cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Deporto de la ĉeĉenoj kaj inguŝoj
Preparo
Por trankviligi la lokan loĝantaron, estis oficiale anoncite, ke grandskalaj ekzercoj estis farataj en la montaj regionoj de la respubliko por prepari sin al la ofensivo de la Ruĝa Armeo en Karpatoj. La trupo estis kampadita proksime de la vilaĝoj. Homoj estis petitaj plibonigi kaj konstrui vojojn. La populacio traktis la soldatojn kordiale. Ekzemple, la vira loĝantaro de la Majsta Vilaĝa Konsilio ne nur libervole transdonis militajn provizojn al montaj garnizonoj, sed ankaŭ «prezentas donacojn, bongustan manĝaĵon kaj proponis provizi ĉiujn garnizonojn per brulligno el siaj propraj rezervoj».
Por malhelpi eblan reziston, la kontraŭsovetiaj elementoj planitaj por aresto estis detenitaj. La partia-sovetia havaĵo de Ĉeĉenio-Inguŝio mem (kelkaj mil homoj), Dagestano (6-7 mil) kaj Norda Osetio (3 mil) estis implikita en la deporto.
Pluraj esploristoj kredas, ke en la monto, arbaro kaj aliaj foraj regionoj de la respubliko, kie oni povis disfaldi ribelulojn, sabotantojn kaj deviantojn, oni devis supozi uzon de kemiaj armiloj. Por ĉi tiu celo, oni planis uzi la 105-an kaj 126-an aviadilajn sekciojn, bazitajn en Ĉeĉenio-Inguŝio. Krome, la undefined Milita Aviada Lernejo estis transdonita al Grozni kun la sama celo. Berija subskribis la ordonon # 00609 pri alportado de Grozno al plena batala preteco kontraŭ kontraŭkemia kaj san-kemia protekto. Ankaŭ la unua sekretario de la Ĉeĉena-Inguŝa regiona komitato de la VKP(b) undefined ricevis peton pri la ĝusta loĝantaro de la urbo kaj la nombro kaj kondiĉo de gasaj gastejoj. La responda mesaĝo diris, ke la ĉefaj industriaj instalaĵoj de la nafto-industrio estis preparitaj kontentige, sed la loĝdoma sektoro estis «ekstreme malkontenta» preparita (la loĝantaro de la urbo tiutempe estis preskaŭ 230 mil homoj). La tuta kapacito de gasaj ŝirmejoj estis 10.749 homoj, el kiuj nur 40 rifuĝejoj kun kapacito de 6385 homoj estis ekipitaj per kompleta sigela sistemo. Ĉi tiuj datumoj donas kialojn al iuj esploristoj por argumenti, ke la landa gvidantaro planis uzi venenajn substancojn kontraŭ ĉiuj montaj loĝantoj, kio multe faciligus la deporton. Nur timoj pro la gravaj konsekvencoj, kiujn ĉi tiuj agoj povus havi por Grozni, kun ĝia potenca industrio kaj tre lertaj laboristoj de ĉefe rusa nacieco, ĉesis la efektivigon de ĉi tiuj planoj.
La 31an de januaro 1944 la undefined # 5073 estis adoptita pri la neniigo de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR kaj la deporto de ĝia loĝantaro al Centra Azio kaj Kazaĥio por «helpi la faŝistajn invadantojn». La Ĉeĉena-Inguŝa ASSR estis aboliciita, 4 regionoj estis transdonitaj de ĝia strukturo al Dagestana ASSR, unu distrikto estis transdonita al la Norda Osetia ASSR, la undefined formiĝis en la resto de la teritorio.
La 29an de januaro 1944, L.P. Beria aprobis la «Instrukcion pri la Procedo por Elpelo de Ĉeĉenoj kaj Inguŝoj», kaj la 31an de januaro la Ŝtata Komitato pri Defendo publikigis dekreton pri deporto de Ĉeĉenoj kaj Inguŝoj al la Kazaĥia kaj Kirgiza SSR. La 20-an de februaro kune kun undefined, B. Z. Kobulov kaj undefined, Berija alvenis en Grozno kaj persone gvidis la operacion, kie sub la preteksto de «ekzercoj en la montoj» armeo de 100 mil homoj estis translokigita, inkluzive 18 mil oficiroj kaj ĝis 19 mil funkciantaj laboristoj de la NKVD, NKGB kaj «undefined». Krome, iuj partoj de la armeo, inkluzive de batalaj aviadiloj, la NKVD, la «Smerŝ» kaj aliaj, estis garditaj en najbaraj respublikoj kaj regionoj, kio permesas paroli pri ĉirkaŭ 100 mil partoprenantoj en la operacio. Iuj oficiroj estis detenitaj al Ĉeĉenio-Inguŝeto el la plej malproksimaj regionoj de la lando, ekzemple undefined, la tiama fifama ŝtatsekureca komisaro, kiu tiutempe estis estro de NKVD en Ĉemara regiono.
Deporto
La 21an de februaro, Berija eligis ordonon sub NKVD por deporti la ĉeĉenan-ingujan loĝantaron. La sekvan tagon, li renkontiĝis kun la gvidado de la respubliko kaj la plej altaj spiritaj estroj, avertis ilin pri la operacio kaj proponis plenumi la necesan laboron inter la loĝantaro. Pri tio Berija raportis al Stalin:
La deportado kaj sendado de trajnoj al cellokoj komenciĝis la 23an de februaro 1944 je 2:00 loka tempo kaj finiĝis la 9an de marto de la sama jaro. La operacio komenciĝis per la koda vorto «Pantero», kiu estis elsendita en la radio.
La deportado estis akompanata de kelkaj provoj eskapi al la montoj aŭ malobeado de la loka loĝantaro. Estas evidenteco pri undefined en la undefined, tamen la fidindeco de ĉi tiu evento estas pridisputata de multaj historiistoj.
180 trajnoj estis senditaj kun entute 493.269 homoj. Laŭ la vojo, 56 homoj naskiĝis, 1272 homoj mortis, tio estas 2,6 homoj po 1000 transportitaj. Laŭ la atesto de Statistika Direkcio de RSFSR, la morto en la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR en 1943 estis 13,2 homoj po 1000 loĝantoj (komparante la ciferojn, oni devas memori, ke ĉiujaraj mortoprocentaĵoj komparas tiujn kun malpli ol unu monato da vojaĝo). La kaŭzoj de morto «estis antaŭitaj kaj frua aĝo de la reloĝigo», la ĉeesto de kronikaj malsanoj inter la deportitaj pacientoj kaj fizike malfortaj. 285 pacientoj estis senditaj al medicinaj institucioj. La lasta sendis trajnon de pasaĝeraj aŭtomobiloj kun iamaj altrangaj oficialuloj kaj religiaj estroj de Ĉeĉenio-Inguŝio, kiuj estis uzataj en la operacio. Iuj altlandanoj restis en la respubliko pli ol unu jaron post la deportado, ĉar ili estis uzataj de la aŭtoritatoj por serĉi evadantojn.
Laŭ oficialaj ciferoj, 780 homoj estis mortigitaj dum la operacio, 2016 homoj de la «kontraŭsovetia elemento» estis arestitaj, pli ol 20 mil pecoj de pafiloj estis kaptitaj, inkluzive de 4868 fusiloj, 479 mitraloj kaj mitraloj. 6544 homoj sukcesis kaŝiĝi en la montoj.
