cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Espírito Santo do Pinhal
Geografio
Espírito Santo do Pinhal, bonege lokita, situas sudoriente de Brazilo kaj oriente de subŝtato San-Paŭlio. La urbo estas 199 Km malproksime de la subŝtata ĉefurbo, San-Paŭlo, la plej granda urbo de Sudameriko. La koordinatoj estas: 22º 11' 00" suda latitudo kaj 46º 45' 00" okcidenta longitudo. Ĝi limiĝas norde kun la municipoj Aguaia, Santo Antônio do Jardim kaj São João da Boa Vista; sude kun Mogi-Guaçu, Itapira kaj Jacutinga (ĉi-lasta en la subŝtato Minas Gerais); okcidente ankoraŭ kun Jacutinga kaj Santo Antônio do Jardim; oriente ankoraŭ kun Aguaia kaj Mogi-Guaçu.
La municipo havas 394 km² de areo kaj la urbo 10 km². 38.075 loĝantoj estis registritaj en 1996; tiu sumo spegulis 0,11% el la subŝtata loĝantaro, inter kiuj, 83,37% loĝis en la urba areo, kaj 16,63% en la kamparoj. La urbo ekspektas havi 38.827 logantojn en la jaro 2.000, laŭ kresktakso de 0,49% jare.
La urbo lokiĝas 850m supre de la marnivelo. La tropika klimato estas bonega, kaj la temperaturo oscilas inter 34,41° C kaj 4,1° C. La mezvalora temperaturo estas 16,9° C.
Historio
La urbo estis oficiale starigita en la 27-a de decembro 1849, kaj la pioniroj nomis ĝin "Sankta Spirito" ĉar ili estis katolikistoj. Tamen, granda aro da brazilaj pinarboj ( fakte : araŭkarioj ) iam ekzistis en la regiono, sekve ili decidis aldoni la nomon "Pinarbaro". La plennomo de la urbo transformiĝis en "Espírito Santo do Pinhal".
Folkloro
Februare okazas amuzaĵojn dum la kvar tagoj de karnavalo, kie la popolo surmetas fantaziajn kostumojn kaj ĝuas aŭ publikajn au klubajn balojn.
Junie oni havas vakerajn renkontojn, kiuj marŝas tra la ĉefaj stratoj de la urbo kun iliaj ĉevaloj, bovoj, ŝarĝveturiloj, ĉaroj kaj aliaj hejmaj bestoj.
Septembre okazas la fama Nacia Kafo-Festo, dividita en du partojn: unu teknika, kiu enhavas prelegojn, lekciojn kaj kunsidojn specifajn por kafo-kulturistoj kaj kafo-entreprenistoj, krom standoj kaj budoj. La dua parto de la festo efektiviĝas en alia sidejo, kaj estas direktita al la popolo, kie oni havas vakerajn festivalojn, ludsidejon kaj la prezentadon de la plej famaj brazilaj gekantistoj kaj muzikaj grupoj.
Paul Verhaegh
Paul Verhaegh (prononco laŭ sistemo IFA [], do proksimume, plennome Paul Johannes Gerardus Verhaegh, naskiĝis en la vilaĝo Kronenberg, parto de la komunumo Horst aan de Maas, Limburgo, do nun -aĝa) estas nederlanda futbalisto. Li ekde la jaro 2013 estas membro de la nederlanda nacia teamo de futbalo kaj en la teamo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo, en kiu la nederlanda teamo sukcesis atingi la trian pozicion. Ekster naciaj matxoj, li ekde la jaro 2010 estas profesia futbalisto en la germana klubo FC Augsburg. En matĉoj de la nacia teamo li en 2014 rekoneblis per la ĉemiza numero "12".
NGC 1064
NGC 1064 (aliaj indikoj — PGC 10249, MCG -2-7-71) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Königswinter
Königswinter estas urbo en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. Ĝi apartenas al ties distrikto Rhein-Sieg kaj distriktaro Kolonjo. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Ochtezeele
- jen france, origine nederlande respektive flandre Ochtezele - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Justica Palaco de Parizo
La Justica Palaco de Parizo (franclingve Palais de Justice de Paris) estas la ĉefa tribunalo de Parizo, la ĉefurbo de Francio. Ĝi troviĝas sur la insulo Cité kaj apud la katedralo Notre-Dame-de-Paris, en la historia centro de la urbo.
La tribunalo estis konstruita sur la loko de la eksa reĝa palaco de Ludoviko la 9-a (Sankta Ludoviko). El tio, nur la belega Sainte-Chapelle restas, meze de la interna korto de la tribunalo.
La sama konstruaĵo ankaŭ entenas la eksan prizonon Conciergerie, hodiaŭ muzeon. La prizono restas famkonata, precipe ĉar tie la reĝino Marie-Antoinette estis enkarcerigita antaŭ sia ekzekuto per gilotino.
Sankta Mateo la evangeliisto
Sankta Mateo, ankaŭ nomata Mateo Levi (ĉar li apartenis al familio de la izraela tribo Levi) kaj Levi de Alfeo (laŭ lia patro Alfeo), estas unu el la Dekdu apostoloj de Jesuo Kristo kaj aŭtoro de unu el la kvar evangelioj en la Novtestamento. Oni tradicie identigas la apostolon Mateo kaj la evangeliiston. La evangelio laŭ Luko aparte en la kvina ĉapitro indikas pri li nur je la nomo "Levi".
Macedonia (Rumanio)
Macedonia (hungare: Macedónia) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1089 loĝantojn (rumanoj); en 1992 462 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1334. Ĝia hungara loĝantaro dum la turka submetiĝo pereis. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes, de 1779 Torontál vármegye). Administre ĝi apartenas al Ciacova.
10830 Desforges
10830 Desforges estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la abato Jacques Desforges (1723–1791), franca sacerdoto kontraŭstarinta al la klerikaro per verko de la pamfleto Avantages du mariage aŭ prêtres et évêques... (Avantaĝo de la geedzeco por la pastroj kaj episkopoj ... Bruselo, 1758). Dum la ok monatoj, kiujn li pasis en la Bastille, li planis la konstruon de fluganta maŝino.
Cetara
Cetara - prononco - estas komunumo de Italio, borde de la Mediteranea Maro. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Petro, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
La komunumo estas ĝemelita kun la franca urbo Seto. Najbaras la komunumoj Maiori kaj Vietri sul Mare.
Chianche
Chianche estas komunumo de Italio.
Aleš Tomeček
Aleš Tomeček (naskiĝis la 22-an de marto 1988) estas ĉeĥa esperantisto, filo de la esperantistoj Miroslava Tomečková kaj Jiří Tomeček, denaska parolanto de esperanto. Li estis estrarano de Ĉeĥa Esperanto-Junularo kaj estas kreinto kaj teknika administranto de la retpaĝaro de Ĉeĥa Esperanto-Asocio. Li loĝas en České Budějovice kaj studas informadikon en Brno.
