cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Delgermörön
La rivero Delgermörön (Дэлгэрмөрөн, laŭvorte “larĝa rivero”, tuve kaj ankaŭ Дэлгэр-Мурен) estas rivero de Mongolio. Ĝi fontas en la Ulan-Tajga-montaro tre proksime de la limo inter Mongolio kaj la respubliko Tuvio de la Rusia Federacio, je malgranda distanco konsistigas la limon inter la du ŝtatoj, fluas precipe sudorienten kaj enfluas la riveron Selenge, kiu mem poste enfluas la Bajkalon. La plena riverlongo estas 445 km, tiel ĝi estas la naŭa plej longa rivero de Mongolio. En sia vojo, la rivero fluas interalie tra stepaj pejzaĝoj. En ĝi vivas pluraj specioj de salmonedoj, interalie brunaj trutoj.
Ilișua (Șărmășag)
Ilișua situas ĉe la distrikta vojo DJ110B, kiu ligas ĝin al Șărmășag kaj al Șimleu Silvaniei.
Loĝantaro
En 1910 Ilișua havis 820 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 816 (rumanoj, 87 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas el 1217. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy).
Újszentiván
Újszentiván [UjsentivAn] estas vilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en subregiono de Szeged. La nomo signifas nova-sankta-Ivano
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Makó-Szeged. Rando de la lasta urbo la vilaĝo troviĝas 1 km-ojn for.
Historio
La vilaĝnomo aperis unue dum regado de Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) en 1411 en formo Zenthyvan. La komunumo nomiĝis pri patrono de sia preĝejo. Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Serboj refondis la komunumon en 1784, baldaŭe venis ankaŭ germanoj kaj hungaroj. En 1849 la hungara armeo grave malvenkis de la aŭstroj. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Fine de tio okazis loĝantarŝanĝo inter hungaroj kaj serboj. Post la 2-a mondmilito parto de la germaneco estis forigita.
Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, klubo de maljunuloj, familihelpa servo. Vidindaĵoj estas serbaj preĝejo kaj paroĥo.
Universitato de Palermo
La Universitato de Palermo (en la itala: Università degli Studi di Palermo) estas domo de studoj situanta en Palermo, Italio, fondita en 1806 kaj organizita en 12 fakultatoj.
La universitato estis oficiale fondita en 1806, kvankam ĝiaj radikoj venas el 1498 kun la kreado de lernejoj de medicino kaj juro. Poste, de la dua duono de la 15-a jarcento, de la katedro de "Collegio Massimo al Casero", la jezuitoj donis pli ol 200 jarojn titolojn pri teologio kaj filozofio.
En 1767 ili estis forpelitaj de la reĝo Fernando Burbono, ĝis 37 jarojn poste ili revenis al sia seĝo, kiu dume estis renomita "Regia Accademia". La sama reĝo tiam decidis doni pli bonan sidejon al la akademio, movante ĝin de la monaĥejo de la teatanoj al la proksima preĝejo de Sankta Jozefo.
Post la unuiĝo de Italio en 1860, la Universitato de Palermo estis modernigita per la persisteco de kemiisto S. Canizzaro kaj la ministro kaj specialisto pri arabaj studoj M. Amari. Ekde 1984 la ĉefa universitata konstruaĵo, hejmo al la pastrejo, estas la Palazzo Steri, unu el la plej historiaj konstruaĵoj en la urbo, konstruita en 1307 kiel la loĝejo de la Chiaramonte-familio. Ne malproksime de la palaco, sur tero iam apartenanta al la sama familio, la Botanika aro de Palermo etendiĝas.
Sindiko (sindikato)
Sindiko (konata anglalingve kiel Union Steward) estas oficisto en la sindikato. Li estas en voluntara pozicio, laŭ demokratiaj elektoj. La sindiko staras en la anglosaksaj landoj inter la entreprena gvidantaro kaj la laboristoj kaj reprezentas interesojn de la lastaj.
Keijo
Keijo estas finna virnomo. Verŝajne ĝi estas finna traduknomo de sveda nomo Alf.
(16378) 1981 ET17
(16378) 1981 ET17 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Ampermetro
Ampermetro estas cifereca aŭ analoga mezurilo de la kurento en elektraj cirkvitoj. Ĝi estas ĉiam serie konektita je la mezurpunkto. Sian nomon ĝi ricevis pro la franca matematikisto kaj fizikisto André Marie Ampère.
Principe la vorto estas ankaŭ analizebla al la radikoj ampero kaj metro, kaj la kunmetaĵo teorie eĉ havas sencon. Praktike ne estas granda danĝero de konfuzo. Tamen eblas uzi la sinonimon "kurentmezurilo".
Wizernes (stacidomo)
Wizernes estas franca varstacidomo sur linio -, situanta en  Wizernes, en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio St-Omer - Hesdigneul (310000).
Preĝejo Sankta Johano (Saalfeld)
La Preĝejo Sankta Johano (germane: Johanneskirche) estas protestantisma paroĥuja kirko de Saalfeld en Germanujo. Ĝi rangas inter la plej gravaj preĝejoj de Turingio estante la plej granda halokirko en la federacia lando kaj starante sur monteto supre de Saale meze de la centro tuj najbarante la ĉefan bazarplacon. Ĝiaj du turoj kun alteco de 64 metroj spekteblas jam de malproksime.
Historio
Post brulkonsumiĝo de antaŭula konstruaĵo en 1314 konstruitis la nuna, gotika kirko inter 1380 kaj 1514. La meznava volbaro enmetitis inter 1449 kaj 1456; la altarejaj volbaĵoj perenskribaĵe datumeblas je 1514. Reformacio enkondukitis en 1524 kaj sekve ankaŭ por la Johano-komunumo. La unua superintendanto estis la grava teologo Caspar Aquila ekde 1528, amiko de Marteno Lutero. Kiam estis Saalfeld je la fino de la 17-a jarcento rezideja urbo de la Duklando Saksio-Saalfeld la kripto servis kiel duka maŭzoleo. Nova orgeno kun zinkaj fajfiloj ekfunkciis en 1714.
Intre 1891 kaj 1894 estiĝis profundaj restaŭradoj kiam la turo ricevis novajn spajrojn pli altajn ol la orginalajn. En aprilo 1945 du vitraloj en la ĉefa ĥorejo pro bombado de la Aliancanoj kaj artilerio dissplitiĝis; interna restaŭrado prizorgitis en 1983. Post Turniĝo faritis ankoraŭ aliaj ŝanĝoj. La kirko malfermiĝas kaj por diservoj kaj por kulturaj okaigzoj.
Arĥitekturo
La urba preĝejo de Saalfeld estas malfrugotika, trinava kaj kvarnavera halopreĝejo ŝtupigita. Ĝi havas altarejon ununavan kun altarejaj flankaj turoj kaj malfinkonstruita uesta turo. La iomete pli larĝa ĥorejo finiĝas eoste kun la tri flankoj de sesangulo kaj superigitis per riĉa retvolbo. Nordoriente estas tuj apuda sakristio kun volbo el triradi-aĵoj.
