cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ignatij Brod
Scienca agado
En 1938 li iĝis kandidato pri geologo-mineralogiaj sciencoj kaj profesoro. En 1945 li defendis la doktoran disertacion «Kuŝejoj de nafto kaj gaso. Kondiĉoj de la formiĝo kaj klasifiko de la kuŝejoj» ( Залежи нефти и газа. Условия формирования и классификация залежей). Entute li publikigis pli ol 300 sciencajn verkojn.
Ignatij Brod fondis la teorion pri la naftogasaj basenoj, kreis klasifikon de amasiĝoj de nafto kaj gaso, plu uzatan en Rusio. Li enkondukis nociojn kiel la hidrokarbona naturrezervujo kaj hidrokarbona kaptujo, ellaboris la genetikan klasifikon de la naftogasaj kuŝejoj.
Li argumentis eventualan petrolhavecon de la mezozoikaj sedimentaĵoj de Antaŭkaŭkazo. Sub lia gvido estis malkovritaj pluraj naftominejoj de Norda Kaŭkazo (Izerbaŝ, Aĉisu, Duzlak, Ĥoŝmenzil, Berekej, Dagogni, Selli, Benoj, Karabulak, Aĉaluki, Zamankul, Malgobek, Ozek-Suat, Zimnjaja Stavka, Veliĉajevka, Gaŝa kaj aliaj).
Ignatij Brod edukis elstarajn petrolgeologojn kiel V. B. Olenin, P. N. Kuprin, B. A. Sokolov, A. M. Seregin, A. Ja. Arĥipov, D. V. Nesmejanov, M. Ju. Ĥakimov.
(18599) 1998 BK8
(18599) 1998 BK8 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
François-Jean Lefebvre de La Barre
La kavaliro François-Jean Lefebvre de La Barre, (12-a de septembro 1745, ĉe la kastelo de Férolles-en-Brie, 1-a de julio 1766 ĉe Abbeville) estis juna nobelo de Francio kiu estis kondamnita, torturita, senkapigita kaj bruligita, fare de la juĝistaro de Abbeville kaj poste de la Parlamento de Parizo, pro supozita blasfemo kaj sakrilegio.
La faktoj
La matenon de la 9-a de aŭgusto 1765, estis malkovritaj en Abbeville du agoj konsideritaj kiel profanado:
Arestoj
La supozoj kondukis sur kelkajn membrojn de la riĉa junularo de la urbo konataj pro diboĉado kaj provokado: la kavaliro La Barre, Moisnel naskiĝinta en 1749 kaj Gaillard d'Etallonde naskiĝinta en 1750. Tiuj junuloj ricevis atenton pro maldecaj kantoj nerespektintaj la religion; krome ili fieris ke ili ne senĉapeliĝis antaŭ la religian procesion. Aliaj kolegoj estis la filo de Pierre-Nicolas Duval de Soicourt, urbestro de Abbeville. Tuj eksplodis malamikecoj inter familioj kaj fine nur La Barre frontis la proceson.
La polemiko
Oni skandalis tiom, ke okazis eĉ interveno de la Parlamento de Parizo kaj de du reĝoj, nome Ludoviko la 14-a kiu montriĝis favore al la nuligo de la mortkondamno, dum Ludoviko la 15-a finfine ne uzis sian rajton al reĝa pardono. Pro la enorma skandalo la aliaj kulpitoj ne estis persekutataj.
Mary Luplau
Mary LUPLAU (naskiĝis 1865, mortis la 28-an de marto 1971 en Nov-Zelando), la plej aĝa (sed aktiva) esperantistino en la mondo kun 106 jaroj (vd. Esperanto, junio 1969, p. 168).
Malgraŭ tioma aĝo, ŝi restis sana ĝis la morto. La kremacion ĉeestis la prezidanto kaj vicprezidanto de la Esperanto-societo de Auckland.
Otín (Klatovy)
Otín estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Klatovy en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 6,5 km nordoriente de Klatovy. Estas ĉi tie registritaj 59 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Otín situas en katastra teritorio Otín u Točníku kun areo 2,17 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.
258 Tikeo
258 Tikeo  estas mezgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.
Ĝiaj orbitaj elementoj proksimas tiujn de la Eŭnomia familio, tamen, ĝi estas multe pli granda ol la ceteraj anoj de tiu asteroida familio (krom 15 Eŭnomio mem) kaj situas ĉe la limo de la familo; ĝi estus verŝajne entrudulo.
Ĝia rotaciperiodo estas: 9,983 al 10,041 horoj, laŭ la aŭtoroj.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther, la, elde la observatorio de Duseldorfo.
Barbara Sadowska
Ŝi estis aktivulino de kontraŭkomunista opozicio. Printempe 1983 estis batita dum atako de "nekonataj farintoj" pro helpo-komitato al internigitaj, lokiĝanta ĉe preĝejo al Sankta Marteno en Varsovio. Baldaŭ poste ŝia filo, Grzegorz Przemyk (naskiĝis 1964) estis murdita de funkciuloj de Milicja Obywatelska (Civitana Milico).
Vivo
Barbara Sadowska finis Ŝtatan Liceon de Plastikaj Artoj en Varsovio. Debutis en 1957 en gazetaro (versaĵo Mama (Panjo) en semajnrevuo "Nowa Kultura"). Ŝi estis ligita al studenta Poetika Orientiĝo Hybrydy, apartenis al Unio de Polaj Literaturistoj (1964-1983) kaj pola PEN-Klubo (ekde 1981). De la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento aktivis en kontraŭkomunista opozicio, pro kio estis persekutata de Sekureca Servo en Pola Popola Respubliko (i.a. kelkfoje arestita). Membro de Primasa Help-Komitato al Personoj Senigitaj de Libereco kaj iliaj Familioj. Arestita la 20-an de marto 1982, suspektata pri diskonigo de flugfolioj pri kontraŭŝtata enhavo. Kaŝe observata. Ŝi estas entombigita en Tombejo Powązki en Varsovio en segmento 100.
Sinagogo de Hemsbach
La sinagogo de Hemsbach situas en la historia centro de la urbeto Hemsbach en la distrikto Rhein-Neckar en la nordo de la germania federacia lando Baden-Virtembergo, inter la urboj Hajdelbergo sude kaj Darmstadt norde, en la historia pejzaĝo Monta Vojo. Ĝi konstruiĝis en 1847/1848, kaj estas protektita kultura monumento, kvankam ne plu aktive religie uzara.
Historio
En la jaro 1843 la juda komunumo de la urbeto aĉetis terenon urbocentran. En 1847 kaj 1848 laŭ planoj de la arkitekto Valentin Fuchs (1813−1850), disĉiplo de Heinrich Hübsch (1795−1863), tie estis starigita juda komunuma centro kun sinagogo, juda elementa lernejo, instruista loĝejo kaj rita banejo (mikveo). La sinagoga konstruaĵo en romanika stilo konsistas el duetaĝa ĉefa konstruaĵo, en kies orienta parto troviĝas la preĝejo kun supra porvirina interna balkono. Super la arko de la enireja pordo legeblas hebrelingva citaĵo el la biblia 1-a libro de la reĝoj (Reĝoj 8 38-39): "Ĉiun preĝon kaj petegon de homo, kiu sentos malfeliĉon en sia koro kaj etendas siajn manojn al ĉi tiu domo, vi aŭskultu en la ĉielo, pardonu kaj plenumu la peton". La mikveo stariĝis ĉe la suda flanko de la antaŭsinagoga placo. La bankisto Carl Mayer von Rothschild donacis signifan parton de la konstrukostoj. Rekompense lia familio ricevis honorajn sidlokojn en la sinagogo. Kiam en 1850 la urba juda komunumo ankoraŭ havis signifajn ŝuldojn, la bankisto plejgrandparte transprenis ilin.