En tiuj esceptaj kazoj, kiam la vainaĥoj estis sendevigitaj de deportado, ili ne rajtis vojaĝi al la reĝimaj urboj de la 1-a kategorio, setlejoj de la landlima regiono, same kiel al la teritorio de la Grozna regiono kaj Dagestano.
Multaj kazoj estis rimarkitaj, kiam ĉeĉenoj, kiuj estis sendevigitaj de deportado por servoj al la lando, estis senditaj al ĝi propravole. Ĉi tion faris ekzemple Maĥmud Esambajev, kiu poste fariĝis undefined kaj undefined kaj eminenta socia kaj politika aktivulo undefined, kiu poste fariĝis unu el la gvidantoj de la undefined.
Deportado de armea personaro
Samtempe kun la komenco de la deportado, komenciĝis la malmobilizado de la Vainakhs de la Ruĝa Armeo. Militistaro el inter la ĉeĉenoj, inguŝoj, balkaroj kaj karaĉjo devis foriri al Almato kaj esti metita je la dispono de la specialaj komandaj departementoj de NKVD de la Kazaĥa SSR. Nur kun la frontlinio en 1944, 710 oficiroj, 1.696 serĝentoj kaj 6.488 soldatoj el la deportitaj popoloj estis malmobilizitaj. Multaj el ili estis senditaj al la malantaŭaj regionoj de la nordo, kie ili estis uzataj por arbohakado kaj konstruado de vojoj.
En oktobro 1945, subpremitaj militistoj estis liberigitaj de la statuso de specialaj setlantoj, sed ili estis malpermesitaj reveni al sia patrujo. El tiuj, ĉeĉenoj kaj Inguŝ estis 5300 homoj kaj ĉiuj havis premiojn. Antaŭ 1955, 4445 el ili restis vivaj, el kiuj 2280 homoj estis handikapitaj militoj.
Kune kun ĉiuj, la familioj de Herooj de Sovetunio undefined, undefined, undefined, undefined, undefined estis deportitaj; la edzino kaj tri infanoj de la heroe forpasinta undefined; undefined, batalanto por la starigo de soveta potenco. Post la milito, Heroo de Sovetunio Ĥansultan Daĉiev estis forpelita. Leŭtenanta kolonelo undefined per decido de komando de la undefined estis sendita por studi ĉe la undefined, sed post kelkaj monatoj li estis ekzilita al Kazaĥio.
Deporto de internaciaj familioj
Ĉeĉeninoj kaj inguŝinoj, kiuj edziĝis kun reprezentantoj de aliaj naciecoj, estis sendevigitaj de deportado. Kontraŭe, rusaj virinoj, kiuj edziniĝis al vainaĥoj, devis esti deportitaj. Ili povus eviti deporton ĉesigante la geedzecon, sed tio ne eksigis siajn infanojn de deporto.
Deporto el aliaj regionoj de Sovetunio
Ĉiuj ĉeĉenoj kaj inguŝoj estis elpelitaj sendepende de sia loĝloko. 28 mil ĉeĉenoj estis elpelitaj el Dagestano, inkluzive 15,4 mil undefined. Multaj inguŝoj estis elpelitaj el Ordĵonikidze, kaj 2.700 ĉeĉenoj estis forpelitaj el Kartvelio (samtempe, parencaj nacioj - undefined kaj kistoj - estis deklaritaj apartaj naciecoj fare de kartvelaj aŭtoritatoj kaj ne estis submetitaj al elpelado). Centoj da Vainakhs estis elpelitaj el aliaj regionoj de Sovetunio.
Deporto de reprezentantoj de aliaj nacioj
Reprezentantoj de aliaj popoloj vivantaj en Ĉeĉenio-Inguŝio estis deportitaj kune kun ĉeĉenoj kaj inguŝoj. Pripensi aplikojn por tiaj deportitoj povus daŭri dum jaroj. En 1948 308 kandidatiĝoj de specialaj migrantoj el la avaroj, dargoj, lakoj kaj aliaj popoloj deportitaj per eraro estis pritraktataj antaŭ la ministrejo pri internaj aferoj de Sovetunio.
Pliaj paŝoj
Kaptitoj el subpremitaj popoloj ankaŭ estis submetitaj al deportado. El ĉiuj malliberejoj kaj kolonioj de Sovetunio ili estis senditaj al Kazaĥio kaj Centra Azio. Ĉiuj kaptitoj, kiuj plenumis siajn frazojn, estis ankaŭ metitaj je la dispono de NKVD de Kazaĥio. La ĉeĉenoj kaj inguŝoj, kiuj kaŝis sian naciecon, ankaŭ estis translokigitaj al lokoj de deportado post identigo. Pro ĉi tiuj kialoj, la novaj specialaj setlantoj venis je la dispono de la NKVD-korpoj multajn monatojn aŭ eĉ jarojn post la oficiala finiĝo de la deportado. La nombro de tiaj specialaj setlantoj sumiĝis al pli ol 16 mil homoj.
Kosto de deporto
Por efektivigi deporton dum pluraj monatoj, ĝis 19 mil dungitoj de la NKVD kaj de la NKGB, 100 mil soldatoj de la internaj trupoj estis implikitaj (pli ol por iuj frontliniaj operacioj). Por transportado de elpelitoj estis kolektitaj pli ol 15 mil vagonoj kaj centoj da lokomotivoj, 6 mil kamionoj. Grandaj monsumoj estis elspezitaj por renkonti kaj disfaldi la «specialan kontingenton». Centoj da oficejoj de komandantoj estis kreitaj en lokoj de deportado kun miloj da oficiroj en oficiraj vicoj. Ĉirkaŭ 100 mil kamparanaj bienoj estis rabataj, kio kaŭzis damaĝon al la landa ekonomio de kelkaj miliardoj da rubloj. La transportado de specialaj setlantoj sole kostis al la ŝtato 150 milionojn da rubloj, por kiuj eblis konstrui 700 T-34-tankojn.
Kondiĉoj de deporto
Por malpliigi la koston de transportado, 45 homoj estis ŝarĝitaj en duoble-aksajn vagonojn kun kapacito de 28-32 homoj. Plie, rapide, ĝis 100-150 homoj estis trafitaj en iuj aŭtoj. Samtempe la areo de la aŭto estis nur 17,9 m². En multaj aŭtoj ne estis lomboj. Por sia ekipaĵo, tabuloj estis eldonitaj en la kvanto de 14 pecoj per vagono, sed neniu ilo estis donita.
Laŭ la dokumentoj de NKVD, oni supozis
Ĉi tiuj datumoj tamen kontraŭdiras la atestojn de atestantoj:
Membro de la undefined undefined memoris:
La estro de la departemento de la Nord-Osetia regiona komitato de KPS inguŝo Ĥ. Arapiev, diris:
La tifoida epidemio, kiu komenciĝis survoje, eksplodis kun renovigita vigleco jam en lokoj de deportado. Antaŭ la 1-a de aprilo 1944, estis 4800 kazoj inter vainaĥoj en Kazaĥio, kaj pli ol du mil en Kirgizio. Samtempe, lokaj medicinaj instalaĵoj ne havis sufiĉe da medikamentoj kaj malinfektiloj. Inter la specialaj migrantoj, oni ankaŭ rimarkis multnombrajn kazojn de malario, tuberkulozo kaj aliaj malsanoj. Nur en Jalalabad-regiono de Kirgizio en aŭgusto 1944 mortis 863 specialaj setlantoj.
