cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Armando Pierucci
Armando Pierucci naskiĝis en 1935 en la Markioj (Italio); diplomiĝis je gregoria ĉanto ĉe la Papa Instituto pri liturgia muziko en Romo, diplomiĝis ankaŭ pri piano ĉe konvervatorio de Napolo kaj pri orgeno en Pesaro kie poste li instruis muzikon. Nun li estas orgenisto de la baziliko Sankta Tombo en Jerusalemo kaj estras sian kreaĵon, nome la lernejo “Magnficat”.
Huizen
Huizen estas municipo kaj vilaĝo de Nederlando. Ĝi apartenas al la provinco Nord-Holando (Noord-Holland), en la centra parto de la lando, sude de la Gooimeer, malgranda parto de la Markermeer. Fine de en la municipo vivis. La municipo situas sur areo de 23,28 km² (de kiu 7,51 km² akvo).
Armando Pierucci
Lia inspiro devenas, kiel li deklaris, el sia konformiĝo al la idealoj de Sankta Francisko, en kies ordeno li estas pastra ano.
Imre Magyarász
Imre Magyarász naskiĝis la en Esztergom (Hungara reĝlando), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Imre Magyarász studis en Hungara Belarta Altlernejo (1924-1932). Liaj plej gravaj instruistoj estis János Vaszary (pentristo) kaj István Csók. Jam ekde 1929 li instruis en sia naskiĝurbo kaj Budapeŝto. Baldaŭ li estis grafikisto pri reklamoj. Inter 1953 kaj 1966 li instruis en mezlernejo en Budapeŝto. Ekde la 1940-aj jaroj li ankaŭ pentradis kubismajn kaj konstruktivismajn bildojn. Li kreis ankaŭ kolaĝojn.
Torvaj
Torvaj estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab.
Situo
Torvaj situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, fine de sakovojo. Tab troviĝas 5, Siófok 19, Enying kaj Tamási po 28 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1265 laŭ tiama hungara ortografio "Torwoy". Kampoj de Lulla inter la mezepoko kaj 1948 apartenis al Torvaj. Vilaĝservoj estas migra poŝto kaj la municipa administrado.
Volupto
Volupto (de la latina vorto voluptas, en kristana latina lingvaĵo kutimas la termino luxuria, do "lukseco") laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "plezuro de la sentumoj kaŭzanta tre vivan ĝuon". La vorto aparte rilatas al seksa aktivaĵo kaj inkluzivas la aktivan agadon mem pligrandigi sian seksan kontentiĝon. Ĝi ne nur rilatas al korpaj deziroj, sed ankaŭ al erotikaj fantazioj. Psika bazo de la volupto estas fortaj seksaj instinktoj.
Provinco Zanĝano
La provinco Zanĝano -, Zəncan, ankaŭ latinliterigata Zanjan - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Zanĝan respektive Zanjan aŭ Zəncan. La provinco kovras areon de kvadrataj kilometroj kaj laŭ la censo de 2011 havis  loĝantojn.
Volupto
Laŭ la kristana doktrino aparte en la mezepoko, volupto estas unu el la sep gravegaj pekoj, el kiuj fontas pliaj, duarangaj pekoj. En tiu doktrino la termino uzatas sinonime al malĉasteco aŭ promiskueco kaj difiniĝas "neleĝaj aŭ nur plezurdonaj seksrilatoj". Tiu difino videbligas, kian fortan influon moralo kaj leĝaj konceptoj de la homa socio havas al la prijuĝo de volupto: eblas malsamopinie disputi pri tio, ĉu seksa rilato (nur) plezurdona estus laŭdifine malbona, aŭ ĉu tia rilato nur permesindus se la klara celo estus produkti idojn respektive se la rilato ne estus plezurdona.
Provinco Zanĝano
Administra divido
La provinco konsistas el 7 distriktoj:
Nava del Rey
Nava del Rey [NAba delREJ] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Vintero (Tero de Vino, en hispana Tierra del Vino) en la sudokcidento de la provinco. Nava del Rey estas komprenebla etimologie kiel Altbieno de la Reĝo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 126,13 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 968 loĝantojn.
Ĝi limas kun municipoj Pollos, Tordesillas, Rueda, Siete Iglesias de Trabancos, Villaverde de Medina, Alaejos, Castrejón de Trabancos kaj Nueva Villa de las Torres. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj trapasata de la rivero Trabancos.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado eble ĉirkaŭ la 9-a jarcento kaj certe en la 12-a jarcento kiel Nava de Medina, ligita kaj subigita al la Comunidad de Villa y Tierra de Medina del Campo. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio.
En 1833 ĝi iĝis ĉefurbo de la samnoma jurisdikcia partio kaj en 1864 alvenis la fervojo, kiu ludis fundamentan rolon en la komerco dum la venonta jarcento. En 1877 la reĝo Alfonso la 12-a havigis la titolon de urbo.
Fine de la 19-a jarcento, la plago de filoksero rezultis en la krizo de la vinprodukta sektoro kaj etende de la propra urbo. Ekde 1980 la vino de Nava apartenas al la protektita devennomo Denominación de Origen de Rueda.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, kaj beto) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Alegana Altebenaĵo
Alegana Altebenaĵo estas granda tratranĉita altebenaĵa areo en okcidenta kaj centra Nov-Jorkio, norda kaj okcidenta Pensilvanio, norda kaj okcidenta Okcidenta Virginio, kaj orienta Ohio. Ĝi estas dividita en la neglacikovritan Aleganan Altebenaĵon kaj la glacikovritan Aleganan Altebenaĵon. La altebenaĵo etendas suden en okcidenta Okcidenta Virginio, orienta Kentukio kaj Tenesio kie ĝi estas anstataŭe nomita la Kumberlanda Altebenaĵo. La altebenaĵo finiĝas en la oriento ĉe Alegana Montaro, kiu reprezentas la plej altajn krestojn ĵus okcidente de Alegana Fronto. La Fronto etendas ekde centra Pensilvanio tra Marilando kaj en orientan Okcidentan Virginion.
(12667) 1979 DF
(12667) 1979 DF estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Norman G. Thomas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Alegana Altebenaĵo
La altebenaĵo estas limigita al la okcidento per glaciej-tilitaj ebenaĵoj en la nordo, ĝenerale norde de la Ohio-Rivero, kaj la Blugras-Regiono en la sudo, ĝenerale sude de la Ohio-Rivero.
Geologio kaj fiziografio
Alegana Altebenaĵo estas fiziografia sekcio de la pli granda Apalaĉ-altebenaĵa Provinco, kiu siavice estas parto de la pli granda Apalaĉ-fiziografia Divisio.
Auvers-sur-Oise (stacidomo)
Auvers-sur-Oise estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Auvers-sur-Oise, en departemento Val-d'Oise, regiono Francilio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio H de Transilien.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Pierrelaye - Creil (329000).
