj pri parencoj en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
26795 Basilashvili
26795 Basilashvili estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Vasiljevna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la sovetunia aktoro Oleg Valerianoviĉ Basilaŝvili cirile Олег Валерианович Басилашвили) popola artisto de Sovetunio kaj laŭreato de la ŝtata premio de Rusia Federacio kaj de multenombraj naciaj kaj eksterlandaj premioj, inklude Honorcivitanon de Sankt-Peterburgo. Li ludis pli ol centon da roloj en teatro kaj kino en kariero, kiu komencis en 1956.
4463 Marschwarzschild
4463 Marschwarzschild estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Indiania Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la german-usonan astronomon Martin Schwarzschild (1912–1997), filon de la astronomo kaj fizikisto Karl Schwarzschild.
Bard-le-Régulier
Bard-le-Régulier estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi havis 72 loĝantojn en la jaro 2012.
Bard devenas de malnova kelta nomo, kiu signifas altaĵo. Régulier elvokas klerojn kiu tie vivis laŭ regulo.
Geografio
Ĝi situas en la natura regiono Morvan.
Geologio
Oni vidas tie fluaĵon de vulkano el frua karbonio.
Najbaraj komunumoj
Najbaraj komunumoj estas Vianges, Brazey-en-Morvan, Villiers-en-Morvan, Savilly, Manlay kaj Marcheseuil.
Demografio
La loĝantaro malkreskis de 1968 ĝis 2008.
Historio kaj vidindaĵoj
La unua skriba mencio datiĝas el 1269 kiel Barrum Regulare.
La preĝejo datiĝas de la 12-a jarcento. Ĝia oklatera sonorilturo datiĝas de 13-a jarcento. Ĝia fama ĥorseĝaro datiĝas el 14-a jarcento.
Gyula Harangozó (1908 - 1974)
Gyula Harangozó naskiĝis la 1908 en Budapeŝto, li mortis la  1974 en Budapeŝto.
Biografio
Gyula Harangozó ne lernis baleton aŭ dancadon, sed, kiel simpla laboristo, li laboris en Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1928 iu malkovris lin talenta baletisto kaj li ricevis ofte baletajn rolojn. Li koreografadis ekde 1936. Inter 1950-1960 li estris la baletistojn. Li havis edzinon, kiu estis la plej granda helpisto kaj apoganto kaj filon Gyula Harangozó (1956) havanta saman nomon kaj saman profesion. Li ricevis premion Kossuth en 1956, pli frue en 1951 alian premion.
Charlottenhof (Essen)
Charlottenhof estis entreprenistovilao ĉe Kettwig, nuna urboparto de Essen. Ekde 1960 ĉi tie troviĝas en la antaŭkastelo, konserviĝinta laŭ baza formo, same kiel en proksimume kvin novkonstruaĵoj la Jugendbildungsstätte (junularklerigejo) St. Altfrid de la Episkopujo Essen.
Historio
La entreprenisto kaj poste jurkondamnita nazia militkrimulo Friedrich Flick konstruigis sur la altaĵoj ĉe la suda bordo de la rivero Ruhr, vidalvide de Kettwig, en la 1920aj jaroj la vilaon Charlottenhof. Li taskigis per tio arĥitekton Paul Schultze-Naumburg, nazia arĥitekto, kiu konstruis laŭ la konservema stilo "Heimatschutzarchitektur" (hejmlandoprotekta arĥitekturo). Tiu ĉi stilo ja foje prezentis estetike kontentigaj arĥitekturajn solvojn, sed ankaŭ influis la stilon de naziaj koncentrejoj. Oni diras, ke al la edzino de Flick, Charlotte, ne plaĉus la domo. Aŭ la familio sin vidis devigata – same kiel kelkaj aliaj industriistoj en la Ruhr-Regiono dum la epoko de la Vajmara Respubliko, transiĝi al pli sekura loko. Pro tio Flick translasis la vilaon al la "Volkswohlfahrt" (nazia organizo por socia prizorgo) kaj poste al Organizaĵo Todt. Ekde 1943 ĉi tie sidis la Ruhrstab. Tiu ĉi stabo konsistis el reprezentantoj de la ministrejo de armado, de la armeo kaj de kelkaj naziaj organizaĵoj. En la Dua Mondmilito la konstruaĵo preskaŭ plene estis detruata.
Origine la ĉefdomo de la vilao estis duetaĝa stukodomo, en kies centro troviĝis tureca antaŭkonstruaĵo montranta al Ruhr. La baza formo de simpla antaŭkastelo, de la ekonomia korto, konserviĝis ĝis nun. Rektangula korto troviĝas malantaŭ turoforma portaldomo kun unuetaĝaj aloj.