cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palermiti
Palermiti estas komunumo de Italio.
Larteoj
La larteoj (ankaŭ nomataj: Gua, Late, Lete aŭ Kyerepon) estas etno en Ganao. Ili estas najbaroj de la sude situantaj loĝregionoj de la gaoj, de la norde situantaj loĝregionoj de la ĉereponoj, de la okcidente situantaj regionoj de la akanoj (tvioj) kaj de la oriente situantaj regionoj de la adangmeoj.
Ŝtrumpo
Ŝtrumpo estas (ofte trikita) vesto portata je la piedo kiu kovras la suron kaj genuon. Oni ne konfuzu ĝin kun ŝtrumpeto (aŭ duonŝtrumpo) kiu ne kovras la genuon, kaj kalsonŝtrumpoj kiu estas speco de subvesto.
Ŝtrumpoj malnove estis farataj el tolo, sed nun ili estas farataj el lano, silko, kotono aŭ nilono.
Nyárlőrinc
Nyárlőrinc (njArlOrinc) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kecskemét. La nomo sgnifas poplo-Laŭrenco.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Lakitelek-Kecskemét. La lasta urbo troviĝas 18 km-ojn for.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko, antaŭ la hungaroj avaroj loĝadis. La unua mencio devenis el la 1354 en formo Zentlewrynz. La komunumo ricevis la nomon de patrono de la preĝejo. Dum la turkoj la regiono senhomiĝis. La fervojo atingis la vilaĝon en 1896. Nyárlőrinc fondiĝis en 1950.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, interretejo, sportejo, 2 kuracejoj, dentokuracejo.
1477 Bonsdorffia
1477 Bonsdorffia estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Edith Schranz-Kunovits
SCHRANZ-KUNOVITS Edith (pro. ŝranc-kunoviĉ) estis rumania hungara scenej- kostumprojektistino naskita en Craiova en 1922 kaj mortinta en ? la 11-an de junio 1984.
Biografio
Edith Schranz-Kunovits diplomiĝis en Belarta Instituto de Kluĵo en 1955 kaj ŝi projektis al teatroj de Kluĵo, unue al Kolozsvári Állami Magyar Opera, poste al la rumana Nacia Teatro, pli poste ĝis sia morto al Kolozsvári Állami Magyar Színház. Ŝi partoprenis en pluraj ekspozicioj.
Cindrosturno
La Cindrosturno (Cosmopsarus unicolor) estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj kaj temas pri ĝenerale griza koloro kio pravigas la latinan sciencan nomon “unukolora” kaj apartenas al la sama genro Cosmopsarus kiel la Orbrusta sturno kiu male havas tre belajn kolorojn sulfurflavan en subaj partoj kaj brilpupuraj aŭ brilverdaj respektive en dorso kaj kapo.
Ĝi troviĝas en Kenjo kaj Tanzanio.
Kiel dirite estas ĝenerale griza kun tre nigreca vizaĝo ĉirkaŭ la okulo el la beko kaj ĝis la orelareo. En flugiloj foje videblas malfortaj verdecaj briletoj kaj foje malhelbrunaj nuancoj. Beko kaj kruroj estas nigrecaj. La iriso estas centre iom bruna kaj ĝenerale blanka kaj tre rimarkinda en la nigreca fono. La vosto estas tre longa kaj samkolora kiel la resto de la korpo.
Treska
Treska estas rivero en la okcidento de Norda Makedonio. Estas dekstra alfluanto de la rivero Vardar. La longo de la rivero estas 132 km kaj la akceptejo estas proksimume 2350 km².
Referencoj
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fe/Реките_во_Македонија.pdf - Paĝo 72
Jupo
Jupo estas vesto, kutime porvirina, kovranta la malsupran parton de la korpo, ekde la zono. Malsimile de la pantalonoj, la jupoj ne fermas la interkruran spacon.
Laŭkulture, la jupo estas portita de viroj (kilto, sapeta, sarongo...) aŭ virinoj. Post longa malaperado de la jupo ĉe la viroj de okcidenteŭropaj landoj (escepte de la kilto de la skotoj), kelkaj viroj reekis la kutimon uzi porvirajn jupojn. Estas interese rimarki, ke virinoj tutrapide ekis la uzadon de pantalonoj. Oni povas teoriumi plurajn kaŭzojn por la rapida enpantalonigado de virinoj - Unue, virinoj post feminisma periodo deziris akiri pli profesian aspekton portantaj pantalonojn (do ne la tradicia bildo de virino je jupoj, ligita al antaŭjuĝoj kiel malforteco, ktp). Male, uzi jupojn ĉe viroj povus doni la impreson de malforta, malkapabla viro. Due, homoj je jupoj havas siajn genitalojn pli facile atingeblaj, dum homoj je pantalonoj havas genitalojn kaŝitajn, tio estas, protektitaj de pantalonoj. ''Laŭ konservativa rolo pri viroj kaj virinoj, la viro montras la interesiĝon pri sekso kaj la virino akceptas aŭ rifuzas - tio estas tute kongrua kun viroj je pantalonoj nur, kaj virinoj aŭ je pantalonoj aŭ je jupoj. Kompreneble ĉi lasta hipotezo estas laŭ psikologia vidpunkto, do subjektiva.''
József Bokori
József Bokori [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bokori József estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.
József Bokori naskiĝis la en Sopron, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
József Bokori maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1946, poste li akiris diplomon en veterinara fakultato de Agrikultura Universitato en 1951. Li estis samloke asistanto (1950–1954), lektoro (1954–1969), docento (1969–1974). Ekde la studjaro 1973 li estis katedrestro, inter 1977–1990 li estis profesoro, poste emerita esplora profesoro. En tiu longa instrua periodo la fakultato sendependiĝis kiel altlernejo, poste Veterinara Universitato de Budapeŝto, kie li doktoriĝis en 1957. Li kandidatiĝis en 1964, doktoriĝis en 1987 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Pli frue li estis konsilisto en Bagdado inter 1970–1972. Li ricevis premiojn inter 1983-1999. Lia edzino naskis filon en 1958.
46977 Krakovo
46977 Krakovo estas malgranda sed neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 18-an de septembro 1998 de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Krakovo, plej malnova urbo de Pollando. Kuŝanta ĉe la rivero Vistulo, la historia centro de Krakovo, kiu inkludas la Malnovan Urbon kaj la distrikton de Kazimierz, estis metita de Unesko en la listo de Mondaj Heredaĵaj Situoj.
Tito Androniko
Titus Andronicus aŭ Tito Androniko estas eble la plej frua tragedio de William Shakespeare; oni supozas, ke ĝi estis verkita en la komenco de la 1590-aj jaroj. Ĝi priskribas generalon de la Romia Imperio kiu interplektiĝis en serio de venĝoj kun sia malamikino, la Reĝino de Gotoj. La teatraĵo estas certe la plej sangema verko de Shakespeare. Ĝi perdis popularecon dum la Viktoria epoko precize pro ties troa krueleco, kaj nur lastatempe ĝi estis denove resukcesa.
