cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kolonio Adeno
La Kolonio Adeno (en araba مستعمرة عدن, Musta'marat 'Adan) estis kolonio de la Brita Imperio inter la jaroj 1937 kaj 1963, kiu konsistis ĉefe en la havenurbo Adeno kaj ties tujaj ĉirkaŭoj. Antaŭ 1937, la teritorio de 121 km² estis regata de la Prezidenteco de Mumbajo de la Brita Hindio, kaj estis konata kiel Setlejo de Adeno. La 18an de januaro 1963, ĝi iĝis la Ŝtato Adeno (en araba: ولاية عدن, Wilāyat 'Adan) ene de la ĵus kreita Federacio de Suda Arabio kaj la 30an de novembro 1967 ĝi integriĝis en la Demokratia Popola Respubliko Jemeno.
Fotoforo
Fotoforo estas lum-elsenda organo kiu aspektas lumineskaj punktoj en diversaj maraj animaloj, kiaj fiŝoj kaj cefalopodoj. Tiu organo povas esti simpla, aŭ tiom kompleksa kiom la homa okulo; nome ekipita per lensoj, fermiloj, kolorfiltriloj kaj reflektoroj. La lumo povas esti produktita el komponoj dum la digesto de predo, el specializataj mitokondriaj ĉeloj en la organismo, nome fotocitoj ("lumproduktaj" ĉeloj), aŭ, simile, asociaj kun simbiozaj bakterioj en la organismo kiuj estas kultivitaj.
NGC 1699
NGC 1699 (aliaj indikoj — PGC 16390, MCG -1-13-39, IRAS04545-0449) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Olivier Messiaen
Olivier Eugène Prosper Charles MESSIAEN (naskiĝis la 10-an de decembro 1908 en Avignon, Francio; mortis la 27-an de aprilo 1992 en Parizo) estis franca komponisto, kompozicio-instruisto kaj orgenisto. Li estas konsiderata kiel unu el la plej elstaraj komponistoj de la 20-a jarcento.
Fotoforo
La fotoforoj gravas por la identigo de profundmaraj fiŝoj. Fotoforoj ĉe fiŝoj estas uzataj ĉefe por allogi manĝon aŭ konfuzi predantojn. Fotoforoj troviĝas ĉe kelkaj cefalopodoj, eble ĉefe ĉe la Watasenia scintillans, nome brila kalmaro, kiu povas krei impresajn lumelsendojn.
Olivier Messiaen
Infanaĝo
Olivier Messiaen naskiĝis kiel pli aĝa frato de Alain Messiaen en familio literature verkema origine de Avignon. Lia patro Pierre estis profesoro pri la angla kaj ekde 1919 laboris dum pli ol tri jardekoj en la traduko de la verkoj de William Shakespeare, situacio, kiu grave influis la junan Olivier-on. Kiel junulo li legis Ŝekspiron elangligite de Jean Baptiste Montegut. La priskribo de homaj pasioj samkiel la magia ŝekspira mondo loĝata de fabelaj estaĵoj, sorĉistinoj kaj fantomoj fascinis lin.
Kiel infano li enscenigis Ŝekspiron per dekoraĵoj el celofano kaj per vitreroj surpentritaj per akvarelfarboj, je kio lia pli juna frato konsistigis la publikon.
Lia patrino, poetino Cecile Sauvage, havis praulojn en suda Francio. Poemo al la nenaskita filo, kiun ŝi verkis dum la gravedeco, estas karakterizata de panteisma natursento, kiu estis karakterizonta la plenkreskan Olivier.
La influon de la patrino oni prave taksus kiel ege prega por la periodo, dum kiu la familio loĝis en Grenoble, kaj patro kaj avo pro la milito ne povis ĉeesti. Sekve Messiaen evoluigis krom la muzikaj ankaŭ literaturajn interesojn kaj kapablojn. Preskaŭ ĉiuj el siaj voĉkantaj verkoj baziĝas sur propraj tekstoj. Al multaj de siaj verkoj li antaŭigis komentojn en formo de prozopoemoj. Messiaen absolute konsciis pri la pregaj influoj de sia junaĝo. Tiel li registris sondiskon kun orgenimprovizaĵoj ĉirkaŭkadrantaj la poemojn de sia patrino. Dum interparolo kun Claude Samuel li esprimis sin pri ĉi tiu temo jene:
En la jaro 1912 familio Messiaen translokiĝis al Ambert kaj 1914 al Grenoble. Messiaen poste emfazis ofte sian intensan ligitecon je ĉi tiu loko kaj precipe de ĝia grandioza montara pejzaĝo, kaj akiris domon sude de la loko. Ekde la oka vivjaro evidentiĝis unuaj nekutimaj muzikaj interesoj. Messiaen komencis memlerne ludi pianon kaj komponi laŭsente kanonojn en la oktavo. Mallonge poste li ricevis sian unuan pianinstruon.
Relative frue li familiariĝis kun la pianoverkaroj de Ravel (Gaspard de la nuit) kaj Debussy (Estampes), kiuj ambaŭ poste fariĝis gravaj por lia komponista evoluo. Je kristnasko li deziris operpartiturojn de Mozart, Gluck, Berlioz kaj Wagner. Frue montriĝis per la katolika kredo plua gvidlinio de lia posta pensado kaj kreado. Jam kiel infano li aĉetis teologiajn librojn. La rilaton inter fantazio, muziko, teatro kaj religio li poste priskribis per jenaj vortoj:
Ventas (Linia Urbo)
Ventas estas kvartalo oriente de la urbo de Madrido. Ĝi troviĝas ene de la distrikto numero 15, Ciudad Lineal. Ties ĉefaj stratoj estas Alkalao, la Avenuo Markizo Korbera kaj la Avenuo Daroka.
Olivier Messiaen
Infanaĝo
Post la reveno de la patro la familio translokiĝis por mallonga tempo al Nantes. Krom diversaj, sinsekvaj pianinstruistoj precipe estis grava la harmoniscienca instruo ĉe Jehan de Gibon, kiu konatigis lin kun la opero de Debussy Pelléas et Mélisande, tiam ankoraŭ sentata kiel progresiva. Messiaen poste konfesis, ke ĉi tiu verko efikis sur lin kiel revelacio kaj fulmfrapo kaj influis lin kiel neniu alia.
Ventas (Linia Urbo)
Geografio
La kvartalo situantas sude de la Strato Alkalao kaj ĝis la M-23. Okcidente estas la M-30; kaj oriente la Avenuo Daroka kaj la strato Lago Constanza.
Ventas dividiĝas en tri zonoj:
Olivier Messiaen
Infanaĝo
Aŭtune 1919 lia patro sekvis vokon al la Pariza gimnazio Lycée Charlemagne, tiel ke ŝanĝendis la loĝloko. Por la juna Olivier ĉi tie komencis la instruo ĉe unu el la plej famaj edukejoj de la tiama epoko, la Pariza Konservatorio.
Studo ĉe la Konservatorio
De 1919 ĝis 1930 Messiaen studis ĉe la Pariza Konservatorio. Ĉi tie li sekvis la plej diversajn klasojn kaj estis forte pregata per la tute aparta stilo de la konservatorio, destinata per la tradicioj kaj agadoj de la instruistoj. Male al aliaj lernantoj Messiaen neniam sentis la bezonon, eliĝi la lernejan premon, kaj ankoraŭ multe pli poste li menciis siajn iamajn instruistojn kun grandega respekto.