Johanniskirchen
Johanniskirchen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rottal-Inn kaj en la distriktaro Malsupra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Integriĝo de Pasinta Realeco
Integriĝo de Pasinta Realeco (angle Past Reality Integration aŭ PRI) estas speco de psiĥoterapio, disvolvita en 2000 de magistro Ingeborg Bosch. Ŝi studis psikologion en la universitato de Amsterdam kaj inspiriĝis per la ideoj de psikanalizistino Alice Miller kaj terapiistino Jean Jenson kaj ankaŭ de orientaj idearoj. Depost la lanĉo la terapio divastiĝas, precipe en Nederlando.
Bazo
Bosch konstatas ke ĵusnaskito tute dependas de plenkreskuloj por la plenumo de siaj bezonoj kaj nur iom post iom povas mem plenumi ilin. Plenkreskuloj ofte ne komprenas kion infanoj bezonas kaj do multaj bezonoj ne plenumiĝas. Por infano la neplenumita bezono povas aspekti vivminaca. Ekzemple kiam bebo vidas la malaperon de sia patrino. Supozeble la patrino provas konsoli dirante ke ŝi baldaŭ revenas sed ne konscias ke ŝia bebo ne jam havas nocion pri tempo. Por travivi tiajn timojn kaj dolorojn, la infano forpuŝas la realan situacion kaj ŝanĝas sian realecon en iluzion per defenda reago. Por kompreni tiun proceson oni povas kompare pensi pri situacioj en koncentrejoj, kie evidentis per raportoj de postvivintoj, ke tiuj homoj, kiuj kreis al si iluzian mondon havis pli da ŝancoj por travivi la kruelegajn situaciojn ol tiuj, kiuj restis realismaj. La timoj de la infanoj fiksiĝas en la migdalformaj partoj de la hipokampo, cerboparto, kiu notas emociajn spertojn kaj mastras niajn rapidajn reagojn en kazo, kiu necesigas defendon aŭ fuĝon.
Konscio
Bosch distingas Infanan Konscion (IK), la loko en nia menso, kie kolektiĝis minacaj spertoj el la infana tempo, viditaj per infanaj okuloj ; la Plenkrekulan Konscion (PK), kie kolektiĝas impresoj el la plenkreskula tempo, kiuj estas taksataj laŭ ilia nuntempa signifo kaj inter ili muro de neadoj kaj Defendaj mekanismoj (D). En certa momento nia PK konfrontiĝas kun Simbolo (S), kaj ĝi tuŝas rememoron el la IK. La rememoro provokas neracian reagon, tamen restas nekonscia kaj tuj funkciigas la neadon de la reala situacio kaj D.
Aksiomo
Baza aksiomo de la terapio estas ke ĉiu plenkreskulo povas akcepti respondecon por ĉiuj siaj sentoj, agoj kaj komprenpovo (anstataŭ indiki la respondecon ĉe aliaj homoj).
La terapio baziĝas sur ekvilibra atento inter niaj sentoj, nia kogno kaj nia konduto.
Defendomekanismoj
PRI distingas 5 defendomekanismojn en 3 niveloj :
Neado de Bezonoj : ekz. persono tre ekvilibra, ŝajne sen problemoj sed ankaŭ sen emocioj. Plej malfacile traktebla.
Sub tiu nivelo ĝi distingas:
Falsa espero : ekz. aktivega persono, kiu plej okupiĝas pri la atendoj kaj bezonoj de aliaj.
Falsa potenco : ekz. kritikema persono, kiu emas koleri kaj insulti.
Sub tiu nivelo:
Timo: ekz. Panikemulo, fobiulo.
Ĉiu individuo uzas ĉiujn 5 mekanismojn, sed ĉiu ja havas iun preferon.
Terapio
La terapio indikas kiel eblas trovi la defendomekanismojn kaj montras vojon por rekontakti la iamajn infanajn dolorojn, por retravivi ilin kiel eble plej intense ĝis la doloro forinundas, tamen en la klara konscio ke temas pri iu pasinta bezono, kiu ne plu estas plenumebla kaj ankaŭ ke temas pri travivaĵo tute sendanĝera en la nuntempo.
La terapio okazas en 5 fazoj:
1. Memobservado.
2. Rekoni Simbolojn.
3. Inversigi la defendomekanismojn.
5. Duala konscio, kiam iamaj infanaj traŭmatigaj spertoj ne plu influas la funkciadon de la nuntempa vivo.
Memstara spertado
Ingeborg Bosch instigas interesitoj por memstare sperti la PRI-teknikon. Por permesi tion ŝi verkis 4 librojn kaj DVD-on en la nederlanda. Haveblas tradukoj en la franca (3 titoloj), en la angla (2) kaj en la itala (1). Evidentas ke la plimulto bezonas la helpon de terapiisto. Provizore ili nur troveblas en Nederlando, Flandrio kaj Francio. Sed eblas telefonaj konsultadoj en la angla.
Esplorado
La unuaj esplorrezultoj de longdaŭra scienca studo pri la efikoj de PRI-terapio de la universitato de Maastricht montriĝis pozitivaj. Sed la esplorprojekto ne jam finiĝis.
Kritikoj
PRI kaj Ingeborg Bosch, kiu disvolvis la PRI, estis kritikita de Alice Miller
Kaoŝiungo
Kaoŝiungo aŭ Kaohsiung estas milionurbo, universitata urbo kaj havenurbo en Tajvano. La historia loknomo estis Takao aŭ Takau.
Situo
Kaoŝiungo situas sur sudokcidenta marbordo de Tajvano ĉe enfluejo de rivero.
Lee Yoo-hyung
(koree 이유형, n. 21-an de januaro 1911, m. 29-an de januaro 2003) estas korea futbalisto. Li en 1940 dum la Dua Mondmilito kaj kadre de la okupo de Koreio fare de Japanio partoprenis en la japana nacia teamo de futbalo, kaj en 1948 ankaŭ partoprenis kadre de la tiujare fondita sud-korea nacia teamo de futbalo, interalie en la Somera Olimpiko 1948 en Londono. Inter 1945 kaj 1968 li kun interrompoj estis estrarano de la Sud-Koreia Futbal-Asocio, kaj en 1954, 1956-58 kaj 1961 ankoraŭ funkciis kiel trejnisto de la sud-korea nacia teamo.
Kaoŝiungo
Historio
Vilaĝo nomata Takau (="bambuoarbaro") fondiĝis en la 17-a jarcento. la vilaĝo "bambuo-arbaro". La nederlandanoj komencis tie komercadi (laŭ ili en Fort Zeelandia) en 1624 kaj venkis la lokajn tribojn en 1635. Ili nomumis la lokon Tancoia. La nederlandanoj poste estis forpelitaj en 1662. La urbeto estis unua malfermita kiel haveno dum la 1680-aj jaroj (ekde 1684 dogano ekfunkciis). En 1895 Japanio akiris konkere la urbon. Dum la 2-a mondmilito la haveno ricevis aron da bomboj. La insulo poste restis sendepende de Ĉinio. Nun la urbo estas centro de rafinado kaj ŝipokonstruado kaj la dua urbo de Tajvano.