En 1895 ekbruliĝis najbara, agrikulture uzata domo, kaj tiu fajro ankaŭ forte damaĝis la sinagogon. Interalie la tegmento devis esti komplete refarita.
Naziismaj persekutoj
Kadre de la pogromoj de novembro 1938 nelokaj nazioj fajrigis eksplodaĵon interne de la sinagogo kaj detruis la internon. Najbaroj, kiuj timis urbocentran incendion, malebligis la forbruligon de la konstruaĵo. Dum la Dua Mondmilito la sinagogo kiel multaj similaj judaj konstruaĵoj en Nazia Germanio estis fuŝuzata kiel deponejo.
Post la jaro 1945
Post la jaro 1945 pro la naziaj persekutoj ne plu ekzistis urba juda komunumo, kaj la konstruaĵo servis kiel loĝejo por familioj forpelitaj el orienta Germanio. Inter la jaroj 1960 kaj 1984 en la konstruaĵaro estis instalitaj subvenciitaj loĝejoj por pli malriĉaj familioj. La eksa preĝa saloono per novaj muroj kaj salonocentra aldona plafono estis komplete ŝanĝita. En 1981 la urbo aĉetis la eksan sinagogon, kaj en 1982 ĝi estis deklarata kultura monumento de aparta signifo. En 1984 fondiĝis asocio de urbanoj, kies celo estis restaŭrigi la sinagogon, kaj laŭ planoj de la arkitekto Friedrich Reidel la restaŭrado al laŭeble origina historia stato de la konstruaĵaro bone progresis, kaj en aŭtuno finiĝis la lasta parto, la restaŭro de la rita banejo.
La 14-an de septembro 1987 la restaŭrita sinagoga konstruaĵo estis solene reinaŭgurita kaj reprezentiĝis al la publiko. La preĝa salono nun uzatas por kulturaj eventoj. La eksa rita banejo nun uziĝas kiel memorejo pri la eksa urba juda komunumo.
Blankkapa presbito
La blankkapa presbito (Presbytis leucocephalus) el la ordo de primatoj kaj familio de cerkopitekedoj vivas en la gubernioj Fusuj, Ĉongzŭo, Longĝoŭ kaj Ningming de Gŭangŝji, Ĉinio, kun areo de pli ol 200 kvadrataj kilometroj. Laŭdire en tiu malvasta regiono ekzistas nur kelkcentoj da blankkapaj presbitoj. La presbito havas longan korpon kaj maldikajn kaj longajn membrojn. Ĝia vosto estas 1.5-oble longa kiel ĝia korpo kaj la korpo pezas ĉ. 10 kilogramojn. Ĝiaj kapo, kolo, supraj partoj de la ŝultroj kaj vostofino portas malmultajn blankajn harojn. Kaj sur la verto kreskas tufo da haroj blankaj kaj longaj.
Gyula Regöly-Mérei
Gyula Regöly-Mérei [djula regoli (regoj?) -mErei], laŭ hungarlingve kutima nomordo Regöly-Mérei Gyula estis hungara kuracisto, profesoro, kirurgo, patologo, otorinolaringologo.
Gyula Regöly-Mérei naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Gyula Regöly-Mérei akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1934, kie li lernis ekzemple de Sándor Korányi, Mihály Lenhossék, Emil Grósz. Post la diplomo li eklaboris en kliniko en sia naskiĝurbo. Li akiris pliajn diplomojn ( en 1937 kirurgian, en 1941 otorinolaringologian, en 1955 patologian). En 1936 li estis nomumita privata profesoro, en 1961 titulara profesoro en la menciita universitato. Inter 1947 kaj 1974 li laboris en patologia instituto. En 1954 li kandidatiĝis. Li ricevis 2 premiojn.
Dražice (distrikto Tábor)
Dražice estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta 3 km okcidente de distrikturbo Tábor. En ĉi tie vivis.
Kajo (ŝipado)
Kajo (ŝipado) estas konstruita platformo paralela al sufiĉe profunda akvo, por ke ŝipoj tie restantaj estu facile alireblaj por pasaĝeroj aŭ kargo. La saman funkcion havas varfo. - Dum kajo kutime estas solide konstruita, varfo kutime estas palafita konstruaĵo.
Dražice (distrikto Tábor)
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1352.
Kajo (ŝipado)
Priskribo
La kajomuro estas vertikala muro, kiu disponigas bolardojn aŭ ringojn por ligi la ŝipojn. Kajo (kaj kajomuro) estu konstruitaj tre stabile por elteni la grandegan ŝarĝon de arganoj, fervojaj vagonoj kaj staplita varo. Por disponigi pli da spaco por ŝipoj, kajoj ofte estas pligrandigataj per pieroj aŭ moleoj.
En grandaj urboj ĉeriveraj reteniĝis la nomo "kajo" por laŭbordaj stratoj, kie iam estis elŝipejoj (kiuj intertempe translokiĝis ekster la urbon). Ekzemploj por tiaj eks-elŝipejoj, kiuj hodiaŭ estas bulvardoj aŭ promenejoj: Quai d´Orsay en Parizo, kie hodiaŭ troviĝas la franca ministerio pri eksteraj rilatoj, Bund en Ŝanhajo aŭ Franz-Josephs-Kai en Vieno.
La kajo (fervojo) havas la saman funkcion rilate al vagonaro, nome plifaciligi la alireblon por pasaĝeroj kaj varoj.
Etimologio: tra franca quai, el nederlanda kaai, eble el kelta cae.
Abelo (gazeto)
Abelo estas la oficiala gazeto de la Ukraina Ligo de Esperantista Junularo (ULEJ). En la gazeto estis priskribitaj novaĵoj pri E-movado kaj raportoj pri trapasintaj renkontiĝoj.
Scheunen
Scheunen estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Fraubrunnen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 80 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Scheunen situas en la Svisa Mezlando sur la arbara altebenaĵo de Rapperswil sude de la Valo de Limpach. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de Scheunen de 585 m s.m. ĉe la bordo de la arbaro Mannebach. La vilaĝo Scheunen konsistas el se setlejogrupoj kaj kelkaj izolitaj bienoj. La teritorio de la komunumo etendiĝas sura areo de 2,2 km², de kiuj 52% estas kovritaj de arbaro, 44% servas por agrikulturo kaj 4% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Scheunen limas en nordo al Messen (SO), en nordoriento al Etzelkofen, en sudoriento al Iffwil, en sudokcidento al Bangerten, kaj en okcidento al Rapperswil.