Makedonismo
Makedonismo (el Makedono la 1-a de Konstantinopolo) estas kristana doktrino aperinta en la dua duono de la 4-a jarcento ĝis la unua duono de la 5-a jarcento, kiu malakceptas la ideon pri la dieco de la Sankta spirito, taksata malsupera kompare kun la Patro, nura kreitulo de tiu ĉi, je la servo de lia plano por la kreo. Malsame ol la Filo, Jesuo Kristo, taksata "simila laŭ la ŝajna substanco" (homoiousios), sed ne en la "reala substanco" (homoousios), la Sankta Spirito havas eĉ ne tian prerogativon. Sur tiu plano, la pozicio de makedonistoj estas proksima al kelkaj senprecizaj formuloj de subordiĝismo de la praa kristanismo, kaj profitataj de Arianismo. La tradicia nomo de tiu kristana pensfluo, kondamnita en la unua koncilio de Konstantinopolo (381), estis elpensita de Makedono la 1-a episkopo de Konstantinopolo, kiu estis eloficigita. Makedono disvolvis pli detale la teologiajn vidpunktojn de sia doktrino, celante korekti sian pozicion, en la lastaj jaroj de sia vivo. La makedonistoj estis ankaŭ difinitaj pneumatomakoi ("tiuj kiuj batalas kontraŭ la Sankta Spirito"). Inter ili enskribiĝas Eŭstacio de Sebastea.
Ferenc Raffay
Ferenc Raffay [rafai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Raffay Ferenc estis hungara juristo, akademia instruisto.
Ferenc Raffay naskiĝis la en Cegléd (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Eperjes (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Prešov en Slovakio).
Biografio
Ferenc Raffay maturiĝis en luterana gimnazio en Szarvas, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1894, post 3 jaroj ankaŭ advokatan diplomon. Post siaj studoj li estis juĝisto en Győr (1897-1900), en 1901 li akiris pedagogian permeson en Scienca Universitato Ferenc József, poste li instruis en la Luterana Jura Akademio (Eperjes) ĝis sia frua morto. Li havis edzinon.
Ramsthal
Ramsthal estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kissingen kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
20293 Sirichelson
20293 Sirichelson estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Silas Isaac Richelson, finalisto en 2004 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Byram Hills High School de Armonk (Nov-Jorkio, Usono).
70 Panopeo
70 Panopeo estas granda malhela asteroido de la asteroida zono, kiun malkovris la la germana amatora astronomo Hermann Mayer Salomon Goldschmidt el sia pariza privata observejo.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Panopeo, unu el la nimfoj de la helena mitologio.
Kvankam ĝiaj orbitaj elementoj similas tiujn de la anoj de la Eŭnomia familio, ĝi estas malhela kaj karboneca C-tipa asteroido, verŝajne ne ligata kun la S-tipaj anoj de la asteroida familio de 15 Eŭnomio.
Chemin d'Antony (stacidomo)
Chemin d'Antony estas franca stacidomo sur linio C de RER, situanta en Antony (departemento Hauts-de-Seine).
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) de fervojlinio -.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Choisy-le-Roi - Massy-Verrières (985000).
11288 Okunohosomichi
11288 Okunohosomichi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).
Ĝi suldas sian nomon al Oku no Hosomichi (japane : おくのほそ道 : "La Mallarĝa Vojo al la Interno") hajka ĵurnalo de vojaĝo verkita de Matsuo Basho, mastro en hajko, kiam li vojaĝis al la nordaj provincoj de Honŝu en 1689, akompanata de sia disĉiplo Kawai Sora (japane : 河合曾良).
1846 Bengt
1846 Bengt estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, fotita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar.
Katedralo de Halle
La Katedralo de Halle (germane: Dom zu Halle) estas historie grava evangelia kirko en Halle (Saale), Germanio. Longe ĝi estis la rezideja kirko de la ĉefepiskopoj de Magdeburg.
1846 Bengt
En la kadro de la Palomar–Leiden survey, ĝi estis malkovrita de la geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden, post ekzameno de la senditaj en Nederlandon.
Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia
La Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia (CDELI), ankaŭ konata sub la franca nomo Centre de documentation et d'étude sur la langue internationale) estas renkontiĝejo, arkivejo, esplorejo kaj flegejo de la komuna kunvivo de malsamaj planlingvaj movadoj, troviĝante en La Chaux-de-Fonds, Svislando . Temas pri riĉega kolekto de ĉiaj dokumentoj, ne nur pri Esperanto, sed ankaŭ pri aliaj lingvoj. Tial CDELI estas tre valora por pluraj specoj de esploroj.
Katedralo de Halle
Historio
Temas pri la ununura granda konstruaĵo frugotika en la urbo (de ĉ. 1280) kaj la iama monakeja kirko de la dominikanoj. Ĝi plurfoje alikonstruitis. Ĝis la Reformacio ĝi estis centro de eklezia arto en Germanlando. Sed ankaŭ la sciencoj flegitis far la katedralestroj.
1846 Bengt
Ĝi rivevis la viran antaŭnomon "Bengt" en honoro al la dana astronomo kaj astrofizikisto Bengt Strömgren.
Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia
La 22-an de novembro 2007 okazis en CDELI gazetara konferenco, dum kiu la svisaj parlamentaninoj Gisèle Ory kaj Francine John-Calame anoncis la kandidatigon de Esperanto kaj UEA por la Nobelpremio pri paco.
Katedralo de Halle
Historio
Ekde 1520 kardinalo Albrecht von Brandenburg uzis tiun ĉi kirkon, kiun li alikonstruigis, kiel deponejon por siaj relikvoj multegaj. En la germana lingvo oni nomis tiun ĉi egan relikvujon ‘’Hallesches Heiltum’’. La katedralo estis ankaŭ elektita por servi kiel maŭzoleo al li. Do preĝejo relative simpla de la dominikanoj transformitis en renesanca stilo al pompa ejo. Multo el tiu pompo ne plu videblas en nunaj tempoj. Predikisto ĉekatedrala estis ekz. Ludwig Gottfried Blanc.
Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia
La 16-an de majo 2015 CDELI akceptis la partoprenantojn de la Tria Tutmonda Kolokvo pri instruado de Esperanto organizita de ILEI.
Katedralo de Halle
Priskribo
Albrecht farigis belan novan helikan ŝtuparon (Wendelstein), la galerionj, 17 pilastrajn figurojn estantajn de super natura grandeco (komisiitis prie la majenca skulptisto Peter Schro, inter 1520-1540), dediĉan tabulon en la norda flanka navo, la ambonon (de Ulrich Creutz, 1526) kaj la altarejan seĝaron. Albrecht komisiis Lucas Cranach la Maljunan en la jaro 1520 fari kvazaŭ ĉiujn el la ne malpli ol 18 altaroj kaj multajn bildojn: tiel li volis reagi al la komenciĝinta reformacio. Kiam Albrecht forlasis la urbon finfine en 1541 li prenis kun si al Aschaffenburg la bildojn kaj la altarojn.
Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia
Historio
Ĝi estis fondita en 1967. Ĝi estas fako de la Urba Biblioteko kaj enhavas pli ol 20.000 bibliografiajn unuojn. Interlingvistike neŭtrala (tial la nomo en la franca), CDELI ne entenas nur esperantaĵojn, sed celas konservi dokumentojn en ĉiuj planlingvoj: tie situas la plej riĉaj bibliotekoj en Volapuko kaj en Okcidentalo, interalie. Ĝi estas unu el la Interlingvistikaj instancoj de Esperantujo.
CDELI estis iniciatita de Claude Gacond en 1954 per savo de arkivaĵoj. De 1969 ĝis 1974 li interrompis sian instruistan karieron por plentempe dediĉi siajn fortojn al la starigo de KCE kaj CDELI. Ekde sia emeritiĝo en 1994, Claude Gacond daŭrigis sian poresperantan aktivecon kadre de CDELI kiel nesalajrata arĥivisto, gxis kompleta retirigxo en 2022. Unu el liaj fidelaj kunlaborantoj estis Andrée Gacond, lia edzino, kiu ĉiusemajne kunlaboris en CDELI ekde ties fondo. Emerita bibliotekistino de la urba biblioteko, salajrita de la Esperanto-Amikaro de CDELI, Martine Schneller, kaj bonvoluloj, precipe Nancy Fontannaz kaj Stefano Keller, menciindas pro la plenumo de bibliotekaj taskoj kaj dum la instruado kadre de la studsabatoj kaj seminarioj kiuj okazis en CDELI.
Katedralo de Halle
Priskribo
Ekstere okulfrapas tegmento sen turoj kaj la portalo de 1525 (la originalo troviĝas en la Kastelo Moritzburg. Apude troviĝas la Nova Rezidejo kun blazono de Albrecht super la enirejo. En ĝi troviĝas la geologia kaj paleontologia Geiseltal-muzeo. Post 1541 la preĝejo iĝis protestantisma; hodiaŭ ĝi apartenas al la reformita eklezio de la kalvinanoj. Duko Aŭgusto de Saksio (1635-1680) destinigis la kirkon kortega kirko. Li barokigis parton de la intero. En 1702/03 Georg Friedrich Händel estis orgenisto katedrala.
Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia
Eldonejo
CDELI estis unu el la eldonistoj (kun Svisa Esperanto-Societo) de «Universalaj Lingvoj en Svislando, Svisa Enciklopedio Planlingva», verkita de Andreas Künzli.
Vidu ankaŭ
Esperanto-bibliotekoj
Katedralo de Halle
Literaturo
Norbert Eisold/Edeltraud Lautsch: Sachsen-Anhalt (=Dumont Kunstreiseführer), Ostfildern 2005, ISBN 3-7701-3968-2, p. 290-291
Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia
Vidu ankaŭ
Kultura Centro Esperantista (KCE)
Vilao Fallet
Matenadarano
Ferenc Steiner
Ferenc STEINER [ŝtajner] estis hungara redaktoro, politikisto. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 6-an de marto 1856 kaj mortis en Budapeŝto la 21-an de septembro 1936.
János Gyulai Gaál
János Gyulai Gaál [jAnoŝ djulai gAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gyulai Gaál János estis hungara komponisto, violonisto, pianisto, dirigento.
János Gyulai Gaál naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
János Gyulai Gaál frekventis muziklernejon en Kaposvár, poste li studis violonadon kaj pianadon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li atingis la unuan lokon en muzikkonkurso en Debrecen en 1941. Komence li estis violonisto en signifa orkestro, poste li havis muzikan postenon en Operetoteatro (Budapeŝto), kie li violonadis kaj pianadis. En 1956 lia komponaĵo atingis la trian lokon en konkurso de Belga Radio. Inter 1959-1974 li estis membro de la Hungara Radio - kie plej ofte li estis muzika reĝisoro aŭ dirigento, - poste li pensiuliĝis. Inter 1980-1990 li estis ekstera membro de Bavara Radio. Li komponadis diversajn muzikaĵojn ĝis la ŝlagroj. Li ricevis la unuan ŝtatan premion en 1967, la lastan jam postmorte.
Bastoneto
Bastonetoj estas en muziko la iloj, per kiuj frapinstrumentistoj generas sonojn. Ekzistas diversaj versioj kaj grandoj parte laŭnormaj (2A, 5A, 7B ktp.).
Ĝeneralaĵoj
Bastono konsistas el ŝafto longa 30 ĝis 45 centimetrojn, je kies pinto troviĝas la kapo. Kutime la frapo de la kapo generas la sonojn (ekz. de la felo), sed oni ankaŭ povas ludi per la ŝafto. Plej ofte frapinstrumentisto tenas bastoneton en ĉiu mano. La maniero teni bastonetojn dependas de tekniko kaj muzikstilo.
Versioj
La sono de la generita tono aparte dependas de la manuzado de la bastoneto. Pro tio la produktantoj proponas multvariecon da bastonetoj diversaj longecoj, dikecoj, pezoj, hardecoj, superfacoj, profiloj kaj kapoformoj. Kutime la longeco de bastonetoj troviĝas inter 38,5 kaj 42,5 centimetroj, la pezo varias inter 40 ĝis 70 gramoj. Ambaŭ mezuroj ege dependas de materialo kaj farmaniero.
Materialo
Bastonetoj estas ĉefe produktataj el ligno. Krom hikorio, kverko kaj acero oni ankaŭ proponas bastonetojn el karpeno aŭ aliaj, plej ofte ekzotajn lignospecojn. La lignospeco decide influas la sonon, la ekvilibron kaj la vivdaŭro de la bastonetoj. La naturprodukto ligno kondiĉas, ke parte ekzistas egaj diferencoj laŭ kvalito kaj konsisto ankaŭ ene de iu lignospeco. Tio dum la pasinteco ofte kaŭzis parte malsamajn rezultojn de la produktado. Nur modernaj produktad-metodoj ebligis produkti bastonetoparojn, je kiuj la ekzempleroj estas preskaŭ identaj.
Kapo
La kapoformo de bastoneto grandkvante decidas la ekestantan sonon. Ĉar malsamaj kapoformoj sur malsamaj materialoj (felo, cimbalo, gumoplato ktp.) ĉiam sonas malsame, la selekto de la „ĝusta“ kapoformo ofte estas afero de gusto. La materialo plej ofte uzata por normalaj bastonetokapoj estas ligno, pli malofte ĝi estas nilono.
Oni ankaŭ uzas brosojn, je kies antaŭa finaĵo troviĝas multaj maldikaj dratoj aŭ plastobendoj. Aliaj variaĵoj generas la sonon per kapo el felto, korko, gumo aŭ fadeno.