Resumo
Tito Androniko, la granda romia generalo, revenas venke al Romo post longa milito kontraŭ la Gotoj de la nordo —popoloj de ĝermana deveno eble el Skandinavio—, kie li perdis preskaŭ ĉiujn siajn filojn, escepte kvar (Lucio, Kvinto, Marcio kaj Mucio). Tito, por celebri la ceremonion honore al la venko, hombuĉas malamikan prizonulon: por tio elektas Alarbon, plje aĝan filon Tamora, reĝino de la gotoj kiu estas same prizonigita kun aliaj du filoj nome Ĥirono kaj Demetrio kaj ŝia servisto kaj amanto, la maŭro Aarono.
Kvankam Tamora petegas la vivon de sia filo, Tito plenumas la ceremonion kaj la gota reĝino kaj siaj du restantaj filoj, nome Ĥirono kaj Demetrio, ĵuras venĝon. Aliflanke, Saturnino (Romia Imperiestro) dankema al Tito pro la triumfo, decidas edziĝi al Lavinia (filino de Tito) kaj tiele konverti ŝin en la imperiestrino, sed la filoj de Tito malakceptas tiun unuigon ĉar Lavinia estas fianĉino de Basiano (frato de la Imperiestro) kaj forrabas ŝin. Tito, kolera pro la perfido de liaj filoj al la imperiestro, atakas ilin kaj murdas Mucion.
Aarono rettrompas Titon dirante al li ke se li fortanĉas sian manon la imperiestro savos la vivon de liaj filoj. Ĉio malkovriĝas kiam oni redonas al li lian manon kaj la kapojn de Marcio kaj Kvinto. Aliflanke, Lavinia, helpe de bastono, brakoj kaj buŝo, skribas la nomojn de siaj perfortintoj sursable. Tito ĵuras venĝon kontraŭ la Imperiestro, Tamora, Ĥirono kaj Demetrio. Kaj por tio ordonas sian ununuran vivantan filon, Lucion, alianciĝi kun la gotoj kaj minaci Romon per armeo.
En Romo Tamora kaj sixaj filoj (pensante ke Tito freneziĝis) klopodas trompi lin denove kaj iras al lia hejmo dirante ke ili estas la Venĝo, la Perforto kaj la Murdo. La Venĝo (personigita de Tamora), kredas, ke ŝi jam trompis Titon, kaj diras al li, ke li preparu bankedon al kiu ĉeestos la Imperiestro, la reĝino kaj ŝiaj filoj por ke li povu venĝi, kaj Tito ŝajnigas ke li estas trompata. Tamora abandonas lian hejmon kaj lasas tie Ĥironon kaj Demetrion, kiujn Tito mortigas kaj distranĉas por fari viandaĵon manĝotan de Tamora dum la bankedo.
Dum la bankedo, kun ĉeesto de Lucio, filo de la kompatinda generalo, Tito demandas la Imperiestron ĉu Virginio bone faris kaim li murdis lian filinon post kiam ŝi estis perfortita. Kiam la Imperiestro respondis jese, Tito mortigas sian propran filinon Lavinia kaj kulpigas na Tamora pri ĉiuj siaj malbonaĵoj kaj de liaj jam mortinta filino kaj post diri al Tamora ke ŝi ĵus manĝis senscie siajn proprajn filojn mortigas ŝin antaŭ la Imperiestro, kaj tiu reagas mortigante Titon kaj rapide Lucio mortigas la Imperiestron. Post tio Lucio proklamiĝas nova imperiestro de Romo kaj ordonas enterigi viva Aaronon, por ke tiu mortu je malsato.
Pustiana
Pustiana (hungare: Pusztina pustina) estas komunumo en Rumanio okcident-nordokcidente de Bacău.
Loĝantaro
En 1992 ĝi havis 2 070 loĝantojn (ĉanghungaroj).
Mano Solo
Biografio
Ekde la aĝo de 17 jaroj, li ludas en punka muzikbando, la Chihuahuas, kiel gitaristo sed nur ekde la 1990-aj jaroj li alpaŝas malantaŭ la mikrofonon kaj kantas siajn proprajn tekstojn. La unua albumo, la Marmaille nue (la nuda Bubaro) naskiĝas en 1993 kaj vendiĝas 100000-ekzemplere la unuan jaron.
En 1995 aperis la dua albumo, Les Années sombres (la sombraj jaroj), kiu estas ja laŭ la titolo sombra albumo (ankaŭ ora disko ekde la unua monato).
Li denove kuniĝas la sekvantan jaron 1996 kun parto de la Chihuahuas por la albumo Frères misère (Mizerfratoj). Ritmoj kelkfoje sonoras kiel punkaj kaj la tekstoj temas pri pli soci-politikaj aferoj ol en la antaŭaj soloalbumoj. Malmulte konigita, tiu albumo ne trafas tujan sukceson.
Paralele al sia kanzonista kariero, Mano Solo disvolvas aliajn talentojn. Li desegnas kaj pentras, interalie la kovertojn de siaj albumoj. Li ankaŭ skribas kaj dank'al la lukro de la muziko, li fondas sian propran eldonejon (« La Marmaille nue ») kaj publikigas du verkojn: en 1995, la poemaron Je suis là (Mi estas tie), kaj en 1996, la romanon Joseph sous la pluie (Jozefo sub pluvo) (elĉerpita).
En 1997, li aperigas novan soloalbumon Je sais pas trop (Mi ne tro scias) (Ora disko) enkoncerte surbendigita kies melodioj kaj sonkoloroj denove estas originalaj.
Du jarojn poste, Mano Solo registras la duoblan albumon Internationale Shalala (Shalala Internacio) dum koncertoj en la Tourtour, malgranda teatro en Parizo, kie li regule spektaklas ekde siaj unuaj paŝoj. Li ludas gitaron sole kaj ankaŭ kun Jean-Louis Solans [Ĵan Lui Solans]. La pecoj devenas de pli fruaj albumoj, ekcepte de Shalala, himno al interna revolucio, kiun la artisto kantas kun sia publiko fine de ĉiuj koncertoj. Lia mesaĝo estas pozitiva kaj dinamika.
Lia dua albumo (publike registrita), titolita La Marche (La Marŝo), eldoniĝas en 2002, ĝi reverkas multajn pecojn el la albumo Dehors (Ekstere), intertempe aperigita (en Aŭgusto 2000). Kun la albumo estas lumdiskego (DVD), kie la artisto montras fotojn, fragmentojn de koncertoj kaj animaciojn el artefaritaj bildoj el sia propra imago. Ekde 2001, Mano Solo interesiĝas multe pri Interreto. Li kreas kaj disvolvas sian propran retejon laŭ siaj politikaj, sociaj kaj artaj interesoj, kuraĝigante siajn vizitantojn al kreiveco.
En 2004, aperas Les Animals. Kiel ĉiuj el liaj albumoj, ĝi sonas nove kaj tekstoj eligas ĉiam la saman energion, bonservita de poeziplena lingvo. Kelkaj titoloj estas novaj registraĵoj de malnovaj kanzonoj. Ankaŭ ĉeestas la titolo Botzaris, registrita kun la Têtes Raides (franca punk-rok-realista muzikgrupo).
Endre Dánielisz
DÁNIELISZ Endre (danielis) estis rumanuja hungara literaturhistoriisto, lokhistoriisto naskita en Salonta la 6-a de aprilo 1925 kaj mortis la 1-an de junio 2023.
