cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santa Casa (Votuporanga-SP)
Santa Casa de Misericórdia de Votuporanga (sankta kompatema domo de Votuporango) estas malsanulejo en la brazila urbo Votuporango. Kiel neprofitcela homama institucio, 70% de ĝiaj servoj estas donitaj al profitantoj de SUS, la brazila publika sansistemo.
Santa Casa estis fondita la 31-an de julio 1946, sed ĝia inaŭguro okazis la 16-an de aprilo 1950, en kiu partoprenis pluraj personecoj de la urbo, inkluzive doktoro Miguel Gerosa, kiu estis unu el la grandaj entuziasmuloj de la hospitalo.
En 1950, la klinika kunlaborantaro konsistis el kuracistoj D-ro Miguel Gerosa, D-ro Valter Eleutério Rodrigues, D-ro Gumercindo Hernandes Morales, D-ro Álvaro, D-ro Joaquim Figueira da Costa, D-ro Hermínio Sanches, D-ro Rui Pedroso, D-ro Wilson Cury kaj D-ro Elcio. Ekzistis ankaŭ teamo da 30 profesiuloj kiel ekzemple Otília Carneiro, la nura norma flegistino tiutempe. Nuntempe Santa Casa havas pli ol 1000 dungitojn kaj ĉirkaŭ 300 kuracistojn.
NGC 4299
NGC 4299 (aliaj indikoj — UGC 7414, MCG 2-32-10, ZWG 70.25, VCC 491, IRAS12191+1146, PGC 39968) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Nikolai Dobronravov
Nikolaj Nikolaeviĉ Dobronravov (Николай Николаевич Добронравов; la en Leningrado) estas soveta kaj rusia poeto kiu ankaŭ verkas vortumadojn por kantoj. Li kunlaboras kun sia edzino Aleksandra Paĥmutova.
Partio de la Nacia Restariĝo
La Tautos prisikėlimo partija (Partio de la Nacia Restariĝo) estas politika partio en Litovio, kiu fondiĝis en aprilo 2008, mallonge antaŭ la parlamenta baloto en Litovio 2008, fare de la televida moderigisto kaj elsendoproduktisto Arūnas Valinskas. Membroj dela partio estas precipe aktoroj, muzikistoj kaj kromaj agantoj de la televida kaj kinejfilma industrio, kio alportis al la nova partio la malformalan kromnomon žvaigždūnų partija ("partio de steletoj"). . Aliaj kritikantoj kreis la kromnomon "kontraŭpolitika konstruaĵo". .
La partio kaj ĝia antaŭbalota varbokampanjo nekontesteble havis tendencon je satiro. Ekzemple la tuta balota programo plejsimple konsistis el 10 punktoj simile al La Dekalogo de judismo kaj kristanismo.
Malgraŭ tiu tendenco je malseriozeco la partio en la parlamenta baloto en Litovio 2008 la 12-an de oktobro 2008 kun 15,14 procentoj da voĉoj iĝis la dua plej forta politika partio.
Schmiechen
Schmiechen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Aichach-Friedberg de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Bystřec
Vilaĝo Bystřec situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, ĉe ŝoseo el Jablonné nad Orlicí al Výprachtice en distanco 3 km de Jablonné nad Orlicí. Vivas ĉi tie.
Historio
La unuaj skribaj mencioj pri la vilaĝo en historiaj dokumentoj devenas el la jaro 1304, kiam ĝi apartenis al la sinjorejo Lanšperk. Pli malfrue ĝi apartenis al monaĥejo en Lanškroun.
De la 13-a ĝis 15-a jarcentoj en la vilaĝa centro sur insuleto, kiun ĉirkaŭis fiŝlago, situis fortikaĵeto, laŭ kiu oni centron de la vilaĝo nomas Na hradě (En burgo). Nuntempe en tiu bela loko estas natura banejo kaj subĉiela dancejo.
Preĝejo
Sur loko de estinta ligna preĝejeto el la duono de 14-a jarcento ekestis en la jaro 1832 empira preĝejo de Sankta Jakobo. El la origina preĝejo restis konservita ŝtona turo super la okcidenta fronto, en la jaro 1898 plialtigita. Triaksa ĉefa fasado estas membrigita per toskanaj pilastroj, portalo havas listele rompatajn embrazurojn. La preĝejo estas ununava kun ortangula presbiterejo, ambaŭ spacoj estas volbitaj per plataĵoj. La vandoj estas membrigitaj per almasonitaj pilieroj, en okcidento estas masonita ĥorejo.
La ĉefaltaro estas novbaroka el la jaro 1948, la flanka altaro de Sankta Maria en formo de mariakulta kolono kun rokoka statuo de Nemakulita estas el la jaro 1950, vidalvidaj altaroj de Sankta Johano Nepomuka kaj de Sankta Venceslao kun bildoj de J. Vorlíček estas el la duono de 19-a jarcento. Sur altaroj estas relikvujoj el la komenco de 18-a jarcento, predikejo estas el la unua duono de 19-a jarcento, konfesejo kaj krucifikso super la triumfa arko estas el la dua duono de 18-a jarcento, Kalvaria vojo de J. kaj V. Vorlíček el la jaro 1832.
Fragmentoj de tomboŝtonoj sur la tombejo estas el tempo ĉirkaŭ la jaro 1800.
Kapelo
Kapelo de Sankta Triunuo ĉe la vojo al Jablonné nad Orlicí estas el la komenco de 18-a jarcento. Ĝi estas kvadrata kun duoncirkla fermo, volbita per plataĵo kaj en fronto kun trilatera pinjono. Lignoskulptita altaro estas samtempa. Ekstere estas enmasonitaj tri figuraj reliefaj tomboŝtonoj.
Herboj
En bela trankvila valo "Tisce", kie estas naturaj humilaj herbejoj, estas protektata zono de herboj. Kreskas ĉi tie leŭkojo printempa (Leucojum vernum), agrostido hunda (Agrostis canina), botriĥio luna (Botrychium lunaria), erioforo larĝfolia (Eriophorum latifolium), drozero rondfolia (Drosera rotundifolia) kaj aliaj. Ankaŭ en direkto al Čenkovice kaj de Orličky al Jablonné nad Orlicí estas herbejoj, kie floras leŭkojo printempa.
Arboj
Bela panoramo estas el lokalejo "Ĉe kverko". Bedaŭrinde la kverko, kiu onidire memoris husanon Jan Žižka, rompiĝis per ventego en la jaro 2002. Vasta panoramo estas ankaŭ el monto Varta (587 m s.m.)
Miristila klorido
Miristila klorido aŭ C14H29Cl estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la klorida acido kaj miristila alkoholo. Miristila klorido estas senkolora likvaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Miristila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Miristila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Joseph d'Ailhaud de Brisis
Joseph  (n. la 17-an de junio 1784 - m. la 12-an de julio 1867) estis franca politikisto.