Trafiko
Kaoŝiungo havas internacian flughavenon, sed la plej grava estas la haveno. La fervoja kontakto estas tre bona, en la urbo metroo funkcias.
Klimato
Kaoŝiungo havas tropikan klimaton. La meza temperaturo estas inter 18-29 °C. Jare pluvas po 1785 mm.
Meliso el Samoso
Laŭ Diogeno Laertio Meliso estis la studento de Parmenido kaj la instruisto de Leŭkipo.
Kontraŭe al lia instruisto Parmenido, la fondinto de la elaja skolo, Meliso asertas ke la esto estas senfina. Uzante Pruvo per disputo li asertis ke se la esto havus finon, ĝi estus limigita de la malpleno, de la nenio, de la malesto. Tio ĉi estas nepensinda, neakceptinda.
La elaja esto de Meliso, fariĝas senlima laŭ ĉiu aspekto, space kaj tempe, tio estas, ĝi estas eterna, netempa. La esto estas plena je si mem, neŝanĝebla, senfina, senlima, nesuferema, nedividebla, unueca. La fenomenaj objektoj ŝajnas ekzisti, sed ili ne vere ekzistas.
Platoon
Platoon (anglalingve por "plotono") estas 1986-jara filmo direktita kaj verkita de Oliver Stone pri lia propra sperto el la Vjetnama Milito. Aktoris en la filmo Charlie Sheen, Tom Berenger, Willem Dafoe, Forest Whitaker, Kevin Dillon, Keith David, John C. McGinley kaj Johnny Depp. La filmo gajnis multajn premiojn, inkluzivante la Akademian Premion por plej bona filmo de 1986.
Ĝi rakontas pri juna usona soldato en la infanterio, kiu alfrontas multajn hororojn en la Vjetnama Milito apud la landlimo de Kamboĝo. Lia platono suferis skismon inter du disputantaj sarĝentoj, kiu kaŭzas mortojn kiel la milito ĉirkaŭ ili.
Pöytyä
Pöytyä estas komunumo de Finnlando en provinco Origina Finnlando. En 30-a de junio 2021 la komunumo havis 8243 loĝantojn, kaj ĝia areo estas 773.55 km², el kio 749.94 km² estas tero kaj 23.61 km² akvo. Rivero Aurajoki fluas kaj larĝiĝas en areo de Pöytyä. Karinainen estis ligita al Pöytyä en 2005 kaj Yläne en 2009.
Dezső Velits
VELITS Dezső (veliĉ) estis hungara kuracisto, universitata profesoro naskita en Kolozsvár la 28-an de aprilo 1860 kaj mortinta en Bratislavo la 7-an de februaro 1921.
Kariero
Velits diplomitiĝis en 1885 en Budapeŝto, kie li estis studento de Ignaz Semmelweis. De 1887 li estis asistanto, de 1890 direktoro de porakuŝistinejo de Bratislavo. En 1891 li organizis obstetrikan poliklinikon. De 1914 li estis profesoro de obstetriko kaj ginekologio en Bratislavo, direktoro de la ŝtata malsanulejo.
Maria-Johanino Baptistino de Savojo
Maria-Johanino Baptistino de Savojo (france : Marie Jeanne Baptiste de Savoie) naskiĝis en Parizo je la 11-a de aprilo 1644 kaj mortis en Torino je la 15-a de marto 1724.
Ŝi estis la filino de Karlo-Amadeo de Savojo, duko de Ĝenevo, de Nemuro kaj de Aŭmalo (Aumale), kaj de lia edzino Elizabeto de Burbono.
Ŝi fianĉiniĝis en 1662 kun la duko de Loreno Karlo la 5-a, sed la gefianĉoj separiĝis en 1665.
Je la 10-a de majo 1665 ŝi edziniĝis en Chambery kun sia kuzo Karlo-Emanuelo la 2-a de Savojo kaj naskis al li la estontan reĝon de Sardio Viktoro-Amadeo la 2-a (1666-1732).
Kiam mortis sia edzo en 1675, ŝi fariĝis regentino je la nomo de sia filo. Ŝi estis energia kaj ambicia virino, kiu nomis sin (dua) Madama Reale kiel faris ŝia bopatrino Kristino de Francio. Ŝi provis kapti por sia filo la tronon de Portugalio per lia geedziĝo kun lia kuzino kaj unusola heredantino, la princino Isabel Luiza de Beira. Tiel ŝi estus konservota por si mem la tutan duklandon de Savojo. Sed dua geedziĝo de la reĝo Petro la 2-a de Portugalio kaj ribelo en Piemonto devigis ŝin forlasi siajn planojn kaj transdoni la regadon al sia filo je la 14-a de marto 1684.
En 1686 ŝi vendis la duklandon de Aŭmalo al Ludoviko-Aŭgusto de Burbono, kiu estis nelegitima (poste legitimita) filo de la franca reĝo Ludoviko la 14-a kaj de Sinjorino de Montespano. Ŝi estis la lasta grafino de Ĝenevo, kiu unuiĝis kun Savojo post ŝia morto en 1724, dum regis Francion ŝia pranepo Ludoviko la 15-a.
NGC 1065
NGC 1065 (aliaj indikoj — PGC 10228, MCG -3-7-59, NPM1G -15.0142) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Poliuretano
Poliuretano estas sinteza rezino el familio de la organikaj polimeroj. Ilin karakterizas la uretana grupo -NH-CO-O-.
Oni produktas ties fibrajn aŭ elastajn kombinaĵojn per reago de diizocianatoj (tiuj havas du NCO-funkciajn grupojn) kaj aliaj dufunkciaj kombinaĵoj.
La plej konataj poliuretanoj estas la elastaj kaj rigidaj ŝaŭmoj, kiuj estas remburaj materialoj.
La poliuretanaj ŝaŭmoj estas organikaj kombinaĵoj, kiuj entenas diizocianatojn kaj karboksilgrupojn. Dum ties estiĝo liberiĝas bobeloj de karbona dioksido, kiuj disvastiĝas kaj restas en la materialo.
La poliuretanoj el polieteroj kaj poliesteroj (kun hidroksila grupo) estas elastaj fibroj aŭ gumoj. Ili estas tre rezistaj kontraŭ ozono, sed acidoj kaj lesivoj damaĝas ĝin.
La spandekso estas bone prilaborebla sinteza fibro, uzata en la teksaĵa industrio; ĝi entenas 85 % da poliuretano (laŭ pezo).
Trilensa objektivo de Cooke
Trilensa objektivo de Cooke estas objektivo kiu konsistas el tri lensoj, disdividitaj per spaco. La meza el la lensoj estas disiga kaj farita el flinto, du flankaj lensoj estas kunigaj kaj faritaj el kraŭno.
