cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eĉmiadzin
Mezepoko
La Armena Eklezio malakceptis la Koncilion de Kalcedonio (451) ĉar ili kredis, ke la kalcedonia kristologio tro similas al nestorianismo; tamen iuj armenaj episkopoj, kiuj ĉeestis en la teritorioj de romia Armenio, subskribis la dokumentojn de la Koncilio kaj ankaŭ akceptis en 458 enciklikon de Papo Leono la 1-a postulantan aliĝon al la Kalcedonia Difino. En Persa Armenio, la persa nestoriana eklezio subtenis la disvastiĝon de nestorianismo, kiun la armena eklezio antaŭe deklaris hereza kaj vidis kiel minaco al la sendependeco de sia eklezio. Petro la Iberia, kartvela princo, ankaŭ forte kontraŭis la Kalcedonian Kredaron. Tiel, en 491, Katolikoso Babken la 1-a de Armenio, kune kun la albanaj kaj iberaj episkopoj kunvenis en Vagharŝapat kaj rifuze kondamnis la Kalcedonian difinon.
En 658 p.K., Vagharŝapat, kune kun la resto de la Armena altebenaĵo, estis konkerita fare de la araboj. La urbo estis nelonge revivigita inter la 9-a kaj la 11-a jarcentoj sub la Bagratida Armenio, antaŭ ol estis forbalaita de la bizancanoj en 1045 kaj poste de la selĝukoj en 1064.
Meze de la 13-a jarcento, Vagharŝapat fariĝis parto de la Ilkanlando de la Mongola Imperio. Dum la lasta kvarono de la 14-a jarcento la ak-kojunla sunaisma oghuz-tjurka tribo transprenis Armenion, inkluzive de Vagharŝapat.
En 1400, kiam Timuro invadis Armenion kaj Kartvelion multaj distriktoj inkluzive de Vagharŝapat estis senhomigitaj sub la regado de la Timurida Imperio. En 1410, Armenio falis sub la kontrolon de la tribo kara-kojunlo, ŝijaisma oghuz-tjurka popolo. Sub la tjurk-mongola regado, Vagharŝapat estis konata de la turkoj kiel Uĉkilisa (Üçkilise, "tri preĝejoj" en la turka lingvo).
Frua moderna periodo
Inter 1502 kaj 1828, Armenio iĝis parto de la persa ŝtato sub la regado de la dinastioj safavidoj, afŝaridoj kaj kaĝaroj, kun mallongaj periodoj de otomana regado inter 1578 kaj 1603 kaj poste inter 1722 kaj 1736.
En 1828, post la Rusa-Persa Milito, Eĉmiadzin, kiel parto de la Erevana ĥanato, estis transdonita al la Rusa Imperio kiel rezulto de la Traktato de Turkmenĉaj subskribita la 21-an de februaro 1828.
En libro de 1833 Eli Smith kaj H. G. O. Dwight priskribis Eĉmiadiznon, tiam vilaĝo, jene: "Ĝi prezentas nenion krom superplenan kolekton de kotaj kabanoj, eble 500."
Kun la establado de la Erevana Gubernio en 1850, Eĉmiadzin iĝis la centro de la tiam ĵusformita Eĉmiadzinskij Ujezd.
Nuntempo
Armenio ĝuis mallongan sendependecon inter 1918 kaj 1920 antaŭ la falo al la bolŝevika 11-a Ruĝa Armeo kaj fariĝis parto de Sovetunio. En 1925, la nova plano rekonstrui la modernan urbon estis entreprenita de la arkitekto Aleksandro Tamanjan. Ĝi estis finita inter 1939 kaj 1943. En 1945, la urbo Vagharŝapat estis oficiale renomita Eĉmiadzin fare de la soveta registaro.
Dum la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj, la urbo travivis masivan ondon de konstruo, inkluzive de loĝkonstruaĵoj kaj industriaj plantoj. Fine de la 1960-aj jaroj, la historiaj monumentoj de la urbo; inkluzive la religian komplekson de la Patrina Seĝo de Sankta Eĉmiadzin, preĝejo de Sankta Ripsime, preĝejo Sankta Gajane kaj la ĉirkaŭa regiono de la katedralo Zvartnoco, estis tute restaŭritaj.
Post la sendependeco de Armenio, la urbo estis oficiale renomita Vagharŝapat en 1995. Tamen la urbo estas ankoraŭ populare konata kiel Eĉmiadzin.
En oktobro 2018, Diana Gasparjan, nomumita de la Partio Civila Kontrakto en la opozicio, estis elektita urbestro de la urbo kaj la unua ina urbestro de la lando.
Religia ĉefurbo
Post la agnosko de kristanismo kiel oficiala religio en Armenio, la rolo de Vagharŝapat en la vivo de la lando pliiĝis, samtempe ĝi fariĝis la centro de armena spiritualeco. La Katedralo estas konstruita kiel citadelo, kaj la kapeloj dediĉitaj al la forfuĝintaj virgulinoj estas konstruitaj en la martiraj lokoj. Meze de la 5-a jarcento, post la transdono de la Patrina Seĝo al la nova ĉefurbo, nomata Dvin, fakte ĝis la 7-a jarcento, Vagharŝapat perdis sian antaŭan signifon. En la 7-a jarcento, en la sfero de pers-bizancaj konfliktoj, en la jardekoj de aŭtonomio, kreiĝis kondiĉoj por la kresko de la ekonomio kaj kulturo de la urbo. La preĝejo de Sankta Gajane (jaro 680), la Patrina Katedralo estas renovigita. La Katedralo Zvartnoco (641-661) kaj la Katolikosa sidejo najbara al ĝi estas konstruataj proksime al la vojo de Vagharŝapat al Artaŝat. En la 15-a jarcento, la Katolikosejo estis restarigita en Vagharŝapat. De la 13-a ĝis la 15-a jarcentoj, Vagharŝapat iĝis la centro de la armena animo, kaj la eklezio, sendepende de la movadoj de la Katolikoso, konservis la ĉefan signifon de la katedralo. En 1828 Eĉmiadzin estis finfine aneksita al Rusio kiel parto de orienta Armenio. La rusa registaro, same kiel la antaŭaj aŭtoritatoj, ankaŭ agnoskis la rajtojn de la parokanaro pri Eĉmiadzin. Kvankam Eĉmiadzin fariĝis la centro de la ŝtato meze de la 19-a jarcento, la urbon mem regis la Katolikosejo kaj la Kongregacio, kune kun la Sinodo. De la unuaj tagoj de la sovetia regado Eĉhmiadzin ĉesis aparteni al monaĥejo kaj fariĝis la centro de la provinco Vagharŝapat. La Patrina Seĝo de Sankta Eĉmiadzin nun estas la loĝejo de la Katolikoso de ĉiuj armenoj.