Kun sia instruisto por pianakompano, Cesar Abel Estyle, Messiaen evoluigis la arton de improvizado, pro kio en 1927 li denove gajnis unuan premion. Pro siaj kapabloj pri improvizado Messiaen finfine eniĝis la orgenklason de Marcel Dupré. Ĉi tiu instruisto estis por li ege grava, kaj tiel Messiaen alroprigis al si lian virtuozecon kaj pluevoluigis ĝin ĝis perfekteco. Pri tio li estis rekompencita en 1929 per duobla unua premio por orgenludado kaj orgenimprovizado.
Plua grava instruisto de Messiaen estis Maurice Emmanuel, kun kiu li studis muzikhistorion. Emmanuel ege influis Messiaen per la okupiĝo pri malnovgreka muziko kaj metriko, samkiel per la praktiko de harmonizado de gregoriaj melodioj. Ambaŭ Messiaen poste ekuzis en siaj komponaĵoj, ekz. en Nativité du Seigneur, en kiu li modifis parte kromatikaj la gregoriajn ĉantojn. En la kompozicia klaso de Paul Dukas, kiu ankaŭ estis ege grava por Messiaen, li akiris en 1930 sian lastan unuan premion, antaŭ ol li forlasis la konservatorion kun kroma diplomo pri altaj muzikaj studoj. Kromaj instruistoj liaj estis Noël Gallon, frato de Jean Gallon, kiu instruis harmonisciencon, fugon, kontrapunkton kaj orkestrado, samkiel Joseph Baggers, ĉe kiu Messiaen edukiĝis kiel frapinstrumentisto.
Dum sia tempo ĉe la Konservatorio Messiaen tamen ne nur estis muzike formata. Liaj gepatroj antaŭenigis lian plezuron pri teatro, vizitante kun li multnombrajn prezentadojn. Krome ili celis lian bonan ĝeneralan klerecon, kio por lernanto ĉe la Pariza Konservatorio kutime estis malofta.
Orgenisto kaj komponisto
En 1931 li transprenis la orgenistopostenon ĉe la Pariza preĝejo Sainte-Trinité, kiun li tenis 55 jarojn. Kvankam la ĉefa tasko de Messiaen konsistis el la liturgia akompano dum la mesoj, li tamen ankaŭ havis la eblecon ludi proprajn improvizadojn. Kiam tio tamen ekenuigis lin, li verkis la Messe de la Pentecôte, en kiu li kunigis ĉiujn siajn iamajn improvizaĵojn. Jam ĉi tiu verko transpaŝis ĉion, kion oni kutime aŭdis dum diservo en preĝejo. Tial la komunumo ne komprenis la muzikon propran de Messiaen kaj indignis pri la moderneco kaj etera raveco de liaj fruaj orgenpecoj, kiujn li verkis kiel "kompona orgenisto".
Tobolsko
Tobolsko (Тобольск) estas urbo en la Tjumena provinco de Rusio.
La OKATO-kodo de la urbo (laŭ la stato de la jaro 2005) estas 71410.
Olivier Messiaen
Orgenisto kaj komponisto
En 1932 Messiaen edziĝis kun la violonistino kaj komponistino Claire Delbos, kiu nur kelkajn jarojn post la naskiĝo de la filo Pascal (nask. 1937) eksuferis nervan malsanon kaj mortis en 1959. Por Delbos Messiaen verkis i.a. la voĉkantan ciklon Poèmes pour Mi (Mi estis ŝia karesnomo) kaj kelkajn violonaĵojn.
New International Encyclopedia
La New International Encyclopedia (Nova Internacia Enciklopedio) estis usona enciklopedio unuafoje publikita en 1902 de Dodd, Mead and Company. Ĝi descendis el la International Cyclopaedia (1884) kaj estis ĝisdatigita en 1906, 1914 kaj 1926.
Tobolsko
La interurba telefona kodo estas 34511, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
9843 Braidwood
9843 Braidwood estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Tobolsko
La urbo situas ĉe rivero Irtiŝo (Иртыш), apud enenfluo en ĝin de rivero Tobol (Тобол). En distanco de 14 km situas fervoja stacio kun la sama nomo kiel la urbo. En la urbo estas flughaveno.
Olivier Messiaen
Orgenisto kaj komponisto
Kune kun André Jolivet, Yves Baudrier kaj Jean-Yves Daniel-Lesur Messiaen validas kiel fondinto de Jeune France, grupo de komponistoj formiĝanta en 1936. Samjare, en 1936, Messiaen komencis sian instruagadon. Li instruis ekvidan pianludon ĉe la Ecole normale de musique kaj orgenimprovizadon ĉe la Schola Cantorum.
Tobolsko
En la jaro 1959 la urbo havis 36,5 mil loĝantojn, ĝis la jaro 2002 tiu nombro kreskis al 92,9 mil loĝantoj.
Geografio
Tobolsko staras sur kvin montoj: la Triunua kabo (Троицкий мыс), Ĉuvaŝa kabo (Чувашский мыс), Ĉukmana kabo (Чукманский мыс), Kiselenska monto (Киселенская гора) kaj Panin-monteto (Панин бугор). Apud la urbo situas ankaŭ Alemasova monteto (Алемасовская сопка), Sauskana kabo (Саусканский мыс) kaj Suzguna monteto (Сузгунская сопка). Siberiaj tataroj nomis tiujn ĉi montojn aligafli (алыгафлы), kio tradukeblas kiel kronaj, do posedataj de ĥano teroj (de la araba vorto alagafa — krono). Sur ili loĝis ĥanoj kaj iliaj parencoj kaj proksimuloj.
Olivier Messiaen
Orgenisto kaj komponisto
En la jaro 1939 li estis devigita militservi, kaj en 1940 li estis militkaptita. Preskaŭ naŭ monatojn Messiaen pasigis kiel militkaptito en la baza kaptitejo VIII A de la germana armeo en Görlitz, kie li komponis la Quatuor pour la fin du temps (kvarteto por la fino de l' tempo) kaj unuan fojon prezentis kune kun aliaj kaptitoj. Tion ebligis la bonvola kampejestro Franzpeter Goebels, kiu poste renomiĝis kiel koncertpianisto kaj pianoprofesoro ĉe la Nordokcident-Germana Muzikakademio (nuntempe Altlernejo por Muziko Detmold). La milito postlasis profundajn spurojn en la kreado de Messiaen.
En 1941 Messiaen estis nomumita instruisto ĉe la Pariza Konservatorio. Li instruis harmonisciencon sur altega nivelo. Kiam li en 1943 denove trafis sur Guy-Bernard Delapierre, kiun li ekkonis dum la militkaptiteco, li komencis fari en ties loĝejo privatajn kursojn pri analizo. Tio instigis la direktoron de la Konservatorio, transdoni al Messiaen klason pri analizo en la Konservatorio. Tiel Messiaen instruis ekde 1947 analizon, estetikon kaj ritmon.
New International Encyclopedia
Historio
La New International Encyclopedia estis sukcedanto de la International Cyclopaedia (1884).
Olivier Messiaen
Orgenisto kaj komponisto
La instruadon de kompoziciklaso la estra administrejo malpermesis al Messiaen, ĉar ĝi suspektis lin pro skandalema modernismo. Nur en 1966 li rajtis transpreni la kompoziciklason kaj estis nomumita profesoro pri kompozicio. Laŭ Messiaen mem ĉi tiu klaso estis io kiel elita klaso pri kompozicio. Li tie pritraktis ĉefe temojn, kiuj laŭ sia opinio en aliaj kompoziciklasoj ne ricevis sian parton, kiel ekz. la studado de ekzota, antikva kaj modernega muziko, samkiel orkestrigo kaj ritmo. Sian instruadon ĉe la Konservatorio Messiaen finis en la jaro 1978. En ĉi tiu tempo li edukis tutan generacion da gravaj komponistoj el la 20-a jarcento. Li estis ekz. instruisto de Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen kaj Iannis Xenakis.