Kuracisto en 1813, li sekve entreprenis kultivadon de silkraŭpoj. Li estis pacjuĝisto en la kantono de Nyons de 1824 ĝis 1857, kaj estis deputito de la departemento Drôme en la periodo de la julia monarkio, de la 21-a de junio 1834 ĝis la 3-a de oktobro 1837. Li kunsidis kun la subtenantoj de la legitima burbona dinastio.
Joseph d'Ailhaud de Brisis cetere estis membro de la Ĝenerala Konsilio de Drôme ekde 1838, kaj vicprezidanto de la sama institucio de 1855.
Prissé-la-Charrière (stacidomo)
Prissé-la-Charrière estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Prissé-la-Charrière, en departemento Deux-Sèvres, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Chartres - Bordeaux-St-Jean (500000).
Dogmismo
Dogmismo interesas plurajn spertajn kategoriojn, filozofian kaj sciencan kaj religian. En religio dogmismo karakteriziĝas divermaniere, nome laŭ la rilato kun la racio kaj historio. En kristanismo dogmismo rifuzas dogmemon ĉar pri ĉiu dogmo estas montrebla ĝian fundamenton en la revelacio, aŭ en apostola tradicio; kaj dokumentoj entenantaj la revelacion estas historiaj dokumentoj analizeblaj laŭ koncernaj sciencoj. Rilate la homan racion, ĝin la kristana dogmo ne ĝenas sed nur superas kaj integrigas, kaj je ĝi profitas por difini kaj komuniki; tamen ne eblas akiri certecon pri la kristana dogmo per scienco kaj racio, ĉar ĝi havas sian fonton en Dio mem, ne spertebla per sensoj.
Foje la vorto dogmismo etendiĝas al aferoj ne propraj same kiel la vorto dogmo, kaj tiel ĝi ĝeneraliĝas perdante sian pli teknikan signifon.
Carl Friedrich von Siemens
Carl Friedrich von SIEMENS (naskiĝinta en la 5-a de septembro 1872 en Charlottenburg, Berlino, Germanio, mortinta en Neu Fahrland la 9-an de julio 1941) estis germana industriisto.
Vivo
Siemens studis ekde aŭtuno 1893 ĉe la Universitato de Strasburgo kaj ĉe la Teknikaj altlernejoj de München kaj Charlottenburg fakojn teknikajn kaj natursciencajn kiel ankaŭ matematikon. En aŭtuno 1895 li iris Londonon de kie li entreprenis plurajn studvojaĝojn Usonon kaj Franclandon. En 1899 li venis al la akcia kompanio Siemens & Halske AG (S & H). Post trejnado en la malnova entrepreno li ekprenis en 1901 la estradon de la angla filio. En 1906 li nomumitis Manaĝeranta direktoro de Siemens Brother Dynamo Works en Stafford. Post longa vojaĝo Azion li revenis en 1908 al Germanlando por transpreni la organizon kaj estradon de la berlina sekcio Central-Verwaltung Übersee (administrado pro komercado kun fremdaj landoj ekster Eŭropo). Paralele Siemens estis ekde 1904 membro de la kontrolkomisio de S & H, en 1909 li iĝis ano de la estraro de Siemens-Schuckertwerke GmbH (SSW); ekde 1912 li direktis tiun ĉi gremion kaj post la morto de la frato Wilhelm en 1919 li iĝis prezidanto de ambaŭ bazaj entreprenoj.
Kresko post la Unua mondmilito
La unuaj jaroj estis sub la influoj de la finita mondmilito: la Siemens-uzinaro estis perdinta ne tute 40% de siaj havaĵoj kaj preskaŭ ĉiujn patentrajtojn eksterlande. Tamen Siemens favoris plian internaciigon de la entrepreno. Sub lia gvidado la entrepreno iĝis pli kaj pli holdinga kompanio. Siemens antaŭenpuŝis la malcentraligon de la entreprenaro metante diversajn sekciojn en la manojn de specialigitaj filiaj kaj komanpiaj entreprenoj sen perdi iam la unuecon de la Domo Siemens! Tiel estiĝis ekde 1919 jure memstaraj produktejoj, domoj por vendadokresko kaj financaj kaj patentaj kompanioj restante ĉiam en konekto kun la tradicia kerno de elektrotekniko. Meze de la 1920-aj jaroj nombriĝis la firmao inter la kvin tutmonde plej gravaj elektrokonzernoj kaj engaĝiĝis kiel ununura entrepreno kaj en la komunikada kaj en la energia tekniko.
Siemens cedis multe da aŭtonomio al la diversaj sekcioj sen perdi la propran prientreprenan kontrolon kaj direktadon, ankaŭ por garantii la kontinuon de entreprena kaj financa agadoj. Li sentis sin krome tre devigita al la socialpartnereca gvidostilo de Vajmara Respubliko: li i.a. enkondukis (1927) jarfinan premion por dungitoj en dependo de la komerca sukceso kaj enkondukis aliajn socialpolitikajn rimedojn.
Inter 1920-24 Siemens estis deputito ĉe Reichstag por la partio DDP kaj gvidis la delegacion germanan ĉe la Monda ekonomia konferenco en Ĝenevo. Kiel prezidanto de la administra konsilio de Deutsche Reichsbahn (1924-34) li grave influis ties evoluon. Samtempe li engaĝiĝis en multnombraj ekonomiaj organizaĵoj: li i.a. estis prezidanto de la Centrala ligo de germana elektroteknika industrio (1918-33), membro de la ekonomia konsilantaro Reichswirtschaftsrat (1920-33) kaj prezidarano de Reichsverband der Deutschen Industrie (ĝis 1935). En 1921 li kunfondis la rentabiblitataŭgmentadan ligon Reichskuratorium für Wirtschaftlichkeit, kiun li estris ĝis 1934. Plue li havis gvidajn funkciojn ĉe Vereinigung der Deutschen Arbeitgeber-Verbände (ekde 1922) kaj ĉe Verband Berliner Metallindustrieller (ĝis 1933).
En la kuro de la unuecigo kaj naziigo de ĉiuj publikaj societoj kaj institucioj Siemens retiriĝis de siaj publikaj oficoj post la potencakiro de la nazioj en 1933.
Siemens estis membro respektive estro de multaj entreprenoj ene kaj malene de Germanlando, kiel ekz: Deutsche Bank, Deutsche Lufthansa AG, der Gelsenkirchener Bergwerks AG, Mannesmannröhren-Werke AG, Osram GmbH KG, Vereinigte Stahlwerke AG.
Distriktoj de Kantono Berno
Ĝis novembro 2009 la Kantono Berno konsistas ankoraŭ el la sekvantaj 26 distriktoj. Ek de la 1-a de januaro ĝi estas dividita en kvin adiminstraj regionoj, kiuj konsistas el entute 10 administraj distriktoj.