Flago
La flago de la urbo Eĉmiadzin estas simbolo kun bilda kaj kolora kombinaĵo. Kontraŭ la flava fono de la rektangula bildo, kruco estas prezentita en purpuro kun iometa devio de la centro, kaj en la mezo de ĉi-lasta estas striita, cirkla, rando kun bruna koloro. En la unua tavolo, vitoj estas flavaj, kiujn interrompas supre tripinta kastelo flavkolora, elstaranta el la cirklo. La dua tavolo estas apartigita de la unua per oranĝa koloro kaj blua, en kiu la vorto "Eĉmiadzin" estas skribita per armenaj majusklaj literoj supre. Estas tri kruco-formaj bildoj perpendikularaj al ĝi kaj en la centro horizontale troviĝas kvin oranĝaj ĉeloj. La tria tavolo, kiu estas apartigita de la dua per maldika oranĝa muro, inkluzivas krucforman purpurbluan bildon kun anĝeloj sur la randoj. La kvara tavolo, kiu estas la centro de la blazono, prezentas la ĉapelitan armenan literon "E" en oranĝa koloro kun blua ĉirkaŭaĵo. La flava koloro de la flago, abrikoto, simbolas la reĝan abrikoton, ĉar Eĉmiadzin estis reĝa urbo, kaj la purpura koloro simbolas esti katolikoso.
Geografio kaj klimato
Vagharŝapat estas la plej granda satelita urbo de Erevano kaj la 4-a plej granda en Armenio laŭ loĝantaro. Ĝi situas okcidente de Erevano en la baseno de la rivero Kasagh, en la nordorienta ekstremaĵo de la Ararat-ebenaĵo, kaj tre proksime al la internacia flughaveno Zvartnoco.
Laŭ la Historio de Armenio de Moseo de Ĥoreno kaj kiel rezulto de pluraj arkeologiaj esploroj faritaj en la areo, la plej verŝajna loko de la pratempa urbo Vagharŝapat estas la areo de la monteto Ŝreŝ proksime al rivero Kasagh.
Monteto Ŝreŝ aŭ la Kond de Ghugo, kiel ĝi estis nomita fare de la loka loĝantaro, estas nur 500 metrojn fore en la nordoriento de nuntempa Vagharŝapat, sur la vojo al Oŝakan. Ĝi estas artefarita monteto kaj havas diametron de 123 metroj longa. Ĝi unue estis elfosita en 1870. En 1913 kaj 1928, la areo estis elfosita de arkeologo Jervand Lalajan. Grandskalaj elfosadoj estis faritaj ĉirkaŭ la monteto kaj la proksimaj lokoj de Mecamoro kaj Moĥrabluro inter 1945 kaj 1950.
Historie, Vagharŝapat estas en la koro de la Armena Altebenaĵo, en la kantono Aragacotn (armene: Արագածոտն գաւառ Aragatsotn gavar, malsama al la nuna provinco Aragacotno) de la provinco Ajrarat, ene de Granda Armenio.
La urbo havas mezan altecon de 853 metroj super la marnivelo. La klimato estas malvarma duonarida (klimata klasifiko Köppen).
Demografio
La plimulto de la loĝantaro de la urbo estas etnaj armenoj, kiuj apartenas al la Armena Apostola Eklezio. La reguliga korpo de la eklezio estas la Diocezo de Armavir bazita en la proksima urbo Armavir. Inter 1996 kaj 2014, la Preĝejo Sankta Dipatrino de Vagharŝapat servis kiel sidejo de la diocezo. Malfermita en 1767 fare de la katolikoso Simeono la 1-a, la eklezio situas en la centro de Vagharŝapat, norde de la Patrina Seĝo de Sankta Eĉmiadzin.
Famaĵoj
La Patrina Katedralo de Sankta Eĉmiadzin troviĝas en la komplekso ĉirkaŭita de multaj aliaj strukturoj konstruitaj tra la jarcentoj. Plej multaj konstruaĵoj havas grandan arkitekturan signifon, kiel ekzemple la malnovaj kaj novaj Pontifikaj Loĝejoj, la Kancelario aŭ la Divanatun, la Pordego de Reĝo Trdat, Muzeo pri Trezoro Alex kaj Marie Manoogian (1982), Muzeo Ĥrimjan, la malnova konstruaĵo de la Seminario, la Horloĝturo, la Librejo, ktp.
La Gevorkajn Teologia Seminario estas teologia kolegio de la Armena Apostola Eklezio fondita de la katolikoso Gevork la 4-a en 1874 ene de la komplekso de la Patrina Seĝo. Krom la Patrina Katedralo, Vagharŝapat estas hejmo de multaj aliaj gravaj armenaj preĝejoj, kiel la Preĝejo Sankta Dipatrino, kaj katedraloj. La Katedralo de Eĉmiadzin, la preĝejoj de Sankta Ripsime, Sankta Gajane kaj Sankta Ŝoghakat, kaj la arkeologia loko de Zvartnoco estas listigitaj inter la Mondaj Heredaĵoj de Unesko.
Katedralo de Eĉmiadzin:
Historie, la fokuso de la urbo estas la Patrina Katedralo de Sankta Eĉmiadzin, (armene: Մայր Տաճար Սուրբ Էջմիածին Majr Taĝar Surb Eĉmiadzin) kiu estas unu el la plej malnovaj katedraloj en la mondo. Ĝi unue estis konstruita de Sankta Gregorio la Iluminanto kiel volbita baziliko en 301–303, kiam Armenio ĵus adoptis kristanismon kiel ŝtatan religion (la unua tia en la monda historio). La kirko estis pligrandigita en multaj okazoj, precipe en 480, 618 kaj 1658.
Preĝejo Sankta Ripsime:
Konstruita en 618, la Preĝejo Sankta Ripsime esence travivis preskaŭ senŝanĝa. Ĝi estas konsiderita unu el la plej malnovaj pluvivaj preĝejoj en Armenio, konata pro sia bona arkitekturo de la klasika periodo, kiu influis multajn aliajn armenajn preĝejojn. Ĝi estis starigita en 618 fare de katolikoso Komitas sur la origina maŭzoleo, konstruita fare de la katolikoso Sahak la 1-a en 395, kiu enhavis la restaĵojn de la martirigita Sankta Ripsime. Laŭ la armena historiisto Arakel el Tabrizo de la 17-a jarcento, la preĝejo estis renovigita dum 1651–1653 de Katolikoso Filipo la 1-a. Riparoj estis faritaj sur la tegmento, supro de la kupolo, la muroj kaj bazoj. Kruco estis metita supre de la tegmento, kaj malgranda enirhalo estis aldonita al la okcidenta flanko. Ĝi estas unu el la malmultaj preĝejoj en Armenio, kiuj restis aktivaj dum la sovetia periodo.
Preĝejo Sankta Gajane:
Konstruita en 630 de Katolikoso Ezra la 1-a, la preĝejo Sankta Gajane distingiĝas per la harmoniaj proporcioj. Ĝi estas tri-nava kupola baziliko kun okangula tamburo ripozanta sur kvar internaj kolonoj, kiuj dividas la internon de la preĝejo en tri. Ĝia dizajno restis senŝanĝa malgraŭ partaj renovigoj de la kupolo kaj kelkaj plafonoj en 1652.
Preĝejo Ŝoghakato:
Kun signifobje lumguto, Ŝoghakat-preĝejo estas ununava kupola baziliko, konstruita kaj kompletigita en 1694 de princo Aghamal Soroteci dum la periodo de Katolikoso Nahapet la 1-a. Ĝi estas konstruita per ruĝaj kaj nigraj tofaj ŝtonoj, starigitaj sur la restaĵoj de 6a- jarcenta baziliko. La restaĵoj de malgranda kapelo de la 4-a jarcento videblis ĉe la sudokcidenta fino de la preĝejo Sankta Ŝoghakat.
