cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kartvelio
Demografio
Post la falo de Sovetio, Kartvelio suferis gravan loĝantaran kolapson kiel la ribeliĝoj en Abĥazio, Aĝario kaj Sud-Osetio, malforta ekonomio kaj malmultaj laboraj ŝancoj okazigis la amasan enmigradon, por laborserĉado, de centoj da kartveloj, ĉefe al Rusio. La problemo pliakriĝas pro la malalta naskiĝ-indekso inter la loĝantaro, kiu rezidas en la lando. Simila problemo ekzistas en la najbara Armenio. Oni kalkulas ke la nuna tuta loĝantaro estas unu miliono malpli ol tiu kiu estis en 1990, kaj kelkaj observantoj sugestas ke la nuna kvanto estas eĉ malpli ol tio kion oni kalkulas. La loĝantara kreskado negative malevoluas (–1,1 % jare), unu el la plej malaltaj en la mondo. La fekundeco ankaŭ estas malalta (1,4 filoj por virino). La loĝantaro ade maturiĝas, sed la proporcio de junuloj (33,9 %) ankoraŭ regas super la proporcio de maljunuloj (19,4 %).
Socio
La kartveloj sin konsideras etne kaj kulture eŭropanoj. La kartvela lingvo estas parolata de ĉirkaŭ 85% de la loĝantaro, kvankam la rusa estas tre vastigita kiel unu el la lastaj restaĵoj de la sovetia epoko. Ekzistas ankaŭ aliaj kartveliaj lingvoj parolataj en regionaj provincoj: la svana, la megrela kaj la laza (plejparte parolata en nuna Turkio).
Harald la 1-a (Norvegio)
Pluraj tradiciaj fontoj rakontas pri la multaj gefiloj kiujn Harald Belhara laŭdire patris. Tiuj fontoj tamen ofte estas historie malfidindaj kaj eble faritaj por "pruvi" ke iuj postaj potenculoj norvegiaj estis dinastie devenantaj de la fama unua reĝo de Norvegio.
Kartvelio
Socio
Ĝis antaŭnelonge la vivo de la kartveloj dependis de la politiko kaj estis markita de la malabundeco de elektro, sed, post la deponado al Ŝevardnadze, la socia panoramo videblas multe pli trankvila.
La kartveloj sin salutas per manpremo kaj diras Gamarĝoba! (‘saluton!’; laŭlitere: ‘ke vi gajnu!’, ‘venkon!’). La respondoj malsamas: dum oficialaj salutadoj, oni respondas per la samaj vortoj; dum neformalaj cirkonstancoj, la personoj respondas per Gagimarĝos! (‘ke vi ankaŭ gajnu!’). Rogor ĥar? (‘Kiel vi fartas?’) ĝi estas neformalaĵo por ekbabilado. Rogor brdzandebit? pli formala. Kargad ikavit! signifas ‘ke vi fartu bone!’. Mshvidobit! (‘la paco estu kun vi!’) uzata dum plensignifaj adiaŭoj, ĝenerale kiam la personoj ne esperas vidi sin post longa tempo. La manpremo estas tre ofta eĉ dum neatendataj renkontoj; brakumi iun amikece aŭ kisi la vangon ankaŭ estas oftaĵo, sed ĉefe inter junuloj kaj virinoj. La etaj infanoj ricevas karesojn kaj kisojn. La adoltuloj estas nomataj per siaj profesiaj titoloj sekve de la familinomo aŭ de la kartvela vorto Batono (sinjoro) aŭ Kalbatono (sinjorino). La zado de la terminoj Batono aŭ Kalbatono nur kun la familinomo estas tre formala, tial estas uzataj la nomoj kaj familinomoj en la korespondado kaj en la amaskomunikiloj.
La loĝantoj de Tbiliso kutimas vespere promeni longe de la Avenuo Rustaveli por renkontiĝi kun amikoj aŭ trinki ion ĉe la multnombraj kafejoj kiuj bordumas la trotuarojn. Dum la ĵusa perforta epoko, la kartveloj preferis la sekurecon en la hejmoj per spektado de televido aŭ parolado per telefono, sed energia krizo kiu ekis 1994 konvertigi tion eĉ en rara amuziĝo.
Ekonomio
La kartvela ekonomio tradicie baziĝas sur turismo en la Nigra Maro, la kultivado de citrusaĵoj, teo kaj vinberoj; la mineja elfosado de mangano kaj kupro krom la malgranda industria sektoro kiu produktas vinon, metalojn, maŝinaron, kemiaĵojn kaj teksaĵojn. La lando importas la plimulton de la energio kiun ĝi bezonas, inkluzive de natura gaso kaj nafto. La sola grava energifonto estas la akvoelektra energio. Malgraŭ la severa damaĝo al la familia ekonomio pro la enlanda milito, Kartvelio —kun la helpo de la Internacia Mona Fonduso kaj la Monda Banko— multe avancis ekde 1995, pliiĝante la ritmon de kreskado de la Malneta Enlanda Produkto kaj reduktante la inflacion. La ekonomio daŭre suferas grandan buĝetan deficiton pro la neeblo akiri fiskajn ingresojn el impostoj. Kartvelio ankoraŭ suferas la malabundecon de energio; la distribua reto privatiĝis en 1988, kaj la servo konstante pliboniĝas.
Geografio
La lando havas ĉirkaŭ 69 700 kvadratajn kilometrojn, plimalpli samgranda kiel Irlando, almenaŭ se oni ne subtrahas la areon de la du respublikoj Abĥazio kaj Sud-Osetio kiuj sendependiĝis en la 1990-aj jaroj. Malgraŭ tiu malgranda areo, Kartvelio fieras pro unu el la plej variaj topografioj el la eksaj sovetiaj respublikoj. La montaro de la Malgranda Kaŭkazio, kiu paralele iras ĝis la turka kaj armena landlimoj, kaj la montaroj Surami kaj Imereti —kiu konektas la Malgrandan Kaŭkazion kun la Granda Kaŭkazio— kreas naturan barieron kiuj parte estas respondecaj pri la kulturaj kaj lingvaj diferencoj inter la regionoj. Pro la alteco kaj malriĉa transporta infrastrukturo, multaj montaraj vilaĝoj estas virtuale izolitaj de la ekstera mondo dum la longa kaj kruda vintro.
La tertremoj kaj montglitadoj en tiuj ĉi regionoj estas oftaj kio alkutimigas la vivstilon. Inter la plej ĵusaj naturaj katastrofoj estis la rokglitado en Aĥario, en la jaro 1989, kiu delokigis centojn da homoj el la sudokcidento de Kartvelio kaj la tertremoj en 1991 kiuj detruis plurajn vilaĝojn en la centra kaj norda regionoj de la lando krom Sud-Osetio.
La plej granda rivero estas Mtkvari (aŭ ankaŭ konata kiel Kura, la nomo kiun ĝi ricevas en la azera teritorio), kiu post trapasado al Azerbajĝano enfluas en la Kaspia Maro post kurado de 1364 kilometroj el la nordoriento de Turkio tra la kartvela plataĵo kaj trapasado de la ĉefurbo Tbiliso. La rivero Rioni, estas la plej longa en la okcidento de la lando, malsupreniras de la Granda Kaŭkazo kaj enfluas en la Nigra Maro en la haveno de Poti.