Nova administra divido ek de 2010
La 24-an de decembro 2006 la popolo de Kantono Berno voĉdonis pri reformo de la malcentra kantona administrado, kiu antaŭvidas anstataŭi la hodiaŭajn 26 oficdistriktojn per kvin administraj regionoj kaj dek administraj distriktoj. La kvin regionoj estos Berna Ĵuraso, Seeland (kun la distriktoj Bielo kaj Seeland), Berno-Mezlando, Oberlando (kun la distriktoj Thun, Supra-Simme-Valo-Saanen, Frutigen-Suba-Simme-Valo kaj Interlaken-Oberhasli) kaj Emmental-Oberaargau (kun la distriktoj Emme-Valo kaj Oberaargau).
Novaj distriktoj ek de 2010
Jen la administraj regionoj kaj distriktoj ek de la 1-a de januaro 2010:
Rimarkoj
Bezirk (Schweiz)
1053 Vigdis
1053 Vigdis estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la virinan skandinavan antaŭnomon "Vigdis", respektante la tradicion doni inajn nomojn al asteroidoj.
Cladonia
Cladonia, esperante kladonio, estas genro de askolikenoj el la familio kladoniacoj, kies talo konsistas el du partoj : unuavica talo sursubstrate kuŝa (krusteca, skavameta aŭ pli malofte folieca), sur kiu kreskas duavica talo stara (nomata podecio), en formo de branĉoj, kornoj aŭ funeloj, portanta la apoteciojn. Klados (κλάδος) signifas greke branĉeto. Ili kreskas ĉefe sur grundo. Iliaj simbiozantoj estas verdaj algoj el la genro Asterochloris.
Pessinetto
Pessinetto estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Monastero di Lanzo, Ceres, Mezzenile, Lanzo Torinese, Traves kaj Germagnano.
Jan Jaworski
Jan Godzimir Jaworski (naskiĝis la 31-an de oktobro 1903 en Sanniki (distrikto Gostyniński), mortis la 19-an de februaro 1945 en Stargard) – pola ĉinologo, japonologo, historiisto.
Jan Jaworski estis filo de Michał, oficisto de sukerrafinejo en Sanniki, kaj Stefania Sobocka. Li studis en Varsovia Universitato. Ĉinologion kaj japanologion studis en Parizo. Habilitiĝis en Varsovia Universitato en 1930, kaj en 1936 iĝis eksterordinara profesoro kiel la unua profesoro pri ĉinologio en Pollando. Li lekciis en Varsovia Universitato kaj en Orienta Instituto de Varsovio, specialiĝis pri la scienco pri budhismo. En la jaroj 1934-1936 estis laboranto de pola konsulejo en Harbino. Li batalis dum germana invado en Pollandon kaj dum la okupado agis konspire. Partoprenis en la ribelo de Varsovio. Post la ribelo restis en militkaptitejo kaj malsanulejo en Hammerstein. Dum evakua transporto, bombita de aliancaj bombaviadiloj, li pereis en stacidomo en Stargard.
8230 Perona
8230 Perona estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Santa Lucia de Stroncone (Umbrio, Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala surtraka bibicikla ĉampiono Renato Perona (1927–1984).
Fokker F.III
La Fokker F.III [foker fo-tri] estis unumotora, altflugila trafika aviadilo el la fruaj 1920-aj jaroj. La modelon planis Fokker Aeroplanbau en Schwerin kaj estis pluevoluigo de F.II kaj havis lokon por kvin pasaĝeroj.
Historio
La F.III estis la du civila aviadila tipo de Fokker. Kvankam la prototipo estis ankoraŭ konstruita en Germanio, la seria produktado okazis post la unua mondmilito jam en Nederlando, ĉe Nederlandsche Vliegtuigenfabriek fondita de Anthony Fokker.
Las Aldehuelas
Las Aldehuelas [lasaldeŬElas] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko Tierras Altas (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco. La loknomo Las Aldehuelas estas etimologie komprenebla kiel La Domaretoj-
Fokker F.III
Historio
La unua flugo okazis en aprilo de 1921 kaj sammonate eklaborigis la aviadilon al unua aĉetanto KLM.
Las Aldehuelas
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 37,79 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 56 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 400 loĝantojn el la 1930-aj jaroj.
Fokker F.III
Historio
Ekde 1923 estiĝis en Staaken 20 licencaj versioj Fokker-Grulich F.III, kiuj estis garantiitaj por Deutsche Aero Lloyd.
Konstruktado
La F.III havis plibonigojn kompare al antaŭulo F.II. La kabino nun ofertis lokon por kvin pasaĝeroj kaj estis komforte aranĝita, dum la piloto sidis do en malferma ejo. La avia korpo estis mallongigita, dum la flankaj direktiloj longigitaj. La portaj surfacoj de la altflugila aviadilo estis liberportaj.
José Saramago
José de Sousa SARAMAGO (naskiĝis la 16-an de novembro, 1922, mortis la 18-an de junio, 2010) estis portugala verkisto, tradukisto kaj literaturkritikisto.
En 1998 la Nobel-premio pri literaturo kronis lian karieron: neniu verkisto portugallingva antaŭe ricevis tiun distingon. Ĝis hodiaŭ li estas la unusola portugallingva aŭtoro gajninta literaturan Nobel-premion.
José Saramago naskiĝis en la freguesia Azinhaga, urbo Golegã, Portugalio. Li laboris kiel ĵurnalisto en pluraj gazetoj, inter ili Diário de Notícias, kie li estis ĉef-redaktoro. Poste li iris kaj restis en la insulo Lanzarote, en la Kanariaj Insuloj, Hispanio. Li estas unu el la plej legitaj kaj tradukitaj portugalaj verkistoj. En 1991 li gajnis la "Grandan Premion" de la Portugala Verkist-Asocio, danke al la romano O Evangelho Segundo Jesus Cristo (la Evangelio laŭ Jesuo Kristo), kaj la "Premion Camões" en 1996 por sia tuta verkaro.
Li ofte opiniis pri politiko en Portugalio kaj Hispanio laŭ komunisma vidpunkto, kaj estis fama iberisto.
Vivo
Li naskiĝis en malriĉa familio de kamparaj laboristoj, ne povis studentiĝi, sed fariĝis metallaboristo. La nomo “Saramago”, kiun oni almetis al lia nomoregistro, fakte ne estis familia nomo, sed la nomo de arbusto ordinara en la regiono, kie li naskiĝis. Li malfrue alfabetiĝis sed tuj fariĝis avida leganto. Liaj soci-politikaj ideoj kondukis lin al komunismo kaj ateismo, kio alportis al li multajn kritikojn kaj atakojn. Inter aliaj aŭdacaj ideoj, li proponis du novajn alineojn al la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj: la rajtojn je disidenteco kaj herezo.