Skemo de la objektivo ebligas preskaŭ nuligi ĉiujn aberaciojn se relativa truo estas ne pli ol 1/4 ... 1/6.3.
La objektivo estis inventita kaj patentita en 1893 de Dennis H. Taylor, kiu laboris en firmao "Cooke of York". La objektivo estas historie unua anastigmato, ĝi estis sufiĉe pli malfacila en kunmuntado kaj pli sensema al malĝusta kunmuntado ol la antaŭaj objektivoj. Poste estis inventitaj pli perfektaj objektivoj, sed ĝis nun la objektivo estadas uzata en malmultekostaj fotiloj.
Petroman
Petroman (hungare:Petromány, germane:Petermann) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 2006 loĝantojn (rumanoj, ciganoj, hungaroj); en 1992 697 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1332 kiel eklziejo. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al Ciacova.
(36279) 2000 BQ5
(36279) 2000 BQ5 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, kiuj orbitas, kun granda klinangulo, proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero. . Ĝi do estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro ».
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la far de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Shinzo Koroki
Shinzo Koroki (japane 興梠 慎三, n. ) estas japana futbalisto. Li de 2008 ĝis 2015 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Sauvo
Sauvo estas komunumo de Finnlando en provinco Origina Finnlando. La 30-an de junio 2021 Sauvo havis 2,971 loĝantojn, kaj ĝia areo estas, el kio estas tero,  maro kaj  enlanda akvo. Sauvo situas sur istmo inter golfoj Halikonlahti kaj Paimionlahti. Karuna estas ligita al Sauvo en 1969.
Luksemburga dinastio
La Luksemburga dinastio estis germana nobela familio kun grava politika rolo en la malfrua mezepoko de Eŭropo. Al tiu dinastio apartenis la due plej multaj romiaj-germanaj reĝoj de la Sankta Romia Imperio (superite nur de la Habsburgoj). Ili devenis el Limburgo kaj longe regis en pluraj eŭropaj landoj, interalie 127 jarojn en Ĉeĥio. Plej grava reganto el la luksemburga dinastio estis Karolo la 4-a (1316–1378), imperiestro de la Sankta Romia Imperio.
Frua historio
Devenaj sinjoroj de Luksemburgo, grafoj el Namuro kaj Luksemburgo formortis en la jaro 1196 pro morto de Henriko la 1-a La blinda. Lia filino Ermesinda edziniĝis plej baldaŭ al duko el Bar kaj en la jaro 1214 al duko Valramo la 3-a de Limburgo. Post lia morto en 1226 liaj provincoj disdividis inter du filoj – inter Henriko, filo el la unua geedzeco, kiu ekregis en Limburga duklando kiel Henriko la 4-a, kaj inter Henriko, filo el la alia geedzeco kun Ermesinda, dum kiu regis lia patrino ĝis sia morto en la jaro 1247 kaj poste li ekregis mem kiel grafo Henriko la 2-a nomata La granda. Tiu regis ĝis la jaro 1281 kaj li ekzorgis pri evoluo de la lando. Lia filo Henriko la 3-a regis nur sep jarojn, do ĝis la jaro 1288, kiam li estis mortigita en batalo ĉe Worringen proksime de Kolonjo, kie li renkontiĝis kun soldataroj de Johano la 1-a de Brabanto en batalo je Limburgo, kie formortis la reganta dinastio. Henriko la 3-a postlasis tri filojn – Henrikon, Valramon kaj Balduenon. La unuenaskita filo surtroniĝis sur la luksemburgan tronon kiel grafo Henriko la 4-a kaj li ligis al porfranca politiko de siaj antaŭuloj. Francaj reĝoj tiutempe akiris unuan lokon en eŭropa politiko, kiam ili sukcesis devigi la papon movi la papan sidejon el Romo al franca Avinjono, kaj uzi tiel ilian potencon por realigi la sian propran. Por realigi sian influon la franca reĝo Filipo la 4-a la Bela atingis nomigon de luksemburgano Petro de Aspelto, sia proksima amiko kaj amiko de luksemburga grafa dinastio, kiu estadis kanceliero de ĉeĥa kaj pola reĝo Venceslao la 2-a Přemyslido, al posteno de ĉefepiskopo de Majenco. Plua lia ŝatato fariĝis ĉefepiskopo de Kolonjo kaj fine la 10-an de decembro 1306 estis nomita ĉefepiskopo de Treviro Baldueno de Luksemburgo. En la jaro 1308 estis murdita romia reĝo Albreĥto la 1-a Habsburga kaj Filipo la 4-a anoncis kandidatecon de sia frato Karolo de Valois. Sed kontraŭ tio stariĝis plimulto de regnaj princoj kaj ĉefepiskopoj kunsumigis sole tri voĉojn. Kaj do estis interkonsentita kandidateco de Henriko la 4-a de Luksemburgo, kun kiu interkonsentis eĉ rejna palatinata grafo Rudolfo, per kio estis akirita la bezonata kvara princ-elektista voĉo. La 6-an de januaro 1309 okazis en Aĥeno reĝa kronado, per kiu Henriko ricevis titolon reĝo romgermana kaj nomon Henriko la 7-a.
Gravaj dinastianoj
Kelkaj regantoj el la luksemburga dinastio:
Kun Sigismondo formortis la vira linio de la luksemburga dinastio. Liajn regnojn heredis lia bofilo Albreĥto la 2-a, kio estis komeco de plurcentjara regado de la Habsburgoj.
Roskilde-fjordo
Roskilde-fjordo estas fjordo sur la dana insulo Sjælland. Je la suda fino de la fjordo situas la urbo Roskilde, kies nomon portas la fjordo. Norde ĝi atingas la fjordon Isefjord kaj tra tiu la golfon Kategato.
Aliaj urboj ĉe la fjordo estas Frederikssund, Frederiksværk, Ølsted, Hundested kaj Skibby. La suda fino ĉe Roskilde situas ĉe, la norda ĉe. La plej suda punkto de la fjordo tamen estas ne ĉe Roskilde, sed iom okcidente, ĉe Lindenborg. La fjordo longas proksimume 50 km.
Unu sola ponto transiras la fjordon, okcidente de Frederikssund; sur ĝi la dana vojo 53 transiras la fjordon. Pluraj insuloj kaj insuletoj situas en la fjordo.
Doroslovo
Bazaj informoj
Doroslovo, serbe Дорослово, hungare Doroszló estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Okcidenta Baĉka, en municipo de Sombor.
Situo
Doroslovo situas sur ebenaĵo, laŭ kanalo Danubo-Tiso. Sombor troviĝas 20 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko kaj en la ferepoko. La unua mencio devenis el 1192 en formo terra Peteu et Porboseleu. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En la 18-a jarcento serboj, hungaroj kaj germanoj refondis la setlejon. En 1910 loĝis en Doroszló 2722 da homoj, (2602 hungaroj, 102 germanoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, al distrikto de Apatin, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 2002 loĝis en Doroslovo 1830 da homoj, (hungaroj 952 (52 %), serboj 659 (36 %), kroatoj 84 (5 %), ciganoj 39 (2 %) kaj aliaj).
