cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cipra silvio
Kunekun la Nigragorĝa silvio ĝi formas superspecion kun kun malhelaj gorĝoj, blankaj vangostrioj kaj helaj vostobordoj. Tio krome rilatas al la specioj de la Mediteraneo kaj Mezoriento de la genro Sylvia kiuj havas nudan okulringon, nome la Barbstria silvio, Sardia silvio kaj la Tamariksilvio. Ambaŭ grupoj havas blankan barbareon, sed tiu povas ne formi klaran strion ĉe la lasta grupo; super tio blanka, la kapoj de la maskloj estas uniforme malhelaj.(Helbig 2001, Jønsson & Fjeldså 2006)
Tiu estas birdo de seka malferma kamparo, ofte ĉe montetaj deklivoj, kun arbustoj por nestumado. La nesto estas konstruita en malalta arbusto aŭ ulekso; la ino demetas 3-5 ovojn. Kiel plej parto de silvioj, ankaŭ tiu estas insektovora, sed manĝas ankaŭ berojn.
Tiu specio, kiel simbolo de la insulo Cipro, aperis en poŝtmarkoj de ambaŭ ŝtatoj cipraj nome la agnoskata kaj la turka disigaĵo kaj en monbiletoj.
Roberto Grosseteste
Biografio
Liaj vivo kaj agado okazis tra tiu epoko kiun oni nomas ankaŭ praa ekrenesanco, nome kiam Eŭropo ĉevale de la 11-a kaj 12-a jarcentoj estis vekigita de la homoj kiaj Gerbert d'Aurillac, papo Silvestro la 2-a, kiu favoris la uzon de la arabaj ciferoj (kies uzon li konis dum sia restado en Barcelono), de la abako kaj astrolabo, Petro Abelarbo kaj aliaj. Tiam la intelektulaj centroj de Eŭropo estis Skolo de Chartres, Parizo kaj Oksfordo: tiu lasta donis al Eŭropo la franciskanon Roger Bacon, kies sciencaj inklinoj tamen ne eliris el sia lando.
Li stude formiĝis en Oksfordo kaj en la universitato de Parizo, kies en 1224 estis elektita kanceliero; en 1230 li ekinstruis en franciskana Oksforda studium (el kiu eliros 20 jarojn poste Roger Bacon). Pasie interesita por la greka lingvo, pri kiu li kuraĝigis la lernadon, mem tradukis al la latina la verkon Etiko al Nikomako kaj la verkojn de Pseŭdo-Dionizio la Areopagano, efektivigis diversajn komentariojn pri verkoj de Aristotelo, kaj alvenigis al Oksfordo el diversaj landoj erudiciulojn aparte grekajn por plibone specialigi tiun universitaton. El siaj observoj li konfirmis la ekzaktecon de la ptolomea doktrino de la sfereco de la tero, sfereco kiun li trovas ankaŭ rilate la planedojn.
En 1235 li estis nomumita episkopo de Lincoln.
Optiko
En sia verko De luce (Pri la lumo), Roberto Grosseteste konsideras la lumon kiel origino de ĉio: de la lumo videbla (lumen), varmo kaj materio. Li disvolvas teorion laŭ kiu la tuta fizika mondo, kiu povas esti priskribita pere de la geometrio, havas originon, kiel laŭ iuj pensigus la unua ĉapitro de la Genezo, el simpla eta lumo, kiun li imagas kiel materian elementon malsame la tiamaj teorioj
Profitinte de la optiko de Ibn al-Haytham, li esploris rektajn radiojn, reflektitajn radiojn, derivitajn radiojn. Li interesiĝis pri la formiĝo de la Ĉielarko (De iride) kaj laborpenis sur lensoj kaj speguloj. Li tiel malkovras ke la lensoj ne nur taŭgas por centri la fokuson sed ankaŭ ke ili simple povas funkcii kiel lupeo; li ekas studojn pri la luma refrakto tra sfera ujo plenigita je akvo (De natura locorum). Tiuj studoj estas konsiderataj kiel la origino de, kvankam neperfekta, optika regulo: “La angulo de refrakto estas egala al la duono de la incida angulo”.
Intertempe, pri koloroj en sia verko De colore, li longe pritraktas pri la malsama konsisto de la blanko kaj de la nigro, kaj pri la sep fundamentaj koloroj: por ĉiu el ili li elstarigis karakterojn.
Kaj precipe ĉi-okaze ke li asertis ke la sciencon oni konstruas per la sperto kiun li alproksimigas al eksperimento: en tio li komencis trakuri la vojon kiun perfektigos Galilejo
Matematiko
Inter la sciencoj Grosseteste trovis ke la matematiko estas baza por ĉio, kaj li interesiĝis precipe pri Geometrio (De lineis, angulis et figuris) kaj pri astronomio (theorica planetarum, De accessione et recessione maris). Li plezuriĝis disvolvi la koncepton pri senfino asertante ke certaj senfinoj estas malpli senfinaj ol aliaj kaj ke ĉiu senfino estas kvante mezurebla: intuicio kies sciencaj ĝusteco kaj valoro estos matematike montrataj de Georg Cantor per la kazo de la senfino de la nombroj reelaj pli granda de tiu de la nombroj entjeraj.
Filozofio kaj teologio de Roberto Grosseteste
Lia aparteco kiel filozofo konsistas en la intuicio ke la volo devas esti preferata en la filozofia kaj teologia spekulativadoj aŭ okazas per tiu vojo ke oni povas malpli malfacile penetri en la Dia Esenco. Tiu lia intuicio fariĝos premiso de la franciskana skolo de “volismo” (Duns Skoto kaj Bonaventura) laŭ kiu karakteroj de la volo estas pli taŭgaj vojoj por kompreni la dian esencon ol la intelektismo de la dominikana skolo (Sankta Tomaso de Akvino).
En li, do, pli valoras, laŭskole dirite, la trajtoj de la affectus (sento, koro) ol tiu de la trajtoj de la aspectus (vido, difino).
Alia lia aparteco konsistas en la granda graveco kiun li atribuas al la lumo kiu por li estas la komenco de ĉio: reflekto de tiu principo transdoniĝas al lia doktrino de la dia iluminado en la kredago (doktrino plidisvolviĝonta poste en Bonaventura).
Lia pensado emerĝas el nombraj komentarioj pri bibliaj libroj kiel pri la psalmaro, Leteroj de Paŭlo kaj leĝoj de la Malnova Testamento. Liaj komentarioj pri Aristotelo, aparte pri la fiziko, signos la interpreton pri tiu filozofio-fiziko longatempe en Okcidento.