Historio
La unua dokumenta mencio de Scheunen datiĝas el la jaro 1226 kiel Schunon. Dum mezepoko Scheunen apartenis al la kiburga Senjorujo Jegenstorf. En la jaro 1406 Scheunen fariĝis havaĵo de la urbo Berno kaj estis atribuita al la kampartribunalo Zollikofen. Oberscheunen, Jegenstorf-Scheunen kaj Messen-Scheunen estis ĝis 1911 tri apartaj komunumoj. Tiam ili estis per kantona dekreto kunigitaj al la aktuala politika komunumo.
Parko de Bercy
La parko de Bercy [bersi] (parc de Bercy) estas aro da tri ĝardenoj lokitaj en la 12-a arondismento de Parizo, en la Kvartalo de Bercy, inter Accor Arena kaj la komerca centro Bercy Village. Ĝi etendiĝas sur 14 hektaroj, kaj estas do unu el la plej vastaj parkoj de la franca ĉefurbo.
La tri ĝardenoj
La parko konsistas el tri ĝardenoj kreitaj de la arkitektoj Bernard Huet, Madeleine Ferrand, Jean-Pierre Feugas kaj Philippe Raguin inter 1993 kaj 1997.
Ancenis-Saint-Géréon
Ancenis-Saint-Géréon [ɑ̃s.ni.sɛ̃.ʒe.ʁe.ɔ̃] estas nova franca situanta en departemento Loire-Atlantique, regiono Luarlandoj.
Oravce
Situo
Oravce situas fine de 2 sakovojoj, kiuj renkontiĝas en la vilaĝo. Banská Bystrica troviĝas je 16 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1557 en formo "Orawcze". En 1828 loĝis tie 374 vilaĝanoj en 45 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Oróc 166 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Besztercebánya, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Oravce 162 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Szidi Rákosi
Szidi RÁKOSI [sidi rAkoŝi], hungare Rákosi Szidi estis hungara aktorino kaj grava instruisto de aktoroj.
Szidi Rákosi naskiĝis, kiel Kremsner Szidónia la 1852 en apudaĵo de Dabronc - mortis la  1935 en Budapeŝto. Ŝiaj fratoj estis Jenő Rákosi, Béla Rákosi kaj Viktor Rákosi, ŝia konata filo estis László Beöthy (teatrestro), ŝia nepino estis Lídia Beöthy.
Olivino
Olivino (el la latina oliva: olivo post aldono de ’’in’’, pli frue aperis la vorto kiel oliveno, pro timo de la in-finaĵo) estas komuna nomo de silikat-mineraloj, kiuj fakte havas la kemian konsiston (Mg,Fe)2SiO4; la natura olivino entenas ankaŭ ankoraŭ etan kvanton de nikelo, kiu anstataŭas Mg aŭ Fe. La krampigo signifas, ke fero kaj magnezio povas aperi kune en ia ajn rilato, sed ĉiufoje du metalatomoj je unu silikata unuo SiO4. La tielnomataj finmembroj de la olivino estas la pli densa feroriĉa Fayalit Fe2SiO4 kaj la magnezioriĉa Forsterit Mg2SiO4, la t.n. intermembroj estas Hyalosiderit kaj Hortonolith. La klaraj kaj grandaj olivinkristaloj estas aprezitaj juvelŝtonoj kaj estas nomataj kiel peridoto aŭ Chrysolith (Krisolit). Olivino kristaliĝas en ortoromba kristala sistemo, havas duron inter 6,5 kaj 7, kaj flavverdan koloron en pura stato, cetere flavbrunan ĝis nigran koloron kaj blankan skrapokoloron. La kristaloj estas plej ofte prismaj aŭ tavolaj.
Szidi Rákosi
Biografio
Szidi Rákosi komencis sian aktoran karieron en Buda en 1867, nur poste ŝi frekventis aktoran akademion. En 1873 ŝi edziniĝis, baldaŭ ŝi naskis 2 filojn. Ŝi aliĝis al diversaj teatroj, ekzemple al Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1892 ŝi fondis edukejon por geaktoroj, poste teatron en 1895. Pli, ol 4 jardekoj ŝi edukis aktorojn, ŝia teatro baldaŭe iĝis provizora Nacia Teatro de Budapeŝto.
Olivino
Troviĝejo
Olivino estas la plej ofta silikato kaj ŝtonaroformiga mineralo. Ĝi formas la ĉefan parton de la termantelo, la meza ŝelo de la planedo tero, sed ankaŭ de la supra terkrusto, kie Mg kaj Fe havas la rilaton en olivino ĉirkaŭ 9:1, kaj estiĝas en baza intrusia magma ŝtonaro kiel gabro aŭ peridoto, sed ankaŭ en ekstrusia kiel bazalto. Dunito estas intrusia ŝtonaro, kio preskaŭ senescepte konsistas el olivino kaj en kiu troviĝas ĝis grando de 15 cm forsterit-kristaloj. Tra metamorfozo estiĝas olivino kiel forsterito el dolomitriĉa kalkŝtono; retroe ĝi formiĝas tra efloreskoproceso kaj tra kontakto kun la mineralriĉaj hidrotermaj solvitaĵoj de serpentino el la olivino. La erozio de bazaltlafo kondukas sur kelkaj lokoj al estiĝo de melhelverdaj olivinsablo. Finfine olivino troveblas ankaŭ en grupo de ŝton-fero-meteoritoj, en palasitoj. La olivinkristaloj estas ĉikaze en nikel-fero-matrikson alkonstruitaj. En la supera krusto, olivino trapasa du fazoŝanĝiĝojn, tra kiuj ĝi transformiĝas al altprema formo: en profundo de ĉirkaŭ 410 km al "Wadsleyit" ("modifiĝinta spinelo", ofte signita per β), kaj en profundo de ĉirkaŭ 520 km al "Ringwoodit" ("spinelo", ofte signita per γ ); la nocio "spinelo" aludas nur al la kristala strukturo kaj ne estas ŝanĝeble kun la vera mineralo spinelo. Ĉe la limo de inter la suba kaj la supera krusto en profundo de 660 km disfalas Ringwoodit fine al "Perovskit" (Mg,Fe)SiO3 kaj "Magneziowüstit" (Mg,Fe)O.
La usona spacesplorilo ’’Spirit’’ trovis olivinon sur la planedo Marso en la kratero de Gusev (2004).
Uzo kiel krudmaterialo
Oni uzas la precipe purajn, diafan-verdajn variojn de olivino kiel "peridoto" kaj "Chrysolith" kiel juvelŝtonojn. Normala olivino uzatas en la poduktado de varmego-rezistaj vitroj.
Historio
"Peridoto" estis jam ekpluatita ekde la 15 jarcento (post Kristo) sur la insulo Zebirget (Zabargad) ĉe la ruĝa maro. Ĝi estis konata en Eŭropo ĉefe pere de la krucmilitoj. Oni unuafoje rekonis normalan olivinon en 1772, en meteorito.
Legu: Listo de mineraloj
Sainte-Terre
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Foëcy (stacidomo)
Foëcy estas franca stacidomo sur linio Vierzon -, situanta en Foëcy, en departemento , regiono Centro-Valo de Luaro.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Centro-Valo de Luaro.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Vierzon - Saincaize (690000).