Ĉemaraj feriolokoj kaj kuraclokoj interalie estas Poti kaj Batumi, kaj en Abĥazio Suĥum, Gagra, Picunda (Biĉvinta) kaj Aĥali Atoni.
IDD
La vorto havas plurajn signifojn:
Kartvelio
Religio
La kartvela historia paganismo rilatiĝas kun la luno kaj la plej alta dio en la panteono estis la idolo Armazi, bildo kiu reprezentis soldaton, dio de la Luno, sur monteto en Mcĥeta. Ĉi-sence, aliaj idoloj estis Gaci, Gaime kaj Zademi. En la loko kie troviĝis la idolo Armazi estis konstruata la monaĥejo Jvari. La idoloj estis detruataj kiam la kristanismo fariĝis la ŝtata religio de Kartvelio.
Hodiaŭ la plimulto de la kartveloj apartenas al la Kartvela Ortodoksa Eklezio (84,6%). La religiaj malplimultoj estas Islam 7,1%; Armena Apostola Eklezio, 5,2%; Judismo, 0,8%, Katolikismo, 0,6% inter aliaj.
Kulturo
La kartvela kulturo evoluis tra la lando, ĝi havas fortan literaturan tradicion bazita sur la kartvela lingvo kaj sia propra alfabeto. Tio kreadis fortegas knacian identecon kiu helpis preservi la kartvelan fieron dum la eksterlandaj okupadoj kaj la perforta asimilado.
La tradicia kartvela literaturo estis fekunda dum la unuaj jaroj de la kristanismo, kvankam ekzistas antaŭkristanaj verkaĵoj kiaj Amiraniani, kolektado de kartvelaj epopeoj de la antikveco kaj datiĝas el la dua jarmilo a.K.. Dum la Mezepoko, kartvela verk-arto atingis sian splendoron per la interrompo de Ŝota Rustaveli, unu el la grandaj verkistoj de la mezepoko kaj aŭtoro de La kavaliro en la panterfelo (kartvele:ვეფხისტყაოსანი, Vepjis Tqaosani) la nacia kartvela epopeo.
En la moderna epoko, ekde la 17-a jarcento antaŭen, la kartvela kulturo estas amplekse influita de la kulturaj novigadoj el Eŭropo. La unua kartvela pentraĵejo estis establita dum la jardeko de 1620 en Italio kaj la unua en Kartvelio mem estis fondata en 1709 en Tbiliso.
Princo Ivane Maĉabeli (kartvele: ივანე მაჩაბელი) estis kartvela verkisto, ĵurnalisto kaj publika figuro konata pro liaj tradukoj en la kartvelan de Ŝekspiro. Ivane estis akvita membro de la Naci-Liberiga Movado kaj la Societo por Disvastigo de Eduko inter Kartveloj. Otar Ĉiladze, kartvele: ოთარ ჭილაძე, estas alia fama kartvela verkisto.
La 19-a de novembro 1896 estis inaŭgurata la unua kinejo de Kartvelio. La unua kartvela dokumentfilmo (La tago de Akaki Tsereteli en Racha-Lechkumi) estis filmita en 1912 de Vasil Amaŝukeli (1886-1977), dume la unua nacia filmo (Kristine) estis filmata en 1916 de Aleksandr Cucunava (1881-1955). La Ŝtata Arta Akademio de Tbiliso estis fundata en 1917.
La kartvela kulturo suferis dum la sovetia epoko la rusigon kiu estis forte rezistata de multaj kartveloj. Ekde la sendependiĝo de Kartvelio en 1991, la renaskiĝo de la kulturo vigliĝas malgraŭ la ekonomiaj kaj politikaj malfacilaĵoj el la post-sovetia epoko. En 2007 Kartvelio debutis en la Eŭrovido-Kantokonkurso per la kanzono kies teksto serĉas la integriĝon en Eŭropo. "My story" estis kantata de la fama kantistino Sopho Khalvashi kaj restis en la merita 12a loko. La, Kartvelio estis la gajninto de la sesa realigado de Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso.
Turismo
Plej konata allogaĵoj por turistoj estas la montaro kiu apartenas al la plej altaj en Eŭropo, mezepokaj vilaĝoj, bonegaj vinoj, preĝejoj kiuj apartenas al la plej antikvaj en la mondo kiel la Triunua preĝejo de Gergeti.
Monda heredaĵo de Unesko
Kartvela muziko estas tre parte karaktera. Tipa muzikinstrumento estas ekzemple ĉunirio. La tradicio de kartvela polifonia popolkantado estas enlistigita de UNESKO kiel monda heredaĵo. Vidu artikolon Kartvela tradicia muziko.
Urbo-muzeo Mcĥeta, Gelati monaĥeja komplekso, historia centro de Tbilisi, kavernaj kompleksoj de Uplisciĥe kaj Vardzia, Zemo Svaneti; kartvela eposo - La kavaliro en panterfelo (13-a jc.), polifonia kanto, origina skribosistemo.
Esperanto
En Kartvelio Kartvelia Esperanto-Asocio estas fondita en 1990, kaj aliĝis al UEA en 1999.
Vidu ankaŭ MONA
Famuloj
Miĥail Saakaŝvili
Zurab Ĵvania
Eduard Ŝevardnadze
Josif Stalin
Sophora violacea
Sophora violacea (sinonime S. rubriflora kaj en Esperanto viola soforo) estas specio de plantoj el la Fabacoj. Ĝi estas indiĝena de okcidenta Srilanko (el nordo al sudoriento), kaj ĝi aperas ankaŭ en Javo. G P Jakovlev rekonis du subspeciojn, nome S v subsp pilosa (Gagnep) Yakovlev (sin. S. exigua Craib.) (kiel apartigita de tipa S. violacea subsp violacea).
Saŭda bint Zama
Saŭda bint Zama aŭ Sawda bint Zam'a ibn Qayys ibn Abd Shams (en araba سودة بنت زمعة) estis la dua edzino de la profeto Mohamedo, kaj konsiderata de islamanoj kiel "la patrino de la kredantoj". Lia patro, Zam'a ibn Kajs, estis de la klano Amir ibn Luaj de la tribo de Kurajŝoj de Mekko. Ŝia patrino, Al-Ŝamus bint Kajs, estis de la klano Banu Najjarr, de la tribo Banu Ĥazraĥ de Medino. ​
Saŭda estis la unua edzino kiu migris al Abisenio ku sia unua edzo As-Sakran ibn Amr, post esti persekutitaj de la plurdiistoj de Mekko. Ŝia edzo mortis ĉu survoje revene al Mekko aŭ tuj post ilia alveno. Sakran eliris el Abisenio kun Ŭakkas por prediki islamon. Saŭda kaj Sakran havis filon: Sakran ibn Sakran ibn Amr ibn Abd Ŝams, kiu mortis kiel martiro luktate en la Batalo de Ĥalula en la jaro 637. ​
Mohamedo edzinigis ŝin en la monato Ŝaŭŭal, en la deka jaro de sia profeteco, malmultajn tagojn post la morto de Ĥadiĝa bint Ĥuvajlid. Saŭda estis multe pli aĝa ol Mohamedo.
