cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ike Quebec
Vivo kaj verkado
Quebec ricevis dum sia junaĝo pianolecionojn kaj komencis sian karieron sur ĉi tiu instrumento; krom tio li ankaŭ laboris en la 1930-aj jaroj kiel profesia dancisto. Al sia posta ĉefinstrumento, la tenorsaksofono, li alvenis nur proks. 1940. Kiel multaj el siaj kolegoj li formis sian instrumentan stilon laŭ tiu de Coleman Hawkins, la „patro de tenorsaksofono“. Pli gravan rolon ol ĉe Hawkins en la ludo de Quebec tenis tamen ekde la komenco la melodia lingvo de bluso: ĉi tiu esprimpova muzikada idealo enfluis aparte en liajn interpretadojn de baladoj, kio dum la 1940-aj jaroj ankoraŭ estis tre nekutima. La kolego kaj mentoro de Quebec, Ben Webster, kiu havis similan baladostilon, laŭdis la bonan sentemon de la pli juna kaj precizigis: „[...] alian sentemon ol la plej multaj [...]. Kompreneble tiam ĉiu sekvis al Bean, sed Quebec tenis vigla tute apartan aferon.“
Kvankam Quebec ne estis klara virtuozo sur sia instrumento, lia alta profesieco faris lin demandata studiomuzikisto kaj gastmuzikisto por pli longaj koncertvojaĝoj, de kiuj li faris multaj kun la granduloj de la svingerao – al liaj dungintoj apartenas ekzemple Ella Fitzgerald, Benny Carter kj aparte Cab Calloway. Sub propra nomo Quebec surdiskigis en 1944 kun muzikistoj kiel Tyree Glenn, Tiny Grimes, Milt Hinton kaj Oscar Pettiford kelkajn titolojn por Blue Note, inter ili „Blue Harlem“, kiu fariĝis furoraĵo.
La malflorado de la bandegoj fine de la 1940-aj jaroj metis Kvebekon antaŭ profesiajn kaj finfine ankaŭ personajn problemojn. Pro sia drogomanio li pasigis grandparton de la 1950-aj jaroj en plej vasta muzika malaktiveco. Helpe flankigis lin je ĉi tiuj malfacilaj cirkonstancoj lia amiko Alfred Lion, kunfondinto de diskeldonejo Blue Note Records. La tenorsaksofonisto laboris komence por la malgranda firmao kiel talentserĉisto; laŭ lia rekomendo ekestis ekzemple la ĝis nun famaj sonregistro-kunsidoj kun la pianistoj Bud Powell kaj Thelonious Monk, kies rezultoj validas kiel mejloŝtonoj en la verkaroj de la du muzikistoj.
Manek Urai
Manek Urai estas urbeto en Kelantan ŝtato, Malajzio.
Ike Quebec
Vivo kaj verkado
Ĉar intertempe Quebec konfirmiĝis je la taskoj donitaj al li, Lions komisiis al la muzikisto (kiu iom post iom subigis siajn drogproblemojn) pli kaj pli respondecajn taskojn: ekde nura peranto li antaŭeniĝis baldaŭ kiel arta redaktanto de Blue Note, kaj finfine li ankaŭ povis direkti registrad-kunsidojn proprareĝie (inter ili produktadojn kun Dexter Gordon). En la socia klimato de Usono dum la malfruaj 1950-aj jaroj la konfidoplena kaj amika kunlaboro de Lion kaj Quebec estis klara signalo por la subigo de la vaste disvastiĝinta rasa separigo en la muzika industrio.
Manek Urai
Geografio-Loko
La Manek Urai urbeto estas situanta proksimume 25 kilometroj el Kuala Krai urbeto.
Preĝejo Sankta Maria Na Slupi
La Preĝejo Sankta Maria Na Slupi (laŭvorta traduko de la lastaj du vortoj "sur la kolono", la preĝejo ankaŭ kromnomatas Na trávníčku, "sur la herbejo") estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. La notinda gotika konstruaĵo estis starigita en la dua duono de la 14-a jarcento - la volbaĵo de la preĝeja interno, bazanta sur centra kolono, devenas el la 15-a jarcento. La turo dekliniĝas de la vertikala akso je ĉ. 50 cm.
Sankt Katharinen
Sankt Katharinen havas diversajn signifojn:
Ike Quebec
Vivo kaj verkado
La soŭlĵazo, ekestinta prokimume samtempe kiel subĝenro de malmolbopo, konvenis al la preferoj de Quebec, kiu nun reekprenis sian laboron kiel instrumentisto. La re-sursceniĝo ĵus komencinta per kelkaj relative sukcesaj surdiskigoj – ekz. por la albumo Blue and Sentimental kun Grant Green – tamen baldaŭ havis subitan finiĝon, kiam oni diagnozis je Quebec en la jaro 1962 pulmkanceron de progresinta stato. La malsano devigis lin al denova ĉesigo de sia muzika laboro. Ike Quebec mortis, nur 44-jara, januaron de 1963 kaj ne plu travivis la publikigon de la plej granda parto de siaj malfruaj sonregistraĵoj.
John Fiedler
John Donald FIEDLER (1925 – 2005) estis usona aktoro. Li naskiĝis en Platteville, Wisconsin, filo de Donald Fiedler, kaj lia edzino Margaret (naskita Phelan).
Kariero
Li komencis sia kariero en 1955 per televidserio Mama. En kino li ekis aktorado per filmoj 12 Angry Men kaj Sweet Smell of Success ambaŭ en 1957. En la sekva jaro li partoprenis filmon Stage Struck kaj That Kind of Woman.
Dum la 1960-a jardeko, li partoprenis televidaĵojn kiel The Aquanauts, Have Gun - Will Travel, Dennis the Menace, Alfred Hitchcock Presents, The Twilight Zone, Bonanza, My Favorite Martian, Dr. Kildare, The Fugitive, The Munsters, That Girl, Star Trek, I Spy kaj Get Smart. En kino li aktoris en filmoj A Raisin in the Sun, That Touch of Mink, The World of Henry Orient, Guns of Diablo, Kiss Me, Stupid, Girl Happy, A Fine Madness, Fitzwilly, The Ballad of Josie, The Odd Couple, True Grit, The Great Bank Robbery,
Li komencis sian karieron kiel voĉaktoro per Winnie the Pooh and the Blustery Day 1968.
Emma de Normandio
Emma de Normandio (n. ĉ.985, m. la 6-an de marto 1052) estis edzino de du reĝoj de Anglio: Ethelred la Malpreta kaj Kanuto la 1-a. Ŝi estis filino de Rikardo la Sentima, duko de Normandio kaj lia dua edzino Gunnora.
Vivo
Kanuto mortis en 1035. La sekvantan jaron la du filoj de Emma kaj Ethelred, protektataj de sia duonfrato Hardakanuto, vizitis sian patrinon en Anglio, sed Harold Harefoot, filo de Kanuto kaj lia antaŭa edzino Aelfgifu de Northampton, sukcese gajnis la anglan tronon, kaj kaptis kaj blindigis Alfred, kiu mortis pro siaj vundoj. Eduardo denove fuĝis al Normandio, kaj Emma iris al la kortego de la grafo de Flandrio ĉe Bruĝo.
