cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blua orelfazano
La Blua orelfazano aŭ Blua fazano (Crossoptilon auritum) el la ordo de kokoformaj birdoj kaj familio de fazanedoj vivas en la orienta kaj nordorienta partoj de Ĉinghaj, la nordokcidenta kaj suda partoj de Gansu, Helan-montaro de Ningŝja kaj en norda Siĉuano. Spite ties nomo, temas pri specio pli griza ol blua. Pro ties malproksima teritorio, tiu ĉi estis la lasta inter la tri orelfazanoj kiu estis konata en Okcidento kiam oni alportis ĝin al avikulturaj ĝardenoj de Jean Delacour ĉe Clères en Francio en 1929.
Aspekto
Ĝi estas granda ĝis 96 cm longa fazano tutkorpe bluecgriza kaj ruĝa ĉe ambaŭ flankoj de la kapo pro la kutimaj en la familio nudaj haŭtaĵoj; la plumoj ĉe la oreloj estas blankaj kaj el la bekobazo ili elstaras sur la nuko. Ĝiaj bluecgrizaj mezaj vostoplumoj aparte longaj leviĝas supren, dum la ceteraj vostoplumoj falas kvazaŭ ĉevalvosto, entute 24 vostoplumoj. La eksteraj vostoplumoj estas blankaj ĉe la bazo. La krono estas nigra, la irisoj flavecaj al malhelbrunaj kaj la kruroj ruĝaj. La masklo pezas 1,735-2,11 kg dum la ino 1,82-1,88 kg.
Samkoloraj estas la femala kaj maskla birdoj, tamen la nuda parto sur la kapo de la femala estas malpli disvolviĝanta ol tiu de la maskla. Iliaj piedfingroj ne havas ergotojn. Ambaŭ seksoj estas similaj laŭ plumaro, sed inoj kutime estas iomete pli malgrandaj kaj ne havas spronojn aŭ tiuj estas malgrandaj. Junuloj estas grizbrunaj kaj atingas maturan plumaron post 4 monatoj.
Maskloj elsendas laŭtajn alvokojn por pariĝado mateniĝe kaj krepuske sed ne tagmeze aŭ ĉe aliaj horoj. Tiuj krioj formas seriojn de ĝis 6 eroj.
Kutimaroj
La bluaj fazanoj vivas en densaj picearoj, kverkaroj kaj arbustaroj sur altaj montoj 2.500-3.400 metrojn super la marnivelo al arbarbordoj. Post aŭtuno, kiam la neĝolinio malleviĝas, ili do translokiĝas al montovaloj, kie fluas akvo, aŭ vastaj ebenaĵoj kun arbustaro. Ili povas iri al herbejoj apudaj al arbaroj por manĝi, sed nokte ili revenas al arbaroj por ripozi sekure.
Ili estas gregemaj kaj loĝantaj birdoj. Ordinare ili aktivadas 10-30-ope sed foje en aroj de ĝis 60 individuoj for de la reprodukta sezono ĉe la tagiĝo. Ili ĉiam krias unu al alia, dum serĉado de manĝajoj en arbaro kaj arbustaro. Tagmeze ili sin kaŝas en arbustaro. Ili denove vigliĝas vespere kaj arope noktas sur folioriĉaj arboj. Ili havas akrajn aŭdadon kaj vidkapablon. Surprizite, ili tuj forkuras disen, iam disetendante siajn flugilojn. Per flugiloj mallongaj kaj korpo peza ili flugas malrapide kaj mallerte.
Ili manĝas vegetaĵajn materialojn kiaj radikojn, berojn, tigojn kaj semojn, kaj ankaŭ grenon kaj insektojn. Por tio ili gratas la grundon, sed prenas la manĝerojn per beko. Ili krias ĉiam kun levita kapo, etendita kolo kaj starigita vosto, kaj la kriado estas sonora, akra kaj mallonga kun iom da trilo. Ties dieto komponiĝas el ĉirkaŭ 80 % de vegetaloj (granoj falintaj) kaj 20 % de malgrandaj senvertebruloj. Sur arboj ili nur ripozas, ne manĝas.
Reproduktado
Ili fekundiĝas inter marto kaj junio. Komence ili disiĝas en paroj. La birdino demetas 6-12 ovojn, ĝenerale 8 kaj malofte ĝis 14, surtere en ombrata arbustaro, subarbe aŭ en pli malalta loko kiel kavaĵo. La kovado daŭras 24-28 tagojn, maloftege ĝis 29, plej longa kovado inter orelfazanoj; faras ĝin nur la ino, dum la masklo restas proksime. La nove eloviĝinta birdido pezas 38 gramojn, kaj post 4 aŭ 5 monatoj ĝi jam estas preskaŭ samgranda kiel plenkreska birdo. Iuj el ili povas demeti ovojn printempe de la sekvanta jaro.
La bluaj fazanoj estas valoraj aprecaj birdoj. Unu el la plej komunaj kaj nombraj orelfazanoj, la Blua orelfazano estas konsiderata kiel Malplej Zorgiga ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.
(7566) 1988 SP
(7566) 1988 SP estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Higaŝihiroŝima
Higaŝihiroŝima aŭ Higaŝihiroŝimo (japane 東広島市 [Higaŝihiroŝima -ŝi]; Hepburn Higashihiroshima) estas urbo en Japanio. Ĝi situas en la regiono Ĉugoku, la okcidenta parto de la insulo Honŝuo, kaj administre apartenas al la gubernio Hiroŝima. Laŭ la stato de 2011 la urbo havis 183 834 loĝantojn.
La loĝloko estas universitata urbo de la Hiroŝima Universitato. Ĝi fondiĝis la 20-an de aprilo 1974 per la kunigo de la kvar vilaĝoj de Saijō, Hachihonmatsu, Shiwa kaj Takaya en distrikto Kamo.
En 1992, la loĝantaro atingis la nombron 100 000.
La 7-an de februaro 2005, la vilaĝoj Kurose, Kōchi, Toyosaka kaj Fukutomi (ĉiuj el distrikto Kamo), kaj la vilaĝo Akitsu (de distrikto Tojota) estis aldonitaj al la urba teritorio.
Breitenau
Breitenau
August Breithaupt
Johann August Friedrich BREITHAUPT (naskiĝinta la en Probstzella, mortinta la  en Freiberg) estis germana mineralogo.
Vivo
Post studoj en Jena kaj Freiberg li iĝis en 1813 inspektisto de la akademiaj kolektoj kaj en 1827 profeosor pri oriktognozio. Retiriĝo lia profesia estis en 1866.