LBV
La vorto havas plurajn signifojn:
IDE
IDE povas rilati al:
8822 Shuryanka
Ĝi estis namita en honoro de Aleksandra Semjonovna Morozova patrino de la malkovrintino. "Ŝurjanka" estas karesa nomo uzita de ŝiaj gepatroj. Antaŭ sia emeritiĝo, ŝi laboris en la selektado de la hordeo.
Komia Lje
Komia Lje (Ԉ ԉ; kursive:  Ԉ ԉ) estas la deksepa litero de la komia cirila alfabeto de Molodcov, kiu estis oficiale aprobita en 1918 kaj uzita ĝis 1930, kaj poste en 1936–1939. Ԉ signifas la palataligitan alveolaran lateralan alproksimanton. En la moderna komia alfabeto por skribi tiu ĉi sonon oni uzas la digrafon “ль”.
Ԉ estas derivita de la cirila litero Л.
Pronaoso (rozkrucanoj)
Pronaoso estas la plej malgranda loka filio de la Rozkruca Ordeno, AMORC. Pronaoso devas havi minimume 15 membrojn. Kiam pronaoso atingas 30 membrojn ĝi povas fariĝi kapitulo.
Ekspedicio de Amundsen al la Suda Poluso
Ekspedicio de Amundsen al la Suda Poluso estas norvega ekspedicio gvidata de Roald Amundsen, kies anoj kiel unuaj atingis Sudan Poluson. Amundsen kaj liaj kamaradoj atingis ĝin la 24-an de decembro 1911, kvin semajnoj antaŭ alveno de Robert Falcon Scott kiu estis gvidanto de ekspedicio Terra Nova. Amundsen kun sia teamo sekure revenis al bazo situigita ĉe marbordo de Antarkto. Dekkelkajn monatojn poste li sciis pri morto de Scott dum reveno el Suda Poluso.
Komencen Amundsen planis organizadon de ekspedicio al la Norda Poluso. Li komencis vastan kampanjon por kolekti fonduson kaj ricevis ankaŭ permeson de Fridtjof Nansen por uzi lian antaŭan ŝipon „Fram”. Preparado al tiu ekspedicio estis konfuzitaj en 1909 per novaĵo pri alveno de Frederick Cook kaj Robert Peary al la Norda Poluso. Amundsen do ŝanĝis planojn de ekspedicio kaj decidis ekspedici al Suda Poluso. Ne informis pri tio al publika medio, por ne demotivigu subtenantojn. Informis pri ŝanĝo de la planoj ĵus mallonge antaŭ forveturo el Madejro en septembro 1910.
Amundsen fondis sian bazon ĉe Balengolfo enirante en Ross-glacikampo. Post kelkaj monatoj de preparadoj, esplorpreparoj kaj unu ne sukcesa provo atingi la Poluson, Amundsen forlasis bazejon kune kun 4 anoj oktobre 1911. Dum ekspedicio la esploristoj malkovris Glaĉeron Axel Heiberg pro kio trairis Antarktan Altebenaĵon. Lertkapabla uzo de skioj kaj kunjungitaĵoj ebligis al teamo rapidan atingon por sekvi sen grandaj problemoj al Suda Poluso.
József Turay
József Turay [jOĵef turai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Turay József estis hungara futbalisto (avanulo).
József Turay naskiĝis la en Eger, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
József Turay akiris licencon pri bakisto, dum li amatore futbalis. En 1926 la hungara piedpilka vivo konvertiĝis al profesia sistemo, ekde tiam Turay ludis profesie en kelkaj prestiĝaj teamoj. Li ludis en 273 matĉoj kaj trafis supozeble pli ol 100 golojn. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1928–1939 48-foje kun 11 goloj. En 1938 en la mondĉampionumo li akiris arĝentan medalon. Lia lasta matĉo okazis en 1941, sed en 1957 li estis trejnisto.
Monda Ŝaka Ĉampionumo 2018
Regularo
La matĉo estis organizita al la plej bona el 12 ludoj. La tempo kontrolo estis 100 minutoj por la unuaj 40 movoj, aldonaj 50 minutoj post la movo 40 kaj aldonaj 15 minutoj post la movo 60 plus aldonaj 30 sekundoj por ĉiu movo.
Premio
La premio konsistis en 1 miliono da eŭroj. Se la matĉo estas decidita en la klasikaj ludoj ĝi estus dividita 60% - 40% inter la gajninto kaj la perdanto. Se la matĉo estas decidita en rapidaj ludoj ĝi dividiĝus 55% - 45%.
Rezultoj
Carlsen venkis kaj retenis la titolon.
Oelsberg
Oelsberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
apartenas al la mezalta montaro Taunus, kaj ankaŭ administre apartenas al la komunumaro Nastätten, kiu grupigas plurajn etajn komunumojn, por komune plenumi difinitajn taskojn. La lokuloj nomas la teritorion de la komunumaro Blaues Ländchen ("blua landeto"), kaj regule aperanta informilo de la administrejo same portas tiun nomon.
Historio
La teritorio ĝis la jaro 1806 apartenis al la landgraflando Hesio, kaj post mallonga okupiĝo per la armeo de Napoleono en 1816 iĝis parto de la duklando Nassau. En 1866 ĝi estis aneksita de reĝlando Prusio post la Prusia-Aŭstria milito kaj fariĝis prusia provinco "Hesio-Nasaŭo". Post la Dua Mondmilito, kiam Prusio estis dissolvita, la komunumo ekapartenis al la nuna federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Tutrusia matematika olimpiko de lernantoj
Tutrusia matematika olimpiko de lernantoj (Всероссийская олимпиада школьников по математике) estas ĉiujara matematika olimpiko en Rusio organizata en konsisto de la Tutrusia olimpiko de lernantoj.
Felaniĉo
Felaniĉo (en hispana Felanich kaj en kataluna kaj oficiale Felanitx) estas loĝloko kaj municipo en la nordorienta parto de la komarko Migjorn (sudo), en la insulo Majorko, Aŭtonoma Komunumo Balearoj. Sur la marbordo de la Mediteraneo, tiu municipo limas kun Santañí, Campos, Porreras, Villafranca de Bonany kaj Manacor.
La felaniĉa municipo enhavas la loĝlokojn Felaniĉo — municipa ĉefurbo —, Porto Colom (Portocolom), s'Horta, Cas Concos d'es Cavaller, Son Mesquida, Son Prohens (Son Proenç), Cala Ferrera, Son Valls, Son Negre, es Carritxó kaj Cala Serena.
La plej altaj pintoj de la municipo estas la jenaj: San Salvador (509 metroj), kie estas monaĥejo samnoma; Sa Comuna (429 metroj); kaj la kastelo de Santueri (408 metroj), uzita antaŭ la konkero de la insulo fare de Jakobo la 1-a de Aragono.
