cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sunao
Pri la sunao (vivo, ago, eldiro) de Mohamedo (kaj de liaj lernantoj) sciigis liaj kunuloj. Tiuj sciigoj – kiujn oni nomas haditoj – estis transdonitaj dum generacioj per fideblaj personoj (arabe isnad) kaj estis surskribitaj (en hadito-kolektaĵoj) nur en la 9-a jarcento, 200 jarojn post morto de Mohamedo. La atesto de la kunuloj de Muhammad, kiel ĝi estis paŝata tra ĉenoj de fidindaj rakontistoj (isnad), estis la bazo de disvolviĝinta islama tradicio. El la tradicioj (hadito) de la vivo de Muhammad kaj de liaj kunuloj eliras la islama vivmaniero (sunao), la kondutregularo (ŝario) kiun ĝi postulas kaj la jurfilozofio (fikho) laŭ kiu islamaj komunumoj estu regulataj.
La – por la islamanoj – aŭtentikajn kaj laŭleĝan du volumojn oni nomas Sahih al Buĥari (Aŭtentikaĵoj de Buchari (mortis 870)), same Sahih Muslim (Aŭtentikaĵo de Muslim (mortis 875)).
La sekvantoj de la sunao, la sunaanoj, estas la plej granda religio kun pli ol 1,1 milliardoj da homoj sur la mondo, antaŭ la katolikoj kun unu miliardo da sekvantoj. La Sunao estas grava por ĉiu muslima grupo kiel deviga fonto. La skismo inter la ŝijaanoj kaj ĥaridjitoj (pli poste nomata sunaanoj) okazis pro disputo pri principoj de posteumo (sukcedo) de Mohamedo en gvido de la muslima komunumo (ummao).
Inter la sunaanoj ekzistas kvar rekonataj tradicioj por interpretado de Sunao. Tiuj kvar t.n. madhabo aŭ jurskoloj (arabe ~ madhhab) estas agnoskitaj de la sunaisma plimulto kiel verkredaj.
La kvar imamoj de tiuj madhaboj estas Malik ibn Anas, Ahmad ibn Hanbal, Asch-Schafi'i kaj Abu Hanifa.
Insulo Anakapa
Insulo Anakapa aŭ Anacapa estas malgranda vulkana insulo situa ĉirkaŭ 23 km ĉe la marbordo de Ventura, en Ventura Kantono en Kalifornio, Usono.
Ilham Alijev
İlham Heydər oğlu Əliyev, alternative azerbajĝana skriba formo İlham Heydär oğlu Äliyev, en Esperanto Ilham Hejdar oglu Alijev aŭ Ilham Hejder oglu Elijev, kutima ankaŭ la rusa formo Ильхам Алиев kaj ties latinliterigoj Ilĥam Alijev, angle Ilkham Aliyev aŭ germane Ilcham Alijew, estas azerbajĝana politikisto naskiĝinta, do nun -jara). Ekde la 31-a de oktobro 2003 li estas la prezidento de Azerbajĝano. La politikisto transprenis la postenon de sia patro, Hejdar Alijev. Pli frue Ilham Alijev estis la ĉefministro.
Insulo Anakapa
Anakapa estas parto de la insularo (insuloĉeno) de la Kanalinsuloj de Kalifornio, kaj estas parto de la Nacia Parko de la Kanalinsuloj. Ĝi estas la plej malgranda de la nordaj insuloj. La insulo fakte komponiĝas el tri insuletoj: Orienta Insulo, Meza Insulo kaj Okcidenta Insulo. Laŭ oficiala usona censo de 2000 la populacio estis nur 3 konstantaj loĝantoj (Ranger Station en la orienta parto de la Orienta Insulo), kaj la totala areo estas 2.947 km². La plej alta pinto estas Summit Peak 2 en Okcidenta Insulo (283 m).
Ilham Alijev
Li naskiĝis en Bakuo, tiam parto de Azerbajĝana SSR ene de Sovetunio. Li finis la Instituton pri Internaciaj Rilatoj en Moskvo kaj poste ties aspiranturon, en 1985-1990 instruis en tiu instituto. En 1991-1994 li laboris en kelkaj privataj firmaoj. En 1994-2003 li estis prezidanto de la Ŝtata Nafta Kompanio de Azerbajĝana Respubliko, kaj ekde 1997 ĝis nun prezidanto de la Nacia Olimpika Komitato de Azerbajĝano.
Ilham Alijev estas aŭtoro de kelkaj esplorlaboroj pri geopolitikaj aspektoj de nafta politiko de Azerbajĝano, kaj havas doktoran titolon de politikaj sciencoj. Li libere parolas la azerbajĝanan, rusan, anglan, francan kaj turkan lingvojn.
Ilham Alijev estas edziĝinta al la parlamentanino Mehriban Arif qızı Əliyeva (naskiĝis en 1964 je la nomo Mehriban Arif qızı Paşayeva). La paro havas du filinojn kaj filon.
Josu
Josu (여수시, laŭ ĉinaj literoj 麗水市) estas mara havenurbo en Sud-Koreio. Apartenaĵo de la urbego estas 317 insuloj (49 loĝataj, 268 neloĝataj). La urbego estis loko de Expo 2012 (mondekspozicio en 2012).
Geografio
Josu situas en sudorienta parto de la lando laŭ la marbordo sur duoninsulo. Sunĉon troviĝas 27, Seulo 318 km.
Historio
La loko aperis jam en 538 A.D. La korea maramea ĉefsidejo situis tie inter 1392-1910, ĉar grandaj insuloj protektas la naturan havenon. Kun la proksima Sunĉon ribelo okazis en 1948. Josu urbiĝis kaj iĝis malferma haveno en 1949, ĝi estis unuigita kun la najbara urbo en 1986, fine kun la plena distrikto en 1998.
Ekonomio
Josu eksportas freŝajn fiŝojn. Petrokemiaj kaj aliaj industrioj estas disvolvitaj en la industria zono.
Iraka milito
La Iraka milito estas milita konflikto kiu komenciĝis dum la jaro 2003 en la teritorio de Irako kaj deklariĝis finita la 18-an de decembro 2011.
Ĝi estas parto de aro de militaj konfliktoj okazintaj en la regiono fine de la 20-a jarcento kaj komenco de la 21-a, kaj kiu foje ricevas la kolektivan nomon Milito de la Persa Golfo. La milito kiu komenciĝis en 2003 estas konsiderata foje la 2-a, foje la 3-a Golfmilito.
La lando kiu komencis la militon estis Usono, kiu kondukis aliancon, nomata la Koalicio de Volantoj, de pluraj landoj kontraŭ Irako. Malgraŭ la sukceso de la invado, la milito plu daŭras nuntempe, kaj akiris samtempe karakterojn de internacia kaj de interna milito.
Kaŭzoj kaj pravigoj
La kialoj de la milito estas polemikaj. La usona prezidanto George W. Bush proklamas en 2002 ke Irako estas parto de la "akso de malbono", ke la iraka prezidantejo gvidata de Saddam Hussein havis armilojn de amasa detruo kun intenco de uzi ilin, kaj ke ĝi estas danĝera al la mondo. Tiu fakto estis pruvita kiel vera post la sukceso de la invado en Irako, kiam pollandaj kaj usonaj militistoj trovis kemiajn armilojn de amasa detruo en Irako.