Mano Solo
Biografio
Li aperas dufoje en la albumo Dans le caillou (En la ŝtoneto) de Karpatt.
Endre Dánielisz
Biografio
La mezlernejon Endre Dánielisz finis en sia naskiĝurbo, poste li instruis en Köröstárkány. En 1951 en la Bolyai Tudományegyetem li akiris diplomon de instruisto pri pedagogio-psikologio. Li instruis en Arad; inter 1956 kaj 1966 li estis direktoro de la Arany János Emlékmúzeum (Memormuzeo János Arany), poste lernejpsikologo, instruisto.
Tempio
La tempio (tempus, plurale tempora, adjektive temporalis) estas flanka regiono de la kapo, inter la okulo kaj la orelo. Batoj kontraŭ tiu parto de la kranio estas aparte damaĝaj, ĉar sub la krania osto tiuregione situas la meza kaj interna partoj de la orelo kaj kompreneble la cerbo. La germana termino "Schläfe" (de la vorto "Schlaf", dormo) aludas al tio, ke la dormanto kuŝas aparte sur tiu kapoparto.
Anatomio
La tempia regiono (regio temporalis) karakteriziĝas de la anatomiaj detaloj de la tempia osto (latine os temporale). Temas pri la malantaŭa parto de la arko zigoma (arcus zygomaticus) kaj la tempia fosaĵo (fossa temporalis). En la fosaĵo situas unu el la muskoloj necesa por maĉado, la tempia muskolo (musculus temporalis). Apud la tempia osto ankaŭ la granda alo de la sfenoida osto (os sphenoidale) konsistigas la ostan strukturon de la regiono.
Mano Solo
Biografio
En 2006, li ne rekontraktas kun Warner, sia diskeldonejo. Li mem produktas sian novan albumon In the garden (En la ĝardeno) kiu aperas Marton 2007. Li proponas tiun diskon per antaŭvendo ekde la 18-a de septembro. Ĉiumonate, la antaŭaĉetanto povas elekti novaĵojn (kanzonoj aŭ filmoj) kaj, kiam aperas la albumo, li ricevas ĝin. La kolektita mono estos uzata por reklami la albumon. Per tiu agmaniero, la artisto deziras apartigi sin de la klasika diskindustrio kaj krome elmontri, ke arta produktado ankaŭ kostas.
Mano Solo estadas antaŭ ĉio aktivista artisto. Marte 2006, li okazigas koncerton en Bataclan ( Bataklan, fama pariza spektaklejo) por profiti al la asocio Fazasoma, kiu helpas la madagaskaran loĝantaron. Li ankaŭ prezentas kaj animas ekde januaro 2007, ĉiumonate je lasta sabato, radioelsendon sur Radio Aligre (93.1), de noktomezo ĝis kelkfoje aŭroro, paroligante la senparolulojn. Taŭgas ankoraŭ indiki liajn multnombrajn aperojn en manifestacioj celante disvolvi egalecon inter homoj.
Tempio
Anatomio
La nervoj de la regiono estas la orelo-tempia nervo (nervus auriculotemporalis) kaj la zigomo-tempia branĉo (ramus zygomaticotemporalis) de la zigoma nervo (nervus zygomaticus). La tempia muskolo ricevas siajn impulsojn de la profundaj tempiaj nervoj (nervi temporales profundi) de la mandibla nervo (nervus mandibularis).
NGC 702
NGC 702 (aliaj indikoj — PGC 6852, MCG -1-5-43, ARP 75) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Grizkapa pirolo
La Grizkapa pirolo (Pyrrhula erythaca) estas specio de birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de piroloj kiuj estas fortikaj paserinaj birdoj kun diketaj bekoj kaj maskloj kun oranĝaj aŭ ruĝaj brustoj.
Ĝi troviĝas en Butano, Ĉinio, Barato, Birmo, Nepalo kaj Tajvano. Ties natura habitato estas borealaj arbaroj kaj moderklimataj arbaroj.
Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Vindornyaszőlős)
La Preĝejo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Vindornyaszőlős.
Grizkapa pirolo
La masklo de la tajvana subspecio owstoni estas iom violecgriza sube, kun iom da rozkolora aŭ buffy nuanco en brusto, pli ol la oranĝecbruna de la kontinentaj subspecioj.
Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Vindornyaszőlős)
Historio
La preĝejo supozeble estis konstruita dum la erao de Arpadidoj, la sanktejo nepre en la 14-a jarcento. Ĝi plene ruiniĝis dum la kontraŭturkaj bataloj, en la sama loko rekonstruis la preĝejon en mezo de la 18-a jarcento. La preĝejo estis lastfoje renovigita en 1988.
Grizkapa pirolo
La Grizkapa pirolo manĝas semojn kaj pinsemojn, kaj vintre kutime troviĝas en malgrandaj aroj. La alvoko estis priskribita kiel mida “jifu, jifu”. En Tajvano la Grizkapa pirolo estas komuna la tutan jaron loĝanta ĉe arbaroj subalpaj de koniferoj kaj miksitaj kaj descendas al pli subaj altaĵoj vintre.
Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Vindornyaszőlős)
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto en centro de la vilaĝo. En la korto antaŭ la kirko kruco estas videbla ekde 1887. La fasado preskaŭ estas simetria, meze plene rekiefas la kvadrata turo. Meze estas la enirejo, sed dekstre de la turo ŝtuparo kuras supren supozeble al la galerio. La turo havas 2 niĉojn, kie statuoj pri Santaj Petro kaj Paŭlo estas videblaj. Sakristio aliĝas al la navo. La absido estas plurlatera. Interne la benkoj devenas ela la 18-a jarcento.
Kermeso okazas en la 29-an de junio.
Kálmán Bölcsházy
Kálmán Bölcsházy [bolĉhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bölcsházy Kálmán estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.
Kálmán Bölcsházy naskiĝis la en Szirák, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Kálmán Bölcsházy akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1927, post 2 jaroj li doktoriĝis. Post la diplomo li estis asistanto samloke, inter 1931–1941 bestokuracisto en Kenderes, inter 1941–1948 li havis postenon en la agrikultura ministerio. Ekde 1948 ĝis la emeritiĝo en 1966 li estis katedrestro kaj instruis en la altlernejo (intertempe jam universitato) en rango profesoro ekde 1952. Li estis ankaŭ klinikestro (1948-1966). Li okupiĝis plej ofte pri naskoj de bestoj, eĉ li kreis valoran helpilon. Li ricevis premiojn inter 1941-1967.
Vualo
Vualo estas kovrotuko, portata de virinoj, farata el ŝtofo aŭ tulo, kiu kovras parton de la kapo aŭ vizaĝo. Ili estas portata pro multaj kialoj, inkluzivante pro religio, modo, aŭ dum funebrado.
En islamaj socioj ekzistas malsimilaj manieroj kovri sin. Ekzitas abajo, hiĝabo, ĉadoro, nikabo aŭ burko.
Klein Meckelsen
Klein Meckelsen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rotenburg (Wümme) de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la metropola regiono Hamburgo, ne al la najbara metropola regiono Bremeno-Oldenburgo, kvankam la regiono situas pli-malpli mezvoje inter Bremeno kaj Hamburgo kaj ekonomie orientiĝas al ambaŭ urboj kaj ties metropolaj regionoj.