Muzeo Guimet
La Muzeo Guimet, plennome Muzeo Nacia de Artoj Aziaj - Guimet (Musée national des Arts asiatiques - Guimet) (MNAAG) estas arta muzeo dediĉita al Orienta Azio situanta en la 16-a arondismento de Parizo. Dezajnita dum ĝia renovigo, en 1997, kiel granda centro de scio pri aziaj civilizacioj en la koro de Eŭropo, ĝi prezentas hodiaŭ, kolektitan en spaco dediĉita al ili, unu el la plej kompletaj kolektoj de Aziaj artoj en la mondo.
Jamné nad Orlicí
Municipo Jamné nad Orlicí (Jamnei an der Adler) situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, 4 km norde de urbo Jablonné nad Orlicí, en la valo de malgranda rojo Jamenský potok, fluanta el Suchý vrch (995 m s.m.). Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skriba raporto pri Jamné estas el la jaro 1336. Temas pri akto de reĝo Johano de Luksemburgio per kiu li deprenas sinjorejon Landšperk de monaĥejo Zbraslav. En listo de vilaĝoj estas nomata ankaŭ Jamné. Tamen en la jaro 1358 la monaĥejo Zbraslav ŝanĝis sinjorejojn Lanškroun kaj Landšperk kun episkopejo Litomyšl kontraŭ bienegoj pli proksimaj al Prago. Dum husanaj militoj episkopejo Litomyšl estis neniigita kaj ĝia havaĵo transiĝis al laika nobelaro. Posedantoj de la sinjorejo Landšperk poste rapide ŝanĝiĝis ĝis la jaro 1622, kiam post batalo sur Blanka monto aĉetis ĝin kaj sinjorejon Lanškroun Karel de Lichtenštejn. Al familiaro Lichtenštejn ambaŭ sinjorejoj apartenis ĝis nuligo de patrimonia reĝimo en la jaro 1848.
Publika instruado en Jamné komenciĝis proksimume en la jaro 1750. En privataj domoj instruis eksa soldato Josef Kvasnička. La unua lernejo estis en Jamné konstruita en la jaro 1807, la plia en 1882. En la jaro 1929 estis la vilaĝo elektrizita kaj en 1934 estis ĉi tie establita fervoja haltejo.
Preĝejo
Preĝejo de Sankta Triunuo estis konstruita en pseŭdorenesanca stilo en la jaro 1882. Ĝi estas ununava kun prisma turo. La ekipaĵo estas samtempa, ankaŭ pseŭdorenesanca. La ĉefaltaro estis kreita de Petr Musil en la jaro 1887.
Kapeleto
Kapeleto de Kronado de Sankta Maria estis konstruita en la dua duono de 19-a jarcento.
Krucifikso
En malsupra parto de Jamné nad Orlicí troviĝas krucifikso el la jaro 1786.
Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
La Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj (American Academy of Arts and Sciences, ofte konataj kiel la American Academy (Usona Akademio)) estas unu el la plej aĝaj kaj la plej multe prestiĝaj honoraj socioj kaj gvida centro por strategiesplorado en Usono. Elekto al la akademio estas konsiderita unu el la plej altaj honoroj de la nacio ekde ĝia fondo dum la Usona Revolucio fare de John Adams, John Hancock, James Bowdoin, kaj aliaj fakul-patriotoj kiuj kontribuis elstare al la establado de la nova nacio, ĝia registaro, kaj ĝia konstitucio.
Hodiaŭ la akademio estas ŝarĝita je duobla funkcio: elekti al membreco la plej bonajn mensojn kaj la plej multajn influajn gvidantojn, tiritajn de scienco, studentaro, negocoj, publikaj aferoj, kaj artoj, de ĉiu generacio, kaj fari strategistudojn en respondo al la bezonoj de socio. Gravaj akademiaj projektoj nun temigis altedukon kaj esploradon, homsciencon kaj kultursciencojn, sciencajn kaj teknologiajn progresojn, politikon, populacion kaj la medion, kaj la socian bonfarton de infanoj. Dædalus, nome la kvaronjara gazeto de la akademio, estas vaste rigardita kiel unu el la gvidaj intelektaj ĵurnaloj de la mondo.
La akademio estas ĉefsidejita en Kembriĝo (Masaĉuseco).
Fondaj membroj
Ĉartanoj de la akademio estis Samuel Adams, John Adams, John Bacon, James Bowdoin, Charles Chauncy, John Clarke, David Cobb, Samuel Cooper, Thomas Cushing, Nathan Cushing, William Cushing, Tristram Dalton, Francis Dana, Samuel Deane, Perez Fobes, Caleb Gannett, Henry Gardner, Benjamin Guild, John Hancock, Joseph Hawley, Edward Augustus Holyoke, Ebenezer Hunt, Jonathan Jackson, Charles Jarvis, Samuel Langdon, Levi Lincoln, Daniel Little, Elijah Lothrup, John Lowell, Samuel Mather, Samuel Moody, Andrew Oliver, Joseph Orne, Theodore Parsons, George Partridge, Robert Treat Paine, Phillips Payson, Samuel Phillips, John Pickering, Oliver Prescott, Zedekiah Sanger, Nathaniel Peaslee Sargeant, Micajah Sawyer, Theodore Sedgwick, William Sever, Stephen Sewall, David Sewall, John Sprague, Ebenezer Storer, Caleb Strong, James Sullivan, John Bernard Sweat, Nathaniel Tracy, Cotton Tufts, James Warren, Samuel West, Edward Wigglesworth, Joseph Willard, Samuel Williams, Abraham Williams, Nehemiah Williams, kaj James Winthrop.
Membroj
De la komenco, la membreco, nomumita kaj elektita fare de kunuloj, inkludis ne nur sciencistojn kaj akademiulojn sed ankaŭ verkistojn kaj artistojn same kiel reprezentantojn de la plena vico da profesioj kaj la publika vivo. Dum la historio de la akademio, 10,000 uloj estis elektitaj, inkluzive de tiaj famuloj kiaj John Adams, Thomas Jefferson, John James Audubon, Joseph Henry, Washington Irving, Josiah Willard Gibbs, Augustus Saint-Gaudens, Robert Oppenheimer, Willa Cather, T. S. Eliot, Edward R. Murrow, Jonas Salk, Eudora Welty, kaj Duke Ellington.
Eksterlandaj honoraj membroj estis Leonhard Euler, la Markizo de La Fayette, Alexander von Humboldt, Leopold von Ranke, Charles Darwin, Otto Hahn, Jawaharlal Nehru, Pablo Picasso, Galina Ulanova, Werner Heisenberg, Alec Guinness kaj Sebastião Salgado.
Astronomo Maria Mitchell estis la unua virino elektita al la akademio, en 1848.
La aktuala membreco ampleksas pli ol 4,000 ulojn kaj eksterlandajn honorajn membrojn en la nomlisto, inkluzive de pli ol 250 nobel-premiitoj laŭ fako kaj pli ol 60 gajnintoj de Premio Pulitzer.
Klasoj kaj sekcioj
La aktuala membreco estas dividita en kvin klasojn kaj dudek kvar sekciojn.