En 2003 la registaroj de Usono kaj Britio sendas kvaronon de miliono da soldatoj al Kuvajto kaj aliloken en la regiono por premi al Irako. Raportoj de ĉefinspektoro Hans Blix estas miksitaj. Laŭ Blix, oni iom-post-iom progresis, kaj pli da tempo estas laŭ li bezonata.
La 18-an de marto 2003 Bush deklaras ultimaton: Hussein eksiĝu kaj eliru el Irako en la sekvaj 48 horoj, alie usonaj, britaj kaj aliancitaj fortoj invados por perforte eksigi lin kaj senarmiligi Irakon.
Komenco de la milito
La tagon de la Iraka Milito komenciĝas.
Postaj disvolviĝoj
La 28-an de junio 2004, suverenecon donas la okupanta aŭtoritato al nova iraka registaro, du tagojn antaŭ la planita tago, por eviti ke ceremionio fariĝu celo de terorisma agado. Nova iraka ĉefministro estas Ijad al-Alaŭi, iama kunlaboranto de CIA. Tiu usonamika prezidento provas per diktatorecaj agoj firmigi sian postenon (malpermeso por unu monato de Al-Ĝazira televidstacio, restarigo de mortpuno). Li permesas al Usono plu agadi en Irako.
En 2005 (la 30-an de januaro) okazis balotoj en Irako, en kiuj venkis per 48 % la koalicio de la ŝijaismaj partioj, la kurdaj partioj atingis 25 % kaj la usonamika Ijad Allaŭi ricevis nur 13,6 %. Balotis 8,55 milionoj (58%) da balotjuraj homoj, la baloton bojkotis la sunaitoj, tiel ili ne havos reprezentanton en la parlamento. Proponita ĉefministro iĝis Ibrahim al-Ĝaafari.
Sekvoj
La du militoj kaj la malpermeso de importo de medikamentoj, mizeraj cirkonstancoj pro la blokado kaŭzis laŭ unuj morton de miliono da beboj. La ekonomia detruo estis laŭ kelkaj kalkuloj eĉ 400 miliardoj da dolaroj, dum la privatigo kaj aĉetigo kunportis por usonaj entreprenoj belan profiton (la ĉasflugilojn de Mirage oni sendis dismunti anstataŭ forvendi ilin).
Patrino Kuraĝo kaj ŝiaj infanoj
Patrino Kuraĝo kaj ŝiaj infanoj (Mutter Courage und ihre Kinder) estas teatraĵo de 1939 de la germana dramisto kaj poeto Bertolt Brecht (1898-1956), unu el la gvidantoj de germana ekzilliteraturo dum Nazia Germanio (Exilliteratur), kun konsiderinda kontribuo de la aktorino kaj verkistino Margareta Steffin.
La teatraĵo estas unu el la plej famaj teatraĵoj de Brecht. Ĝi estas konsiderita unu el la plej bonaj kontraŭmilitaj teatraĵoj de ĉiuj tempoj, kaj unu el la plej grandaj teatraĵoj de la 20-a jarcento.
La teatraĵo ricevis kvar gravajn teatrajn produktadojn, unue en Svislando en 1941, kaj en Germanio post la falo de la nazia reĝimo en 1949-1952, kiuj estis faritaj sub la inspektado aŭ direkto de Brecht. En 1959-1960, iom da jarojn post la morto de Brecht, la teatraĵo estis adaptita en filmon ĉefrolitan fare de lian vidvinon Helene Weigel.
Resumo
La teatraĵo okazas dum la Tridekjara Milito (1618-1648). La intrigo sekvas la okazaĵojn de Anna Firling, konata kiel "Patrino Kuraĝo" - ruza virino, vendistino en kantino de la sveda armeo, celkonscia gajni sian porvivaĵon de la milito. Dum la teatraĵo, ŝi perdas ĉiujn tri el siaj infanoj al la milito mem el kiu ŝi esperis profiti. Kiel la elekto de la malproksima periodo, kiu celis krei fremdecon kaj fremdiĝon, same estas la sinteno al la roluloj. La scenaro estas disvastigita dum 12 jaroj (1624 ĝis 1636), reprezentita en 12 aktoj. Kelkaj el ili permesas rigardeton de la agoj de Kuraĝo, sen lasi sufiĉe da tempo por la spektantoj por evoluigi sentojn de empatio kaj identigo direkte al iuj da la roluloj. La verkado de Brecht estas provo ilustri la hororojn de milito kaj la ideon ke en koruptaj tempoj, virtoj ne rekompencas siajn posedantojn. Brecht uzis la eposan strukturon por igi la spektantaron fokusiĝi pri la temoj prezentitaj en la teatraĵo anstataŭe de la roluloj kaj emocioj. La epopea teatro de Brecht diferencas de la greka tragedio: la rolulo de Patrino Kuraĝo ne estas tiu de nobla virino, kaj la fino de la teatraĵo ne igas la spektantaron deziri imiti ŝin.
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Petrikeresztúr)
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (origine hungare Szent Kereszt felmagasztalása) estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Petrikeresztúr.
Patrino Kuraĝo kaj ŝiaj infanoj
Resumo
La nomo de la ĉefrolulo, Patrino Kuraĝo, estas prenita de la pikareska romano de la 17-a-jarcenta germana verkisto Hans Jacob Christophel von Grimmelshausen, "La Vivrakonto de la Ĉeftrompanto kaj Vaganto Kuraĝo" ( Die Lebensbeschreibung der Erzbetrügerin und Landstörzerin Courasche), ankaŭ en kiu la ĉefrolulo supervivas la militon kun la helpo de intrigoj kaj konspiroj; Tamen, la rakonto estas ĉefe originala verko de Brecht, kunlabore kun Steffin.
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Petrikeresztúr)
Historio
La unua mencio pri la kirko okazis en 1275, sed baldaŭ ĝi bruldetruiĝis. En la 15-a jarcento pli nova gotika kirko konstruiĝis. En la sekva jarcento parte turkoj dominadis, la kalvinanoj profitis la konstruaĵon. En 1735 ĝi estis barokigita.
Patrino Kuraĝo kaj ŝiaj infanoj
Resumo
Laŭ Brecht-tradukistoj Ralph Mannheim kaj John Willett, la teatraĵo, kiu prezentas "la gigantajn rezultojn de eŭropa milito kaj la blindecon de ĉiuj tiuj kiuj esperas profiti el ĝi, estis finita laŭ onia scio ene de monato; donita la preskaŭ kompleta foresto de skizoj aŭ ajnaj aliaj signoj de prepara esplorado, la teatraĵo estis sendube la produkto de precipe abunda dozo de inspiro."
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Petrikeresztúr)
Konstruaĵo
Kermeso okazas en dimanĉo post la 14-a de septembro.
IRA (Irlando)
La Irlanda Respublikana Armeo ( irlande: Óglaigh na hÉireann; IRA (angle [aj ar ej], mallongigo de "Irish Republican Army" (ankaŭ konata kiel la Irlanda Rezisto), estas nomo kiu unuigas ene de ĝi kelkajn naciismajn organizojn kies ambicio estis unuigi partojn de Irlando sub sendependa irlanda regado.