En 1040 Harold Harefoot mortis kaj Hardakanuto iĝis reĝo de Anglio. Eduardo kaj Emma revenis en Anglion. Tamen post la morto de Hardakanuto en 1042, Emma subtenis kiel lia sekvanto ne sian filon Eduardon sed Magnus, la reĝon de Norvegio: Eduardo kroniĝis kaj arestis sian patrinon.
Emma mortis en 1052 kaj entombiĝis en la katedralo de Winchester.
San José (Almerio)
San José - en Esperanto San-Joseo - estas vilaĝo en la municipo Níjar en Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo Andaluzio kaj al la provinco Almerio. Laŭ la stato de en la municipo vivis.
Kolizio
Kolizio estas reciproka renkontiĝo kun forta tuŝego de materiaj korpoj, ofte kaŭzanta deformiĝon aŭ disrompon de unu aŭ ambaŭ el la koliziintaj korpoj. Kolizio estas ofta formo de trafikakcidento.
En mekaniko, oni konsideras:
San José (Almerio)
Ĝi estas ene de la Natura Parko Cabo de Gata-Níjar.
En la 1730-aj jaroj oni konstruis kastelon, kiu estis ruinigita dum la Milito de Hispana Sendependigo, kaj poste rekonstruita kiel kazerno de la polico Guardia Civil.
Ĉefa enspezofonto estas turismo kaj la duono de la loĝantaro estas de feritempaj eksterlandanoj (ĉefe italoj kaj britoj). Ĉefaj strandoj estas Genoveses kaj Mónsul, inter aliaj. En la areo oni filmis diversajn produktaĵojn.
Malimpliki
Malimpliki estas japana hardkora punka muzikgrupo, kiu kantas en Esperanto. La grupo formiĝis en Tokio.
Emma de Normandio
Idoj
Emma kaj Ethelred la Malpreta havis tri gefilojn:
Atombombo
Atombombo aŭ nuklea bombo estas bombo funkcianta per la energio produktita de la fisio aŭ fuzio de atomaj kernoj, t.e. de kernenergio (aŭ: nuklea energio aŭ atom-energio).
La ĝusta nomo devus esti nuklea bombo, ĉar fakte la energio estas originata en procezoj en la nukleo de la atomoj (atomkernoj), kaj ne en la atomo kiel tuto. La uzo estas malsama laŭ lingvoj, kaj en Esperanto la nomo atombombo pli enradikiĝis en nefaka literaturo.
Kelkfoje la vorto atombombo estas uzata nur por la armiloj kiuj uzas la nuklean fision, la t.n. A-bomboj, dum tiuj uzantaj la fuzion ricevas la nomon H-bomboj (hidrogenaj bomboj).
La granda detrukapablo de la atomarmiloj estas produktata de la liberigo de energio, ĉefe meĥanika (pro la eksplodo) aŭ terma. La elsendo de joniga radiado estas sekundara, kvankam ĝi havas longdaŭrajn efikojn.
A-bombo
A-bombo estas atombombo, kies energion produktas la nuklea fendiĝo de uraniaj (aŭ similaj) atomkernoj. Ĉi tiajn eksplodigis Usono en 1945, interalie en Hiroŝimo kaj Nagasako.
H-bombo
H-bombo estas atombombo, kies energion produktas la nuklea kunfandiĝo de hidrogenaj atomkernoj.
Kvankam oni ankaŭ uzas en H-Bombo, nuklean fendiĝon, ĉi-lasta funkcias nur kiel komencigilo por la nuklea kunfandiĝo, el kiu venas la vera precipa energio de H-bombo.
Neŭtrona bombo
N-bombo estas nedisvolvita armilo, kiu pliigus la radioaktivan karakteron de la bombo, per la elsendo de neŭtronoj. Ĝia celo estis mortigi homojn per la radiado, sed malmulte difekti materialon kaj ekipaĵon.
Deveno de la ideo
La unua, kiu pensis pri la eblo uzi la ĵus malkovritan atom-energion kiel plej povan kaj teruran armilon estis, jam en 1909, Frederick Soddy en sia libro The interpretation of radium. La ideon reprenis poste, en 1914, H.G. Wells, romanoforme en The world set free.
En 1915, post pli ol unu jarcento da "plicivilizado" de militoj kaj da establado de "pri-militaj leĝoj" (ekzemple, ke militon oni faru nur inter militistoj, aŭ ke oni ne suferigu senkulpajn civilulojn), la unua, kiu verkis libron por konsili kiel celon la eldetruadon de plena urbo, inkluzive kiel malhelpi la agadon de fajrobrigado kaj ke do la urbo forbrulu tute, estis la brita matematikisto F.W. Lanchester en "Aircraft in warfare" ("Aviadiloj en milito"). Li konsentis, ke kelkaj morale obĵetos, sed kiel li diris malestime: "ĉiam estos sentemuloj".
Historio de atombombo
La unua atombombo estis konstruita de Usono dum la Dua mondmilito. Kiam estis malkovrita la nuklea fisio, en 1939, la sciencistoj rimarkis ke ĝi ebligis la militan uzon. La milita situacio, kaj la timo, ke la nazia reĝimo en Germanio povus disvolvi la armilon antaŭe, okazigis la sisteman esploron, per la kreado de la Projekto Manhattan. Inter tiuj kiuj partoprenis en ĝi estis John von Neumann, Edward Teller, Robert Oppenheimer, Richard Feynman kaj Hans Albrecht Bethe.
Nur kelkajn horojn, post kiam evidentiĝis, ke "la bombo funkciis", la usona krozoŝipo USS Indianapolis forlasis la havenon de San-Francisko. Ĝia celo estis la insulo Tinian en la Pacifiko. En ĝia ŝipkelo troviĝis "Little Boy", la urania bombo, kiu la detruos Hiroŝimon.
4406 Mahler
4406 Mahler estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Atombombo
Historio de atombombo
Miloj da sciencistoj kaj teknikistoj kaŝe kunlaboris en la projekto. Eĉ plej multaj pintaj politikistoj kaj militaj komandantoj ne sciis pri ĝi. Prezidenton Harry S. Truman nur je la oni informis pri la fakto, ke Usono jam dum du kaj duona jaroj laboris pri la atombombo. Lia antaŭulo, prezidento Franklin D. Roosevelt, kiu mortis du semajnojn antaŭe, tute ne informis lin pri tio. La Truman dum konferenco de Potsdam rakontis al Stalin pri nova armilo kun nekonata forto. Stalin apenaŭ reagis; lia bonege funkcianta sekreta servo ŝajne zorgis pri tio, ke Stalin mem sciis pli frue pri tiu bombo ol Truman mem.
4406 Mahler
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstra komponisto kaj dirigento Gustav Mahler (1860–1911).
Atombombo
Historio de atombombo
La Sovetunio kreis sian propran A-bombon en 1949, parte per spionado de la usona projekto kaj parte per propra esploro. La gvidanto de tiu projekto estis la fizikisto Igor Kurĉatov.
Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako
Ĝis nun nur unu ŝtato faligis atombombon kontraŭ loĝataj urboj. Tiu estis Usono, en 1945, en la finaj tagoj de la Dua mondmilito, kontraŭ la japanaj urboj Hiroŝimo (la 6-an de aŭgusto je la okaj kaj kvarono), kaj Nagasako (la 9-an). Usono elektis uzi la bombojn por eviti eventualan invadon de la Japana ĉefinsulo, kaj la multcentoj da miloj da mortoj kiuj nepre sekvus.