Al la komunumo krom la centra loĝloko apartenas la komunumaj partoj Langenfelde kaj Marschhorst.
Historio
En la jaro 1388 Klein Meckelsen oni trovas la komunumon unuafoje en oficiala dokumento kiel Lütken Meckelstede. Ĉirkaŭ je 1500 oni raportis pri 14 loĝdomoj kun ĉirkaŭ 70 loĝantoj. Inter 1806-1814 la regiono estis okuptia de la francoj.
Komunuma parlamento
La komunuma parlamento havas 9 membrojn inkluzive de la urbestro. Post la balotoj en 2006 ĝi konsistis el 5 parlamentanoj de la konvervativa partio CDU kaj 4 de la socialdemokrata partio SPD. Post la baloto de 2011 la konsisto estas 7 parlamentanoj de superpartia civitana listo, kaj 2 de la socialdemokrata partio SPD.
Trajno
Trajno estas vico da similaj veturiloj, interligitaj kaj sekvantaj komunan vojon. Ĝi konsistas el tiranta motorhava veturilo (lokomotivo) kaj senmotoraj vagonoj (vagonaro), kaj eble kromaj aliaj veturiloj. La termino estas ofte uzata pri fervojo, ĉar pro la fervojaj trakoj eĉ longaj trajnoj povas facile sekvi unu vojon. Fervoja trajno povas konsisti el lokomotivo(j) kaj vagonoj, sed ankaŭ el trakciaj vagonoj.
Ĝi estas tipa sistemo de rela transporto kiu konsistas el menciita serio de veturiloj kiu uzas relan vojon (plej ofte durelan, sed ne nur) por transporti ŝarĝon aŭ pasaĝerojn. Necesa energio estas havigita de aparta lokomotivo aŭ unuopaj motoroj en mem-pelataj multoblaj unuoj. Kvankam historie vapora propulsado hegemoniis, plej oftaj modernaj formoj estas dizelaj kaj elektraj lokomotivoj, tiuj lastaj provizitaj per supertrajnaj kabloj aŭ aldonaj reloj. Aliaj energifontoj povas esti ĉevaloj, kabloj, gravito, pneŭoj, baterioj, kaj gaspelaj turbinoj. Trajnvojoj kutime konsistas el du, tri aŭ kvar aŭ kvin reloj, kun limigita nombro de unureloj kaj maglevoj mikse. La vorto 'trajno' derivas el malnova franca trahiner, el Latina trahere 'peli, porti'.
Estas variaj tipoj de trajnoj kiuj estas dezajnitaj por partikularaj celoj. Trajno povas konsisti el kombino de unu aŭ pliaj lokomotivoj kaj ligitaj vagonoj, aŭ mempelita trajnunuo (aŭ foje unusola aŭ artikulita energienhava veturilo, nome relaŭto). La unuaj trajnoj estis perŝnure trenitaj, gravitenergiaj aŭ pelataj de ĉevaloj. El la komenco de la 19a jarcento preskaŭ ĉiuj ricevis energion el vaporlokomotivoj. El la 1910-aj jaroj antaŭen la vaporlokomotivo ekestis anstataŭitaj per malpli labor-intensivaj kaj pli puraj (sed pli kompleksaj kaj multekostaj) dizellokomotivoj kaj elektraj lokomotivoj, dum preskaŭ samtempe mempelitaj trajnunuoj de ajn energia sistemo iĝis multe pli oftaj por pasaĝera servo. Trajnoj iĝis tre komfortaj.
Pasaĝertrajno estas tiu kiu inkludas pasaĝer-portajn vehiklojn, kiu povas ofte esti tre longa kaj rapida. Elstara kaj kreskanta longdistanca trajnkategorio estas alt-rapida relo. Por atingi multe pli rapidan funkciadon de ĉirkaŭ 500 km/h, plinovigita magleva teknologio estis pristudata dum jaroj. En plej landoj, kiaj Britio, la distingo inter tramvojo kaj relvojo estas preciza kaj difinita laŭjure. La termino malpeza trajno estas foje uzata por moderna tramsistemo, sed ĝi povas signifi ankaŭ intermezan formon inter tramo kaj trajno, simila al Metroo escepte pro tio ke ĝi povas havi nivelajn kruciĝojn.
Ŝarĝotrajno (konata ankaŭ kiel vartrajno) uzas ŝarĝovagonojn por transporti varojn aŭ materialojn (ŝarĝo) – esence ajn trajno kiu ne estas uzata por transporti pasaĝerojn.
Diversaj signifoj
Oni nomas trajno ankaŭ specialan, regule okazantan fervojan trafikon inter du lokoj; tiusence en kelkaj landoj trajnoj povas havi nomojn, kiuj ne rilatas al iuj fizikaj veturiloj.
En kamiona trafiko oni ofte nomas per la termino trajno kombinaĵon el kamiono kaj remorko (postveturilo). En multaj landoj tia trajno estas la maksimumo leĝe permesata. En kelkaj landoj (precipe grandaj, sen bona fervoja sistemo) ekzistas ankaŭ kamionaj trajnoj kun du remorkoj.
(35368) 1997 UB8
(35368) 1997 UB8 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la dum la kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT), elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).
Pro ĝia granda klinangulo, ĝi pasas iom malproksime de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,240141 astronomia unuo (35,925 milionoj da km).
Trajno
Diversaj signifoj
En ŝipveturado trajno normale konsistas el trenŝipo kaj aro da senmotoraj barĝoj. Tia ŝiptrajno estas malfacile stirebla, ĉar la barĝoj emas disiri ĉiudirekten, kiam la trenŝipo haltas. Sur rivero ŝiptrajno povas halti nur, kiam la trenŝipo iras supren.
En armeoj, trajno estas la kolektivaj provizoj kaj samspecaj aĵoj kiuj je la fino de la armeo estas kunportataj kun la aneksa soldataro.
Trajnterminaro (trajno, vagonaro aŭ vagonkombinaĵo)
Koncerne la vortojn "trajno" kaj vagonaro, oni spertas oftan malcertecon ĉe ties uzantoj. Speciale en artikoloj kaj prelegoj pri nuntempe pli kaj pli fabrikataj kaj trafikantaj kombinaĵoj de pluraj (motor)vagonoj, la aŭtoroj pleje uzas netaŭgan terminon. En simplaj diroj, se temas nur pri "veturi per...", eblas sinonime uzi la vortojn trajno, vagonaro kaj eĉ fervojo. Sed en fakaj diroj necesas diferencigi, ke trajno esprimas trafikan nocion, rilatas al veturplano / horaro, sed vagono esprimas teknikan nocion, rilatas al industria produktaĵo. Klare difini la nocion trajno iom malfacilas. Por alsendi ĝin al Plena Ilustrita Vortaro (PIV) la terminara sekcio de Internacia Fervojista Esperanto-Federacio (IFEF) decidis la difinon:
Por substreki trafikecon de la nocio, ankaŭ eblus renversa difinvortigo:
"Laŭplana aŭ laŭordona trafikaranĝo, sur fervojlinioj, realigata per ... trakveturil(ar)o kun propra trakcio." Trajnon oni nomas per kategorio (regiona, rapida, ekspresa,.) kaj numero.