Breithaupt ja diligentege esploris pri ĉiuj mineraloj kaj sukcese trovis pli grandan variecon da kristaliĝoformoj ol antaŭe estis estinta konataj. Ankaŭ la nombron de la specoj li pligrandigis kaj la paragenezon li science pritraktis kun respekto de la praktika minejado. Apud Zwickau li malkovris ampleksajn terkarbo-tavolojn kiuj sekve estis tre lukre ekspluataditaj.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 3. Leipzig 1905, p. 374 (tie ĉi interrete)
Zacualpan
Zacualpan estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Zacualpan.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 13.8 enloĝantojn. El tiuj 6.495 viroj kaj 7.305 virinoj. La komunumo havas surfacon de 301.47 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2060 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 1,200.0 milimetroj.
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 18° 43′ norda latitudo kaj 99° 47′ okcidenta longitudo.
Ruiloba
Ruiloba estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio (norda Hispanio).
Loknomo
La loknomo Ruiloba devenas de Río de la Loba ("rivero de la lupino") kaj ĉi tial la municipa blazono enhavas lupinon. Loknomoj devenaj de riveroj abundas en Kantabrio.
Situo
Ruiloba situas ĉe la Kantabra Maro, en la komarko Costa Occidental. Ties limoj estas: la Kantabra Maro (norde), Comillas (okcidente) kaj Alfoz de Lloredo (sudo kaj oriento).
Vilaĝoj
Jen listo de loĝitaj vilaĝoj en la municipo:
Historio
En diversaj kavernoj estas restaĵoj atestantaj, ke prahomoj vivis en la municipa teritorio jam dum Malfrua Paleolitiko. Tiuj kavernoj estas Conchas aŭ Tijeras, kiu enhavas sambakion de Musterio, la kaverno de Rupicos (en vilaĝo Ruilobuca), kaverno El Portillo (en Casasola), la kavaĵo Torca del Palomar (en Pando) kaj la kaverno Las Cáscaras. Arkeologiistoj Hermilio Alcalde del Río kaj Lasaga Larreta faris diversajn esplorojn en tiu ĉi areo.
Ne estas restaĵoj de Romia epoko, sed oni pensas, ke tra la municipo kuris la Vojo Agripa aŭ, almenaŭ, ĝi estis trapasejo ekde la minoj de Ruiseñada (en Comillas) ĝis la Romia haveno Portus Blendium (hodiaŭa Suances).
Dum Mezepoko, Ruiloba estis parto de la valo de Alfoz de Lloredo, kiu siavice estis parto de Asturio de Santillana. Dokumento de la 12-a jarcento mencias transdonon de bienoj in Rio de Loba (t.e. en rivero de Loba, poste iĝonta Ruiloba) al monaĥejo de Santillana del Mar.
Laŭ libro de registro Becerro de las Behetrías de Castilla (1351), ĝi estis teritorio dependa de la ĉefepiskopo de Burgoso, sed ĝi ankaŭ apartenis al diversaj senjoroj, kaj ekleziaj kaj civilaj. La konflikto inter senjoroj cela al kontroli diversajn teritoriojn en norda Iberio finiĝis en 1581, kiam la reĝo igis la vilaĝaron rekte dependa de sia regado. (escepte de la kvartaloj Trasierra kaj Santa María, kiu plu restis sub kontrolo de la monaĥejo de Santillana). Ĉi tial, Ruiloba (kiel parto de Alfoz de Llordeo) konsistigis la provincon de Naŭ Valoj kaj la postan provincon Kantabrio de 1778. Dum Moderna epoko la ekonomio de la regiono iĝis pli kaj pli bona.
Dum la Liberala Jartrio okazis en Hispanio reformo de la administra organizo kaj laŭ ĝi Ruiloba ampleksis du vilaĝarojn: tiun samnoman kaj Cóbreces. Tamen, en 1835, Cóbreces aliĝis al najbara municipo Alfoz de Lloredo.
Ekonomio
Nun, la ĉefan ekonomian rolon ludas la sektoro serva, instigite de kreskanta turismo pro la proksimeco al municipoj Santillana del Mar kaj Comillas. Ankaŭ agrikulturo (17% de la loĝantaro) kaj ceramiko (ĉefe en la kvartalo La Iglesia) donas laboron.
Naturo
Fiŝkaptado estas populara en la municipo, samkiel kaptado de marfruktoj kaj algoj. En la sudo la alteco de la tereno estas iom pli granda ol en la resto de la municipo, atingante 303.6 metrojn super la marnivelo.
En la municipo abundas herbejoj, arbaroj el eŭkaliptoj kaj pinoj, kiujn oni industrie plantis. En kelkaj lokoj ankaŭ estas anzino kaj kverkoj. En la municipoj estas kelkaj protektikaj arboj pro ties ekterordinareco: en la bieno La Castañera (en La Iglesia) estas unu anzino kaj unu taksuso kaj en la bieno La Casa de San Pedro (en Liandres) estas ankoraŭ unu anzino.
Folkloro
Pluraj esploristoj pri la kantabra folkloro konsidedas, ke Ruiloba estas naskolando de diversaj dancoj jam ekde tre frua epoko. La plej fama danco devena de Ruiloba estas la danco de lancoj, kiu poste naskis la dancon de Ibio.
Čepice
Čepice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Rabí en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km sudokcidente de Rabí. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/169 kaj fervojlinio n-ro 185 el Horažďovice ĝis Domažlice. Estas ĉi tie registritaj 56 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Gerhard Altenbourg
Gerhard ALTENBOURG (vere: Gerhard Ströch; naskiĝinta la en Rödichen-Schnepfenthal, mortinta la  en Meißen pro aŭtoakcidento) estis germana lirikisto, pentristo kaj grafikisto.
Čepice
Čepice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,64 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1545.
Gerhard Altenbourg
Vivo kaj verkado
Altenbourg estis filo de baptisma predikisto. En 1929 la familio translokiĝis al Altenburg. En 1944 la 17-jara rekrutitis por Wehrmacht. Je mallonga distanco li mortpafis malamikan soldaton kaj transportitis poste en militmalsanulejon pro psikaj kialoj. Inter 1946 kaj 1948 li havis trajnadon ĉe la altenburga artisto Erich Dietz laborante kiel verkisto kaj ĵurnalisto. Inter 1948 kaj 1950 li studis ĉe la Altlernejo pri plastikaj artoj kaj arkitekturo en Vajmaro. Tie ĉi li kunlaboris en la litografia ateliero de Horst Arloth amikiĝinte kun Fritz Henning kaj Thea Henning. En 1950 li malekstudentitis pro malkonformismo kulturpolitika. Poste li kiel liberprofesiulo laboris en Altenburg. Meze de la 1950-aj jaroj li prenis la pseŭdonimon Altenbourg je honoro de la urbo Altenburg.
En 1951 li montris kune kun Erich Dietz la laboraĵojn al la uestberlina galeriisto Rudolf Springer, kiu iĝis lia unua komercisto. En 1956 akiris Muzeo Lindenau - la ununura muzeo entute - du foliojn de Altenbourg. En 1957 la artisto faris la unuajn laboraĵojn el marmoro kaj gipso, krome el metalo. Li ankaŭ komencis aranĝi sian loĝejon kiel artaĵon kompletan laŭ propraj ideoj.