Elekto de la cel-urboj
La Cel-Komitato, en kunsido ĉe Los Alamos la, elektis laŭorde la sekvajn cel-urbojn: Kioto, Hiroŝimo, Jokohamo, la arsenalon (armejon) en Kokura, Niigata, kaj eble la Palacon de la Imperiestro. Laŭ Robert Jungk:
Ĉi rakontadon de la eventoj parte konfirmas Richard Rhodes, kiam li priskribas la rifuzon de Stimson atombombi Kioton, kontraŭ la prefero de Generalo Leslie Groves.
Sekvoj de la eksplodoj
Hiroŝimo estis la sepa urbo laŭ nombro da loĝantoj. 92 % de la urbo estis nuligitaj. El 350.000 loĝantoj Little Boy, eksplodante je la alteco de 580 m, mortigis 150 000 personojn tuj kaj 80 000 personojn vundis.
Disvolvo en Usono
En Usono, la disvolvo de H-bombo estis iniciatita de la fizikisto Edward Teller. Por atingi fizikan staton necesan por ke okazu nuklea kunfandiĝo de materio, estis bezonata komencigilo havanta fidindan funkciadon: tiu komencigilo estas A-bombo, kiu estis provita en la jaro 1945.
En Usono, la programo por disvolvo de H-bombo, nomata Super, daŭris post la Dua mondmilito, kvankam relative malrapide. Tamen, la sukcesa eksperimenta eksplodigo de A-bombo fare de Sovetunio, la, revivigis en Usono senton de urĝo por la disvolvo de H-bombo. En 1950 ekfunkciis fabriko por produktado de Deŭterio.
La teoriaj studoj nepre necesaj por disvolvo de H-bombo trovis obstaklon pro la nekapablo de tiamaj komputiloj por fari la bezonatajn kalkulojn, do Teller estis devigita simpligi la kalkulojn. Oni alvenis al konkludo ke necesus pli da tritio ol komence supozite. La studoj daŭris, kaj la oni ekprovis la unuan H-bombon, nomatan anglalingve "Ivy Mike", en Eniwetok, atolo en la Pacifika Oceano.
Disvolvo en Sovetunio
Sovetunio sukcesis eksplodigi H-bombon la, do proksimume ok monatojn post Usono.
Postaj disvolvoj
Aliaj landoj kiuj havas tiajn armilojn estas Britio, Francio kaj Ĉinio, kiuj estas la t. n. anoj de la atomklubo, kiuj klopodis por bari la disvastigon de la produktado de armiloj, fare de aliaj ŝtatoj. Tamen, oni scias ke Hindio kaj Pakistano, kaj eble Sudafriko kaj certe Israelo havas propran stokon.
Baldaŭ kreiĝis ankaŭ la movado kontraŭ la atomarmiloj, kun rolo ankaŭ de parto de la atomfizikistoj kiuj helpis en la disvolvo de la armiloj mem.
Paul Tibbets, la piloto kiu faligis la unuan bombon sur Hiroŝimon, mortis en novembro 2007, neniam espriminte ajnan bedaŭron. Fame li diris dum intervuo en 2005: "If you give me the same circumstances, hell yeah, I'd do it again" (se vi donus al mi la saman cirkonstancon, jes ja certe mi refarus ĝin).
Atombomboj kiel tutmonda minaco
La 6-an de oktobro 2017 al la kampanjo kontraŭ atomarmiloj estis atribuita la Nobel-premio pri paco.
Armila vetkuro kaj reciproka malinstigo
La fakto, ke ne ekzistas adekvata defendo kontraŭ la enorma ataka povo de atombombo, kaŭzis vetkuron en la kreado de pli multaj kaj pli potencaj bomboj, ĉar la sola rimedo por malhelpi nuklean atakon ŝajnis la "reciproka malinstigo", kiu igas la kontraŭulon timi venĝan kontraŭbaton.
Lukto kontraŭ la uzado de nukleaj armiloj
La Internacia kampanjo por aboligi nukleajn armilojn aŭ ICAN, anglalingva mallongigo por International Campaign to Abolish Nuclear Weapons, estas koalicio de ne-registaraj organizaĵoj kiu kampanjas por la internacia malpermeso de la uzo de nukleaj armiloj. Kreita en 2007 en Vieno (Auŝtrio) paralele al la internacia konferenco pri la Traktato de la ne-disvastigo de nuklea armilaro, kalkulis en 2017 jam 468 organizaĵojn en 101 landoj.
Financita fare de privataj donacantoj kaj el kontribuoj de la Eŭropa Unio kaj de kelkaj landoj, inkluzive de Norvegio, Svislando, Germanio kaj Vatikano, ICAN subtenis la konkludojn de la Traktato sur la Malpermeso de Nukleaj Armiloj en 2017, kiu kondukis al la aljuĝo de la Nobel-premio pri paco en la sama jaro.
La Traktato kontraŭ pliigo de atomarmiloj aŭ Traktato kontraŭatomarmila pliigo (NPT, Nuclear Non-Proliferation Treaty, en angla, Договор о нераспространении ядерного оружия, en rusa) estas traktato malferma al la subskribo la 1an de julio 1968, en valido ekde la 5 de marto 1970, kiu limigas la posedon de atomarmiloj kaj formas parton tiel de la klopodoj fare de la internacia komunumo por malhelpi la pliigon de armiloj de amasa detruo.
Traktato por parta malpermeso de nukleaj testoj
La Traktato por parta malpermeso de nukleaj testoj en la Medio, en Ekstera Spaco kaj Subakvo, estas traktato, kiu malpermesas ĉiujn elprovajn eksplodojn de nukleaj armiloj krom tiuj kondukitaj subtere. La Traktato estis subskribita de la registaroj de Sovetunio, Unuiĝinta Reĝlando kaj Usono en Moskvo la 5-an de aŭgusto 1963 antaŭ ol estis malfermita al subskribo de aliaj landoj. La traktato formale ekfunkciis la 10-an de oktobro 1963. Ekde tiam, 123 aliaj ŝtatoj fariĝis anoj de la traktato. Dek ŝtatoj subskribis, sed ne ratifis la traktaton.
Șoimeni (Păuleni-Ciuc)
Șoimeni (hungare: Csíkcsomortán ) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Miercurea Ciuc. Administre ĝi apartenas al la komunumo Păuleni-Ciuc.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 706 kaj en 1992 514 loĝantojn (97 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1506. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Csík). En 1661 ĝi estis atakita de turkoj-tataroj kaj en 1694 de tataroj. En 1764 tie kunvenis la sikuloj kontraŭstarantaj al organizado de landlimgardistaro kaj de tie ekiris al Siculeni.
7600 Vacchi
7600 Vacchi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj astronomoj Vincenzo Silvano Casulli kaj Stefano Valentini, elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala amatora astronomo Ciro Vacchi, kunfondinto de la Observatorio San Vittore.
Elek Boér
BOÉR Elek [pr. boe:r] estis hungara juristo, universitata profesoro naskiĝinta en Maroscsapó la 26-an de novembro 1872 kaj mortinta en Újfehértó la 8-an de januaro 1952.
Kariero
Boér studis en Koloĵvaro kaj eksterlande. En 1906 li estis universitata privatprofesoro, ekde 1908 eksterordinara profesoro de publikadministracio kaj financo. Ekde 1916 li estis publikadministracia juĝisto kaj dum kvin jaroj li reprezentis Hungarujon en Vaŝingtono en la triopa miksa decidjuĝejo.