Tobolsko
Geografio
Monto sur kiu staras la Tobolska kremlo, estis nomata Altir-aginak (Алтыр-агинак), do monto elĵetanta orajn fajrerojn. Ankaŭ rusaj lokanoj poste plurfoje atestis vidi orajn kaj arĝentajn brilajn fajrerojn, fajrokolonon ĝis ĉielo altiĝantan ktp. Rusaj setlintoj nomis la monton Triunua kabo omaĝe al preĝejo starigita proksime. Loka historiisto Evgenij Paniŝev asertas ke la Sofia katedralo estis konstruita surloke de pagana sanktejo. Kiel argumenton li prezentas interalie stelojn kiuj videblas sur krucoj de la nuna katedralo. Li diras ke tio estas referenco al Apokalipso, kie interalie aperas virino sidanta sur trono kun krono el 12 steloj sur la kapo. Tio ĉi, asertas la historiisto, simbolas la kristanan eklezion venkantan paganojn kaj islamanojn.
Olivier Messiaen
Orgenisto kaj komponisto
Gravaj verkoj por lia instruo estis la libroj Vingt Leçons d´harmonie (1939) kaj Technique de mon langage musical (1944). La unua estas kajero kun stilekzercoj, eksterordinare bone taŭgaj por enkonduki en la kompoziciteknikon de granda majstro de la pasinteco. La dua estas instrulibro, en kiu Messiaen elmontras siajn plej gravajn harmoniajn kaj ritmajn novigojn.
Tobolsko
Geografio
Apud Ĉuvaŝa kabo okazis decida batalo inter la taĉmento de Jermak kaj armeo de ĥano Kuĉumo, kiun tiu lasta malgajnis. Iuj serĉis en ĝia nomo referencon al ĉuvaŝoj, kvazaŭ loĝintaj tie. Tamen jam siberia historiisto Pjotr Slovcov en la 18-a jarcento skribis ke "mankas ĉuvaŝoj en la siberia historio" kaj la toponimo tradukeblas kiel "ĉeborda setlejo" (de la ugra "poĉe voĵ" aŭ "potĉevaŝ"). Loka pentristo kaj historiisto Miĥail Znamenskij diris ke la toponimo tradukeblas kiel "boaca urbeto" kaj referencis al pluraj boacaj kornoj, trovitaj dum liaj arkeologiaj fosadoj en tiu ĉi loko. Dum siaj foslaboroj en 1878-1879 li trovis plurajn metalaĵojn kaj sagopintojn, similajn al tiuj ugraj. En 1970 kaj 1994 okazis jam sciencaj arkeologiaj foslaboroj, kiuj konfirmis iaman ekziston de ugra setlejo tiuloke, kiu tamen estis forlasita longe antaŭ la batalo okazinta en 1582. En la kabo troviĝas 15 kurganoj, rabitaj en la 18-a kaj 19-a jarcentoj. En la dua duono de la 19-a jarcento apud ĝia piedo okazis ekzekutoj. Ekzemple la tie estis mortpafita tobolska burĝo Aleksej Smetanin, murdinta tri virinojn.
Etimologio de la nomo de Panin-monteto estas diskutata. Laŭ unu versio ĝi devenas de polaj partoprenintoj de la Napoleona invado en 1812 (pan), ekzilitaj al Tobolsko kaj setligitaj tie. Historiisto Sergej Maksimov en sia libro "Siberio kaj punlaboro" (1891) skribas ke en 1814 tiuj poloj ribelis kaj la tobolska guberniestro ordonis ekzekuti ilin ĵetante de sur la monto. En sovetia tempo aperis legendo, ke sur tiu ĉi kabo blankarmeanoj murdis belulinon kiu nomiĝis Pana (de Прасковья). Ekzistas ankaŭ versio laŭ kiu sur tiu ĉi kabo pereis jesaulo Nikita Pan el la Jermak-taĉmento. La monto estas tiel markita jam en la mapo de Semjon Remezov, farita komence de la 18-a jarcento, do la du unuaj versioj estas klare apokrifaj.
Olivier Messiaen
Orgenisto kaj komponisto
La 1-an de julio 1961 Messiaen edzinigis la pianistinon Yvonne Loriod, kiu jam en 1941 estis lernantino en lia klaso ĉe la Konservatorio kaj sekve ankaŭ validis kiel unu el la plej gravaj interpretoj de lia muziko.
9843 Braidwood
Nomo
Ĝia nomo honoras Thomas Braidwood (1715–1806), skotan instruiston por surduloj, kiu fondis la unuan britan "Akademion por la Surduloj kaj Mutuloj" en Edinburgo en 1760. Li poste movis la lernejon al Londono kaj daŭrigis tiun laboron ĝis sia morto. Li disvolvis siajn proprajn interaktivajn teknikoj por instrui.
Tobolsko
Geografio
Iuj asertas ke sur Panin-monto en la 16-a jarcento troviĝis tatara urbeto Bicik-tura (Fraŭlina urbeto), en kiu loĝis la dua edzino de Kuĉumo, filino de Devlet-bejo. En 1861 urbaj aŭtoritatoj decidis transloki parton de loĝantaro el malsekaj areoj al Panin-monteto, sed tiuj urbanoj protestis kaj la projekto fiaskis; en 1864 oni decidis konstrui reton da tuboj por forkonduki la akvon kaj malsekigi la problemajn areojn. Ekzistas legendo, ke se rigardi la urbon de sur Panin-monto, ĝiaj stratoj formas la vorton Stalin.
Tindro
Tindro estas spongeca, tre ekbrulema kaj ardema materialo, precipe el la fruktokorpo de specio de tindrofungo.
Tobolsko
Geografio
Ĉukmana kabo ricevis la nomon de la kripligita ugra vorto "ĉukman", kiu signifas interne. Oni supozas ke en mezepoko tie ekzistis ugra urbeto. En 1839 sur Ĉukmana kabo estis starigita monumento al Jermak. Origine oni planis instali ĝin sur Panin-monteto, sed poste decidis ke ĉi tie ĝi videbliĝos pli bone.
Kiselevska monto situas inter Ĉuvaŝa kabo kaj Panin-monto. En la 17-a jarcento tie staris korto de ŝtata servanto Tirkovskij (Тырковский), pro kio la tuta areo nomiĝis Tirkovka (Тырковка). En 1894 dum fosi kavon por rubujo oni trovis tie bronzan kaldronon de la frua ferepoko.
Tindro
Faga tindrofungo (Fomes fomentarius) estas bona tindro.
Olivier Messiaen
Orgenisto kaj komponisto
Post komponkomisio de la intendanto de la Nacia Opero de Parizo, Rolf Liebermann, Messiaen verkis inter 1975–1983 laŭ propra libreto sian ununuran opero Saint François d’Assise, kies 8 bildoj montras la eniron de la Dia graco en la animon de Sankta Francisko el Asizo.
Tobolsko
Geografio
Suzguna monteto estis kromnomita Kalva monto (Лысая гора). Laŭ legendo tie troviĝis urbeto de Suzge, plej juna edzino de ĥano Kuĉumo. Tie oni trovis restaĵojn de tatara urbeto Suzge-Tura. En 1876 Ivan Polakov faris tie arkeologiajn fosadojn dum kiuj li trovis la setlejon kaj nomis ĝin Suzgun 2.
Sauskana kabo situas 12 km for de Tobolsko. Tie troviĝis ĥana tombejo, kie interalie estis sepultitaj membroj de dinastio Tajbutinoj, murditaj de Kuĉumo en 1563. En la Tobolska muzeo troviĝas memorŝtono de tiu ĉi tombejo.