En 1959 Altenbourg partoprenis la faman ekspoziciserion documenta kaj ricevis gastatelieron ĉe la Akademio de la artoj en Okcidenta Berlino. Ne observante doganleĝojn de GDR li kondamnitis en 1964 je du jarojn da malliberiĝo sub kondiĉoj. En 1966 li gajnis la Burda-premion pri grafiko en Munkeno, en 1967 la premion de la aranĝo Internationale der Zeichnung en Darmstadt kaj en la sama jaro en Okcidenta Berlino la Will-Grohmann-premion.
En 1970 li iĝis membro de Akademie der Künste en Berlino, de la Instituto pri moderna arto en Nürnberg kaj en 1977 en Cambridge "Life Fellow of the International Biographical Association". En la sama jaroj kelkaj verkoj videblis ĉe la 6-a documenta-ekspozicio en Kaselo. en 1981 organizis Gunar Barthel reenrigardan elmontradon (Verkoj 1949–1980) en la galerio "Galerie Oben", Chemnitz, por kiu aperis ankaŭ katalogo.
Graveco
Ĉar Altenburg rifuzis submetiĝi al la oficiala kulturpolitiko de GDR, li malhelpitis ĝis la 1980-aj jaroj koncerne la faradon de ekspozicioj. La novjorka Museum of Modern Art jam en 1961 aĉetis artaĵon altenbourg-an kaj la Galerio Brusberg de Hannover montris en 1969 superrigardon rean de lia kreiveco. En GDR la verkaro nur per kelkaj ekzempleroj de la Kuprogravuraĵejo de Dresdeno publika cheestis. Nur okaze de la datreveno 60-a naskiĝtaga estis ekspozicioj en Leipzig, Dresden kaj Orienta Berlino. En 1987/88 sekvis grandaj ekspozicioj en Bremen, Tübingen, Hannover kaj Okcidenta Berlino.
La verkaro ampleksas pli ol 3000 desegnajoj kaj bildoj, 80 plastikaĵojn kaj 14 librojn. La Lindenau-muzeo posedas unu el la tutmonde plej grandaj verkkolektoj de Altenbourg; krome la muzeaj kuratoroj povis akiri en la 1990-aj jaroj kaj en 2010 kolektojn de du privatuloj. Ekde la nova estrarano muzea (2013) la muzeo dediĉas sin denove plia al la esplorado de la verkaro de Altenbourg.
Honoroj kaj Altenbourg-premio
En la 22.11.2006 la strato Nansenstraße en Altenburg alinomitis "Gerhard-Altenbourg-Straße". La Lindenau-muzeo aljuĝis ekde 1998 ĉiun duan jaron la "Gerhard-Altenbourg-premion", por elstaraj faradoj de vivantaj artistoj. Ili iel proksimu al la spirito de Altenbourg. La gajnanto ricevas ne nur 12.500 eŭrojn sed ankaŭ honoritis per ekspozicio enmuzee.
Pupohejmo
Pupohejmo, pupodomo aŭ pupejo estas ludila domo farita en miniaturo. Dum la lasta jarcento, pupohejmoj estis ĉefe afero de infanoj (ĉefe infaninoj) sed ties kolekto kaj manfarado estas ankaŭ serioza hobio por multaj plenkreskuloj.
Nuntempaj infanaj ludilaj pupohejmoj estas ĉefe en 1:18 (aŭ 2/3") skalo, dum 1:12 (aŭ 1") skalo estas ofta por pupohejmoj faritaj por plenkreskaj kolektistoj. Pupdomoj por infanludado estas kutime sur skalo de 1:6. Pupdomoj kutime estas faritaj el ligno, kartono aŭ plasto. Interesa muzeo pripupohejma estas la Muzeo pri pupdomoj en Erfurto.
Ĉertiĵ (Ĥust)
Ĉertiĵ estas ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto kaj municipo de Ĥust.
48.19083°N, 23.24306°W
Pál Szmrecsányi
Pál Szmrecsányi [smreĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szmrecsányi Pál estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, abato. Lia nobela antaŭnomo estis szmrecsányi. Liaj fratoj estis Lajos Szmrecsányi kaj Miklós Szmrecsányi.
Pál Szmrecsányi naskiĝis la  1846 en Hungara reĝlando en Daróc (nuntempa Šarišské Dravce en Slovakio. Li mortis la  1908 en Svislando en Sankta Maŭrico.
Kastelo Waldthausen
kastelo Waldthausen estas reprezentativa vilao en la arbaro Lennebergwald inter Majenco kaj Budenheim en la distrikto Mainz-Bingen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La vilao kaj kelkaj apudaj konstruaĵoj estis konstruitaj inter 1908 kaj 1910 laŭ mendo de barono Martin Wilhelm von Waldthausen (1875–1928). La arĥitekto estis Hans Bühling. Arkitekture la kastelvilao estis en la stilo de la ŝtaŭfa palaco kaj ĝi havas markantan burgfridecan turon.
Pál Szmrecsányi
Biografio
Pál Szmrecsányi frekventis gimnazion en Eger, poste universitaton en Pest (urbo). En 1869 li pastriĝis. En la sekva jaro li komencis sian pastran karieron en Nyíregyháza. Liaj baldaŭaj postenoj kaj titoloj estis: Kiel episkopo, li multe okupiĝis pri konstruado de lernejoj, kirkoj, aparte menciindas zorgado pri la emeritaj pastroj.
Kastelo Waldthausen
Tempo post la dua mondmilito
Sur la areo ankaŭ estas domo de la Internacia Polica Asocio.
Mirlande Manigat
Mirlande MANIGAT (n. en Miragoâne, 3an de novembro, 1940) estas haitia politikistino kaj kandidato en la Haitia ĝenerala balotado de 2010. Ŝi estas edzino de iama prezidento Leslie Manigat.
Ŝi studis unue en Haitio kaj poste en Parizo, nome doktoriĝis en 1968 en Sorbono. Ŝi estis en multaj universitatoj kaj profesoris pri juro.
Ŝi verkis multe pri politiko, konstitucioj, politiko en Haitio, virinoj, ktp. Ŝi estas membro de la partio RDNP. Ŝi estas senatano.
Pri familia vivo ŝi estas edzino de eksprezidento, patrino kaj avino.
Regiono Ĥorezmo
La provinco Ĥorezmo aŭ regiono Ĥorezmo (Xorazm viloyati) estas unu el la 12 provincoj de Uzbekio. Ĝia ĉefurbo estas Urgenĉo. La provinco Ĥorezmo etendiĝas sur en la okcidento de Uzbekio. Ĝi estas ĉirkaŭata norde de Karakalpakio, oriente de la provinco Buĥaro, sude kaj okcidente de Turkmenio. Ĝi situas en la historia regiono Ĥorezmo, la provinco havas en sia teritorio la historiajn urbojn Urgenĉo kaj Ĥiva.