Konken
Konken estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Zsennye
Geografio
Zsennye situas laŭ Rába. Szombathely troviĝas 25, Budapeŝto 200 km.
Historio
En Zsennye loĝis pli frue romianoj, ĉe la rivero Rába estis trapasejo. Dum la historio estis tie 2 vilaĝoj: Kis- kaj Nagy-zsennye (Malgranda kaj Granda Zsennye).
Pikedo
Pikedo estas ankaŭ malgranda taĉmento da soldatoj gardanta postenon.
Kartludo > Tradiciaj > Pikedo
Zsennye
Vidindaĵoj
La romkatolika preĝejo konstruiĝis en 1801. La alia Preĝejo Sankta Cecilio (Rábatöttös) situas parte en teritorio de Zsennye. La alia vidindaĵo estas Kastelo de Zsennye. La posedantaj familioj estis laŭvice Sennyei, Bezerédj, Békássy. En la kasteloparko troviĝas maloftaj kaj malnovaj arboj, bedaŭrinde ili plejparte neniiĝis en 1945. Nuntempe la kastelo estas artista kolonio.
Pikedo
Pikedo
(Ekzistas laŭ tri versioj : kun 2, 3, aŭ 4 ludantoj; la baza versio estas kun 2) Ĝi estas la plej malnova el la francaj kartludoj : ĝi datiĝas almenaŭ tiom malnove ol regno de Karlo la 7-a.
Ĝi ludatas per kartaro de 32 pecoj, kies rangvico estas : aso, reĝo, damo, fanto, 10, 9, 8, 7.
1) disdono kaj elkarto : Kiel kutime ĉe kartludoj ĉiu ludonto eltiras hazarde karton kaj tiu, kiu tiras la plej malfortan disdonas kiel unua. Li « batas », t.e. miksas la kartojn, la dua « tranĉas », t.e. partigas la stakon en du kaj, interŝanĝas ilin metante la supran malsupren. La disdonanto donas unue al lia kontraŭulo poste al si mem, totale po 12 kartoj, kaj intertempe konsistigas du kromstakojn, da 5 kartoj al la kontraŭulo 3 al si mem, tiel : 3-3, 3-3, 3-3 ; 3-2 al la kromstakoj ; 3-3 ; 2-1 al la kromstakoj. - La unuavica ludanto komencas elkarti : ĝi forigas el sia mano inter 1 kaj 5 kartojn, poste prenas la saman nombron, komencante per la plej supra laŭvice, de la kromstako. Ĝi rajtas rigardi la kartojn, kiujn ĝi lasis. Tiujn li metas sur la kromstakon de la alia (la disdonita). - La duavica same elkartas, inter 1 kaj la totala kvanto da kartoj kromstakaj kiuj estas ĝiadispone.
2) la deklaroj : (Jam antaŭ elkarto, se ludanto havas nur « blankajn kartojn », t. e. senfiguraj, ĝi anoncas : « dek el blanko » kaj ricevas 10 poentojn.) La unua ludanto komencas deklari laŭvice :
Chaudenay (Saône-et-Loire)
Historio
La preĝejo datiĝas de la 13-a jarcento. Kiel cistercia preĝejo ne estas absido.
Pikedo
Post la unua la dua ludanto deklaras, kaj eventuale ricevas la validajn poentojn siavice.
Chaudenay (Saône-et-Loire)
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 0 voĉdonon en 2004, en 2009 kaj en 2014.
Pikedo
3) la kartludado : Ne estas atuto. Oni devas doni karton de la sama emblemserio, se oni posedas da, se oni ne havas oni liberas. Tiu, kiu surtabligis la plej altrangan karton gajnas kaj levas la prenaĵopon. La poentoj, komence kalkulitaj dum la deklaroj, kalkulatas tiel :la unua ludanto sutabligas unuan karton kaj diras ĉu « unu » ĉu la nombron postan je la jam atingita, se ĝi gajnas ĝi diras plu x+ 1, kaj denove + 1 surtabligante denove, se ĝi malgajnis la alia kalkulas la prenopoenton, « unu » aŭ + 1je la jam kalkulitaj, kaj ree +1 surtabligante, car la prenito resurtabligas kiel unue. La preninto de la lasta prenaĵopo alkalkulas +10. Krome tiu, kiu prenis la plimulton de la prenaĵopoj alkalkulas sin 10 poentoj. Cetere, se ludanto atingas 30 poentojn dum la kontraŭlo ankoraŭ estas je nul, oni diras « pik’ » kaj kalkulas ne 30 sed 60.
Chaudenay (Saône-et-Loire)
Vidindaĵoj
La preĝejo Saint Véran kaj la kastelo de Mimande.
Pikedo
Se unu ludanto prenas neniam, ĝi estas « kaputa » kaj la gajninto alkalkulas sin ne 10 + 10, sed 40 poentojn.
Gajnas la ludbatalon tiu, kiu atingas 150. Ofte oni vicigas du aŭ tri ludbatalojn : se unu venkas dufoje li gajnas, se ĉiu venkas unufoje ili ludas trian ludon kaj la venkinto gajnos per 2 kontraŭ 1.Tiukaze la tria ludbatalo ludatas je 221 poentoj.
1) disdono kaj elkarto : La disdonant donas dek kartojn al ĉiu ludanto, po 2. Restas do 2 kartoj en la kromstako. Elkarton faras la disdonito mem, unu aŭ du al siajn kartojn li ŝanĝas kontraŭ kontraŭ unu/du kartoj de la kromstako. 2 ) la deklaroj : samas. 3) en la kartludado : « pik » kaj « repik » estas akiritaj je 20 poentoj. Kiam unu el la ludantoj estas « kaputa » la du aliaj ricevas ĉiu po 20 poentojn.
Kiam unu el inter la ludantoj estas gajninta, la du aliaj pluiras la ludon je du inter si.
Tia kondiĉo de ludo estigas rafinitajn strategioj. Tial ofte du ludantoj aliancas siajn klopodojn por igi la trian « kaputa ». Tiam ekzistas manierojn doni « mesaĝon » al alia ludanto por indiki kiun emblemon ludi. la Sed estas cirkonstacoj kiam oni ne havas intereson krei « kaputon » kiu tro antaŭenigus la trian ; ĉar ĉiu ludas por si oni foje ne vere scias kio estas la kalkulo de aliulo. Eble estas tiu sendecideco, kiu igis la nomon (pro la famo de nedecidemo, aŭ pli bone kaŝemo, ĉe la normandoj, konataj por diri « eblas ke jes, sed tamen eblas ke ne »)
La kvar ludantoj formas duope du oponantajn teamojn. La poentoj estas kalkulitaj por la teamo.