Vlorë
Vlorë aŭ Vlora (Vlorë/Vlora, Vlora, Valona, Αυλώνας/Βαλόνα - esperantigebla verŝajne kiel Vloro) estas la dua plej granda havenurbo en meza Albanio, ĉe la Adriatiko, ĉe enirejo de la samnoma golfo. Ĝi havas ĉirkaŭ loĝantojn (2004), kaj estas la administra centro de samnoma provinco kaj distrikto.
Ĝi havis ĉiam strategian signifon, batalis por ĝi multaj nacioj dum la historio. La, Ismail Qemali tie proklamis sendependecon de Albanio. La italoj okupis ĝin dufoje (1915—1920, 1939).
Sur Insulo Sazano funkciis dum la dua mondmilito itala kaj germana submarŝipa apogpunkto, poste uzis ĝin Sovetunio ĝis 1961.
La haveno estas interligita kun la naftokampoj kaj kun la naftorafinejo de Cërrik.
Partneraj urboj
Inter la partneraj urboj de estas:
Faka Biblioteko de Ĉeĥa Esperanto-Asocio
Faka Biblioteko de Ĉeĥa Esperanto-Asocio estiĝis el iama biblioteko de scienc-teknika sekcio de ĈEA (ĉirkaŭ mil libroj).
En 1969 fondiĝis Ĉeĥa Esperanto-Asocio kaj baldaŭ poste ankaŭ scienc-teĥnika sekcio, en kiu aktivis ankaŭ slovakaj esperantistoj. La sekcio celis fakan lingvon en Esperanto, verkadon kaj tradukadon de faka literaturo kaj ellaboron de politeĥnika vortaro inter Esperanto kaj la ĉeĥa (slovaka) lingvo. Por tiuj celoj necesis konatiĝi kun la jam ekzistanta faka literaturo esperantlingva. Aŭtune 1970 la sekcio fondis Bibliografion de Teknikaj Verkoj en Esperanto, kiu kolektis informojn pri libroj kaj ankaŭ la librojn mem. Tiamaniere estiĝis bazo de la faka biblioteko, kiu iom-post-iome kreskis kaj riĉiĝis ne nur je fakaj verkoj, sed ankaŭ je beletro. Sekve la scienc-teknika sekcio estis anstataŭigita per sekcio de informadiko kaj la faka biblioteko iĝis parto de la asocia Libroservo (libroj prunteblaj kaj libroj aĉeteblaj). En 2008 la kolekto iĝis integra parto de la Biblioteko de Ĉeĥa Esperanto-Asocio ĉe Esperanto-Muzeo en Svitavy kaj la libroj estas konsulteblaj en ĝia katalogo.
Eksteraj ligiloj
Biblioteko de Ĉeĥa Esperanto-Asocio
(14050) 1995 YH1
(14050) 1995 YH1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Kaĉo (rivero)
Kaĉo  estas rivero en Krimeo (Ukrainio). Ĝia nomo plej verŝajne venas el la tjurkaj lingvoj (ekzemple, en la krime-tatara lingvo la vorto ĥaĉ signifas "kruco").
La longo de la rivero estas 69 km., la areo de la baseno estas ĉ. 573 km². Kaĉo formiĝas sur la nordaj deklivoj de la ĉefa montoĉeno de la Krimea montaro per kuniĝo de la du riveroj: Pisara kaj Bijuk-Uzen. La rivero fluas okcidenten kaj alfluas la Nigran Maron 2 kilometrojn norde de Sebastopolo. Kaĉo havas relative larĝan fluejon kaj rulŝtonozan fundon. La pli granda parto de la alfluantoj de la rivero alfluas ĝin en la supra parto. Post fortaj pluvoj la rivero foje tropleniĝas je akvo kaj inundetas la ĉirkaŭajn teritoriojn. Somere (pro la uzado de la river-akvo por agrikulturaj celoj) la rivero sekiĝas.
Ĉe la supra kaj meza parto de la rivero troviĝas la restaĵoj de kelkaj mezepokaj monaĥejoj kaj kavern-urboj, inter kiuj la plej konataj estas Kaĉi-Kaljon, Kiz-Kermen kaj Tepekermeno.
La rivero donis la nomon al la loĝloko Kaĉo, kiu situas 1 kilometron norde de la rivera elfluejo.
Luserna San Giovanni
Luserna San Giovanni estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Angrogna, Bricherasio, Torre Pellice, Bibiana, Lusernetta, Rorà kaj Bagnolo Piemonte (CN).
Brovo
Brovo laŭ PIV estas la arkoforma vico de la haroj, kiuj kreskas super la homaj okuloj (kaj ankaŭ tiuj de aliaj primatoj). Per sulkigo de la brovoj (esprimo unuafoje uzita de Kabe), kuntiro aŭ kunŝovo de la brovoj (esprimoj unuafoje uzitaj de L. L. Zamenhofo), la homoj povas geste esprimi surpriziĝon, iritiĝon aŭ ankaŭ ĉagreniĝon.
Anatomio
La sekvaj du vizaĝaj muskoloj gravas por movado de la brovoj: La fronta muskolo, latine musculus frontalis, levas la vizaĝan haŭton ĉe la brovoj, kaj la brovosulkiga muskolo, latine musculus corrugator supercilii ĝuste povas "sulkigi" aŭ "kuntiri" la brovon, pli ekzakte subentiri la mezan parton de la haŭto ĉe ambaŭ brovoj.
La koloro de la brovaj haretoj ĉe la plej multaj homoj estas malhela, ofte pli malhela ol la aliaj surkapaj haroj. Tamen ankaŭ ekzistas multaj tre blondaj homoj, kiuj havas same blondajn brovojn.
Funkcio de la brovoj
La brovoj servas al tio protekti la okulojn, ekzemple de akvaj gutoj, kiuj subenmoviĝas de la frunto, aŭ de tro fortaj sunradioj. Tiujn funkciojn la brovoj plenumas kune kun la palpebroj.
Gestoj
En multaj kulturoj la homaj brovoj esprimas gestojn. La "sulkigo" de la brovoj kutime esprimas miron aŭ agresemon. "Suprentiro" de la brovoj kutime estas signo de surpriziĝo respektive subita miro, de aparta atento aŭ ankaŭ de timo. Detalaj analizoj de homaj gestoj montras ke temas pri "kontraŭ-agresa gesto". Klaŭnoj koresponde ofe superakcentas siajn brovojn, por povi despli efike suprentiri ilin kaj aspekti ridige.
En la konvencioj de multaj kulturoj la suprentiro de la brovoj havas specifajn signifojn:
Kunkreskiĝintaj brovoj
Super la nazo kunkreskiĝintaj okulaj brovoj latine nomiĝas synophrys - en tia kazo la ĉe la plej multaj homoj senhara loko super la naza radiko, kiu nomiĝas glabelo (glabella), same havas harojn kiel la du brovoj mem.