Kirchfidisch
Kirchfidisch, hungare Egyházasfüzes estas iama vilaĝo en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Kohfidisch.
Situo
Kirchfidisch troviĝas de Oberwart 18, Szombathely 28 km-ojn.
Historio
La vilaĝo menciiĝis unuafoje en 1221 laŭ tiama hungara nomo „Fuzes”. En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la vilaĝon, poste germanoj refondis ĝin. En 1910 vivis en Egyházasfüzes 571 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Egyházasfüzes apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). En 1971 Kirchfidisch iĝis ekstera vilaĝparto de Kohfidisch.
Komunumoj pri egyházas (=ekleziejo) en Hungara reĝlando
Komence en Hungarujo ĉiuj 10 vilaĝoj kune devis havi komunan preĝejon. Tiu vilaĝo, kie tiu konstruiĝis, nomiĝis "ekleziejo" vilaĝo havanta preĝejon. Jen listo, kie tiu rango restis:
Osmosis Jones
Osmosis Jones estas usona komedia filmo de 2001 pri kontrasta duopo kiu kombinas animaciajn scenojn reĝisoritajn de Tom Sito kaj Piet Kroon kaj realvivajn scenojn reĝisoritajn de la la fratoj Farrelly. La filmo fokusas al Frank Detorre, neglekt-aspekta bestoĝardenisto; la realvivaj scenoj okazas ekster la korpo de Frank, dum la animaciaj scenoj okazas ene de lia korpo, kiu estas portretita kiel urbo loĝata de antropomorfaj mikroorganismoj. La leŭkocita policano Osmosis "Ozzy" Jones kaj la lozanĝo Drix devas eviti ke mortiga viruso Thrax mortigu Frank ene de 48 horoj.
Discus perspectivus
Discus perspectivus estas specio de malgrandaj, surteraj, pulmohavaj helikoj en la familio Diskedoj.
Landoj
Tiu ĉi specio loĝas en Bulgario, la orientaj Alpoj, la karpatoj, Algovio, Ĉeĥio kaj Ukrainio.
Megachile
La genro Megachile (Megaĥilo) estas kosmopolita grupo de solemaj abeloj, ofte nomitaj folitranĉaj abeloj; ĝi inkludas ankaŭ la nomitajn rezinabelojn kaj la morterabelojn. Kvankam aliaj genroj ene de la familio Megaĥiledoj povas maĉi foliojn aŭ petalojn en fragmentoj por konstrui siajn nestojn, kelkaj specioj ene de la genro de Megaĥiloj simple tranĉas pecojn de folioj aŭ petaloj, kaj el tie la komuna nomo. Tiu estas unu el la plej grandaj genroj de abeloj, lun pli ol 1500 specioj en ĉirkaŭ 50 subgenroj. Nordameriko havas multajn indiĝenajn speciojn de Megachile. La enmetita folitranĉulo de luzerno (Megachile rotundata) estas uzata por polenigo de kultivoj.
Stacio Watanabebashi
Stacio Watanabebashi (japane: 渡辺橋駅 [Ŭatanabebaŝi-eki], angle: Watanabebashi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Kita, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan-Nakanoshima.
Limoges Cercle Saint-Pierre
Limoges Cercle Saint-Pierre, ankaŭ nomata Limoges CSP aŭ CSP, estas franca basketbala klubo, kreita en 1929 kaj bazita en Limoges.
Post kvindek jaroj pasigitaj en lokaj, regionaj ĉampionecoj kaj malaltaj naciaj sekcioj, la CSP atingis la unuan divizion de la franca ĉampioneco en 1978. Ĝi gajnis sian unuan francan pokalon en 1982, same kiel la saman jaron sian unuan eŭropan titolon, nome la Pokalo Korać. Ĝi iĝis ĉampiono de Francio, por la unua fojo en sia historio la sekvan jaron, en 1983.
Grafemo
Maldetale grafemo estas videbla elemento de skribsistemo. Tiu ĝenerala difino estas diverse precizigata en diversaj teorioj, aplikoj kaj ĉe diversaj aŭtoroj.
Laŭ sia formo la termino «grafemo» apartenas al la familio da paraj terminoj (fonemo — alofono, morfemo — alomorfo), kiu servas por diskretigi materie svagajn signojn, grupigante ilin laŭ «esencaj» trajtoj kaj ignorante trajtojn «neesencajn». La diferencoj en la difinoj de «grafemo» fontas el la diferencoj pri tio, kion oni rigardas «esenca» kaj kion «neesenca».
Grafemoj kaj fonemoj
La terminojn «grafemo» kaj «fonemo» kreis Jan Niecisław Baudouin de Courtenay en sia verko pri interrilato de la rusaj lingvo kaj skribo. Li difinis grafemon kiel skriban respondaĵon de fonemo.
Ĉe tia difino la interrespondaj minuskloj kaj majuskloj evidente estas alografoj: A = a. Alografaj estas la signobildoj en diversaj tiparaj fasonoj (a = a = a), la presitaj kaj la manskribitaj. En Esperanto la ĉapelitaj literoj estas same simplaj grafemoj, kiel la senĉapelaj abc… aŭ kiel i kaj j (malgraŭ ilia supra punkto).
Tiun fonetikan interpreton donas ankaŭ PIV2002:
Tiu difino evidente sencas nur por la sonskriboj, precipe la regulaj, kiaj la skribsistemoj serba, turka aŭ Esperanta. Necesas precizigo por la silabaj skriboj, en kiuj unu signo prezentas plurajn fonemojn. Kaj por pli komplikitaj skribsistemoj, kiaj estas la angla, la franca aŭ la germana, tiu koncepto prezentas problemojn:
Ankaŭ la ĉeĥa lingvo posedas 1 duliteran grafemon: ch por la fonemo /ĥ/. Malsimile ol en la angla kaj franca, la ĉeĥa tradicio agnoskas tiun grafemon, kaj donas al ĝi la 14-an pozicion en sia alfabeto.
Grafemoj ortografiaj
Eblas ankaŭ alia maniero trakti grafemojn: konsideri la skribsistemon kiel apartan sistemon semiotikan, sen referenci al la fonemoj, sed atentante ĝian propran konsiston kaj aranĝon, la ortografion.
Ĉe tia traktado, grafemojn eblas apartigi simile al tio, kiel oni apartigas fonemojn en fonetiko: per la minimumaj paroj. Tiam la minuskloj kaj majuskloj iĝas apartaj grafemoj, kp kubo (geometria) kaj Kubo (geografia); Karolo (nomo) kaj karolo (himno); tirano (politika) kaj Tirano (la ĉefurbo); esperanto (kiu esperas) kaj Esperanto (lingvo); revo (imagaĵo) kaj ReVo (reta vortaro).
Ĉe la fonema traktado la nombro de grafemoj egalas la nombron de fonemoj; en la franca coq (/kok/, «koko») c kaj q estas alografoj egale voĉlegataj kiel /k/; ĉe la ortografia traktado ili estas apartaj grafemoj: ne ekzistas vorto qoc. Do, en la angla ĝiajn 48 fonemojn ortografie reprezentas 144 grafemoj ; la 36 fonemojn francajn reprezentas 190 grafemoj.