Por ĝi estas fiksataj kurso (de . tra . al .) kaj tempoplano. La "vivodaŭro" de unu trajno komenciĝas, kiam la kompleto ektroviĝas sur elveturtrako de tiu stacio, en kiu la kurso komenciĝas. Koncerne pasaĝertrajnon, en tiu momento pasaĝeroj rajtas envagoniĝi. Sur la kurso okazas aŭ alterne veturoj kaj haltadoj aŭ seninterrompa veturo. La "vivodaŭro" finiĝas, kiam la kompleto atingis enveturtrakon de la kursfina stacio kaj estas preta por sekva okazo; do ĉiuj pasaĝeroj elvagoniĝis, kaj oni povas manovrigi, eventuale disigi la kompleton aŭ senmodife pretigi ĝin por sekva trajno.
Vagono laŭ PIV estas surrela veturilo por transporti pasaĝerojn aŭ ŝargojn.
La jam delonge kutimaj vagonoj havas ambaŭkape tiajn tren- kaj bufro-instalaĵojn, kie eblas unuopa veturigo en trafiko. Laŭ decido de la menciita sekcio, ili nomiĝas solovagonoj. Sed pli kaj pli - precipe por pasaĝertrafiko - oni konstruas vagonojn ekipitajn ĉe unu aŭ ambaŭ vagonkapoj per firmkuplilo aŭ vagonkesta artiko tiel, ke en trafiko ili ne estas unuope veturigeblaj. Tiuj, laŭ tia decido, modulvagonoj nomataj veturiloj povas trafike veturi nur kombinitaj kiel vagonkombinaĵoj.
En la plej multaj vagonkombinaĵoj unu aŭ pluraj vagonoj enhavas propulsmotoro(j)n. Por tiu lasta - post intensa diskuto - tiu sekcio decidis la rilative longan terminon motorvagonkombinaĵo. Ne eblis trovi taŭgan malpli longan nomon. Tamen, se laŭ kunteksto klaras, pri kia specialaĵo temas, ja sufiĉas poste diri nur "kombinaĵo". Ĝuste ĉi tiuloke oni atentigas, ke en prelegoj kaj artikoloj - ankaŭ en IF (internacia fervojisto) - pri tiaj novaj produktaĵoj oni ofte uzas malĝustan esprimon por tiu klare teknika nocio, pleje la vorton trajnunuo. Vere temas nek pri trajno (trafika nocio) nek pri unuo (laŭ PIV abstrakta kvanto rigardata kiel la elementa nombro, kiu servas por formi la ceterajn). Nun pri vagonaro, kiu estas kompleto konsistanta el ĉiuj vagonoj de trajno: bedaŭrinde PIV-redakcio ankoraŭ ne korektis la vorton "unuo" al "kompleto" laŭ la menciita postulo. Kompare al vagonkombinaĵoj kiujn oni muntas en fabrikoj aŭ metiejoj, vagonarojn konsistigas manovristoj laŭ aktuala bezono en trafiko. Do ankaŭ la nocio vagonaro havas rilaton al trafiko.
Vagonaro povas konsisti el:
La kazo e) enhavas gramatikan malglataĵon, ĉar solovagono ne estas aro. Sed uzante la vorton "vagonaro", oni ĝenerale ne scias, kiom da vagonoj troviĝas en ĝi. La nombro estas indiferenta en la nocio. Se oni escepte scias ke estas nur unu vagono en la trajno, eblas diri "vagono" anstataŭ "vagonaro". Se la trakcio okazas ne per lokomotivo, sed per motorvagono, ĝustas la terminoj motorvagonaro kaj motorvagona trajno. Malĝustas la vorto motortrajno, ĉar ankaŭ elektraj kaj termikaj lokomotivoj enhavas motorojn.
Frua historio
Novaĵoj pri la sukceso de vaporlokomotivoj tuj atingis Usonon, kie la unua vapora fervojo malfermiĝis en 1829. Usonaj pioniroj de fervojoj tuj ekfabrikis siajn proprajn lokomotivojn, desegnitaj por elturniĝi ĉe la fortaj kurboj kaj la pli akra vojo tipa de la kamparaj fervojoj.
Ankaŭ la aliaj landoj de Eŭropo eknotis pri la britaj fervojaj disvolviĝoj, kaj plej granda parto de landoj en la kontinento konstruis kaj malfermis siajn unuajn fervojojn en la 1830-aj kaj 1840-aj jaroj, sekvante la unuan funkciadon de vaportrajno en Francio fine de 1829. En la 1850-aj jaroj, trajnoj plue etendiĝis tra Eŭropo, kaj multaj estis influitaj de aŭ sekvis aĉetitajn desegnojn de usonaj lokomotivoj. Aliaj eŭropaj landoj sekvis siajn proprajn distingajn desegnojn. Tra la tuta mondo, vaporlokomotivoj iĝis pli grandaj kaj pli povaj laŭlonge de la cetero de la jarcento dum la teknologio progresis.
Trajnoj unue eniris en servo en Sudameriko, Afriko kaj Azio pere de konstruado fare de imperiaj potencoj, kiuj starte el la 1840-aj jaroj konstruis fervojojn por plifirmigi la kontrolon de siaj kolonioj kaj la transporton de kargo por eksportado. En Japanio, kiu neniam estis koloniigita, fervojoj alvenis por la unua fojo komence de la 1870-aj jaroj. Ĉirkaŭ 1900, fervojoj estis funkciantaj en ĉiu kontinento escepte kompreneble en la neloĝata Antarkto.
Novaj teknologioj
Dum la teknologio de lokomotivoj plue pliboniĝis, inventistoj en Germanio eklaboris por alternativaj metodoj apliki energion al trajno. Werner von Siemens konstruis la unuan trajnon movitan per elektro en 1879, kaj fariĝis pioniro por elektraj tramoj. Alia germana inventisto, Rudolf Diesel, konstruis la unuan dizelmotoron en la 1890-aj jaroj, kvankam la aplikadon de lia invento al trajnenergio oni ne realigis ĝis jardekojn poste. Inter 1897 kaj 1903, testoj de eksperimentaj elektraj lokomotivoj fare de la Reĝa Prusia Militista Fervojo en Germanio (per linio inter Berlino kaj Jüterbog) pruvis, ke ili estas funkcieblaj, atingante rapidajn rekordojn de pli ol 160 kilometroj por horo.
Fama trajno en Eŭropo estis la Orient-ekspreso, kiu iam ligis Parizon kaj Istanbulon. La trajno ektrafikis en 1883 kaj iris, eĉ se unue helpe de pramo kaj ŝipo, de Parizo al Strasburgo, Munkeno, Vieno, Budapeŝto, Bukareŝto, Varno kaj Istanbulo. En la 1930-aj jaroj ĝi eĉ pluiris trans Bosporo ĝis Bagdado kaj Basra. Kvankam la servo devis esti interrompita dum la mondmilitoj, ĝi estis rekomencita.