Alta morteco ŝuldiĝis ne nur al la epidemio, sed ankaŭ al subnutrado. La NKVD-dokumentoj diris:
Dum la elpelado, homoj ne havis tempon preni provizon da manĝaĵoj por vojaĝo de monato, kaj preskaŭ ne estis manĝpunktoj sur la itineroj. Poste Popola Artistino de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR, Honora Artistino de RSFSR undefined memoris, ke dum la vojaĝo varma manĝaĵo estis transdonita al la aŭto nur unu fojon.
La 20an de marto 1944, post la alveno de 491.748 deportitoj, kontraŭ la instrukcioj de la centra registaro, la loka loĝantaro, kolektivaj bienoj kaj ŝtataj bienoj ne provizis aŭ estis nekapablaj provizi manĝaĵon, ŝirmejon kaj laboron al la setlantoj. La deportitoj divorcis de sia tradicia vivmaniero kaj havis malfacilecon kunigi vivon sur kolektivaj bienoj.
Ĉeĉenoj kaj inguŝoj estis elpelitaj ne nur el sia historia patrujo, sed ankaŭ el ĉiuj aliaj urboj kaj regionoj en la armeo estis malmobilizitaj kaj ankaŭ ekzilitaj.
12 jarojn post la restarigo en 1956, 315 mil ĉeĉenoj kaj inguŝoj loĝis en Kazaĥio, ĉirkaŭ 80 mil homoj en Kirgizio. Post la morto de Stalin, restriktoj pri movado estis forigitaj de ili, sed ili ne rajtis reveni al sia patrujo. Malgraŭ tio, en la printempo de 1957, 140 mil fortoj deportitaj revenis al la restarigita Ĉeĉena-Inguŝa ASSR. Samtempe, pluraj montaj areoj estis fermitaj al sia loĝejo, kaj eksaj loĝantoj de tiuj teritorioj komencis esti instalitaj en ebenaĵoj kaj kozakaj vilaĝoj. Highlanders estis malpermesita ekloĝi en Cheberloevsky, Sharoysky, Galanochzhsky, la plej multaj el la montoj de Itum-Kalinsky kaj Shatoisky. Iliaj domoj eksplodis kaj brulis, pontoj kaj vojoj disfalis. Reprezentantoj de la KGB kaj la Interna Ministerio perforte forpelis tiujn, kiuj revenis al siaj naskiĝaj vilaĝoj. Antaŭ forpelado ĝis 120 mil homoj vivis en ĉi tiuj regionoj.
Teritoriaj ŝanĝoj
Komence oni planis la teritorion de la respubliko dividi inter najbaraj respublikoj kaj Stavropola regiono. Al Stavropola regiono Grozno kaj la ebenaĵoj estis forveturintaj kiel distrikto. Tamen, konsiderante la strategian gravecon de Grozno, ĝiajn naftoproduktadajn kaj petrolajn rafinadajn kompleksojn, la landa gvidantaro decidis krei novan regionon en ĉi tiu teritorio, kiu ricevis la sudorientajn regionojn de Stavropol-Teritorio ĝuste ĝis la Kaspia Maro.
La Grozna distrikto estis formita la 22-an de marto 1944 per dekreto de la Prezidio de la Supera Soveto de Sovetunio post la nuligo de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR la 7an de marto.
La 25-an de februaro 1947, anstataŭ mencii la Ĉeĉenan-Inguŝan ASSR, la Supera Soveto de Sovetunio enkondukis en Artikolo 22 de la Sovetunia Konstitucio referencon al la regiono Grozna distrikto. La 13an de marto 1948, la Supera Konsilio de la RSFSR ekskludis la mencion de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR de Artikolo 14 de la Konstitucio de la RSFSR.
La teritorio de la regiono estis konsistigita el plejmulto de la iama Ĉeĉena-Inguŝa ASSR. Dum la disfalo de la Ĉeĉena-Inguŝa ASSR, Vedena, Noĵaj-Jurta, Sajsana, Ĉeberloja, Kurĉaloja, Ŝaroja distriktoj, la orienta parto de Gudermesa distrikto estis transdonitaj al Dagestana ASSR per Dekreto de la Prezidio de la Supera Soveto de Sovetunio. Kiel parto de la Dagestana ASSR, ili estis renomitaj: Noĵaj-Jurta - al Andalala, Sayasana - al Ritljaba, Kurchaloja - al Ŝuragata. Samtempe oni likvidis la distriktojn Cheberloja kaj Sharoja, kun la translokado de iliaj teritorioj al la distriktoj Botliĥa kaj Tsumadina distriktoj de la Dagestana ASSR.
La urbo Malgobeko, Achaluka, Nazrana, Psedaĥa kaj Prigorodna distriktoj de la eksa Ĉeĉena-Inguŝa ASSR estis transdonitaj al Nord-Osetia ASSR. La distrikto Itum-Kala, kiu fariĝis parto de la Kartvela SSR, estis likvidita per dekreto de la Prezidium de la Supera Soveto de Sovetunio, kaj ĝia teritorio estis inkluzivita en la Akhalheva distrikto.
La regiono ankaŭ inkluzivis la Naura distrikton, kiu antaŭe estis parto de Stavropola distrikto, kun ĉefe kozaka loĝantaroj, la urbo Kizlar, Kizlara, Aĉikulaka, Karanogaja, Kajasulina kaj Ŝelkovska distriktoj de la antaŭa distrikto Kizlar.
Ribelaj grupoj
La elvoko ne kaŭzis la ĉesigon de la agadoj de ribelaj grupoj en Ĉeĉenio-Inguŝio. La unuan fojon post deportado, ilia nombro plialtiĝis pro kelkaj miloj da homoj, kiuj povis eviti ĝin. Tamen preskaŭ ĉiuj el ili ne havis armilojn kaj ne estis danĝeraj. Ĉi tiuj grupoj ne povis malhelpi la elpelon, sed la trupoj ne povis rapide detekti kaj forigi ilin. En la printempo de 1944, serio de armitaj alfrontoj okazis. Malgrandaj trupoj estis atakitaj de la ribeluloj; homoj senditaj por la inventaro kaj protekto de havaĵoj «forlasitaj» de la indiĝena loĝantaro; migrantoj el aliaj regionoj de la lando; multnombraj maraudantoj, kiuj elversxis en la regionon.
undefined provis unuigi disajn grupojn, sed ne sukcesis. Inter la kialoj de ĉi tiu fiasko, interalie, estis multaj trupoj, kiuj kreis problemojn por konservi komunikadon inter la grupoj, kaj ankaŭ kelkajn mezurojn de la NKVD, kiuj antaŭvidis tiajn agojn. Ekzemple, sekretaj agentoj de la NKVD, homoj sub operacia disvolviĝo, kaj ĉiuj, kiuj eble interesos leĝajn agentejojn, ne estis deportitaj. Iuj sekurecaj oficiroj de vainaĥoj daŭre laboris. Precipe en distrikto Vedeno, la estro de la distrikta departemento de NKVD estis filo de la malfermita Zelimĥan Ĥaraĉoja Umar-Ali Zelimĥanov. Zelimĥanov aktive partoprenis la persekutadon de la ribelantoj kaj mortis dum li provis forigi unu el ili.