Grafemoj en tekstoprilaboro
Cetere, oni ofte kombinas la kunan kaj disan vidpunktojn. Ekz‑e la ĉi-bilda germana tajpilo havas specialajn klavojn por la germanaj, , — kaj aparte senpaŝan klavon por la diakritoj  kaj. Tiu senpaŝa klavo ebligas kunmeti ekz‑e la francan à per, aŭ la esperantan ĉ per.
Tiuj du konceptoj kunekzistas en Unikodo: la litero ĉ estas prezentebla kiel unu tuto integra per la signonumero U+0109 (dekume 265); aŭ kunmetebla el «aliĝema» (alivorte, senpaŝa) ĉapelo (la signonumero U+0302, dekume 770) kaj. La normo deklaras, ke tiuj du manieroj prezenti signon estas ekvivalentaj en Unikodo, t.e. la koncernaj signoĉenoj devas esti same vidigataj, la aplikaj programoj devas same trakti ilin ĉe ordigo aŭ serĉo, kaj praktike ili devas esti interŝanĝeblaj.
En la komputadaj kodoj, aldone al la literoj kaj diakritoj, ankaŭ la interpunkciajn signojn kaj aliajn kromsignojn oni traktas kiel grafemojn.
Limoges Cercle Saint-Pierre
En 1988, ĝi gajnis la ĉampionecon Pro A, organizitan por la unua fojo de la Nacia Basketbala Ligo. La saman jaron, ĝi fortigis sian eŭropan rekordon gajnante la pokalon. La 15-an de aprilo, 1993, ĝi fariĝis la unua franca kolektiva sporta klubo se temas pri gajni Eŭropan Pokalon de Ĉampionaj Kluboj, ĉiuj fakoj kombinitaj, antaŭ ol aliĝi, en majo de la sama jaro, al Olympique de Marseille en futbalo.
En 2000, fine de du jardekoj da sporta rivaleco kun Élan Béarnais, la klubo plonĝis en unuan financan krizon, poste en sportan krizon, kiu alportis ĝin al la tria divizio. La klubo revenis al Pro A en 2010. Tro malforta sporte kaj finance, li revenis al Pro B por unu sezono, poste translokiĝis al Pro A denove en 2012.
Laŭ sia registro, la Limoges CSP havas dek unu titolojn de ĉampiono de Francio, kaj ses pokalojn de Francio. Ĝi estas, kun FA Mulhouse kaj ASVEL Lyon-Villeurbanne, unu el la tri teamoj kronitaj ĉampionoj de Francio tri sinsekvajn jarojn, sed la sola, kiu estis dufoje, de 1983 ĝis 1985, poste de 1988 ĝis 1990.
Kun kvin eŭropaj trofeoj, Limoges CSP estas la dua franca kolektiva sporta klubo, ĉiuj fakoj kune, kiu havas la plej grandan eŭropan premian liston. Krome, venkinte en la Eŭropa Pokalgajnintoj (Saporta tiam Korać Cups), estinte Eŭropa Ĉampiono kaj gajninte la prestiĝan Eŭropan Pokalon de Ĉampionaj Kluboj, la Cercle Saint-Pierre estas unu el la malmultaj teamoj eŭropaj, ĉiuj fakoj kombinitaj, esti kronita en ĉiuj eŭropaj eventoj de ilia sporto.
La CSP evoluas ekde 1981 ĉe la Sporta Palaco Beaublanc, sur kies plafono estas pendigita la numero 7-ĵerzo, tiu de Richard Dacoury, retiriĝinta ekde 2010 same kiel la numero 8 de la ĵerzo de Ed Murphy, retiriĝinta ekde 2016. La klubo estas prezidata de unu el ĝiaj iamaj ludantoj, Frédéric Forte, de 2004 ĝis lia morto en 2017.
Dum la etoso de la ĉambro Beaublanc kaj la graveco de ĝiaj subtenantaj kluboj estas ofte menciitaj kiel kontribuantaj al ĝia sukceso, la Limoges CSP estas, kiel la porcelano, unu el la simboloj de la ĉefurbo.
La konstruado de sporta centro inda je la nivelo atingita de la CSP estis antaŭvidita en 1975 de la urba konsilio de Limoges kaj la interveno de Albert Chaminade, kiu subtenas Basketbalon en Limoges, unua subtenanto de Limoges CSP, kredanta en granda klubo, kiu subtenis la projekton al la komunista urbestro Georges Guingouin, Léon Betoulle poste al la urbestro (1956-1990), Louis Longequeue. La urbestro petas la regionan prefekton enmeti ĉi tiun projekton en la 7an Planon. En 1978, la partioj konsentis pri la loko kaj retenis la retejon Beaublanc. La projekto estas konfidita al du arkitektoj, MM. Rauby kaj Maury. La unuaj elektoj estis donitaj en marto 1980. La inaŭguro de la Sporta Palaco Beaublanc okazis la 30-an de novembro 1981, en ĉeesto de la ministro pri defendo, Charles Hernu, la vicprezidanto de la senato, Robert Laucournet, la urbestro de Limoges, Louis Longequeue, kaj la urbestro de Villeurbanne kaj Albert Chaminade. Dum ĉi tiu inaŭguro la CSP gajnis sian unuan matĉon luditan ĉe Beaublanc, kontraŭ Villeurbanne.
Ilha dos Tigres
Baia dos Tigres - en Esperanto Tigra Insulo - estas la plej granda insulo de Angolo. Ĝi situas en la provinco Namibe. Ĝi havas areon de 98 km². Administre la areo nun apartenas al la teritorio de la municipo Tômbua, kies centro situas 92 kilometrojn pli norde.
Unuaj homoj tie ekvivis dum la 1860-aj jaroj, fabriko pro sensaligo konstruita en la 1920-aj jaroj ne kontentige solvis la problemon pri manka trinkakvo kaj la loĝantaro nur signife multiĝis fine de la 1950-aj jaroj, kiam konstruiĝis akvotubo kiu alkondukis freŝan akvon de la rivero Kunene de 70 kilometroj pli sude. Tamen komence de la 1970-aj jaroj la politika situacio en la portugala kolonio Angolo, kiu fine kolapsis en 1975, iĝis tiom malstabia, ke en 1974 la lastaj insulanoj forlasis la insulon. La insula loĝloko do nur havis du jardekojn da prospero kaj ekde tiam estas fantomurbo.
La insulo estas parto de la Nacia parko Iona starigita en 1937.
Sankt Margarethen
Sankt Margarethen havas diversajn signifojn:
Muzeo Ermitejo
Ŝtata Ermitejo aŭ simple Ermitejo (Государственный Эрмитаж; la rusa formo de la franca vorto por ermitejo) estas mondfama muzeo en Sankt-Peterburgo (Rusio), kiun konsistigas sep konstruaĵoj: Vintra Palaco, Palaco de Menŝikov, Ermitejo, Porcelana muzeo kaj aliaj. Ĝi enhavas la plej grandan rusian kolekton de eksterlanda arto; rusan arton arigas la Rusa Muzeo, ankaŭ en Sankt-Peterburgo.
La muzeo estis fondita en 1764 kiel privata kolekto de la rusia imperiestrino Katerino la Granda. Ekde 1852 ĝi estis malfermita por publiko.
En 2000-aj jaroj aperis filioj de Ermitejo en kelkaj urboj enlande kaj eksterlande. Inter ili filioj en Amsterdamo, Kazano kaj Londono.