Katedralo Zvartnoco:
Zvartnoco estas 7-ajarcenta ruinigita cirkla preĝejo konstruita laŭ la ordo de Katolikoso Nerses la 3-a la Konstruanto inter 641 kaj 653. Ĝi estas ĉe la orienta rando de nuntempa Eĉmiadzin. Zvartnoco estis majesta katedralo fama pro sia unika projekto, dediĉita al Sankta Georgo, konstruita ĉe la loko, kie supozeble okazis kunveno inter reĝo Tiridato la 3-a kaj sankta Gregorio la Iluminanto. En 930, la preĝejo estis ruinigita pro tertremo kaj restis preskaŭ kaŝita ĝis ĝi estis retrovita en la frua 20-a jarcento fare de arkitekto Toros Toramanjan. La ejo estis elfosita inter 1900 kaj 1907, malkovrante la fundamentojn de la katedralo same kiel la restaĵojn de la Pontifika palaco kaj vinfarejo.
Kulturo
Eĉmiadzin estas la kultura centro de la provinco Armaviro kaj unu el la gravaj centroj de la tuta respubliko. La Komitas-Kultura Palaco funkcias en la urbo ekde 1957, dum la Nacia Galerio Eĉmiadzin funkcias ekde 1970.
La urbo ankaŭ estas hejmo de kelkaj muzeoj inkluzive de la Vagharŝapata Etnografia Muzeo, Muzeo kaj Galerio Ĥoren Ter-Harutjunjan, Muzeo kaj Galerio Mher Abegjan, kaj dommuzeo de Hovhannes Hovhannisjan. Tamen, la plej elstaraj muzeoj de Eĉmiadzin situas ene de la komplekso de la Sankta Seĝo:
La Patrina Seĝo ankaŭ estas hejmo de la Pontifika Librobutiko funkcianta ekde 1962, kaj la Manuskriptejo Vatche kaj Tamar Manoukian malfermiĝis en 2012.
La urbo festas la "Eĉmiadzinan tagon" ĉiujare ekde 2008 en Eĉmiadzin la 8an de oktobro. Laŭ la malnova armena tradicio, Mesrop Maŝtoc alportis la nove kreitan armenan alfabeton al la urbo la 8-an de oktobro 405.
Transporto
Eĉmiadzin estas ligita kun Erevano kaj suda Armenio tra la Aŭtovojo M-5, dum la Aŭtovojo M-3 ligas la urbon kun norda Armenio.
La Internacia Flughaveno Zvartnoco de Erevano situas nur 10 kilometrojn oriente de Eĉmiadzin.
Situante 20 km okcidente de la ĉefurbo Erevano, Eĉmiadzin estas ligita kun la ĉefurbo per publikaj kamionetoj, loke konataj kiel marŝrutkoj. Ĉi tiuj veturiloj estas ĉefe rusaj fabrikitaj kamionetoj GAZelle kun 13 sidlokoj, kiuj havas regulajn vojaĝojn inter la du urboj tra la tago. Ekde 2018, kelkaj novaj busoj ankaŭ havas regulajn vojaĝojn al Erevano.
Industrio
Eĉmiadzin estis hejmo de la unua paperfabrikejo en la historio de Armenio. En 1780, Katolikoso Simeono la 1-a de Erevano fondis la Paperfabrikejon Eĉmiadzin, kiu servis 6 jarojn.
Sub la sovetia regado, la urbo fariĝis grava industria centro. Ĝi estis hejmo de 4 ĉefaj industriaj firmaoj specialigitaj pri produktado de milita teknologio. Tamen la produktiveco de la plantoj malpliiĝis post la falo de Sovetunio.
Nuntempe la industrio de la urbo ĉefe baziĝas sur nutraĵa prilaborado. La plej grandaj industriaj firmaoj de la urbo estas la Eĉmiadzina Instrumenta Fabrikejo fondita en 1966, la E.P.G. Ejmiatsin Cannery fondita en 1969, la laktfabrikejo Eĉmiadzin Kat fondita en 1997, la Sonimol-fabrikejo por grajnoj fondita en 2001, la Eĉmiadzina vinbrando kaj vodko- fabrikejo fondita en 2005, kaj la Ekologia V.K.H. fabrikejo pri detruado de biologiaj ruboj fondita en 2009.
Turismo
Estante la spirita centro de la armena nacio tutmonde, Eĉmiadzin estas grava turisma celloko por armenoj same kiel por eksterlandaj vizitantoj. Ĝi estas hejmo de la Mondaj Heredaĵoj de Unesko kiaj la katedralo de Eĉmiadzin, katedralo Zvartnoco, preĝejo Sankta Ripsime, preĝejo Sankta Gajane kaj preĝejo Ŝoghakat, entute grupigitaj kiel la katedralo kaj preĝejoj de Eĉmiadzin kaj la arkeologiejo de Zvartnoco.
La Maĉanenca Turisma Centro de Eĉmiadzin disponigas unikan instalaĵon por la vizitantoj de la urbo. La komplekso enhavas kulturan centron kun malgranda teatro, trinkejo kaj ĵazklubo, tradicia kuirarto, kaj butika hotelo. La hotela kaj kazina komplekso Zvartnoco situas ĉe la orienta enirejo de la urbo.
Edukado
La religia Gevorkjan Teologia Seminario estas unu el la plej signifaj instruejoj de Armenio. Aliaj edukaj institucioj inkluzivas la Universitaton Gregorio la Iluminanto kaj la mezan kolegion de profesia edukado.
Centro de Teologio kaj Armenologio Garegino la 1-a ankaŭ funkcias en la urbo ekde 2000. Eĉmiadzin estas hejmo de 14 publikaj mezlernejoj, 8 infanĝardenoj kaj 2 muzikaj akademioj. La nova komplekso de Eurnekiana Lernejo de la Patrina Seĝo estis malfermita en septembro 2017.
Sporto
FK Vagharŝapat estis la sola futbala klubo de la urbo, debutis en la Armena Supera Ligo kiel Zvartnoc Eĉmiadzin en 1992. Tamen ĝi dissolviĝis komence de 2006 kaj nuntempe estas neaktiva pro profesia futbalo. La Eĉmiadzina Stadiono situanta tuj sude de la komplekso Patrina Seĝo, povas akcepti ĝis 3.000 spektantojn.
En oktobro 2016, la Futbala Federacio de Armenio lanĉis la konstruadon de futbala akademio ĉe la suda antaŭurbo de la urbo, sur la aŭtovojo Vagharŝapat-Margara. La pionira ceremonio okazis la 12an de aprilo 2017, ĉeestis prezidanto Serĵ Sargsjan, UEFA-prezidanto Aleksander Čeferin kaj FFA-prezidanto Ruben Hajrapetjan. Kun proksimuma kosto de 2 milionoj da usonaj dolaroj, la komplekso okupas areon de 55.601 kvadrataj metroj kaj estas finita antaŭ oktobro 2017. La projekto estas kunfinancita de FFA, UEFA kaj FIFA.
Nova sporta lernejo nuntempe konstruiĝas en Eĉmiadzin ekde 2015, kun kosto de pli ol 1 miliono da usonaj dolaroj. La projekto finiĝis en 2019.
La proksima vilaĝo Aknaliĝ (10 km sude de Eĉmiadzin) estas fama pro la ĉevala centro Ara kaj Ajcemnik.