Klaso I - Matematika kaj Fizikaj Sciencoj
Klaso III - Sociaj Sciencoj
Klaso IV - Artoj kaj Beletroj
Klaso V - publikaj aferoj, komerco, kaj administracio
Arnold Rosé
Vivo
Arnold Rosé studis violonon ekde 1874–77 ĉe la Konservatorio de la Asocio de Muzikŝatantoj je Vieno ĉe Karl Heißler. Koncertoturneoj kondukis lin al Germanio, kie li en 1879 debutis kun la Gewandhausorchester Leipzig, kaj al Parizo. Ekde 1881 ĝis 1938 li estis koncertmajstro de la Viena Kortegopera Orkestro kaj membro de la Vienaj Filharmoniistoj. En la jaroj 1888 ĝis 1896 li foje ankaŭ sinprezentis kiel koncertmajstro en la orkestro de la Festivalo de Bayreuth kaj ekde 1903 li membris la Vienan Kortegomuzikan Kapelon.
En la jaroj 1893 ĝis 1901 li instruis ĉe la Konservatorio de la Asocio de Muzikŝatantoj je Vieno (Gesellschaft der Musikfreunde) kaj ekde 1908 ĝis 1929 ĉe la Viena Muzikakademio. Kun la Rosé-Kvarteto fondita de li (kun Paul Fischer, 2-a violono; Anton Ruzitska, vjolo kaj Friedrich Buxbaum, violonĉelo), li faris multajn turneojn. La kvarteto fariĝis unu el la plej famaj siatempaj kaj sindediĉis krom la klasika repertuaro precipe ankaŭ al la verkoj de samtempaj komponistoj kiel Brahms, Korngold, Schmidt, Schönberg kaj Webern. De Schönberg ĝi unuan fojon prezentis en 1902 la arĉseksteton Verklärte Nacht op. 4 kaj la unuajn du arĉkvartetojn en 1907 kaj en 1908.
Rosé ekde 1902 estis edzo de fratino de Gustav Mahler, Justine (1868–1938). Lia filo Alfred (1902–1975) estis pianisto, dirigento, komponisto; lia filino Alma (1906–1944) ankaŭ estis violinisto kaj pereis en ekstermejo Aŭŝvico. Eduard Rosé estis lia kolego kaj frato, kaj same pereis pro la naziisma amasmortigado en la Koncentrejo de Terezín.
Estante judo Arnold Rosé devis fuĝi post la anekso de Aŭstrio far Germanio la 12-an de marto 1938 al Londono. Tie li kunlaboris ankoraŭ kun la Austrian Academy kaj sinprezentis kun sia kvarteto, La lasta publika koncerto okazis en 1945.
Akademiano
Membreco en la Akademio de Esperanto ne estas dumviva kaj nur honora: antaŭ ĉiuj elektoj la kandidatoj promesas partopreni en la laboroj de la Akademio, se ili estos elektitaj; ĉiun trian jaron triono de la postenoj de akademianoj aŭtomate malfermiĝas; por konservi akademianecon la koncernaj akademianoj devas rekandidatiĝi gajni en demokratiaj elektoj kun sekreta voĉdonado malfermitaj ankaŭ al novaj kandidatoj.
Polanco
Polanco [poLANko] estas municipo en norda Kantabrio, Hispanio, en la komarko Besaya.
En tiu municipo naskiĝis fama kantabra verkisto José María de Pereda en 1833.
Menciindas ankaŭ la haveno de Requejada (en la foto de la tabelo), ŝlosila infrastrukturo por la industrio de Torrelavega (Sniace kaj Solvay).
Einhausen (Hesio)
Einhausen [Ajnhaŭzn] estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bergstraße de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Polanco
Geografio
Ĝi limas norde kun Miengo, okcidente kun Santillana del Mar kaj Suances, sude kun Torrelavega kaj oriente kun Piélagos.
La municipa ĉefurbo estas loĝloko Polanco, je 24 km de la regiona ĉefurbo. La loĝloko Polaco mem estas distribuata inter jenaj kvartaloj: Cuesta Quintana, La Iglesia, Hondal, La Cochera, Cumbrales, Menocal, Piñal, Pozo, La Llosa kaj El Riego.
Demografio
Por areo de 17,55 km² estas 5 978 loĝantoj (laŭ censo de 2021). Pro la perdo de loĝantoj pro rura amasmigrado la municipo perdis 500 loĝantojn el la 1940-aj jaroj.
La 5 978 loĝantoj (2021) estas distribuataj en jenaj loĝlokoj:
Ekonomio
Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj ĉefe brutobredado. Tamen, kvankam nuntempe ankoraŭ oni praktikas tiujn metiojn, jam hegemonias la triaranga sektoro. Nur 3,4 % de la laboristaro dediĉas sin al la unuaranga sektoro, 17 % al la konstruado, 27,7 % al industrio kaj 51,9 % al servoj.
Historio
Oni trovis restaĵojn de prahistorio. Certe jam en epoko de Romia Imperio trapasis la teritorion ŝoseo el nordo suden.
La unua mencio de Polanco aperis en la jaro 1026, en dokumentoj kiuj montris ties dependon de la abatejo de Santillana del Mar. Poste ĝi pasis al senjorlando de la Markizo de Santillana. Kaj en tiu familio, en la 18-a jarcento la Duko de Infantado nomumis la urbestron. Dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj, ludis gravan rolon la haveno de Requejada, ĉar el tie oni eksportis la tritikon de Kastilio kaj oni importis feron.
Lajos Bálint (libroartisto)
Lajos BÁLINT [lajoŝ ba:lint] rumania hungara libroeldoneja teknikredaktoro. Li naskiĝis en Daia la 18-an de februaro 1928.
Kariero
Lajos Bálint akiris diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai de Kluĵo. Li estis preseja korektisto, poste teknikredaktoro ĉe gazetoj kaj libroeldonejoj. De 1970 li estis je la servo de Kriterion Könyvkiadó de Kluĵo. Li estis prizorganto de pli ol 2500 rumaniaj hungaraj libroj, inter ili pluraj eldonaĵoj bibliofilaj. Post sia pensiuliĝo en 1992 li laboris en la presejo Misztótfalusi Kis Miklós de Transilvania Reformita Eklezidistrikto.
1211 Bressole
1211 Bressole estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de "Bressole", nevo de la malkovrinto.
Teritoria organizado de Kubo
La teritorio de Kubo subdividiĝas en 15 provincoj kaj la Speciala Municipo Isla de la Juventud kiu ne apartenas al ajna provinco. La lasta modifo okazis en aŭgusto 2010, kiam la Nacia asembleo de Kubo aprobis la kreadon de du novaj provincoj: Artemisa kaj Mayabeque surbaze de la divido de Havano, kune kun aldonaĵo de tri orientaj municipoj de Pinar del Río. Ĉi nova divido viglas ekde la 1-a de januaro 2011.
Unua nivelo
La provincaj ĉefurboj koincidas kun la nomo de la respektivaj provincoj krom en Mayabeque (ĉefurbo: San José de las Lajas), Villa Clara (Santa Clara) kaj Granma (Bayamo)
Historio
Ekde 1878 ĝis 1976, Kubo estis dividita en 6 provincoj (de okcidento al oriento):
Reĝa palmo
La kuba reĝa palmo (Roystonea regia) estas indiĝena plantospecio en Karibio, el la planta familio palmacoj (Arecaceae). Ĝi estas ofta ornamplanto sur la tropikoj kaj subtropikoj. Ĝi estas nacia arbo de Kubo.