La interna aspekto karakteriziĝas per imponaj, senabutmenta kaj riĉa longnava pilastro kaj ogiva triumarko. Inter la turaj pilastroj troviĝas ŝtona galerio kun ornamripo. Sveltaj fenestroj ogivarkaj kun multe da ornamripo heligas la internon plaĉe.
Ankaŭ la ekstero kirka havas multajn ornamajĝoj. La kontraŭforto havas diversajn konsolojn, baldakenojn kaj pinaklon. Supre de la okcidenta portalo antaŭ la uesta fenestro kun amaso da malfrugotika ornamripo estas altano. De la tri portaloj la uesta kaj la suda portaloj havas timpanon. La unuopaj formoj influitis fare de la Parler-skolo. Ĉe la sudokcidenta angulo troviĝis ekstera predikejo kiu kopie reinstalitis je laf fino de la 19-a jarcento.
Meblaro kaj sonoriloj
Kadre de la restaŭrado inter 1890 kaj 1894 anstataŭigitis la ĝistiama barokaĵaro plejparte per novgotikaĵoj. Por tio liveris la lignoskulptisto Gustav Kuntzsch el Wernigerode la altaron, la predikejon, la ambonon kaj la baptokuvon. La altaro jam antaŭ la Dua mondmilito forigitis; pri ties sorto nenio estas konata. Ĉe la norda vando kopiita centafo de Jesuo Kristo videblas. La altaro tiea faritis en 1510 fare de Gottwald von Lohr havante nur mezon kun reliefa bildo de la entombigo de Kristo kaj predelon. El alia altaro de la sama majstro konserviĝis ĝis hodiaŭ Johano-bildo. Kelkaj vitraloj de 1514 de ĉeĥorejo muntitis ĉe fenesstroj de la flankaj navoj.
En la du turoj estas sume ses sonoriloj el la jaroj 1500, 1353, 1965, 1965, 1965 kaj 1713 sur tri etaĝoj.
Orgeno
La orgeno sur la okcidenta galerio faritis en 1894 fare de Wilhelm Sauer el Frankfurto ĉe Odro en la [orgenfasado]] malnova el 1708 (Fincke). En 1996 forigitis la alikonstruitaĵojn kaj aliaranĝetojn el la 1930-aj jaroj fare de la saalfeld-a firmaro Rösel & Hercher por atingo historian staton; por tio ankaŭ 16 registroj rekonstruitis. La muzikinstrumento havas 50 registrojn sur meĥanikaj ventkestoj. La mekaniskmo estas pneŭmatika.
Rupelgipo
La Rupelgipo aŭ Rupelvulturo (Gyps rueppellii) estas granda vulturo, tio estas rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu loĝas en la mondoregiono de Sahelo de centra Afriko. La nuna populacio de 30,000 malpliiĝas pro pliiĝanta habitatoperdo kaj aliaj premoj. Konata ankaŭ kiel Rupelgrifo, Grifo de Rüppell, Vulturo de Rueppell kaj aliaj variantoj, tiu Vulturo de Rüppell ricevis nomon honore de Eduard Rüppell, germana esploristo, kolektisto kaj zoologo de la 19a jarcento. La Rupelgipo estas konsiderata la plej alte fluganta birdo de la mondo, kun konfirmita pruvo de flugo je altitudo de 11,000 m super marnivelo.
Aspekto
Plenkreskulo estas 85–107 cm longa, kun enverguro de 2.26 al 2.6 m kaj pezo game el 6.4 al 9 kg. Ambaŭ seksoj estas similaj: makulecbruna aŭ nigreca ĝenerale kun helbruna suba ventro kaj fajna, eluzita blankeca lanugo kovranta la kapon kaj kolon. La bazo de la kolo havas blankecan kolumon, la okulo estas flava aŭ sukcenkolora, la kropomakulo tre ĉokoladbruna. Silentema ĝenerale, ili iĝas voĉema ĉe nesto kaj ĉe kadavraĵo, ege kriante.
Ekologio
La Rupelgipo estas tre sociema, ripoze, neste kaj ariĝe por manĝi laŭ grandaj vulturaroj. Ili povas veturi rapide se necese, ĝis 35 km/h, kaj flugas tiom for kiom ĝis 150 km el la nestoloko por trovi manĝon.
La Rupelgipo komune flugas je altitudoj game el 6000 m. Tiuj birdoj havas specialan varianton de la hemoglobino alphaD; tiu proteino havas altan emon al oksigeno, kio permesas la specion preni oksigenon efike spite la malaltan partan premon en la supra troposfero. Oni konfirmis ke aviadila motoro englutis Rupelgipon dum flugo super Abiĝano, Eburbordo, la 29an de novembro 1973 je altitudo de 11.000 m. Aŭguste de 2010 Rupelgipo fuĝinta el rabobirdejo en Skotujo, okazigis ĝeneralan averton al pilotoj en la areo por esti pli antetemaj pro danĝero de kolizio.
Habitato kaj manĝo
Rupelgipoj estas animaloj de plej aridaj kaj montaraj areoj de Afriko: ĉefe duondezertoj kaj dezertobordoj. Ili ripozas sur neatingeblaj rokokornicoj se tiuj disponeblas, aŭ en arboj, kutime Acacia.
Kiam ekascendas termikoj ĉirkaŭ du horojn post sunapero, la Rupelgipoj forlasas la ripozejojn kaj ekpatrolas super ebenaĵoj, uzante siajn elstarajn vidkapablojn por trovi kadavraĵojn de grandaj animaloj, aŭ karnovorulojn kiuj ĵus mortigis. Ili atendas, eĉ kelkajn tagojn se necese, ĝis kiam karnovorulo lasas la kadavraĵon. Oni scias, ke ili foje kaptas vivantajn predojn, sed tio ege raras.
Rupelgipoj havas kelkajn adaptaĵojn al sia dieto kaj estas specializitaj manĝantoj inter la malnovmondaj vulturoj de Afriko. Ili havas ĉefe povegan bekon kaj, post kiam la plej mildaj partoj de kadavraĵoj estis konsumitaj, ili pluas preni eĉ la ostojn, kiujn ili englutas ĝis kiam ili apenaŭ povas jam ekflugi. Ili havas ankaŭ malantaŭenajn spinojn en la lango por helpi depreni vianderojn el ostoj.
Statuso
Ekde kiam tiu specio estis pritaksata de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo en 1998, la populacioj de Rupelgipo malpliiĝis. La specio estis listita fare de la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj ĉe la statuso de "preskaŭ minacata" el 2007 kaj la IUCN antaŭvidas, ke la populacioj de tiu specio plu malpliiĝos.
San Giovanni Teatino
San Giovanni Teatino estas komunumo de Italio.
Liaj Mallumaj Materialoj
Liaj Mallumaj Materialoj estas eposa trilogio de fantaziismaj romanoj de Philip Pullman konsistanta el Polusa aŭroro (romano) (1995, publikigita kiel La Ora Kompaso en Nordameriko), La Subtila Tranĉilo (1997), kaj La Sukcena Binoklo (2000). Ĝi sekvas la maturiĝon de du infanoj, Lyra Belacqua kaj Will Parry, dum ili vagas tra serio de paralelaj universoj. La romanoj gajnis kelkajn premiojn, inkluzive de la Carnegie Medalo en 1995 por Polusa aŭroro kaj en 2001 la Whitbread Book of the Year (Whitbreadlibro de la Jaro) por La Sukceno-Binoklo.