Aparta lia priprizika intuicio igas lin konsidentinda ĉe modernuloj. Kiel sciate, la lumo ŝajnis al multaj teologoj kiel dia atribuo, kapabla analoge reprezenti Dion pro ĝiaj ŝajna nekorporeco kaj beleco kaj kapablo montre riveli, kaj pro ĝia difuzeco... (al kiu inspiriĝis la gotikaj katedraloj). Hehazarde, eble, tiutempe Roberto Grosseteste kaj komentisto pri la Genezo, hebrea Namanido (1194-1270), teoriigas kosmogonian hipotezon kiu similas al la hodiaŭa Bigobango (F. Agnoli, Roberto Grosseteste. La filosofia della luce,, ES, Bologna, 2007). Grosseteste notas ke la unua vorto de Dio en la Biblio, multe antaŭ la kreado de la suno kaj astroj, estas “estu la lumo!” (Gn 1,3). Simile al Namanido, li, surbaze de prifizikaj kaj primetafizikaj rezonadoj, deduktas ke Dio estus kreinta dekomence substancon analoge similan al si laŭ unikeco kaj simpleco, nome infinitezima punkto de lumo-energio kapabla ekspansiiĝi kaj doni vivon la la unuverso.
El tia teorio la du teologoj deduktis kelkajn evidentajn konkludojn: a) la mondo ne estas eterna ĉar ĝi naskiĝis, b) la tempo estas neabsoluta ĉar ĝi komencis ekzisti kiel rilato inter la luma movo kaj la spaco kreita de ties ekspansio. c) La spaco estas finita ĉar ĝi komenciĝis en determinita momento kaj daŭrigas plilarĝiĝi pro la persista ekspansio de la universo. Deduktendas, do, ankaŭ ke la kaŭzo de la mondo, nome Tiu Kiu estigis la unuatempan luman punkton, estas ekstere de la tempo kaj de la spaco kaj, do, pura spirito.
El la komuna origino de la tuta materio, el la praeksplodo, daŭrigas Grosseteste, descendas ankaŭ necesa fizika kaj matematika unueco de la universo, kiu igas ĝin konebla laŭ samaj manieroj kaj, plue, malkonfirmas la malsamecon inter la tera fiziko (la kvar elementoj) kaj la ĉiela fiziko (kvintesenco) propra de la pagana sistemo aristotela-ptolomea (malkovro kiun eksperimente pruvos vera Galilejo).
Literaturisto
Krom la menciitaj komentarioj, al li la historio asignas ankaŭ alegorian poemon, en angla normanda lingvo, pri la kreado de la mondo kaj elaĉeto de la homo, titolita Le chastel d'amors (Kastelo de amo) kaj aliajn verkojn pri la kortega etiketo kaj iujn mallongajn teologiajn verkojn kolektitajn sub la titolo Hexameron.
Episkopo
Elektita episkopo de Lincoln en 1235, li tuj engaĝiĝis en morala kaj disciplna reformo de la diocezo. Tio ekkonfliktiĝis kun nombraj solidiĝintaj situacioj kiuj vidis lian agadon entrudiĝo en aferojn de la privata sfero. La konflikto tiom akriĝis kaj longdaŭris ke ĝi finiĝis antaŭ la papa kortego, tiam aganta en Liono, kiu aprobis la konduton de Grosseteste (1245),
Lia reforma programo laŭiris la spiriton de Becket. Sed liaj elektoj kunigitaj kun impeta karaktero, kovris sian episkopan zorgon per kontrastoj, ne ĉiam neeviteblaj, kaj kun la reĝoj kaj kun la baronoj kaj foje kun la Roma Kurio. Antaŭ la reĝo li defendis siajn rajton kaj devon de obeado al la papo, antaŭ la papo, en malsamaj cirkonstancoj, defendis la rajtojn de la reĝo aŭ de la angla klerikularo. Li rezistis al la papo kiam tiu ĉi ordonis al la angla klerikularo finance helpi la krucmiliton, entreprenitan de la reĝo, per 10% de la beneficaj rentoj; li rezistis la reĝon pretendantan enmiksiĝi en aferoj ekleziaj.
Ĉio tio forgesigis la plej gravan el liaj noblecoj: tiuj de la scienca kampo, kiuj estos rekonsideritaj pliposte.
Inter amikaj korespondantoj Grosseteste havis Simon de Monfort, 6-an grafon de Leicester, nobelon de Francio kaj Anglio, kiu en la milito de baronoj batalis kontraŭ la angla reĝo Henriko la 3-a.
Zango
Zango (sango en Respubliko Kongo, nzango en Demokratia Respubliko Kongo, mabigibigi en Ruando) estas tradicia ludo, ankaŭ evoluata al profesia sporto. En 2011 ĝi estis ludata precipe de infanoj, kaj virinoj. Iom post iom ĝi disvastiĝas al aliaj landoj, krom tiuj en kiuj oni ludas ĝin tradicie.
Origino
Moderna zango evoluis el tradicia konga ludo nomata « Nkaba » en la regiono de la Kataraktoj kaj per aliaj nomoj en la regiono de la malalta rivero (Bas-fleuve) aŭ en la distrikto de Lukaya.
Antaŭ 1960 estis knabo-konkuroj inter kvartaloj vilaĝoj grupiĝoj. Poste novaj distriĝoj (drinkejoj, televido, kino) forigis tiun tradician amuziĝon.
Reguloj
Dum la ludo partoprenantoj dancas, kantas, manbatas kaj faras difinitajn pied- kaj krur-movojn. Zango estas ludata teame. Dum turniroj du teamoj (du vicoj da 11 virinoj) ritme frontas unu la alian je distanco de proksimume 2 metroj dum 50 minutoj. Laŭvice unu ludanto el ĉiu teamo proksimiĝas al la centra linio, kaj ekkrur-piedludas vizaĝ-al-vizaĝe kun ano de la alia teamo, ambaŭflanke de centraj linioj imagaj aŭ markitaj surgrunde, kiuj apartigas la ludkampon en du kontraŭaj kampoj. La renkontiĝo ĝenerale okazas sur tereno 16 metrojn longa kaj 8 metrojn larĝa kun du arbitraciantoj.
La celo estas supervenki la kontraŭulon per rapidritma koregrafio de pied- kaj krur-pozicioj ene de la limoj markitaj sur la grundo, dum la du teamoj kantas taŭgajn kantojn, kaj manbatas. La ludantoj saltetas milde antaŭenĵetante ĉu la dekstran ĉu la maldekstran kruron kiu ĉu koincidu ĉu apartiĝu de tiu de la kontraŭulo. Ili gajnas poentojn kruciĝante kaj malkruciĝante siajn piedojn. Por venki necesas rapideco kaj inteligenteco por sukcesi superruzi la kontraŭulon. Kiu estas mallojala aŭ eliras el la terenlimoj, ricevas flavan aŭ ruĝan punsignon kiel en futbalo.
Afis-Sport, la konga nacia sporta asocio, kiu disvolvis la modernan zangon verkis regularon, kiu difinas teĥnikojn, arbitraciadon, trurnirojn kaj interalie precizigas ke pro la postulata intensa fizika peno, zango-teamoj ne rajtas eniri danc-trinkejojn post matĉo. Ludantoj nepre kunportu proprajn trinkaĵojn por sensoifiĝi surloke. Malrespekto de tiu regulo estas punata.