Olivier Messiaen
Orgenisto kaj komponisto
En 1967 Messiaen estis elektita en la Instituton de Francio. En 1971 Messiaen estis dekorita per la alte dotita finna Wihuri-Sibelius-Premio, en 1979 per la Bach-Premio de la Libera kaj Hanza Urbo Hamburgo.
New International Encyclopedia
Historio
Dekomence la International Cyclopaedia estis ĉefe represaĵo de la verko de Alden Library of Universal Knowledge (Biblioteko de Universala Sciaro), kiu siavice estis represaĵo de la Brita Chambers's Encyclopaedia kun usontemaj aldonoj (include multajn biografiajn infomerojn pri usonanoj).
Tobolsko
16-a — 17-a jarcentoj
Tiutempe en Iskero, situinta 15 verstojn for, regis Seid-Aĥmat, filo de Bekbulat (kunreganto de Jediger), forpelinta Alej. Danila Ĉulkov invitis lin al Tobolsko, kie kaptis kaj sendis al Moskvo. Post tio la tataroj forlasis Iskeron kaj migris al stepoj. "Kaj de tiu tempo nek tataroj, nek rusoj plu loĝis en la urbo Sibir [alia nomo de Iskero]" konstatis rusa kroniko. La urbo poiomete detruiĝis kaj fine Irtiŝo preskaŭ komplete detruis kabon, sur kiu ĝi staris. Somere 1591 tobolska vojevodo, princo Vladimir Kolcov-Mosalskij aranĝis grandan militiron kontraŭ ĥano Kuĉum kaj la venkis lin post mallonga batalo ĉe riverbuŝo de Iŝimo — filo kaj du filinoj de la ĥano estis kaptitaj, sed li mem fuĝis. La apud loko kie la rivero Irmen enfluas Obon okazis plia batalo dum kiu Kuĉum denove estis venkita, pluraj liaj familianoj kaptitaj, sed li mem fuĝis al stepo kie estis murdita de nomadoj.
Fouad Mebazaâ
Fouad Mebazaâ, ankaŭ literumata Foued Mebazaa (arabe ‏فؤاد المبزع, latinliterigite Fu'ad al-Mabaza, naskiĝis Tunizo, Tunizio, do nun -jara) estas Tunizia politikisto. Ekde la jaro 2009 li estas la prezidanto de la ĉambro de deputitoj de la tunizia duĉambra parlamento, kaj la 15-an de januaro 2011 la Konstitucia Konsilio de Tunizio nomumis lin portempa ŝtata prezidanto, post kiam la antaŭa prezidanto Zine El Abidine Ben Ali pro amasaj perfortaj civitanaj protestoj devis haste forlasi la landon.
Kariero
Post la lernejaj jaroj en gimnazio en Tunizo, Fouad Mebazaâ studis juron kaj politikajn sciencojn en Parizo, finante la studon per diplomoj en ambaŭ fakoj. Post li laboris en diversaj privataj entreprenoj kaj ŝtataj institucioj, interalie li inter 1965 kaj 1967 gvidis la ŝtatan oficejon pri nacia sekureco. En 1954 li iĝis membro de la tunizia politika grupiĝo Néo-Destour ("nova konstitucio") en suda Francio, en 1955 ties ĝenerala sekretario kaj en 1956 prezidanto de la grupo en Montpellier. En 1964 la partio ŝanĝis sian nomon al "Socialista Destour-Partio" (france Parti Socialiste Destourien, arabe الحزب الاشتراكي الدستوري), kaj li iĝis membro de ties centra komitato, de 1975 ĝis 1981 ankaŭ membro de la partia "politburoo" (politika estraro). En 1988 la partio denove ŝanĝis sian nomon kaj ĝis nun nomiĝas Konstitucia Demokratia Kolektiĝo; Fouad Mebazaâ ekde 1988 estas membro de la centra komitato de la partio, en 1993 reelektiĝis, kaj ekde 1997 ree estas membro de la partia "politburoo". Krome ekde la jaro 1964 li estas membro de la nacia parlamento kaj ekde 1997 estas la prezidanto de la ĉambro de deputitoj de la tunizia duĉambra parlamento.
Inter la jaroj 1969 kaj 1973 li estis urbestro de Tunizo, kaj tiam iĝis ministro pri sporto kaj junularo en la registaro de la prezidanto Habib Burgiba. Post kvin jaroj, en 1978, li iĝis ministro pri sano, kaj jaron poste, en 1979, pri kulturo kaj informado. Inter 1981 kaj 1986 li estis ambasadoro de Tunizio ĉe la Unuiĝintaj Nacioj en Ĝenevo, kaj de 1986 ĝis 1987 krome ambasadoro en Maroko. Paralele al tiuj registaraj kaj diplomatiaj postenoj, li inter 1975 kaj 1980 estis la urbestro de La Marsa kaj de 1995 ĝis 1998 de Kartago.
Lautzenbrücken
Lautzenbrücken estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Westerwald de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
New International Encyclopedia
Historio
La International Cyclopaedia estis multe plibonigita de eldonistoj Harry Thurston Peck kaj Selim Peabody. La titolo estis ŝanĝata al New International Encyclopedia en 1902, kun eldonistoj Harry Thurston Peck, Daniel Coit Gilman, kaj Frank Moore Colby.
Olivier Messiaen
Orgenisto kaj komponisto
En 1992 Messiaen mortis en Parizo, mallonge antaŭ la premiero de la dua produktado de Saint François d’Assise ĉe la Salzburga Festivalo, realigita de la reĝisoro Peter Sellars sub la muzika direktado de Esa-Pekka Salonen.
Tobolsko
16-a — 17-a jarcentoj
Danil Ĉulkov iĝis la unua vojevodo de Tobolsko, kiu tiutempe subiĝis al Tjumeno. En 1590 vojevodo de la urbo estis princo Vladimir Kolcov-Mosalskij kaj tiam la urbo iĝis memstara kaj la ĉefa en Siberio. Ĝia vojevodo akceptis raportojn de la aliaj siberiaj vojevodoj kaj komandis ĉiujn trupojn en la regiono. En la 16-a jarcento oni sendis al Tobolsko po du vojevodoj, djakoj kaj skribestroj. La ĉefa vojevodo kutime estis parenco de la cara familio. En 1620 la urbo iĝis centro de Siberia eparĥio, kio altigis ĝian statuson.
En 1594 la urbo estis alikonstruita kaj vastigita. Vojevodoj Merkurij Ŝĉerbakov kaj Miĥail Volkonskij prikonstruigis ĉirkaŭ la Ŝipa fortikaĵo pli grandan areon. En 1600 ĝi estis translokita pli proksime al Irtiŝo, sur alian flankon de la suprenvojo, same kiel la Triunua preĝejo. En 1606-1609 vojevodo Ivan Kafirov-Rostovskij konstruigis pli seriozan fortikaĵon. En 1610 la vira monaĥejo estis translokita al la prikonstruita areo (посад), ĉar Irtiŝo minacis detrui ĝin. Samtempe oni konstruis en la monaĥejo preĝejon de Forpaso de Dipatrino kaj loĝejojn por la monaĥoj.
En 1607 Tobolsko ricevis blazonon, sur kiu estis du zibeloj starantaj sur malantaŭaj kruroj kaj sago inter ili.