Por batali kontraŭleĝajn enmigrintojn, kontinua kombinaĵo de la tereno estis uzata. Tiaj operacioj estis faritaj en julio-aŭgusto 1944 en la gorĝoj de Ĥildiĥoroja, Peŝĥoja kaj Maista kavernoо de Ĉeĉenio fare de fortoj de du dividoj kaj du apartaj regimentoj de internaj trupoj. Siavice, kontraŭleĝaj enmigrintoj starigis embuskojn, spuris malgrandajn grupojn de militistoj kaj evitis koliziojn kun grandaj armeaj unuoj, kio permesis infligi palpeblajn perdojn al trupoj.
Fine de 1944, 26 grupoj de kontraŭleĝaj enmigrintoj konsistantaj el 258 membroj, 42 inaj, agantaj sole, 137 personoj de aliaj naciecoj (rusoj, kartveloj, osetoj, daguestanoj) estis detruitaj en la regiono. Oficiale, kontraŭleĝaj enmigrintoj finiĝis en 1953.
Dum ĉi tiu periodo, la situacio en la regiono Grozni ankaŭ ne multe diferencis de la ĝenerala situacio en Norda Kaŭkazo. En 1944, 75 bandoj estis forigitaj en la resto de la Norda Kaŭkazo, kaj la tuta nombro de kontraŭleĝaj enmigrintoj detruitaj estis pli ol mil homoj.
Ŝtelado la areon
Por certigi la sekurecon de la forlasita persona, kolektiva kaj ŝtata posedaĵo dum preparado de la deportado, komisionoj estis kreitaj por registri ĉi tiun posedaĵon. Por helpi la komisionojn, 8.500 soldatoj kaj oficiroj estis selektitaj kaj pliaj 8.000 homoj aldone estis mobilizitaj en Grozni. Tamen, malgraŭ ĉi tiuj mezuroj, grandega kvanto de posedaĵo estis detruita aŭ prirabita. Nur dum brutbredado, ĉirkaŭ 18 mil brutoj supozeble falis sur la ebenaĵon. El la pli ol 209 mil kapoj de brutoj, 113 mil estis transdonitaj al novaj setlantoj en la regiono, kaj el 236 mil ŝafoj kaj kaproj - 190 mil.
Al la regiono venis ankaŭ rabistoj de najbaraj regionoj. Nur en 1944, 1245 homoj estis detenitaj. El ili kaptis 700 mil rubloj, 170 tunoj da grenaj produktoj, industriaj varoj valoraj pli ol 200 mil rubloj. Dekoj da fojoj pli da damaĝoj estis faritaj de la militistoj kaj la NKVD-trupoj, sed polico timis tuŝi ilin.
La tuta partio-ekonomia kaj polica elito de la regiono Grozny kaj najbaraj regionoj okupiĝis pri ŝtelo de posedaĵo. Nur en la teritorioj, kiuj fariĝis parto de Dagestana Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko, sekretarioj de Dagestana regiona komitato de PCUS (b), sekretarioj de la distriktaj partiaj komitatoj, prokuristoj, estroj de la distriktaj estroj de NKVD, ktp., Estis engaĝitaj pri rabado kaj la plej "distingitaj" estis devigitaj eksigi kaj malliberigi. La skalo de la fenomeno montriĝis tiel granda, ke ili devis rifuzi arestojn, ĉar neniu restis.
Francio en la Vintra Olimpiko 1972
Kunordigis la teamon la Franca Olimpika Komitato.
Deporto de la ĉeĉenoj kaj inguŝoj
Ŝtelado la areon
Setlejoj malproksimaj de konektoj estis detruitaj. Nur grandaj vilaĝoj restis.
Poschiavo (stacidomo)
Poschiavo estas fervoja stacidomo en Poschiavo, Svislando.
Francio en la Vintra Olimpiko 1976
Kunordigis la teamon la Franca Olimpika Komitato.
Deporto de la ĉeĉenoj kaj inguŝoj
Kulturaj kaj historiaj perdoj
Direkte al la partio-sovetia gvidado, moskeoj kaj tombejoj estis prirabitaj. Tomboŝtonoj estis uzataj kiam oni fondis fabrikojn kaj bienojn, oni metis vojojn kiel limojn. Libroj estis bruligitaj en la placoj de Grozni en la ĉeĉena, inguka kaj araba lingvoj. De aliaj libroj, paĝoj menciataj pri la indiĝenaj popoloj de la regiono estis disŝiritaj aŭ kovritaj. La Direkcio de la Respublika Biblioteko kun risko por vivo savis de detruo kaj kaŝis kelkcent librojn en naciaj lingvoj antaŭ restarigo de aŭtonomio.
La kolekto de la Respublika Muzeo de Loka historio estis purigita konforme al la novaj instalaĵoj. La jarcent-jara kultura kaj historia heredaĵo de ĉeĉenoj kaj inguŝoj estis detruita kaj prirabita: manskribitaj libroj kaj bibliotekoj, oraj kaj arĝentaj juveloj, armiloj, tapiŝoj, uzaĵoj, mebloj. La monumento al Aslanbek Ŝeripov, eminenta batalanto por la starigo de la soveta potenco en Ĉeĉenio-Inguŝeo, estis krevigita. undefined estis starigita ĉe la loko de ĉi tiu monumento. Forĝitaj platoj kun citiloj estis instalitaj sur la barilo de la monumento. Sur unu el ili estis surskribo: «Ĉi tiu homo estas sub la suno pli malbona kaj pli ruza. Ermolov pri la ĉeĉenoj».
Anstataŭ la originalo, stratoj, auloj kaj regionoj urĝe ricevis rusajn kaj osetajn nomojn. La detruo kaj misuzo de la mezepokaj turoj, lokoj de kulto kaj funebroj en la vilaĝoj Ezmi, Kjaĥki, Ĥamĥa, Ĝejra, Garak kaj kelkaj aliaj.
La disvolviĝo de Grozno
La deportado praktike havis nenian efikon al la disvolviĝo de Grozni, ĉar la ĉeĉenoj kaj inguŝoj ne konsistigis signifan parton de la loĝantaro tie. La restarigo de industrio, multe el tio estis evakuita, komenciĝis eĉ antaŭ la fino de la milito. En 1949, la antaŭmilita nivelo de produktado estis atingita. La ritmo de industria kresko en 1945-1956 antaŭis la 1930-aj jarojn. En 1951-1955, 23 novaj entreprenoj estis konstruitaj. Plej multaj el la malnovaj fabrikoj estis rekonstruitaj kaj ekipitaj per novaj ekipaĵoj. Pli de la duono de la volumeno de industria produktado, kiel en la antaŭmilitaj jaroj, estis donita per rafinado de nafto. En 1956, la produktado de Grozny-fabrikoj sole estis duoble pli alta ol la produktado de ĉiuj el Dagestano aŭ Norda Osetio.