La lastajn jarojn de sia vivo li pasigis en Lanzarote, unu el la Kanariaj Insuloj, kune kun sia dua edzino, Pilar del Rio.
Heredo
La Fondaĵo José Saramago, en Lisbono, aktive konservas la memoron kaj intelektan heredaĵon de tiu granda verkisto, kaj sin dediĉas al la defendo de homaj rajtoj kaj de la naturmedio. Tie troviĝas impona ekspozicio de libroj de tiu aŭtoro tradukitaj al multaj lingvoj.
Kenichiro Meta
Li futbalis ĉe Avispa Fukuoka, Kyoto Sanga FC, Tochigi SC, Tokushima Vortis, Sagan Tosu kaj FC Kagoshima.
José Saramago
Stilo
Liaj verkoj estas realismaj, kun sociaj, politikaj, religiaj kritikoj. Al tio aldoniĝas elementoj de la tiel nomata fantasta realismo kaj radikala defendo de humanismo. Saramago emas skribi longajn frazojn kaj uzas interpunkcion, kiun multaj emas pensi malĝusta. Li ne uzas citilojn por distingi dialogon (origine la komenco de la novaj frazoj distingiĝas per la majusklo; Multaj el liaj "frazoj" povas esti paĝo aŭ pli longaj, kaj liaj alineoj kongruas laŭlonge al ĉapitroj en la verkoj de aliaj verkistoj, ĉar li emas uzi komon, kie aliaj verkistoj uzus punkton. La intrigo en liaj libroj estas ŝarĝita de konsekvencoj kaj subintrigoj, multaj roluloj kaj rapidaj transiroj preter la nuntempo kaj reen. Ĉio ĉi postulas de la leganto koncentriĝon, atenton kaj grandan partoprenon.
Saramago ofte prezentas subfosan vidpunkton pri historiaj eventoj. En siaj verkoj (ekzemple en sia libro "La Evangelio laŭ Jesuo") li provas emfazi la homan faktoron en historiaj eventoj, anstataŭ prezenti la akceptitan kaj oficialan historian intrigon. Iuj el liaj verkoj povas aperi kiel alegorioj en iuj kuntekstoj. Tiu estis la plej polemika el liaj verkoj; pro ĝi li ricevis multajn kritikojn kaj eĉ iom da persekuto.
En lia libro La Sieĝo al Lisbono, la intrigo alternas inter la nuntempo kaj la konkero de islama Lisbono fare de la kristana armeo, unu el la plej gravaj eventoj de la Rekonkero (portugale Reconquista) kaj fonda evento en la historio de Portugalio. La la dudeka-jarcenta ĉefrolulo de la libro havas tre miksitan senton pri ĉi tiu evento: Unuflanke li estas portugalo, membro de la multjarcenta kristana portugala kulturo (kvankam ne aparte religia en si mem) kaj konscia pri la fakto, ke se ne estus la konkero de islama Lisbono kaj ĝia portugala ĉefurbo, la portugala nacio tute ne estiĝus.
En postaj partoj, granda parto de la intrigo estas prezentita laŭ la vidpunkto de soldato en la kristana armeo kiu sieĝas sur Lisbono, kiu estas prezentita kiel iom pozitiva rolulo kaj ne precipe sangavida. La soldato portas, kaj ne hazarde, araban nomon, kio implicas, ke li mem apartenas al islama familio, kiu konvertiĝis al kristanismo (same kiel multaj kristanoj konvertiĝis al Islamo kun la alveno de la islamaj okupantoj jarcentojn antaŭe). Farante tion, Saramago provas esprimi la sencon de historia kontinueco en la loĝantaro loĝanta sur la teritorio de la nuna Portugalio, malgraŭ la diferencoj en religio kaj sangaj militoj inter kristanoj kaj islamanoj.
Ekzemplero
Jen unu el liaj plej konataj kaj kortuŝaj tekstoj liaj:
Letero al Josefa, mia avino
Fokker F.III
Uzo
Fokker konstruis 31 ekzemplerojn, el kiuj 12 ekservis ĉe nederlanda KLM kaj kiuj flugis al Londono, Hamburgo kaj Bremeno. Du poste aĉetitaj servis ekde 1922 la flugvojon al Parizo. KLM vendis en 1926 5 aviadilojn al la svisa Balair.
José Saramago
Ekzemplero
''Vi vidis la sunleviĝon ĉiutage. El la tuta pano, kiun vi knedis, oni povus fari universalan bankedon. Vi vartis homojn kaj brutojn, vi metis porkidojn en vian propran liton, kiam malvarmo minacis frostigi ilin. Vi rakontis al mi rakontojn pri luphomoj kaj fantomoj, malnovajn familiajn aferojn, unu mortokrimon. Klinko en via domo, flamo en via kameno — sep fojojn vi gravediĝis, sep fojojn vi naskis.''
Las Aldehuelas
Geografio
En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Oncala-Valtajeros, okupanta 1 674 hektarojn, nome 44% de la teritorio, kaj la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Riberas del Río Cidacos y afluentes, okupanta 24 hektarojn, nome 1% de la teritorio.​
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar ĝi aligis Valloria.
José Saramago
Ekzemplero
''Vi nenion scias pri la mondo. Vi komprenas nek la politikon, nek la ekonomion, nek la literaturon, nek la filozofion, nek la religion. Vi heredis kelkajn centojn da praktikaj vortoj, ian elementan vortareton. Per tio vi vivis kaj plu vivas. Vi estas sentema pri katastrofoj kaj ankaŭ pri surstrataj okazaĵoj, pri edziniĝoj de princinoj kaj pri la ŝtelo de kunikloj de najbarino. Vi havas grandajn malamojn pro kialoj, kiujn vi jam forgesis, grandaj gravaĵoj, kiuj sidas sur nenio. Vi vivas. Por vi, la vorto Vjetnamujo estas nur ia barbara sonaĵo, kiu ne kongruas kun via vivareo, kies radiuso mezuras unu mejlon kaj duonon. Pri malsato vi iom scias: vi jam vidis nigran flagon starigitan sur turo de preĝejo. (Ĉu vi tion rakontis al mi, aŭ mi sonĝis, ke vi tion rakontis?)''