Kunkreskĝintaj brovoj konsidereblas kiel atavismo, do kiel reapero de eco el biologie pli frua evolua fazo de la specio. En iuj partoj de la mondo, ekzemple en Centra Azio, kunkreskiĝintaj brovoj ĉe virinoj rigardiĝas kiel signo de beleco.
Kilikia armena lingvo
Kilikia armena lingvo (armene: Միջին հայերեն) ankaŭ nomata mez-armena lingvo (armene կիլիկյան հայերեն), sed ĉi lasta termino povas esti konfuzita pro la modernaj dialektoj, ĝi korespondas al la dua periodo en la skriba armena lingvo, en kiu multaj libroj estis publikigitaj inter la 12-a kaj 18a jarcentoj. Ĝi venas post Grabaro (klasika armena lingvo) kaj antaŭe aŝĥarhabar (moderna armena).
Borovany (Bor)
Borovany estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Bor, troviĝanta en distrikto Tachov. Ĝi troviĝas proksimume 6 km oriente de Bor. Estas ĉi tie registritaj 34 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Kilikia armena lingvo
Klasika armena estis ĉefe influa kaj sinteza lingvo, sed en meza armena, dum la periodo de moderna armena influo, aglutinaj kaj analizaj formoj influis la lingvon. Tiurilate, Meza armena estas transira fazo el malnova armena al moderna armena. Kvankam modernaj armenaj komencis formiĝi sub kondiĉoj de fortaj dialektaj diferencoj, malpliiĝo de malnova literaturo kaj manuskriptaj tradicioj. Meza armena estas transira fazo de malnova armena al moderna armena. Meza armena estas rimarkinda ĉar ĝi estis la unua skriba formo de la armena kiu montras okcidentajn tipajn voĉajn ecojn kaj enkondukis la literojn օ kaj ֆ, kiuj estis bazitaj sur la grekaj literoj "ο" kaj "φ".
Borovany (Bor)
Borovany situas en katastra teritorio Borovany u Boru kun areo 9,59 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1115.
Büderich
Büderich interalie estas la nomo de
Krome temas pri la antaŭa germanlingva nomo de la komunumo Péry en la kantono Berno de Svislando.
2752 Wu Chien-Shiung
2752 Wu Chien-Shiung estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 20-an de septembro 1965 elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).
Nomo
Ĝia nomo estas omaĝo al la ĉin-usona nuklea fizikistino "Wu Chien-Shiung", (吴健雄, pinjine Wú Jiànxíong) konata en Usono kiel Chien-Shiung Wu (1912 – 1997).
George Gower
George Gower (n. ĉ. 1540, m. 1596 en Londono) estis angla portretopentristo, kiu dum la jaro 1581 iĝis la persona kortuma pentristo de la angla reĝino Elizabeto la 1-a.
Vivo
Malmulto estas konata pri la infanaĝo de la pentristo, krom ke li estis la nepo de la nobelo  Sir John Gower of Stettenham el la angla historia regiono Yorkshire (Jorkio). La unuaj dokumentitaj pentraĵoj estas la du paralelaj portretoj de Sir Thomas Kytson kaj lia edzino Lady Kytson el la jaro 1573, kiuj nun videblas en la arta muzeo Tate Gallery en Londono.
Gower dum la jaro 1579 pentris memportreton, videblan dekstre, kiu montras lian familian blazonon kaj diversajn artistajn laborilojn – probable li volis simboligi ke li kaj konsideris sin nobelo kaj metilaboristo, kaj tio rimarkindis en epoko dum kiu pentristoj kutime konsideriĝis ne multe pli ol metilaboristoj kaj ne havis aparte altan socian statuson.
Post kiam George Gower iĝis persona pentristo de la reĝino Elizabeto dum la jaro 1581, li havis okazon pentri la plej multajn aristokratojn de Anglio. La posteno ankaŭ igis lin respondeca pri pentra dekoro de la reĝaj rezidejoj inkluzive de kaleŝoj kaj mebloj. Inter liaj laboroj estis fontano (intertempe detruita) kaj astronomia horloĝego en la palaco Hampton Court. Li ankaŭ inspektis portretojn de la reĝino fare de aliaj artistoj, antaŭ ol tiuj verkoj estis oficiale permesitaj.
Szabó
La familia nomo Szabó [sabO] apartenas al la plej oftaj nomoj en Hungario. Ĝi signifas: tajloro. Pro la ofteco kelkaj uzas ankaŭ aldonnomon, duan antaŭnomon aŭ nur distingan majusklon.
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Teleki)
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Teleki.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola ĉe rando de la vilaĝo apud la malnova tombejo. La fasado havas meze la enirejon, antaŭe du kolonoj tenas malgrandan kovraĵon. La plej supre la malgranda turo altiĝas. La tegmento estas kovritaj per ŝindoj. Interne la baroka altaro estis farita en 1763. La triumfarko havas skulptaĵo]]jn kun maloftaj motivoj.
Kermeso okazas en la 14-an de septembro aŭ en la plej proksima dimanĉo.
28945 Taideding
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Taide Ding, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2013 pro sia projekto pri terscienco. Li estis lernanto ĉe la Oxford High School en Oxford (Misisipio, Usono).
Andrzej Grzębowski
Esperanto-agado
Li komencis aktivi en Pola Esperanto-Junularo kiel estrarano pri turismo (1965–1966), poste iĝis vicprezidanto (1966–1997) kaj prezidanto (1967–1970). En 1972 li komencis gvidi la filion de PEA en Bydgoszcz. Jam antaŭe li estis komitatano de TEJO kaj ekde la 1970-aj jaroj li longtempe deĵoris kiel komitatano de UEA. Kun sia turisma agentejo Esperantotur, krom turisme priservi esperantistojn ekz. dum la 72-a UK en Varsovio, li organizis turismajn vojaĝojn ankaŭ por neesperantistoj kaj mem vizitis pli ol 100 landojn de la mondo. Iam li estis ankaŭ vicprezidanto de la ĉefa estraro de PEA kaj prezidanto de internacia asocio "Monda Turismo". Li verkis kelkajn Esperanto-publikaĵojn.
Post la apero de retpoŝto li ekuzis ĝin por vasta informado pri siaj aktivecoj, inkluzive dissendadon de komercaj proponoj, pro kio kelkaj nomis lin la unua Esperantlingva spamisto.
La 17-n de oktobro 2012 li aktive partoprenis en la Esperanto-konferenco en Pola Senato organizita de Pola Asocio Eŭropo – Demokratio – Esperanto kaj Mecenato de Esperanto Etsuo Miyoshi.
Kleriga agado
Grzębowski estis adjunkto de AIS San Marino kaj en la jaroj 1999 kaj 2001 organizis ties studadsesiojn SUS 20 kaj SUS 24. La studentojn de sia turisma-kultura studejo li instigis kompletigi siajn studojn per bakalaŭriĝo ĉe AIS.