La nombro de deportitoj
La tuja sekvo de la restarigo de ĉeĉenoj kaj inguŝoj estis grava redukto de la nombro de ambaŭ popoloj en la unuaj jaroj de ekzilo. Aldone al tio, ke adaptiĝo en la lokoj de reloĝigo ĉiukaze estis malfacila procezo, la perdoj pliiĝis plu pro du cirkonstancoj: unue la malfacilaĵoj dum la vetero kaj dua, la plej granda parto de la ĉeĉenoj kaj Inguŝ hejme okupiĝis pri agrikulturo. La proporcio de kvalifikitaj specialistoj, kiuj povis postuli lokojn en ekzilo, estis malgranda (laŭ marto 1949, 63,5% de la plenkreskaj ĉeĉenoj kaj Inguŝaj specialaj setlantoj estis analfabetoj, kontraŭ 11,1% inter germanoj). Se la setlantoj ne trovus laboron en la agrikultura sektoro, iliaj eblecoj de postvivado en ekzilo montriĝis malgrandaj.
Ekzistas neniuj datumoj pri fekundeco kaj morteco inter la ĉeĉenoj kaj inguŝoj, tamen indikiloj estas ĝenerale konataj de la deportitaj popoloj de la Norda Kaŭkazo (ĉeĉenoj, inguŝoj, karaĉoj, balkaoj). Entute, de la momento de la elpelado ĝis la 1-a de oktobro 1948, 28.120 homoj naskiĝis en ekzilo, kaj 146.892 mortis. Dum iuj jaroj, la nasko kaj mortoprocentaĵoj estis kiel sekvas:
Konsiderante, ke en la alveno al ekzilo, ĉeĉenoj kaj Inguŝ reprezentis 81,6% de la deportita norda Kaŭkaza kontingento, la tuta morteco inter Vainakhs antaŭ 1949 povas esti ĉirkaŭkalkulata je ĉirkaŭ 123 mil homoj (ĉirkaŭ 100 mil ĉeĉenoj kaj 23 mil inguŝoj, tio estas ĉiu kvarono de ambaŭ) popoloj). Konsiderante la "ordinaran" morton, perdoj pro deporto (supermorteco), ŝajne, povas esti taksitaj je ĉirkaŭ 90-100 mil homoj. Ĉi tio sumiĝis al ĉirkaŭ 20% de la komenca nombro de deportitoj.
Laŭ D. M. Ediev, perdoj de deporto sumiĝis al 125.477 ĉeĉenoj (30,76% de la nombro de deportitoj) kaj 20,284 inguŝoj (21,27%).
De 1939 ĝis 1959 la nombro de ĉeĉenoj en Sovetunio kreskis nur je 2,6% (de 407 968 ĝis 418 756 homoj), la nombro de inguŝoj kreskis je 15,0% (de 92 120 ĝis 105 980 homoj). La ĉefa faktoro malantaŭ tiel malalta gajno estis pezaj perdoj dum la ekzilo. Tamen en la dua duono de la 20a jarcento, pro la tradicie alta naskokvoto, ĉeĉenoj kaj inguŝoj povis venki la konsekvencojn de ĉi tiu demografia katastrofo. De 1959 ĝis 1989, la nombro de ĉeĉenoj kreskis je 2,3 fojoj, inguŝoj - 2,2 fojojn.
Ekloĝado de deportitoj
Antaŭ la 1-a de januaro 1945, ekzistis 440.544 ĉeĉenoj kaj inguŝoj en la speciala kompromiso; komence de 1949 ilia nombro malpliiĝis al 365.173 homoj [116]. Ekde 1949 la procezo de adaptiĝo al vivkondiĉoj ĉe la speciala kompromiso esence finiĝis. Fekundeco komencis preterpasi morton, pro kio la grandeco de la kontingento komencis pliiĝi. Komence de 1953, 316.717 ĉeĉenoj kaj 83.518 inguŝoj estis registritaj kun specialaj estroj. Ilia distribuo laŭ regionoj de Sovetunio ĉi-momente estis kiel sekvas: La montaranoj, kiuj antaŭe laboris en la naftoindustrio, estis senditaj labori en la naftoproduktan kompanion «Kazaĥstanneft» (Provinco Atirau). Ĉi tiuj fakuloj havis superan, mezan aŭ specialan kleron, havis praktikan sperton de laborado ĉe naftoputoj kaj naftorafinejoj.
Vivkondiĉoj de montaranoj
Unuflanke, la aŭtoritatoj provis faciligi la vivon al specialaj setlantoj kaj parte kompensi ilin por havaĵoj perditaj rezulte de deportado. Interalie, la 29an de majo 1944, la Konsilio de Popolaj Komisaroj de Sovetunio adoptis rezolucion «Pri la demando de brutoj kaj manĝaĵaj grenoj al specialaj restarigantoj - Karaĉidoj, Ĉeĉenoj, Inguŝ, Balkars kaj Kalmikoj interŝanĝe de brutoj kaj grenoj prenitaj de ili ĉe la lokoj de elpelado». La rezolucio rilatis al atribuo de deportitaj laboristoj kaj viando kaj lakta brutaro, manĝaj aknoj, krudaj materialoj por fabrikado de pelaj vestoj kaj infanaj ŝuoj, arbaroj por loĝado.
Aliflanke, tiaj decidoj de loka registaro ne ĉiam estis efektivigitaj pro diversaj kialoj, kaj unu el la ĉefaj estis la daŭra milito. Post kiam la milito finiĝis, per registara dekreto de la 28a de julio 1945, kelkaj avantaĝoj estis donitaj al la speciala kontingento.
La 16-20-an de marto 1945 okazis en Almato la unua respublika kunveno de estroj de regionaj fakoj pri ekonomia strukturo de specialaj setlantoj de Norda Kaŭkazo. Oni konstatis, ke dum la restarigo de la deportitoj estis problemoj asociitaj kun malabundeco de loĝkvartalo kaj manĝaĵoj, la negativa sinteno de kelkaj estroj kaj parto de la loka loĝantaro, disvastiĝo de epidemioj inter montaj homoj, precipe tifo. Ĉi tio malfaciligis la novajn alvenintojn adaptiĝi, sian dungadon kaj kreis «kadukajn humorojn kaŭzitajn de la ŝanĝo de konstanta loĝejo».
En la distriktoj kreiĝis "trioj" konsistanta el prezidanto de la distrikta konsilio, sekretario de la distrikta partia komitato kaj estro de la distrikta branĉo de NKVD. La trioj devigis la lokajn partiojn, sovetiajn kaj ekonomiajn organojn fari mezurojn por provizi la specialan kontingenton per loĝado per kompaktado de la familioj de lokaj kolektivaj farmistoj, laboristaj ĉaroj kaj imposto, banoj, magiaj vagonoj, brulaĵo, ktp. Do, la 4an de marto 1944, alvenis al la Talasa distrikto de la Provinco Ĵambilo. la unua amaso da specialaj setlantoj konsistantaj el 1349 ĉeĉenoj. El tiuj, 120 familioj (651 homoj) estis metitaj ĉe la kombinaĵo Chulak-Tau, 62 familioj (203 homoj) en Karakulsovĥoz, en la vilaĝa konsiliejo de Tamdynsky, kie estis ses kolektivaj bienoj - 21 familioj (42 homoj), kaj en la vilaĝa konsilio de Kzyl-Autsky - 30 familioj (109 homoj) ktp. Samtempe ekestis problemoj pri dungado de novaj alvenintoj. Rezultis loĝantoj de Grozni el studentoj, artistoj, advokatoj kaj aliaj reprezentantoj de la inteligentuloj, kiuj antaŭe ne okupiĝis pri agrikultura laboro.