En 1621 Tobolsko iĝis centro de la establita Siberia ĉefepiskopejo (Сибирское архиепископство). Ĝian sidejon oni konstruis surloke de la unua fortikaĵo, kie aperis la Sofia katedralo konstruigita de ĉefepiskopo Kipriano. En 1623 la vira monaĥejo estis translokita submonten, sur la bordon de Irtiŝo ĉe enfluejo de rivero Monastirka kaj eknomiĝis Oranta (Знаменский). En ĝiaj ejoj kiuj restis en la surmonta urboparto, estis establita ina monaĥejo. La Triunua preĝejo staris sur bazarplaco. Proksime al ĝi situis la Ĉielira preĝejo, laŭ kiu estis nomita la ĉefstrato de la antaŭurbo. En la okcidenta parto de la antaŭurbo troviĝis la Kristnaska kaj Nikola preĝejoj. En la malsupra, submonta urboparto formiĝis alia antaŭurbo. De la monto ĝis rivero Kurdjumka etendiĝis Rusa kvartalo (Русская слобода) el 34 kortoj, ambasadora aŭ kalmuka korto, forĝejoj, ŝtata banejo kaj la Epifania preĝejo, konstruita ĉirkaŭ 1624. Trans riveron Kurdjumka al albordiĝejo laŭ marĉo iris longa ligna viadukto. Ĉe la bordo de Irtiŝo kreiĝis kvartalo, kie loĝis tataroj kaj buĥaranoj. En 1624 Tobolsko havis 324 kortojn, sen kalkuli tatarajn jurtojn. En 1634 en la urbo loĝis ĉirkaŭ homoj.
Inter 1624 kaj 1647 la malsupra urboparto estis loza aro da unudomaj vilaĝetoj, legomejoj kaj plantejoj, koncentritaj precipe inter riveroj Kurdjumka kaj Mostovka. La areo estis posedaĵo de la Sofia Domo, do ĉiu setlinto devis pagi al ĝi, kvankam foje okazis arbitraj okupadoj de terenoj. Fine de la 17-a jarcento en la malsupra urboparto formiĝis tri loĝataj areoj. Unu etendiĝis laŭ dekstra bordo de Kurdjumka de la Kozaka suprenvojo ĝis enfluejo de Kurdjumka al Irtiŝo. Tie loĝis pastroj, superaj klerikoj, ŝtataj servistoj kaj burĝoj (посадские). La dua areo situis sub la Panin-monto, tie loĝis bojaridoj kaj iliaj laboristoj. La tria areo, plej granda, okupis spacon laŭlonge de rivero Mostovka. Tie loĝis monaĥejaj kamparanoj kaj troviĝis la Oranta monaĥejo. Tiuj ĉi areoj estis konektitaj per travetureblaj stratoj (проезжие улицы) inter si kaj kun la supra urboparto.
En 1643 okazis la unua granda incendio, post kiu komenciĝis konstruado de jam kvina fortikaĵo, kun naŭ turoj kaj muroj sume longaj je. Dum la incendio oni sukcesis savi monrezervojn, do en 1646-1648 oni konstruis la novan Sofian katedralon kun 13 kupoloj, ĉefepiskopan sidejon kaj pluajn ejojn en la Sofia korto. En 1671 ĉefaj stratoj de la urbo ekhavis lignajn pavimojn, aperis ŝtuparo sur Bazara suprenvojo, unuiginta la Supran kaj Malsupran antaŭurbojn. En 1672 plia incendio detruis la Ĉieliran preĝejon kaj orientan urbomuron kun du turoj. Poste surloke de angula turo oni konstruis novan preĝejon, kiu iĝis parto de la urbomuro kaj havis fasadon turnitan al la Malsupra antaŭurbo. Komence de la 1670-aj jaroj aperis la unua skemo de Tobolsko, publikigita en la Siberia kroniko de Ivan Ĉerepanov.
La fulmoj ekbruligis kupolojn de preĝejoj de la Oranta monaĥejo kaj ankaŭ de la Triunua, Ĉielira kaj Nikola preĝejoj; la fajro transiris al la kremlo, detruinte la katedralon kaj ŝtatajn sidejojn, fortikaĵon kaj tri stratojn de la Supra antaŭurbo. Printempe 1678 vojevodo Pjotr Ŝeremetev unuafoje ricevis ordonon konstrui novan kremlon el ŝtono, sed malsukcesis plenumi ĝin. En 1678 estis konstruita jam la sesa fortikaĵo, kiu staris sur la kabo ĉe alfluejo de la rivero Kurdjumka al Irtiŝo. Tio estis ligna fortikaĵo kun 9 turoj. La muro sekvis la bordon. La ĉefa turo estis alta je, al kiuj aldoniĝis figuro de aglo supre alta je 2 saĵenoj. La muro estis alta je 3 saĵenoj kaj 1 arŝino kaj konsistis el dikaj traboj kun diametro 6 verŝokoj. Sume en 10 interturaĵoj (прясло) troviĝis 158 trabaĵoj (городня), ĉiu el kiuj havis po 2 paftruoj en la supra kaj malsupra niveloj. Sed la ĵus finita konstruaĵo forbrulis dum la incendio okazinta la. Ekde tiam komenciĝis ŝtona konstruado en Tobolsko. En 1681-1684 estis konstruita el brikoj la katedralo de Forpaso de Dipatrino ankaŭ konata kiel la Sofia; komenciĝis konstruado de ŝtonaj muroj de la Sofia korto.
En 1701 okazis incendio, post kiu imperiestro Petro la 1-a ordonis "stratojn fari kaj desegni rektaj por ke du ĉaroj povus samtempe veturi libere". Oni ordonis transloki el la urbocentro la tataran kvartalon, konsideratan fonto de pluraj incendioj, sed tio ne okazis. En 1709 oni ordonis al Semjon Remezov mezuri la malsupran antaŭurbon por konstruado de tera muro kun turoj kaj fosaĵo, pro kreskinta militdanĝero, sed la projekto ne estis realigita. En 1740 oni dezajnis grandan teran fortikaĵon anstataŭ la Tobolska kremlo, sed ankaŭ tio ne okazis. En 1743 oni nur rekonstruis kadukajn lignajn turojn de la ekstera tera muro. Ekde la mezo de la 18-a jarcento ĉiuj novaj fortikaĵoj en Siberio estis konstruataj nur el tero.
Meze de la 18-a jarcento en la supra antaŭurbo estis pluraj stratoj. De nordo al sudo etendiĝis: Voznesenskaja, Troickaja, Bureninskaja, Petropavlovskaja (transformiĝanta je Nikolskaja), Jarovaja (ĝi iris laŭ bordo de Irtiŝo). Transverse al ili iris: Sofijskaja, Zubĉaninova, Smetanina, Slobodinnaja, Jurova, Tutolmina, Barabirŝĉikova, Ŝĉemelina, Poduvalnaja, Ostroĵnaja, Pimenova, Kolomilceva, Uljana Remezova, Kobilanskaja, Zakorjukina, Daŝkova kaj aliaj. Malantaŭ la virina monaĥejo staris malliberejo, translokita de la bazarplaco. Laŭ bordo de Irtiŝo la supra antaŭurbo jam komence de la 18-a jarcento ne havis fortikaĵan muron. Ĝi restis ĉe orienta urbolimo, kie ĝi komenciĝis de la Ruĝa turo de la Sofia korto, iris malsupren laŭ bordo de raveno de Prjamskoj suprenvojo al la samnoma turo kaj poste denove iris supren, sekvis laŭ rando de la kabo sur kiu nun staras monumento al Jermak kaj serpentante inter domoj venis al la traveturebla Kozaka turo. Proksime situis pordego de la Malgrandkozaka suprenvojo (Малоказачий взвоз) kaj enirejo al malgranda kvartalo malantaŭ la fortikaĵa muro. La muro finiĝis per turo rande de granda raveno, poste sekvis tera muro kun turoj.
Komence Tobolsko grave dependis de alportado de ĉiuj varoj fare de rusaj kaj aziaj negocistoj. El Azio venadis buĥaranoj, kiuj alportadis sklavojn, brutojn, ŝtofojn. Rusaj negocistoj alportadis vestojn kaj ŝuojn, ŝtalaĵojn, ujojn, ŝtofojn, laborilojn. Poiomete en la urbo aperis lokaj metiejoj, produktantaj ĉefe ledon, sed ankaŭ sapon, vestojn, metalaĵojn, lignaĵojn, kandelojn, argilaĵojn, juvelojn. Ekde la 1640-aj jaroj lokaj negocistoj komencis memstare alporti varojn el Rusio.