Priskribo
La trunko altas ĝis 20 m, malofte eĉ ĝis 30 m kaj havas la diametron de 37 ĝis 57,5 cm, ties surfaco estas griza-blanka. La arbokrono konsistas el ĉ. 15 folioj. La subaj folioj pendas pro la mempezo suben. La krona komuna tigo (kapitelo) estas okulfrape verda, longanta ĉ. 2 m. La petiolo mankas, la infloreska akso longas ĉ. 4 m. La mezaj folieroj longas 63 ĝis 119 cm kaj larĝas 2,5 ĝis 4,6 cm.
La karpelorudimento estas tre malgranda. La virinaj floroj estas same blankaj, la kalikfolioj estas renoformaj, longas 0,7 ĝis 1,8 mm kaj larĝaj 1,8 ĝis 3,4 mm. La koroloj estas ovalaj kaj longas 2,7 ĝis 3,7 mm. La staminodioj estas sesplataj, longaj 1,3 ĝis 2,8 mm kaj kreskas en la suba parto. La ginoceo longas de 1,1 ĝis 3,5 mm kaj havas la diametron de 0,9 ĝis 2,6 mm.
La fruktoj estas kugloformaj ĝis eliptoida kaj dorsventra, iom kunpremita. Ili longas 8,9 ĝis 15,1 mm, dorsventre dikaj 6,9 ĝis 11,2 mm kaj larĝaj 7 ĝis 10,9 mm. La eksokarpo estas purpure nigra, la suturorestaĵo estas plata. La endokarpo estas eliptoida kaj longas 7,5 ĝis 11,1 mm.
Disvastiĝo
La reĝa palmo kreskas indiĝene inter montetoj kaj valoj de Kubo. En Florido ĝi kreskas en konteoj Collier, Dade kaj Monroe. Pluaj troviĝejoj estas la Jukatano de Meksiko, bordo de la Meksika Golfo, Belizo kaj Honduro, sed ankaŭ sur la Kajman-insuloj kaj la Bahamoj.
Uzado
En Kubo, oni uzas la trunkon de la palmo diversmaniere, oni kovras la tegmentojn per la folioj kaj oni uzas la fruktojn kiel furaĝo por la porkoj. Ĝi estas la plej ofte kultivita ornamplanto en la tropikoj kaj subtropikoj.
Immanuel Gottlieb Huschke
Immanuel Gottlieb HUSCHKE (naskiĝinta la en Greußen, mortinta la  samloke) estis germana filologo.
Vivo
Estante filo de riĉa komercisto frekventis la Schulpforta-gimnazion antaŭ iro al la Universitato de Jena. En Jena li amikiĝis kun Friedrich Jacobs kun kiu li faris diligentajn filologiajn studojn. Poste li estis privata insruisto ĉe nobela familio en Livlando kaj venis en 1789 al Nederlando kie li samprofesiis ĉe la familio de la germana komercisto Güllicher en Amsterdamo. Danke al sia klereco li ekkonis Hieronymus Bosch kaj Laurens van Santen kaj aliajn filologojn. Post la okupiĝo de Nederlando fare de la francoj en 1795 profesoro Jean Luzac el la Universitato de Lejdeno pro kritikado de la Franca Revolucio maldungitis. Huschke povis posteuli lin ĉefe rekomendite de van Santen. Sed dungiĝo vera tamen ne iĝis pro proceso de Luzac kontraŭ la universitataj kuratoroj kaj seke Huschke pro mona malabundo reiris al Germanujo. Li foje vivis ĉe frato en Munkeno, foje en Hannoversch Münden, foje en Göttingen, kie li iĝis en 1802 privata docento. En 1806 li nomumitis profesoro pri helena literaturo en Rostock.
Pro ke en 1807 mortis Luzac pro pulvera akcidento Huschke revokitis Lejdenon kion li refuzis. En 1813 li iĝis profesoro pri retoriko en Rostock kaj post la morto de Oluf Gerhard Tychsen ankaŭ supera bibliotekisto. Lia sukcesa agado ambaŭkampe interrompiĝis bedaŭrinde pro grava malsano. Inter 1816 kaj 1823 li devis oftege retiriĝi de siaj aktivadoj. Tio verŝajne ankaŭ kialas pro la netioma kvanto da laboraĵoj.
Nodo (kunigo)
Nodo estas maniero kunigi kelkajn kablojn (ŝnurojn, bendojn, fibrojn, fadenojn) per interplektado.
Immanuel Gottlieb Huschke
Graveco kaj verkoj
Sian famon kiel skriba kritikisto li gajnis danke al la verko Analecta critica in Anthologiam graecam cum supplemento epigrammatum maximam partem ineditorum, Jena 1800. Iom malpli gravas lia granda eldono de aĵoj de Tibulo en 1819 en du volumoj kun ampleksa komento laŭ la stilo de nederlandaj filologoj. Inter liaj aliaj skribitaĵoj menciindas la jenaj Epistola critica in Propertium, Amsterdam 1792; Dissertatio de fabulis Archilochi; accedit notitia codicis Aŭgustani cum fabulis ineditis, Altenburg 1803; Commentatio de Orphei Argonautarum, Rostock 1806; Commentatio de inscriptione vasculi Locris reperti, Leipzig 1814; Commentatio de C. Annio Cimbro, Rostock 1824, kaj epilolgo ĉe Analecta litteraria (p. 365 ss.). En la lasta verko Analecta (Leipzig 1826) nur malmulte de li mem troveblas sed elstara aĵo Commentationes de Tibullo et Propertio (kun ege klerita mitologia monografo De Nymphis et puellis personatis kaj plibonigproponoj por Propercio III, 9, 47: el tio konkludeblas bedaŭro pro malplua okupiĝo de Huschke pri aĵoj properciaj). Li membris ĉe la Rusia Akademio de Sciencoj. Ĝenerale direblas ke lia labormetodo diferencis de la tiutempe kutimaj sed tamen baldaŭ poste estis malmodaj.
Fonto
Art, "Huschke, Immanuel Gottlieb" fare de Karl Felix Halm, ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, vol. 13 (1881), p. 451–452, (tie ĉi interrete)
Nodo (kunigo)
Laŭ Francisko Azorín nodo estas Punkto kie konverĝas, kunkruciĝas aŭ kunligiĝas fadenoj, ŝnuroj, stangoj, arbobranĉoj, k. c.de hospitalo, kie la majstro instruas siajn disĉiplojn farante antaŭ ili la diagnozojn ĉe la malsanuloj. Li indikas etimologion el la latina nodus (nodo). Kaj li aldonas tipoterminojn simpla, duobla, masonista, marista, teksista.
Nodigi plastajn fadenojn estas malfacile ĉar tia fadeno estas tre glita kaj nodo emas meme disnodiĝi. Estas specialaj nodoj, kiuj ne disnodiĝas en plastaj fadenoj.
Nodigi ŝtalajn kablojn kutime ne eblas.
La vorto nodo havas ankaŭ aliajn sencojn, vidu apartigilon.
3566 Levitan
3566 Levitan estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan pentriston Isaac Iljiĉ Levitan (cirile Исаак Ильич Левитан, 1860–1900).