Estras la muzeon Miĥail Piotrovskij (ekde 1992).
Espelkamp
Espelkamp estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Minden-Lübbecke de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la urbo havis  loĝantojn. Kvankam la loĝloko jam dokumente menciiĝis en la jaro 1229, ĝi estis relative sensignifa ĝis post la fino de la Dua Mondmilito, kiam en okcidenta Germanio necesis loĝigi multajn milionojn da germanlingvanoj elpelitaj el la orientaj teritorioj de la Germana Regno transdonitaj al Pollando kaj Sovetunio, kaj el aliaj ŝtatoj el orienta Eŭropo el kiuj la germanlingvaj civitanoj estis elpelitaj. Tiel Espelkamp de kamparana vilaĝo ŝanĝiĝis al sisteme planita urbo por la novalvenintoj.
Siselen
Geografio
La komunumo Siselen situas en la Granda Marĉo en la Berna Lagolando, proksimume 25 kilometrojn sudsudokcidente de la urbo Bielo kaj samdistance okcidente de la federacia urbo Berno. En nordoriento la komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la bordo de la Hagneck-Kanalo. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Siselen la setlejoj Underi Site kaj Girisberg kaj kelkaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,52 km², de kiuj 18,6% estas kovritaj de arbaro, 73,8% servas por agrikulturo kaj 7,1% por setlado.
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 237 de Aarberg al Müntschemier. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 situas proksimume 10 kilometrojn oriente apud Aarberg kaj al la svisa aŭtovojo A1 12 kilometrojn sudokcidente apud Kerzers. Per haltejo ĉe la tramlinio de Nidau al Ins la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Siselen datiĝas el la jaro 1160 kiel Sisilli. Dum mezepoko Siselen apartenis al la Grafoj de Neŭŝatelo-Nidau kaj estis kun ties havaĵo akirita en la jaro 1388 de la urba ŝtato Berno, kiu ĝin atribuis al la Voktejo Nidau. En la jaro 1831 Siselen kontraŭ la volo de ĝiaj loĝantoj estis atribuita al la distrikto Erlach, kiu en la jaro 2010 fariĝis parto de la nova administra distrikto Seeland.
Dijon
Dijon (prononcu []), esperante Diĵono, estas franca urbo kaj komunumo, lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi estas la ĉefurbo de la regiono kaj la prefektejo de la departemento.
Dijon estas la historia centro de la duklando Burgonjo. Ĝi havas proksimume 150,000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomas Dijonnais. Sed la tuta kunurbaro havas pli ol 240,000 loĝantojn.
Farasdués
Loknomo
La loknomo "Farasdués" devenas de antaŭromiaj tempoj.
Dijon
Dijon estas turisma urbo fama konata pri gastronomio. Gi entenas ankaŭ ne malmultajn verdajn parkojn. Kun impona tria sektoro, ĉefurbo de la regiono, ĝi kultivas tradicion de forta kulturo rilate al lerneja, universitata, juĝa, hospitala kaj administra kampoj. Krom tio, Dijon estas multflanka ekonomia regiona centro sed en malkresko kun tradicia agronutraĵa poluso (kasiso el Dijon kaj Kiro, spickuko, ĉokolado Lanvin.) kaj fama farmacia sektoro.
Farasdués
Geografio
La termino Farasdués okupas la nordan parton de la teritorio de la municipo Ejea de los Caballeros kaj limas kun la municipoj Biota okcidente, Luesia norde kaj Orés kaj Asín oriente. Antaŭ jaroj ĝi limis okcidente kun la malnova municipo Malpica de Arba, absorbita de Biota post disiĝo de Uncastillo en la 19-a jarcento.
Dijon
Mustardo el Dijon ne plu estas produktata en la urbo sed mustardo estas ankoraŭ produktata en Burgonjo, vidu ekzemple la mustardon ĉe Beaune.
Farasdués
Geografio
Kune kun ĝia urba areo, la rivero Farasdués fluas de nordo al sudo, venante de Luesia kaj Orés kaj fluante en la Arba de Luesia, unu el la du branĉoj de la Arba rivero. Tra la ĉirkaŭaĵo de Farasdués pasas la kanalo "Bardenas", kiu transportas kaj distribuas akvojn el la akvorezervujo "Yesa" en la areo.
Dijon
Esperanto-movado
Ekzistas Esperanto-Grupo fondita en 1901. Émile Boirac estis prezidento.
Farasdués
Geografio
Ĝia alteco super la marnivelo estas 463 metrojn.
Dijon
Esperanto-movado
En 1935 la socialista urbestro Robert Jardillier volis lernigi la internacian lingvon (Esperanton) en la lernejoj de la urbo sed la dua mondmilito malebligis la projekton.
Farasdués
Demografio
Farasdués, ekde 2019, ne plu validas kiel loĝantara unuo por la Nacia Instituto de Statistiko, estante inkluzivita en la loĝantaro de la municipo Ejea de los Caballeros.
Dijon
Esperanto-movado
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 83 voĉdonojn en 2004 (0,24%) kaj nur 44 voĉdonojn en 2009 (0,13 %) sed 84 voĉdonojn en 2014 (0,23 %).
Thézy-Glimont
Thézy-Glimont estas franca situanta en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Harario
Harario aŭ Aderio (ሐረሪ) estas unu el la etnaj regionoj (kililoĉoj) de Etiopio, ĝi esas la hejmo de la aderioj kaj estas la sola etiopa regiono kie la plimulto loĝas en urba zono. Antaŭe nomata Regiono 13, ĝia ĉefurbo estas Harar.
Farasdués
Demografio
La surfaco de ĝia areo estas proksimume 31 kvadrataj kilometroj kaj ĝia loĝdenso de nur 2'4 loĝantoj je kvadrata kilometro.
Thézy-Glimont
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Thézy-Glimontois.
Farasdués
Demografio
Evoluo de la loĝantaro de la jaroj 2000 ĝis 2018:
Harario
La aderia estas oficiala en la regiono. En ĝi loĝas personoj (2007) en areo de. La etnaj grupoj de la regiono estas: oromoj, amharoj , aderioj , guragoj , kaj argoboj.
Farasdués
Historio
Dum la antaŭhistoria epoko en Farasdués loĝis homoj, kiuj vivis per ĉasado, kaj kies ĉizita siliko, polurita ŝtono, ceramiko, bronzo kaj feraj iloj troviĝas en ĝia ĉirkaŭaĵo. Prahistoriaj entombigoj kaj tombotumuloj estis malkovritaj en la kavernoj.
Harario
La religia konsisto de la loĝantaro estas: Islamo,  Etiopia Ortodoksa Eklezio,  protestantismo,  Romkatolika Eklezio kaj aliaj.
Farasdués
Historio
En la ĉirkaŭaĵo de Farasdués troviĝas arkeologiaj lokoj el romia tempo, sed pri la loko mem oni povas nenion diri ĝis la fino de la 13-a jarcento. La unua historia referenco estas el la jaro 1310, en kiu oni parolas pri Farasdués kiel loko, kie ekzistis paroĥo.
Ekde antaŭ 1500 Farasdués estis dependa vilaĝo de Luesia. En 1615 interkonsento estis subskribita inter Luesia, Orés, Asín kaj Farasdués por la komuna administrado de tuta serio de posedaĵoj, kiuj ĝis nun apartenis al ĉiu el la malsamaj lokoj.