La IRA komence laboris por irlanda sendependeco, kiel neregula armeo luktinta kontraŭ la brita armeo por la sendependiĝo de Respubliko de Irlando. Ĝi estis kreita de la irlanda parlamento Dáil Éireann en 1919 kaj ofte estas nomata "malnova IRA". Pli postaj grupoj samnomaj kutime pretendas esti (la) legitima posteula organizo de ĝi.
Post kiam la sendependiĝo estis atingita la rezistmovado kontraŭbatalis britan regon en Nord-Irlando, kaj agis kontraŭ ĝi kaj per politikaj rimedoj sed ankaŭ per perfortaj rimedoj kiel ekzemple gerilmilito kaj teroristaj agoj kontraŭ britaj civitanoj kaj institucioj. La Irlanda Respublikana Armeo renkontis ideologian rifton dufoje, en 1922 kiel rezulto de la Anglo-Irlanda-Traktato, kaj en 1969, kiel rezulto de konfrontiĝo inter du sub-rezistmovadoj.
Dum julio 2005 la IRA emisiis publikan proklamon ke la milito estis finita kaj ke ĉiuj frakcioj devus demeti siajn armilojn kaj detrui la armilprovizojn en sia posedo. La mortnombro dum la periodo de "Tumultoj" (1969-1998) de armitaj Respublikanaj organizoj, gviditaj fare de frakcio de la IRA nomita la Provizora IRA estas taksita je pli ol 2,000.
Hodiaŭ ekzistas diversajn paramilitecajn grupojn kiu utiligas aŭ utiligis la nomo Irlandana Respublikana Armeo kaj pledas por unu suvereneca ŝtato kaj sendependa koncerne al Unuiĝinta Reĝlando, enhavante la tutan irlandan insulon, inkludante la Norda Parto.
Membroŝtato
Membroŝtato aŭ ŝtato-membro estas suverena ŝtato, rigardata kiel ano de pli vasta organizo de ŝtatoj. Plejofte, ŝtato devas unue plenumi certajn kondiĉojn, kiuj estas metitaj de la koncerna organizaĵo, por ke ĝi iĝu membroŝtato de tiu organizaĵo.
Alajos Szabó
Biografio
Alajos Szabó akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Pest, poste ankaŭ veterinaran diplomon. Por perfektigi sian edukadon li vizitis eksterlandajn bestokuracistajn institutojn proprakoste. Szabó ricevis patenton pri enboteligo de sodakvo (1842-1848), eĉ li fondis uzinon. Inter 1846-1850 li estis asistanto en la Veterinara Instituto de Pest. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis armea ĉefkuracisto en rango kapitano. En 1851 li estis jam profesoro de la instituto, ankaŭ institutestro ĝis 1876. Sub lia egido, la instituto rapide disetendiĝis, kaj la trejnado estis reformita. En 1876 li fondis novan instituton en Rákospalota (iama urbo). Kiel ĵurnalisto, li fondis gazeton en 1856, poste li longe redaktis ĝin, sed li laboris ankaŭ en aliaj gazetoj. Li ricevis reĝan premion en 1869, li ricevis la titolon reĝa konsilisto en 1884.
Montfort-l'Amaury
Montfort-l’Amaury [] estas franca komunumo en la departemento Yvelines, en la regiono Francilio. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Rambouillet (france arrondissement de Rambouillet) kaj estas la centro de samnoma kantono Montfort-l’Amaury.
Geografio
Montfort-l’Amaury situas en la centro de Yvelines, norde de Rambouillet,  okcidente de Versailles kaj  okcidente de la centro de Parizo.
Historio
La Domo de Montfort-l'Amaury partoprenis en pluraj krizoj de la Mezepoko. Temas pri juna branĉo de la domo de Hainaut.
Cozia
Cozia [kozia] (hungare: Kozolya) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 696 loĝantojn (rumanoj); en 1992 198. Ĝia unua skriba mencio estas en 1453. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Cârjiţi.
Nicole Coste
Nicole Coste, (naskiĝis la 6-an de decembro de 1971) estas formale la aera akompanisto de Air France, kiu venis el Togolando. Ŝi havis ekde 1997 ĝis fine de 2002 aŭ frua 2003 amrilaton kun Alberto la 2-a (princo de Monako) kaj ŝi naskis por li bebon, Alexandre Coste (plena nomo: Éric Alexandre Stéphane Coste) en aŭgusto de 2003. Ŝi havas ankaŭ alian du filojn el antaŭa geedziĝo. Ŝi estis pli frue nomata Nicole Tossoukpé, sed la 10-an de novembro de 2004, ŝi ŝanĝis sian nomon al Coste.
Princo Alberto oficiale agnoskis la 6-an de julio de 2005 - post morto de sia patro -, ke li estas la patro de la plej juna infano de Nicole Coste's.
Alexandre ne rajtos enpotenciĝi en Monako, ĉar li naskiĝis ekster oficiala geedziĝo, sed li (kaj ŝia patrino) ne havos financajn problemojn.
Diocezo de Ostrava-Opava
La Diocezo de Ostrava-Opava (Dioecesis Ostraviensis-Opaviensis) estis fondita la 30-an de majo 1996 per buleo de Johano Paŭlo la 2-a kaj estas la plej juna diocezo teritorie de Ĉeĥio. Ĝi ekestis per disigo de la Ĉefdiocezo de Olomouc kaj inkludas la tutan Ĉeĥan Silezion kaj parton de la norda Moravio, proksimume apartenas al ĝi la teritorio de la nuntempa Moravia-Silezia Regiono. La episkopo rezidas en Moravia Ostrava, kie estis konstruita 1998–2000 nova episkopejo. Sur teritorio de 6 360 km² vivis 2002 preskaŭ 600 mil katolikoj en 276 paroĥoj kun 149 episkopujaj pastroj, 55 ordenaj pastroj, 16 diakonoj kaj 327 ordenulinoj. La unua kaj nuna ĝia episkopo estas Mons. František Václav Lobkowicz. La funkcion de la generala vikario faras Mons. Marcel Tesarčík.
Disigo en dekanatoj
La episkopujo estas disigitaj en dek unu dekanujoj: de Bílovec, Bruntál, Frýdek, Hlučín, Jeseník, Karviná, Krnov, Místek, Nový Jičín, Opava kaj Ostrava.
Embres-et-Castelmaure
Embres-et-Castelmaure estas komunumo en la departemento Aude en suda Francio. Ĝi estas en la regiono Langvedoko-Rusiljono kaj en la natura regiono Corbières.
Populacio
El 413 loĝantoj en 1886 oni malpliiĝis al pli ol 300 loĝantoj en la tri unuaj jardekoj, poste al 200 kaj al ĉirkaŭ 150 fine de la 20-a jarcento kaj komence de la 21-a jarcento.
Tereno
Estas arbaroj kaj duon-naturaj areoj (79,1 % en 2018), sed malpliige rilate al 1990 (83 %). En 2018 estas arbustejoj kaj herbejoj (76,1 %), permanentaj kultivoj (10,5 %), heterogenaj agrikulturaj zonoj (10,4 %), arbaroj (3 %).