''Vi portas kun vi vian etan kokonon da interesoj. Kaj tamen vi havas la okulojn helaj kaj vi estas gaja. Via rido estas kvazaŭ raketo kolora. Mi neniam vidis homon, kiu ridis kiel vi. Mi estas antaŭ vi, kaj mi ne komprenas. Mi estas el via karno kaj el via sango, sed mi ne komprenas. Vi venis sur ĉi tiun mondon kaj ne klopodis ekscii, kio estas la mondo. Vi alvenas al la fino de la vivo, kaj la mondo ankoraŭ estas por vi tio, kio ĝi estis, kiam vi naskiĝis: ia demando, ia neatingebla mistero, io, kio ne estas parto de via heredaĵo: kvincent vortoj, unu domkorto, kiun oni ĉirkaŭiras dum kvin minutoj, unu domo kun tegmento sur lignostangoj kaj argila planko. Mi premas vian kalan manon, mi tuŝas per mia mano vian sulkoplenan vizaĝon kaj viajn blankajn harojn, iom rompitajn pro la pezo de portado — kaj mi plu ne komprenas. Vi estis bela, vi diras, kaj mi bone vidas, ke vi estas inteligenta. Kial do oni forŝtelis de vi la mondon? Kiu priŝtelis vin? Sed pri tio eble mi komprenas, kaj mi povus diri al vi kiel, kial, kaj kiam, se mi scius elekti inter miaj multenombraj vortoj tiujn, kiujn vi povus kompreni. Jam ne valoras la penon. La mondo plu ekzistos sen vi — kaj sen mi. Ni ne sukcesos diri unu al la alia tion, kio estas plej grava. Ĉu efektive ne? Mi ne sukcesos, ĉar miaj vortoj ne estas la viaj, la mondo, kiun vi meritas. Mi restas kun ĉi tiu kulpo, pri kiu vi tamen ne akuzas min — kaj jen tio estas eĉ pli malbona. Sed kial, avino, kial vi sidas sur la sojlo de via pordo, kiu malfermiĝis al la grandega, stelplena nokto, al la ĉielo, pri kiu vi preskaŭ nenion scias, kaj en kiu vi neniam vojaĝos, al la silento de kampoj kaj de fantomecaj arboj, kaj vi diras, kun la trankvila sereneco de viaj naŭdek jaroj kaj la fajro de via neniam perdita adoleskeco: “La mondo estas tiel bela, kaj mi bedaŭras, ke mi mortos!”''
Jen kion mi ne komprenas — sed ne vi kulpas pri tio.
Fokker F.III
Uzo
Plua aviadilo estis uzata fare de la germana Luft-Reederei kun registriĝo de la libera urbo Danzig. Kvar aviadiloj estis venditaj al hungara MALERT kaj tiuj flugis inter Budapeŝto kaj aŭstraj celoj. Du ekzempelroj estis eksportitaj al Usono, du pluaj akiris en 1929 British Air Lines. Dek aviadiloj estis en posedo de Deruluft kaj servis inter Germanio kaj Sovetunio.
Lyon-Part-Dieu (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Collonges-Fontaines - Lyon-Guillotière (893000).
Fokker F.III
Uzo
La Deutsche Aero Lloyd konstruis 20 licencajn modelojn, el kiuj 16 venis en poedon de la Deutschen Luft Hansa en 1926. Tiuj flugis la itineron de Hamburgo al Amsterdamo, poste sur nordgermanaj enlandaj itineroj, plej laste kiel kargoaviadiloj.
Laguna de Duero
Laguna de Duero [laGUna deDŬEro] estas municipo en la sudoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Pinares (Pinartero) en la sudo de la provinco. Laguna de Duero estas komprenebla etimologie kiel Lageto de Doŭro, eble rilate al saletakva lageto, el kiu ekde 1972 ĝis nun restas nur malgranda parto.
Aktuale ĝi estas loĝloko ĉefe industria, je nur sep kilometroj disde la provinca ĉefurbo. Ĝi havas kelkajn loĝkernojn inter kiuj elstaras Torrelago kaj El Villar. Krome estas tri industriaj zonoj inter kiuj elstaras "Las Lobas" kaj "Los Barreros". Laguna de Duero posedas privilegian lokon, ĉirkaŭita de pinaroj kaj trapasata de la rivero Doŭro. Ĝi iĝis la dua plej loĝata urbo en la provinco, malantaŭ nur la propra provinca ĉefurbo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 29,23 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 22 633 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj (kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono), fakte akiris pli ol 20 000 loĝantoj el la 1950-aj jaroj.
Filipka (Oldřichov v Hájích)
Filipka (Philippsgrund) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Oldřichov v Hájích en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Oldřichov v Hájích. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 39 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Laguna de Duero
Geografio
Ĝi distas 8 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Valladolid, La Cistérniga, Boecillo, Tudela de Duero (eksklavo). Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de malaltaj montetoj. Trafluas la rivero Doŭro kaj la Kanalo Doŭro, kiuj altiras birdospeciojn.
Filipka (Oldřichov v Hájích)
Filipka situas en katastra teritorio Oldřichov v Hájích kun areo 16,25 km².
Laguna de Duero
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de la 16-a jarcento kaj la ermitejo.
Gemoj de Diaj Misteroj
Gemoj de Diaj Misteroj (araba: Javáhiru’l-Asrár), estas libro de Bahá'u'lláh, la Profeto-Fondinto de la Bahaa Kredo. Ĝi estis verkita dum Lia tempo en Bagdado (1853-1863) en la araba, kaj estis nur antaŭnelonge tradukita en la anglan, eldonite en 2002.
Vlkanov (distrikto Havlíčkův Brod)
Vlkanov (Wilkanow) estas municipo de Ĉeĥio, en regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie.
Specialaj rajtoj de enspezo
Specialaj Rajtoj de Enspezo (Special Drawing Rights, mallonge SDR) estas suplementaj rezervaj aktivoj de fremdaj valutoj kiujn la Internacia Mona Fonduso (IMF) konservas por siaj membroj.
Vlkanov (distrikto Havlíčkův Brod)
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1591.
Specialaj rajtoj de enspezo
En la normo ISO 4217 kodoj de monoj, ili havas la kodon XDR
Schořov
Schořov (Schorschow) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Kutná Hora proksimume 14 km sudoriente de urbo Kutná Hora kaj 6 km sude de urbo Čáslav. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1352.
Centra-hindoĉinaj sekaj arbaroj
La centra-hindoĉinaj sekaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la hindoĉina ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al la tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj de Sudorienta Azio. La Monda Natur-Fonduso enlistigis tiun ekoregionon en la "hindoĉinaj sekaj arbaroj", tutmondaj 200-regiono. La ekoregiono estas ankaŭ parto de la Hindoĉina biodiverseco-riĉaĵejo.
Situo kaj priskribo
La ekoregiono konsistas el areo de altebenaĵo kaj suba riverobaseno en Kamboĝo, Tajujo, Laoso, kaj Vjetnamujo. Ĝi ampleksas : en Tajujo la vastan Korat-Altebenaĵon, la pli altaĵajn ebenaĵojn de la Ĉaofraja-Riverbaseno, la piedmontetojn de Tenaserim-Montaro kaj aliajn sekajn areojn de la pli malaltaj deklivoj de la montaroj de la nordo de la lando; en centra kaj suda Laoso la larĝan valon de la mekonga riverosistema valo; larĝan areon de la sekaj ebenaĵoj de norda, orienta, kaj sud-centra Kamboĝo; kaj finfine la altaĵojn de la supraj Sesano kaj Serepoko en Vjetnamujo. Tiuj estas la pli sekaj areoj de Hindoĉinujo kun 1 000-1 500 mm da jara pluvo kaj longa seka sezono kun regulaj incendioj, okazantaj en la subarbaraĵo, iuj intence ekbruligitaj por klarigi la arbaron aŭ forpeli bestiojn por ĉasistoj.