Adam Lacalendola
Adam LACALENDOLA (lakalendola), (naskiĝis 1885 en Italio - mortis la 20-an de februaro 1977 en Bari, Italio) estis itala esperantisto, instruisto de la albana lingvo, emerita profesoro de Universitato en Bari.
Li instruis ankaŭ la japanan, rusan, germanan kaj hispanan lingvojn.
Esperantisto ekde 1913, gvidinto de multaj mezlernejaj kaj universitataj kursoj.
Fondinto de la Esperanto-movado en Suda Italujo (Apulio). Li komencis instruadi Esperanton en Bari en 1919. Fondis en 1920 la Akademion Balkanan Esperantistan, kiu atingis grandan prosperon kaj sendis la plej bonajn lernantojn al UK-j. Li fondis kaj direktis la revuon Corriere Balcanico Esperantista, kiu tre efikis por la propagando en Apulio. Pro lia agado Esperanto estis enkondukita en 1924 en 8 lernejoj de Bari, en unu el ili (Arkiepiskopa Seminario) kiel deviga instruado. En 1925 kune kun d-ro Koch li estris IEF kaj organizis italan Esperantan-kongreson en Bari.
Prof. Lacalendola prezidis la Italan Kongeson de Esperanto en 1924, kiam li elektiĝis por la funkcio de la prezidanto (1924/1925) de Itala Esperanto-Federacio. Longtempe li estis delegito de UEA kaj ankoraŭ en 1976 membro de Societo Zamenhof.
Kristian Welhaven
Li precipe aktive kunlaboris al la kreado de bone organizita norvega sekreta servo antaŭ la Dua Mondmilito. Dum la milito, li estis arestita de la Germanoj kaj enkarcerigita en Norvegio, sekve en Germanio.
Andreas Jakob von Dietrichstein
Andreas Jakob Graf von Dietrichstein (naskiĝinta la en Moravio, eble en Jihlava, mortinta la  en Salzburg) estis aŭstra teologo kaj princĉefepiskopo salcburga inter 1747 kaj 1753, do ĝis mallonge antaŭ la naskiĝo de Wolfgang Amadeus Mozart. Li originis el la Mikulov-a linio de la dinastio Dietrichstein kies radikoj fontis el Karintio. Patro lia estis Maximilian Andreas (1638–1692) grafo de Dietrichstein, patrino lia Maria Justina (1647–1696), filino de Edmondo la 2-a grafo de Schwarzenberg Seigneur de Bierset.
Vivo
Andreas Jakob studis ekde 1707 en Salzburg, kie li iĝis en 1713 voĉdonrajtigita katedralano, en 1729 kapelano de la Katedralo de Salcburgo kaj en 1730 katedralpreposto. En la 10.7.1747 li elektitis ĉefepiskopo estante kompromiskandidato: ĉar la salcburganoj sendube preferis tiam princon salcburgan. La konsekro faritis en la 1.6.1749 fare de Joseph Maria von Thun, tiama episkopo de Gurk. Laŭ enskribaĵo sur la monumento por Dietrichstein en la salcburga katedralo li estis la unua salcburga arkiepiskopo kiu formale titoliĝis Primas Germaniae, do unuarangulo inter la episkoparo de Germanlingvio. Andreas Jakob estis tre digna kaj kontraŭe al sia antaŭulo tre enpopole ŝatata ekleziulo. Li tre bone konis la cirkonstancojn salcburgajn estante laborema kaj festema persono. Ankaŭ la teatron kaj la maskobalojn li ne malŝatis. Ankaŭ Andreas Jakob Graf von Dietrichstein suferis pro la malbona financa situacio de Salcburgio kion kaŭzis ankaŭ la antaŭa forpelo de la protestantoj. Ekzemple li devis pagi mem ĉion koncernan la elspezojn dumkonsekrajn. Jes ja li sukcesis poste plimalgrandigi la fare de la papo postulitan imposton kaj pagigis parte imperiestrinon Maria Tereza de Aŭstrio. Sekve Dietrichstein ordonis ŝparemon ĝeneralen en la administrado kaj rezignis pri konstruaĵoj novaj. Aliflanke li ja provis modernigi kaj pliefikigi la ekonomion de sia teritorio. Ankaŭ la t.n. Akvaj ludoj en Kastelo Hellbrunn tre provizore nur renovigitis, kio validas ankaŭ por la t.n. Forĝista groto. Novfaritis almenaŭ la t.n. Mekanika teatro de la Akvaj Ludoj. Lorenz Rosenegger promesis, kontraŭ la pago de 343 guldenoj, krei centon da novaj figuroj kaj removigi la verkon. Fine la rimedoj monaj proponitaj ne sufiĉis. Dietrichstein restaŭrigis krome la kadukan Andreo-preĝejon en la strateto Linzer Gasse. Lia moto estis "amore et justitia" (per amo kaj justeco), al kiu li ĉiam restis fidela. Malgraŭ malelspezemo la posteulo princĉefepiskopa heredis monajn ŝuldojn altajn. Dietrichstein entombigitis en la katedrala kripto.
Gioconda Belli
Gioconda BELLI [joKONda] (naskiĝis la 9-an de decembro, 1948 en Managvo) estas fama verkistino nikaragva.
Vivo
Ŝi naskiĝis en Managvo, Nikaragvo la 9an decembro 1948. Ŝia patro, Humberto Belli, estis entreprenisto. Ŝia patrino, Gloria Pereira, estis fondinto de la Eksperimenta Teatro Managva. Gioconda estis dua inter kvin gefratoj: Humberto, Eduardo, Lucía kaj Lavinia. Ŝi studis bazan instruadon en lernejo La Asunción en Managvo kaj mezan en Reĝa Lernejo de Santa Isabel en Madrido, Hispanio, kie ŝi diplomitiĝis en 1965. Post diplomitiĝo pri Reklamado kaj Ĵurnalismo en Filadelfio, Usono, revenis al Managvo kaj en 1967 geedziĝis. Ŝia unua filino, Maryam, naskiĝis en 1969.
Ŝiaj unuaj poemoj aperis en 1970 en kultura semajnrevuo de ĵurnalo La Prensa (Gazetaro) de Managvo. Kiel multaj intelektuloj samlandaj integriĝis la FSLN (Sandinisma Fronto de Nacia Libereco, kontraŭleĝa organizaĵo kiu klopodis kaj sukcesis forigi la diktatorecan reĝimon de Somoza) kie anis el 1970 ĝis 1994. Pro tio ŝi estis persekutata kaj minacata je mallibero. Do, ŝi ekziliiĝis en Meksikon kaj Kostarikon. Ŝi estis membro de Politika-Diplomata Komitato de la FSLN. Ŝi estis kontraŭleĝa poŝtisto, armiltransportisto kaj migris tra Eŭropo kaj Latinameriko por peti monon kaj helpon por la sandinisma lukto.
Post ties venko kaj ĝis 1986 postenis en la revolucia registaro. En 1984 estis sandinisma reprezentanto antaŭ la Nacia Konsilantaro de Politikaj Partioj kaj proparolanto de la FSLN dum tiujara balotado. Ŝi forlasis oficialajn postenojn por dediĉi sin verki sian unuan romanon. Ŝi estis registo de Verkista Asocio kaj fondinto de literatura revuo Ventana (Fenestro).