Familio
Lia litovdevena edzino Regina, kiu supervivis lin, helpadis al li en la realigo de liaj ideoj.
Morto
Li mortis neatendite pro korinfarkto dum dormo en Bonaero en Argentino, post partopreno en la tie okazinta 99-a UK. La entombigo okazis en Bydgoszcz.
Hvozdec (distrikto Brno-provinco)
Hvozdec estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Brno-provinco, en Sudmoravia regiono. Ĝi situas en Boskovica sulko. Hvozdec najbaras norde kun Veverská Bítýška, sude kun Veverské Knínice kaj sudokcidente kun Javůrek. Oriente etendiĝas naturparko Subkomoraj arbaroj, konsisto de urba parto Brno-Bystrc, okcidente naturparko Valo de Blanka rojo. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1317.
Polepy
Polepy estas nomo de jenaj vilaĝoj en Ĉeĥio:
Bethlehem
Bethlehem estas la anglalingva kaj germanlingva formo de la hebrea nomo Bet-Leĥem, la urbo, kie laŭ la biblio naskiĝis Jesuo.
Geografia nomo
Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Manaro
Manaro estas ĉirkaŭ 1500 m alta vulkano sur la insulo Ambae en ŝtato Vanuatuo. Ĝi leviĝas de la marfundo ĝis alteco de ĉirkaŭ 3900 m.
Aliaj nomoj de la vulkano: Ambae-vulkano, Aoba, Omba und Lombenben. Sur la vulkano troviĝa(i)s 3 kraterlagoj - Manaro Ngoru, Vui (Voui) kaj Manaro Lakua.
Aartselaar
Aartselaar (: [A:RTs'la:r]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Antverpeno.
(17874) 1998 YM3
(17874) 1998 YM3 estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata "Greka Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
NGC 4039
NGC 4039 (aliaj indikoj — ESO 572-48, MCG -3-31-15, UGCA 265, ARP 244, VV 245, PGC 37969) estas galaksio en konstelacio Korvo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Mike Melvill
Michael MELVILL [majkel melvil] (naskiĝis en novembro 1941 en Johanesburgo, Sud-Afriko) estas provpiloto de Usono. La 21-an de junio 2004 li pilotis la unuan fojon private konstruitan kosmoŝipon SpaceShipOne en kosmon, kaj estis fare de NASA agnoskita kiel kosmonaŭto.
(144908) 2004 YH32
(144908) 2004 YH32 estas malgranda nekutima objekto malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Siding Spring Survey elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Zygmunt Balicki
Zygmunt Balicki (naskiĝis la 30-an de decembro 1858 en Lublin, mortis la 12-an de septembro 1916 en Petrogrado) – pola sociologo, publicisto, politikisto kaj unu el ĉefaj ideologoj de Nacia Demokratio.
Vivo
Li edukiĝis en Vira Gimnazio en Lublin, kiun finis en 1876. Studis sciencojn pri la socio en Peterburga Universitato, Zuriko kaj Ĝenevo, akirante gradon de doktoro pri juro. Li estis politika aktivulo, sociologo kaj publicisto, unu el la unuaj ideologoj de la pola nacia movado. En 1887 fondis Asocion de Pola Junularo „Zet”. La 3-an de januaro 1891 edziĝis al Gabriela Iwanowska. En 1893 kunlabore kun Roman Dmowski fondis Nacian Ligon kaj Nacian-Demokratian Partion, fonditan en 1897. En la broŝuro „Nacia egoismo rilate al etiko” diferencigis la etikon de ideoj disde la etiko de idealoj inklinante sin al certa morala relativismo favore al atingo de difinitaj naciaj celoj. Post eksplodo de la unua mondmilito ekstaris flanke de Triopa Entento. Li apogis kreon de legioj ĉe la Armeo de Rusa Imperio. Responde al deklaracio de ĉefkomandanto de la rusa soldataro grandprinco Nikolaj Nikolajeviĉ el la 14-a de aŭgusto 1914, subskribis dankan telegramon, proklamantan interalie, ke sango de la filoj de Pollando, verŝita kune kun sango de la filoj de Rusio en la batalo kontraŭ la komuna malamiko, iĝos la plej granda garantio de nova vivo en paco kaj amikeco de la du slavaj nacioj. Kune kun Wiktor Jaroński estis ideodonanto de la kreo de polaj militistaj unuoj, kiuj estis partoprenontaj batali apud la rusa armeo (Puławski-Legio). Li estis membro de Organiza Komitato de Polaj Legioj, formiĝantaj apud la rusaj soldataroj en 1915.
Fererco
La feroerco estas roko entenanta feron, ĝenerale sub formo de oksidoj, kiel la baŭksito.
La fera enteno varias laŭ la mineralo. Estas scienda, ke la izomorfio, oftega ĉe la mineraloj, malpligrandigas la teorian entenon.
Ilmenito estas ĉefe erco de titano, fero estas sub-produktaĵo de la titana ekstraktado.
Monda produkto
La tutaĵo de la atingeblaj mondaj rezervoj da fero estas estimataj al 150 miliardoj da tunoj (1,5 x 1014kg), kaj la monda konsumo da fero kreskas de po 10% ĉiuj jaroj: estas antaŭvideble, ke en la ĉirkaŭaĵo de la 2090-aj jaroj, la fero estos elĉerpita, aŭ almenaŭ nepriĝos ekspluati pli kaj pli malriĉajn ercojn.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:Hematite.jpg|Hematito Dosiero:Magnetite-ss-2007.jpg|Magnetito Dosiero:Goethite3.jpg|Goetito Dosiero:LimoniteUSGOV.jpg|Limonito Dosiero:Siderite 3.jpg|Siderito Dosiero:Pyrrhotite.jpg|Pirotito Dosiero:Ilmenit, Włochy, Novara.jpg|Ilmenito Dosiero:Lepidokrokit - Neue Haardt, Siegerland.jpg|Lepidocrocito Dosiero:Black-band ironstone (aka).jpg|Roko 2,1 miliardoj da jaroj-aĝa kun rubandoj da fererco Dosiero:LightningVolt Iron Ore Pellets.jpg|Amaso da fererco por ŝtala produktado </Gallery>
Orienta Berlino
Oni nomis Orienta Berlino la sovetian okupan zonon de Berlino, kiu elformiĝis post la dua mondmilito, kiam la urbo dividiĝis en 4 zonoj. La aliajn okupitajn sektorojn de Berlino oni nomis Okcidenta Berlino.