Liaj Mallumaj Materialoj estis surmerkatigita al junaj plenkreskuloj, kvankam Pullman skribis kun neniu celgrupo en menso. La fantazielementoj inkludas sorĉistinojn kaj kirasajn blankajn ursojn; la trilogio ankaŭ aludas al konceptoj de fiziko, filozofio kaj teologio. Ĝi funkcias parte kiel rerakontado kaj inversigo de la eposa Paradise Lost de John Milton, kie Pullman laŭdas la homaron pro tio kion Milton vidis kiel ĝia plej tragedia mispaŝo: la prapeko. La serio altiris konflikton pro sia kritiko de religio.
La Londona Reĝa Nacia Teatro enscenigis du-partan adaptadon de la serio en 2003-2004. New Line Cinema publikigis filmadaptigon de Polusa aŭroro, nome La Ora Kompaso, en 2007. Pullman sekvis la trilogion per du pli mallongaj libroj metitaj en la sama universo, Lyra's Oxford (2003) kaj Once Upon a Time in the North (2008). La Belle Sauvage, la unua libro en nova trilogio, La Libro de Polvo, estis publikigita la 19an de oktobro 2017.
7645 Pons
7645 Pons estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (de 1993 en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca astronomo Jean-Louis Pons (1761–1831), kiu malkovris 37 kometojn inter 1801 kaj 1827. Komence dungita kiel la pordisto de la Observatorio de Marsejlo, li baldaŭ montris sian kapablon por ambaŭe konstrui kaj uzi teleskopojn. En la fino de sia kariero li estis direktoro de observatorioj en Toskanio. Li malkovris la kometon 2P/Encke en 1805 kaj 1818, kaj kvankam ĝi estas nomita laŭ la astronomo, kiu montris, ke estis du aperoj de la sama kometo, Encke mem ĉiam referis pri ĝi kiel "Kometo Pons".
Grietje Buttinger
Grietje BUTTINGER (naskiĝis 27-an de oktobro 1924 en Drachten, mortis la 28-a de februaro 2017) estis nederland-devena brita esperantistino.
Denaske nederlandanino, ŝi loĝis de post la milito en Londono. Dum la lastaj jardekoj ŝi tranoktigis milojn da esperantistoj en sia domo. En la UK 2013 en Rejkjaviko ŝi pro tio estis honorigita per la Diplomo pri Elstara Agado de UEA.
Egiptoj
Egiptoj - egipt-arabe مَصريين (Masˤreyyīn), kopte ϩⲁⲛⲣⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ (han.Remenkīmi) - en nuntempa etna kompreno estas la loĝantoj de Egiptio de komuna kulturo kaj lingvo egipt-araba kaj ties idoj en aliaj landoj. La egipta identeco en tiu kompreno proksime rilatas al geografio. La loĝantaro de Egiptio koncentriĝas en la suba nila valo, mallarĝa strio de kultivebla lando de la unua rivera katarakto proksime de la urbo Asuano sude ĝis la Mediteranea Maro norde. Tiu unika geografia situo estis la bazo de la evoluo de la egipta socio ekde la antikva epoko.
El religia vidpunkto, 90 procentaĵoj de la egiptoj estas islamanoj (75 procentaĵoj sunaanoj), pliaj 9 procentaĵoj estas koptoj: El genetika vidpunkto, la koptoj (el la greka αιγυπτος "Aigyptos" egiptoj), nocio por la parto de la egiptia loĝantaro kiu restis kristanisma post kiam en la 7-a jarcento la muslimaj araboj konkeris Egiption, aparte nomeblus tipaj "egiptoj": ĉar la koptoj ne edziĝas/is kun islamanoj, ili takseblas rektaj genaj heredantoj de la praegiptianoj.
Pli ol 90 milionoj da egiptoj loĝas en Egiptio, 90% estas islamanoj, 10% estas kristanoj. Ĉirkaŭ 1,7 milionoj da egitpoj loĝas en Irako, Libio, Sauda Arabio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kaj Usono.
Ŝipaj ekspedicioj
La egiptoj estis la unuaj kiuj faris marajn ekspediciojn. Ĉirkaŭ 2500 a.K.E. ili veturis trans la Ruĝan Maron. Ĉirkaŭ 1500 a.K.E. ili malkovris la insulon Sokotro en la Hinda Oceano.
Nobelpremioj
Egiptoj gajnis 4 Nobel-premiojn. Naguib Mahfouz gajnis la Nobel-premion pri literaturo. Ahmed Zewail gajnis la Nobel-premion pri kemio. Anwar Sadat kaj Mohamed ElBaradei ricevis la Nobel-premion pri paco. La tria ŝtatprezidento de Egiptio, Anwar Sadat estis la unua egipto kiu ricevis la nobelpremion (en 1978).
Vidu ankaŭ
Egipto
Gaŭsa leĝo
Tiu artikolo temas pri la "gaŭsa leĝo", kaj rilatas al la elektra kampo. Analoga leĝo rilatas al la magneta kampo, laŭ la "leĝo de konservita flukso", ''alienomita "gaŭsa leĝo pri magnetismo". Analoga leĝo rilatas al gravita kampo,'' ''laŭ la "gaŭsa leĝo pri gravito". La ĝenerala teoremo rilatanta tiujn leĝojn'' estas la teoremo de Ostrogradskij-Gaŭso.
En fiziko, la gaŭsa leĝo, aŭ leĝo de Gauss, estas leĝo rilatanta al la distribuo de elektraj ŝargoj, kiuj kaŭzas elektran kampon. La gaŭsa leĝo esprimiĝas tiel: La elektra flukso tra fermita surfaco estas proporcia al la tuta enfermita elektra ŝargo. Ĝi estis formulita de Carl Friedrich Gauss en 1835, sed ne eldonita ĝis 1867, t.e. post lia morto .
Ĝi estas integrala formo de unu el la kvar ekvacioj de Maxwell nomita ekvacio de Maxwell-Gauss, kaj estas fundamento de klasika elektromagnetismo.
En vakuo, por fermita gaŭsa surfaco S, la elektra flukso estas donita per sekvanta surfaca integralo:
kie
Diversaj formoj de ŝargoj
Oni povas konsideri diversajn kazojn de elektraj ŝargoj ĉirkaŭigitaj de surfaco S.
kie q_i estas la elektra ŝargo de punkto i, , kie estas ŝarga denseco de liberaj ŝargoj, kaj  estas ŝarga denseco de baraj ŝargoj en la medio, tiam la ĉirkaŭigita elektra ŝargo estas kalkulota laŭ la formulo:
Demonstro de kulomba leĝo
La gaŭsa leĝo uzitiĝas por dedukti la kulomban leĝon, kaj reciproke.