Verkoj
Kiam ŝi ekis kiel poeto jam en 1970, ties poezio estis konsiderata revolucia pro ĝia maniero priparoli la inajn korpon kaj sensualecon. Ŝia libro Sobre la grama (Surherbe) gajnigis ŝin en 1972 la poezian premion plej prestiĝan tiatempe en tiu lando “Mariano Fiallos Gil” de Nacia Aŭtonoma Universitato de Nikaragvo. En 1978 ŝi gajnis la ankaŭ prestiĝan premion Casa de las Américas (Hejmo de la Amerikoj) en Kubo en la genro poezio por la libro Línea de Fuego (Paflinio).
El 1982 ĝis 1987 aperigis tri poeziajn librojn: Truenos y Arco Iris (Fulmotondroj kaj ĉielarkoj), Amor Insurrecto (Insurgenta amo) kaj De la costilla de Eva (El la ripo de Eva). Tiuj libroj aŭ ekplukaĵoj el ili aperis en Hispanio, Germanio, Meksiko, Belgio, Britio, Italio kaj Usono.
En 1990 ŝi aperigis sian duan romanon Sofía de los presagios (Antaŭvidanta Sofía); en 1996 Waslala, ambaŭ estis tradukitaj al kelkaj lingvoj. Gioconda publikigis ankaŭ porinfanan rakonton “El taller de las mariposas” (La papilia ateliero), kiu publikiĝis ankaŭ germane, nederlande kaj itale. En 1998 aperis alia poezia libro Apogeo.
En januaro de 2001 aperis El país bajo mi piel (La lando sub mia haŭto), atesta memoraĵo pri ŝiaj jaroj kiel sandinisma. Ĝi aperis samtempe ankaŭ germane, nederlande kaj itale. Poste aperos en Britio kaj Usono. Post 1990 ŝi loĝas kaj en Usono kaj en Nikaragvo. Ŝi geedziĝis en 1987 kun Charles Castaldi kun kiu naskis filinon Adriana en 1993. De du antaŭaj geedziĝoj ŝi naskis tri gefilojn: Maryam (1969), Melissa (1973) kaj Camilo (1978).
Ermar Istomin
Verko
Svadost, E.: Kak vozniknet vseobŝĉij jazyk? (Moskva: "Nauka", [1967]. 285 p.)
Kurmanbek Bakijev
Kurmanbek Salijeviĉ BAKIJEV (Курманбек Салиевич Бакиев), naskiĝinta en Masadan la, de 2005 ĝis aprilo 2010 estis la ŝtata prezidanto de Kirgizio.
En Kirgizion la venis reprezentantoj de Usono por trakti pri la usona militbazo en internacia flughaveno "Manas". Antaŭe en aprilo Kurmanbek Bakijev disaŭdigis anoncon pri la ebla forigo de la bazo, se kondiĉoj de ĝia ekzisto ne estos retraktitaj. La militbazo aperis en Kirgizio fine de la jaro 2001 por subteni operacion en Afganio.
En la prezidanta baloto de 2009 la prezidanteco de Kurmanbek Bakijev estis konfirmita per 76,1 procentaĵoj de la voĉoj.
Kadre de ribelaj perturboj de aprilo 2010 la gvidaj reprezentantoj de la politika opozicio deklaris ke Kurmanbek Bakijev estis senpostenigita la 7-an de aprilo 2010. La politikisto unue fuĝis al sia devena regiono en la sudo de Kirgizio kaj deklaris plu esti la laŭleĝa ŝtata prezidanto - lia senpostenigo do laŭ li estu kontraŭleĝa. Nur post kiam nova, transira registaro sub gvido de la antaŭa ministrino pri eksteraj rilatoj, Roza Otunbajeva minacis se necese apliki perforton kontraŭ Kurmanbek Bakijev kaj juĝi lin en jura proceso, li la 15-an de aprilo deklaris sian demision kaj elvojaĝis al la najbara ŝtato Kazaĥio.
La 20-an de aprilo li helpe de la registaro de Belarusio vojaĝis al Minsko, kie li deklaris plu esti la prezidanto de Kirgizio kaj akuzi la registaron de Roza Otunbajeva esti kontraŭleĝa.
Kirdioj
Kirdioj estas la nomo de vico da malgrandaj sudan-lingvaj etnoj en Kameruno.
Kontraŭe al la najbaraj islamaj socioj ili estas formitaj de tradiciaj afrikaj naturreligioj kaj do apartenas al la indiĝenaj religiuloj. "Kirdioj" (Kirdi) estas verŝajne el la fulba lingvo devenanta vorto por paganoj aŭ nekredantoj.
La kirdioj estas 1,9 milionoj da homoj kaj konsistigas 11 % de la kameruna loĝantaro. La plej multaj el ili estas savanaj paŝtistoj aŭ agrokultivistoj. En antaŭkoloniisma tempo la ekspansiantaj fulbaj socioj asimilis ilin aŭ flankenpremis ilin en la protektantajn situojn de la montoj kaj en la marĉregionon de la Tiburo.
La Cikoni-kalifo
La Cikoni-kalifo estas romano de Miĥaelo Babits, el la hungara tradukita de Károly Bodó. La 188-paĝa libro aperis en 1929 kiel numeroj 23/25 en la serio de Biblioteko Tutmonda ĉe Rudolf Mosse en Berlino.
(14565) 1998 EQ10
(14565) 1998 EQ10 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Vojka (distrikto Trebišov)
Bazaj informoj
Vojka, hungare Véke estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1233. Tiam la kampoj apartenis al Petro Weytke. En 1865 incendio okazis. En 1910 loĝis en Véke 596 da homoj, (594 hungaroj, 2 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Véke apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Véke rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Vojka 434 da homoj, (377 hungaroj, 52 slovakoj, 2 ĉeĥoj, 1 ukraino).
Mita teologio
La mita teologio (theologica mythica) estas unu el la tri branĉoj estigitaj de la romia esploristo Marko Terencio Varono (116-27 a.K.) en la perdita verko Antiquitates rerum humanarum et divinarum. La aliaj du estis politika teologio (theologia civilis) kaj natura teologio (theologia naturalis).
La mita teologio estas praktikata de la poetoj, surbaze de la rakontoj kiuj, laŭ la difino de Aristotelo, la mitoj rilatigas al la diaj aferoj.
La teologoj de la politika kaj civila teologio estas personoj, kiuj sin demandas kiel la dioj sintenas rilate la ĉiutagan vivon kaj la Ŝtaton (vidu ĉe imperia kulto). La teologoj de la natura teologio estas la filozofoj, kiuj esploras la naturon de la dioj.
La "mita teologio" distingiĝas el la Mistika teologio de Dionizio la Areopagano.
Bolardo
En ŝipado bolardo estas malalta, sed fortega fosto el metalo aŭ ligno por ligi ŝipon per ŝnurego (droso, haŭsero).
Tradicie ili estis simplaj dikegaj lignaj fostoj. Hodiaŭ en havenoj, sur kajoj aŭ pieroj estas gisferaj metalaĵoj en formo de fungo au hoko.
Bolardoj surŝipaj kutime estas velditaj el metalo kaj aperas duope.