830
En la jaro 830 post Kristo okazis, interalie:
Tamariz de Campos
Tamariz de Campos [tamaRIZ deKAMpos] estas municipo en la nordo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Campos en la nordo de la provinco. Tamariz de Campos estas etimologie komprenebla kiel Citizejo de Kampoj alude al ofta natura planto, nome citizo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 37,8 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 68 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 54 km de Valadolido, provinca ĉefurbo. Ĉefa rivero estas Sequillo [seKIljo] (Seketa).
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejoj, la Palaco de Lara (13-a jarcento) kun gotika pordego kaj la ermitejo.
José de Ribera
José DE RIBERA (naskiĝis la 12-an de januaro 1591 en Játiva – mortis en 1652 en Napolo), alinomita lo Spagnoletto ("la Hispaneto") pro sia malgranda staturo, estis hispana pentristo kaj gravuristo de la baroka periodo. Li estas alikonita kiel Giuseppe Ribera italalingve. Ribera estas unu el la reprezentantoj de tenebrismo. Li estas rigardita kiel la plej unua grava majstro de la hispana skolo de la 17-a jarcento.
Hermann Wislicenus
Hermann WISLICENUS (naskiĝinta la en Eisenach, mortinta la  en Goslar) estis germana pentristo.
Vivo
Wislicenus frekventis la akademion en Dresdeno kaj iĝis poste disĉiplo de Eduard Bendemann, poste de Julius Schnorr von Carolsfeld. Lia unua bildo Überfluß und Elend aĉetitis fare de la dresdenaj galeriistoj. En 1853 li danke al stipendio permesis al si vojaĝon en Italujon kie li en Romo aparte aliĝis al la rondoj de Peter von Cornelius. Post reveno li eksetliĝis en Vajmaro kie li plenumis diversajn mendojn, ekz. Götterbacchanal (por plafona pentraĵo por domo en Lepsiko); la oleaĵojn Die Nacht (por la grandduko), Die Phantasie, von den Träumen getragen (por grafo Schack en Munkeno), La kvar evangeliistoj (por la funebra kapelo de granddukino Maria Pavlovna Romanova Vajmare); plurajn desegnaĵojn, ekz. Ruhmeshalle deutscher Dichter (enmuzee Vajmare), Deukalionische Flut (samloke), Prometheussage (enmuzee Lepsike). En Vajmaro li ankaŭ planis la ornamojn por la Stegmann-domo.
En 1868 li sekvis vokon profesoran al Düsseldorf kie estiĝis grandaj pentraĵoj: Die vier Jahreszeiten (Berline), Germania auf der Wacht am Rhein, Die Lurlei ktp.
En 1877 oni aljuĝis al li la unuan premion en la konkurencado pri la pentrado de la imperiestra salonego de ĉe Kaiserpfalz en Goslar: pentritis diversaj aferoj el la historio de la germanaj imperiestroj kaj el la legendaro. Per tio li okupiĝis kune kun disĉiploj ĝis 1897.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 20. Leipzig 1909, p. 691-692, (tie ĉi interrete)
Statiko
Statiko estas fako de fiziko pri fizikaj sistemoj en statika ekvilibro, tio estas en stato, kie la relativaj pozicioj de subsistemoj ne varias tra tempo, aŭ kie la komponantoj kaj strukturoj estas senmovaj sub la ago de eksternaj fortoj de ekvilibro. En statika ekvilibro, la sistemo estas aŭ senmova aŭ movanta kun konstanta rapido.
Per la dua leĝo de Neŭtono pri movado, tiu ĉi situacio implicas ke la neta forto kaj la neta tordo sur ĉiu korpo en la sistemo estas nula, signife ke por ciu forto priaganta membron devas esti egala kaj mala forto. De tiu ĉi limigo, tiaj grandoj kiaj streĉo aŭ premo povas deriviĝi. La kondiĉo ke la neta forto egalas nulon sciiĝas kiel "la unua kondiĉo de ekvilibro", kaj la kondiĉo ke la neta tordo egalas nulon sciiĝas kiel "la dua kondiĉo de ekvilibro". Vidu artikolon: statika determinanto.
Statiko estas plene uzata en la analizo de strukturoj, ekzemple en arĥitektura inĝenierado kaj struktura inĝenierado. Fortiko de materialoj estas rilata fako de mekaniko kiu dependas peze de aplikado de statika ekvilibro.
IDI
La vorto havas plurajn signifojn:
SpaceShipOne
SpaceShipOne (pron. [SPEJS-ŝĭp-ŭan], anglalingva nomo tradukebla kiel KosmoŜipoUnu) estas la nomo de suborbita kosmo-aviadilo, konstruata per privata kapitalo de Burt Rutan. Tiu aviadilo atingis ene de du semajnoj en septembro-oktobro 2004 alton de 100 km super la Mojave-dezerto de Kalifornio. Tiu 100 km-a alto estas la oficiala limo inter la kosmo kaj la tero. Tio signifas, ke la unua kosmoaviadilo el privata kapitalo atingis propraforte la kosmon kaj samtempe gajnis la dekmilionan premion Anseri-X.
Gábor Kontz
KONTZ Gábor [pr. konc] estas hungara kantisto (tenoro) naskiĝinta en Kolozsvár en 1949.
SpaceShipOne
La aviadilo ne havas konvenan propulson, kiu ebligas la deteriĝon. Ĝi estis transportita submuntinte al speciala flugmaŝino, nomata White Knight (Blanka Kavaliro), kiu portas ĝin ĝis la necesaj alto (15 km) kaj rapido.
Gábor Kontz
Kariero
Ekde 1975 ĝis 1990 li estis solisto de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo. Li translokiĝis Hungarujo kaj tie li kantis en Debrecen kaj en 1993-1994 en Szeged. En Hungarujo li ludas sub nomo Gábor Kontz M.
SpaceShipOne
Burt Rutan konstruis aviadilon nomitan Voyager, kiu ĉirkaŭflugis en la jaro 1986 unua la mondon sen postplenigo.
Propulsa materialo: hidroksil-radika polibutadieno (HTPB), kaj oksidaza materialo dinitrogenoksido.
Historio
La ĝisnunan sukceson de la teamo helpis la 20-miliona sindonema monhelpo de miliardulo Paul Allen, kunfondinto de Microsoft. Fine de septembro en 2004 la kosmoŝipo sukcesis atingi per nova pli forta propulso la alton de 100 km kaj ripetis tiun sukceson ene du semajnoj, tiel atinginte la premion.
La brita miliardulo Richard Branson poste lanĉis Virgin Galactic, kompanio kiu vendos veturojn en kosmon en dua generacio de kosmoŝipoj, KosmoŜipoDu, kontraŭ kosto de ĉ. USD 170 000. Ties eventuala posteulo KosmoŜipoTri kapablos orbiti.
Ferenc Gassi
Ferenc Gassi [gaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gassi Ferenc estis hungara operkantisto, (tenoro). Lia origina familia nomo estis Glatz [glac] ĝis 1878.