1) disdono : Ĉiu ricevas 8 kartojn. Ne estas elkarto. 2 ) la deklaroj : se unu ludanto de unu teamo deklaris kombinon agnokitan kiel bona, tiam sia kunteamano rajtas deklari ankaŭ kombinojn senkonsidere de tiuj de la del alia teamo, sed du samteamanoj ne povas deklari samtipan kombinon, krom vicon, tiam la dua ludanto povas deklari sian malpli longan vicon, post kiam la alia jam deklaris sian pli longan.
Chiusano di San Domenico
Chiusano di San Domenico estas komunumo de Italio.
Takashi Kasahara
(laŭ sistemo Hepburn, en Esperanto Takaŝi Kasahara, japane 笠原隆 , n. la 26-an de marto 1918, m. nekonata) estis japana futbalisto. En 1940 li membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Taŭĵanting-parko
Taŭĵanting estas parko nove rekonstruita kaj plivastigita. Tie Jŭan-dinastio (1271-1368 p. K.) starigis la budhisman monaĥinejon Cibej, kaj en 1695 kortegano de Ĉing-dinastio konstruigis halon kun tri ĉambroj, kiun li nomis Taŭĵanting.
Kvankam en la parko ne troviĝas multe da historiaj restaĵoj kaj elegantaj konstruaĵoj, ĝia natura ĉarmo tamen superas tiun de aliaj parkoj. Enirinte tra ĝia norda pordo, oni povas vidi antaŭ la okuloj la iaman brikejon, kiu nun sin prezentas kiel sinsekvo da montetoj kovritaj de verdaj arboj. Post tiuj montetoj aperas vasta lago etendiĝanta orienten kaj okcidenten kaj ĉirkaŭprenanta kalabas-forman insulon.
Bela florbedo ornamas la nordan enirejon al la insulo. Laŭ montvojeto apud la florbedo oni povas supreniri ĝis la kiosko Ĝinĉiŭdum. Laŭdire, tie iam estis la Templo de Flor-feino. Preterpasinte la kioskon, oni sin trovas antaŭ alta altaro, kaj suririnte ĝin laŭ ŝtuparo, oni venas al la fama monaĥinejo Cibej, ombrata de antikvaj arboj.
Tiu monaĥinejo rekonstruita en la lastaj jaroj estas dispozicie kaj arkitekture simila al la originala. En ĝi konserviĝas nombro da valoraj historiaj objektoj. Antaŭ la pavilono Ŭenĉang estas ŝtona kolono kun sutro gravurita sur ĝi, kiu estis starigita en Ljaŭ-dinastio antaŭ 880 jaroj. Ankaŭ la difektita ŝtona kolono de Ĝin-dinastio jam restariĝis sur sia loko.
La eleganta domo Junhujloŭ sur la suda bordo de la okcidenta lago prezentas originalan stilon. Ĝi konstruiĝis en la regperiodo de la imperiestro Ĉjanlong de Ĉing-dinastio (1736-1795 p. K.), origine sur la orienta bordo de la lago Ĝongnanhaj, kaj translokiĝis en la parkon en la jaro 1954. La translokado de tiu antikva konstruaĵo estis senprecedenca en la historio de ĉina arkitekturo. Escepte de parto de la dekoracio, la domo estis rekonstruita tute el la originalaj materialoj.
15116 Jaytate
15116 Jaytate estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
10838 Lebon
10838 Lebon estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
15116 Jaytate
Nomo
Ĝia nomo honoras Jonathan Tate, entuziasman advokton de la serĉo de danĝeraj Apud Teraj Objektoj (ATOj) kaj fondinton de Spaceguard-Britio kaj de la Centro Spaceguard en Kimrio. La Centro provizas astrometriojn de ATOj kaj estas ununura en Britio, por averti la publikon pri la danĝero de ATOj.
10838 Lebon
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca socia psikologo kaj sociologio Gustave Le Bon (1841–1931) kiu iĝis famkonata pro sia libro La psychologie des foules (1895) : "La konduto de homamasoj estas unuanima, emocia kaj intelekte malforta". La verko de Sigmund Freud Massa und Ich-analyse (1920) multe ŝuldas al liaj ideoj.
La Celle-Saint-Cloud
La Celle-Saint-Cloud estas franca komunumo kaj okcidenta pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Yvelines kaj en la Pariza Regiono.
Ĝi havas proksimume 21 000 loĝantojn, kiuj nomiĝas Cellois aŭ Celloclodoaldiens.
Geografio
La Celle-Saint-Cloud ĉefe troviĝas sur la orienta kaj okcidenta flankoj de la valeto de la Drionne, kaj cetere plietendiĝas sur la plataĵo de Versailles sude. Ĝi situas proksimume 8 kilometrojn sudoriente de Saint-Germain-en-Laye kaj 6 kilometrojn norde de Versailles, je la landlimo kun la departemento Hauts-de-Seine.
La komunumo havas landlimojn kun Rueil-Malmaison nordoriente, Vaucresson sudoriente, Le Chesnay sude, Rocquencourt sudokcidente, Louveciennes okcidente kaj Bougival nordokcidente.
Historio
La nomo de la urbo devenas de la latina vorto cella, kiu malnovtempe signis ŝirmejon por ĉasistoj aŭ arbohakistoj, kaj de Clodoald, unu el la nepoj de Kloviso la 1-a kiu starigis tie monaĥejon.
La komunumo havis plurajn nomojn tra la jarcentoj : La Celle-sur-Seine, Cella Villaris, Celle Fratum, La Celle-lez-Charlevanne, La Celle près Bougival, antaŭ fariĝi La Celle-Saint-Cloud je la 17-a jarcento. Ĝi cetere nomiĝis La Celle-les-Bruyères dum la franca revolucio de 1789.
Je la 17-a kaj 18-a jarcentoj, la teritorio de la komunumo, proksima al la kastelo de Versailles, estis uzita kiel ĉastereno far la francaj reĝoj.
Sergej Sazonov
Sergej Dmitrieviĉ Sazonov (Сергей Дмитриевич Сазонов; 10-an de aŭgusto 1860, gubernio de Rjazanj, Rusio - 25-an de decembro, 1927, Nizza, Francio) estis politikisto kaj diplomato, ministro pri eksteraj rilatoj de Rusio inter 1910 kaj 1916. Pjotr Stolipin (ĉefministro de Rusio de 1906 ĝis 1911) estis lia bopatro kaj apoganto de lia kariero.
Sazonov eklaboris en la eksterafera ministerio en 1883. Li servis en la ambasadejoj (1904-1909) de Rusio en Londono, Vaŝintono, Vatikano. Poste li iĝis vic-ministro pri eksteraj aferoj (majo de 1909) kaj en oktobro eĉ ministro.
Kiam la Aŭstra-hungara monarĥio sendis ultimaton al la serboj (julio 1914), Sazonov klare deklaris ke ne toleras neniigon de Serbio. Je premo de la militista gvidantaro premis Nikolaon la 2-a por ordoni tutan mobilizon de la armeo (30-a de julio). Tio estis kaŭzo de la militdeklaro de Germanio kontraŭ Rusio.