Olivier Messiaen
La muziko de Messiaen
La franca komponisto ĉerpis por sia muziko inspirojn el la studado de la nombromistiko, de barataj ritmoj, de gregoriaj ĉantoj, de la birdokantado, de la sonado de gamelano-orkestroj aŭ de la komponaĵoj de Claude Debussy kaj Igor Stravinski. Trans ĉiuj ĉi variaj inspiroj kia muziko estas pregita de spirita energio kaj profunda katolika kredo. Krome li estis sinesteziulo, kiu asociis sonojn kun koloroj.
Endre Orosz
OROSZ Endre estis hungara arkeologo, lokhistoriisto naskita en Koloĵvaro la 4-an de aŭgusto 1871 kaj mortinta en Kluĵo la 31-an de majo 1945.
Uglegorsk (Saĥalena provinco)
Uglegorsk (ruse Углегорск) estas urbo en Saĥalena provinco en Rusio. Ĝi estis fondita post jaro 1905, havas statuson de urbo ekde jaro 1946. La urbo estis nomita Esutoru (Эсутору) ĝis 1946. Ĝi apartenis de 1904 ĝis 1945 al Japanio.
Olivier Messiaen
La muziko de Messiaen
Messiaen registris dum mondvojaĝoj birdokantojn;– li kapablis diferencigi ĉ. ,700 birdovokojn – kaj utiligis tiujn i.a. en la pianverkoj Catalogue d’Oiseaux 1956–1958, La fauvette des Jardins 1970 kaj Petites Esquisses d’Oiseaux 1986, en Jardin du sommeil d’amour el la Turangalîla-Simfonio 1946-1948, en la orkestroverko Des Canyons aux Étoiles 1971–1974 samkiel en nekutime kompleksa formo en la 6-a bildo Le Prêche aux Oiseaux el sia opero Saint François d’Assise. Rilate siajn komponaĵojn baziĝantajn sur birdovoĉoj Messiaen klarigis: „Konsidere multaj kontraŭajn skolojn, eksmodaj stiloj kaj kontraŭdiraj skribmanieroj ekzistas neniu humana muziko, kiu inspiris la malesperantojn per fido. Tie la voĉoj de la senfina naturo.“
Endre Orosz
Kariero
Endre Orosz estis instruisto en Apahida (1899-1920), en Kluĵo, de 1926 muzeologo de Etnografia Muzeo de Kluĵo, ĉefsekretario de ErKE, redaktoro de turisma gazeto Erdély (1914-17 kaj 1930-33).
Olivier Messiaen
La muziko de Messiaen
Liaj sep „modusoj kun limigitaj transponeblecoj“ sistemigas la distancigajn oktavdividojn (t.e. samŝtupaj resp. periode -alternaj intervalĉenoj) jam konataj el la muziko de Franz Liszt, Claude Debussy, Aleksandr Skrjabin, Maurice Ravel kaj Béla Bartók kaj utiligas tiujn kiel vasta gamomaterialo por longaj distancharmoniaj pasoj. Messiaen postulis ankaŭ kelkajn "specialakordojn", kiel ekz. la akustika oksono "akordo de resonanco" aŭ de diatona sepsono " akordo sur la dominanto" ktp.
Uglegorsk (Saĥalena provinco)
La urbo estas sur okcidenta bordo de insulo Saĥaleno, sur bordo de maro.
Tobolsko
18-a jarcento
En 1708 laŭ ordono de imperiestro Petro la Granda estis establitaj 8 gubernioj, inkluzive de Siberia gubernio kies centro iĝis Tobolsko. La al la urbo venis unua guberniestro Matvej Gagarin. Laŭ lia iniciato ĉirkaŭ 1716 estis ŝanĝita riverbuŝo de Tobolo per konstruado de kanalo, kiu venigis ĝian akvon al Irtiŝo 3 verstojn suden. Tiutempe al Siberio venis ĉirkaŭ 9000 svedaj militkaptitoj, malliberigitaj dum la Granda Nordia Milito. Kapitano Curt Friedrich von Wreech malfermis en la urbo lernejon por svedaj kaj germanaj infanoj, kiuj multis ĉar ŝtatoficistoj kaj oficiroj kaptitaj en Baltio estis ekzilataj kun siaj familioj. Nombro de ĝiaj lernantoj kreskis de 10-15 ĝis 139 en 1721. Instruis senpage militkaptitaj oficiroj, kies nombro en Tobolsko superis mil, servistoj laboris kontraŭ manĝoj. Oni instruis legi, skribi, kalkuli, la germanan kaj latinan lingvojn, geografion, pentradon kaj la Biblion. La instruado okazis en la germana. Plejparto de la lernintoj loĝis ĉe la lernejo, kiun financis pagoj de bonhavaj gepatroj kaj monoferintoj el Moskvo kaj eksterlando. En la lernejo estis ankaŭ infanoj rusaj, ukrainaj kaj eĉ po unu mongolo kaj evenko. En 1721 estis subskribita la Traktato de Nystad, post kio svedaj militkaptitoj revenis hejmen kaj la lernejo estis fermita. Tamen revenis nur 600 militkaptitoj el 1000, ĉar multaj jam akiris tie familiojn kaj domojn. Samjare la Sankta Sinodo eldonis ordonon, kiu aprobis geedziĝojn inter la rusoj kaj svedoj.
Uglegorsk (Saĥalena provinco)
En jaro 1959 la urbo havis 17,9 mil loĝantojn, en 2002 13,4 mil.
Tobolsko
18-a jarcento
Komence de la 18-a jarcento aperas la unuaj fabrikoj. En 1700 laŭ ordono de Petro la 1-a estis establita armilfabriko. Laŭ ukazo de la Siberia prikazo de la en la urboj Tulo kaj Suzdalo, famaj pro siaj armilfabrikoj, estis dungitaj armilfaristoj, kiuj akompane de siberiaj forĝistoj setlis en la malsupra parto de Tobolsko kaj starigis apude siajn metiejojn kaj forĝejojn. Metiistoj el la du urboj setlis aparte, forĝistoj el Tulo formis kvartalon apud la Panin monteto (Панин бугор), malantaŭ rivero Monastirka, kie poste formiĝis strato Kuzneĉnaja (Кузнечная, do Forĝista). Post kelkaj jardekoj ili jam situis centre de la kreskinta malsupra urboparto. La armilfabriko ekfunkciis ne pli frue ol en decembro 1701, kiam la Kamenska fera fabriko, kiu devis provizi ĝin per fero, produktis la unuan metalon. En marto 1702 al Moskvo estis alportitaj la unuaj 6 fusiloj faritaj en Tobolsko. Sekvan jaron venis 208 fusiloj. La fabriko regule liveris fusilojn al siberiaj garnizonoj kaj la armeo, batalinta tiutempe en la Nordia milito. Ekde 1702 ĝi produktis ankaŭ spadojn, hakilojn kaj aliajn blankarmilojn. Somere 1703 komenciĝis produktado de salpetro, kies kuŝejoj estis trovitaj de ukrainaj salpetristoj, laborintaj en Tobolsko ĝis 1706. Pri tio okupiĝis ankaŭ Semjon Remezov. En 1762 la armilfabriko estis transdonita de artileria administracio al militadministracio kaj baldaŭ estis malfondita. Tamen la produktado de armiloj daŭris forme de ĉasfusiloj. Origine oni planis ĉirkaŭigi la armilfabrikon per fosaĵo kaj termuro kun turoj "por ke fabrikaĵoj ne estis transirantaj al privataj manoj, speciale tiuj indiĝenaj". Sed lokaj aŭtoritatoj ŝovis ĝin iom pli al la urbocentro, detruinte tiucele parton de la tataro-buĥara kvartalo.