Iván Szabó
Szabó Iván (sabo' iva'n) (8-a de januaro 1934, Budapeŝto - 4-a de aŭgusto en 2005, samloke), hungara politikisto, industria kaj financa ministro de la Antall-registaro, iama afergvidanta prezidanto de la partio Hungara Demokrata Forumo (Magyar Demokrata Fórum), iama prezidanto de la Hungara Demokrata Popolpartio (Magyar Demokrata Néppárt).
Li abiturientiĝis en 1952, en la gimnazio Ferenc Rákóczi la 2-a. LA 22-an de oktobro de 1956, li partoprenis la politeknikan mitingon kaj la fondon de MEFESZ (Magyar Egyetemisták és Főiskolások Szövetsége Asocio de Hungaraj Universitatanoj kaj Altlernejanoj), poste li iĝis ano de la Revolucia Studenta Komitato (Forradalmi Diákbizottság). Oni arestis lin la 31-an de januaro de 1957 kaj li restis sen juĝo en aresto ĝis fino de marto. Tiam li liberiĝis kaj finis la universitatan studadon. Li diplomiĝis en 1957 kiel inĝeniero en la ponto- kaj sistemkonstrua fako de la budapeŝta Konstrua kaj Trafika Teknika Universitato. En 1968 li akiris pluan diplomon pri ekonomiko kaj en 1969 li eĉ iĝis doktoro de la ekonomiko. Inter 1969-84 li estis invitita instruanto en la Budapeŝta Teknika Universitato.
Li laboris komence ĉe UVATERV (UVAPLANO), poste du aliaj konstruaj entreprenoj kiel planisto, teknika gvidanto, ĉefa inĝeniero. En 1985 li fondis la Inĝenieran kaj Konstrumekanikan Kooperativeton, kies prezidanto li estis ĝis 1990. Inter 1990-95 li estis la prezidanto de la Tutlanda Komisiitaro de la Akvomastrumaj Entreprenoj (Vízgazdálkodási Társulatok Országos Választmánya). Li havas pli ol 80 publikaĵon, redaktisto, verkisto de multaj konstruaj faklibroj, universitataj eldonaĵoj.
En 1988 li kunfondis la Hungaran Demokratan Forumon kaj engaĝiĝis en la politikon. Li okupiĝis en la partio ĉefe pri ekonomi-politikaj temoj, ellaboris la ekonomian programon de la partio. Inter 1990-94 li estis ano de la Tutlanda Prezidantaro, inter 1994-96 afergvidanta prezidanto. La 4-an de marto de 1996 li - kun aliaj parlamentanoj - forlasis la partion kaj kune fondis la Hungaran Demokratan Popolpartion (HDPP)(Magyar Demokrata Néppártot (MDNP)), kies prezidanto li estis ĝis 1998, poste ekde 1998 agadis kiel honora prezidanto. La du partioj reunuiĝis en 2005.
Li laboris inter 1990-98 kiel parlamentano. Ekde 1990, li estis ano - poste prezidanto - de la Ekonomia Komitato, inter 1990-92 li agadis kiel prezidantara ano de la HDF-frakcio, kiel frakcia gvidando de HDF ekde 1994, tiu de HDPP inter 1996-98.
Li estis industria ministro de la Antall-registaro inter 1991-1993, poste financa ministro ĝis 1994.
Li agadis kiel neeklezia prezidanto de la Bona Pastro katolika paroĥestrejo inter 1964 kaj 1984.
Li retiriĝis de la aktiva politiko post 1998, inter 1999-2001 li estis prezidanto de la Tutlanda Konsumant-defenda Asocio, poste ekde 2001-től prezidantara ano de la Hungara Pax Romana (Magyar Pax Romana), ekde 1999 kuratoria ano de la Fondaĵo de Eŭropaj Studoj (Európai Tanulmányok (Európa 2002) Alapítvány).
Lastajn jarojn de sia vivo, li dediĉis al verkado:
Hopfgarten in Defereggen
Hopfgarten in Defereggen estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Tirolo kaj al la distrikto Lienz, ties orienta parto. Fine de en la komunumo vivis.
Seehausen
Seehausen havas diversajn signifojn:
Jelenec
Jelenec, hungare Gímes estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nitra. Laŭ la malnova hungara ortografio la nomo estis Ghymes. Ĝis 1948 la slovaka oficiala nomo estis Gymeš.
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Nitra-Zlaté Moravce kaj fervojo Zbehy-Zlaté Moravce preteriras. Nitra troviĝas 14 km.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. Marcus Aurelius tie batalis kontraŭ la kvadoj en 174. La unua mencio devenis el 1113 pri la vilaĝo en formo Gimes. Fortikaĵo konstruiĝis en la 13-a jarcento. Ĉirkaŭ en 1270 ĉeĥa reĝo Otokaro la 2-a vane sieĝis ĝin. En la 16-a jarcento la turkoj bruldetruis kaj la fortikaĵon, kaj la vilaĝon. En 1726 la vilaĝo ricevis rajton por foiro, alivorte iĝis kampurbo. En 1618 Gabrielo Bethlen detruis la fortikaĵon. En 1833 familio Forgách fondis sukerofabrikon. En 1910 loĝis tie 1134 da homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis 1919 la urbeto apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nitra, poste al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio. En 2001 loĝis tie 1942 da homoj, (1217 slovakoj kaj 711 hungaroj).
Famuloj
En la iama Gimes naskiĝis hungara ĉambelano Miklós Forgách.
Nomportanto
Muzika grupo prenis la nomon Ghymes, kiu estas la mezepoka hungara loknomo.
Ballandean Piramido
La Ballandean Piramido estas ŝtona piramido ĉe la malgranda vilaĝo Ballandean, Kvinslando, Aŭstralio. La piramido estas proksimume 15 metrojn alta kaj konstruita el blokoj de loka granito. (Ĝi ne estu konfuzita kun la najbaraj naturaj rok-formacioj konataj kiel la Piramidoj en la Nacia Parko Girraween.) Ĝi estas en privata propraĵo apartenanta al loka vitejisto (Henty Estate) kaj estas proksimume 25 metrojn el la proksima ŝoseo.
La piramido estis konstruita dekomence kiel sekvo de ŝerco pri kion fari el restinta konstrumaterialo.
La piramido, kiu pezas proksimume 7 500 tunojn, estis konstruita dum ok monatoj.
Nuntempe estas malpermesita al la publiko grimpi la piramidon pro ajna tialo. La piramido estas sur privata propraĵo kien publika enirado estas malpermesita, sed ĝi estas videbla el la ŝoseo.
Kotaro Kume
Kotaro Kume (久米 航太郎, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Tokushima Vortis.
(21593) 1998 VL27
(21593) 1998 VL27 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĉar ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi estas ano de la Greka Tendaro.
Eßlingen
Eßlingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Asopo
Asopo (el la greka Ασωπός, neniam silentema) estas la nomo de diversaj riveroj de Grekio, kaj de la dioj kiuj simbolis ilin laŭ la helena mitologio.
Riveroj
Kvin riveroj en Grekio ricevis tiun nomon, sed nur la du unuaj estis sufiĉe gravaj por aperi en la diversaj mitologiaj rakontoj pri Asopo:
Asopo en la mitologio
Laŭ la helena mitologio, Asopo estis la nomo de du reĝoj kiuj malkovris respektivajn riverojn en Beotio kaj Peloponezo. Sed poste ambaŭ akvofluoj identiĝis en nur unu, kiu estis diigita, same kiel la ceteraj riveroj. Tiu Asopo siavice konfuziĝas kun la mortemula reĝo kiu malkovris ĝin, do laŭ la diversaj versioj Asopo povas ŝajni dieĉe aŭ ne.