Butila sulfido
Butila sulfido aŭ C8H18S estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sulfida acido kaj butila alkoholo. Butila sulfido estas senkolora, brulema, rapidbola kaj toksa likvaĵo kun penetranta odoro, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Butila sulfido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Butila sulfido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Sulfidaj esteroj malkomponiĝas per varmigo aŭ kun la tempopaso en sulfuro aŭ sulfuraj derivaĵoj.
Árpád Kiss (juristo)
KISS Árpád (kiŝ) estis rumanihungara juristo naskita en Felsőcsertés la 8-an de majo 1907 kaj mortinta Târgu Mureș la 21-an de aŭgusto 1976.
MacTutor History of Mathematics archive
MacTutor History of Mathematics archive (la arkivo MacTutor pri matematiko, mallonge MacTutor) estas plurfoje premiita retejo de Universitato St. Andrews en Skotlando. Ĝiaj ĉefaŭtoroj estas la matematikistoj John J. O'Connor kaj Edmund F. Robertson.
Árpád Kiss (juristo)
Kariero
Kiss Árpád diplomiĝis en Kluĵo (1931). Li estis advokato en Bukaresto, persona sekretario de landkunvena deputito József Willer kaj en kadro de Országos Magyar Párt li faris rajtdefendajn taskojn (1934-40). De 1942 li estis magistra prokuroro en Târgu Mureș ĝis sia pensiiĝo. Dume en la 1950-aj jaroj li suferis politikan deviglaboron ĉe la kanalo Danubo.
MacTutor History of Mathematics archive
MacTutor enhavas multajn biografiojn de eminentaj historiaj kaj nuntempaj matematikistoj, krome artikolojn pri la historio de matematiko.
Homs
Homs (aŭ Hims, arabe: حمص) estas siria urbo, kia ekestis pli ol antaŭ 2300 jaroj antaŭ Kristo kaj nomiĝis Emesa. Hodiaŭ Hims estas industria, agrokultura kaj komerca urbo, kaj administra centro de samnoma gubernio. Akvon el lago Kattina, kiu situas 15 kilometroj for de urbo, loĝantoj uzis por irigacio. Apud tia-ĉi lago troviĝas arĥeologia altaĵo Tal al-Nabi Mando, sur kia okazis historia batalo inter ĥititoj kaj egiptianoj 13 jarcentoj antaŭ Kristo. En Hims situas ankaŭ tre grava kastelo Qalaat al-Hossn, kia funkciis kiel strategia gvatejo. Alia grava konstruaĵo en Hims estas Moskeo de Khaled Ibn Al-Walid kun metalo kupolo, kia reflektas sonlumon. Oni povas trovi ankoraŭ ekleziojn: Kaneesat Um Zunnar kaj Kaneesat Mar Elian.
Poisson (apartigilo)
Poisson estas la nomo de jenaj personoj:
Poisson estas la nomo de komunumo:
Poisson estas ankaŭ:
- Simila laŭ sono kaj ortografio estas Poissons (kun fina "s")
Poissons signifas
Tibeta junipero
Juniperus tibetica (Tibeta junipero) estas specio el la genro junipero de la familio cipresacoj. Ĝi estas indiĝena de okcidenta Ĉinio en suda Gansuo, sudorienta Ĉinghajo, Siĉuano, kaj Tibeto, kie ĝi kreskas je altaj altitudoj de 2600–4800 m.  Tiu specio eble posedas la plej altan arbolinion en la mondo.
Villigen
Pri la komunumo
Villigen estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1967 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Tibeta junipero
Priskribo
Ĝi estas ĉiamverda konifera arbusto aŭ malgranda ĝis mezgranda arbo kiu kreskas ĝis 5–15 m (rare ĝis 30m) alte, kun trunko de ĝis 2 m de diametro. La folioj estas de du formoj, junaj pinglecaj folioj 5 mm longaj en semplantoj kaj foje (rekreskoj post nutrodamaĝo) en plenkreskaj plantoj, kaj plenkreskaj skvam-folioj 1.5–3 mm longaj en pli aĝaj plantoj; ili estas aranĝitaj en dekusataj opoziciaj paroj de verticiloj de tro. La strobiloj estas ovoecaj, berecaj, 9–16 mm longaj kaj kun 7–13 mm diametro, blu-nigraj kaj enhavas unusolan semon; ili estas maturaj post ĉirkaŭ 18 monatoj. La masklaj strobiloj estas 1.5–2 mm longaj, kaj lasas sian polenon en printempo.
Villigen
Geografio
La komunumo Villigen situas inter la okcidenta bordo de la rivero Aro (rivero) kaj la orienta flanko de la monto Geissberg, kiu apartenas al la Tavola Ĵuraso. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Villigen mem ek de 2006 ankaŭ la iam aŭtonoma komunumo Stilli.
Tibeta junipero
Konservado kaj uzado
Ĝi estas la nura lignoplanto en grandaj areoj de altaltituda Tibeto, kaj kreskas tre malrapide en akraj klimataj kondiĉoj tie. La ligno estas ege grava por la lokaj komunumoj por konstruado kaj energio, kaj ankaŭ bruligita por incenso. Ankaŭ la foliaro estas tre utila por la aldomigitaj kaproj kaj alia gregaro. Ambaŭ uzoj rezultis en grava malpliigo en la specia abundo; iam listigita (1998) kiel neminacata, ĝi estis pli ĵuse (2005) rekategoriigita kiel Preskaŭ Minacata.
Bitcevskij park (stacio de Moskva metroo)
Bitcevskij park (Битцевский парк) estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Metrolinio Butovskaja. La stacio estis malfermita la.
La stacio estas lokita en Jasenevo en Moskvo.
Zumpahuacán
Zumpahuacán estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Zumpahuacán.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 16.149 loĝantojn. El tiuj 7.768 viroj kaj 8.381 virinoj. La komunumo havas surfacon de 201.54 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 1660 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 650.0 milimetroj.
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 18° 50′ norda latitudo kaj 99° 35′ okcidenta longitudo.
Villigen
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,21 km², de kiuj proksimume la duono, nome 5,50 km², estas kovritaj de arbaro kaj 1,51 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 700 m s.m. sur la monto Geissberg, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 325 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Aro.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Villigen limas en nordo al Mandach kaj Böttstein, en oriento al Würenlingen, en sudoriento al Untersiggenthal, en sudo al Brugg kaj Rüfenach, en sudokcidento al Remigen, kaj en nordokcidento al Mettauertal.
Trafiko
Villigen kaj Stilli situas ĉe la kantona ĉefvojo de Brugg laŭlonge de la okcidenta bordo de Aro al Leibstadt. En Villigen ekzistas ponto al Würenlingen.
Historio
La unua dokumenta mencio de Villigen datiĝas el la jaro 1247 kiel Viligen. La bieno Stilli menciiĝis por la unua fojo en la jaro 1269.
Okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis en marto kaj aprilo 1798 Argovion de la berna servuteco. La Bieno Rejno nun fariĝis parto de la nove fondita Kantono Argovio.
Amindaj
Amindaj estas studenta esperantlingva muzikgrupo el Kubo, kiu debutis per serio de koncertoj dum la sinsekvaj 95-a Universala Kongreso de Esperanto en Havano kaj 66-a Internacia Junulara Kongreso de TEJO en Santa Cruz del Norte (2010). La grupo formiĝis la 30-an de aŭgusto 2009 en Contramaestre, danke al iniciato de instruistino Graciela Morgado Rodríguez, kaj konsistigas ĝin 11 studentoj kaj instruistoj de la arta lernejo en tiu urbo.
Inter la kantoj de Amindaj plej multaj estas verkitaj de Julián Hernández Angulo. Aliaj venas de diversaj famaj kubaj verkistoj. La grupon estras kontrabasisto Yoandris Baños Carrión.
Somero 2010
Membroj de Amindaj dum UK 2010 kaj IJK 2010:
István Mihály
István MIHÁLY [mihAj] rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro, verkisto. Li naskiĝis en Huedin la 21-an de oktobro 1963.
Kariero
István ​Mihály akiris diplomon pri hungara-angla lingvoj en 1988 en UBB de Kluĵo. Post mallonga instruado li iĝis redaktoro de la semajngazeto Fiatal Fórum kaj paralele vicĉefredaktoro de kulura monatrevuo Kalotaszeg de Huedin. De novembro de 1993 li estis redaktoro-programgvidanto de la hungara sekcio de Radio de Kluĵo. Li doktoriĝis en UBB de Kluĵo. Li verkis eseojn, studaĵojn, film- kaj literaturkritikon, recenzojn, poemojn, prozon, publicistikon, rok-estetikaĵojn. Li tradukis prozon el angla kaj rumana lingvoj.
Zinacantepec
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 136.167 loĝantojn. El tiuj 66.918 viroj kaj 69.249 virinoj. La komunumo havas surfacon de 309.18 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2740 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 1,225.6 milimetroj.
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 17′ norda latitudo kaj 99° 44′ okcidenta longitudo.
(13065) 1991 PG11
(13065) 1991 PG11 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).
Zumpango
Zumpango estas vorto el la la naŭatla lingvo, kaj en tiu lingvo interalie estas vira persona nomo.
Pluraj loĝlokoj portas la nomon de Zumpango, ekz.:
Aliaj aferoj, kiuj nomiĝas Zumpango:
Triopa Entento
La Triopa Entento (aŭ aliancaj potencoj) estas la Kora Entento subskribita en 1908, poste pligrandiĝinta kun Rusio.
La Unuiĝinta Reĝlando kaj Francio subskribis la Koran Ententon la 8-an de aprilo 1904, interkonsentante pri siaj interesoj en Egiptio, Maroko, orienta Azio kaj la fiŝkaptorajtoj ĉirkaŭ Novlando.
La Unuiĝinta Reĝlando kaj Rusio subskribis similan interkonsenton la 31-an de aŭgusto 1907 pri siaj interesoj en Persio kaj Afganio. La du akordoj kune kun la franca-rusa alianco de januaro 1894 estas la "Triopa Entento".
Pomerol
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Pomairòus - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Ponto Kaĉidoki
La ponto Kaĉidoki (勝鬨橋) estas unu el la pontoj de Tokio en Japanio. Ĝi troviĝas super la rivero Sumida, inter Cukiŝima kaj Kaĉidoki. La plej proksima ponto estas Cukuda-Ohaŝi.
La ponto estis konstruita inter 1933 kaj 1940. Ĝi estis konstruita por Internacia ekspozicio en 1940, Tokio. Sed ĝi ne okaziĝis pro la Dua Mondmilito. La ponto estas movebla ponto, sed ekde 1970 ne moviĝis.
Nitrianske Hrnčiarovce
Nitrianske Hrnčiarovce, hungare Nyitragerencsér [njitragerenĉEr] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Nitrianske Hrnčiarovce situas sub monto Zobor 386 n-ojn alta, laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas je 4 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 en formo "Grnczar". En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyitragerencsér 1077 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo ne rehungariĝis spite la unuan Arbitracion de Vieno, kiu deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 2001 vivis en Nitrianske Hrnčiarovce 1753 homoj, (1128 slovakoj, 573 hungaroj).
Fritita ovo
Fritita ovo estas ovo kiu estas fritita en pato kun iom da graso.
Oni opinias ke fritita ovo estas perfekta kiam la ovoblanko solidiĝis sed la ovoflavo ankoraŭ estas iom likva. Kelkaj homoj preferas tamen, ankaŭ turni la ovon, do ke la tuta ova amaso malfluidiĝas.
Du pantranĉaĵoj kun ŝinko aŭ fromaĝo kaj unu, du aŭ tri frititaj ovoj nomiĝas en Germanio Strammer Max kaj en Nederlando Uitsmijter (Elĵetisto).
En Flandrio fritita ovo nomiĝas krom, Spiegelei kiel en Nederlando, ankaŭ Paardenoog (ĉevalokulo).
En Indonezio fritita ovo nomiĝas Telur mata sapi (bovokula ovo).
En la rumana lingvo fritita ovo nomiĝas ochi (okulo).
En Hispanio estas dokumentoj kiuj certigas la tradicion de tia manĝaĵo. Krome eĉ pentraĵo de la komenco de la 17a jarcento (1618) de la fama pentristo Diego Velázquez montras maljunulinon fritantan ovojn.
Tut-Rusia Kongreso de Sovetoj
La Tut-Rusia Kongreso de Sovetoj evoluis el 1917 ĝis iĝi la supera reganta ento de la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko el 1918 ĝis 1936, efektive. La soveta konstitucio de 1918 mandatis, ke la Kongreso kunvenu almenaŭ dufoje jare, kun la taskoj difini (kaj amendi) la principojn de la soveta konstitucio kaj ratifi la pactraktatojn. La Oktobra Revolucio elpostenigis la provizoran registaron, kio faris la Kongreson de Sovetoj la nura, kaj supera reganta ento. Menciindas, ke tiu Kongreso ne estis la sama kiel la Kongreso de la Sovetoj de Sovetunio kiu regis la tutan Sovetunion post ties kreado en 1922.