En komenca periodo de la Unua Mondmilito, Sazonov celis difinojn de la militaj celoj de Rusio. Post kiam Turkio deklaris militon en novembro de 1914, li akiris apogon de la du aliaj aliancanoj por anekso de Dardaneloj, Konstantinapolo kaj ties ĉirkaŭo.
Antaŭ la 1917-a februara burĝa revolucio, oni nomumis lin al ambasadoro en Londono (12-an de januaro), sed la provizora registaro retiris la komision en majo de 1917. Tiam li veturis al Parizo, kie li iĝis - post la oktobra revolucio - eksterafera ministro de la kontraŭbolŝevika registaro de Aleksandr Kolĉak.
Vince Vendég
VENDÉG Vince (vende:g) estis hungara kaj rumanuja hungara kuracisto, universitata profesoro naskita en Kéménd la 27-an de aŭgusto 1903 kaj mortinta en Târgu Mureş la 7-a de julio 1974.
Kariero
Vendég diplomitiĝis en Peĉo (1928) kaj jam kiel studento li laboris en la Fiziologia Instituto de Mihály Pekár. En jaroj 1940–46 li laboris en Koloĵvaro, poste ĝis 1971 en Kluĵo kaj Târgu Mureş en la kliniko de otorinolaringologio. La rumana akademio fondis apartan laboratorion al li por esplori la herpes zoster oticuson.
Amebo
Priskribo
Ameboj loĝas en lagetoj, en humida grundo, en tripoj de animaloj. Ili konsistas el maldika ekstera tegilo de la ĉelo, granda nukleo, nutraj kaj kuntiriĝaj vakuoloj kaj adipaj globuloj. Ili reproduktiĝas per binara divido kaj havas longecon ĝis 0.3 mm.
Lunaso
Lunaso aŭ Lamaso estas rikolta festivalo festata en multaj partoj de la angla-parolanta mondo. En la norda hemisfero, oni festas ĝin la 1-an de Aŭgusto, kaj en la suda la 1-an de Februaro.
Lunaso por Vikanoj
Tradicia manĝaĵo dum Lunaso estas kuketoj homformaj. Oni kutime bakas ilin el maizpano (ĉar estas rakonto pri la maizdio, kiu mortas por havigi al homoj la eblecon travivi la vintron), kaj poste manĝas ilin. La signifo de ĉi tio estas ke la Dio mortas por ke li renaskiĝu forta por la venonta jaro dum Julo, ties ofero travivigas vivantaĵojn tra la vintro.
Lunaso laŭ Vikana Mitologio
Lunaso montras la maljuniĝon de la Diino kaj Dio, kiuj spegulas la ŝanĝojn de la sezonoj kaj la pasadon de la jaro. Espero de la daŭro de vivo ne mortas pro ilia malfortiĝo kaj la alvenanta vintro, tamen; tiu infano – kiun estigis la Dio en la ventro de la Diino dum Belteno – ankoraŭ kreskas, pretigante sin por naskiĝi dum Julo. La Dio mem malfortiĝas pro sia aĝo kaj antaŭvidas sian morton dum Saveno, konsentante ke li mortu por travivigi sian virinon kaj naskotan infanon.
Aliaj uzoj
Lamasaj folioj, aŭ Lamasa kreskaĵo temas pri dua kreskiĝo de folioj kelkfoje aperantaj dum somero de deciduaj arboj. Ili anstataŭas foliojn kiuj aŭ formanĝiĝis de insektoj, aŭ simple forfalis. Kelkfoje, la novaj folioj aspektas aliaj ol la antaŭaj, ĉu laŭ formo, ĉu laŭ tekseco, ĉu laŭ harumo.
Diskriminacio
Diskriminacio estas malavantaĝigo sen sufiĉa pravigo. Ĝi direktiĝas al iuj homoj aŭ homgrupoj, precipe al minoritatoj kaj malfortuloj. Diskriminacio okazas pro diversaj karakterizaĵoj, ekzemple pro sekso (vidu seksismo), raso (vidu rasismo kaj kontraŭjudismo), nacieco (ksenofobio), politiko, seksa orientiĝo (homofobio), seksa identeco, handikapulo aŭ haŭta koloro. Ofte ĝi fontas el manko de la toleremo aŭ antaŭjuĝoj.
Tipoj
Rasismo konsistas el kaj antaŭjuĝo kaj diskriminacio bazita en soci-perceptoj de biologiaj diferencoj inter popoloj. Ĝi ofte prenas la formon de sociaj agoj, praktikoj aŭ kredoj, aŭ politikaj sistemoj kiuj konsideras malsamajn rasojn kiel vicigitaj tiel ke ili estas pli superaj aŭ pli malsupraj unu ĉe la aliaj, surbaze de supozitaj komunaj heredaj trajtoj, kapabloj, aŭ kvalitoj. Oni ankaŭ povas diri ke membroj de malsamaj rasoj devus esti traktitaj alimaniere. En sociologio, rasigado aŭ etnigado estas la procezo atribui etnajn aŭ rasajn identecojn al rilatoj, sociaj praktikoj, aŭ grupoj, kiuj ne tiel identiĝis.
Klasismo estas antaŭjuĝo aŭ diskriminacio bazita sur ies aparteno aŭ neaparteno al iu socia klaso. Ĝi inkludas individuajn sintenojn, kondutojn, politikajn sistemojn, kaj praktikojn, starigitaj por profitigi membrojn de unu socia klaso malfavore al aliaj homoj. Ĝenerale, klasistoj supozas, ke ili apartenas al alta klaso, kaj konsekvence penas profitigi la interesojn de tiuj, kiuj apartenas al la sama klaso, kaj malprofitigi la interesojn de tiuj, kiuj ne apartenas al ĝi.
Kapablismo, malkapablismo, kontraŭmalkapablismo aŭ handikapismo estas diskriminado kaj socia antaŭjuĝado pri homoj kun malkapabloj. Kapablismo karakterizas homojn kiel difinitaj per siaj malkapabloj kaj kiel malsuperaj al la nemalkapabluloj. Samtempe al tiuj homoj, pro tiu sinteno, iuj perceptitaj kapabloj, lertaĵoj, kaj/aŭ karakteraj trajtoj estas asignitaj aŭ negitaj. Diskriminado kontraŭ homoj, kies malkapablo estas psika, ankaŭ pli precize nomiĝas sanpsikismo aldone al kapablismo.
Diskriminacio kaj politiko
Diskriminacio kontraŭas unu el la bazaj principoj de demokratio, la egalecon de ĉiuj homoj kiel homaj rajtoj. Sekve en la konstitucioj de demokratiaj ŝtatoj aŭ institucioj trovigas kutime iuj kontraŭdiskriminaciaj artikoloj.
La Eŭropa Konstitucio malpermesas diskriminacion i.a. per artikolo II-81:
En la praktiko la limo inter permesita distingo kaj malpermesita diskriminacio povas esti flua. Krome povas ekzisti konflikto inter la libereco de la individuo (aŭ religia libereco) kaj la deziro protekti homojn kontraŭ diskriminacio.