Ferenc Glatz naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ferenc Gassi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1871. Li lernis ankaŭ komponadon de Mihály Mosonyi, en 1873 li komencis kantadi. Li lernis operkantadon en Parizo, eĉ li havis ĉefrolon en la Operejo en 1878. Mem Richard Wagner aprezis lin talenta. En 1878 li komencis kantadi en Nacia Teatro (Budapeŝto), en la sekva jaro li jam havis kontrakton. Post fondo de la Reĝa Operejo de Budapeŝto en 1884 li apartenis al la Operejo 2 jarojn. En 1884 li ricevis hispanan reĝan premion. En 1886 li kantis lastfoje, en 1891 li estis nomumita konsulo (diplomatio) de Peruo en Budapeŝto. Li havis edzinon.
Shokichi Sato
Shokichi Sato (佐藤 昌吉, n. ) estas japana futbalisto.
Magreba kuirarto
La Magreba kuirarto rilatas al la kuirartaj praktikoj de la landoj kaj etnoj kiuj vivas kaj konsistigas la tiel nomatan: Magrebo (en la araba المغرب) en geografia opozicio al la Maŝreko. Magrebaj kuirartoj havas, en sia plej norda parto, karakterizaĵojn de mediteranea kuirarto, dum ili estas parto de afrikaj kuirartoj. Ĝi havas grandajn influojn de la indiĝenaj berberoj, de la araboj, kaj el la otomana kuirarto kaj turka kuirarto (kun la escepto de maroka kuirarto) pro la disvastiĝo de la Otomana Imperio kaj tial oni povas vidi la dolmojn kaj baklavojn en multaj el ĝiaj regionoj.
Shokichi Sato
Li futbalis ĉe NKK, Sheffield United, Kyoto Purple Sanga kaj Omiya Ardija.
Magreba kuirarto
La manĝaĵoj uzataj estas markitaj per la halalaj normoj de Islamo, tial la porkaĵo ne estas manĝataj, sed estas ŝafidaĵo kaj kokaĵo kiel komuna baza plado por ĉiuj ĉi kuirartoj. La plej fama kaj komuna el la magrebaj ingrediencoj estas: kuskuso. Iuj el la plej komunaj kondimentoj de Magrebo estas la hariso kaj la marinitaj fiŝaĵoj, kiu havas la ĉermulon kiel baza ingredienco en ĉiuj regionoj. La uzo de mento en pladoj kun viando estas tre ofta en maroka kuirarto, same kiel en la oriento de Alĝerio kaj Tunizio. La tri landoj, Maroko, Alĝerio kaj Tunizio, adoptis la teknikon de konservado kaj sekigita viando nomata Gedîd, en kiu la spicoj estas miksitaj kun viando kaj salo, kaj ĉio ĉi estas sekigita sub la suno.
La komuna ingredienco por la magrebaj lokaj kuirartoj estas sezampasto, ĉie en ĉiuj manĝoĉambroj, restoracioj kaj manĝejoj. La uzo de kuskuso signifas, ke ankaŭ la kuskuso ĉeestas en multaj kuirartoj en Magrebo. Ankaŭ estas komune uzi oleon el Arganio.
Ust-Orda Burjata Aŭtonoma Distrikto
Ust-Orda Burjatio, oficiale Ust-Orda Burjata Aŭtonoma Distrikto (Усть-Ордын Буряадай автономито округ, Усть-Орды́нский Буря́тский автоно́мный о́круг) estis aŭtonoma distrikto en suda parto de Siberio okcidente de lago Bajkalo kaj de respubliko Burjatio en Rusio. De 2008 ĝi estas parto de Irkutska provinco.
Măgura Ilvei
Măgura Ilvei [məgura ilvej] (hungare Magura) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Bistrița. En 1910 ĝi havis 1 420 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 2 405. Ĝia unua mencio skriba estas el 1808. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Beszterce-Naszód vármegye). Administre apartenas al ĝi Arșița.
Ust-Orda Burjata Aŭtonoma Distrikto
Geografio
Ust-Orda Burjatio situis okcidente de la lago Bajkalo kaj estis plejparte montara regiono. Oriente situis Bajkala montaro kaj al la okcidenta parto etendiĝis Sajana montaro. Inter la montaroj estas la valo de rivero Angara.
Măgura Ilvei
Ĝis la apartenis al ĝi ankaŭ Poiana Ilvei, nun aparta komunumo.
Ust-Orda Burjata Aŭtonoma Distrikto
Naciecoj
En jaro 1989 el loĝantoj de la distrikto 56,5 % estis rusoj, 36,3 % burjatoj, 3,2 % tataroj, 1,7 %, ukrainoj kaj 2,3 % aliaj.
En jaro 2002 el loĝantoj 54,4 % estis rusoj, 39,6 % burjatoj, 3,0 % tataroj, 1,0 % ukrainoj kaj 2,0 % aliaj.
La kvantoj de slavaj loĝantoj malkreskis pro elmigrado kaj malalta kvanto da naskiĝoj.
Administrado
En la regiono ne estas urboj. La administra centro estas urbeto Ust-Ordinskij. La regiono estas parto de Irkutska provinco. En la 16-a de aprilo 2006 okazis referendumo pri la kuniĝo de la distrikto kun la Irkutska provinco, kiu verŝajne realiĝos komence de 2007.
Historio
La distrikto estas fondita en 1937, kiam la regionoj loĝataj de burjatoj estis dividitaj al diversaj administraj regionoj.
Tacoma (Vaŝingtonio)
Tacoma (elparolu "takoma", pli precize "təkoŭmə"; en Esperanto, ofte Takomo) estas urbo en Vaŝingtonio, situanta ĉirkaŭ sude de Seatlo, kun kiu ĝi apartenas al la Seatla-Takoma urba aglomeraĵo. Kun loĝantaro kalkulita en la Censo de 2000 kiel homoj, Takomo estas la tria urbo de Vaŝingtonio laŭ tiu kriterio. Ĝi estas la administra centro de Kantono Pierce.
Takomo estas grava havenurbo, rivalante Seatlon. En Takomo situas filia tereno de Universitato de Vaŝingtonio kaj pluraj aliaj altlernejoj, inter kiuj notindas la privataj Pacifika Luterana Universitato kaj Universitato de Puĝetio.
Takomo ricevis sian nomon laŭ la proksima (93 km) dormema vulkano Monto Rainier, kies pli frua nomo estis Takoma ( təqʷúʔbəʔ ) en indiĝenaj lingvoj de la regiono. La urbo jure organiziĝis en 1875, post la elekto de la loko en 1873 kiel la onta finpunkto de la transkontinenta fervojo Northern Pacific.
Eksteraj ligiloj
Oficiala retejo (anglalingva)
Juda bolŝevikismo
Juda bolŝevikismo aŭ jud-bolŝevikismo estas antisemitisma kaj kontraŭkomunisma kalumnio, kiu insinuas, ke la judoj inĝenieris la rusan revolucion kaj havis la ĉefan potencon inter la bolŝevikoj. La simila teorio pri "juda komunismo" pretendas, ke judoj dominis ĉiujn komunismajn movadojn en la mondo. Ĝi similas al la teorio pri "cionisma okupa registaro," kiu asertas, ke judoj regas la mondan politikon. La esprimoj estis uzataj alude al la aserto, ke komunismo estas juda konspiro. Ĝi ofte koincidis kun nekaŝe agresemaj naciismaj tendencoj en la 20-a kaj 21-a jarcentoj.