Fruaj gas-movitaj "doodlebug" (mempelitaj fervojaj veturiloj) ekservis en fervojoj en la unua jardeko de 1900-aj jaroj. Eksperimentado per dizela kaj gasa energio pluis, kulmine en la germana "Fluganta Hamburgano" en 1933, kaj la influa usona EMD FT en 1939. Tiuj sukcesaj dizelaj lokomotivoj montris, ke la dizela energio estis supera al vaporo, pro malaltaj kostoj, facileco de bontenado, kaj pli bona fidindeco. Dume, Italio disvolvis etendan reton de elektraj trajnoj dum la unuaj jardekoj de la 20-a jarcento, pro la manko de gravaj karborezervoj en la lando.
Dizeligo kaj pliiĝanta konkurenco
La Dua Mondmilito rezultis en granda detruado de la ekzistintaj fervojoj tra Eŭropo, Azio kaj Afriko. Post la fino de la milito en 1945, la landoj kiuj estis suferintaj etendan damaĝon en siaj fervojaj retoj ekhavis oportunon havigita per la financado fare de la Plano Marshall (aŭ per ekonomia helpo el Sovetunio kaj Comecon, por landoj trans la Fera Kurteno) kaj antaŭenirojn en teknologio por konverti siajn trajnojn al dizela aŭ elektra energio. Francio, Rusio, Svisio, kaj Japanio estis ĉefaj se temas pri adoptado de disvastigitaj elektraj fervojoj, dum aliaj landoj fokusis ĉefe al dizeligo. Ĉirkaŭ 1980, la plej granda parto de vaporlokomotivoj de la mondo estis retiriĝintaj, kvankam ili plue estis uzitaj en partoj de Afriko kaj Azio, kun ankaŭ kelkaj restaĵoj en Eŭropo kaj Sudameriko. Ĉinio estis la lasta lando kiu tute dizeliĝis, pro siaj abundaj karborezervoj; vaporlokomotivoj estis uzitaj por tiri ĉefliniajn trajnojn tiom malfrue kiel ĝis 2005 en Interna Mongolio.
Trajnoj ekfrontis konkurencon el aŭtomobiloj kaj kargokamionoj en la 1930-aj jaroj, kio ege intensiĝis post la Dua Mondmilito. Post la milito, ankaŭ aertransportado iĝis grava konkurencanto por pasaĝertrajnoj. Grandaj kvantoj de trafiko ŝanĝiĝis al tiuj novaj formoj de transportado, rezulte en pliiĝanta malpliiĝo de la trajnservoj, kaj de kargo kaj de pasaĝeroj. Nova disvolvigo en la 1960-aj jaroj estis la altrapidaj fervojoj, kiuj kuras sur propraj reloj kaj apartaj vojrajtoj, veturante je rapidoj de 240 kilometroj por horo aŭ eĉ plie. La unua servo de altrapida fervojo estis la japana Ŝinkanseno, kiu ekservis en 1964, ligante la plej grandajn urbojn en insuloj Honŝuo kaj Kjuŝuo per rapido de pli ol 200 km/h. En la sekvaj jardekoj, retoj de altrapidaj fervojoj disvolviĝis tra multo de Eŭropo kaj Orienta Azio, havigante rapidan kaj fidindan servon konkurencan kun aŭtomobiloj kaj aviadiloj. La unua altrapida fervojo en Ameriko estis la Acela de Amtrak en Usono, kiu ekservis en la jaro 2000.
Tipoj
Trajnoj povas esti dividitaj en tipoj baze sur ĉu ili portas pasaĝerojn aŭ kargon (kvankam ekzistas ankaŭ miksaj trajnoj kiuj povas porti kaj pasaĝerojn kaj kargon), laŭ ilia pezo (peza trajno por regulaj trajnoj, malpezaj trajnoj por pli malpezaj rapidaj trafiksistemoj), laŭ ilia rapido, kaj laŭ la formo de reloj kiujn ili uzas. Konvenciaj trajnoj funkcias sur du reloj, sed oni uzas ankaŭ kelkajn aliajn tipojn de relsistemoj tra la tuta mondo.
Terminologio
La trajna terminaro kiun oni uzas por priskribi trajnon varias inter landoj. La du ĉefaj sistemoj de terminologio estas tiuj de la Internacia Fervoja Unio en granda parto de la mondo, kaj tiuj de la Association of American Railroads (Asocio de Usonaj Fervojoj) en Nordameriko.
Trajnoj estas tipe difinitaj kiel unu aŭ pliaj lokomotivoj kunkongruigitaj, kun aŭ sen vehikloj. En Esperanto PIV registras du signifojn unu nenepre fervoja, alia fervoja. La diversaj lingvoj proponas diversajn alprosimiĝojn. Por ekzemple en angla lingvo kolekto de pasaĝeraj aŭ kargaj vehikloj kunkonektitaj (ne necese kun lokomotivo) estas (speciale en brita kaj barata anglaj) tipe estas referencata kiel "rake" (vehiklaro). Kolekto de fervojaj vehikloj povas ankaŭ esti nomita consist, kun signifo tre simila al trajno. Serio de vehikloj kiuj estas permanente aŭ duonpermanente kongruigitaj (kiel ĉe la Pioneer Zephyr) estas nomita trainset (trajnserio). La termino "rolling stock" estas uzata por priskribi ajnan tipon de fervoja vehiklo.
Ekskursa trajno estas trajno, kiu estas uzata por vojaĝi ne por translokiĝi de unu loko al alia, sed pli por la plezuro kaj ĝuo de la vojaĝo mem (kun aŭ sen lokaj vizitoj en iuj staciodomoj) kaj kutime vizitantaj famajn lokojn por turismaj celoj. La vojaĝo per trajno povas esti dividita en du tipojn:
Energifontoj
La unuaj trajnoj estis ŝnur-tiritaj, movitaj per gravita forto aŭ per ĉevalforto.
Dizelo
Dizelaj lokomotivoj estas movitaj pere de dizelmotoro, kiu generas elektron por movi trakciajn motorojn. Tio estas konata kiel "dizel–elektra transmisio", kaj estas uzata en preskaŭ ĉiuj dizelaj lokomotivoj. Dizelenergio anstataŭis vaporenergion pro vario de tialoj: dizelaj lokomotivoj estas malpli kompleksaj, multe pli fidindaj, pli malmultekostaj, pli puraj, pli facile bonteneblaj, kaj pli energiefikaj.
Elektro
Elektraj trajnoj ricevas sian energion tra supertrakaj lineoj aŭ tra triarela elektra sistemo, kiu estas uzata por movi trakciajn motorojn kiuj siavice movas la radojn. Elektra trakcio ebligas pli malaltan koston por km de trajnoperacio sed je pli alta dekomenca kosto, kiu povas estis alĝustigita nur je tre densaj trafiklinioj. Eĉ kvankam la kosto por km de konstruado estas multe pli alta (ĉefe pro la kromaj instalaĵoj), elektra trakcio estas pli malmultekoste operaciita pro malalta bontenado kaj aĉetokostoj de lokomotivoj kaj ekipaĵoj. Kompare kun dizelaj lokomotivoj, elektraj lokomotivoj ne produktas rektajn elsendojn kaj akcelas multe pli rapide, kio faras ilin pli bone taŭgaj por pasaĝerservoj, speciale subgrunde.
Aliaj tipoj
Oni klopodis por funkciado de variaj aliaj tipoj de trajnpelado, el kiuj kelkaj estis pli sukcesaj ol aliaj.