"Moderna zango"
Afrikaj informrimedoj vaste diskonigis tion kaj rapide kreiĝis zongaj teamoj en paroĥoj, vilaĝoj kaj iuj firmaoj, ĝis eblis okazigi matĉojn kaj turnirojn.
En aprilo 2011 Titov ricevis la premion Mwana Mboka (Filo de la lando, en lingala), tutafrikan ekcelencpremion pro renovigo de moderna zango. Lia asocio kreis teamojn en Benino, Kameruno, Kinŝaso, ktp.
Disvastiĝo
En Kongo Brazavila pli ol 190 teamoj, ligitaj al paroĥoj, grupiĝoj, publikaj administracioj, privataj societoj, partoprenas konkurojn organizitajn de la sporta asocio por moderna zango kreitan de Guy Noël Titov Passy, oficisto en la Sanministerio, kiu iniciatis la modernigon de la ludo. Ankaŭ estas departementaj ligoj, konkuroj en la kadro de la laboro, kaj nacia teamo (les Diables rouges).
El Kongo Brazavila zango atingis najbarajn landojn : Centrafrikan Respublikon, Kamerunon, Beninon, Gabonon kaj Kongon Kinŝasan kie pli ol 25 teamoj registriĝis en la provinca zanga ligo de La Gombe kaj oficiale fariĝis de 2009, sporta fako. En la provinco Kinŝasa estas 2 ligoj, nome: Kinŝasa orienta kaj Kinŝasa okcidenta. Aliaj societoj kreiĝas en Lipopo, Kilimani kaj Ĉangu. La prezidento Victorine Mbombo instigas firmaojn, societojn, ministeriojn kaj asociojn kiuj interesiĝas pri zango registri siajn teamojn ĉe la ligo en La Gombe. Oficiala inaŭgura ceremonio okazis en majo 2009 en Kinŝaso en ĉeesto de ministro pri sportoj kaj pluraj kongaj kaj eksteralandaj altranguloj.
La ludo disvolviĝas kaj virinoj en diversaj regionoj (Katango, Luŝo, Ekvatoro) atendas ke spertuloj el Kongo Brazavila instruu al ili la novajn regulojn de la ludo. Instrusesioj estas sekvitaj de demonstracioj kaj turniroj.
Efikoj
La ludo estis disvastigata unuarange ĉar ĝi bone efikas al la sano de la ludantinoj, precipe por tiuj kiuj suferas pro tropezeco aŭ pro diabeto, interalie maljunaj virinoj.
En marto 2010, kadre de la Tago de la Virino, seminario okazis kun temo "Unuiĝo de la virinoj por la disvolviĝo de la moderna sporta zango en Kongo" por instigi virinojn aliĝi al teamoj, kaj provincojn krei proprajn teamojn, kun ŝtata subteno.
Laŭdire, la ludo ankaŭ montriĝis utila por malstreĉi rilatojn inter kunedzinoj en pluredzinaj familioj.
Zango, ĉu estonta olimpia ludo ?
Subtenantoj de moderna zango celas registrigi zangon kiel olimpia ludo.
Agriș (Satu Mare)
Agriș [agriŝ] (Egri) estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en Rumanio nordoriente de Satu Mare.
Ĝis 2004 Agriș apartenis al la komunumo Botiz. Ĝi estis fondita kiel memstara komunumo per la leĝo n-ro 84/2004. Administre apartenas al ĝi Ciuperceni.
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 1050 loĝantojn (hungaroj), en 1992 1058 (93 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1300. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár).
Balkana duoninsulo
La Balkana duoninsulo, ankaŭ foje nomata Balkanio en Esperanto, estas la plej granda duoninsulo en Eŭropo. Ĝi situas inter Anatolio kaj Itala duoninsulo. Ĝi ampleksas la hodiaŭajn regnojn Albanio, Bosnio kaj Hercegovino, Bulgario, Greka ĉeflando, Serbio, Montenegro, Kroatio, Nord-Makedonio, Rumanio kaj Eŭropa Turkio.
Ĝia nomo venas el la Balkana Montaro. La monteco kaŭzis la apudan loĝadon de multaj etnoj. Tial, ĝi estas tre diversa lingve kaj religie. Tamen, lingvistoj trovis komunajn trajtojn alevoluintajn en la balkanaj lingvoj kvankam tiuj havas diversajn devenojn. Oni nomas tion la balkana lingvoligo.
Literatura tradukisto
Literatura tradukisto, foje beletra tradukisto tradukas literaturon kaj poezion kaj kutime tradukas de fremda lingvo al sia denaska lingvo, escepte se temas pri transnacia, senteritoria lingvo kiel Esperanto. Fari literaturan tradukon postulas bonegan interkulturan scion (pri la fonta kaj la cela kulturoj), ĉar kulturoj kaj lingvoj ofte multe malsamas. Literatura tradukisto devas ankaŭ bone konscii pri la diversaj specifaj tradukmetodoj de literatura traduko.
Balkana duoninsulo
Ĉi tiu duoninsulo estis la komencloko de pli da militoj ol iu ajn alia eŭropa parto. Pro oftaj etnaj militoj, speciale post la falo de la Turka Imperio, "Balkanio" povas havi malagrablan nuancon pri diserigemo kaj etna malpaco, kiel montras la vorto "balkanigo". Tial balkanianoj povas aserti ne esti "balkanecaj", kvankam iliaj najbaroj estus.
Literatura tradukisto
Ne ĉiu libro-tradukisto estas literatura tradukisto. Literatura tradukisto kutime tradukas fikcion de literaturaj aŭtoroj, dum 'libro-tradukisto' tradukas prefere ol fikcion ankaŭ aliajn librojn kiel ekzemple teĥnikajn manlibrojn aŭ junularan literaturon.