Rilate al multaj demandoj pri eventuala diskriminacio ankaŭ toleremaj kaj senantaŭjuĝaj homoj povas havi diversajn opiniojn:
Malrekta diskriminacio
Krom rekta diskriminacio ekzistas ankaŭ malrekta diskriminacio. Ekzemple la malavantaĝigo de partatempaj dungitoj estas malpermesita en Eŭropa Unio pro tio, ke ĝi diskriminacias virinojn (kiuj ofte laboras pro familiaj kaŭzoj malpli ol ĉirkaŭ 40 horojn semajne). Sekve firmaoj en Eŭropa Unio ne rajtas promesi entreprenan pension aŭ aliajn socialajn avantaĝojn nur al plentempaj dungitoj.
Ĉiutagaj diskriminacioj
Dunga diskriminacio estas formo de diskriminacio bazita sur raso, sekso, religio, nacia origino, fizika aŭ mensa handikapo, aĝo, seksa orientiĝo kaj genra identeco de dungantoj. Loĝdiskriminacio rilatas al la diskriminacio, kiu influas la kapablon de persono lupreni aŭ aĉeti nemoveblaĵon.
Esperanto kaj diskriminacio
La temo diskriminacio multrilate tuŝas ankaŭ la Esperanto-movadon.
Diskriminacio kaj la esperanta kulturo
Jam Zamenhof turnis sin en sia traktaĵo “Homaranismo” de 1913 per la sekvaj vortoj kontraŭ diskriminacio:
Kvankam Zamenhof emfazis, ke la homaranismo estas nur lia privata opinio, la malakcepto de diskriminacio verŝajne jam pli frue kaj pli profunde enradikiĝis en la esperanta kulturo ol en la plej multaj naciaj kulturoj.
Seksismo en Esperanto
Kelkfoje Esperanto estas nomata seksisma lingvo pro tio, ke ĝi enhavas nur inan, sed ne viran sufikson (Sed estis prefikso : "Vir"), kaj ke la viran pronomon “li” oni ofte uzas ankaŭ en neŭtrala signifo (vidu ankaŭ iĉismo, riismo, hiismo). Ekzistas diversaj opinioj pri tio, ĉu tio signifas gravan, malgravan aŭ nenian diskriminacion de virinoj.
Literaturo
Diskriminacio estis la ĉeftemo de la 65-a Universala Kongreso de Esperanto, kiu okazis en 1980 en Stokholmo. Kelkajn jarojn poste UEA eldonis prelegaron pri la kongresa temo: Diskriminacio, red. R. Corsetti, Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1984 ISBN 929017031X.
Aeschi
Aeschi havas plurajn signifojn:
Age of Empires
Age of Empires (angle: Epoko de Imperioj) estas serio de komputilaj ludoj.
Esperantaj Voĉoj
Eblas aldoni esperantaj voĉoj al la ludo Age of Empires 1 per modifaĵo.
-482
En la jaro 482 antaŭ nia erao okazis, interalie:
Tektona plato
Tektona (aŭ ankaŭ litosfera) plato estas grandega plato de nefandinta terkrusto. La tersurfaco estas kovrita de kelke da pli grandaj aŭ malpli grandaj platoj.
La limoj de la platoj ne korespondas kun limoj de kontinentoj. Ekzemple la nordamerika plato ne kovras nur Nord-Amerikon, sed ankaŭ Gronlandon, parton de Siberio kaj nordon de Japanio.
Interagadoj de la platoj kaj koneksantaj geologiaj procezoj
Varma movo en la astenosfero kaŭzas moviĝadon de la platoj, konata kiel movo de kontinentoj. Laŭ la teorio de platotektoniko, la interagadoj inter la platoj kaŭzas kreadon de montaroj, vulkanismon, tertremojn samkiel ankaŭ aliajn geologiajn fenomenojn.
György Hámos
György Hámos [djordj hÁmoŝ], laŭ la hungara skribmaniero Hámos György estis hungara verkisto, scenaristo, kritikisto, ĵurnalisto.
György Hámos naskiĝis la 1910 en Budapeŝto. Li mortis la 1976 en Budapeŝto.
Isún de Basa
Isún de Basa [iSUN deBAsa] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la okcidento de la komarko Alto Gállego (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco.
La loĝloko Isún de Basa (960 msm) mem estas en la orienta valo Ballibasa. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.
Historio
Ĝi aperis registrita ĉirkaŭ 875 proksimume kiel Isun de Basa, Assum, Essum, Essu kaj Essuu.
Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico.
Dum la Hispana Enlanda Milito, Isún de Basa suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Isún de Basa oni malaltiĝis ĝis nunaj 28 loĝantoj (2019).
Aktualo
La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefa vidindaĵo estas la romanikaj restaĵoj de la preĝejo de la 11-a jarcento kun sonorilturo de la 17-a jarcento.
Ŝramano
Oni nomis ilin ankaŭ vagantoj aŭ pilgrimuloj. En budhismaj tekstoj, la esprimo ŝramano estas uzata kiel sinonimo de bikŝuo.
Abdullah Gül
Abdullah GÜL (naskiĝis la 29-an de oktobro 1950 en Kayseri) estas turka politikisto (AKP, Partio por Justeco kaj Evoluo) kaj ekde la 28-a de aŭgusto 2007 ĝis 2014 la 11-a prezidento de Turkio.
Biografio
Abdullah Gül studis ekonomion en Universitato de Istanbulo, poste en Londono, eklaboris en la Universitato de Sakarya.
Inter 1983 kaj 1991, Gül estis gvidanta manaĝero de la Islamic Development Bank (IDB) en Sauda Arabio. Li iĝis en 1991 docento pri International Management. Samjare li iĝis deputito de islama partio RP (Refah Partisi, Bonstata Partio) de Kayseri.
De 1991 ĝis 1995, Gül estis membro de Planada kaj buĝeta komisiono de la turka parlamento. Li estis en 1995 reelektita kaj ĝis 2001 estis membro de la komisiono pri eksterlandaj aferoj.
Post la malpermeso de RP, Gül iĝis en 1999 parlamenta reprezentanto de posteula partio Fazilet Partisi (FP).
Li fondis en aŭgusto de 2001 AKP (Partio por Justeco kaj Evoluo). Li iĝis vicprezidanto de la partio. En 2002, li estis kvarafoje elektita al la parlamento kiel reprezentanto de elekta distrikto Kayseri. Du semajnojn poste, oni komisiis lin establi la 58-an registaron. Li iĝis ĉefministro, ekde 2003 vic-ĉefministro kaj ministro pri eksteraj aferoj.
Post pluraj provoj, li estis elektita prezidento de Turkio, la 28-an de aŭgusto 2007.
Abdullah Gül estas edziĝinta kaj havas tri infanojn (filinon kaj du filojn). Li parolas flue la anglan kaj araban lingvojn.