La telegramo sendita la 16-an de oktobro 1944 de la Konsilio de Popolaj Komisaroj kaj la Centra Komitato de la VKP(b) de Kazaĥa SSR al la regionaj plenumaj komitatoj kaj regionaj partiaj komitatoj diris:
La estraro de Kazaĥio kolektis informojn de la kampo kaj prenis mezurojn por plibonigi la situacion de vajnaĥoj, kunvenoj periode okazis, ĉe kiuj oni diskutis ĉi tiun problemon, inter aliaj. La 20-an de aprilo 1945, en kunveno de la buroo de la regiona partia komitato Kustanaj, oni konstatis, ke iuj distriktaj aŭtoritatoj retiriĝis de solvo de la problemoj de specialaj setlantoj. En la Karabalika, Kustanaja, Karasusa, Uricka kaj Ordzhonikidza distriktoj la montgrimpantoj estis en ekstreme malfacilaj kondiĉoj. En kelkaj lokoj, kie manĝaĵoj ne estis uzataj por sia celita celo, oni rimarkis kazojn de subnutrado kaj ŝvelaĵon de subnutrado. Oni rimarkis la ĉeeston de pacientoj kun distrofio, netaŭga varbiĝo de labortagoj por specialaj setlantoj, kolektivaj farmistoj, senbrida produktado kaj distribuado de varmaj ŝuoj kaj mallongaj peltaj manteloj, kontraŭleĝaj agoj kaj arbitra traktado de novaj alvenintoj en kelkaj areoj. Oni konstatis ankaŭ la faktojn pri senĉesa preparado de konstrumaterialoj kaj veturiloj, kiuj kaŭzis rompon en provizado de elpelitaj loĝejoj.
En 1944, la Provinco Norda Kazaĥio ricevis 1 milionon 900 mil rublojn por individua loĝkonstruado por altaj teroj. El tiuj, 887.198 rubloj estis fakte elsenditaj al la vajnaĥoj. Regionaj oficialuloj nomis la kialon de la prokrasto de ekstradicio la malrapideco de regionaj organizoj kaj kolektivaj farmaj prezidantoj. Do, en la undefined la agrikultura banko estis fermita la tutan someron, ĉar la peranto estis en ferioj kaj komencis doni pruntojn nur en decembro. La emisio de mono ĉesis pro la manko de mono en la banko, ĉar la regiona agrikultura banko ne donis plifortigon de ĉi tiuj financoj.
En la sama areo en 1945 kaj 1946, 2 milionoj 200 mil rubloj estis asignitaj por pruntoj por specialaj setlantoj por konstruado kaj aĉeto de loĝado. La ĉekoj malkaŝis la faktojn de la uzo de individuaj estroj de sia oficiala pozicio pri fraŭdo kun ĉi tiuj financoj. En la vilaĝo Sivkovsky-konsilio de la Sokolovska distrikto, por vajnaĥoj estis aĉetita 12 sodajn domojn por 400 rubloj ĉiu, kaj agrikultura banko asignis prunton por 2.000 rubloj. La prezidanto de la kolektiva bieno Petrovsky de la Mamljutina distrikto prezentis fikcian dokumenton aĉeti domon por du familioj deportitaj al 4.000 rubloj je reala prezo de 2.000 rubloj. En la kolektiva bieno nomata laŭ Lenin de la Sovetska distrikto, la domo de la fronto estis vendita al speciala setlanto fare de la kolektiva kamparana estraro por 5.000 rubloj. Sed la fronta soldato revenis kaj prenis sian hejmon, kaj la speciala setlanto restis sen domo kaj mono.
Estis listo de limigoj por specialaj migrantoj en la oficejoj de la komandanto: ne esti akceptitaj en la partion, ne esti akceptitaj en universitatojn, ne uzi migrantojn kiel laboristojn, ne esti promociitaj al gvidaj postenoj, ne konfidi publikan laboron, ne esti instigitaj, ne esti premiitaj kun iuj premioj, ne esti redaktitaj en la armeo. Sed iom post iom, ĉi tiuj limigoj estis forigitaj de ili.
En iuj regionoj, lokaj aŭtoritatoj faris ĉion eblan por solvi la problemojn de la altaj teroj. En 1944-1945, sur la kolektiva bieno Vilijams de la Mamljuta distrikto, kie loĝis 24 familioj de specialaj setlantoj, oni konstruis siajn proprajn domojn. Vainaĥoj estis provizita per manĝaĵo. Ĉeĉenoj kaj inguŝoj estis dungitaj kaj la kolektiva kamparana estraro parolis bone pri sia laboro. La situacio estis la sama sur la kolektiva bieno «Juna Gardio» de la sama regiono, kie loĝis 9 familioj, la kolektiva bieno «Flamo» de la Konjuĥova distrikto (32 familioj), la kolektiva bieno «Ĥleborob» de la sama regiono (52 familioj), la Ĉistovska grenkulturejo de la Bulaevska distrikto (214 familioj).
Tamen estis kelkaj ekzemploj de la kontraŭa posedaĵo. En la gren-bieno nomata laŭ Kirov de Sovetska distrikto, kie loĝis 213 deportitaj familioj, ne estis konstruita unu sola domo ekde la momento de ilia enkonduko. Ĉiuj familioj loĝis en la domoj de gren-bieno, el kiuj iuj postulis gravajn riparojn. Magomed Merĵoyev kun familio de 8 homoj loĝis en kazerno tute netaŭga por loĝado sen fenestroj, pordoj kaj forno. La kontrolo trovis, ke la peranto ne faris ion ajn por ŝanĝi la situacion, kvankam estis ŝancoj por ĉi tio. 32 familioj el 133 vivis en la ŝtata bieno de Tokushinska de la Poludenska distrikto en malfacilaj kondiĉoj. En unu apartamento loĝis pluraj familioj. Aĥmet Ĥapĉuev kun familio de sep en 1945-1946 loĝis en ĉambro adaptita por bestokuracisto. Sur la teritorio de la fabriko de ledo kaj haŭtoj de Pavlodar, 85 vajnaĥ-familioj (635 homoj) loĝis en dormoĉambroj de kazernoj. La temperaturo vintre atingis –20° С, dum la plej multaj homoj ne havis varmajn vestojn, la infanoj estis duone nudaj kaj efektive kondamnitaj al morto. Tamen, la deportitoj ne estis provizitaj per manĝaĵo. En januaro de 1945, 12 homoj mortis pro malsato kaj malvarmo en la fabriko. Ripetitaj avertoj al fabrika administrado ne havis sekvojn.