Multo de tiu ekoregiono estas dense loĝata kaj estas uzata por agrikulturo aŭ urbanizado, speciale en Tajujo.
Flaŭro
Multo de la origina decidua dipterokarpa arbaro estis senarbarigata speciale en Tajujo, Laoso, kaj Vjetnamujo dum vastaj areoj restas en nordorienta Kamboĝo. La restantaj duonarbaroj konsistas el varieco de vivejo-tipoj kaj pro tio entenas larĝan gamon de arboj kaj subarbaraĵaj plantoj.
Faŭno
La restantaj arbaroj gastigas iujn grandajn mamulojn inkluzive de azia elefanto (Elephas maximus), akvobubalo (Bubalus arnee), hajnana cervo (Cervus eldii) kaj tri specioj de sovaĝa brutaro, la gaŭro (Bos gaurus), la bantengo (Bos javanicus) kaj soveli-bovo (Bos sauveli). Grandaj herdoj de remaĉuloj iam estis kutimaj tra la regiono kaj estis ŝasitaj de predantoj kiaj tigroj (Panthera tigris), nebulaj neofelisoj (Neofelis nebulosa), leopardoj (Panthera pardus) kaj montaraj kuonoj (Cuon alpinus). Kaj habitatodetruo kaj ĉasado tre reduktis la nombron de ĉiuj tiuj bestoj, multaj el ili estante endanĝeriĝataj kun soveli-bovo fakte tre malofta kaj aliaj specioj kiaj la java rinocero (Rhinoceros sondaicus), la sumatra rinocero (Dicerorhinus sumatrensis) kaj tajlanda rucervo (Rucervus schomburgki) nuntempe formortintaj en la regiono.
Aliaj mamuloj de la region inkludas la primatojn Hylobates pileatus, Trachypithecus cristatus kaj T. phayrei, malajan urson dum estas du endemiaj specioj, ambaŭ estas kiropteroj - Myotis altarium kaj Pipistrellus pulveratus. Estas 500 birdospecioj en la regiono inkluzive de la krize endanĝerigita kaj eble formortinta blankokula riverhirundo (Pseudochelidon sirintarae), la endemia Macronous kelleyi ( timaliedoj ) kaj la minacata Eupodotis bengalensis (otidedoj), Leptoptilos dubius (cikoniedoj) kaj Pseudibis davisoni (treskiornitedoj). Aliaj birdoj de la restantaj maldensarbaroj inkludas la arĝentan fazanon (Lophura nycthemera), la siaman fazanon (Lophura diardi), la nigrakolan longvostan fazanon (Syrmaticus humiae), la grizan pavofazanon (Polyplectron bicalcaratum), la ruĝkolan gruon (Grus antigone), la grandan buntan buceron (Buceros bicornis), Anorrhinus austeni, kaj Aceros undulatus.
Telč
Ĝi posedas kastelon kaj longan urban placon kun bele konservitaj renesancaj domoj; de 1992 ĉio ĉi estas Monda Kulturheredaĵo de UNESKO. La konstruisto de la kastelo estis Zakario de Hradec, laŭ kiu nomiĝas la urba placo; lia nomo rilatas al la urbo Jindřichův Hradec.
Centra-hindoĉinaj sekaj arbaroj
Faŭno
La scio de la reptiliaj kaj amfibiaj populacioj postulas plian studadon sed tre verŝajne oni trovos pliajn endemiajn speciojn kiel la krize endanĝerigitajn Pelochelys cantorii (testuduloj), du gekojn (Gehyra lacerata, Gekko petricolus) kaj Lygosoma koratense (Skinkedoj).
Telč
Telč ekestis meze de la 14-a jarcento; la romanika turo de la Sankta Spirito pruvas, ke jam antaŭe tie estis setlejo. La urbomuroj kaj la kirko de la Ĉieliro de Maria devenas el gotiko.
Centra-hindoĉinaj sekaj arbaroj
Minacoj kaj konservado
Aktiva protekto bezonas por sendifekte konservi vastajn kaj interligitajn areojn de la restantaj vivejoj prefere al malgrandaj areeroj. Tiu estas speciale grava por la sovaĝeja postvivado de la restantaj tigraj populacioj. Proksimume 6 % de la areo estas protektita kun la plej grandaj areoj inkludante Protektejon Kulen Promtep, Protektejon Lomfat kaj Protektejon Fnom Priĉ en Kamboĝo kaj Naciajn Biodiverseco-Protektejojn en Laoso.
Milita strategio
La milita strategio aŭ militstrategio (milita el la latina militum kaj strategio, el greka stratigos aŭ strategos, στρατηγός, pl. στρατηγοί; laŭvorte «estro de la armeo») estas la skizo entreprenita fare de la militistaj organizoj por klopodi atingi la fiksitajn celojn.
Prissé-la-Charrière
Prissé-la-Charrière estas malaperinta franca situanta en departemento Deux-Sèvres, regiono Nova Akvitanio.
Milita strategio
La militstrategio okupiĝas el planado kaj direktirado de la militkampanjoj, same kiel de la movigo kaj strategia disponigo de la militfortoj. La patro de la moderna militstrategio, nome Carl von Clausewitz, difinis ĝin kiel "la uzo de la bataloj por atingi la celon de la milito". Tiele, li prioritatigis la politikajn celojn super la propre militaj celoj, apogante la civilan kontrolon super la militaj aferoj.
Telč
Ĝis 1945 Telč havis, same kiel najbara Jihlava, grandparte germanlingvan loĝantaron.
Kulturo
De jaro 1982 estas tie ĉi ĉiujara muzika festo "Ferioj en Telč" (Prázdniny v Telči). La festo estas unu el la plej malnovaj muzikaj festoj en Bohemio kaj okazas ĉiam je la ŝanĝo inter la monatoj julio kaj aŭgusto.
Milita strategio
En la konvencia milito ĝi celas estri la trupojn sur la operacejo ĝis enkonduki ilin al la batalkampo. Temas pri unu el la tri aspektoj de la militarto, dum la aliaj du estus la milita taktiko, kiu konsistas en la ĝusta plenumado de la militplanoj kaj de la manovroj de la batalfortoj, kaj la armea loĝistiko, dediĉata al elteno de la armeo kaj sekurigo de ties disponeblo kaj batalkapablo.