En Pollando, "jud-bolŝevikismo" estis konata kiel "Żydokomuna" kaj uziĝis kiel antisemita stereotipo.
La esprimo estis la titolo de broŝuro, La juda bolŝevikismo, kaj aktualiĝis post la oktobra revolucio de 1917 en Rusio, kiam ĝi elstare rolis en la propagando de la kontraŭkomunisma blanka movado dum la rusa enlanda milito.
La teorion poste propagandis la Nazia Partio kaj ties usonaj samideanoj.
Dek unu estas pli, ol tri
Dek unu estas pli, ol tri, origine hungare Tizenegy több mint három estis grava televizia filmo dum la socialismo en Hungario.
Historia epoko
La filmo estis kreita en la tiam unusola televizio. La historio okazas en la tiama nuntempo, en malgranda minista komunumo, kie ĉiuj konas ĉiujn. Nemirinde estas videbla vivo de la ministoj dum la socialismo, pri kio neniu atendu kritikon.
Historio
La historio disvolviĝas en la sistemo In medias res (en la mezo de la aferoj), tial rekte nur tiu komprenas la filmon, kiu perfekte konas vivon dum la socialismo.
Magura
Magura povas esti:
Chemin
Chemin, esperante Ĉemino, estas komunumo en Francio. Ĝi enhavas la vilaĝon Chemin kaj la vilaĝeton Beauchemin.
Geografio
Chemin estas ĉe ebeno de kulturo: tritiko, hordeo kaj kolzo.
La vojo D673 trairas la vilaĝon, ĝi estas rapida sed ankaŭ danĝera.
Historio
La preĝejo datiĝas el la 19-a jarcento.
Esperanto vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj 2004, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 2 voĉdonojn (1,71%).
19970 Johannpeter
19970 Johannpeter estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana verkisto Johann Peter Hebel (1760–1826), teologiisto de Heidelberg kaj aŭtoro de Alemannischen Gedichte (1803). Li kolektis siajn plej konatajn rakontojn en Schatzkästlein des Rheinischen Hausfreundes (1811). Liaj lingvaj talentoj, humuro, simpleco kaj emocieco establis lian popularecon.
Hasan Jusef
Ŝejko Hasan JUSEF estas islamano, ano de la Islama Frataro kaj kunfondinto de la organizaĵo Hamas.
Vivo
Ŝejko Hasan Jusef kreskis en al-Janija kaj studis religion en Jerusalemo. 18-jara li finis sian studadon kaj translokiĝis al Ramallah, kie li laboris kiel imamo. Meze de la 1970-aj jaroj Jusef translokiĝis al Jordanio por pli profunde studi islamon. Tie li unuan fojon kontaktiĝis kun la Islama Frataro.
En la jaro 1977 Hasan Jusef revenis al Palestino kaj reaktivigis la islaman frataron. Subtenis lin tiucele, Ibrahim Abu l'Salem, unu el la fondintoj de la islama frataro. Samjare li edziĝis al lia fratino. Du jarojn poste naskiĝis lia filo Mosab Hasan Jusef.
En la jaro 1985 la Jusef translokigis sian familion al al-Bira kaj iĝis imamo en la rifuĝejo al-Amari.
En la jaro 1986 ŝejko Hasan Jusef fondis dum sekreta renkontiĝo kun 6 aliaj personoj la organizaĵon Hamas.
Lombardejo
Lombardejo estas ejo, kie oni povas prunti monon, deponante garantiaĵon ("lombardaĵon").
La valoro de la garantiaĵo ordinare devas konsiderinde superi la pruntitan monsumon. Repagante la monon kaj la interezon la lombardinto rericevas la garantiaĵon, sed se li ne pagas ene de interkonsentita tempo, la garantiaĵo estas aŭkcie vendita por kovri la kostojn.
EuroSprinter de Siemens kaj Krauss-Maffei
EuroSprinter estas elektra lokomotivo, konstruita en diversaj submodeloj ekde 1996 far kaj Krauss-Maffei kaj Siemens.
ES 64 F
Ŝarĝa lokomotivo, prototipoj estiĝis 1992, konstruita el 1996 al 2001.
ES 64 U
Universala lokomotivo, konstruita ekde jaro 2000, maximuma rapideco 230 Km/h. Uzita far diversaj fervojaj kompanioj en Eŭropo. En jaro 2006 unu ekzemplero, plejparte sen specialaj modifoj, atingis dum testveturo rekordan rapidecon de 357 Km/h. La kompanio "ÖBB" uzas ĉi tiun lokomotivon portante la nomon "Taurus", por vartrajnoj, pasaĝeraj trajnoj, kaj la trajnon "Railjet", kiun la lokomotivo povas tiri aŭ puŝi.
Ilona Komlóssy
KOMLÓSSY Ilona [pr. komlo:ŝi] estis hungara aktorino naskiĝinta en Kolozsvár la 1-an de aprilo 1884 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de aŭgusto 1967.
Kariero
Ŝi elpaŝis jam en 1890–91 en Debrecen. En 1895–96 ŝi dungiĝis al Miskolc, inter 1899–1903 al Pécs. Ŝi ludis ankaŭ en Brassó, Sepsiszentgyörgy, Kézdivásárhely, Mohács kaj Arad. En 1903 ŝi gastludis en Nacia Teatro (Budapeŝto). Inter 1903 kaj 1911 ŝi estis membro de la Gaja Teatro. En 1920 ŝi aperis en Király Színház, inter 1920–1925 en Teatro Magyar, en jaroj 1927–29 en Teatro Belvárosi. En 1931 ŝi elpaŝis en la Teatro Városi, en 1934–35 en la Kamara Színház.
Gyula Balázsi
Gyula Balázsi [djula balAĵi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Balázsi Gyula estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
Gyula Balázsi naskiĝis la, li mortis la.
Biografio
Gyula Balázsi akiris diplometon en aktora lernejo de filmoproduktejo en Budapeŝto en 1966. Post siaj studoj li ricevis rolojn en pluraj provincaj teatroj, inter 1980-1982 jam en Teatro József Attila en la ĉefurbo. En la sekvaj jaroj li plej ofte estis aktoro en filmoj, iom poste nur en filmoj. Kelkfoje li estis ankaŭ filmreĝisoro.
Tutrusia olimpiko de lernantoj
Tutrusia olimpiko de lernantoj estas ĉiujara konkurso por lernejanoj en Rusio.
Strukturo kaj etapoj
Laŭ oficiala regularo, olimpikon partoprenas lernantoj de mezaj edukaj organizoj (lernejoj).
La olimpiko entenas 4 etapojn :
Dum la etapoj al partoprenantoj donatas taskoj faritaj laŭ proksime al edukaj programoj. Venkintoj de la lasta etapo rajtas sen ekzamenoj eniri ŝtatajn kaj municipajn altlernejojn laŭ profilo de olimpiko.