Internaciaj rilatoj
Eĉmiadzin estas membro de la Organizo de mondheredaĵaj urboj ekde la jaro 2007.
Ĝemelaj urboj
Eĉmiadzin ĝemelurbas kun la jenaj urboj:
Amikaj urboj
Eĉmiadzin ankaŭ kunlaboras kun:
Bondelzvartoj
La Bondelzvartoj (Bondelswart aŭ, ankaŭ aŭ  - pri tio vidu la artikolon "hotentotoj"; ) estis afrika orlama-nama etno, kiu vivis en la hodiaŭa Namibio, la tiama Germana Sudokcidenta Afriko.
La bondelzvartoj eniris en la historion komence de la 20-a jarcento, kiam ili fine de 1903 faris ribelon kontraŭ la koloniaj "protektotrupoj". En tio subtenis ilin Jakob Morenga, kiu povis uzi siajn taktikajn spertojn je la batalo kontraŭ la germanoj poste en la ribelo de hereroj kaj namoj de 1904 ĝis 1908.
Post kiam Germana Sudokcidenta Afriko fine de la Unua Mondmilito estis cedita al Sudafrika Unio sub brita superregado, la bondelzvartoj denove armile ribelis kontraŭ siaj novaj potenculoj en la jaro 1922.
Komunika kanalo
Komunika kanalo estas esprimo uzata en komunikado por aludi al la fizika rimedo uzata por la transmisio, pere de kiu veturas la simboloj kiuj portas la informon el la sendanto al la ricevanto. Kaze de letero ekzemple, la kanalo estas la papero, koverto ktp, kiuj fizike veturas el la sendinto al la ricevonto. La kanaloj povas esti personaj aŭ amasaj: la personaj kanaloj estas tiuj, per kiuj la komunikado okazas rekte, kiel en la okazo de la parola interkomunikado. La amasaj kanaloj povas esti ankaŭ parolaj, sed ofte skribaj, radiaj, televidaj, komputilaj ktp.
Hudsona Markolo
La Hudsona Markolo ligas la Atlantikan Oceanon kun la Hudsona Golfo en Kanado. Tiu markolo kuŝas inter la Bafina Insulo kaj la norda marbordo de Kebekio, kaj ties orienta enirejo estas markata de la Kabo Chidley en Kebekio kaj la insulo Resolution ĉe la Bafina Insulo. La markolo estas ĉirkaŭ 450 mi (720 km) longa. Ties larĝo varias el 150 mi (240 km) je ties plej larĝa punkto, al minimumo de 40 mi (64 km).
Komunika kanalo
En telekomunikado, la termino kanalo povas havi tre diversajn signifojn: la baza temas pri konekto inter la punktoj de komenco kaj de fino de cirkvito, sed estas aliaj eblaj teknikaj difinoj (ekzemple per radioondoj).
Duran Duran
Duran Duran estas angla rokgrupo, kiu estis ege sukcesplena dum la 1980aj jaroj.
Precize kvaronjaron post sia estiĝo la legendaj Duran Duran estas reen sur scenejo en sia origina konsisto: Simon Le Bon, Nick Rhodes, John Taylor, Andy Taylor kaj Roger Taylor. Denove reen, la jarojn post tio, kiam ili disiris, por ke ili dediĉu sin al aliaj projektoj.
Ili estas reen kun sia neŝanĝigebla manuskripto, kiu elpafigis ilin al pintoj de furorparadoj, ili denove lerte regas en sia muzika laboratorio. Ili kunvenis, por ke en la origina konsisto post longaj jaroj surdiskigu novan studian albumon. La albumon, kiu devas fariĝi unu el la plej bonaj en ilia historio. Denove ili estas ĉi tie kun nerezistigeble tuŝeblaj melodioj, senmanka muzika kono, elektitaj aranĝoj kaj sovaĝa kaj akra, leĝere provokebla kantado. Kaj ilia aktuala muzika materialo? Tio estas simple "klasikaj Duran Duran por la nova jarmilo".
Duran Duran vendis pli ol sepdek milionojn da diskoj kaj ilia escepta kariero farigas el ili unu el la plej sukcesaj muzikaj grupoj de lastaj jardekoj. Ili fuzigis popmuzikon kun arto kaj modo sur ĝis nun nevidata nivelo kaj danke al ili ekis kreado de videoklipoj kiel neniam antaŭe. Tio, kio antaŭe estis estis simpla marketa ludeto, danke al ili fariĝis unu el la plej valoraj aspektoj de la muzika komerco. Ekzotikaj lokoj, belegaj junulinoj kaj raviga vidaspektigado - Duran Duran konstruis por la kreado de videoklipoj tute novajn modelojn. Ili dum la jaroj laboris, ja jarojn vojaĝis kaj la sukceso venis.
Kristiano la 8-a (Danio)
Kristiano Frederiko, Christian Frederik, estis reĝo de Norvegio de la 17-a de majo 1814 ĝis la 14-a de aŭgusto 1814, kaj estis reĝo Kristiano la 8-a de Danio en la jaroj 1839 ĝis 1848.
Duran Duran
Ili komponis supertempajn popmuzikajn kantojn, kiuj baldaŭ fariĝis klasiko. Ili kombinis rokmuzikajn gitarojn kun infektemaj melodioj kaj tekstoj, kiuj tuj encerbiĝis. La komunikaroj eĉ komparis ilin kun The Beatles - tia histerio de ŝatantoj estas nome longajn jarojn, aŭ jam sur koncerta podio aŭ en civilo, akompanis ilin. Ili ludis al foraĉetitaj ĉambregoj kaj stadionoj, ili rompis unu kasan rekordon post la alia. Ili subkaptis la atmosferon de tempo kaj en siajn retojn ili ĉasakiris armeon de pie sindonaj ŝatantoj. Nun ili estas reen komune, por ke ili faru la samon ankoraŭ unufoje.
Ilia estiĝo
Duran Duran estiĝis en la angla urbo Birmingham en la jaro 1978. Fondis la grupon klavarinstrumentisto Nick Rhodes kaj basgitaristo John Taylor. Ilian sonon inspiris soŭlmuziko de ilia juneco, la novjorka undergroŭnda scenejo de 70-aj jaroj (krom alia New York Dolls kaj Velvet Underground), (ne nur) tiama ekscentra ikono de scenejo David Bowie kaj ne-malpli brilaj grupoj kiel Roxy Music. En la tempo de fondo de la kapelo John studis en artista lernejo kaj Nick estis finanta studadon en mezlernejo.
La unuan konsiston de la kapelo plenigis iliaj tiamaj amikoj: plua studento de arto Stephen Duffy kaj Simon Colley. Simon ludis je klarneto kaj kontrabaso, Nick proprumis un u malgrandan sintezilon kaj frapinstrumentan aŭtomaton. John ludis je gitaro kaj Stephen ekprenis mikrofonon. La unuajn "batalajn" spertojn ili akiris antaŭ la kunlernantoj el la lernejo, sed baldaŭ Nick kaj John estis devigitaj serĉi novajn kunludontojn: Simon kaj Stephen preferis aliajn eblecojn de validigo...