God Defend New Zealand
Dio Defendu Nov-Zelandon (God Defend New Zealand) estas unu el du naciaj himnoj de Nov-Zelando. La dua estas la himno God Save the Queen. La kantoj havas egalan statuson, sed Dio Defendu Nov-Zelandon estas pli ofte uzata kaj kutime nomata "la nacia himno de Nov-Zelando". Originale ĝi estis verkita kiel poemo. Rezulte de konkurso en 1876 oni elektis por ĝi melodion. Ĝia populareco kreskadis dum jaroj, ĝis kiam en 1977 ĝi estis nomita la dua nacia himno de Nov-Zelando.
Barbaroj
Barbaroj (el la greka: βάρβαρος, bárbaros; balbutanto) estis komence, en antikva Grekio, la nomo por ĉiuj, kiuj tute ne parolis la grekan lingvon aŭ nur malbone parolis ĝin.
Al la romianoj barbaroj estis homoj sen grekoromana edukado. Nuntempe la vorto signifas homon, kies konduto estas malpli civilizita, do havas malpli da memkontrolo, ol la persono, kiu uzas la vorton.
Jam en Hindio oni uzis la sanskritan vorton barbarāh (pluralo‚ balbutanto) por indiki ne-arjaj popoloj. En Grekio, la vorto nune troveblas ĉe Homero (Iliado 2, 867) pri barbare parolantaj (barbarophoni) aziaj karianoj.
Epistolo al la Filo de la Lupo
La Epistolo al la Filo de la Lupo estas la lasta grava verko de Bahá'u'lláh, Fondinto de la Bahaa Kredo, antaŭ Lia morto en 1892. Ĝi estas letero skribita al islama klerulo, agresema malamiko de la bahaanoj kiu, kune kun sia patro (nomita de Bahá'u'lláh "la luppo"), ankaŭ islama klerulo, mortigis aron de bahaanoj.
Kubano (rivero)
La rivero longas 906 km, havas la akvokolektan areon de 61.000 km². Ĝi fontas el glaĉeroj de la Elbruso, en la Grand-Kaŭkazo. Poste ĝi rapidfluas ravinojn, ofte falfluas kaj alvenas la Stavropol-ebenaĵojn, kie turniĝas al okcidento kaj atingas la Azovan maron tra larĝa, marĉa inundejo.
Lindoia (San-Paŭlio)
Lindoia (tradicie kun supersigno Lindóia, oficiale Município de Lindoia) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo, konata por ĝiaj kuracigantaj mineralakvoj. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campinas kaj en la mikroregiono Amparo. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun Águas de Lindóia, Serra Negra, Itapira kaj Socorro.
Kubano (rivero)
La rivero estas ŝipebla ĝis Krasnodar. Oni kondukas plimulton de la akvo en akvumajn kanalojn.
La kubanaj kozakoj setligcis fine de la 18-a jarcento — komence de la 19-a jarcento sur la norda bordo de la rivero.
Lindoia (San-Paŭlio)
La loĝloko fondiĝis la. La subŝtata ĉefurbo San-Paŭlo situas en distanco de 156 kilometroj.
Eksteraj ligiloj
<!--
NGC 4300
NGC 4300 (aliaj indikoj — UGC 7413, MCG 1-32-21, ZWG 42.44, VCC 492, PGC 39972) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Retz
Retz estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Hollabrunn. La komunumo situas norde de Vieno, inter la aŭstria ĉefurbo kaj la limo al Ĉeĥio, kaj estas parto de la historia regiono Weinviertel (vina regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Famuloj
En Retz naskiĝis vitralisto József Palka (konata en Hungarlando).
Stacio Iwashimizu-hachimangu
Stacio Iwashimizu-hachimangu (japane: 石清水八幡宮駅, angle: Iwashimizu-hachimangu Station) estas fervoja stacio en Jaŭata, Gubernio Kioto, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan (ĉefa), Kablotramo Keihan.
(7181) 1991 PH12
(7181) 1991 PH12 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en Kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Fiľakovo
Fiľakovo, hungare Fülek, germane Fileck estas urbo en Slovakio.
Situo
La urbo situas en valo kaj sur deklivoj, laŭ cefvojo Hatvan-Lučenec. Estas fervojo al Hatvan, Tornaľa kaj Zvolen.
Historio
La unua mencio pri la urbo devenis el 1246, pri la fortikaĵo el 1262. Ilin okupis Mateo Csák (ĉAk), sed la reĝa armeo reokupis ĝin en 1321. La komunumo sub la fortikaĵo urbiĝis en 1423. Iom poste la husanoj okupis la fortikaĵon. En 1554 pro perfido la turkoj ekhavis kaj tenis ĝin duonjarcenton. La Habsburgoj reokupis ĝin en 1593. Okazis granda incendio en 1615. Gabrielo Bethlen tenis la fortikaĵon dum kelkaj jaroj, sed la aŭstroj reokupis ĝin en 1621. En la 17-a j.c. la urbo estis departementejo de 4 departementoj. En 1678 Emeriko Thököly fiaskis ĉe la sieĝo, sed en 1682 Thököly kune kun turkoj venkis, poste eksplodis la fortikaĵon kaj detruis la urbon. En la 18-a j.c. la komunumo iĝis kampurbo, en la 19-a j.c. distriktejo. En 1910 loĝis en la urbeto 2576 da homoj, plej parte hungaroj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Nógrád (reĝa departemento), kie estis distriktejo. La regiono ekde 1920 apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la regiono rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1991 loĝis tie 10 451 da homoj, (7064 hungaroj, 2956 slovakoj, 344 ciganoj kaj 40 ĉeĥoj).
Arturo Rodas
Vivo
Li unue studis en la Kita Konservatorio, kaj tie li ricevis sian unuan sperton kun nuntempa muziko. Li estas notita pro sia eksperimenta verko (precipe sia 1983-4 komponaĵo Arcaica por perkutaj instrumentoj kaj orkestro) kaj sia vojmontra verko kun elektronika muziko. En 1979-84 Rodas ekstudis muzikon en Parizo ĉe la tiea École Normale de Musique.
Koichiro Nagatomo
Koichiro Nagatomo (長友 耕一郎, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Avispa Fukuoka.
Kaverno
Kavernoj (foje ankaŭ nomitaj grotoj) estas subteraj kavoj, kiuj ligiĝas al la tera surfaco per kelkaj truoj (groto estas artefarita aŭ kurioza kaverno). Ili formiĝas per subfoso de kalkoŝtonoj, dolomitoj, gipsoj kaj kelkaj facile solveblaj mintavoloj. Oni trovas ankaŭ glaciajn kavernojn. Estas multaj manieroj per kiuj kavernoj povas estiĝi, kaj estas kombinaĵoj de kemiaj procezoj, tektonaj fortoj kaj atmosferaj influoj. La plej ofta procezo estas karstigo, t.e. solvo de kalkecaj ŝtonoj fare de pluvakvo. Ilin ofte loĝas animaloj karakterizataj de blindeco, senpigmentiĝo, gigantismo. Post paleolito, multaj kavernoj estis uzataj de homo (loĝejo, kavernurboj, kaverna pentrado). Kavernoj estas objektoj de esploro por speleologio kaj arkeologio.