Balkana duoninsulo
Duskribismo
Nikola Raŝiĉ en sia eseo Digrafio: Speciala kazo de rilato inter lingvo kaj skribo ekas el la analizo de la rilato inter la parola kaj la skriba lingvoj, nome la skribsistemo. La sinsekvo okazas ĉiam en tiu direkto: unue oni parolas, poste oni skribas. En tiu evoluo iam oni elektas alfabeton kaj tio estas socia, politika kaj tre ofte eĉ religia decido. Tiu elekto povas esti ne ununura, tiele Rasiĉ klarigas la koncepton de duskribismo, kiel "du alfabetoj ene de unu lingva komunumo", kaj ene de ĝi la pli specifa kazo de digrafio nome kiam la uzo de diversaj skribsistemoj estas "socifunkcie determinita". Foje la kunekzisto de la du alfabetoj povas indiki kazon de transiro de unu al la alia, tiele temus pri alfabetŝanĝo por kio ĉiam estas kulturaj, sociaj, politikaj, ekonomiaj auz eĉ religiaj faktoroj kaj tialoj. Foje ne temas pri du alfabetoj, sed pri du ortografioj, kaj denove oni devas analizi kiuj kaj kiaj estas la tialoj de tio. La aŭtoro proponas diversajn konceptojn, terminojn (kiaj skizoskribio kaj skizografio) same kiel komentas la diversajn kazojn en precizajn lingvajn situaciojn de ĉiuj kontinentoj. Ekzemple oni analizas almenaŭ supraĵe la kunvivadon kaj kelkajn historiajn elektojn aŭ ŝanĝojn de alfabetoj en Balkanio ĝis Moldavio ĉefe rilate al la cirila kaj al la latina alfabetoj, sed ankaŭ kun historia uzado de la araba. Kiam okazas skismografio, temas pri "konkurenco de du alfabetoj", kiel okazis kaj okazas en Hindio ĉefe inter arabidaj haj hindidaj normoj. La kazo de Bosnio estas speciale studita. Ĉiuj tiuj kazoj estas diferencaj el la pura diglosio, kie nepras diferenco de socia prestiĝo, dum ĉe duskribismo la divido de la taskoj estas precipe funkcia.
Literatura tradukisto
Edukado
Ekde 2013, studentoj kun bakalaŭro en Lingvistiko kaj Literaturo aŭ Aplikata Lingvistiko (almenaŭ en la nederlanda lingvoteritorio) povas sekvi Magistron en Literatura Traduko ĉe Universitato Utrecht kaj KU Leuven. Tiu ĉi magistro estas transnacia magistro, en kiu studentoj obtenu 75% de la poentoj en unu universitato kaj 25% en la alia universitato. La studentoj ricevas specialan literaturan tradukadon de elektita fremda lingvo. Oni diskutas ankaŭ pri diversaj teorioj pri tradukado. La programo havas ankaŭ tiel nomatan gasttradukiston, kiu plenumas akademian funkcion ene de la magistro dum kelkaj monatoj kaj enkondukas la studentojn al specifa temo de literatura traduko en kelkaj tradukaj atelieroj. La studento finas la studon per magistra tezo.
Balkana duoninsulo
Esperanto en Balkanlando
De la 13-a ĝis la 15-a de aŭgusto 2004 okazis en la urbo de Niš (Serbio) la 6-a Balkanlanda Esperanto-Konferenco. Partoprenis pli ol 150 personoj. El la programo menciindas interkona vespero, kunvenoj de literaturistoj kaj literaturemuloj, tradukistoj/antoj kaj instruistoj/antoj, prelego pri la 89-a UK en Pekino kun projekciado de bildoj, ekzameno de Esperanto laŭ la Regularo de Esperanto-Instituto de SEL, bonetosa vespero kun loterio kaj aliaj programeroj.
Literatura tradukisto
Edukado
En Loveno, Belgio, la trejnado konsistas el magistra jaro en tradukarto, sekvata de postdiploma studo pri literatura tradukado.
Balkana duoninsulo
Bibliografio
(eo) Petko Arnaudov, Balkana kuirejo (albana originalo 'Kuzhina Ballkanase '), eldonejo AEI, Tirana, 2002, 57 paĝoj.
Literatura tradukisto
Edukado
En Nederlando ĝi estas ordinara magistro dum du jaroj.
Balkana duoninsulo
Bibliografio
(fr) Paul Garde, ''Les Balkans. Héritages et évolutions'', Parizo, Flammarion, 2010.
Borne Sulinowo
Borne Sulinowo (germane Groß Born, historie Linde) estas urbeto de iom pli ol 4000 loĝantoj en la provinco Okcidenta Pomerio de Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Borne Sulinowo en distrikto Szczecinecki. eta|200px|maldekstra|Disvastiĝo de la [[Wielbark-kulturo en la 3-a jc p.K.
Literatura tradukisto
Edukado
En 2017 fondiĝis en Romo ankaŭ Eŭropa Lernejo de Literatura Traduko kiu ne celas literaturajn tradukistojn, sed literaturajn tradukdocentojn.
Literatura tradukisto en la praktiko
Literaturaj tradukistoj devas certigi, ke ilia traduko ne kolorigas en la nederlanda aŭ en la flandra. Traduko devas esti akceptita en plurcentraj lingvokernoj (lingvokernoj kun pli ol unu aŭtoritata varianto) en ĉiuj landoj de tiu lingva areo. En lingvoteritorioj kie regas pli ol unu aŭtoritata lingvovarianto (kiel la nederlanda ekzemple) la tradukisto zorgu ke la literatura traduko ne tro aspektu laŭ sia propra uzo de la lingvovarianto.
La aliro kiun defendas multaj nuntempaj tradukistoj, baziĝas sur la forto de la cela lingvo, dum iamaj tradukistoj ĝenerale celis doni al la leganto enrigardon pri la esenco de la fontolingvo. Sperta literatura tradukisto ne nur tradukas la rakonton, sed ankaŭ priatentas la stilon, la ĝenron (prozo, poezio kaj teatraĵo, infanliteraturo, ...), la tempo kaj la kulturan kuntekston.
Multaj literaturaj tradukistoj ne dediĉas sin plentempe al tradukado de literaturo, ĉar la mona kompenso por tio estas relative malalta. La profesio ankaŭ baraktas kun forta maljuniĝo: la plej multaj literaturaj tradukistoj estas inter 45 kaj 60 jaroj. En Nederlando, modela kontrakto por literaturaj tradukistoj ekzistis ekde 1973, sed tiu sitacio ne necese estas sama en ĉiuj landoj.
Grava problemo por blindaj tradukistoj aŭ tradukistoj de minoraj lingvoj estas la uzo de CAT-iloj: teknologio kiu ebligas pli efike kaj rapide traduki ciferecajn dokumentojn.
La rete legebla konsultlibro ''Alles verandert altijd. Perspectieven op literair vertalen (Ĉio ŝanĝas. Perspektivoj je literatura tradukado)'' kunigas la plej gravajn aspektojn de literatura tradukado (vidu sub Literaturo).
Esperanto kaj beletra tradukado
Kiel Pound diris en "How to Read" (Kiel Legi), ĉiu tiel nomata granda epoko estas epoko de tradukado, tiel ankaŭ por Esperanto validas ke ĝi nutras sin pro kontaktoj kun aliaj literaturoj, tradicioj.
Ene de la Esperanta Civito funkcias la "Komitato pri tradukarto kaj lingvaj rajtoj" kiu interalie okupiĝas pri partnerecoj pri kursoj celantaj la diplomigon pri beletra tradukado. En la kursoj proponataj temoj estas la metodologio de tradukologio kaj kompara literaturscienco. Ekde 2020 KCE funkcias kiel prepara centro por esperanto-tradukistoj, unuavice literaturaj tradukistoj.