Dum kelkaj sekvantaj monatoj en la kapelo rapide alternis kelke da muzikistoj ol por longaj jaroj malantaŭ frapinstrumento de Duran Duran eksidis Roger Taylor. Li estis multe pli sperta ol la ceteraj homoj en la kapelo, li havis jam en sia konto agadon en loka fama punka muzika grupo The Scent Organs. Post la alveno de Roger John ekprenis kontrabason kaj la rebaptitaj Duran Duran (ili nomiĝis laŭ figuro de Rodger Vadim Barbarell, la sciencfikcia klasiko) ĵetiĝis evoluigi funko-stilon, kiu jam tiom ne reflektis punkan muzikon, sed prefere elirantajn kapelojn de tiamaj jaroj, ekz. Simple Minds aŭ Japan.
Kvankam ili estis sur muzika scenejo neniu alia ol absolutaj verduloj, plenverve ili tuk komencis serĉi muzikan eldonejon. Ili dissendis siajn unuajn demo-komponaĵojn al ĉiuj eblaj adresoj, ili klopodis enprogramigi en tiam prestiĝajn klubojn. Ilia partoprenado en unu el ili, loke konata Rum Runner Club, fine alportis la deziratan sukceson. La posedantoj de klubo, Paul kaj Michael Berrow-oj, ekkonis la potencialon de tiuj ĉi talentuloj kaj tuj ili faris el Duran Duran rezidentojn de sia klubo. Dum tago ili komponis kaj provis en la klubo, dum noktoj ili laboris kaj prezentiĝis. La grupo baldaŭ sukcesis kompletigi sian konsiston: Andy Taylor respondis ilian anoncon en Melody Maker kaj mallonge post tio la membro de Duran Duran fariĝis ankaŭ Simon LeBon, kiun al la kapelo prezentis lia eksamikino, ĉeelkrantabla vendistino de drinkejo de klubo Rum Runner. Kontraŭe al la ceteraj membroj de la kapelo Simon devenis el sudo de Anglio, sed li studis dramon en ĉi tiea universitato en Birmingham.
En la sekvantaj monatoj la kapelo senlace laboris - ĝi komponis, surdiskigis, prezentiĝis en la plej strangaj lokoj, kiuj aperis por ĝi. En la jaro 1980, kiam ĝi akompanis en vojaĝkoncertoj Hazel O´Connor-on, ilia klopodo alportis fine sukceson. Eksplodis je ili batalo de muzikaj eldonejoj. Gajnis la granda kompanio EMI Records, kiu tuj proponis al Duran Duran surdiskigan studion eĉ kun producento Colin Thurston.
Oni vendis pli ol du kaj duonon da milionoj da ekzempleroj de la titola debuta albumo nur en la jaro 1981. En ŝtupetaroj ĝi restis nekredeblaj 118 semajnojn kaj ekestis el ĝi tre sukcesega furorkanta albumeto Planet Earl. En la sama jaro Duran Duran fariĝis la unua popmuzika grupo, kiu faris dek-ducolan remiksadon de sia unuop-disketo kaj ankoraŭ ili havis tempon por filmi tre kontraŭversan videoklipon por danca remiksado de kanto Girls On Film, kiu pro ties enhavo kaj formo la ĉefuloj de MTV kaj BBC ne enlasis en la elsendadon.
El hodiaŭa vido ŝajnas strange, ke tiu ĉi juna kapelo fariĝis baldaŭ "knaboj el afiŝoj" por la nova generacio de junularo, se ni konscios, ke Duran Duran LP estis kontraŭo de tradicie perceptita pop-albumo. La tekstoj estis orientitaj al plenkreskaj homoj, la muziko - kvankam ĝi enhavis popmuzikajn kaj danc-elementojn - estis plena de malhelaj kaj dusencaj motivoj. Kiel pli poste ili mem konfesis, Duran Duran estis en tiu ĉi periodo forte inspirataj de fruaj surdiskigaĵoj de Damned, la albumon priregis sinkema, malserena atmosfero.
La komponaĵoj kiel Careless Memories kaj propre la tuta dua duono de la albumo ne estis tro malproksima al humoroj de post-punkaj kapeloj de tiu tempo, kiel The Cure, The Psychedelic Furs, Echo and the Bunnymen kaj pluaj antaŭuloj de muzika movado de gotmuzikistoj. Kio savis Duran Duran-n de imagebla enterigo dumvive estis iliaj dance orientitaj ritmoj kaj tre eksperimenta elektroniko konceptita de sintezilisto Nick Rhodes.
Videoklipo Hungry Like The Wolf, filmita dum restado sur Srilanko fare de reĝisoro Russell Mulcahy, fariĝis unu el la plej ludataj videoklipoj en MTV de ĉiuj tempoj.
La tria albumo
Ĉio ĉi okazis jam en la tempoj, kiam Duran Duran koncertis frunte al senespere tutvenditaj ĉambregoj kaj stadionoj, en la tempoj, kiam la rompado de rekordoj fariĝis por ili rutino, kie ajn ili preparis prezentiĝi. Unu singlo estis pli sukcesa ol la alia, ŝajnis, ke kion Duran Duran tuŝos, tio perfekte ekestos.
Dum nuraj tri jaroj ili partoprenis tri mondajn vojaĝkoncertojn, en senkalkuleblaj intervjuoj kaj prezentiĝoj en televidaj amuzegoj. Duran Duran venis en situacion, kiam oni ne deziris al ili momenton de ripozo. Presis al ili presmedioj, senĉese pli pretendemaj estis ankaŭ la ŝatantoj. Ili dum tio volis resti la siaj.
La invito al surdiskigo de la centra muzika motivo de filmo pri James Bond - A View To Kill alportis al ili pluan rekordon: neniu alia bond-filma melodio, nek antaŭe, nek poste grimpis sin sur la unuan postenon de venda furorparado.
Ilia stelo ascendis abrupte supren kaj la eldoneja firmao tial volis tuj pluan albumon. La kapelo unuanfojon en sia historio permesis al si diri la klaran "ne". Ĝi bezonis tempon por refreŝigi sin, en fonejo de la media furiozado trovi novajn ideajn impulsojn. John kaj Andy kuniĝis kun Robert Palmer, kun Tony Thompson, la eksa drumisto de Chic kaj basgitaristo Bernd Edwards kaj fondis projekton Power Station. Nick, Simon kaj Roger realiziĝis en apuda projekto Arcadia kun gastantaj artistoj Grace Jones, Sting, David Gilmour kaj Herbie Hancock.
Dum Andy kun John en la eponima debuta albumo de Powe Station malproksimiĝis de sono de la hejma kapelo (temis precipe pri hibrido de punko kaj glamrokmuziko), albumo So Red The Rose de Arcadia evoluigis precipe la stilon de Duran Duran. La ŝatantoj trovis en ĝi kaj malhelajn elementojn de sennoma debuto, kaj spurojn de popmuzika plaĉemo de komponaĵoj Rio kaj Even and the Ragged Tiger. La pilota singlo de la albumo, Election Day, estis malserena elektro-danco-popmuziko en la plej ebla aspekto.
En julio de 1985, post kelke da monatoj de adiaŭigo, ĉiuj kvin membroj de Duran Duran kunvenis en Philadelphia en la historia Live Aid benefica koncerto. Kvankam tiumomente neniu el ili sentis tion, tio estis lasta prezentiĝo de la devena grupiĝo de Duran Duran kaj unu erao de la kapelo finiĝis kun la lastaj tonoj de la koncerto.