Laŭ Francisko Azorín kaverno estas Natura, profunda kavaĵo; subtera kavaĵo. Li indikas etimologion el la latina caverna, el cavus (kavaĵo)..
Plej longaj kavernoj
La ĉi-suba listo donas la longecon de kavernoj, kiu respondas al la sumo de ĉiuj agnoskaj galerioj per kiuj eblas subtere transiri de unu al alia en sama areo.
Proverbo
Ekzistas proverbo pri kaverno en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Reichstädt
Reichstädt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Greiz de la federacia lando Turingio, kaj krome estas parto de komunumaro, do grupiĝo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de iuj administraj servoj, nomata Verwaltungsgemeinschaft Am Brahmetal. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Boabomo
Boabomo (BABM, ) estas apriora planlingvo kreita en 1962 de japana kemiisto, Fuishiki Okamoto. Laŭ la aŭtoro, ĝi estas la "plej simpla helplingvo". Ŝajne ĝi neniam gajnis adeptojn.
Silabaro kaj elparolo
En BABM la literoj de la latina alfabeto estas uzataj kiel silabaro, t.e. ĉiu litero/silabosigno havas silaban valoron. Ekzemple, la nomo de la lingvo mem, "BABM", prononciĝas "boabomu".
Morfologio
La signifon de vorto indikas ĝiaj du unuaj literoj:
La nomoj de elementoj kaj ĝiaj komponatoj komencas per litero F kaj finas per J aŭ ÉJ; inter F kaj la finaĵo oni metas la simbolo de elemento, ekz. foj: oksigeno; fcod~j (karbona gazo). Por indiki la ĉefa elemento em substanco, oni enmetas la literon V: fclv (klorido), fkclv (potasa klorido).
Esprimoj
1 celz (mevz); 2 com (pbon); 3 heih (rnih)
Kalia sulfido
Kalia sulfido aŭ K2S estas neorganika kombinaĵo, senkolora solidaĵo rare trovata pro ĝia forta reakciemo kun akvo. Ĝi estas la baza substanco de vasta familio de polisulfidoj tiaj kiaj kalia du-, tri-, kvar- kaj kvin-sulfidoj. Ĝi uzatas kiel fungicido, baktericido kaj insekticido en agrikulturo kaj kiel kemia reakcianto en laboratorio. En akva solvaĵo ĝi produktas iomete bazan reakcion. Kalia sulfido estiĝas kiam nigra pulvo brulas kaj ĝi estas grava peranto en multaj piroteknikaj efikoj.
Kalia polisulfido
Kalia polisulfido estas kemia adukto de kalia sulfido kun eksceso da sulfuro kaj ĝenerala alnomo por kemia kombinaĵo kie la sulfuraj polimeroj konsistas je unu, du, tri, kvar, kvin krom aliaj sulfuratomoj. Ĝi estiĝas per reakcio de akvosolvaĵo da kalia hidroksido kun sulfuro je altaj temperaturoj.
Horka (Evaň)
Horka estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Evaň en distrikto Litoměřice. Ĝi troviĝas proksimume 2 km okcidente de Evaň. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 26 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
1384
En la jaro 1384 post Kristo okazis, interalie:
Horka (Evaň)
Horka situas en katastra teritorio Horka u Libochovic kun areo 2,41 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1415.
Plaine-d'Argenson
Plaine-d'Argenson estas nova franca situanta en departemento Deux-Sèvres, regiono Nova Akvitanio.
Santo Domingo (metroo de Madrido)
Santo Domingo (Sankta Dominiko) estas stacio sur linio 2 de la Metroo de Madrido situanta sub Strato de San Bernardo, inter Gran Vía kaj Placo de Santo Domingo (de kie devenas ĝia nomo), en la distrikto Centro.
La stacio estis malfermita la, kune kun la dua parto de la linio 2 inter kaj.
Militfilozofio
La militfilozofio aŭ filozofio de milito analizas las kaŭzojn de milito kiu estas nek psikologia, nek intuicia nek denaska afero. Ĝi postulas multkulturan studan alproksimigon kiu ebligu esploradi la agadon de la homa estaĵo. La filozofio de milito estas kompleksa fako kie oni povas aliri al kaŭzoj, sed ankaŭ al historia kunteksto kaj al nesimplaj konsekvencoj en la homara kaj universala kulturo.
Jussas
Jussas [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 123 loĝantojn en la jaro 2012.
Neŭrofiziologio
La Neŭrofiziologio estas la branĉo de la fiziologio kiu studas la nervan sistemon.
En ĉiu ago aŭ konduto de ĉiu organismo ĉeestas la nerva sistemo. Ajna ŝanĝo en ties disvolvigo estas rezulto de funkciaj modifoj de tiu sistemo. La neŭrofiziologio okupiĝas pri la malkovro kiel funkcias tiu komplika sistemo kaj kiel ĝi produktas la varion de kondutmodeloj kiujn montras la organismoj. Tamen, spite la progresoj atingitaj en la esplorado, ĉefe en la biokemiaj kaj elektraj aspektoj, oni estas konvikitaj ke estas multe pli tio kion oni ne konas.
La baza neŭrofiziologio klopodas studi la konduton de neŭronoj aŭ grupoj de izolaj neŭronoj. La faroj establitaj de la baza neŭrofiziologio povas esti profititaj de la matematika teorio de neŭronaj retoj por konstrui matematikajn modelojn kiuj ebligu identigi neŭrofiziologiajn fenomenojn kiel la memoro kaj la lernado.
Pál Balkay
Pál Balkay [balkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Balkay Pál estis hungara pentristo, instruisto. Pál Balkay naskiĝis la  en Tiszaörs, li mortis la  en Eger.
Biografio
Pál Balkay studis en akademio de Vieno inter 1804–1809. Lia ĉefa instruisto estis János Mihály Hesz. Lia mecenato estis Ferenc Kazinczy, kiu post lernado hejmenvokis lin al Mezőkövesd. Ekde 1817 li pentradis en Eger, ekde 1827 li ankaŭ instruis pentradon kun financa helpo de episkopo János László Pyrker. En la 1840-aj jaroj li ofte ekspoziciis en Pest (urbo). Li pentradis komence portretojn, aĵpentraĵojn, ĝenrojn, baldaŭ altarajn bildojn.
Philippe Albert (politikisto)
Philippe  (n. la 4-an de majo 1788 - m. la 20-an de aprilo 1868) estis franca politikisto.
Li unue entreprenis juĝistan karieron en la tribunalo de Angoulême en la 1810-aj jaroj, antaŭ ol fariĝi deputito de la departemento Charente en la periodo de la Resurtronigo kaj de la julia monarkio.