Literatura traduko transigas al alia lingvo beletraĵojn, eseojn, kritikojn, ofte ankaŭ filozofiajn kaj religiajn tekstojn. Literatura teksto distingiĝas per originala aŭtora stilo kaj forta estetika kvalito, kiu klopodas efiki je fantazio kaj emocioj. La tradukisto devas peri ne nur ideojn kaj priskribojn, sed ankaŭ la menciitajn originalecon kaj estetikon.
Tradukisto, Esperantolingva revuo pri literaturo tradukita en Esperanton, eldonita en Islando, volis instigi esperantistojn en diversaj landoj partopreni en Tradukisto (rete) kun la celo konigi al siaj samlandanoj literaturon de aliaj popoloj pere de Esperanto kaj al la esperanta mondo esperantajn tradukojn el sia lingvo. Tradukado estas helpilo por teni la lingvon Esperanto vivanta, freŝa kaj por altigi la nivelon de la lingvo por esprimi la pensojn el aliaj kulturoj en ĝi.
Vidu ankaŭ sub Tradukado de beletraĵoj.
Konataj esperantlingvaj literaturaj tradukistoj
Harold Brown (Anglio, Svedio)
Ĥristo Gorov (Bulgario)
Alireza Doŭlatŝahi (Irano)
Gunnar Gällmo (Svedio)
Petro Palivoda (Ukrainio)
Mikaelo Bronŝtejn (Rusio)
Paulo Sérgio Viana (Brazilo)
Nino Vessella (Italio), literatura el la svahila al la itala kaj Esperanto
LI Shijun (ankaŭ Laŭlum) (Ĉinio), unu el la plej produktemaj tradukistoj-esperantistoj
Fernando Diego Fernandez (Hispanio), unu el la plej grandaj tradukistoj-esperantistoj
István Ertl (Hungario), tradukisto kaj interpretisto, eldonante Beletran Almanakon en Esperanto
László Pásztor (1940-2021, Hungario), tradukis diversajn hungarajn historiajn romanojn kaj romanojn de hungaraj klasikuloj.
Willem Verloren van Themaat (Nederlando), kiu opiniis aparte pluginda kampo la tradukadon de originalaj Esperantaj literaturaĵoj: aperis liaj nederlandigoj de La Infana Raso de William Auld (Het Kinderras, 1982) kaj de 16 poemoj en la antologio Zeg, Luister Eens (1981); lia bibliografio de Esperantaj beletraĵoj tradukitaj en aliajn lingvojn.
Tradukaj premioj kaj stipendioj
Ekzistas tradukaj premioj kaj stipendioj por tradukistoj kiuj laboras por renomaj eldonejoj, kun financa subteno de gravaj kulturaj fondusoj kiel ekzemple la Fonduso Prins Bernhard (Nederlando). Por diversaj lingvoj ekzistas specifaj premioj, ekzemple por Esperanto ekzistas la OSIEK-premio kiu premiis diversajn tradukojn de beletraĵoj fare de diverslandaj esperantistoj-tradukistoj kaj la Premio Grabowski kiu estas speciala premio, kiu elstarigas tradukitan beletron kaj originalan literaturon, interalie al Geoffrey Sutton pro Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto, enciklopedio pri la originala Esperanto-literaturo.
Bibliografio
(eo) William Auld: La Internacia Lingvo kiel Belarta Tradukilo, 1978
(eo) Kalmán Kalocsay: Kiel verki kaj traduki poemojn, Budapeŝto, HEA, 1979, 28 p.
(eo) Fernando de Diego: Pri Esperanta tradukarto, Saarbrücken, Arthur E. Iltis, 1979, 71 s.
(eo) André Cherpillod: La tradukarto kaj ties problemoj, Courgenard 2003, 36 p.
(eo) Humphrey Tonkin: Tradukado de Soros: la defioj de vivmemoroj (trad. Brian Moon). Pri la sorta evoluo de la teksto de Maskerado ĉirkaŭ la morto de Tivadar Soros, tradukita al la angla el diversaj versioj. Meditado pri Esperanto kiel literatura lingvo kaj kiel traduka lingvo. Beletra Almanako (21), oktobro 2014, pp. 86-96.
(en) Humphrey Tonkin & Thomas Hoeksema, Esperanto and literary translation, CED, Esperanto-dokumentoj, 29 A.0165-2575 (bibliografio)
(en) Manuela Burghelea, On Not Being Lost in Translation: Creative Strategies: Creative Strategies to Approach Multiculturalism in Esperanto, 2018, Academie.edu.
(de) Wilhelm Theodor Oeste, Esperanto, Mittler der Weltliteratur (Esperanto, perilo de mondliteraturo), München-Pasing Ziegler 1952
(en) Vilmos Benczik, Esperanto Translation in Asia, En: Babel. Revue internationale de la traduction / International Journal of Translation, Vol. 25, n-ro 3 (20120713): 152-154
(nl) Maarten Steenmeijer: ''Schrijven als een ander. Over het vertalen van literatuur (pri tradukado de beletro), Wereldbibliotheek'' (Monda biblioteko), Amsterdamo, 2015. ISBN 9789028426177
Borne Sulinowo
]]
Literatura tradukisto
Bibliografio
(nederlanda) ''[https://literairvertalen.org/kennisbank/alles-verandert-altijd-perspectieven-op-literair-vertalen Alles verandert altijd. Perspectieven op literair vertalen] (Ĉio ŝanĝas. Perspektivoj je literatura tradukado) (rete legebla ĉar malfermita aliro)'' konsultlibro pri literatura tradukado, 2019, Universitaire Pers Leuven,
Vidu ankaŭ
Tradukologio
TRADUKI (reto de literaturaj tradukistoj)
Literatura tradukkonkurso Lucija Borčić
Literaturaj Esperantaj Konkursoj
Vortoj Sen Landlimoj
Tradukisto
Internacia federacio de tradukistoj (FIT)
Internacia tago pri tradukado
Borne Sulinowo
Historio de la ĉirkaŭaĵo de Borne Sulinowo de la antikveco ĝis la Mezepoko
La unuaj ŝpuroj de homo en tiu regiono devenas de la ŝtonepoko, t.e. neolitiko (ĉirkaŭ 10 000 da jaroj a.K.). Był to okres, kiedy ludzie stopniowo przechodzili od myślistwa i zbieractwa do hodowli i uprawy. Ziemie te zawsze znajdowały się na styku różnych kultur i wpływów. W okresie brązu (1500-1000 lat p.n.e.) były to: antaŭluzacia kulturo kaj poste la kulturo de Luzacio kiu estis ligita kun la kulturo de praslavoj kaj la kulturon de Pomerio, kiu disvolviĝis en la orienta Pomerio kiel parto de la Kulturo de Luzacio kaj etne ligita kun la gentoj de slavoj. Dum la komenco de la ferepoko (ĉirkaŭ 700 jaroj a.K.) na mieszkające tu ludy słowiańskie zaczęły nacierać plemiona germańskie. Posuwając się ku wschodowi, w ostatnim stuleciu przed naszą erą doszły one do linii Parsęty. Dum la Romia Imperio zjawili się tu najeźdźcy skandynawscy, Gotoj kaj Gepidoj. Podbita ludność słowiańska trwała tu nadal. Najstarsza wzmianka o Słowianach, nazwanych Wenedami pochodzi z przełomu I oraz II wieku. Kultura ta trwała do wczesnego średniowiecza, to jest do VI wieku, zastąpiona następnie kulturą prapolską. W zasięgu tejże kultury wenedzkiej, a później prapolskiej znajdowały się tereny obecnego miasta. Kultura prapolska obejmuje okres przedpiastowski (lata 400-950). W tym czasie, tereny te zamieszkiwało słowiańskie plemię Pomorzan. We wczesnym średniowieczu ziemie te, znajdując się pod władzą książąt pomorskich, podlegała tym samym kolejom losu, jakie były udziałem całego Pomorza Zachodniego. Wpływy polskie, niemieckie, duńskie i separatystyczne dążenia pomorskich książąt powodowały ciągłe zmiany przynależności i podległości tych terenów. W XII wieku obszar ten został zdominowany przez Polskę. Dum la 13a jc okazis la unua veno de la germanaj koloniistoj.