Laŭ reguligaj dokumentoj, por kompensi postulatajn brutojn, la montistoj devis provizi vivajn brutojn sur la lokoj de sia restarigo. Je la 1-a de decembro 1944 brutoj estis donitaj al 3924 familioj (82% de la tuta nombro de familioj), el kiuj 2177 brutoj, ŝafoj kaj kaproj - 6086 kapoj. En 1946 5017 familioj el 5088 havis brutojn en la Regiono de Norda Kazastanio, el kiuj 4869 familioj havis brutojn.
Kazaĥio kaj Kirgizio mem suferis pro manko de kultivaĵoj. En oficialaj dokumentoj, estis konstatitaj la faktoj pri konsumo de herboj kaj radikoj deportitaj al manĝaĵoj, malsanoj pro elĉerpiĝo kaj proteino-libera edemo. En 1944 kaj komenco de 1945 en Kirgizio pro la manko de produktoj, lokoj kaj nutraĵoj por brutaro, la deportitoj estis devigitaj buĉi ĝis 90% de la brutoj ricevitaj de la ŝtato. En la Kazalinska distrikto de la Provinco Kizilordo, laŭ ordono de la distrikta komitato kaj plenuma komitato de distrikto, oni donis al la loka partia mono unu tunon da pano el la financoj asignitaj por la vajnaĥoj, kaj aliajn ses tunojn al ne-specialaj reloĝigaj familioj. La prezidanto de la kolektiva bieno Toktogul en la Bazar-Kurgana distrikto elspezis 150 kg da faruno destinita al la altlandanoj por nutri lokajn kolektivajn farmistojn, dum 62 deportitaj familioj restis sen manĝaĵo. En la sama areo, la prezidanto de la kolektiva bieno «Nova Vivo» «savis» 120 kg da faruno ĉe specialaj migrantoj, kiujn li uzis por la bezonoj de la kolektiva bieno. En la Bazar-Kurgana distrikto, la «1an de majo» kaj «Beŝfadaŝ» kolektivaj bienoj, produktoj estis transdonitaj nur al kapablaj korpaj specialaj migrantoj, kaj handikapuloj estis senigitaj de racioj, elspezinte la kolektivan bienon restantan por la bezonoj.
Pro la multnombraj ŝteloj kaj misuzo de la financoj de manĝaĵoj, brutaro, konstruaj materialoj kaj monaj pruntoj asignitaj por specialaj setlantoj, la NKVD devis solvi ĉi tiujn problemojn, inkluzive de uzado de agenta-operaciaj metodoj. En Kirgizio, eĉ estis kreita «speciala sekreta-informa reto en la koncernaj organizoj implikitaj en la distribuado kaj efektivigo de la supraj financoj».
Vainaĥoj ofte devis buĉi la brutojn, kiujn ili donis, ĉar ili havis nek nutraĵojn por brutaro nek lokojn kaj kondiĉojn por ĝia bontenado. En 1944 180 faktoj pri buĉado de elektitaj brutoj estis registritaj. Por subpremi ĉi tiun praktikon en lokoj, kie specialaj setlantoj ne havis brutaron, la distriktaj aŭtoritatoj proponis transdoni la elsenditan brutaron al kolektivaj bienoj kaj fari enketon pri buĉado de brutoj.
Ankaŭ okazis kazoj, kiam specialaj setlantoj restarigis brutaron propramane. En 1945 en Leninska distrikto en 65 domanaroj de montistoj 38 bovinoj kaj 75 ŝafoj estis buĉitaj kaj venditaj. Sed venontjare la samaj bienoj propraokule akiris 28 bovinojn kaj 85 ŝafojn.
Multaj familioj de la deportitoj retenis brutaron, ĉar ĝi certigis la ekziston de iliaj familioj. La faktoj de lia buĉado kaj vendado nur atestas pri la senespera situacio de specialaj setlantoj. Krome, kelkaj vajnaĥoj pro neklarigitaj kialoj ne estis en la listoj por brutaro.
En la Provinco Norda Kazaĥio en 1944 registriĝis 1169 familioj (4802 homoj), kiuj multe bezonis nutrajn helpon, provizon de vestaĵoj kaj ŝuoj. Vajnaĥoj en bezono de vestaĵoj kaj ŝuoj en la regiono loĝis 3801 familioj (16.223 homoj). En la sama jaro, 200 mallongaj peltaj manteloj kaj 100 paroj da ŝuoj estis asignitaj por ili. En kelkaj kazoj, prezoj por varoj por specialaj setlantoj transdonitaj al vendo al kampara kunlaboro estis ŝargitaj ĝis 200% kontraŭ ŝtataj prezoj kaj ĉi tiuj varoj rezultis neatingeblaj al la senhavuloj pro sia alta kosto.
En la sama jaro, 60 mil m da kotona ŝtofo eniris la regionon. 7200 kg da lano, 1900 pelaj ŝafaj feloj, 100 pecoj da grandaj ledoj estis asignitaj de la rezervo de la registaro de Kazaĥio. El tiuj, 263 mallongaj felaj manteloj kaj la sama nombro da manikoj, 900 paroj da botoj, kiuj estis disdonitaj inter la bezonantoj, estis faritaj. Tamen la bezono de vestaĵoj kaj ŝuoj por vajnaĥoj estis multe pli alta. Pro la manko de vintraj vestoj kaj ŝuoj, 1800 homoj ne laboris en kolektivaj kaj ŝtataj bienoj, 2816 infanoj ne studis en lernejoj.
El la 4183 familioj kiuj alvenis en la regionon, 3925 familioj havis hejmajn intrigojn. 258 familioj ne havis intrigon, sed ili havis ĝardenojn averaĝe 0,5 ha por familio. En kelkaj kolektivaj bienoj, administradaj instrukcioj estis sabotitaj, rifuzante la vajnaĥoj asigni parcelojn sub diversaj pretekstoj, sencele asignante semajn pruntojn, tranĉante asignitajn intrigojn. Preskaŭ duono de la montgrimpantoj havis intrigojn situantajn je distanco de 1–2 km de loĝado, kio kreis malfacilaĵojn kun ilia prilaborado kaj rikoltado.
Alia grava problemo de la deportitoj estis familia reunuiĝo. Malgraŭ ĉiuj malfacilaĵoj, la vajnaĥoj provis loĝi apud iliaj amatoj. En la norda kazastana regiono dum reloĝigo, 1070 disaj familioj estis registritaj. Dum 1944, 923 familioj trovis siajn amatojn kaj reunuiĝis. Kiam ajn eblas, ĉeĉenoj kaj Inguŝ ne lasis infanojn en orfejoj. Eksciinte, ke la infanoj de iliaj parencoj aŭ konatoj estas en la orfejo, ili provis konduki ilin al iliaj familioj, kiuj distingis ilin de aliaj deportitaj popoloj.