Konsideru sferon de radiuso r kun punkta elektra ŝargo q1 (pozitiva aŭ negativa) lokata en ĝia centro, kiel indikita sur la desegno. La elektra kampo \vec E estas paralela al la surfaca normala vektoro \vec{dS}, kaj la kampo estas konstanta pri ĉiuj punktoj de la sfera surfaco. Konsekvence: ĉar la surfaco de sfero estas:
Laŭ la gaŭsa leĝo: do Se sur la surfaco S oni metas alian punktan elektran ŝargon q2 (pozitivan aŭ negativan), tiu ŝargo estas submetita al la lorenca forto: tio estas (kun vektoro \vec{r} orientita de punkto q1 al punkto q2): kio estas la kulomba leĝo.
Rilato al ekvacioj de Maxwell
La ekvacio de Maxwell-Gauss per elektra ŝovodenso kaj sub diferenciala formo permesas dedukti la leĝon de Gauss, fakte de: la apliko de teoremo de Ostrogradskij-Gaŭso al la ĉi-supra ekvacio rezultigas: kio estas la gausa leĝo en ĝenerala medio (inkluzive dielektriko). Pri lineara, uniforma, izotropa medio: kie ε estas la relativa permitiveco de la medio, do Pri libera spaco ε = 1, Ql(V) = Q(V), tial oni bone retrovas la originan gausan leĝon pri vakuo.
Hasloh
Hasloh estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Pinneberg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Pinnau, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la komunumo Bönningstedt.
Brooks
Brooks estas urbo en Alberto (Kanado). Ĝi fariĝis urbo la 1-an de septembro 2005 kaj situas 168 km oriente de Kalgario ĉe la Trans-Kanada Ŝoseo.
Somogyviszló
Somogyviszló [ŝonodjvislO], kroate Vislovo estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.
Situo
Somogyviszló situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Szigetvár troviĝas 10, Kadarkút 24, Pécs 44, Kaposvár 49, Budapeŝto 228 km-ojn.
Historio
Somogyviszló estis menciita unuafoje en 1329 laŭ tiama hungara ortografio "Wyzlou". Post la mezepoko dum regado de turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis.
En Somogyviszló migra poŝto servas.
Via crucis
La via crucis (latine), kalvaria vojo aŭ vojo de la kruco respektive kruca vojo estas kristana formo de preĝo. Ĝi estas medito pri la pasiono kaj krucumado de Jesuo Kristo, populara en la okcidentaj katolikaj eklezioj (la anglikana kaj la romkatolika).
Sed kiam malfaciliĝis por okcidenteŭropaj kristanoj iri al Jerusalemo, ili metis en siajn preĝejojn staciojn (bildojn de la 14 eventoj), kaj tiel la vojo de la kruco, kia ni konas ĝin hodiaŭ, naskiĝis. Por fari la vojon de la kruco, oni (sole aŭ en grupo, speciale dum vendredoj de la karesmo), iras de stacio al stacio, kaj meditas sur ĉiu el ili, unu post la alia. Neniuj "oficialaj" meditoj ekzistas por tio, sed ekzistas multaj preĝoj, el kiuj la sacerdoto povas strukturi ĉiun vojon. La plej popularaj estas la preĝoj de Sankta Alfonso Maria de Liguori.
Jen la 14 stacioj de la tradicia Vojo de la Kruco.
Malgranda petrelo
Malgranda petrelo aŭ Eŭropa petrelo (Hydrobates pelagicus) estas malgranda marbirdo el familio Hidrobatedoj kaj ordo de Procelarioformaj. Ĝi estas la nura membro de la genro Hydrobates.
Aspekto
Ĝi grandas ĉ. 15–16 cm longe kun enverguro de 38–42 cm, nome ĝi estas la plej malgranda eŭropa marbirdo. Ĝi havas longajn flugilojn, tre malhelbrunan koloron, dum la pugostrio estas okulfrape blanka, kaj estas alia blanka strio subflugile, sed ne tiom klara, dum la vosto estas anguleca. Ĝi estas granda nur kiel la Murhirundo, kun kiu ĝi surface similas pro sias malhela plumaro kaj blanka pugo, sed ekde malsupre oni konstatas, ke la petrelo ne havas blankajn subajn partojn, malkiel la Murhirundo. Ĝi povas esti distingata el la Forkvosta petrelo kaj el la Vilsona petrelo pro sia plia malgrando, diferenca pugobildo kaj flugmaniero.
Distribuado
Ili reproduktiĝas sur neatingeblaj insuloj en norda Atlantiko kaj okcidenta Mediteraneo, kun kerna populacio en okcidenta Irlando, nordokcidenta Skotlando kaj la Ferooj, kie la plej granda kolonio tutmonde reproduktiĝas sur la insulo de Nólsoy. La plej ganda kolonio en la Mediteraneo troviĝas en la insulo de Malto nome Filfla kie estas ĝis 5,000 paroj. Ĝi estas strikte pelaga for de la reprodukta sezono, kaj tio, kun la malproksimeco de ties reproduktejoj, faras tiun ŝtormopetrelon malfacile observebla birdo el ĉeftero. Nur en Atlantiko akraj ŝtormoj povas puŝi tiun specion al ĉefteroj de sudokcidenta Irlando kaj Anglio. Tiu fakto estas tialo por la komuna nomo de ŝtormopetreloj.
La tutmonda populacio estas ĉirkaŭkalkulata inter 380.000 kaj 620.000 paroj, el kiuj ĉirkaŭ 20.000 korespondas al la Mediteraneo.
Kutimaro
Ĝi sekvas ofte ŝipojn eĉ sur malferma maro, flugas nur marproksime, sur la bordo aperas nur nokte. Ili povas vivi ĝis 32 jarojn.
Reproduktado
Ĝi nestumas en kolonioj proskimaj al maro sur insuloj, rokoj en nestotruoj aŭ rokfendoj. La ino demetas ununuran blankan ovon. Ĝi estas strikte noktula ĉe la reproduktejoj por eviti predadon fare de mevoj kaj rabmevoj, kaj eĉ evitas veni surteren dum noktoj de klara plenluna lumo. Kiel ĉe plej petreloj, ties piedira kapablo estas limigita al mallonga trenado al la nestotruoj.
Manĝo
Tiu specio havas flugilfrapan flugmanieron, kaj pladumas sur la akva surfaco dum ĝi plukas manĝerojn el la planktono el la oceana surfaco. Ĝi estas facile vidata el ŝipoj, kiujn ili sekvas. Ĝi estas allogita facile de "ĉumo" (nome miksaĵo de fiŝaj internaĵoj, fiŝoleo, krevmaizo kaj foje kemiaĵo dimetilsulfido (CH3)2S) uzita de birdumantoj por allogi marbirdojn, kaj ŝajna malplena oceano tuje povas pleniĝi el centoj de tiuj birdoj.
Folkloro
Tiu birdo estas familiara al maristoj, kaj multa folkloro asociiĝas kun tiu profeto de ŝtorma vetero. Ties plej komuna folklora nomo en la angla estas "Mother Carey's Chicken" (kokidoj de Patrino Testudo(?)), konsiderinte la figuron de "Mother Carey" kiel supernatura estaĵo reprezentante la maron. Tiuj birdoj estis foje konsiderataj ankaŭ kiel animoj de mortintaj maristoj.