Tamen, pro la geografiecaj nomoj de la filoj de Asopo, facilas atribui ĉiu parto de la rakontaro kaj al beotia kaj al peloponeza rivero. Fine, oni kalkulis Asopon inter la oceanidoj, filoj de Oceano kaj Tetiso, kvankam kromaj versioj asertas ke liaj gepatroj estis ĉu Pozidono kaj Pero (aŭ Celuso), ĉu Zeŭso kaj Eŭrinomo.
Fliasia Asopo
Ankaŭ laŭ Paŭzanio, Asopo estis mortemula filo de Pozidono kaj Celuso, kiu dum la regado de Araso (la unua aŭtoktono homo kiu naskiĝis el la Tero en la reglando de Siciono) malkovris la riveron kiu de tiam ricevas lian nomon.
Diodoro Sicila prisktibas Asopon kiel filo de Oceano kaj Tetiso, kaj asertas ke li koloniigis Fliasion kaj edziĝis al Metopo, filino de la arkadia rivero Ladono.
Forfikuloj
Forfikuloj (science Forficula genro) formas la genron de insektoj el la ordo Dermaptera, kiu troviĝas en Ameriko, Eŭrazio kaj Aŭstralio. Ĝi estas unu el la plej malgrandaj insektordoj, kun nur 1,800 konstatitaj specioj en 12 familioj. Tipaj forfikuloj havas karakterajn pinĉilojn ambaŭflanke de la pinto de abdomeno, kaj membranecajn flugilojn sub mallongaj antaŭflugiloj, de kio devenas la scienca nomo de la ordo, kiu tradukeblas laŭvorte por "haŭtaj flugiloj". Kelkaj grupoj de la ordo de forfikuloj estas malgrandaj parazitoj de mamuloj kaj ne havas la tipajn pinĉilojn. Forfikuloj malofte flugas, kvankam ili kapablas fari tion.
Asopo
La gefiloj de Asopo
Asopo edziĝis al la nimfo Metopo, filino de la rivero Ladono. Kun ŝi li havis multnombran idaron, inter kiu elstaris kelkaj akvaj nimfoj (la Asopidinoj), najadoj kiuj zorgis pri iliaj respektivaj putoj kaj fontoj kaj al kiuj enamiĝis dioj kiel Zeŭso, Apolono kaj Pozidono. Tiuj unuiĝoj, kaj la gefiloj kiuj naskiĝis el ili, rilatas al diversaj popoloj kiuj koloniadis la bordojn de Asopo, kaj al la landoj en Grekio konkeritaj de ili.
Laŭ konsilo de Sizifo, Asopo inundis la regionon, kaj sukcesis malkovri Zeŭson kaj sian filinon, kiuj kasiĝis en arbaro. La dio, senarme, honteme forfuĝis, kaj nur sukcesis ekskapi de la venĝo de Asopo ĉar li transformiĝis en ŝtonon. Post kiam la rivera dio preterpasis lin, Zeŭso revenis al Monto Olimpo kaj de tie li ĵetis liajn fulmojn al Asopo, devigante lin retroiri ĝis lia natura fluejo. Pro tio oni diras ke la rivero Asopo moviĝas malrapide, pro la vundoj ricevitaj, kaj sur ĝia fundo troviĝas de tiam pecoj de brulita karbo, sekve de tiu incidento. Post venki ŝian patron, Zeŭso portis la najadinon al insulo kiu poste nomiĝis Egino pro tio. Tie li plenumis sian pasion, agle aŭ fajre transformita, el kiu naskiĝis la faman reĝon Eako.
Ankaŭ Tebo, ĝemela fratino de Egino, ricevis amindumajn proponojn de Zeŭso, kaj pro tio ŝi kasiĝis en la akvo de Dirco, kiu iĝis ŝia regno. Same okazis al Plateo, kaj iliaj fratinoj Korciro, Salamiso kaj Eŭbeo suferis premadon de la mara dio Pozidono. Ĉi tiuj lastaj nomigis la respektivajn insulojn kien la dio ilin portis por plenumi sian deziron. Sinopo kaj Tespio estis amataj de Apolono, dum Tanagro de Areso. Ĉiuj estis nevole forkaptitaj, pro kio Asopo sciis nenion pri liaj filinoj ĝis kiam la divenisto Akafrono klarigis al li pri tio, ke Afrodito kaj Eroso konsilis la kvar diojn preni liajn filinojn. Laŭ li, Asopo devintus montri dankemon kaj fiere akcepti la situacion. Asopo tion faris, evidenta konkludo de versio laŭ kiu li estis simpla mortemulo. El tiuj filinoj, Tebo, Plateo, Tespio kaj Tanagro klare rilatus al Beotia Asopo. Eŭbeo estus ankaŭ pli geografie proksima al ĝi, dum Salamiso kaj Egino estas insuloj kiuj pli taŭgas al Fliasia Asopo. Korciro indentiĝas al la insulo Korfuo, sub Korinta influo, kaj Sinopo tre eble simbolas la samnoman kolonion, origine fondita de Mileto ĉe la marbordo de la Nigra Maro.
Tamen, la nomoj kaj nombro de la filinoj de Asopo varias laŭ la malsamaj verkistoj. Li estis patro ankaŭ de du viroj, Izmeno kaj Pelagono (laŭ Apolodoro) aŭ Pelasgo (laŭ Diodoro Sicila), sed ili ne ĉefrolis gravajn okazintaĵojn.
La unua mencio de la asopidinoj aperas ĉe la Odoj de Pindaro, kiuj mencias nur du: Eginon kaj Tebon. Lia samtempulo Korinna plialtigas tiun nombron ĝis naŭ (krom la antaŭaj, Plateo, Korciro, Salamiso, Eŭbeo, Sinopo, Tespio kaj Tanagro). Krome, Diodoro Sicila silentas pri Plateo, sed aldonas Kalcison (ĉefa urbo de Beotio), Pirenon (la fonto de la korintia akropolo), Kleonon (eponimino de urbeto kiu troviĝis sur la vojo de Korinto al Argo ), Ornion kaj Asopison. Sed tiu lasta povis signifi Asopidino, do kromnomo de iu ajn el la antaŭe listitaj.
Apolodoro mencias la dek du filinojn de Asopo, sed ne detalas liston de ili. Krome, Paŭzanio rakontas ke la fliasianoj kalkulas je tri filinoj de la Fliasia Asopo, Korciro, Egino kaj Tebo ; sed poste atentigas pri ke la tebanoj atribuas tiun lastan al Beotia rivero, certe pli logike laŭ la geografio. Lia silento pri la aliaj pravigas ke tiutempe oni ĝenerale akceptis Eginon kiel filino de Fliasia Asopo.