Ekde siaj komencoj ĝi estis vilaĝo dependa de Luesia, ĝis en la 19-a jarcento ĝi atingis la statuson de sendependa municipo, kaj ĝi daŭre estis ĝis 1971, ĉar ekde 1972 ĝi iĝis parto de la municipo Ejea de los Caballeros.
Elstara homo
"Martincho" (Antonio Ebassun), estis la toreisto al kiu la mondfama pentristo Goya atribuis la ĉefrolon en diversaj presaĵoj de sia "Tauromaquia". Li naskiĝis en la urbo Farasdués, ĉirkaŭ 14 km norde de Ejea de los Caballeros, en la komarko Cinco Villas de Aragono, kaj geedziĝis kun Ramona de Mena, kiu naskiĝis en Ejea. Farasdués tiam estis aŭtonomia municipo.
Hiroki Akiyama
Hiroki Akiyama (秋山 裕紀, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Albirex Niigata.
Farasdués
Elstara homo
Martincho estis unu el la toreistoj ĉe la inaŭguro de la Taŭrludejo "Misericordia" en Zaragozo, dum la Festoj honore al Virgulino "Pilar" en 1764. Li estis eternigita en oleoportreto de Goya, kiu estas konservita en la Artmuzeo de Oslo, Norvegio. Li mortis en 1772 en Ejea de los Caballeros, kie li estis entombigita.
Estas menciinde
La lokigo de la "majo" estas unu el la plej elstaraj agoj. Ĝi konsistas en hakado de la plej alta kaj rekta arbo ĉe la fluejo, kutime poplo, kaj ĝia transportado al la urbo, kaj oni starigas ĝin en la centro de la placo kiel festada simbolo.
Kantono Benton (Arkansaso)
La kantono Benton - angle Benton County - estas kantono de Usono en la subŝtato Arkansaso. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Farasdués
Estas menciinde
La malkonstruo de la "mayo" okazas fine de septembro kaj post ĝia falo, oni organizas popularan vespermanĝon por ĉiuj ĉeestantoj.
Ĝiaj ŝtonaj domoj, la ĉarmo de ĝia urba aranĝo, ĝia preĝejo kaj ĝia natura medio, ideala por promenado, faras ĉi tiun urbon agrabla loĝloko.
La centra placo de Farasdués estas tre granda kaj tre bone dotita per bonaj konstruaĵoj, krom la preĝejo kaj ĝia paroĥa domo kaj en ĝiaj malnovaj stratoj ne mankas mallarĝaj spacoj kaj arkaĵoj.
Mallongvosta albatroso
La Mallongvosta albatroso (Diomedea albatrus) estas marbirdo el la ordo de Procelarioformaj birdoj kaj familio de Diomedeedoj kiu vivas en Norda Pacifiko. Kvanakm ĝi estas rilata al la aliaj nordpacifikaj albatrosoj, ĝi montras ankaŭ kutimarajn kaj morfologiajn ligojn al la albatrosoj de Suda Oceano. Ĝi estis priskribita de la germana naturalisto Peter Simon Pallas el haŭtaĵoj kolektitaj de Georg Wilhelm Steller (laŭ kiu derivas alia alternativa komuna nomo Stelera albatroso). Iam komuna, ĝi estis kondukita al bordo de formorto pro komercado de plumoj, sed danke al protektado estis ĵus rekuperiĝante.
Taksonomio
La Mallongvosta albatroso estas tipo de albatrosoj kiu apartenas al la familio de Diomedeedoj kaj al la ordo de Procelarioformaj, kun pufinoj, fulmaroj, ŝtormopetreloj, kaj merĝopetreloj. Ili kunhavas iajn identigajn karakterojn. Unue, ili havas nazajn trapasejojn kiuj ligiĝas al la supra beko nome narikornoj, kvankam la naztruoj ĉe albatrosoj estas en la flankoj de la beko. La bekoj de Procelarioformaj estas unikaj ankaŭ en tio ke ili disiĝas en inter 7 kaj 9 kornecaj platoj. Fine, ili produktas stomakoleon faritan el vaksoesteroj kaj trigliceridoj kiu estas stokita en la proventrikulo. Tio estas uzata kontraŭ predantoj sane kiel energiriĉa manĝofonto kaj por idoj kaj por plenkreskuloj dum ties longaj flugoj. Ili havas ankaŭ salglandon situanta super la naza trapasejo kiu helpas sensaligi ties korpojn, pro la alta kvanto de oceana akvo kiun ili englutas. Ĝi elpelas altan salan solvaĵon el sia nazo. Reenirante en tempo, fosilioj de albatrosoj el meza Pleistoceno en Bermudo kaj Norda Karolino estas konsiderataj la plej proksimaj parencoj al la Mallongvosta albatroso.
Aspekto
Ĝi estas granda marbirdo kun flugiloj longaj je pli ol 2 m. Ĝi diferencas de alispecaj diomedeoj per sia bekego. Ĝiaj korpoplumoj estas blankaj, ĝiaj kapo kaj nuko flavbrunaj, ĝiaj ŝultroj, flugiloj kaj pinto de la vosto griznigraj, kaj ĝia beko flava, ĉe kies ambaŭ flankoj estas naztuboj. La albatrosoj havas longajn kaj maldikajn flugilojn kun pli ol 30 akcesoraj flugplumoj, kiuj tre taŭgas por fari longan vojaĝon super maro.
Pli precize la Mallongvosta albatroso estas mezgranda albatroso, kun enverguro de 215 al 230 cm, longo de 84 al 94 cm kaj korpopezo kiu povas esti de 4.3 al 8.5 kg. Inter standardaj mezuroj, la beko estas 12.7 al 15.2 cm longa, la vosto estas 14-15.2 cm longa, la tarso ĉirkaŭ 10 cm kaj la flugila malfermo 51 cm. Ties plumaro kiel plenkreskulo estas ĝenerale blanka kun nigraj flugoplumoj, kelkaj kovriloj, same kiel nigra fina vostobendo. Ĝi havas flavmakulajn nukon kaj krono. Ties beko estas granda kaj rozkoloreca; tamen plej aĝaj birdoj akiras bluecan pinton. Junuloj estas tutbrunaj, kaj ili blankiĝas laŭ la aĝo, en ĉirkaŭ 10 al 20 jaroj. Ĝi povas esti distingata el la aliaj du specioj de albatrosoj de sia teritorio, nome la Lajsana albatroso kaj la Nigrapieda albatroso pro sia plia grando kaj pro sia rozkolora beko (kun blueca pinto), same kiel pro detaloj de ĝia plumaro. Male al tio sugestita de ties nomo ties vosto ne estas pli mallonga ol tiu de la Lajsana aŭ de la Nigrapieda, kaj estas fakte pli longa ol tiu de la alia membro de la genro Phoebastria, nome la Ondalbatroso.