Cebrones del Río
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cebrones del Río, San Juan de Torres kaj San Martín de Torres, okupas totalan areon de 21,21 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 423 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 52 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun La Bañeza, Regueras de Arriba, Valdefuentes del Páramo, Zotes del Páramo, Santa Elena de Jamuz, Roperuelos del Páramo kaj Quintana del Marco.
Historio
Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste suferis pro la Milito de Hispana Sendependiĝo.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Pasiono
La vorto ‘’’pasiono’’’ originas de la greka verbo πάσχω (pasĥō), nome « suferi ». Ĝi rilatas al la eventosj kaj la suferoj de Jesuo inter lia juĝado kaj ekzekutado surkruce. La temo traktitas en religio kaj en artoj.
Pásztó
Historio
En 1190 oni fondis klostron. La komunumo iĝis kampurbo en 1298. La turkoj detruis la urbeton. En 1715 nova klostro, en 1867 fervojo al Budapeŝto konstruiĝis. Inter 1950-1983 la urbeto estis distriktejo kaj urbiĝis en 1984. Sur la sudaj deklivoj oni kultivas vinberon.
Enikő Simó
SIMÓ Enikő rumania hungara scenejdekoraciistino, tekstilartistino naskita en Mátisfalva la 11-an de oktobro 1943.
Beinwil (Freiamt)
Beinwil (Freiamt) [Beinwil (Liberdistrikto), prononcu Bajnvil] estas komunumo en la Distrikto Muri de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1029 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008, kiu nombro modeste kreskis al 1046 ĝis la fino de 2012.
Ido-konferenco
Ido-konferenco (Ide: Ido-konfero) estas kunveno de la Idistoj kaj subtenantoj de Ido kiu okazas en Eŭropo neregule ekde 1921. Ĝenerale ili estas tre malgrandaj kunvenoj, pro tio, en 1925 aperis la "formulo de Stör": "se oni rigardas nian konferencon kiel grandan kongreson, tiel ni devas paroli pri fiasko, sed se oni rigardas ilin kiel amikajn renkontiĝojn de idistaro, do ili estas granda sukceso".
Enikő Simó
Biografio
Enikő Simó studis en la fako pri tekstilo inter 1962-68 en la Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo ĉe Maria Ciupe, Judit Szentimrei. Inter 1968-71 ŝi laboris en la tekstilfabriko de Mediaș, inter 1971-97 en la Porinfana Teatro de de Braŝovo ŝi estis scenejdekoraciistino.
Ido-konferenco
Ido-konferenco 1924
La kvara Ido-konferenco okazis inter 9-a kaj 12-a de aŭgusto 1924 en Luksemburgo, la ĉefurbo de Luksemburgo. Preskaŭ 300 partoprenantoj venis de ĉirkaŭ 15 landoj.
Beinwil (Freiamt)
Geografio
La komunumo Beinwil konsistas el 5 malgrandaj vilaĝoj, kiuj situas ĉe la orienta deklico de la monto Lindenberg, nome Beinwil mem sur alteco de 580 m s.m. en la centro de la komunumo, Brunnwil sur alteco de 719 m s.m., Wallenschwil sur alteco de 463 m s.m., Wiggwil sur alteco de 592 m s.m. kaj Winterschwil sur alteco de m s.m. Sur la teritorio de la komunumo ankaŭ situas la Kastelo Horben. Ĉe loko nomita Galltzi troviĝas la fonto de la rivero Bünz, kiu donas al la valo sian nomon.
Enikő Simó
Fonto
.
Ido-konferenco
Ido-konferenco 1924
La kongreso malfermiĝis sabate. La intertraktado tuj komenciĝis. La diskutoj koncernis Idon rilate al lernejo kaj radio.
Beinwil (Freiamt)
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,28 km², de kiuj 16,3% estas kovritaj de arbaro, 76,4% servas por agrikulturo kaj 6,6% por setlado.
Ido-konferenco
Ido-konferenco 1924
Dimanĉe estis meso kaj prediko en Ido en klostro-kirko de la redemptoristoj. Posttagmeze okazis oficiala vizito de partoprenantoj ĉe la urbestro Dietrich. La tago finiĝis, sen plua debato, per publikaj paroladoj de Idistoj de diversaj landoj.
Beinwil (Freiamt)
Najbaraj komunumoj
La komunumo Beinwil limas en nordo al Geltwil, en nordoriento al Benzenschwil, en oriento al Mühlau, en sudo al Auw, kaj en okcidento al Hohenrain kaj Hitzkirch (ambaŭ en Kantono Lucerno).
Ido-konferenco
Ido-konferenco 1924
Lunde pludaŭris la diskutoj. Oni organizis ankaŭ ekzamenon por la personoj, kiuj volis havi la instru-diplomon de la Ido-Akademio. La konferenco finiĝis marde.
Beinwil (Freiamt)
Trafiko
Kun la escepto de la vilaĝo Wallenschwil, kiu situas ĉe la bordo de la kantona ĉefvojo de Lencburgo al Sins, la vilaĝoj de la komunumo Beinwil situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La vilaĝoj Beinwil, Brunnwil kaj Wallenschwil estas ligitaj per poŝtaŭtolinio al Muri kun la publika trafikreto. La ceteraj du vilaĝoj Winterschwil kaj Wiggwil ne disponas pri publika trafikilo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Beinwil datiĝas el la jaro 1153 kiel Beinwilare.
Ido-konferenco
Ido-konferenco 2001
Internaciona Ido-renkontro 2001 okazis de la 17-a ĝis la 21-a de junio 2001 en Nurenbergo, Germanio. Tiu renkontiĝo estis la unua internacia Ido-kunveno post 1998 en Pollando. La partoprenantoj nombris nur 14, el nur 4 eŭropaj landoj. Artikolo pri la kunveno aperis en ĵurnalo Nürnberger Nachrichten en la 24-a de junio.
Dum la diskuto, ĉiuj interkompreniĝis per Ido. Oni debatis pri ido-revuoj, pri postulo de ISO-kodo "io" por Ido kaj la funkcio de Linguala Komisitaro dil ULI (idista lingvo-komitato). Oni konstatis ke Unikodo preskaŭ solvis la problemon de ĉapelitaj literoj, sed ke Ido ankoraŭ restas supera al Esperanto je skribmaniero.
Beinwil (Freiamt)
Historio
Jam tuj post ĝia fondiĝo en la jaro 1027 la Monaĥejo Muri posedis plurajn bienojn en la vilaĝoj sur la Lindenberg. En la jaro 1239 iu sinjoro Hartmann Viselere cedis gravajn bienojn kun la koncernaj privilegioj al la Abatejo Kappel. Tiuj terenoj fariĝis en la jaro 1415 posedaĵo de la urbo Zuriko, estis en 1586 venditaj al la familio Holdermeyer en Lucerno kaj fine en la jaro 1614 akiritaj de la Monaĥejo Muri, kiu iom post iom ankaŭ akiris la ceterajn posedaĵojn de diversaj senjoroj. La ŝtata suverenceo en tiu tempo apartenis al la Habsburgoj, al kiuj ankaŭ apartenis la alta jurisdikcio. La vilaĝoj Beinwil, Brunnwil, Wallenschwil kaj Wiggwil apartenis al la voktejo Meienberg, dum Winterschwil apartenis al la voktejo Muri.