En 1948 dispartiĝis la du ĉefaj okupaj zonoj, kiam Sovetunio ne apogis la enoficiĝon de ĉefurbestro Ernst Reuter kaj enpotencigis alian propran urbestron. Post fondiĝo de la Germana Demokratia Respubliko, ties ĉefurbo iĝis Orienta Berlino kun propra nomumo Berlino, ĉefurbo de GDR aŭ simple Berlino. Oni uzis en literaturaj eldonaĵoj Berlino (GDR). La Federacia Respubliko Germanio uzis la nocion Berlin(-orienta). Orienta Berlino estis el vidpunkto de GDR suverena kaj memstara, tuta urbo.
La aliaj okupitaj sektoroj (fare de Usono, Britio kaj Francio) nomiĝis male Okcidenta Berlino. La okcidentan parton nomis GDR oficiale Berlino (Okcidenta). Post formiĝo de Federacia Respubliko Germanio en 1949, Okcidenta Berlino estis rigardata kiel memstara Federacia Respubliko Germanio (kun neplena suvereneco), dume Okcidenta Berlino estis nomita ekde 1949 de Germana Demokratia Respubliko kiel memstara politika unuo Okcidenta Berlino.
Post unuiĝo de la du germanaj ŝtatoj en 1990, ankaŭ la du urbopartoj reunuiĝis kaj formas kune Berlinon.
Tago de la Pola Diasporo kaj de Poloj Eksterlande
Tago de la Pola Diasporo kaj de Poloj Eksterlande – pola festo celebrata la 2-an de majo, ekde 2002, fiksita de la Pola Parlamento kiel atesto de rekono al la pola diasporo pro ties atingoj kaj kontribuo por regajno de la sendependeco de Pollando, kaj kiel konfirmo pri la rilatoj kun la patrujo kaj unueco de ĉiuj poloj en la mondo.
Dum la tago de la 2-a de majo oni laboras.
Anastasia Acosta
Anastasia ACOSTA RODRÍGUEZ (Buenos Aires, 24-a de aprilo 1975) estas aktorino de Kostariko. Ŝi transloĝiĝis al Kostariko kiam ŝi estis knabineto kaj ŝi estas populara danke al televido.
Árpád Tóth
TÓTH Árpád (to:t) estis delikatvoĉa hungara poeto naskita en Arado la 14-an de aprilo 1886 kaj mortinta en Budapeŝto la 7-an de novembro 1928.
Lia patro András Tóth estis skulptisto, pri kiu Ady kaj Móricz havis rekonajn vortojn.
Biografio
Lia familio transloĝiĝis printempe de la jaro 1889 el Arad en Debrecen-on, TÓTH Árpád tiutempe estis nur trijara. Li ekkonsciis en ilia familia domo en la strato Késes (keŝeŝ). Siajn elementajn studojn li finis en la lernejo de la strato Ispotály (iŝpotaj) kaj siajn mezlernejajn studojn en la realgimnazio Mihály Fazekas (fazekaŝ mihaj) (1896-1904). Lia patro dediĉis lin instruisto pri desegnado, sed Árpád – ĉefe pro efekto far KARDOS Albert – ekinteresiĝis pli kaj pli forte pri la literaturo. En la memkleriga rondo li rolis pli kaj pli sukcese kaj li eminente trapasis la baiteruentajn ekzamenojn. Sian homan kaj poetan dankemon, sentatan al sia lernejo, li esprimis je la 50-jara datreveno pri ekzisto de la realgimnazio, per bela kaj enhavriĉa poemo (Köszöntő: „Salutparolo”). Post la abiturientaj ekzamenoj li lernis la lingvojn latinan kaj grekan dum unu studjaro, poste li enskribiĝis aŭtune de 1905 en Budapeŝto kiel studento de la hungara-franca fakultato. Li iĝis ekde 1908 kunlaboranto de Nyugat (Okcidento), sed pro financaj problemoj printempe de 1909 li revenis Debrecen-on. Li ne finis la universitaton kaj ne anoncis sin por doktoraj ekzamenoj. Hejme li jam ne bone fartis, ĉar li ja devis ŝiri sin de ĉefurbaj literaturaj movadoj, kontakto, unuavice de la revuo Nyugat, kiu jam publikigis liajn poemojn. Árpád Tóth sentis maltrankviliĝon ĉefe pro tio, ke en Debrecen li iĝis pli proksima de la eblo eldoni poemvolumon.
Por senpage vizitadi la teatrajn prezentojn, li entreprenis verkadon de teatraĵokritikoj por la Debreczeni Független Újság (Debrecena Sendependa Gazeto). Li pasigis 4 jarojn en debrecenaj redakcioj kun kelkaj interrompoj (1909.10.05–1913.09.), en 1910 kaj 1911 li transloĝiĝis por kelke de monatoj al Peŝto (orienta parto de Budapeŝto), ĉar lia familio ne emis forĵeti la planon, ke TÓTH Árpád iĝu profesoro. La poeto plurfoje sin ĵetis al doktorecaj ekzamenoj, sed pro ia nesondebla kaŭzo, li simple malhavis kuraĝon por alfronti ekzamenojn.
La 24-an de oktobro 1909, li rolis en la Nyugat-matineo, aranĝita de Csokonai-rondo. En 1911 li iĝis oficiala membro de la Debreczeni Nagy Újság (debreceni nadj ujŝag: „Debrecena Granda Gazeto”) en la oficoj de kunredaktoro kaj humuristo, sed komprenebleli verkas ĉion, plej bonhumore lirikajn novaĵojn, kaj en la Debreczeni Szemle ([debreceni semle] Debrecena Revuo) eĉ literaturajn disertaciojn. (Li ŝatis la lernejon, la Grandan Arbaron, iun-tiun kvartalojn de Debrecen, sed li ne forgesis ankaŭ, ke la artistajn sonĝojn de lia patro oni tie ĉi primokis. Posttempe, gustuminte la altregionan aeron de la literaturo, li ne trovis pura la debrecenan aeron, la urbon mem li sentis fremda (Hej, Debrecen...). Sed lia pan-dona gazeto ekagoniis en 1913 kaj TÓTH Árpád decidis en septembro por definitive transloĝiĝi en Budapeŝton. Tie li vivtenis sin per ĉedoma instruado. Lia unua poemaro Hajnali szerenád (Aŭrora serenado) aperis en 1913.
Liaj pulmomalsanoj devigis lin al kuracejoj de Tatro en 1915-1916. Tiam li estas jam helpa redaktoro de la monata gazeto de Hatvany Lajos, Esztendő (Jaro).
Li salutis la Hungaran Sovetrespublikon per poemo Az új isten (La nova dio), kiu estas unu el la plej entuziasmaj sciigoj, kiu kalkuliĝis longe kiel kandalŝtono. Post la renverso de Hungara Sovetrespubliko li vivis en malfacilaj cirkonstancoj, li ludis kun penso pri sinmortigo.
Li iĝis fine de 1921 kunlaborante de Est (Vespero), kie li skribis mallongajn politikajn artikolojn, kolorajn evenojn por la gazeto. Tie aperis liaj kritikoj kaj verkoj. Kvankam li skribis pli malmulte por Nyugat, li restis ties unu ĉefa kunlaboranto.