Historio
En Sovetunio urbaj matematikaj, fizikaj kaj kemiaj olimpikoj por lernejanoj pasis ekde 1930-aj jaroj. En 1960-aj jaroj oni komencis pasigi tutrusiajn kaj tutsovetiajn olimpikojn pri matematiko, fiziko kaj kemio, en 1970-aj - pri biologio. En 1964 ministro de eduko subskribis la ordonon pri nova ŝtata sistemo de olimpikoj. Post falo de Sovetunio aperis multaj novaj fakaj elementoj de la Tutrusia olimpiko.
Reĝaj palacoj de Abomejo
La Reĝaj palacoj de Abomejo estas argilkonstruaĵoj starigitaj de la nagooj por iliaj monarkoj ekde la duono de la 17-a jarcento ĝis la fino de la 19-a. Dek du sinsekvaj reĝoj konstruigis siajn palacojn en la sama urbo ene de murigita ejo. Nur unu el ili, la reĝo Akabo konstruigis ĝin ekstere.
IDR
La vorto havas plurajn signifojn:
Reĝaj palacoj de Abomejo
La monumenta aro estis aldonita al la listo de Monda heredaĵo de Unesko kaj en ĝia ruĝa listo. Pro tornado en 1985, la urbo Abomejo estis damaĝita kune kun la palacoj kaj muzeoj.
De tiam, pluraj programoj pri konservado realiĝis por restaŭrado de la monumentoj kiuj estas la lastaj spuroj de la monarkia dinastio. Danke al la konstanta laborado, en 2007, ĝi estis forigita el la ruĝa listo.
Abomejo en Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko kaj poste prezentas la venontan ĉiĉeronon nome Sunĝata Kejta; tiu omaĝas la historian gravon de la areo:
(17639) 1996 PA4
(17639) 1996 PA4 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).
Nazia Germanio
Nazia Germanio aŭ La Tria Regno, La Tria Imperio ( Das Dritte Reich) estas esprimoj uzataj por nomi Germanion dum la jaroj 1933 ĝis 1945, kiam ĝin regis la nazia diktatoreco de Adolfo Hitlero.
La nazioj nomis sian regnon ankaŭ la "miljara regno". Fakte ĝi finiĝis jam post 12 jaroj.
En la germana lingvo la vorto Nazi estas mallongigo de Nationalsozialist, nacia socialisto. Ĝi estis formita analoge al Sozi por socialdemokrato kaj havas insultan subsignifon. Tial oni ne uzas ĝin en (sciencaj) germanaj verkoj, sed ja en (ekzemple) anglalingvaj.
Enpovigo de nazioj
Kvankam la nazioj ricevis la plejparton de la popola voĉdonado en la du ĝeneralaj balotadoj al la Reichstag de 1932, ili ne akiris majoritaton. Tial, Hitler estris mallongdaŭran registaron de koalicio formitan kun la Nacigermana Popolpartio. Sub la premo fare de politikistoj, industriistoj kaj la entreprenista komunumo, la prezidento Paul von Hindenburg nomumis Hitleron Kanceliero de Germanio la 30-an de januaro 1933. Tiu okazaĵo estas konata kiel Machtergreifung ("kapto de la povo").
En la nokto de la 27-a de februaro 1933, estis incendiita la konstruaĵo de la Reichstag. Marinus van der Lubbe, nederlanda komunisto, estis deklarita kulpulo pro la iniciato de la incendio. Hitler proklamis, ke la incendio okazigita estis markintan la komencon de komunista insurekcio. La Dekreto de la Incendio de la Reichstag, aprobita la 28-an de februaro 1933, nuligis la plej parton de la civilaj liberoj, inklude la rajtojn de kunsido kaj la gazetliberecon. La dekreto ankaŭ permesis la policanojn aresti personojn senfine sen akuzoj. La leĝaro estis akompanata de kampanjo de propagando kiu generis publikan apogon al tiu politiko. La violenta subpremado de komunistoj fare de la korpuso de la SA okazis en la tuta lando kaj oni arestis ĉirkaŭ 4 000 membrojn de la Komunista Partio de Germanio.
En marto 1933, la Habilita Leĝo de 1933, amendo al la Vajmara Konstitucio, estis aprobita en la parlamenta Reichstag per 444 voĉdonoj kontraŭ 94. Tiu amendo permesis al Hitler kaj al lia kabineto aprobi leĝojn, eĉ leĝojn kiuj enhavis ion kontraŭ la konstitucio, sen neceso de konsento de la prezidento aŭ de la Reichstag. Ĉar la leĝopropono postulis majoritaton de du trionoj por esti aprobata, la nazioj uzis timigajn taktikojn, same kiel la disponoj de la Dekreto de la Incendio de la Reichstag por eviti la ĉeeston de kelkaj socialdemokrataj deputitoj, kaj de la komunistoj, kiuj jam estis malpermesitaj. La 10-an de majo, la registaro konfiskis la havaĵojn de la socialdemokratoj kaj ankaŭ ili estis malpermesitaj la 22-an de junio. La 21-an de junio, la SA rabadatakis la oficejojn de la dekstrema Nacigermana Popolpartio, nome iliaj iamaj samkoalicianoj, kiuj poste dissolviĝis la 29-an de junio. La ĉefaj restantaj politikaj partioj sekvis ilian ekzemplon. La 14-an de julio 1933, Germanio iĝis unupartia ŝtato per la aprobo de leĝo kiu dekretis, ke la Nazia Partio estas jam la nura laŭleĝa partio en Germanio. Tiukadre oni eksterleĝigis la fondon de novaj partioj kaj oni malpermesis ĉiujn restintajn politikajn partiojn kiuj ankoraŭ ne estis dissolvitaj. Poste, la Leĝo de Habilitado servis kiel leĝa bazo por la diktaduro kiu estis establita de la nazioj. La postaj balotadoj en Novembro 1933, balotadoj kaj referendumo de 1936 kaj balotadoj kaj referendumo de 1938 estis kontrolitaj de la nazioj, el kio rezultis elektitaj nur membroj de la Partio kaj malgranda nombro de sendependuloj.
Naziigo de Germanio
La kabineto de Hitler uzis la terminojn de la Dekreto de la Incendio de la Reichstag kaj poste la Leĝo de Habilitado por iniciati la procezon de Gleichschaltung ("kunordigo"), kiu metis ĉiujn aspektojn de la vivo sub la kontrolo de la partio. La unuopaj ŝtatoj ankoraŭ nekontrolitaj de registaroj de nazioj aŭ de koalicioj estritaj de nazioj vidiĝis devigitaj akcepti la nomumon de komisaroj de la Regno por kongruigi la ŝtatojn kun la politikoj de la centra registaro. Tiuj komisaroj havis la povon nomumi kaj elpostenigi lokajn registarojn, ŝtatajn parlamentojn, funkciulojn kaj juĝistojn. Tiel, Germanio iĝis de facto unueca ŝtato, kun ĉiuj ŝtataj registaroj kontrolitaj de la centra registaro sub la nazioj. La ŝtataj parlamentoj kaj la "senateca" parlamentero Reichsrat (federacia alta ĉamro) estis abolitaj en Januaro 1934, kaj ĉiuj ŝtataj povoj estis transigitaj al la centra registaro.