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)
Literatura tradukisto
Vidu ankaŭ
La Tradukisto (revuo pri literatura tradukado en Esperanto)
Premio por plej bona tradukita libro
Borne Sulinowo
Historio de Borne Sulinowo de la 16a jc ĝis la 19a jc
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)
Heimenkirch
Heimenkirch estas merkata komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Lindau kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Krome la loĝloko apartenas al la historia regiono Algovio. La montoj de la Algoviaj Alpoj ĉie en Heimenkirch imprese videblas ĉe la horizonto, kvankam la komunumo mem jam ne apartenas al la Alpoj, sed al antaŭalpa montetaro. De la komunuma limo al la limo kun Aŭstrio estas 11 kilometroj.
Balkana duoninsulo
Bibliografio
(de) Maria Todorova: ''Die Erfindung des Balkans. Europas bequemes Vorurteil'', Primus Verlag 1999, ISBN 3-89678-209-6.
Literatura tradukisto
Vidu ankaŭ
Translingva literaturo
Literatura Foiro
Internacia Premio Booker
Eksteraj ligiloj
(30 lingvoj) Deklaro de Kebekio (mankas Esperanto)
(de) CEATL (eŭropa spertula centro pri literatura tradukado)
(7-lingva, i.a. itala) Eŭropa Referenckadro por la literatura tradukisto
(eo) Timoteo Rice, Pri tradukado kun konsiloj pri beletra tradukado kaj eldonado
(eo) Penseo, ĉina beletra revuo en Esperanto
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la artikolo 'literair vertaler ' en la nederlandlingva vikipedio, (26/10/2019), listo de aŭtoroj
Balkana duoninsulo
Bibliografio
(de) Steven W. Sowards: ''Moderne Geschichte des Balkans. Der Balkan im Zeitalter des Nationalismus'', BoD 2004, ISBN 3-8334-0977-0
Vidu ankaŭ
Suda Eŭropo
Orienta Eŭropo
Sudorienta Eŭropo
Historio de Eŭropo
Balkanaj militoj
Orient-ekspreso
Eksteraj ligiloj
(fr) Le Courrier des Balkans
(en) The Centre for South East European Studies
(en) Radio Free Europe/Radio Liberty Balkan Report
Boforta skalo
Dum en Esperanto estas la iom ne-prezica skalo por ventaj niveloj, nome senvento/venteto/vento/ventego, aldone estas la prezica Boforta skalo kun indicoj/terminoj kaj ventaj rapidecoj (sed rimarkindas ke inter diversaj lingvoj estas kelkaj malgrandaj malsamoj). Estas 13 indicoj kaj pluraj vortoj uzitaj kiel terminoj: kalmo/sereno/zefiro/brizo/ŝtormo/tempesto/uragano. Zefiro estas milda agrabla venteto, ĉe la indico 2 de la Boforta skalo. Brizo estas regule okazanta vento, vertikale ascenda kaj kaŭzata de la varmiĝo de la malsupra tersurfaco (indico 3/4-6 de la Boforta skalo). Ŝtormo estas forta perturbo de la atmosfero, ordinare akompanata de pluvego aŭ neĝo, responda al la gradoj 7-10 de la boforta skalo. Tempesto estas ventabunda vetero, pli forta ol ŝtormo, sed malpli forta ol uragano, responda al la boforta indico 11. Uragano estas fortega vento, de grado 12 en la Boforta skalo.
Historio
La dektriŝtupa subjektiva skalo (kun ŝtupoj numeritaj de 0 ĝis 12) estis kreita de Sir Francis Beaufort en la jaro 1806, dum li komandis la ŝipon Woolwich. Tial la mezurunuo de la skalo nomiĝas Beaufort (Boforto), aŭ mallonge Bft. La mezurilo estis la teniĝo de la veloj de lia ŝipo dum la diversaj magnitudoj de la ventoforto (je la ŝtupo 0 ĉiuj veloj estis sur la mastoj, je la 6-a nur la duono de ili, je ŝtupo 12 ĉiuj veloj estis en la ŝipkeloj, k.s. por aliaj ŝtupoj). Antaŭuloj de tiu ideo estis John Smeaton kaj Thomas Rouse, kiu priskribis en 1759 la teniĝon de muelejaloj per la Smeaton-Rouse-skalo.
En 1835 la Boforta skalo estis agnoskita en Bruselo ĉe la unua internacia meteologia konferenco. Pro la deveno de la maro la rapideco estis (tiam) indikata de knotoj.
En 1949, laŭ decido de la internacia meteologia organizo aldoniĝis 5 aliaj ŝtupoj al la skalo, ĝis ŝtupo 17. En la jaro 1970 la posteula organizo, la Monda Organizaĵo pri Meteologio reenkondukis la malnovan 12-ŝtupan skalon.
Nuntempe, la 17-ŝtupa skalo estas uzata en meteologiaj prognozoj por maristoj en Ĉinio, inkl. Tajvano sed ne Hongkongo kaj Makaŭ. Maristaj prognozoj en aliaj mondpartoj, kiam ili entute uzas la Bofortan skalon, ne iras pli alten ol 12.
Referencoj
Trilingve pri Beaufort
Afiŝulo
Afiŝulo estas profesio, laborposteno kaj tekniko de reklamado kiu konsistas en persono kiu portas reklamajn mesaĝojn sur sia korpo. Ĝenerale, la afiŝulo tradicie portas du afiŝojn, unu antaŭe kaj alia surdorse, kiuj pendas el ties ŝultroj ligitaj per zonoj. La mezuro povas esti, por ekzemplo, de unu metro kaj duono de longo por unu metro de larĝo por ĉiu afiŝo.