Staňkovice
Staňkovice estas nomo de jenaj municipoj en Ĉeĥio:
Árpád Tóth
Biografio
Fine de la 1920-aj jaroj, lia malsano graviĝis kaj li ofte restadis en Új-Tátrafüred por kuracado.
Li estis entombigita en la fama hungara Farkasréti temető (Farkaŝreta tombaro), kie adiaŭis lin Mihály Babits.
Li estas ankaŭ elstara arto-tradukisto (Milton, Baudelaire, Poe ktp.)
Memoraĵoj en Debrecen
Memorŝtonon pri TÓTH skulptis kaj konstruis Ferenc Medgyessy kaj al arkitekto Ferenc POPPER. Ĝi troviĝas apud iu ĉefa promenvojo de la Granda Arbaro en Debrecen. La reliefon pri li en la Gimnazio Fazekas planis Sándor ESTÓK. Lian nomon portas ankaŭ gimnazio en Debrecen.
Memoraĵoj en Arado
Oni inaŭguris memorplaketon en hungara, rumana kaj angla lingvoj en la naskiĝdomo de la poeto okaze de la 125-a datreveno de lia naskiĝo..
Literaturo
TÓTH Árpád
Márton Rajki
Márton Rajki, laŭ hungarlingve kutima nomordo Rajki Márton estis hungara advokato, martiro. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Klein Mór ĝis 1935.
Árpád Tóth
Literaturo
De animo ĝis animo (fragmento)
Cruzaltense
Cruzaltense estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 2.141 loĝantojn en 2010.
Árpád Tóth
Literaturo
Mi staras nokte apud fenestro
Márton Rajki
Márton Rajki naskiĝis la en Zenta (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Senta en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.
Árpád Tóth
Literaturo
kaj tra l’ nemezureblo de l’ eter’
kolektas en okulojn tremantajn
Márton Rajki
Biografio
Márton Rajki devenis el juda familio. En 1920 li rifuĝis al Budapeŝto pro la serba okupado. Li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato Péter Pázmány en 1924. Post 4 jaroj li advokatiĝis en Újpest. En 1938 li kristaniĝis. Inter 1942-1944 li estis soldato, poste trudlaboristo, fine li rifuĝis kaj kaŝiĝis. Depost la 2-a mondmilito li denove estis advokato. Dum la hungara revolucio de 1956 li estis signifa revoluciulo en Újpest. En 1957 li estis arestita, post 2 jaroj kondamnita je morto. Li edziĝis en 1928, lia edzino naskis filon en 1932.
Árpád Tóth
Literaturo
radiojn mildojn de lontana stel’
ĝi venis fluge sen lantiga lac’
dum kiu scias kiom da jarmiloj
tra l’ frosta nigro de l’ dezerta spac’
....
Traduko de Kálmán Kalocsay
Kazimierz Krzyżak
Kazimierz Krzyżak (prononcu: Kazimjeĵ Kĵiĵak) li naskiĝis la 29-an de novembro 1928 en Sosnowiec de patro Franciszek (Francisko) kaj patrino Stanisława (Stanislava) de familio Jóźwik (prononcu: Juĵvik). Pola esperantisto, fondinto de la Iniciata Grupo "Esperanto por EU" kaj kunfondinto de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando), dum la jaroj 2011-2013 li estis membro de la Estraro de EDE-Pollando, de la jaro 2013 Honora Membro de EDE-Pollando. De la aprilo 2015 li estas ne plu ano de EDE-Pollando.
Biografio
Lia patro mortis dum la unuaj tagoj de la Dua Mondmilito defendante la flughavenon en Krakovo de la germana aviadilatako. De la 1.07.1940 ĝis 30.11.1941 li laboris kiel kurierknabo ĉe la firmao kiu konstruis la akvodigon en Rożnów (Roĵnuf), la nura havanta laboron li vivtenis la tutan familion. De la 2.09.1942 ĝis 31.07.1944 li laboris kiel metallaboristo-lernanto en Fandejo en Starachowice. Pro la milito lia edukado estis rompita kaj la abiturientan ekzamenon li plenumis nur la 29.04.1954. De la 15.09.1947 ĝis 3.09.1950 li studis en la Por-Oficira Altlernejo de Artilerio en Toruń / Toruno kaj en la Por-Oficira Lernejo de Armilaro en Bartoszyce, la 3.09 1950 li estis promociita al subleŭtenanto kaj direktita al la servo en Mararmeo. De la 3.09.1950 ĝis 4.08.1981 li militservis kiel oficiro en la diversaj postenoj en la Pola Mararmeo en Gdynia. De la 1.10.1954 ĝis 22.01.1960 li studis en t.n. vespera sistemo en la Ekonomia Altlernejo en Sopot kaj akiris la diplomon de magistro pri ekonomio. En la jaro 1970 li finis la unujaran postdiploman studon pri informadiko en la Milit-Teknika Akademio en Varsovio. Dum la jaroj 1965 ĝis 1978 li estis la Socia Kuratoro ĉe la Juĝejo por Neplenkreskuloj en Sopot kaj li organizis por la prizorgata de li junularo la someran tendaron. Dum la jaroj 1981 – 1991 li estis instruisto en la mezlernejoj de Gdansko. De la jaro 2004 li aktivas kiel lekcianto kaj ano de la Universitatoj de la Tria Aĝo en Gdynia kaj Wejherowo.
Publikaĵoj
Li publikigis pli ol 100 artikolojn en la landaj kaj eksterlandaj revuoj, kaj duono de ĝi estis pri Esperanto kaj 8 pri informadiko.
Distingoj
1972 – la ŝtata ordeno: Ora Meritkruco;
1973 – la ministeria ordeno: Ora Medalo „La Militarmeo en la Servo por Patrujo”;
1974 – Medalo de la „30-jariĝo de la Popola Pollando”;
1977 – la ministeria ordeno; Arĝenta Medalo „Pro la Meritoj por la Defedo de la Lando”;
1977 – la ministeria ordeno: Medalo pro la Meritoj por Mararmeo de Pola Popola Respubliko;
1982 – la ŝtata ordeno: Kavalira Kruco de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando;
2009 – en la tutpollanda interret-plebiscito li ricevis titolon: „Esperantisto de la Jaro”;
2011 – La Estraro de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) donacis al li en la esperantista „PARKO de la MONDO” en Malbork la E-Memorŝtonon „Kaŝubio” kaj „Kverkon” kiel por „merita esperantisto kaj kaŝubo” kaj li kun la denaskaj kaŝuboj: Roman Zaborowski – la Pomeria Vojevodo, Mieczysław Struk – Prezidanto de la Pomeria Sejmeto kaj kun Łukasz Grzędzicki – Prezidanto de la Kaŝub-Pomeria Asocio, solene inaŭguris la E-memorŝtonon.