Evoluo
Por la plej frua parto de sia vivo, la Kongreso estis pli demokrata. Tra Rusio estis centoj da sovetoj, demokrataj lokaj regantaj institucioj en kiuj lokanoj povis partopreni. La sovetoj elektis la delegitojn al la Kongreso, kaj poste siavice la Kongreso tenis la tutlandan aŭtoritaton, kiu faris la plej altajn decidojn. Estis kelkaj politikaj partioj reprezentitaj en la diversaj sesioj de la Kongreso, ĉiuj el kiuj luktis por pliigi sian influon en la sovetoj. Tamen, dum la Rusa enlanda milito amppleksiĝis, la soveta aŭtoritato estis samtempe reduktita, kaj la apero de la tutpova regado fare de Stalin efektive ŝtonigis tiun situacion kaj definitive faris la Kongreson pup-parlamento. La Kongreso estis formita de reprezentantoj de urbaj konsilantaroj (1 delegito por 25 000 voĉdonantoj) kaj la kongresoj de la provincaj (oblasto) kaj aŭtonomaj respublikaj konsilantaroj (1 delegito por 125 000 loĝantoj).
En Sovetio, administrata de la Supera Soveto (Верховный Совет, verĥovnij savjet), sovetoj estis elektitaj de la popolo, sed kandidatiĝo eblis nur tra la komunisma partio.
Unua Kongreso
La Unua Tut-Rusia Kongreso de Sovetoj de Laboristoj kaj Soldatoj (16a de Junio – 7a de Julio, 1917) estis dominata de la pro-registaraj partioj kaj konfirmis la hegemonion de la Portempa Registaro de Rusio. Estis 1090 delegitoj, 822 kiel voĉdonantoj, reprezentantaj 305 sovetojn de laboristoj, soldatoj kaj kamparanoj, kaj 53 regionajn, provincajn kaj distriktajn sovetojn. Inter ili estis 285 de la Socialista Revolucia Partio, 248 Menŝevikoj, 105 Bolŝevikoj, 32 Internaciistaj Menŝevikoj kaj aliaj.
Dua Kongreso
Post la Oktobra Revolucio la Dua Tut-Rusia Kongreso de Delegitoj de Sovetoj de Laboristoj kaj Soldatoj (7a-9a de Novembro, 1917) ratifis la revolucian tranigon de la ŝtata povo. Estis elektitaj 649 delegitoj al la Kongreso, reprezentantaj 318 lokajn sovetojn; el ili 390 estis jam Bolŝevikoj, 100 maldekstraj SR-oj, kaj 60 aliaj SR-aoj, 72 Menŝevikoj, 14 Social-Demokcraaj Internaciistoj, 6 Internaciistaj Menŝevikoj kaj 7 de aliaj frakcioj. Estis elektita la Konsilio de Popolkomisaroj de Sovetunio kaj Lenin kiel ties prezidanto.
Tria Kongreso
La Tria Kongreso (23a–31a de Januaro, 1918) markis la hegemonion de Bolŝevikoj, kiuj estis majoritataj kaj aprobis bazon por konstitucio kaj starigo de Sovetunio kaj por la redistribuo kaj ŝtatigo de la terposedo. Tio pluis ĝis la 12-a Kongreso
National League
National League (Nacia Ligo) estas, kun American League (Usona Ligo), unu el la du ligoj, kiuj formas la Grandaj Ligoj de Basbalo, tio estas, la ĉefa ligo de basbalo en Norda Ameriko.
La Nacia Ligo estas la pli malnova el la du, kaj estis fondita en 1876. La fondintaj grupoj estis el Ĉikago, Sankta Luiso, Cincinnati, Louisville, Novjorko, Filadelfio, Bostono kaj Hartford.
Pellérd
Pellérd, kroate Pelir estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs.
National League
Ekde 1903 ludas la sieĝanto de la Nacia Ligo ĉiujare kontraŭ la sieĝanto de American League por la World Series.
Pellérd
Situo
Pellérd situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Pécs troviĝas je 11, Kozármisleny 13, Szentlőrinc 16, Harkány 26, Siklós 28, Pécsvárad 30 km-oj.
National League
La Nacia Ligo hodiaŭ konsistas el tri divizioj:
Pellérd
Historio
Pli frue romianoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1305 laŭ tiama hungara ortografio "Pelerd". Dum la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio kaj senhomiĝis. En 1690 uzino pri silko ekfunkciis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
La Malgranda Johano
La Malgranda Johano estas alegoria fabelo de la nederlanda verkisto kaj psiĥiatro Frederik van Eeden, aperinta en 1887. Ekzistas du tradukoj en Esperanton. La plej malnova estis tradukita de Hendrik Bulthuis kaj aperis en la jaro 1926 ĉe Rudolf Mosse en Berlino kiel numeroj 2-4 de la serio "Biblioteko Tutmonda". En 1986 eldonejo Fonto prizorgis pli novan Esperantlingvan version de La Malgranda Johano tradukita de Rejna de Jong.
Sartrouville-Val Notre-Dame (Tramtransporto en Parizo)
Sartrouville-Val Notre-Dame estas estonta stacio de tramvojo T2 situanta en komunumo Sartrouville, en departemento Yvelines, regiono Francilio.
Endre Zrínyi
ZRÍNYI Endre [zrinji] estis rumania hungara arkeologo. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 3-an de marto 1927 kaj mortis en Târgu Mureș la 26-an de marto 1998.
Leonhard Euler
Li naskiĝis kaj edukiĝis en Bazelo estinte matematika mirinfano. Li laboris kiel profesoro pri matematiko en Sankt-Peterburgo, Rusio, kie li vivis dumlonge, poste en Berlino, tiam la ĉefurbo de la Prusio, kaj poste revenis al Sankt-Peterburgo. Euler estis unu el la plej elstaraj matematikistoj de la 18a jarcento, kaj estis konsiderita unu el plej grandaj en la tuta historio. Li estis ankaŭ amplekse konsiderata la plej fekunda matematikisto de ĉiuj tempoj. Li estas la plej fekunda matematikisto kiu iam vivis, lia kolektita verkaro konsistas el 75 volumoj (60 al 80), pli ol iu ajn en tiu fako. Li dominas la 18-jarcentan matematikon kaj deduktis plurajn konsekvencojn el la novinventita kalkulo. Li estis tute blinda dum la lastaj deksep jaroj de sia vivo, dum tiu tempo li produktis duonon de sia tuta verkaro.
Por honori lin, la asteroido 2002 Euler portas lian nomon. Aserto atribuita al Pierre-Simon Laplace esprimas la influon kiun faris Euler super matematiko: "Legu Euler, legu Euler, li estas la majstro de ni ĉiuj."
Komencaj jaroj
La formala edukado de Euler startis en Bazelo, ki li estis sendita por vivi kun sia patrinflanka avino. En 1720, 13jaraĝa, li aliĝis al la Universitato de Bazelo, kaj en 1723, li ricevis la Magistriĝon de Filozofio per prelego kiu komparis la filozofiojn de Descartes kaj de Newton. Je tiu tempo, li estis ricevante sabatate posttagmeze lekciojn el Johann Bernoulli, kiu tuj malkovris la nekredeblan talenton de la nova disĉiplo por matematiko. Tiam la ĉefaj studoj de Euler estis teologio, greka, kaj hebrea je patra premo por iĝi pastoro, sed Bernoulli konvinkis lian patron ke Leonhard estis destinita iĝi granda matematikisto.