Ĉiuj civilaj organizaĵoj, inkluditaj la agrikulturistajn grupojn, la organizaĵojn de volontuloj kaj la sportajn klubojn, devis anstataŭi siajn estrarojn per simpatiantaj nazioj aŭ per faktaj membroj de la partio; tiuj civilaj organizaĵoj fuziiĝis kun la Nazia Partio aŭ frontis la dissolvon. La nazia registaro deklaris "Tagon de la Nacia Laboro" por la Maja Festo de 1933 kaj invitis multajn sindikatajn delegitojn al Berlino por la celebroj. La venontan tagon, la ataksoldatoj de la SA detruegis la sindikatajn oficejojn en la tuta lando; ĉiuj sindikatoj vidiĝis devigitaj dissolviĝi kaj ties estraranoj estis arestitaj. La Leĝo por la Restaŭrado de la Publika Funkcio, aprobita en Aprilo, elpostenigis ĉiujn instruistojn, profesorojn, juĝistojn, magistratojn kaj funkciulojn de la ŝtato kiuj estus judoj aŭ kies kompromiso kun la partio estus sub suspekto. Tio signifis, ke la nuraj nepolitikaj institucioj kiuj ne estis sub la kontrolo de la nazioj estas la eklezioj.
La nazia reĝimo abolis la simbolojn de la Vajmara Respubliko, inkludita la trikolora flago nigra-ruĝa-flava, kaj adoptis novan prilaboritan simbolaron. La iama imperia trikolora flago nigra-blanka-ruĝa estis restaŭrita kiel unu de la du oficialaj flagoj de Germanio; la dua estis la nazia flago kun la svastiko de la Nazia Partio, kiu finfine iĝis la nura nacia flago en 1935. La himno de la Partio "Horst-Wessel-Lied" ("Kanto de Horst Wessel") iĝis dua nacia himno.
Plisolidigo de la povo
La direktoraro de la SA plupremis por atingi pli grandan politikan kaj militistan povon. Reage, Hitler uzis la Schutzstaffel (SS) kaj la Gestapon por purigi la estrecon de la SA. Hitler indikis la SA Stabschef (stabanestro) Ernst Röhm kaj aliajn estrojn de la SA kiuj, kun variaj politikaj opoziciantoj de Hitler (kiel Gregor Strasser kaj la eks-kanceliero Kurt von Schleicher), estis arestitaj kaj mortpafitaj. Ĝis 200 personoj mortis inter la 30a de Junio kaj la 2a de Julio 1934 en okazaĵo konata kiel la Nokto de la Longaj Tranĉiloj.
La 2-an de aŭgusto 1934, Hindenburg mortis. La antaŭan tagon, la kabineto estis promulginta la "Leĝon rilatan al la ŝtata oficejo plej alta de la Regno", kiu establis, ke post la morto de Hindenburg, la posteno de prezidento estos abolita kaj ties povoj estos fuziitaj kun tiuj de la kanceliero. Hitler iĝis tiel kaj ŝtatestro kaj registarestro kaj estis nomumita formale Führer und Reichskanzler ("Estro kaj Kanceliero"), kvankam finfine la posteno de Reichskanzler estis eliminita. Germanio estis tiam totalisma ŝtato kun Hitler jam tutestre. Kiel ŝtatestro, Hitler iĝis suprema komandanto de la armitajk fortoj. La nova leĝaro havigis ĵuron de lojalo al la Führer modifitan por la militistoj por ke ili konfirmu la fidelon al Hitler persone (Führereid) anstataŭ al la posteno de suprema komandanto aŭ al la ŝtato. La 19-an de aŭgusto, la fuzio de la prezidenteco kun la kanceliereco estis aprobita de 90 procentoj de la voĉdonantaro en referendumo pri la Leĝo de la Germana Ŝtatestreco.
Granda parto de germanoj sentis sin kontentigitaj pro tio. ke la surstrataj konfliktoj kaj kvereloj de la epoko de la Vajmara Respubliko iom malaperis. Ili estis inunditaj per propagando organizita de la Ministro de Punlika Klerigado kaj Propagando Joseph Goebbels, kiu promesis pacon kaj abundon por ĉiuj en lando unuigita, libera de marksistoj kaj sen suferi la limojn de la Traktato de Versajlo. La Nazia Partio akiris kaj legitimis la povon tra sia revolucia agado dekomenca, poste tra la manipulado de la juraj mekanismoj, la uzado de la polica povo kaj la kapto de la kontrolo de la ŝtataj kaj federaciaj institucioj. La unua granda Nazia koncentrejo, dekomence por politija prizonuloj, malfermiĝis en Dachau en 1933. Por antaŭ la militfino estis kreitaj centoj de koncentrejo de diversaj grandoj kaj funkcioj.
Ekde Aprilo 1933, oni instituciis dekojn de decidojn kiuj difinis la statuson de la judoj kaj iliajn rajtojn (fakte ties nuligon). Tiuj decidoj kulminis per la establado de la Nurenbergaj leĝoj de 1935, kiuj senigis ilin el iliaj bazaj rajtoj. La nazioj forprenis el la judoj ilian riĉecon, ilian iaman rajton geedziĝi kun gojoj kaj ilian iaman rajton okupiĝi en multaj laborkampoj (kiel en juro, medicino aaŭ edukado). Finfine, la nazioj deklaris, ke la judoj ne meritas resti inter la "normalaj" germanaj civitanoj kaj socio.
Militemo
En la unuaj jaroj de la reĝimo, Germanio ne havis aliancanojn kaj ties armeo estis draste malfortigitaj per la postuloj de la Traktato de Versajlo. Francio, Pollando, Italio kaj Sovetunio havis fortajn tialojn por opozicii al la enpovigo de Hitlero. Pollando sugestis al Francio, ke ambaŭ landoj partoprenu en preventa milito kontraŭ Germanio jam en Marto 1933, sed tio ne okazis. La Faŝisma Italio opoziciis kontraŭ la germanaj reklamoj en Balkanio kaj en Aŭstrio, ĉar Benito Mussolini konsideris, ke tiuj zonoj estis en la influareo kiu korespondis al Italio. Tamen tiu opozicio kristaliĝis en nenio, grandparte pro la afineco de la respektivaj ideologioj rilate al Italio, kaj pro la ĝenerala timego al milito ĉe la aliaj eŭropaj landoj, kiuj memoris pri la teruraĵoj de la Unua Mondmilito.
En 1934, Hitler diris al siaj militestroj, ke orienta milito devos starti en 1942. Sarlando, kiel plej grava industria zono kiu estis estinta sub la superrigardo de la Ligo de Nacioj dum 15 jaroj ekde la fino de la Unua Mondmilito, voĉdonis en referendumo en Januaro 1935 por iĝi definitive tutrajta parto de Germanio. En Marto 1935, Hitler anoncis la kreadon de aerforto kaj ke la Reichswehr pliiĝos al 550 000 homoj. Granda Britio akceptis, ke Germanio konstruu armean floton pere de la subskribo de la Brit-germana Ŝiparmea Interkonsento la 18-an de junio 1935.