Tiuj estas, do, la nimfoj plej kutime akceptataj kiel Asopidinoj, al kiuj minoritataj rakontoj aldonas Antedonon, Klonion, Langion kaj Silison. Tiel, listo de la konataj gefiloj de tiu rivera dio estus jena:
Aliaj roluloj same nomitaj
Krom la antaŭaj, la jenaj roluloj de la helena mitologio nomiĝis Asopo:
Asopo en arto
Paŭzanio menciis Asopon kaj siaj filinoj en sia priskribo de skulptaĵaro donacita de la fliasianoj al sanktejo de Hipodamio en Olimpio. Ĝi prezentis la forkapton de Egino fare de Zeŭso, malgraŭ la ĉeesto de Asopo kaj kelkaj asopinidoj, inter ili Harpino, Nemeo, Korciro, kaj Tebo.
Ceie
Ceie, hungare Cseje, estas vilaĝo en la rumana distrikto Mureș. Administre ĝi apartenas al la komunumo Ghindari, kies sidejo situas ses kilometrojn nord-okcidente.
Por aŭte atingi Ghindari necesas iri aŭ tra Trei Sate aŭ tra Solocma; ambaŭ vojoj longas pli ol dek kilometrojn.
Ceie ekestis kiel vilaĝo per la teritoria reordigo de 1956 kaj tiam estis unuafoje oficiale menciita.
Seehof
Seehof signifas vorte en Esperanto lagobieno. Ĝi estas ofta geografia nomo en germanlingvaj regionoj:
Norma Talmadge
Norma Marie TALMADGE (2a de Majo, 1894 – 24a de Decembro, 1957) estis usona aktorino kaj kinproduktoro de la epoko de muta kino. Ŝi estis grava biletvendisto dum pli ol unu jardeko, ŝia kariero atingis pinton komence de la 1920-aj jaroj, kiam ŝi estis rangigita inter la plej popularaj idoloj de la usona kinarto.
Specialista en melodramo, ŝia plej fama filmo estis Smilin' Through (1922), sed ŝi ankaŭ atingis artajn sukcesojn en teamo kun la reĝisoro Frank Borzage en Secrets (1924) kaj The Lady (1925). Ankaŭ ŝia pli juna fratino Constance Talmadge estis filmostelulino. Talmadge edziĝis al milionula kinproduktoro Joseph M. Schenck kaj ili sukcese kreis sian propran produktoran kompanion. Post atingi famon en kinstudioj de la Orienta Marbordo, ŝi translokiĝis al Holivudo en 1922.
Talmadge estis unu el la plej elegantaj kaj seksallogaj kinstelulinoj de la Bruaj 1920-aj jaroj. Tamen, ĉirkaŭ la fino de la epoko de muta kino, ŝia populareco antaŭ publikoj svagiĝis. Post du sonfilmoj iuj malsukcesis ĉe biletvendado, ŝi seniluziiĝis kaj retiriĝis estante tre riĉa virino.
Ŝi estis partopreninta en pli ol kvin dek filmoj el 1911 ĝis 1930.
Aŭtomobilproduktado
Aŭtomobilproduktado estas la industria produktado de aŭtoj en fabrikoj instalitaj por tiu celo. La fabrikado de aŭtomobiloj postulas grandan homan kaj financan kapitalon.
Depende de la tipo de vehiklo, de la kvanto de unuoj fabrikendaj ĉiutage kaj la loko de la fabriko, la grado de aŭtomatigo povas varii konsiderinde. Se la produktotaj unuoj estas malmultaj, eblas la manfara produktado en ateliero (kio foje okazas por individuigitaj laŭmende unuoj), ĉar la investado por linio de muntado ne estas financebla. Same, en landoj kun malgranda laborkosto la grado de aŭtomatigo kutime estas pli malgranda kaj multaj taskoprocezoj estas faritaj mane. Ĉiuokaze, ĝenerale oni povas aserti, ke la grado de aŭtomatigo estas alta kaj pli kaj pli disvastigita ĉie ajn.
La vehikloj estas fabrikitaj plej ofte, en linio de produktado, kiu enhavas nombrajn staciojn kie laboristoj, fiksaj en ĉiu stacio, realigas ĉiam la saman laboron en ĉiu alvenanta vehiklo. La laboristoj povas rotacii 1 aŭ 2 fojojn tage el stacio al stacio pro ergonomiaj tialoj aŭ labori permanente en unusola stacio. La transigo de vehikloj el stacio al stacio, faratas laŭ la principo de transporta bendo.
Lastatempe la aŭtomobilproduktado frontas novan defion, nome la entaŭvidebla iompostioma anstataŭo de benzinkonsumaj aŭtoj por alveni al ĉefa aŭ nura uzado de elektraj aŭtoj. Fabrikoj devos ŝanĝi siajn robotojn, maŝinojn kaj eĉ produktadmetodojn. Plej draste multaj fabrikoj devos fermi sian produktadon, kio povos okazigi terurajn sociajn, ekonomiajn kaj eĉ politikajn problemojn kaj malstabiligon.
Altstätten Stadt (stacidomo)
Altstätten Stadt estas fervoja stacidomo en Altstätten, Svislando.
Venendenta mamulo
La venendenta mamulo (Bisonalveus browni) estas formortinta mamulo, verŝajne ronĝulo, kiu vivis antaŭ 60 milionoj da jaroj (en la paleoceno, en Norda Ameriko. Ĝi longis 10-15 cm kaj havis du specifajn venenajn dentojn, per kiuj ĝi injektis venenaĵon en la karnon de la predo. Oni trovis ties fosilon en 2005.
Paroĥa Preĝejo de Kroměříž
Paroĥa Preĝejo de Ĉielpreno de Beata Virgulino Maria sur la placo Riegrovo náměstí estas mallarĝe kunigita kun evoluo de la urbo el slava foira setlejo en la 9-a kaj la 10-a jarcentoj, kun fondo de la urbo en la 13-a jc., kun malfacilaj militaj periodoj en la 15-a ĝis la 17-a jc. eĉ kun evoluo de la urbo en la 19-a kaj 20-a jc. El la origina preĝejo el romanika epoko restis nur kerno de la turo. En la 13-a jc. surloke de kapelo (post ruinigita preĝejo), en la jaroj 1232-1240 ekestis nova gotika preĝejo. Dum Tridekjara milito la preĝejo ekbrulis kaj nur en la jaro 1651 oni komencis ĝin rekonstrui je kostoj de episkopo Karolo Lichtenstein-Castelcorn. En la jaro 1675 estis renovigita turo kaj en la jaro 1686 ricevis la preĝejo de magistrato por la turo horloĝon el turo de la urbodomo. La 29-an de junio 1724 metis episkopo-kardinalo Wolfgang Schrattenbach (1711-1738) fundamentan ŝtonon al konstruo de baroka preĝejo, laŭplane eliranta el jezuita preĝejo de sankta Klimento en Prago. Aŭtoro de la konstruaĵo estis direktoro de episkopa konstru-oficejo Ignaco Cyrani el Bolleshaus, aŭtoro de ankaŭ tria preĝejo en Kroměříž - -piarista preĝejo de sankta Johano Baptisto, kapelo de Dolorema V. Maria en preĝejo de sankta Maŭricio kaj domo por emerituloj ĉe preĝejo de Ĉielenpreno de Beata V. Maria. La konstruadon gvidis kaj kun lokaj masonistoj pretigis Venceslao Plaška.