Ido-konferenco
Ido-konferenco 2001
Kurioze, oni atentis ke por kresko de la lingvo, tre grava tasko estas krei literaturon, kvankam en la historio de Ido-movado oni tre kritikis la emon de Esperantistoj al literaturo. Oni diris ankaŭ ke la emo al reformoj estas indikilo pri tio ke homo estas nova en la lingvo (Ido), ne bone konas ĝin kaj ne tute posedas ĝin. Laŭ la kongresanoj, kiuj bone scias la Ido-lingvon, komprenas taŭgecon kaj sufiĉon de ĝi en nuna formo. Al ili, kiu lernis la historion de Ido, scias, ke "eminentaj sciencistoj" kreis la lingvon. Nun la ŝanco, ke ia propono pri ŝanĝo (gramatika) estos akceptita, estas tre malgranda, eblas nur oficialigo de novaj vortoj.
Beinwil (Freiamt)
Historio
La voktejo Meienberg en la jaro 1415 estis konkerita de la lucernanoj, devis esti tamen cedita en la jaro 1425 al la komuna posedaĵo de la Svisa Ĵurkomunumo kaj estis integrita al la Liberdistrikto. Post la liberigo de Argovio fare de la francaj trupoj Beinwil apartenis dum la Helveta Respubliko al Kantono Baden, kaj ek de 1803 ĝi formas parton de la distrikto Muri en Kantono Argovio.
Ido-konferenco
Ido-konferenco 2001
Alie, la "samidani" decidis ke uzi la flagon de Ido sur ĉemizoj kaj insignoj estas necese dum Ido-renkontiĝoj, ĉefe publike.
Beinwil (Freiamt)
Vidindaĵoj
La pastra preĝejo Sankt-Petro kaj Paŭlo estas konata pilgrimejo, ĉar tie troviĝas la ostaro de Sankt-Burkard de Beinwil.
Ido-konferenco
Ido-konferenco 2002
Internaciona Ido-renkontro 2002 okazis de la 26-a ĝis la 30-a de julio 2002 en Krakovo, Pollando, kun 14 partoprenantoj el 6 landoj de Eŭropo. En ĝi okazis nur kultura kaj turisma programoj, sen diskutoj pri la movado aŭ la lingvo mem.
Ido-konferenco 2003
Internaciona Ido-konfero 2003 okazis de la 8-a ĝis la 12-a de aŭgusto 2003 en Wilhelm-Ostwald-Memoreyo, Großbothen ĉirkaŭ 45 kilometroj for Leipzig.
Beinwil (Freiamt)
Vidindaĵoj
Supre sur la kresto de Lindenberg situas la Kastelo Horben, kiu estis konstruita kiel ripozejoj por la monaĥoj de la Monaĥejo Muri. La kastela kapelo Sankt-Wendelin kun ĝiaj barokaj murpentraĵoj publike viziteblas.
Ido-konferenco
Ido-konferenco 2004
Internaciona Ido-renkontro 2004 okazis de la 16-a ĝis la 23-a de julio 2004 en vilaĝo Puhivka, apud Kievo, Ukrainio.
En malfermo de kunveno, infan-koruso kantis muzikojn en Ido. Oni faris ekspozicion pri la ido-libraron de Boris Aaronov, konservita de Janna Reunova kaj pri societo Interhelpo fondita de laboristoj de Kirgizio kaj Ĉeĥoslovakio per Ido.
Ido-konferenco 2005
Internaciona Ido-renkontro 2005 okazis en Tuluzo, Francio de la 23-a ĝis la 27-a de septembro 2005.
En kunveno, krom turisma programo, oni decidis krei adresaron de idistoj.
Ido-konferenco 2006
Internaciona Ido-konfero 2006 okazis en Berlino, Germanio de la 25-a ĝis la 28-a de aŭgusto 2006.
En ĝi okazis kunveno de Germana Ido-Societo. Dum la kongreso, krom kultura kaj turisma progamo, oni parolis pri la uzo de Vikipedio.
Ido-konferenco 2007
Internaciona Ido-renkontro 2007 okazis en Parizo, Francio de la 19-a ĝis la 25-a de oktobro 2007.
Ido-konferenco 2008
Internaciona Ido-renkontro 2008 okazis en Wuppertal-Neviges, Germanio de la 22-a ĝis la 26-a de aŭgusto 2008.
Rod Taylor
Rodney Sturt Taylor (11a de januaro 1930 – 7a de januaro 2015) estis aŭstralia aktoro. Li aperis en pli ol 50 filmoj, kiel The Time Machine (1960), The Birds (1963), Sunday in New York (1963), 36 Hours (1965), The Glass Bottom Boat (1966), Hotel (1967), Chuka (1967), The Hell with Heroes (1968), kaj Zabriskie Point (1970).
Chumillas
Chumillas [ĉuMIjas] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
En 1974 Chumillas fuziiĝis kun Olmeda del Rey, Almodóvar del Pinar, Solera de Gabaldón kaj Monteagudo de las Salinas kaj ili akiris la novan nomon Almodóvar de Monterrey. Sed poste ili disiĝis en 1983, laŭ la dekreto RD 152/1983 publikita en la oficiala gazeto DOCM de 6a de oktobro 1983, laŭ kio oni konservis la iamajn nomojn.
Loĝantoj
La censita loĝantaro en 2016 estis de 58 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,44 loĝ/km².
Situo
Chumillas estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Serranía Media-Campichuelo kaj Serranía Baja en la centra parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 1,060 m super marnivelo; je malpli ol 20 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 40,19 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°46′16″N 2°01′56″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Chumillas kun pli ol 300 loĝantoj, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Chumillas kie oni alvenis al la nunaj 59. Fakte en la lasta jardeko de la 20a jarcento la vilaĝo predis kvar kvinonojn de loĝantoj.
Ekde la Hispana transiro al la demokratio la urbestro estis foje de dekstra partio sed lastatempe el maldekstra PSOE.
Ekonomio kaj vidindaĵoj
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie, jam ne tiom pro maljuniĝo de la loĝantaro. Servoj kaj loĝejoj. Lastatempe oni instalis ventogeneratoran centralon de 49,5 MW. Estas preĝejo de romanika stilo kaj antikva turo, nune akvodeponejo.
33662 Tacescu
33662 Tacescu estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Alex Cristian Tacescu, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2016 pro sia projekto pri mekanika inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Clovis North High School de Fresno (Kalifornio, Usono).
La Lapa
Situo
La Lapa estas situa en la suda parto de Ekstremaduro, je altitudo de 469 m; je 85 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj proksime (je ĉ. 11 km) de Zafra, la plej proksima urbo. La surfaco de ties teritorio estas de 8,1 km².
La Lapa situas en la centrokcidenta zono de la provinco.