En 1726, Euler kompletigis prelegon pri la propagado de sono kun la titolo De Sono (pri sono). Tiam, li estis nesukcese klopodante akiri postenon ĉe la Universitato de Bazelo. En 1727, li unuafoje eniris en la konkurenco organizita de la Akademio de Sciencoj de Francio; la problemo tiun jaron estis trovi la plej bonan manieron lokigi la mastojn sur ŝipo. Pierre Bouguer, kiu iĝos konata kiel "la patro de la ŝiparkitekturo", venkis kaj Euler atingis duan rangon. Euler poste venkos tiun ĉiujaran premion dekdu fojojn.
Sankta Peterburgo
Ĉirkaŭ tiu epoko du filoj de Johann Bernoulli, nome Daniel kaj Nicolaus, estis laborante ĉe la Imperia Rusa Akademio de Sciencoj en Sankta Peterburgo. La 31an de Julio 1726, Nicolaus mortiĝis pro febro post vivi malpli ol unu jaron en Rusio, kaj kiam Daniel pluis la postenon de sia frato en la divizio pri matematiko/fiziko, li rekomendis ke la posteno pri fiziologio kiu iĝis neokupita estu okupita de lia amiko Euler. Tiele en Novembro 1726 Euler entuziasme akceptis la proponon, sed prokrastis fari la veturon al Sankta Peterburgo dum li malsukcese postulis por profesoreco pri fiziko ĉe la Universitato de Bazelo.
Euler alvenis en Sanktan Peterburgon la 17an de Majo 1727. Li estis ascendita el sia komenca posteno en la medicina departemento de la akademio al posteno en la matematika departemento. Li loĝis kun Daniel Bernoulli kun kiu li ofte laboris en amika kunlaborado. Euler lernis la rusan kaj setlis en la vivo de Sankta Peterburgo. Li ankaŭ okupis aldonan laborpostenon kiel kuracisto en la Rusa Mararmeo.
La Akademio de Sankta Peterburgo, establita de Petro la Granda, estis kreita por plibonigi la edukon en Rusio kaj por forigi la sciencan truon rilate al Okcidenta Eŭropo. Kiel rezulto, ĝi estis farita speciale alloga por eksterlandaj fakuloj kiaj Euler. La akademio posedis ampleksajn financajn rimedojn kaj kompletan bibliotekon formita el la privataj bibliotekoj de Petro mem kaj de la nobelaro. Malmultaj studentoj estis aligitaj en la akademion por malpezigi la instruajn ŝarĝojn de la fakultato, kaj tiele la akademio emfazis esploradon kaj havigis al la fakultatanoj kaj tempon kaj liberon por entrepreni sciencajn pridemandojn.
La bonfarantino de la Akademio, nome Katerina la 1-a, kiu pluigis la progresemajn politikojn de sia iama edzo, mortiĝis la tagon de la alveno de Euler. La rusa nobelaro tiam akiris povon pro la enpovigo de la nur 12-jaraĝa Petro la 2-a. La nobelaro malamis la eksterlandajn sciencistojn de la akademio, kaj tiele oni ĉesis iom la financadon kaj oni okazigis aliajn malfacilaĵojn por Euler kaj liaj kolegoj.
La kondiĉoj iome pliboniĝis post la morto de Petro la 2-a, kaj Euler tuj leviĝis tra la rangoj en la akademio kaj iĝis profesoro de fiziko en 1731. Du jarojn poste, Daniel Bernoulli, kiu estis laciĝinta pro la cenzurado kaj malamikeco kiujn li devis fronti en Sankta Peterburgo, foriris al Bazelo. Euler sukcedis lin kiel estro de la matematika departemento.
La 7an de Januaro 1734, li edziĝis al Katharina Gsell (1707–1773), nome filino de Georg Gsell, pentristo de la Akademia Gimnazio. La junaj geedzoj aĉetis domon ĉe la rivero Neva. El ties dektri gefiloj, nur kvin survivis la infanaĝon.
Berlino
Pro konstanta politika tumulto en Rusio, Euler eliris el Sankta Peterburgo la 19an de Junio 1741 por okupi postenon ĉe la Berlina Akademio, kiu estis proponita al li fare de Frederiko la 2-a. Li loĝis dum 25 jaroj en Berlino, kie li verkis ĉirkaŭ 380 artikolojn. En Berlino, li publikigis la du verkojn pro kiuj li iĝis plej famiĝinta: nome Introductio in analysin infinitorum, nome teksto pri funkcioj publikigitaj en 1748, kaj Institutiones calculi differentialis, publikigita en 1755 pri diferenciala kalkulo. En 1755, li estis elektita eksterlanda membro de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj.
Aldone, Euler estis petita tutori Friederike Charlotte de Brandenburgo-Schwedt, nome Princino de Anhalt-Dessau kaj nevino de Frederiko. Euler verkis ĉirkaŭ 200 leterojn al ŝi en la komencaj 1760-aj jaroj, kiuj estos poste kompilitaj en furora volumo titolita Lettres à une princesse d'Allemagne sur divers sujets de physique et de philosophie. Tiu verko enhavis la sciaron de Euler pri variaj temoj rilataj al fiziko kaj matematiko, same kiel la propono de valoraj rigardoj en la personecon de Euler kaj en liajn religiajn kredojn. Tiu libro iĝis pli amplekse legita ol ajna el liaj matematikaj verkoj, kaj estis publikigita tra Eŭropo kaj en Usono. La populareco de la 'Leteroj' atestas la kapablojn de Euler por komuniki sciencajn aferojn efektive al aŭdantaro, rara kapablo por dediĉita esplorsciencisto.