En 1736 en Tobolsko estis kortoj, inkluzive de  tataraj. La urbo havis 30 stratojn kaj stratetojn kaj loĝantojn. En 1757 okazis granda incendio, detruinta domojn. Surloke de brulintaj vendejoj kaj 24 jurtoj de la tatara kvartalo oni konstruis grandan lignan gastokorton, kiu ĉirkaŭis bazarplacon.
Sabdarifo
Sabdarifo (Hibiscus sabdariffa) aŭ Afrika malvo estas plantspecio el la familio de Malvacoj (Malvaceae). Ĝi originas en sudorienta Azio.
Priskribo
Sabdarifo kreskas kiel unujara herba planto kaj atingas altecon de 2 ĝis malofte 3 metroj. La plejmultaj vegetativaj plantpartoj estas mole haraj. La vertikala tigo estas purpura. La folioj estas 2 ĝis 8 cm longaj kaj kun tigetoj. Ekzistas du diversaj formoj de foliplatoj: ovformaj kaj fingroforme trilobaj kun mallarĝaj pintoj. La fadenformaj stipuloj havas longecon de ĉ. 1 cm.
Aldeaseca (Ávila)
Aldeaseca [aldeaSEka] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. Aldeaseca estas etimologie komprenebla kiel Seka domaro.
Olivier Messiaen
La muziko de Messiaen
Krome li evoluigis multiplikajn kaj dividajn seriojn por sia ritmaro; li nomis siajn simetriajn ritmajn formulojn „ne inversigeblaj ritmoj“. Per sia pianaĵo Mode de valeurs et d’intensités li inicis en 1949 la serian muzikon. Precipe en lia malfrua verkaro kiel en la orgenciklo Livre du Saint-Sacrement, 1984/85 li kombinas la evoluigitajn teknikojn kaj ordigas ilin – same kiel en siaj tri orgencikloj el la 1930-aj jaroj – al plejparte sakrala temo. En siaj komponaĵoj li uzis ankaŭ nekutimajn instrumentojn kiel la Ondes Martenot.
Tobolsko
18-a jarcento
La la Manufaktura kolegio permesis al tobolskaj negocistoj Jevsej, Anton kaj Ivan Medvedevoj establi paperfabrikon. Ili konstruigis ĝin ĉe la rivero Suklemo (Суклема), alfluanto de Tobolo, 15 verstojn for de la urbo. Ĝi estis la unua kaj dum 15 jaroj la sola paperfabriko en Uralo kaj Siberio. Tiu ĉi negocistoj estis filoj de metiisto Varfolomej Medvedev, alsendita el Tulo en 1703 por labori en la kreota armilfabriko. Ili gajnis monon danke al komerco kun Ĉinio kaj plenumado de ŝtataj kontraktoj kaj ekde la 1740-aj profitis bonajn rilatojn kun guberniestro Aleksej Suĥarev, kiu aŭspiciis ilian komercon. La fabriko produktis 4 specojn de papero el 22 tiam fabrikataj en Rusio. Inter 19 rusiaj paperfabrikoj tiu tobolska okupis la 11-a lokon, produktante ĉirkaŭ 2% de la skriba papero en la lando. En la fabriko laboris plejparte liberaj dungitoj; ĝi estis profita entrepreno. Post la morto de ĉiuj fratoj la fabriko transiris al heredantoj de Ivan kaj Jevsej (Anton ne havis idojn) kaj en 1778 heredantoj de Jevsej Medvedev vendis sian duonon de la entrepreno al tobolska negocisto de la 1-a rango Vasilij Korniljev (Василий Корнильев). La li elaĉetis ankaŭ la duan duonon, paginte ŝuldojn de ĝiaj posedantoj. Laŭ informoj de loka historiisto Stepan Mamejev, fondinto de tiu ĉi negocista familio Jakov Grigorjeviĉ Korniljev devenis de teleutoj (rusoj nomis ilin "blankaj kalmukoj") kaj estis alportita al Tobolsko en la 16-a jarcento de rusa negocisto kiel sklavo. Fine de la 16-a jarcento li ricevis liberon kaj ekkomercis. Li starigis bonajn rilatojn kun la unua guberniestro Matvej Gagarin kaj administris liajn aferojn dum ties forestoj. Jakov Korniljev mortis en 1739, lasinte al siaj idoj grandan heredaĵon, inkluzive kalmukajn sklavojn. En 1749 lia vidvino Anna ricevis permeson por sia filo Aleksej establi vitrofabrikon, kiu aperis en 1751 ĉe la rivero Aremzjanko (Аремзянка), 24 verstojn for de la urbo. Samloke alia filo, Miĥail, establis vinfabrikon.
Olivier Messiaen
La muziko de Messiaen
Olivier Messiaen prezentis kelkajn el siaj komponteknikoj jam en 1944 en sia traktaĵo Technique de mon langage musical. Al ĉi tiuj ideoj li plejparte restis fidela, malgraŭ la fajnigitaj teknikoj, dum sia plua vivo. Tio kondukis al sinfermiĝinta, tuj ekkonebla „Messiaen-stilo“, kiu trapasas ĉiujn siajn verkojn.
Aldeaseca (Ávila)
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 24,25 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 219 loĝantojn. Ĝi perdis 350 loĝantojn el la 1970-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 62 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Olivier Messiaen
Esploro de la fenomeno
La usona muziksciencisto Jonathan W. Bernard surmontras en traktaĵo, ke la rilatoj koloro-tono ĉe Messiaen entute ne estas arbitraj, sed ke ili baziĝas sur certa skemo. Kiel kutime ĉe la fenomeno de la sinestezio, ankaŭ la rilatoj de Messiaen substaras al neniu ekstera ordo, estas plene individuaj kaj por aliaj homoj ne logike postplenumeblaj. La rilatoj aperas relative unuecaj kaj tiel lasas konkludi veran sinestezion. Interesa trajto de la sinestezio de Messiaen estas, ke ĝi ne nur pasas en la kutiman direkton aŭdi → vidi, sed ankaŭ inversen. Messiaen ekz. rakontis, ke li komponis la kvinan movimenton de la komponaĵo "Sept Haikai" tradukante la kolorojn, kiujn li imagis je japana pejzaĝo, en tonojn. "Tio estas, kion mi preskaŭ laŭvorte volis traduki en muzikon; tiu ĉi peco vere estas verda, ruĝa, orkolora kaj blua [...]" Ne estas tute klare, ĉu je la sinestezio en ambaŭ direktojn temas pri nelibervola fenomeno aŭ pri kutimo de la komponisto. Indicoj pri stabila rilato tono-koloro en la verkoj de Messiaen troviĝas en variaj fontoj. Eldiroj en intervjuoj, rimarkoj en antaŭparoloj aŭ tekstoj pri liaj komponaĵoj kaj kompreneble kolorskizoj en la partituroj dokumentas la ligon inter aŭda kaj vida perceptado. Tamen la plej granda parto de la verkoj de Olivier Messiaen entenas neniujn kolorskizojn.
Tipoj de la respektivaj kolornomoj laŭ Jonathan W. Bernard
En la fontoj troveblas tri diferencaj tipoj de kolornomoj, kiuj sin intensigas laŭ la grado de komplekseco. La duopoj kaj triopoj prezentas supozeble sinsekvon de akordoj, bildigitaj per paralelaj aŭ vertikalaj kolorgrupoj, la lasta punkto je tio konsideras certajn kolorhierakiojn, kiuj ankaŭ sin povas esprimi per punktoj, strioj ktp..