Teritorio kaj habitato
La Mallongvosta albatroso nune nestumas en kvar insuloj, kaj la majoritato de birdoj nestumas en Toriŝima, kaj preskaŭ ĉiu el la resto en Minami-kojima el la Senkaku-insuloj. Paro de du inoj ekreproduktiĝis en Kure fine de la 2000-aj jaroj, sed ĝis nun ili malsukcesis produkti utilan ovon. Unu ido eloviĝis la 14an de januaro 2011 sur Midvejo. Kaj Midvejo kaj Kure estas en la Nordokcidentaj Havajaj Insuloj. En 2012 unu paro ekkovadis ovon en Muko-jima, en la Boninoj, Japanio. For de la reprodukta sezono ili havas teritorion tra Norda Pacifiko, kaj la maskloj kaj la junuloj ariĝas en la Beringa Maro, dum la inoj manĝas ĉe la marbordoj de Japanio kaj orienta Rusio. Ili povas troviĝi ankaŭ tiom for oriente kiom ĝis Kalifornio. Fakte, la Mallongvosta albatroso estas vidata en nombroj de usonŝtataj listoj de endanĝeritaj specioj kiaj tiu de Vaŝingtonio.
Tiu specio estis formortigita kiel reproduktulo el Kita-no-ŝima, Eniwetok, Kobiŝi, kaj la Boninoj (Niŝino-ŝima, Jomejima, kaj (ĝis ĵuse) Mukojima).
Reproduktado
De decembro ĝis la sekvanta marto estas ilia reprodukta sezono. Tiam ili kolektiĝas sur senhomaj insuloj. Tiu albatroso historie preferis nestumi sur grandaj malfermaj areoj ĉe herbaroj de la specio Ĉina kano, Miscanthus sinensis.
La birdinoj metas po unu grandan ovon en terkavo. La gepatraj birdoj alterne kovas ĝin. La kovado daŭras 70 tagojn. La elkovita ido portas densan lanugon kaj sin nutras per sekreciaĵo de la stomako de siaj gepatroj (stomakoleo). La grasa birdido povas pezi duoble tiom, kiom ĝiaj gepatroj. Poste kun la kreskado de la plumaro ĝi iom post iom malpeziĝas. Post ĉ. 4 monatoj ĝia korpo surhavas blankajn plumojn, kaj ĝiaj gepatroj forlasas ĝin. Tiutempe la birdido ankoraŭ ne povoscias flugi. Ĝi sin vivtenas per la graso akumulita en la korpo. En la genera periodo ĉiuj nestoj lokiĝas proksime unu al alia, kaj la albatroj povas pace kunvivi. Se homo proksimiĝas al nestoj, ili do atakas lin amase, ŝprucigante tre malbonodorajn enhavajojn el sia stomako. Por preni iliajn plumojn, oni tiom multe kaptis ilin, ke la nombro de albatroj fariĝis tre malgranda. Nun ili estas listigitaj kiel internacie protektataj birdoj.
Konservado
La IUCN klasigas tiun specion kiel vundebla, kun loĝa teritorio de 34,800,000 km² kaj reprodukta teritorio nur de 9 km².
La Mallongvosta albatroso venis danĝere tre proksime al la formorto. Ili estis ĉasataj je preskaŭ industria skalo por ties plumoj en la dua duono de la 19a jarcento, kaj kelkaj ĉirkaŭkalkuloj indikis ĝis 10 milionoj da birdoj ĉasitaj. Ĉe la 1930-aj jaroj la ununura restinta populacio estis en Toriŝima; inter 1927 kaj ĝis 1933 ĉasado pluis kiam la registaro de Japanio deklaris la malpermeson de ĉasado por savi la specion, post kio la albatrosoj ĉesis reproduktiĝi en la insulo. Je tiu punkto la specio estis supozita formortinta kaj priserĉado iĝis neebla pro la komenco de la Dua Mondmilito. En 1949 usona priserĉisto alveninta sur la insulo deklaris la specion formortinta, sed ĉirkaŭkalkule 50 individuoj, plej verŝajne junuloj, survivis en la maro (ĉiuj albatrosaj specioj postulas longan tempon por atingi la seksan maturecon kaj ne revenas al siaj naskixglokaj kolonioj dum multaj jaroj). Post la reveno de la birdoj ili estis pli zorge protektitaj, kaj la unua eloviĝo okazis al la revenintaj birdoj en 1954. Oni metis diversajn variantojn de albatrosaj logbirdoj (imitaĵoj) ĉe la insulo post kian oni malkovris, ke kiel ĉe aliaj albatrosaj specioj, ankaŭ tiuj albatrosoj kuraĝiĝas reproduktiĝi se lokitaj en grupo.
Nune, multhokadaj fiŝkaptejoj, kaj vulkanaj erupcioj en Toriŝima estas la plej danĝeraj minacoj; tamen ankaŭ enmetitaj predantoj, mediaj poluantoj, grundonestabileco, kaj akra vetero estas minacoj.
Sant Josep de sa Talaia
Sant Josep de sa Talaia - jen katalune oficiale, hispane San José, en Esperanto San-Joseo - estas municipo sur la insulo Ibizo, en la aŭtonoma komunumo Balearoj de Hispanio. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Jen iuj historiaj defendaj turoj de la municipo:
Zsigmond Bachrich
Zsigmond Bachrich [ĵigmond baĥriĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bachrich Zsigmond estis aŭstria hungara muzikisto (violonisto, aldviolonisto, komponisto, koncertmajstro).
Zsigmond Bachrich naskiĝis la en Zsámbokrét (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Žabokreky en Slovakio), li mortis la  en Vieno (Aŭstrio-Hungario).
Biografio
Zsigmond Bachrich devenis el juda familio. Li studis violonadon en konservatorio de Vieno inter 1851-1857. Lia ĉefinstruisto estis Joseph Böhm. Post siaj studoj li estis kapelmajstro en teatro en la sama urbo. En 1866 li translokiĝis al Parizo, kie li same estis kapelmajstro kaj por vivteni sin ankaŭ ĵurnalisto kaj helpapotekisto. Post 3 jaroj li revenis al Vieno, kie li longe estis aldviolonisto de pluraj violonkvartetoj, krome li estis ankaŭ koncertmajstro. Li ankaŭ instruis en la muzikakademio inter 1869–1894. En Vieno li ankaŭ okupiĝis pri komponadoj.
Lia memuaro estis publikigita postmorte en 1914 sub la titolo Aus verklungenen Zeiten; Erinnerungen eines alten Musikers.
Ŝĉolkino (Krimeo)
Ŝĉolkino estas urbo en la Lenina distrikto de Krimeo (la distrikto sur la mapo estas montrita densblue). La urbo situas en la orienta parto de la Krimea duoninsulo proksimume 75 km okcidente de Kerĉo, ĉe la Azova maro ĉe la kabo Kazantipo.
La urbo estis fondita oktobre 1978 kiel loĝ-loko por la konstruantoj de la Krimea Atomcentralo. En la jaro 1989 sub premo de la publika opinio la konstruado de la centralo estis haltigita (en la stato de 80-procenta preteco). La manko de iu serioza industrio kaŭzis kolapson de la urbo (la loĝloko ricevis la statuson de urbo la 18-an de decembro 1992); dum iom da tempo komence de la 1990-aj jaroj la urbo preskaŭ mortis. Tamen meze de la 1990-aj jaroj proksime al la urbo oni komencis aranĝi popularajn porjunularajn danc-tendarojn, dank’ al kiuj la urbo lastatempe evoluas kiel ĉemara ripoz-loko.
La urbo estis nomita omaĝe al Kirill Ivanoviĉ ŜĈOLKIN — sovetia fizikisto, membro-korespondanto de la Akademio de Sciencoj de USSR.