Spite la enorman kontribuon de Euler al la akademia prestiĝo, li eventuale frontis la koleron de Frederiko kaj finfine devis forlasi Berlinon. La prusia reĝo havis grandan cirklon de intelektuloj en sia koutego kaj li trovis la matematikiston tro simpla kaj malbone informita pri aferoj krom nombroj kaj ciferoj. Euler estis simpla, tutkore religia homo kiu neniam pridemandis la ekzistantan socian ordon aŭ konvenciajn kredojn, en multaj manieroj la polusa malo de Voltaire, kiu ĝuis altan lokon de prestiĝo ĉe la kortego de Frederiko. Euler ne estis lerta diskutanto kaj ofte eraris diskutante aferojn pri kiuj li sciis malmulte, kio faris lin la ofta celo de la ingenio de Voltaire. Ankaŭ Frederiko esprimis disaponton rilate al la praktikaj inĝenieraj kapabloj de Euler:
Vidkapabla difektado
La vidkapablo de Euler malboniĝis laŭlonge de lia matematika kariero. En 1738, tri jarojn poste preskaŭ mortante pro febro, li preskaŭ blindiĝis en sia dekstra okulo, sed Euler poste kulpigis la penigan laboron pri kartografio kion li plenumis por la Akademio de Sankta Peterburgo por tiu malsano. La vidkapablo de Euler en tiu okulo malboniĝis laŭlonge de sia estado en Germanio, ĝis la punkto ke Frederiko aludis al li kiel "Ciklopo". Euler poste disvolvigis katarakton en sia maldekstra okulo, kio estis malkovrita en 1766. Ĝuste kelkajn semajnojn post ties malkovro, li rezultis preskaŭ tute blinda. Tamen, lia malsano ŝajne havis malmultan efikon kontraŭ lia produktiveco, ĉar li kompensis ĝin per mensaj kalkulkapabloj kaj escepta memoro. Por ekzemplo, Euler povis ripeti la Eneado de Vergilio el komenco al la fino sen hezito, kaj por ĉiu paĝo en la eldono li povis indiki kiu linio estas la unua kaj kiu estas la lasta. Kun la helpo de siaj skribistoj, la produktiveco de Euler ĉe multaj areoj de studo fakte pliiĝis. Li produktis averaĝe, unu matematikan artikolon ĉiun semajnon en la jaro 1775.
Reveno al Rusio kaj morto
En Sankta Peterburgo la 18an de Septembro 1783, post tagmanĝo kun sia familio, Euler estis studante la ĵus malkovritan planedon Urano kaj ties orbiton kun kolega akademiulo Anders Johan Lexell, kiam li falis pro cerba hemoragio. Li mortiĝis kelkajn horojn poste. Jacob von Staehlin-Storcksburg verkis mallongan nekrologon por la Rusa Akademio de Sciencoj kaj la rusa matematikisto Nicolas Fuss, unu el la disĉiploj de Euler, verkis pli detalan omaĝdiskurson kiun li legis je pormemora kunsido. En sia diskurso por la Franca Akademio, la franca matematikisto kaj filozofo la Markizo de Condorcet, verkis:
Euler estis entombigita apud Katarina ĉe la Smolenska Luterana Tombejo sur la Insulo Dekabristov. En 1785, la Rusia Akademio de Sciencoj metis marmoran buston de Leonhard Euler sur piedestalo ĉe la sidejo de la direktoro kaj, en 1837, lokigis tomboŝtonon sur la tombo de Euler. Por rememorigi la 250an jariĝon de la naskiĝo de Euler, la tomboŝtono estis movigita en 1956, kune kun liaj restaĵoj, al la 18a-jarcenta nekropolo ĉe la Monaĥejo Aleksandro Nevski.
Sep pontoj en Königsberg
La sep pontoj en Königsberg estas logika enigmo inspirita de fakta loko kaj situacio. La urbo Königsberg (Kenigsbergo), Prusio (nun Kaliningrado) situas ĉe la rivero Pregel, kaj inkluzivas du grandajn insulojn kiuj estas reciproke interligitaj, kaj kun la ĉeftero, per sep pontoj.
La demando estas ĉu eblas promeni laŭ itinero transirante ĉiun ponton nur unufoje, kaj reveni al la komenca punkto. En 1736, Leonhard Euler pruvis ke tio ne eblas. Ĉu eblas aŭ ne eblas decidas malpara kvanto de finoj de pontoj sur la insuloj kaj sur la tero. Li konsideris pli ĝeneralan problemon, peninte trovi kondiĉojn, kiuj devas esti plenumitaj, por ke grafeo povu esti prezenti tiel ke ĉiu eĝo estus nur unu foje skribita. Euler pruvis, ke eblas fari tion, tiam kaj nur tiam, kiam kvanto de la grafeaj verticoj kun malparaj kvantoj de eĝoj estas 0 aŭ 2.
Persona filozofio kaj religiaj kredoj
Euler kaj lia amiko Daniel Bernoulli estis kontraŭantoj de la monadismo de Leibniz kaj de la filozofio de Christian Wolff. Euler insistis ke sciaro estas fundametita parte sur la bazo de la precizaj kvantaj leĝoj, io kiun monadismo kaj scienco de Wolff ne povis havigi. La religia klinado de Euler povus ankaŭ havi gravan influon por malemo al lia malemo de lia doktrino; li iris tiom for ĝis konsideri la ideoj de Wolff kiel "paganaj kaj ateismaj".
Multo el kio estas konata pri la religiaj kredoj de Euler povas esti deduktita el liaj Leteroj al germana princino kaj el pli frua verko, Rettung der Göttlichen Offenbahrung Gegen die Einwürfe der Freygeister (Defendo de la Dia Revelacio kontraŭ la objekcioj de liberpensuloj). Tiuj verkoj montras ke Euler estis fervora kristano kiu kredis en la Biblio por esti inspirita; la Rettung estis dekomence argumento por la dia inspiro de la skribaĵoj.
Estas fama legendo inspirita de la diskutoj de Euler kun laikaj filozofoj pri religio, kiu laŭidre okazis dum la dua estado de Euler ĉe la peterburga akademio. La franca filozofo Denis Diderot estis vizitanta Rusion laŭ invito de Katerina la Granda. Tamen la imperestrino estis alarmita ke la argumentoj de la filozofo por ateismo influu membrojn de sia kortego, kaj tiele Euler estis petita kontraŭstari la francon. Diderot estis informita ke faka matematikisto estis produktinta pruvon pri la ekzisto de Dio: Li konsentis vidi la pruvon kiam ĝi estos prezentata en la kortego. Euler aperis, antaŭeniris al Diderot, kaj en tono de perfekta konvinko anoncis tiun definitian formulon: "Siro, =x, do Dio ekzistas — respondu!" Diderot, por kiu (laŭ la historio) ĉia matematiko estis volapukaĵo, staris gape dum ridaj eksplodoj erupciis el la kortego. Embarase, li petis foririr el Rusio, peto kiu estis gracie garantiita fare de la Imperiestrino. Tamen eble estas amuza la anekdoto, sed ĝi estas apokrifa, ĉar Diderot mem estis fakulo ankaŭ en matematiko. La legendo estis ŝajne unue rakontita de Dieudonné Thiébault kaj poste plibeligita de Augustus De Morgan.
Verkoj
La verkoj kiujn Euler publikigis separate estas la jenaj:
Castrillo de Cabrera
Castrillo de Cabrera [kasTRIljo dekaBREra] (Castriellu de Cabreira, en leona lingvo) estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Cabrera, en la sudokcidento de la provinco. Castrillo de Cabrera estas etimologie rilatebla al Fortikaĵeto de Kaprejo; tiukadre aperas du kaproj en la blazono. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Castrillo de Cabrera, Marrubio, Noceda de Cabrera, Nogar, Odollo kaj Saceda, okupas totalan areon de 115,87 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 108 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 300 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 141 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Bettenhausen
Bettenhausen estas komunumo en la distrikto Wangen en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 496 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.