1986
Komence de la jaro 1986 John estis alvokita, por ke li surdiskigu centran muzikan motivon por filmo 9 kaj 1/2 de semajno. En aprilo lia soloa surdiskigaĵo I Do What I trabatalis sin en furorparadojn sur ambaŭ bordoj de Atlantiko. En la sama tempo Duran Duran komencis plani denove komunan restadon en studio. Sed neatendite Roger Taylor proklamis, ke li volas minimume pluan jaron ripozi de muzika karuselo kaj li transloĝiĝis al sia farmo en provinco en Gloucestershire.
Bösendorfer
La viena pianofabriko Bösendorfer estas prokuktanto de pianoj (pianetoj kaj pianegoj). La pianegoj de Bösendorfer grave rolis por la pianomuziko de la 19-a kaj 20-a jarcentoj. La firmaon fondis Ignaz Bösendorfer en Vieno la 25-an de julio 1828.
Kristiano la 8-a (Danio)
Vivo
Estante ekde 1813 guberniestro en Norvegujo li tuj proklamitis, post kiam Norvegujo iĝis sveda en la 14.1.1814 (pro la traktato de Kiel), suvereno. En la 17.5. li elektitis fare de la regna asembleo de Eidsvoll reĝo de Norvegujo. Sed jam en la 10.10. li devis rezigni pri la krono perfortite de Svedujo kaj aliaj tiamaj superpotencoj kaj reiri al Danujo.
Li dediĉis sin al natursciencaj studoj kio igis lin multe vojaĝi. Je la fino de 1839 li ekregis post la morto de sia duonkuzo Frederiko la 6-a. Kristiano nur pro absolutismaj tendencoj sed ankaŭ pro sia politiko rilate al Ŝlesvigo-Holstinio igis la dukujojn malamikaj. Kontraŭ lia malferma letero (8.7.1846), en kiu li promesis garantii integrecon de dana kompleta ŝtato per enkonduko de tronsukcedo ankaŭ en Ŝlesvigo-Holstinio, protestis kaj la dukujoj kaj la agnatoj kaj Germana Federacio. Reage Kristiano faris trankviligan proklamon en la 18.9. kiu ne efikis koncerne daŭrigotan unuecon de Danujo.
En la lasta vivoperiodo li planis doni konstitucian monarkon al la ŝtato por reklami por la dania integreco ĉe la dukujoj.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 4. Leipzig 1906, p. 108-109 (tie ĉi interrete)
Ritornelo
Ritornelo (aŭ refreno) estas tiu parto de rondelo, kiu dumpase de ĉi tiu muzikaĵo plurfoje revenas neŝanĝite kaj kiu alternas kun kontrastaj interludoj, la t.n. kupledo.
Gabono
Gabono (france Gabon []), aŭ pli longe Gabona Respubliko (france Republique gabonaise) estas lando en Centra Afriko, ĉe la ekvatoro.
Ritornelo
Ĉe solokonĉertoj de la baroko oni ofte parolas pri la ritornelformo, kaj per tio oni nomas la subdivido en tuteco- kaj solopartoj, popularigite precipe per Antonio Vivaldi. Laŭ ĉi tiu principo la orkestro komencas per ritornelo, kiu entenas la muzikajn ĉefideojn, post tiu sekvas muzike plejparte diferenca strofo de la soloparto. Ĉisekve la orkestro reenprenas la ritornelon en pluraj -ofte plimallongigaj - transformigoj, alterne kun virtuozaj solostrofoj. Parte la finala ritornelo estas komplete ripetata. Plejofte en ritornelo sinsekvis la tonaloj toniko – dominanto – tonikoparalelo – toniko kaj - en minoro - toniko – dominanto (ankaŭ minordominanto) – tonikoparalelo – toniko. Ofte la solopartoj, plejparte nur akompanataj per ĝeneralbaso, klare kontrastas la ritornelojn kaj havas la harmonian taskon moduli en la venontan tonalon de la ritornelo.
Origine fruaj italaj popolkantoj, kies triliniaj strofoj rimiĝis laŭ la sinsekvo A-B-A, nomiĝis ritornelo.
Gabono
Politiko
Ĝia politika sistemo estas aŭtoritara naciisma respubliko.
Ŝtatestro
La 3-an de septembro 2009, Ali Bongo Ondimba, filo de la forpasinta Omar Bongo, kiu havis tiun postenon de 1967 ĝis 2009, estis formale voĉbalotita kiel la nova prezidento de Gabono kun 41% da favoraj voĉdonantoj. La rezulto de la baloto kaŭzis popolajn protestojn.
Ekstera politiko
Gabono apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifiko.
Historio
De 1889 parto de Franca Kongo. Sendependecon de Francio ricevis en 1960. En 1967 prezidento Bongo formigis unupartian respublikon. En 1990 okazis multpartiaj balotoj.
Ekonomio
Kvankam la MEP pokapa en Gabono estas signife pli malalta ol ĝia nivelo en okcidentaj landoj, ĝi estas inter la plej altaj en Afriko, kaj kvaroble pli alta ol la mezumo en subsahara Afriko. La ĉefa fonto de relativa prospero estas petrolo, kiu estis malkovrita en la teritoriaj akvoj de Gabono en la 1970-aj jaroj. Hodiaŭ Ĝi konsistigas ĉirkaŭ 81% de la eksportaĵoj de la lando kaj 43% de la MEP. Antaŭ tio, la ekonomio baziĝis sur ligno kaj mangano. Ekzistas tre grandaj malegalecoj en la distribuado de riĉaĵo en Gabono, kun malgranda elita grupo de industriistoj prenas la plej multajn el la profitoj de la multaj minoj de la lando. La senlaborecoprocento estas alta kaj staras ĉe ĉirkaŭ 20%.
Albairate
Albairate estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la metropola urbo Milano de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
David Ortiz
David Américo Ortiz Arias (n. 18-an de novembro 1975) estas usona basbalisto. Li ludas en la teamo de Boston Red Sox, el Bostono, Masaĉuseco, Usono. Ili ludas momente en la Orienta Dividaĵo de la Amerika Ligo.
Tanegaŝima-Kosmocentro
Resumo
Tanegaŝima-Kosmocentro estis fondita de NASDA (nun JAXA) en novembro 1969.
La lanĉejoj kaj konstruaĵoj situas en la urbeto Minamitane, Kumage-distrikto. Alie, kelkaj observejoj situas punktite en la insulo.
28525 Andrewabboud
28525 Andrewabboud estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Andrew Nickolas Abboud, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto pri mikrobiologio. Li lernis ĉe la  Tippecanoe High School de Tipp City (Ohio, Usono).
7859 Lasao
7859 Lasao estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (de 1993 en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la ĉefurbo de Tibeto: Lasao (tibete: ལྷ་ས ; Lha sa).
Azadiya Welat
„Azadiya Welat“ signifas „La Libereco de la Lando“, kaj oni ofte kromnomas ĝin „Welat“ (la Lando).
La ĵurnalo estis malpermesita kaj estis fermita la 28-an de aŭgusto 2016.
Kastelo Hever
Kastelo Hever situas en Kent, Anglio.