Sub ĥorejo estas du rokokaj konfesejoj el la 18-a jc., ornamitaj per skulptaĵoj kaj en bapt-kapelo sur la maldekstra flanko de la preĝejo estas baroka baptujo kaj altaro de Dek kvar Sanktaj Helpantoj, skulptista laboraĵo el tempo ĉirkaŭ la jaro 1715. Bildo de sankta Jozefo sur la ofertablo estas malfrubaroka laboraĵo, bildo de sankta Katarino estas bonkvalita laboraĵo el okdekaj jaroj de la 18-a jc. La altara bildo de Ĉielenpreno de V. Maria estas verko de J. J. Etgens (1693-1757), malgranda bildo de Madono sur la altaro estas de viena pentristo Jozefo Führich el la jaro 1838. La bildojn sur la flankaj altaroj pretigis pentristo Johano Hoffman el Přerov.
En la jaroj 1958-1964 estis la preĝejo multekoste riparita kaj en la jaro 1966 estis nove havigitaj la ofer-altaro, ambono kaj kredenca tableto laŭ propono de arĥitekto Francisko Šlapeta. En la jaro 1975 estis alikonstruita kaj plilarĝigita orgeno fare de majstro Zadák el Brno.
La konstruaĵo de dekanejo - domo de emerituloj estis konstruita en la jaro 1738 per la sama arĥitekto kiel la preĝejo. La konstruaĵo havas meze kapelon kun fresko de sankta Johano Sarkander kaj liaj virtoj de aŭtoro Etgens.
Bantouzelle
Bantouzelle estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 396 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2004.
Geografio
Bantouzelle situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.
Bantouzelle etendiĝas sur 7,45 km².
Historio
Bantouzelle estis menciita por la unua fojo en 1095, en letero de la episkopo de Cambrai. La sinjorlando estis en la 13-a jarcento cedita al la familio Thourotte.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Sylviane Maur, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Alijev
Alijev povas esti familinomo de:
Seelbach
Seelbach havas diversajn signifojn:
Novais (San-Paŭlio)
Novais estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 4.595 loĝantojn en 2010.
Pisaflores
Pisaflores estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Pisaflores. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13049.
Geografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Natura selektado
Natura selektado estas procezo, kiu tendencas rezultigi, ke transvivas la vivuloj plej adaptiĝemaj al la kondiĉoj, sub kiuj ili vivas, dum malplej adaptiĝemaj formoj malaperas. Natura selektado estas unu el la fundamentoj de moderna biologio. Laŭ Darwin tio estas la plej grava faktoro por la evoluo de la specioj. La terminon li enkondukis en sia ĉefverka libro de 1859 Origin of Species (La Origino de Specioj) en kiu natura elelekto estis priparolita analogie al artefarita elekto, procedo per kiu bestoj kun trajtoj konsiderataj kiel dezirindaj de homaj bredistoj estas sisteme preferitaj por reproduktado.
Antaŭ Darwin
Pluraj filozofoj de la klasika epoko, inkluzive de Empedoklo kaj lian intelektan posteulon, la Roma poeto Lucretius, esprimis la ideon ke la naturo produktas grandegan gamon da bestoj, hazarde kaj ke daŭris nur tiuj bestoj kiuj sukcesis provizi por si mem kaj reprodukti. en Libro II de Fiziko, Aristotelo kritikis la ideon de Empedocles, ke organismoj ekestiĝis tute de la kapricaj funkciadoj de aferoj kiel varmo kaj malvarmo. Li postulatis naturan teleologion en ties loko kaj kredis, ke formo estiĝis por celo, citanta, kiel pruvon, la regulecon de heredeco en iu specio. Tamen, li akceptis en lia biologio, ke novaj tipoj de bestoj, monstraĵoj (τερας), povas okazi en tre maloftaj okazoj (Generacio de Bestoj, Libro IV). Kiel citis Darvino en la1872-a eldono de La Origino de Specioj, Aristotelo konsideris ĉu diversaj formoj (ekz., de dentoj) eble aperis akcidente, sed nur la utilaj formoj supervivis.
Sed Aristotelo malakceptis ĉi tiun eblecon, klarigante, ke li parolas pri la evoluado de bestoj kiel embrioj kun la frazo "aŭ kutime aŭ normale okazante", ne pri la deveno de specioj.
La lukton por ekzisto poste priskribis la islama verkisto Al-Ĝahiz en la 9a jarcento.
Ĝis la frua 19a jarcento, la ĝenerala vidpunkto en okcidentaj socioj estis ke diferencoj inter individuoj de iu specio estis seninteresas foriroj de iliaj Platonecaj idealoj (aŭ typus) de kreitaj specoj. Tamen, la teorio de Unuformismo en geologio antaŭenigis la ideon ke simplaj, malfortaj premoj povas agi kontinue dum longaj periodoj por produkti radikalajn ŝanĝojn en la pejzaĝo de la Tero. La sukceso de ĉi tiu teorio vekis konscion de la vasta skalo de geologia tempo kaj kredigis la ideon ke etaj, preskaŭ nepercepteblaj ŝanĝoj en sinsekvaj generacioj povus produkti sekvojn sur la skalo de diferencoj inter specioj.
La frua 19a-jarcenta zoologo Jean-Baptiste Lamarck proponis la heredadon de akiritaj karakterizaĵoj kiel mekanismon por evolua ŝanĝo; adaptivajn trajtojn akiritajn de organismo dum ties vivdaŭro povus heredi idaro de tiu organismo, poste kaŭzanta transmutacion de specio. Ĉi tiu teorio, Lamarckismo, influis la sovetian biologon Trofim Lisenko kontraŭi la ĉefan genetikan teorion ĝis la mezo de la 20a jarcento.
Inter 1835 kaj 1837, la zoologo Edward Blyth laboris sur la kampo de variado, artefarita selektado kaj kiel simila procezo okazas en la naturo. Darvino agnoskis la ideojn de Blyth en la unua ĉapitro pri variado en La Origino de Specioj.
La teorio de Darvino
En 1859, Charles Darwin publikigis sian teorion de evoluo per natura selektado, kiel klarigon por adapto kaj speciigo. Li difinis naturan selektadon kiel la "principo laŭ kiu ĉiu iometa vario (de trajto), se utila, estas konservata". La koncepto estas simpla sed potenca: individuoj plej bone adaptitaj al sia medio pli probable supervivas kaj reproduktas. Kondiĉe ke ekzistas ioma vario inter ili kaj tiu vario estas heredebla, neeviteble elektiĝas individuoj kun la plej avantaĝaj varioj. Se la varioj estas heredeblaj, tiam diferenca reproduktiĝa sukceso kondukas al la evoluo de specifaj populacioj de la specio kaj populacioj kiuj evoluas iĝi sufiĉe malsamaj poste fariĝos malsamaj specioj.