Intereso
Ĝi estas ĉirkaŭita de belaj montaroj kaj pejzaĝoj. Abundas la ĉaso, ĉefe de aproj kaj vulpoj. Estas zono taŭga por marŝado en naturo. Ekxistas abundo de aromaj herboj (origano, timiano, lavendo...), unikaj floroj endemismaj ktp. Estas ankaŭ fruktodonaj anzinaroj kiuj produktas glanojn por bonkvalita porkaro.
Tra la teritorio de La Lapa pasas la rivero Guadajira, alfluanto de Guadiana.
Festoj
En la monato de Junio dum la tagoj 11,12 kaj 13, honore de la patrono Sankta Onofreo. Dum tiuj tagoj komence de somero La Lapa ricevas nombrajn vizitantojn de la paudaj Zafra, Feria, Alconera...
La Bela Otero
Fruaj jaroj
Estante de familio malriĉa, ŝi kiel infano moviĝis al Santiago de Compostela por labori kiel domservistino. Kiel 10 jaraĝulino ŝi estis seksperfortita, kiu lasis ŝin sterila, kaj je la aĝo de 14 ŝi forlasis hejmon kun sia koramiko kaj dancanta partnero, Paco, kaj komencis labori kiel kantisto/dancisto en Lisbono. Ŝi laŭdire 14 jara geedziĝis kun itala nobelo, grafo Guglielmo. Ŝia dua edzo, kun kiu ŝi geedziĝis en 1906, estis René Webb, angla kotonkomercisto. En 1888 ŝi trovis sponsoron en Barcelono kiu transloĝiĝis kun ŝi al Marsejlo por antaŭenigi ke ŝia danckariero startu en Francio. Ŝi baldaŭ forlasis lin kaj kreis por si la figuron La Belle Otéro, andaluza ciganino. Ŝi iĝis stelulino de la famega kabaredo Les Folies Bèrgere en Parizo.
Ĉangĝoŭo
Ĉangĝoŭo aŭ Changzhou (常州) estas metropolo en la provinco Ĝjangsuo de la Ĉina Popola Respubliko. Ĝi situas ĉe la Jangzio apud ĝia riverdelto, unu el la plej riĉaj regionoj de Ĉinio.
La Bela Otero
Kariero kiel amaĵistino
Ene de malmultaj jaroj Otero iĝis ŝajne la plej dezirata virino en tuta Eŭropo. Ŝi funkciis, antaŭ tiu tempo, kiel amaĵistino al riĉaj kaj potencaj viroj tiutempaj, kaj ŝi elektis siajn amantojn singarde. Ŝi kunestis kun elstaruloj kiel princo Alberto la 1-a de Monako, reĝo Eduardo la 7-a, reĝoj de Serbio kaj de Hispanio, kun la rusaj granddukoj Petro kaj Nikolao, kun la Duko de Westminster kaj la verkisto Gabriele D'Annunzio. Ŝiaj amaferoj igis ŝin fifama, kaj la envio de multaj aliaj rimarkindaj inaj personecoj de la epoko kreskis.
Ĉangĝoŭo
Historio
Ĉangĝoŭo fondiĝis verŝajne dum la Qin-dinastio kaj fariĝas grava havenurbo post la konstruo de la Granda Kanalo de Ĉinio ĉirkaŭ 609 p.K. En komenco de la 20a jarcento, Ĉangĝoŭo fariĝis centro por teksaĵo-produktado, aparte kotono, kio ĝi restas.
La Bela Otero
Kariero kiel amaĵistino
Estis iam dirite de ŝi ke ŝiaj eksterordinare malhelaj okuloj tiel ensorĉis onin ke ili estis de tia intenseco ke estis maleble ne estu detenitaj antaŭ ili.
Vivo pli posta
Otero retiriĝis de la scenejoj post la Unua mondmilito, aĉetante domegon kaj posedaĵon je kosto de la ekvivalento de 15 milionoj da usonaj dolaroj. Ŝi akumulis masivan riĉaĵon tra la jaroj, ĉ. 25 milionojn da dolaroj sed ŝi perdis multon per vetludado. Ŝi por la resto de la vivo volis ĝui abundegan vivstilon, kaj vizitis la kazinojn de Montekarlo ofte. Ŝi vivis en pli kaj pli okulfrapa stato de malriĉeco ĝis ŝi mortis pro koratako en 1965 en sia unu-ĉambra loĝejo ĉe la Hotelo Novelty en Nico. Unu ŝia najbaro diris de la lastaj tagoj de Otero: "Ŝi konstante parolis pri sia pasinteco, kaj mi ne aŭskultis plu. Temis ĉiam estis pri la samo: festenoj, princoj, ĉampano."
De ŝia glortempo kaj kariero, Otero siatempe diris, "virinoj havas unu vivotaskon: esti belaj. Kiam oni iĝas maljuna, oni devas lerni kiel detrui spegulojn. Mi atendas la morton en granda mildeco."
Filmo pri Otero
Richard Pottier (reĝisoro): La belle Otéro, Les Filmes modernes, Franclando 1954 (92 min.)
Metila 3-aminokrotonato
Metila 3-aminokrotonato aŭ metila 3-amino-2-butenato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la aminokrotonata acido kaj metanolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Metila 3-aminokrotonato posedas 5 karbonatomojn, 9 hidrogenatomojn, 1 nitrogenatomon, 2 oksigenatomojn. Metila 3-aminokrotonato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de metilaj derivaĵoj.
Harald Thilander
Harald Josias Eusebius THILANDER (naskiĝis la 25-an de oktobro 1877 en Breared, mortis la 13-an de decembro 1958) estis sveda presisto, redaktoro kaj esperantisto. Li blindiĝis 13-jara. Harald Thilander lernis la presadon de porblindulaj libroj. En 1908 li iĝis redaktanto de sveda blindula ĉiusemajna gazeto kaj en 1912 redaktoro de la gazeto porblindula „Esperanta Ligilo“. Tiujn gazetojn kune kun aliaj gazetoj kaj libroj li pretigis en sia presejo. Esperantisto ekde la jaro 1900, do ekde la 23-a vivjaro, li estis fervora aganto, publikigis multajn artikolojn kaj havis vastan korespondadon por kaj pri Esperanto. Oni nomis lin profeto en la popolo blindulara.
Ekde 1912 kun permeso de Théophile Cart li eldonis du numerojn la surda kaj blinda sveda brajlopresisto. Liaj numeroj svarmis de interesaj, ĉefe blindulaferaj artikoloj. La legantoj aprobis la novan enhavon entuziasme, tiel, ke Théophile Cart tuj petis Thilander transpreni la redaktadon kaj eldonadon de Esperanta Ligilo. Li estis kunfondinto de la Universala Asocio de Blindaj Esperantistoj (antaŭaĵo de la posta asocio Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj fondita nur en 1950). En la presejo de Thilander, en Svedio oni presis interesan kajeron de "Naciaj Literaroj", kiuj montras reliefe la literojn de diversaj nacioj, kolektatajn per Esperanto kaj eldonatajn kun Esperantaj klarigoj.
En 1919 li edziĝis kun la sveda blindulo Karin Höjer, post 20 jaroj de komuna kunlaborado favore al Esperanto. Ŝi forpasis en 1927 kaj li edziĝis al la finno Varma Jäärvenpä en 1928. Korespondaĵoj de li kaj ŝi al Helen Keller, almenaŭ inter 1933 kaj 1959, troviĝas en la Arkivejo Helen Keller de la Usona Fondaĵo por Blinduloj.