Meze de la 1900-aj jaroj, oni disvolvis gasturbinajn lokomotivojn kiuj estis sukcese uzitaj, kvankam plej granda parto el ili estis retiritaj pro la alta kosto de mazuto kaj la malalta fidindeco.
En la 21-a jarcento, oni disvolvas alternativajn energiojn por lokomotivoj, pro la pliiĝantaj kostoj de dizelo kaj pro la deziro redukti la elsendojn de forcejaj gasoj el trajnoj. Ekzemploj estas "hidrogenaj fervojoj) (trajnoj funkciigitaj per hidrogenaj mazutĉeloj) kaj la uzado de kunpremita aŭ likvigita natura gaso.
Pasaĝertrajnoj
Pasaĝertrajnon oni uzas por transporti personojn laŭlonge de fervoja linio. Tiuj trajnoj povas konsisti el senenergiaj pasaĝervehikloj (konataj ankaŭ kiel vagonoj) tirataj de unu aŭ pliaj lokomotivoj, aŭ povas ankaŭ esti mempelitaj; mempelitaj pasaĝertrajnoj estas konataj kiel trajnunuoj aŭ relaŭtoj. Pasaĝertrajnoj veturas inter stacioj, en kiuj pasaĝeroj povas en- aŭ el-trajniĝi. En plej granda parto de kazoj, pasaĝertrajnoj funkcias laŭ fiksita horaro kaj havas prioritaton super karĝotrajnoj.
Pasaĝertrajnoj povas esti dividitaj en mallongdistancaj kaj longdistancaj servoj. Ekzemple trajnoj kiuj ligas ĉefurbon kun apudaj ĉirkaŭurboj estas mallongdistancaj (ankaŭ en kompaniaj nomigoj), dum trajnoj kiuj ligas centran ĉefurbon kun periferiaj urboj aŭ eksterlande estas nomitaj longdistancaj.
Trajnoj en popola kulturo
Veturoj per trajnoj ludas gravan rolon en la historio de literaturo kaj de tie al filmoj, kiaj ekzemple inter multaj aliaj ĉe Anna Karenina de Lev Tolstoj, The General de Buster Keaton, Doctor Zhivago de David Lean, La trajno de Jerzy Kawalerowicz ktp.
Speciala funkcio de trajnoj en la historio de kino aperas en la vakeraj filmoj, kie ili ludas gravan rolon (same kiel okazis en la reala historio) kiel mekanismo de koloniigo de la novaj teroj de la Okcidenta Usono; tiukadre specifaj temoj estis konstruado de la fervojoj (kun damaĝoj al indiĝenaj popoloj kaj al bizonoj), ŝtelatakoj al trajnoj, ktp.
Ankaŭ apartan funkcion plenumas trajnoj en la trileroj kaj misteraj, krimfilmoj, ktp., kiel specifa scenejo kiu trairas de unu urbo al alia, sed dume funkcias kiel fermita ejo, kie la intrigo povas disvolviĝi en angoriga sinteno. Menciindas la romano Murder on the Orient Express de Agatha Christie (1934), sur kiu baziĝis kelkaj kinadaptoj (1974, 2001 kaj 2017).
Santana (Bahio)
Santana estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 24.750 loĝantojn en 2010.
Acora Anticiklono
La Acora Anticiklono (Anticiclone dos Açores) konata ankaŭ kiel Nordatlantika (Subtropika) Anticiklono aŭ Bermud-Acora Anticiklono, estas granda subtropikaj duon-permanenta centro de alta atmosfera premo, nome anticiklono, tipe troviĝanta sude de Acoroj en la Atlantika Oceano, ĉe la Ĉeval-latitudoj. Ĝi formas unu poluson de la Nordatlantika oscilado, dum la alia estas la Islanda Malaltaĵo. La sistemo influas la veteron kaj la klimatajn modelojn de ampleksaj areoj de Nordafriko kaj suda Eŭropo, kaj je malpli etendo, al orienta Nordameriko. La arideco de la Sahara Dezerto kaj de la somera sekeco de la Mediteranea Baseno estas ŝulda al la grandskala malaltiĝo de aero en la sistemo. En sia somera sinteno (nome Bermuda Anticiklono), la anticiklono estas centrata ĉe Bermudo, kaj kreas sudokcidentan fluon de varma tropika aero al la Orienta marbordo de Usono. En somero, la Acor-Bermuda Anticiklono estas pli forta. La centra premo ĉirkaŭas 1024 mbar (hPa).
Tiu alt-prema meteologia modelo montras anticiklonan naturon, cirkulaigante aeron laŭhorloĝe. Pro tiu direkto de movado, afrikorientaj ondoj estas pelitaj laŭlonge de la suda periferio de la Acora Anticiklono el la marborda Okcidenta Afriko al Karibio, Centrameriko, aŭ la Bahamoj, favore al la tropika ciklogenezo, ĉefe dum la uragana sezono.
Joanne Linville
Beverly Joanne LINVILLE (naskita la 15-an de januaro 1928 - 20-an de junio 2021) estis emerita usona aktorino de kino kaj televido. Linville kaj aktorino Irene Gilbert kunfondigis la Stella Adler-Studion de Aktoradon [Stella Adler Studio of Acting] en Los-Anĝeleso en 1985. Ŝi estis edzino de Mark Rydell.
Ŝi komencis sian karieron en kino per Copper Canyon 1950 kaj en televido per The Guiding Light en 1952. Ŝi ankaŭ aperis en multaj televidaĵoj kiel Alfred Hitchcock Presents, The DuPont Show of the Month kaj Deadline krom en kinfilmoj The Goddess.
Joanne en 1970-a jardeko aperis en televidaĵo kiel Hawaii Five-O, Columbo, Kojak, CHiPs, Barnaby Jones, Charlie's Angels, Dynasty, The Right of the People, From the Dead of Night krom kinfilmoj Gable and Lombard, A Star Is Born, The Seduction, inter aliaj.
Poste ŝi retiriĝis kaj aperis nur en televidfilmo James Dean (2001) kaj kurto Beyond Lovely (2005).
Superstrukturo
Superstrukturo estas suprendirektita etendaĵo de ekzistanta strukturo super bazlinio. Tiu esprimo estas aplikita al diversaj specoj de fizikaj strukturoj kiel ekzemple konstruaĵoj, pontoj, aŭ ŝipoj havantaj la gradon de libereco nulo (en perspektivoj de teorio de maŝinoj). La vorto "superstrukturo" estas kombinaĵo de la latina prefikso super (signifante supra, kroma) kun la latindevena radika vorto strukturo (signifante konstrui aŭ munti).
Por plibonigi la respondon dum sismoj de konstruaĵoj kaj pontoj, la superstrukturo eble estos apartigita de sia fundamento per diversa konstruinĝenieraj mekanismoj aŭ maŝinaro. Ĉio kune, tiuj efektivigas la sistemon de sismoprotekto nomita baz-izoliteco.
Krasnovko (Simferopola distrikto)
Krasnovko estas relative nova vilaĝo en la Mazanka komunumo de la Simferopola distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo). Laŭ la censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 615 homoj.