Dum la 13-a jarcento konstruiĝis granda domo, kiu fortikiĝis ĉirkaŭ 1462. Ĝi estis akirata de la familio Boleyn, al kiu apartenis Anne Boleyn, la dua edzino de Henriko la 8-a (Anglio). Post la 1539-a morto de ties patro Thomas Boleyn (1-a grafo de Wiltshire), Henriko ekposedis la kastelon. Li donis ĝin al Anna de Kleve kiel parto de la kompenso por la nuligo de ilia geedziĝo. En la kastelo ankoraŭ restas unu el la privataj ŝlosiloj kiujn Henriko kunportis por sekurigi pordojn kiam ajn li vizitis nobelojn.
La kastela bieno servas nun kiel konferencejo, sed la kastelo mem kaj ties ĝardenoj viziteblas kaj estas populara turistcelo. Aparte famas la labirintoj.
Badaĥozo
Badaĥozo (Badajoz, ekstremadure Baajós) estas urbo en Hispanio. Ĝi estas la plej granda el la regiono Ekstremaduro. Ĝi troviĝas en la sudokcidento de la lando, apud la landlimo kun Portugalio.
La loĝantaro estas 146.832 homoj (censo de 2008), kio signifas 21,43% de la totala populacio de la samnoma provinco kaj 13,38% de la ekstremadura regiono. Tiu nombro lokigas la urbon Badaĥozo kiel la municipo plej loĝata de Extremadura kaj de la hidrografia baseno de la rivero Guadiana, unu el la plej gravaj riveroj de Iberio, kiu trapasas la urbon el oriento okcidenten, kaj poste turniĝas suden. Ĝi estas ankaŭ la tria provinca ĉefurbo laŭ loĝantoj de la Submeseta Sur, post Madrid kaj Albacete.
La municipa teritorio, kiu limas okcidente kun Portugalio, okupas surfacon de 1.470 km². Ĝi estas la tria plej ampleksa de Hispanio, post Cáceres, kun 1.750,33 km², kaj de Lorca (Murcia), kun 1.675,21 km². Ĝi enhavas 10 kromajn vilaĝojn, inter kiuj elstaras, krom la propra urbo, Gévora, Guadiana, Valdebotoa kaj Villafranco del Guadiana, ĉiuj kun pli da 1.000 loĝantoj.
Enrique Balech
Enrique BALECH [enRIke baLEĈ] (naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1912 en Telén (provinco de La Pampa, Argentino), mortis la 26-an de aŭgusto 2007 en Necochea) estis argentina natursciencisto, monde konata fakulo pri marbiologio, planktono kaj algoj.
Badaĥozo
Historio
Ŝajne estis kelkaj vilaoj en la romia epoko kaj kelkaj fakuloj parolis pri urbo nomata "Pax Augusta" sed tio ne havas certan fundamenton. Tamen laŭ tiu teorio ankoraŭ la lokanoj havas nomon "pacense" (el Pax, paco). Dum la visigota epoko estis eble jam urbo, kiun la araboj konkeris kaj detruis ĉirkaŭ 715.
Enrique Balech
Vivo
Balech profesoriĝis pri natursciencoj en la Nacia Instituto por profesorigo de Buenos Aires. Li instruis en gimnazioj kaj en 1961 li estis kontraktata kiel profesoro ĉe la Universitato de La Plata. Kune kun aliaj kolegoj, li sukcesis krei fakultaton de "Biologio", separata de "Natursciencoj", tiel en La Plata, kiel en Bonaero-Nacia Universitato.
Badaĥozo
Historio
Ĝi estis refondita en 875 de la arabo de meridana Abd al-Rahmán Ibn Marwan laŭ la nomo de بطليوس Batalyaws, sur malnova setlejo kaj prahistoria kaj visigota jam malaperinta aŭ dekadenca, profite monteton. La urbo fariĝis ĉefurbo de grava araba reĝlando. Origine oni donis al la nova urbo la nomon de Mu'assassat Batalyaws, kio signifis la Fondaĵon de Batalyaws, kaj oni ne scias la signifon de la vorto batalyaws, eble toponimo antaŭaraba.
Enrique Balech
Vivo
Kiel ĉefa sciencisto, li sukcesis partopreni multajn internaciajn kongresojn pri sia fako, kiel estro de la laboratorio de Protistologio de la Argentina Muzeo de Natursciencoj, estro de la Sekcio Hidrobiologio kaj estro de la Hidrobiologia Stacio de Quequén (poste honora estro de ĉi lasta). Multe verkis li pri sia fako en hispana, angla kaj esperanto.
Badaĥozo
Historio
Dum ĉirkaŭ kvardek jaroj Mu'assassat Batalyaws estis urbo sendependa de Córdoba, reĝante Marwan kaj ties posteuloj, ĝis kiam Abderramano la 3-a, unua kalifo, aneksiigis na Batalyaws, kiu estis tiam unu el la plej gravaj urboj de Al-Andalus. Nuntempe la badajozanoj celebras la fondon de sia urbo per nova festo nomita Almossasa Batalyaws.
Pál Korcsmáros
Pál Korcsmáros [koĉmAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Korcsmáros Pál estis hungara ĵurnalisto, ilustristo, populara bildliteraturisto. Lia filo estis György Korcsmáros.
Enrique Balech
Vivo
Li gvidis kursojn naciajn kaj internaciajn en Argentino, Ĉilio, Ekvadoro kaj dum SUK en Liège (Belgio). Li ankaŭ instruis en Usono (Kalifornio kaj Teksaso) kaj faris specialajn studojn en Francio kaj Usono. Memorinda de li estis Kongreso de Biologio en Kanado, kie en granda polemiko, li venkis iun faman japanan sciencistoj, kiu meze de la Kongreso volis fari "Harakiri"...
Badaĥozo
Historio
Post la epoko de la Marwan venis tiu de la regnoj de tajfoj, kiam Al-Andalus disiĝis. Tiam oni konstruis la Turon de Espantaperros (Hundotimigilo), konstruita en 1169 (Guía Campsa).
Pál Korcsmáros
Pál Korcsmáros naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Badaĥozo
Historio
La Tajfa Regno de Badajoz iĝis la plej etenda de Al-Andalus, ĉar enhavis Ekstremaduron, grandan parton de suda Portugalio, inklude Lisbonon, la limon kun la rivero Duero kaj ĝis Sevilo.
Enrique Balech
Esperanta agado
Kiel Esperantisto, Balech kune kun Manuel Férnandez Menéndez el Urugvajo verkis la unuan postmilitan vortaron Esperanto-hispanan (1951), krome Esperanto-terminarojn pri sia fako kaj multajn (ankaŭ fakajn) artikolojn en ĵurnaloj. En Necochea li instruis ĉiujare kursojn de Esperanto kaj fondis "Verda Stelo-Asocion", kun propra bulteneto.
Pál Korcsmáros
Biografio
Pál Korcsmáros frekventis lernejon pri komercistoj, poste li estis teknika desegnisto en pluraj lokoj. Dum la nazia erao li kreis falsajn dokumentojn por helpi la judojn. Depost la 2-a mondmilito li estis ĵurnalisto en pluraj gazetoj, li ilustris la artikolojn ne per fotoj, sed propraj desegnaĵoj. Lia unua bildliteraturo aperis en 1955. Ekde 1957 ĝismorte li estis kolego en distra gazeto "Füles", kie liaj bildliteraturoj konstante aperis. Li desegnis preskaŭ 30 mil da bildliteraturo-bildoj. Kelkaj el la libroj estis tradukitaj al pluraj lingvoj, eĉ al Esperanto. Li ilustris ankaŭ librojn.