Ho, mia vespera stelo!
"Ho, mia vespera stelo" ("O du mein holder Abendstern") estas fama kanto de Wolfram en la tria akto de la opero Tannhäuser de Richard Wagner.
Aldeaseca (Ávila)
Geografio
Ĝi limas kun Sinlabajos, Donvidas, Palacios de Goda, Villanueva del Aceral, Arévalo, Langa, Nava de Arévalo kaj Nava de Arévalo.
Olivier Messiaen
Modusoj kun limigitaj transponeblecoj
Gravaj por la verkoj de Messiaen kaj ankaŭ por la aliro al lia sinestezio estas la "modusoj kun limigitaj transponeblecoj". Ekzistas sep modusoj, kiuj estas malsamofte transponeblaj, kunmetiĝas el tonoj de la 12-tona gamo kaj estas karakterizitaj per ĉiam diversaj intervaloj. la unua moduso estas ekz. plentona gamo, la modusoj kvar ĝis sep estas pregita de la tritono.
Ho, mia vespera stelo!
Vidu: Tannhäuser (opero)
Aldeaseca (Ávila)
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Rodopsino
Rodopsino, ankaŭ nomata (retina) purpuraĵo, estas biologia pigmento en lumkaptaj ĉeloj de la retino kiu responsas por la unuaj faktoj en la percepto de lumo. La Rodopsinoj apartenas al la familio de la kaptilaj parproteinoj-G kaj estas tre sensivaj al la lumo, permesante vidon en malaltaj lumkondiĉoj. Eksponita al lumo, la pigmento tuje fotoblankiĝas, kaj tute regeneriĝas post ĉirkaŭ 45 minutoj ĉe homoj.
Tobolsko
18-a jarcento
En januaro 1789 alia filo, Vasilij, establis en Tobolsko tipografion kun du presmaŝinoj, kiu funkciis ĝis 1796, kiam privataj tipografioj estis malpermesitaj. Ĝi eldonis ĉirkaŭ de libroj kaj magazinoj. En 1791 aperis la unua en Siberio ŝtofa fabriko, kies posedanto estis ŝtatoficisto Miĥail Kutkin, post kelkaj jaroj translokita al apudurbo Podĉuvaŝo (Подчуваши). Ĝi produktis ŝtofojn, kvastojn, kaptukojn, lentojn, brodaĵojn ktp. En 1793 negocisto Fjodor Kremlov (Федор Кремлев) establis silkan fabrikon, kie laboris ĉefe liaj servutuloj kaj ekzilitoj subestre de ekzilita germano. Aŭtune 1797 la ekzilitoj estis forprenitaj al la simila ŝtata fabriko en Irkutsko kaj la entrepreno de Kremlov fermiĝis pro manko de fakuloj.
Olivier Messiaen
Kolorrilatoj
Messiaen metas al ĉiu transponado de moduso apartan koloron. La tria moduso, ĉe Jonathan W. Bernard nomita 3(1), reprezentas ekz. la koloron oranĝo (parte ankaŭ kombine kun aliaj koloroj). En la unuopaj pecoj ekzistas ankaŭ transprenoj el la aliaj tranponaĵoj de la sama moduso.
Rodopsino
Ties malkovro estis informita de la germana fiziologo Franz Christian Boll en 1876.
Tobolsko
18-a jarcento
Tobolsko estis grava komerca centro kaj havis doganejojn, kiuj situis 50-100 verstojn for je ĉiuj akvaj kaj teraj vojoj: en Tjumena vojo — ĉe vilaĝo Lipovskij pogost (Липовский погост) ĉe la rivero Tobolo; en la Tara vojo — ĉe la vilaĝo Aĝabskoje (Аджабское); je malsupra fluo de Irtiŝo — en la vilaĝoj Samarovskij jam (Самаровский ям) kaj Demjanskij jam (Демьянский ям), en Nadcinskije jurti (Надцинские юрты). En 1703-1708 en la supra urboparto estis konstruita duetaĝa gastokorto kun fermita korto, rondaj turoj kaj du travetureblaj pordegoj. Sed al ĝi kondukis unusola Prjamskoj suprenvojo (Прямской взвоз), kiu estis tre kruta, do malfaciligis transportadon de kargoj. La gastokorto ofte malplenis, do fine de la 1750-aj jaroj en la malsupra urboparto, surloke de forbrulintaj tataraj kvartaloj oni konstruis alian gastokorton. Krom la du gastokortoj funkciis 7 vendolokoj, specialiĝintaj pri viando, greno, ŝuoj, fiŝaĵo, galanterio, konservaĵoj, varoj importitaj el Eŭropa Rusio kaj eksterlando. Vendado okazis ĉiutage krom dimanĉoj kaj festotagoj, kiam oni rajtis vendi nur nutraĵojn. Vendistoj de ĉiu vendoloko elektis ĉefon (альдерман, de alderman), kiu kontrolis plenumon de la reguloj.
Laboristoj venadis al la urbo ĉefe el la nordaj urboj kiel Velikij Ustjug, Solviĉegodsko, Solikamsko, Jarensko kaj iliaj distriktoj. Plejparte homoj venis al la urbo per akvovojo en majo, prezentis en policejo pasportojn kaj restis labori surloke aŭ sekvis orienten. Aŭtune ili revenis laŭ la sama vojo hejmen, sed grandparte restis en Siberio. Ekzemple en 1735 loka polico registris per pasportoj alvenintojn kaj nur  revenintojn.
Sabdarifo
Priskribo
La floroj staras unuope en la folingoj. La grandaj (diametro de 6 ĝis 7 cm) floroj estas duseksaj, radioforme simetriaj kaj kvinnombraj. La sepaloj havas ok ĝis dekdu ruĝaj, je sia bazo kunkreskintaj loboj kun grandeco de 5 ĝis 15 × 2 ĝis 3 mm. La kvin purpuraj, karnozaj petaloj estas kruĉoformaj kaj je unu triono de sia longeco kunkreskintaj. La kvin petaloj estas flavaj kaj je la bazo malhelruĝaj. Ĉe la subfamilio Malvoideae la filamantoj de la multaj stamenoj estas kunkreskintaj al tubo kiu envolvas la pistilon, la tiel nomata kolumno.
Aldeaseca (Ávila)
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Sabdarifo
Priskribo
La kvinfakaj kapsulfrukto estas ovforma ĝis globa kun diametro de ĉ. 1,5 cm.
Uzo
La kaliko, kiu iĝis karneca en matura stato kaj tiam havas brile ruĝan koloron. Ĝi havas bonan gusto kun agrabla acideco. Ĝi estas uzata por fari dolĉaĵojn, limonado, marmelado kaj likvoroj. En sekigita formo ĝi estas uzata en Sudano kaj Egiptio kiel infuzaĵo. Ĝi nomiĝas tie „karkadeh“. Similaj trinkaĵoj oni faras en Senegalo, Malio kaj Burkinafaso. En Trinidado kaj Tobago oni faras el ĝi siropon kiel bazo por refreŝiga trinkaĵo. Tie la planto nomiĝas "sorrel" kaj estas uzata industrie. Ekzistas tie ankaŭ bier-miks-trinkaĵo de la bierfarejo Carib Brewery. La folioj estas uzataj kiel legomoj.
Simile kiel kenafo, kiu tre similas al sabdarifo, ankaŭ Hibiscus sabdariffa havas fibrojn, kiuj kiel juto estas uzataj. La restaĵoj post la forpreno de la fibroj estas uzebla por fari paperon. Sabdarifo estas kultivata en multaj topikaj landoj por anstaraŭi juton