En kelkaj urboj jam oni malpermesis tiun agadon pro la malhelpo al la libera irado de trairantoj kaj ankaŭ pro aliaj estetikaj tialoj; la propagando estas farita de similaj laboristoj kiuj disdonas flugfoliojn.
Laila Kinnunen
Laura "Laila" Annikki Kinnunen (naskiĝis la en Kampara komunumo de Helsinko, nuntempa Vantaa, mortis la  en Heinävesi) estis finna kantisto. Ŝi estis unu el plej popularaj finnaj inaj kantistoj de 1950-aj kaj 1960-aj jaroj kaj reprezentis Finnlandon en Eŭrovido-Kantokonkurso de la jaro 1961, kiam Finnlando partoprenis la konkurson la unuan fojon.
Ŝia filino estas finna kantisto Milana Mišić.
Ĵitomira provinco
Ĵiromira provinco (Житомирська область, Żytomierz) estas unu el la 24 administraj unuoj de Ukrainio, kiuj nomiĝas область.
Ĝiaj plej grandaj urboj estas krom la administra centro Ĵitomiro (Житомир) la urboj Berdiĉiv (Бердичів), Korosten (Коростень), Korostiŝiv (Коростишів), Zvjahel (Звягель) = Novohrad-Volinskij (Новоград-Волинський), Olevsk (Олевськ), Ovruĉ (Овруч) kaj Radomiŝl (Радомишль).
En la regiono vivas proksimume 1,33 milionoj da homoj (stato de decembro 2005). La areo de la provinco estas 29832 km².
Historie la teritorio apartenas al la regiono Volinio, kiu dum la mezepoko dum multaj jarcentoj apartenis al Litovio, poste al la rusa cara regno kaj inter la du mondmilitoj al Pollando. La kontaktojn al Litovio bildigas la supra dekstra kvarono de la oblasta blazono, kiu montras la nacian simbolon de Litovio, la rajdantan kavaliron "Vytis".
En la provinco naskiĝis la rusa-germana pianisto Svjatoslav Richter.
Gabriella Lakatos (baletisto)
Gabriella Lakatos [lakatoŝ], laŭ la hungara skribmaniero Lakatos Gabriella estis hungara baletisto, aktoro, kantisto.
Gabriella Lakatos naskiĝis la 1927 en Budapeŝto. Ŝi mortis la 1989 en Budapeŝto.
Biografio
Gabriella Lakatos aĝis 4 jarojn, kiam ŝi ricevis rolojn en Hungara Radio, dume ŝi apartenis al infanoteatro. En 1931 ŝi kantadis en cirko kaj amuzejo. Post 2 jaroj ŝi roladis jam en filmo. En 1937 ŝi komencis frekventi baletan lernejon de Budapeŝta Ŝtata Operejo, kie ŝi lernis de Ferenc Nádasi. En 1943 ŝi aliĝis al baleta stabo de la Operejo. En 1945 ŝi ricevis rolojn en Nacia Teatro (Szeged), sed poste ŝi revenis al Budapeŝto, kie ŝi baletadis ĝis 1973. Tiam ŝi emeritiĝis, sed spite tion ŝi kantadis kaj ŝi ricevis taskojn en Hungara Televizio. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1957, poste ankaŭ aliajn premiojn.
Neviano
Neviano estas komunumo de Italio.
11916 Wiesloch
11916 Wiesloch estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Neviano
Geografio
Neviano situas sur monteto en la regiono Apulio en la provinco Lecce, proksimume 25 kilometrojn sude de la provincĉefurbo, en distanco de proksimume 10 km de la bordo de la Mediteraneo.
11916 Wiesloch
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la germana urbo Wiesloch, kiu celebris en mezo de 2001 la 1200-jaran jubileon de sia unua dokumenta mencio. Situante ĉirkaŭ 16 km sude de la fama nacia Observatorio de Hajdelbergo – Königstuhl, tiu urbo estis la loĝloko de la dua malkovrinto 30 jarojn antaŭe.
Neviano
Ekonomio
La urbeto vivas ĉefe de agrikulturo (vitoj kaj olivoj) kaj de turismo.
Historio
Laŭ la legenco Neviano havas romiajn radikojn kaj siatempe estis nomita Niveo. Dokumentita estas, ke Neviano ekzistis jam en la jaro 1100 post Kristo, kiam Tancredi, reĝo de Sicilio kaj grafo de Lecce koncedis la bienon de Neviano al la grafino de Lecce.
Urba partnereco
Neviano havas partnerecon kun la urbo Langenthal en Kantono Berno en Svislando.
Mihály Dabóczi
DABÓCZI Mihály [dabo'ci] estis hungara skulptisto naskita la 29-an de marto en 1905 en Marosszentkirály kaj mortinta la 22-an de februaro 1980 en Budapest.
Kariero
Mihály Dabóczi pristudis la skulptadon ĉe Antal Orbán, inter 1931-1938 en hungara arta altlernejo Magyar Képzőművészeti Főiskola. Li vivis de 1930 en Budapeŝto.
Biografio
Mihály Dabóczi faris privatstudojn ĉe Antal Orbán, poste inter 1931-1938 li studis en Magyar Képzőművészeti Főiskola (majstro Zsigmond Kisfaludi Strobl. De 1925 li estis ano de la Spirituális Művészek Egyesülete. Li vivis de 1930 en Budapeŝto. De la dua parto de 1930-aj jaroj ĝis la fino de la 50-aj jaroj li estis konata ankaŭ kiel spadisto. Li ekspoziciis de 1932.
Álmos Jaschik
Álmos Jaschik [Almoŝ jaŝik], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jaschik Álmos estis hungara grafikisto, pentristo, instruisto, kostumisto, dekoraciisto, ilustristo. Lia familia nomvarianto estis Jassik. Álmos Jaschik naskiĝis la  en Bártfa (Hungara reĝlando, nuntempa Bardejov en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Álmos Jaschik akiris diplomon en Reĝa Modela Desegna Lernejo en 1907. Liaj plej gravaj instruistoj estis Róbert Nádler, László Hegedűs (pentristo) kaj Tivadar Zemplényi. Post siaj studoj li ekinstruis en arta gimnazio, li instruis precipe estontajn librobindistojn. Li studvojaĝis en 1908 en Francio, Belgio, Germana Regno, Nederlando. Li iomete helpis la Hungaran Sovetrespublikon, tial en 1920 li estis forigita. Li establis privatan lernejon, kie li instruis plu ĝismorte. En tiu periodo li ne nur pentradis, sed li kreis grafikaĵojn, bankbiletojn, ilustris librojn, eĉ al la Nacia Teatro (Budapeŝto) li faris kostumajn kaj dekoraciajn planojn, fine li faris desegnofilmon. Li havis edzinon, kiu helpis en la instruado.