Ptolemea Regno
La epoko de Ptolemea Egiptio komenciĝis kiam Ptolemeo la 1-a invadis Egiption kaj deklaris sin Faraono de Egiptio en 305 a.K. kaj finiĝis kun la morto de reĝino Kleopatra la 7-a de Egiptio kaj la romia konkeriĝo de Egiptio fare de la Romia Imperio en 30 a.K.. La ptolemea reĝlando estis potenca ŝtato de la helena civilizo, etendiĝante el suda Sirio oriente ĝis la historia loko Kireno en la regiono Cyrenaica de Libio okcidente, kaj sude ĝis la landlimo kun Nubio. Aleksandrio iĝis la ĉefurbo kaj centro de greka kulturo kaj komerco. Por gajni pli da agnosko de la denaska egipta loĝantaro, la regantoj de la ptolemea dinastio nomis sin la posteuloj al la faraonoj. La postaj anoj de la dinastio alprenis egiptajn tradiciojn, estis portretitaj en publikaj monumentoj en egipta stilo kaj vestaĵoj, kaj partoprenis en la egipta religia vivo. La helena kulturo pluprosperis en Egiptio ĝis post la islama konkero en la 7-a jarcento de nia erao. La regantoj de la ptolemea dinastio alfrontis signifan nombron da ribeloj de denaskaj egiptoj kaj estis envolvitaj en multajn interŝtatajn kaj enlandajn militojn. Tio kondukis al la kadukiĝo de la regno kaj al ĝia aneksado de la Romia Imperio.
Malpartida de Plasencia
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas chinatos kaj same la specifa parolmaniero, de kelkaj konsiderata kiel dialekto, kvazaŭ dialekto aŭ tra grava parto de la supozata regiona dialektoparolantaro. La censita populacio en 2008 estis de 4.555 loĝantoj. La municipo enhavas la jenajn domarojn: La Bazagona, Haza de la Concepción, Palazuelo-Empalme, Pantano de Navabuena kaj Urdimalas.
Situo
Malpartida de Plasencia estas situa en la norda parto de Ekstremaduro iom sude de la okcidentaj komencoj de la respektivaj komarkoj aŭ distriktoj de La Vera kaj Valo de Jerte, je altitudo de 467 m; je 87 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 147 km de Mérida, la regiona ĉefurbo, sed la plej proksima urbo estas Plasencia nur je ĉirkaŭ 8 aŭ 10 km. La areo de ties teritorio estas de 373 km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Turismo pro la proksimeco de la Nacia Parko Monfragüe.
Administra distriktaro (Germanio)
Administra distriktaro aŭ simple distriktaro estas unuo de la ŝtata administrado de Germanio, kiu ekzistas en kvar el la entute dek ses federaciaj landoj. En tiuj federaciaj landoj ĝi hierarkie troviĝas inter la nivelo de la regionaj distriktoj (germane: Kreis aŭ Landkreis) aŭ urboj sen aparteno al tia distrikto (eksterdistrikta urbo, germane: kreisfreie Stadt) unuflanke, kaj la nivelo de la federaciaj landoj aliflanke. La ideo do estas grupigi plurajn distriktojn kaj kune organizi iujn komunajn taskojn - tial la esperantlingva nomo. Germanlingve la administra unuo nomiĝas Bezirk, Regierungsbezirk aŭ Verwaltungsbezirk, depende de la federacia lando.
La distriktaro plejofte nomiĝas laŭ tiu urbo, kie estas ĝia sidejo. En Bavario la distriktaroj nomiĝas laŭ historiaj teritorioj.
En la sekvaj kvar federaciaj landoj ekzistas distriktaroj: Momente oni diskutas lasi nur du el tiuj kvin administraj unuoj, Kolonjo (Rejnlando) kaj Münster (Vestfalio), kaj el la restaj tri formigi novan unuon, kiu nomiĝu "distriktaro Rurregiono" (kun sidejo en Essen).
En la sekvaj kvar federaciaj landoj oni dum la lastaj jaroj malinventis la distriktarojn:
Laŭ la nuna stato do en 12 el la 16 federaciaj landoj la nivelo "Bezirke" ne ekzistas, kaj la sola administra unuo inter "komunumo" respektive "urbo" kaj la "federacia lando" estas la "Landkreis" respektive "kreisfreie Stadt".
En tiuj federaciaj landoj, kie ili ekzistas, la distriktaroj formale estas instrumentoj de la administrado de la federacia lando, kiuj loke realigas iujn landajn politikajn decidojn, projektojn aŭ leĝojn. La distriktaroj politike do ne estas memstaraj, kaj ne ekzistas elektata parlamento. Distriktara prezidento (germane Regierungspräsident) estas nomumata de la federacia lando.
8573 Ivanka
8573 Ivanka estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ivanka Moravcová, patrino de la malkovrinto.
San Martino sulla Marrucina
San Martino sulla Marrucina estas komunumo de Italio.
Karpata Ukrainio
Karpata Ukrainio estis malgranda efemera respubliko en norda parto de Transkarpata regiono.
En marto de 1939 Karpata Ukrainio proklamis sendependan respublikon, sed la hungara armeo okupis la landparton kaj tuj aranĝis aŭtonomion de rutenoj. La hungaroj okupis malgrandan zonon ankaŭ el Slovakio, kie plejparte rutenoj vivis. Tiu zono iĝis parto de la rutena aŭtonomio. En 1943 partizanaj manovroj disvastiĝis. Post 1 jaro la Ruĝa Armeo okupis la aŭtonomion, kiu iĝis parto de Sovetunio.
Fortunella margarita
La ovala fortunelo aŭ Fortunella margarita , ankaŭ nomatata nan-oranĝo, estas plantspecio el la genro fortunelo el la familio Rutacoj (Rutaceae). Ĝi devenas kiel ankaŭ la aliaj specioj de la genro el Azio. La origina devenregiono estas sudorienta Ĉinio.
Priskribo
La ovala fortunelo estas ĉiamverda arbedo aŭ arbo kaj atingas altecon ĝis 3 metrojn. Ĝi havas malgrandajn, malhelajn, ledajn foliojn. Fortunelo estas relative malvarmrezista kaj supervivas ne tre fortan froston. Ĝi estas malforte kreskanta, sed povas ricevi multege da fruktojn.
La floro havas nur diametron de 1,5 – 2 cm. Ĝi estas blanka kaj kreskas en la foliakseloj de la antaŭa jaro ĉe longbranĉoj. Ĝi floras nur ekde majo aŭ junio. Por ke ĝi floras bone, la planto bezonas malvarmetan, helan lokon.
Sistematiko
La portugala botanikisto João de Loureiro priskribas la planton kiel unua en la jaro 1790 en sia verko Flora cochinchinensis. Li donis al la planto la nomon Citrus margarita. La hodiaŭan nomon ĝi ricevis en la jaro 1915 de la usona botanikisto Walter Tennyson Swingle.