Badaĥozo
Historio
Ĝi estis konkerita de la kastilianoj en 1230 laŭ ordonoj de Alfonso la 9-a, reĝo de Leono, kiu donis blazonon al la urbo. Post la konkero, jam en la epoko de Alfonso la 10-a la Saĝulo, oni donis episkopon al la urbo kaj oni komencis la konstruadon de la Katedralo de Sankta Johano la Baptisto, kiu estos patrono de la urbo.
142822 Czarapata
142822 Czarapata estas asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Sloan Digital Sky Survey, elde la Observatorio de Apache Point en Sunspot (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Paul Charles Czarapata, kontribuanton de Sloan Digital Sky Survey, bone konata pro la planado, la konstruo kaj la funkciigo de la regaj sitemoj de la teleskopo de la SDSS.
Badaĥozo
Historio
Post periodo de dekadenco kaj senloĝigo, la urbo reloĝiĝis danke al ties kondiĉo de lima kun Portugalio urbo.
16-a al 18-a jarcentoj
De tie eliris Filipo la 2-a en 1580 por aneksiigi Portugalion, tempo kiam la hispana kortego translokiĝis provizore al Badajoz kaj tie mortis la hispana reĝino Ana de Aŭstrio. Ekde 1580 al 1640 neesto de militoj prosperigis la urbon denove. Ties kontribuo al la konkero de Ameriko estis grava, ĉar laŭ la historiisto Vicente Navarro del Castillo, almenaŭ 428 loĝantoj de Badajoz, partoprenis en tiu konkero.
Fine de la 17-a jarcento kaj komence de la 18-a, denove la urbon trafis milita periodo. Unue okazis la Portugala Restaŭriga Milito (1640) kaj, post tiu, la Milito de hispana sukcedo (1702 ĝis 1713). En ambaŭ suferis la urbo multajn atakojn kaj sieĝojn. Pro tiu kialo la urbo ne havas grandajn tiamajn konstruaĵojn. Male ĝi havis impresajn defendajn muregojn de stilo Vauban kiuj protektis la urbon.
19-a jarcento
Dum la Milito de Sendependiĝo, jam en la 19-a jarcento, la urbo suferis tri sieĝojn: en la unua, Badajoz estis konkerita —unuafoje en ties historio— de francoj. La dua sieĝo estis realigita de la alianca armeo kaj provokis la Batalon de La Albuera. En la tria sieĝo, en 1812 la britaj trupoj konkeris la urbon kaj dediĉis sin al rabado senkontrola post la venko.
La fino de la 19-a jarcento kaj la komenco de la 20-a estis kreskepoko de Badajoz. Oni konstruis gravajn arkitektaĵojn en la centro de la urbo; oni kreis ekstermurajn kvartalojn (San Fernando kaj San Roque), kaj oni planis la malkonstruon de la murega komplekso, kio ne okazis ĝis 1931 per malfermo de tri fendojn.
Hispana Enlanda Milito kaj 20-a jarcento
Badajoz suferis teruran subpremadon de la puĉisma armeo laŭ estrado de la kolonelo Juan Yagüe, la nomita masakro de Badajoz, kiu okazis en la tagoj postaj al la okupado de la urbo, kiam oni uzis la tiaman taŭrludejon (nuntempe detruita kaj anstataŭita de kongresejo) kiel provizora karcero de centoj da arestitoj el kiuj multaj estis pelataj al la muroj de la tombejo kie ili estis senjuĝe mortpafitaj.
Post la milito la urbo perdis iom da loĝantaro ĉefe pro elmigrado al aliaj regionoj de Hispanio aŭ eksterlanden, sed ankaŭ ricevis iom post iom loĝantaron el la vilaĝoj de la provinco. Dum la 1950-aj jaroj oni konstruis ĉirkaŭe kelkajn novajn vilaĝojn ene de la tiam nomita Plan Badajoz. En la 1970-aj jaroj ekfunkciis en Badajoz duono de la Universitato de Ekstremaduro, kies alia duono funkcias en Cáceres. Dum la dua duono de la jarcento la ekonomio de la urbo ŝanĝis el la unua sektoro (agrikulturo) al la tria (servoj kaj administrado).
Badaĥozo estas nun grava ekonomia centro kiu profitas el la najbareco de Portugalio.
Demografio
Badajoz enhavas 146.832 loĝantojn (laŭ la Instituto Nacional de Estadística de España por 2008), cifero kiu altiĝas al 150.627, laŭ informo de la Municipa Censo (Decembro de 2008) kaj la distrikto aŭ komarko Tierra de Badajoz enhavas 173.667 loĝantoj. Spite esti la plej loĝata urbo de la tuta regiono de Ekstremaduro, ĝi prezentas relative malalta loĝdenso (98,81 loĝ/km²), pro la etendo de sia municipa teritorio, unu de la plej etendaj de Hispanio, kun 1.470 km².
La censo ekde 1997 temas pri dato de 1-a de januaro.
Provinco
Badaĥozo estas ĉefurbo de samnoma provinco, la plej granda el Hispanio, kun 21.766 km2 kaj 650.000 loĝantoj. Ĉefaj urboj kaj gravaj lokoj: Mérida (ĉefurbo de la regiono), Villanueva de la Serena, Don Benito, Zalamea, Almendralejo, Zafra kaj Olivenza.
Esperanto
De la 4-a ĝis la 11-a de aŭgusto 2018 okazis en la urbo la 74-a IJK.
Enrique Balech
Esperanta agado
En 2004 Argentina Esperanto-Ligo nomumis lin honora membro. Li estis ankaŭ "honora civitano" de la urbo Necochea, kie li loĝis dum kvardeko da jaroj. La urbo honore al li nomis placon PLAZO ENRIQUE BALECH, kun monumenteto je sia memoro.
Balech en 1983 apartenis al la fondintoj de AIS San-Marino.
Referencoj
Partoj de la informoj en tiu ĉi artikolo estas el la Internacia Sciencista Dokumentaro de AIS.
MAN SE (konzerno)
MAN ("Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg" aŭ en Esperanto "Maŝinfabriko Aŭgsburgo-Nurenbergo) estas germana aŭtomobila firmao specialiĝinta je konstruado de kamionoj kaj motoroj. La jura formo de la entrepreno estas Eŭropa Kompanio (SE laŭ la latina formo Societas Europaea), kaj la sidejo - malgraŭ noma mencio de du aliaj urboj - estas la urbo Munkeno. En marto 2010 la firmao havis 47 750 dungitojn, el ili 27 128 en Germanio kaj 20 622 en aliaj landoj), kaj spezoj de 12 miliardoj da Eŭroj. En 2009 nur 23 procentaĵoj de la produktoj vendatis en Germanio, la restaj 77 procentaĵoj do en aliaj landoj. Krom en Eŭropo, la konzerno pri produktado kaj vendado de kamionoj fortas en Sudameriko, kaj ankaŭ posedas parton de la ĉina kamionprodukta firmao Sinotruk. Krom mem produkti motorojn interalie por ŝipoj kaj industriaj maŝinegoj, la firmao ankaŭ posedas plejparton de la motorprodukta firmao Renk AG.