La ideojn de Darwin inspiris la rimarkoj kiujn li faris sur la dua vojaĝo de HMS Beagle (1831–1836) kaj de la laboro de politika ekonomikisto, Thomas Robert Malthus, kiu, en Eseo sur la Principo de Populacio (1798), notis ke loĝantaro (se senbrida) pliiĝas eksponente, sed la manĝaĵa provizo kreskas nur lineare; tiel, neeviteblaj limoj de rimedoj havos demografiajn implikojn, kondukante al "lukto por ekzisto". Kiam Darwin legis de Malthus en 1838 li estis jam preta pro sia laboro kiel naturisto ŝati la "lukton por ekzisto" en la naturo. Ĝi frapis lin, ke dum la populacio preterkreskas la rimedojn, "avantaĝaj variaĵoj emus esti konservitaj kaj malfavoraj esti detruitaj. La rezulto estos la formado de novaj specioj."
Darvino zorgis kolekti kaj rafini pruvon antaŭ ol publikigi sian ideon. La naturisto Alfred Russel Wallace sendepende konceptis la principon kaj priskribis ĝin en eseo, kiun li sendis al Darvino por plusendi al Charles Lyell. Lyell kaj Joseph Dalton Hooker decidis prezenti lian eseon kune kun neeldonitaj verkoj kiujn Darvino antaŭe sendis al kolegaj naturistoj. Oni legis je Pri la Emo de Specioj formi Variaĵojn; kaj Pri la Daŭrigo de Variaĵoj kaj Specioj de Natura Rimedo de Selekto al la Linea Societo de Londono anoncante la kun-eltrovon de la principo en julio 1858. Darvino eldonis detalan klarigon de liaj pruvoj kaj konkludoj en La Origino de Specioj en 1859. En la 3a eldono en 1861 Darvino agnoskis, ke aliaj—kiel William Charles Wells en 1813 kaj Patrick Matthew en 1831—proponis similajn ideojn, sed nek evoluigis ilin nek prezentis ilin en rimarkindaj sciencaj eldonoj.
Darwin pensis pri natura selekto analogie al kiel farmistoj kaj hortistoj selektas kultivaĵojn aŭ brutaron por bredado, kiun li nomis "artefarita selektado"; en siaj fruaj manuskriptoj li referis al "Naturo" kiu faru la selekton. Je tiu tempo, aliaj mekanismoj de evoluo, ekzemple evoluo per genetika drivado, ne estis ankoraŭ eksplicite formulitaj kaj Darwin kredis ke selekto estis probable nura parto de la rakonto: "mi estas konvinkita ke Natura Selekto estis la ĉefa sed ne eksklusiva rimedo de modifado." En letero al Charles Lyell en septembro 1860, Darwin bedaŭris la uzon de la termino "Natura Selektado", preferante la terminon "Natura Konservado".
Por Darwin kaj liaj samtempuloj, natura selekto estis esence sinonima kun evoluado per natura selektado. Post la eldono de La Origino de Specioj, edukita homojn ĝenerale akceptita ke evoluo okazis en iu formo. Tamen, natura selektado restis debatebla kiel mekanismo, parte ĉar ĝi estis perceptita esti tro malforta klarigi la gamon de observitaj karakterizaĵoj de vivantaj organismoj, kaj parte ĉar eĉ subtenantoj de evoluado rezistis ĝian "negvidanta" kaj ne-progresema naturo, respondo kiu estis karakterizita kiel la ununura plej grava malhelpo al la akcepto de la ideo. Tamen, kelkaj pensuloj entuziasme akceptis naturan selektadon; leginte de Darwin, Herbert Spencer enkondukis la frazon supervivo de la plej taŭgaj, kiu fariĝis populara resumo de la teorio. La kvina eldono de La Origino de Specioj, eldonita en 1869, inkluzivis la frazon de Spencer kiel alternativan al natura selektado, kun kredito donita: "Sed la esprimo ofte uzita de s-ro. Herbert Spencer de la Supervivo de la Plej Taŭgaj estas pli preciza kaj estas foje egale oportuna." Kvankam la frazon ankoraŭ ofte uzas ne-biologoj, modernaj biologoj evitas ĝin ĉar ĝi estas taŭtologia se "plej taŭga" estas legita signifi "funkcie supera" kaj estas aplikita al individuoj anstataŭ ol konsiderita kiel averaĝa kvanto trans populacioj.
Hargicourt - Pierrepont (stacidomo)
Hargicourt - Pierrepont estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  , apud Pierrepont-sur-Avre, en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Natura selektado
La moderna sintezo
Natura selektado dependas de la ideo de heredo, sed estiĝis antaŭ la bazaj konceptoj pri genetiko. En la dudeka jarcento oni enkorpigis la regulojn de Mendel pri heredo en la teorion de evolucio. Tio nomiĝas la moderna sintezo kaj kondukis al la ĝenerala akcepto de natura selektado age de tiamaj sciencistoj. La moderna sintezo kreskis el progreso en diversaj kampoj. Ronald Fisher evoluigis la bezonatan matematikan lingvaĵon kaj verkis The Genetical Theory of Natural Selection (La genetika teorio de natura selektado), (1930). J. B. S. Haldane enkondukis la koncepton de la "kosto" de natura selektado. Sewall Wright klarigis la karakteron de selekto kaj adaptiĝo. Theodosius Dobzhansky, en sia libro Genetics and the Origin of Species (Genetiko kaj la origino de specioj), (1937), establis la ideon de mutacio, iam rigardata rivali al selekto, liveris la krudajn materialojn por natura selektado, kreante genetikan diversecon.
Hargicourt - Pierrepont (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Natura selektado
La dua sintezo
Ernst Mayr rekonis la kernan gravecon de reprodukta izoleco por speciigo en lia Systematics and the Origin of Species (Sistematiko kaj la Origino de Specioj)(1942). W. D. Hamilton konceptis parencan selekton en 1964. Ĉi tiu sintezo lokis naturan selekton kiel la fundamento de evolucia teorio, kie ĝi restas hodiaŭ. La dua sintezo estiĝis je la fino de la 20a jarcento pro progresoj pri molekula genetiko, kreante la kampon de evolucia evoluiga biologio, kiu celas klarigi la evolucion de formo en terminoj de la genetikaj reguligaj programoj kiuj regas la evoluadon de la embrio ĉe la molekula nivelo. Natura selekto estas ĉi tie komprenita agi sur embria evoluado por ŝanĝi la morfologion de la plenkreska korpo.
Heredebla variado, diferenca reproduktado
Naturaj variaĵoj okazas inter la individuoj de ajna populacio de organismoj. Iuj diferencoj povas plibonigi la ŝancojn de individuo supervivi kaj reprodukti, tiel ke ties vivdaŭra, reprodukta indico pliiĝas, kiu signifas ke ĝi lasas pli da idoj. Se la trajtoj kiuj donas al ĉi tiu individuo reproduktan avantaĝon estas ankaŭ heredeblaj, tiam okazos diferenca reproduktado, kiu estas, iomete pli alta proporcio de rapidaj kunikloj aŭ efikaj algoj en la sekva generacio. Eĉ se la reprodukta avantaĝo estas tre malgranda, tra multaj generacioj ajna avantaĝa, heredebla trajto iĝas pleja en la populacio. Tiel la natura medio de organismo "selektas por" trajtoj kiuj donas reproduktan avantaĝon, kaŭzante evoluan ŝanĝon, kiel Darwin priskribis. Tio ĉi donas la impreson de celo, sed en natura selekto mankas intenca selekto. Artefarita selekto havas celon dum natura selekto ne havas, kvankam biologoj ofte uzas teleologian lingvaĵon por priskribi ĝin.