Leet
Leet (foje reproduktata l33t, aŭ l337) estas alfabeto, kiu estas uzata en la Interreto. Leet uzas Askion por anstataŭigi la latinan alfabeton. La nomo Leet venas el la angla vorto "elite" (Esperante "elita"). Dialektoj de Leet ekzistas en multaj retforumoj.
Morfologio
La -xor sufikso
-xor aŭ -zor (respektive prononcatas sor kaj zor) estas sinonimo por -ulo.
La -age sufikso
-age (prononcatas aĝ) estas sinonimo por -iĝ.
La -ness sufikso
-ness (prononcatas nes) estas sinonimo por -ec
Verba sufikso
La -& sufikso
Angle, -& (prononcatas and) anstataŭigas -and, -anned, -ant (ekzemple, "sandbox" iĝas "s&box").
La -zorz sufikso
-zorz estas sinonimo por -oj kaj -eg.
Ekzemploj
Jen ekzemploj de Esperantaj vortoj skribitaj per la Leet-alfabeto:
Monoika
Monoika aŭ duseksa estas planto, kiu portas sur unu sama plantoindividuo unuseksajn florojn aŭ gametujgrupojn de ambaŭ seksoj, kaj vir- kaj in-seksajn. Ĝi tiel estas malo de dioika.
La fenomeno estas nomebla unuplanteco.
Rijnwoude
Rijnwoude estas eksa municipo en la nederlanda provinco Sud-Holando (Zuid-Holland). Ĝis la fino de la jaro 2013 Rijnwoude estis memstara administra municipo; la 1-an de januaro 2014 ĝi kuniĝis kun la municipoj Alphen aan den Rijn kaj Boskoop kaj la nova, pli granda municipo transprenis la nomon Alphen aan den Rijn. Administra centro de la malnova municipo estis la loĝloko Hazerswoude-Rijndijk.
Silveirânia
Silveirânia (prononco: siŭvejranja) (oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Zona da Mata (esperante Zono de la Ĝangalo) kaj en la mikroregiono Ubá. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Bátka
Bazaj informoj
Bátka, same tiel hungare estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1294, sed en 1341 menciiĝas "Supra Bátka" en formo "Felseubathka", en 1414 "Suba Bátka", kiel 2 apudaj vilaĝoj. Tiam la kampoj apartenis al familio Bátky (bAtki). En 1906 la 2 vilaĝoj reunuiĝis. En 1910 loĝis en Bátka 475 da homoj, (467 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Bátka apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1964-1990 Bátka perdis la rangon municipo. En 2001 loĝis en Bátka 919 da homoj, (664 hungaroj, 171 slovakoj, 52 ciganoj, 6 ĉeĥoj, unusola ukraino).
Famuloj
En Bátka naskiĝis hungara aktoro István Bényei.
Leonid Krasin
Leonid Borisoviĉ Krasin (Леонид Борисович Красин; naskiĝis en 1870 en Kurgano, Tobolska gubernio, Rusia imperio — mortis la en Londono, Britio) estis bolŝevika gvidanto kaj frua kunbatalanto de Stalin kaj Lenin.
Krasin lernis en la Aleksandrova reala lernejo (Tjumeno) kaj poste studis al inĝeniero en Sankt-Peterburgo. Kiel aktivisto dum la studentaj tumultoj en 1890, li kun sia frato estis ekzilita pro mallonga tempo al Niĵnij Novgorod. Tiutempe li aliĝis al la Socialdemokrata Partio de Rusio. Post la studado, Krasin laboris kiel inĝeniero en Baku. Li estis inter la unuaj eldonantoj de Pravda, li estis en 1903 membro de la Centra Komitato de la bolŝevikoj, frakcio en la Rusia Socialdemokrata Partio, surbaze de kiu poste formiĝis KPSU.
Krasin forlasis Rusion en 1908 kaj retiriĝis de la politika aktivado por kelkaj jaroj. Li reaktiviĝis post la februara revolucio de 1917 kaj reveturis al Rusio kaj re-aliĝis al la bolŝevikoj. Krasin estis Popola komisaro pri eksterlanda komercado inter 1920 kaj 1924. Li kontrabandis en aŭtuno de 1920 diamantojn en valoro de 100.000 britaj pundoj por porsoveta propagando en la Daily Herald. En 1923 li aranĝis unuajn komercajn rilatojn de britaj entreprenoj en Sovetunio, reprezentitaj per la grupiĝo de firmaoj Becos Traders.
Oni elektis lin en 1924 al la Centra Komitato de Komunista Partio, kiun pozicion li havis ĝis sia morto en Londono pro sangomalsano. La resaniga kuracado, proponita de lia malnova amiko, la fizikisto Aleksander Bogdanov, ne povis savi lin.
Oni nomumis laŭ Krasin sovetan glacirompilon.
Liszt-domo (Weimar)
La Liszt-domo (germane: Liszt-Haus) estas muzeo troviĝanta en Vajmaro, Marienstraße nr 17. Kunlaboro okazas kun la Liszt-muzikaltlernejo vajmara. Planojn de la domoj faris la arĥitekto Rudolf Steiner.
Priskribo
Franz Liszt vivis de 1869 ĝis 1886 en pavilonsimila domo de la eksa kortega ĝardenisto kiu estis konstruita en 1798/99. Dum tiuj jaroj li restadis dumvintre en Romo, dumprintempe en Budapeŝto kaj dum la resto de la jaro en Vajmaro. Ĝi estis lia dua restado surloke, post kiam li unuafoje troviĝis en Vajmaro de 1848-61: tiam li kune kun dukino Caolynde von Sayn-Wittgenstein loĝis en la Altenburg-domo. Tiam komisiis lin granddukino Maria Pavlovna Romanova reformi la teatran kaj la muzikan vivojn en la urbo Vajmaro. La tiam famege kaj internacie ovaciita pianisto tamen ne konsideris sin posteŭlo de la kortega orkestrestro Johann Nepomuk Hummel, kies postenon li ekplenumis ekde 1842.
Alia granda lia paŝo de tiuj jaroj estis la en 1851 presita koncepto "De la Fondation-Goethe à Weimar" (tradukite: Pri la Goeto-fondaĵo de Weimar), per kiu li kopiis kaj daŭrigis la kulturorganiz-tradiciojn de Goeto kaj Ŝilero. Tie Liszt formulis siajn ideojn pri nacia artofesto kiu prezentu egalrange ĉiujn artajn ĝenrojn kaj ĝiajn avangardistojn. La filo de la granddukino Karlo Aleksandro ĉi-tie ankaŭ havis grandajn meritojn. En la 1880-aj jaroj li - kun la helpo de la lasta nepo de Goeto Walter Wolfgang - ne nur ordigis la postlasaĵojn de Goeto sed ordonis ankaŭ lasi la loĝejon en la de Liszt postlasita stato. Ties heredantoj konsentis kaj la en Weimar restintaj aĵoj de Liszt tiel feliĉe iĝis la fundamento por belega muzeo.