Geografio
La vilaĝo situas en la orienta parto de la Simferopola distrikto apud malgranda rivereto Ĉujunĉa (dekstra alfluanto de Salgiro) ĉirkaŭ 5 kilometrojn oriente de Simferopolo. La plej proksimaj loĝlokoj estas la vilaĝoj Mazanko (situanta ĉirkaŭ 1 kilometron norde) kaj Lesnoselo (situanta ĉirkaŭ 1 kilometron oriente).
Historio
La unuaj domoj sur la teritorio de la nuna vilaĝo aperis fine de la 19a jarcento ; komence de la 20a jarcento en la vilaĝo loĝis 100 homoj (laŭ la informoj sur la apudvilaĝa informa fosto). La unua fidinda skriba mencio pri la vilaĝo aperis en 1915 (tiam ĝi estis menciita sub la nomo Novo-Aleksandrovka). La alinomado de la vilaĝo al Krasnovko (tiu nomo venas de la rusa vorto krasnij — ruĝa) plej verŝajne okazis komence de la 1930aj jaroj, ĉar en la listo de la krimeaj loĝlokoj, preparita por la tutsovetia censo de la jaro 1926, la vilaĝo aperas ankoraŭ kiel Novo-Aleksandrovka, dum sur la mapo de la jaro 1938 la vilaĝo jam estas indikita sub la moderna nomo.
Ĝis la komenco de la 1990aj jaroj la vilaĝo estis sufiĉe malgranda: laŭ la rezultoj de la tutsovetia censo de la jaro 1989 en ĝi loĝis nur 34 homoj. Tamen, en la 1990aj jaroj la vilaĝo rimarkinde kreskis (verŝajne pro la alfluo de la krime-tatara loĝantaro, reveninta en Krimeon post la deporto).
Władysław Bartoszewski
.
Krasnovko (Simferopola distrikto)
Nuntempo
Laŭ la rezultoj de la tutukrainia censo de la jaro 2001 en la vilaĝo loĝis 615 homoj (la pli ĝisdataj pritaksoj de la jaro 2009 mencias 545 loĝantojn ). La areo de la vilaĝo estas 96,5 hektaroj, la kvanto de kortoj estas 243.
Władysław Bartoszewski
Klereco kaj aktiveco socia kaj politika
Li frekventis la gimnazion de la sankta Stanisław Kostka en Varsovio (ĝis 1937) kaj la Humanan Liceon de la Edukad-Klereca Societo "Futuro" en Varsovio. Li abiturientiĝis en 1939. Ekde oktobro de 1941 ĝis komenco de 1944 li studis en sekreta fakultato de la Varsovia Universitato. En decembro 1948 li rekomencis studadon ekde la tria jarstudo. La studadon interrompis lia aresto en decembro 1949 kaj 5-jara malliberigo. Li estas ankaŭ historiisto kaj socia aktivulo.
Malliberulo de la germana ekstermejo Aŭŝvico, soldato de la Pola Enlanda Armeo, aktivulo de la Pola sekreta ŝtato, partoprenanto de la Ribelo de Varsovio. Dufoje li estis la pola ministro pri eksteraj rilatoj, li aktivis ankaŭ kiel ano de la Pola Senato.
Krasnovko (Simferopola distrikto)
Nuntempo
La ĉefa ekonomia branĉo de la vilaĝo estas agrikulturo. Per la busa transporto la vilaĝo estas ligita al Simferopolo kaj al la apudaj vilaĝoj. En la vilaĝo troviĝas klubo.
Władysław Bartoszewski
Klereco kaj aktiveco socia kaj politika
Li ricevis la Ordenon de Blanka Aglo kaj nun li estas ano de la Kapitulo de la Ordeno. Krome li estas honora civitano de Israelo.
Li mortis la 24-an de aprilo 2015 en Varsovio.
Władysław Bartoszewski kaj Esperanto
La 6-an de junio 2006 li ricevis la Medalon de Toleremo n-ro 2 (la unuan ricevis papo Johano Paŭlo la 2-a), kiun atribuis la Kapitulo de la Fondumo Zamenhof. Li estis la ano de la Honora Komitato de la 94-a UK de Universala Esperanto-Asocio (UEA), 2009 en Bjalistoko. En la jaro 2009/2010 li estis Patrono de Junulara Esperanto-Semajno (JES) organizita de Pola Esperanto Junularo (PEJ) kaj Germana Esperanto-Junularo (GEJ).
Distrikto Rottweil
La distrikto Rottweil situas en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Rottweil. La distrikto estas parto de la distriktaro Frajburgo kaj de la regiona ligo Nigra Arbaro-Baar-Heuberg.
La distrikto havas areon de 769 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn. Najbaras la distriktoj Freudenstadt norde, Zollernalb oriente, Tuttlingen kaj Schwarzwald-Baar sude kaj Ortenau okcidente. La distrikto limas al la baden-virtembergaj distriktaroj Karlsruhe kaj Tübingen, kaj distancas nur 10 kilometrojn de la distriktaro Stutgarto.
Administra divido
La distrikto konsistas el 21 komunumoj, el kiuj 6 estas urboj. En la sekva listo inter krampoj aldoniĝas la respektiva nombro de loĝantoj laŭ la stato fino de septembro 2006.
Urboj:
Neurbaj komunumoj:
Orkdal
Oppdal estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag (ĝis 2017 al Sør-Trøndelag). Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo situas en la loĝloko Orkanger.
Distrikto Rottweil
Administra divido
Iuj urboj kaj/aŭ komunumoj interkonsentis kune oferti partojn de la publikaj servoj kadre de administraj komunumaroj. Tiuj grupigoj en la supra listo (laŭ la nuna stato) ne aparte listiĝas.
Chevroz
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. ine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Orbrusta sturno
La Orbrusta sturno, Cosmopsarus regius estas specio de sturno de la familio de Sturnedoj. Ĝi troviĝas en Orienta Afriko kaj estas mezgranda, ĝis 35cm longa, paserina birdo.
Plenkreskulo havas metalecverdajn kapon kaj nukon, brilajn sulfurflavajn bruston kaj ventron (kio nomigas la specion en Esperanto kaj same metafore -reĝa- en la latina scienca nomo), malhelajn bekon kaj krurojn, violan supran bruston, blankajn irisojn (kiuj rimarkindas en nigreca vizaĝo) kaj tre metalecan violbluan koloron en flugiloj kaj dorso dum la longaj vostoplumoj estas pli senbrilaj kaj nigrecaj. Ambaŭ seksoj estas similaj. Junuloj estas pli senkoloraj ol plenkreskuloj.
La Orbrusta sturno distribuiĝas tra herbejoj, savano kaj arbustaroj de Orienta Afriko, en Somalio, Etiopio, Kenjo kaj norda Tanzanio.
La Orbrusta sturno estas sociema animalo, kiu vivas en grupoj de 3 al 12 individuoj. Ties dieto konsistas ĉefe el insektoj kaj termitoj. La Orbrusta sturno plumoŝanĝas unufoje jare, post la reprodukta sezono.
La ino kutime demetas 3 al 5 palverdajn ovojn kun ruĝaj punktoj. Ili nestumas en arbotruoj. La nesto estas farita el folioj, radikoj kaj aliaj vegetalaj materialoj.
Ĉar disvastigitas tra sia habitata teritorio, la Orbrusta sturno estas taksata kiel Malplej Zorgiga fare de la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.