La raportoj de la estroj de la potencaj strukturoj plurfoje rimarkis la malĝentilecon de iuj lokaj estroj rilate specialajn setlantojn. La vojaj ĉefministroj kaj festaj organizantoj de la 33a ĉirkaŭvojo publike batis specialajn setlantojn Guĉigov kaj Munaev, kiuj kulpigis nenion. En la kolektiva bieno Iljich, la prezidanto Klinovickij kaj la estro de MTF Rodionov kune kun la kolektivaj farmistoj batis la specialajn setlantojn Mucaev kaj Alĥastov, tial ĉi-lastaj perdis sian vidadon. La enketo de la kazo finiĝis la 26an de aŭgusto 1944, sed ĝi ekzamenis popolan tribunalon nur la 12an de februaro 1945. Klinovickij estis kondamnita al unu jaro en malliberejo, kaj la esploro estis finita ĉe Rodionov pro la projektado de ĉi-lasta en la armeo. En la regiona tribunalo la kondamno estis nuligita, Klinovickij estis kondamnita al deviga laboro dum unu jaro kun depreno de 15% de la salajro.
De 1944 ĝis la fino de la unua duono de 1946, la Ministerio pri Internaj Aferoj de Kirgizio sendis 15 specialajn komunikadojn al la Centra Komitato de la KP(b) de Kirgizio kaj al la Konsilio de Ministroj de Kirgiza SSR «pri la situacio de specialaj kolonianoj kaj faktoj de ĉikanado, malĝentila kaj malatenta sinteno rilate ilin». Kvaroble ĝi informis ilin pri kazoj de «malĝentila, neglektema sinteno, kiuj sumiĝis al mokado» de specialaj setlantoj fare de la gvidado de la Alabukinska distrikto de la Provinco Ĵalalabat. La 27an de oktobro 1945, per rezolucio de la Centra Komitato de KP(b) de Kirgizio, la sekretario de la distrikta partia komitato estis forigita de la posteno pro mokado de la specialaj reloĝantoj, kaj la vicprezidanto de la distrikta plenuma komitato, popola juĝisto, pluraj prezidantoj de vilaĝaj konsilantaroj kaj kolektivaj bienoj estis forigitaj de la laboro kaj juĝitaj.
En majo 1944, registara komisiono estrita de la komisiita popola deputito pri internaj aferoj undefined venis al Kazaĥio por kontroli la situacion de la deportitoj. La lokaj partio-sovetiaj aŭtoritatoj estis instrukciitaj «fari registradon de ĉiuj vakaj domoj en la lokoj de reloĝigo de specialaj enmigrintoj kaj transdoni ilin al la senhavuloj», «provizi ĉiujn specialajn migrantojn de agrikulturaj kartelaj membroj kun kolektivaj farmaj libroj kaj establi kontrolon pri la plena eniro de laboritaj labortagoj en la librojn». La NKVD-korpoj devis regi manĝojn de distribuado de punktoj kaj tuj procesigi ilin pro malobservoj. Eksaj partioj kaj sovetiaj gvidantoj de Ĉeĉenio-Inguŝio estis alvokitaj al la Centra Komitato de la KP(b) kaj ricevis postenon.
Pli strikta kontrolo super vanajĥoj
En januaro 1945, la registaro adoptis dekreton pri pliaj limigoj al la rajtoj de vajnaĥoj. Ili estis senigitaj je la rajto eĉ por mallonga tempo forlasi lokojn de kompromiso sen la permeso de oficejoj de specialaj komandantoj. Inter 3 tagoj ili devis informi la NKVD-korpojn pri ĉiuj ŝanĝoj en la konsisto de familioj. La komandantoj ricevis la rajton devigi la krimulojn aresti dum 5 tagoj aŭ monpunon de ĝis 100 rubloj.
La kialo de ĉi tiu decido estis la malkontento de la ĉeĉenoj kaj inguŝoj pri sia pozicio. En la printempo de 1944, la NKVD-korpoj rimarkis inter la specialaj setlantoj multan kontraŭsovetian deklaron, ''«plendojn kaj severajn respondojn al nesufiĉaj manĝaĵoj, malamikeco kaj minacoj al la loka loĝantaro, ŝtelo kaj ŝtelo de la lastaj brutoj, birdoj kaj manĝaĵoj. Oni rimarkis ankaŭ la faktojn de intencoj … zorgi pri la ŝnuro»''.
Meze de la somero de 1944, nur en Kazaĥio estis arestitaj 2196 specialaj setlantoj. Antaŭ oktobro de tiu jaro, tiu cifero pliiĝis al 3310. Aliaj 1969 homoj estis enpostenigitaj pri operacia kontrolo de la NKVD. Pluraj miloj da altranguloj estis kondamnitaj de la Specialaj Kunvenoj. Krom ĉi tio, proksimume 7.000 vajnaĥoj tenitaj en lokoj de detenado estis transportitaj al lokoj de deporto.
Francio en la Vintra Olimpiko 1980
Kunordigis la teamon la Franca Olimpika Komitato.
Degeneriacoj
La degeneriacoj (Degeneriaceae) estas planta familio el angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo magnolialoj (Magnoliales). Ĝi enhavas ununuran genron (degenerio) kaj du speciojn,.
Deporto de la ĉeĉenoj kaj inguŝoj
Pli strikta kontrolo super vanajĥoj
Inter la specialaj setlantoj, sistemo de reciproka respondeco estis enkondukita: la altaj teroj estis dividitaj en «dek kvaronojn», kies loĝantoj estis kolektive respondecaj pri la ofendo fare de unu el iliaj membroj. Korpoj de la Ministerio pri Internaj Aferoj kaj la Ministerio pri Ŝtata Sekureco inter montanistoj varbis informistojn kaj sekretajn agentojn. Krome vainaĥoj estis devigita aliĝi al «helpgrupoj», kiuj helpis specialajn komandantojn.
Personoj, kiuj havis aŭtoritaton inter la deportitoj, precipe religiaj figuroj, estis sub la speciala superrigardo de specialaj servoj. Ili provis persvadi ilin kunlabori kun la aŭtoritatoj. Ekzemple elektaj rajtoj estis rezervitaj al specialaj migrantoj. En 1946, plej multaj vajnaĥoj partoprenis la elektojn al la Supera Soveto de Sovetunio, plejparte danke al agitado de religiaj aŭtoritatoj. En la sama tempo, tiuj religiaj figuroj, kiuj alvokis ne partopreni la elektojn, estis izolitaj kaj persekutitaj. Ĉirkaŭ 40 homoj estis arestitaj pro tia agitado. Antaŭ la aŭtuno de 1946, la sekretaj servoj identigis pli ol mil religiajn aŭtoritatojn, el kiuj 170 estis devigitaj kunlabori kun la aŭtoritatoj.
Degeneriacoj
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (1 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Deporto de la ĉeĉenoj kaj inguŝoj
Rezistado por enmigrintoj
Alia kialo de la eskapo estis, ke multaj familioj estis apartaj, kaj oficejoj de specialaj komandantoj ofte ne helpis specialajn setlantojn solvi ĉi tiun problemon. De la printempo de 1944 ĝis la fino de 1950, pli ol 20 mil kazoj de eskapoj estis registritaj, dum preskaŭ ĉiuj fuĝintoj estis detenitaj.
En 1948, speciala rezolucio de la Konsilio de Ministroj de Sovetunio konfirmis ke ĉeĉenoj kaj inguŝoj estis deportitaj «por ĉiam». Tiam streĉiĝis la punoj pro eskapado el lokoj de elpelado. La maksimuma kondamno estis 20 jaroj da malfacila laboro, kaj por helpi la fuĝantojn, ili estis kondamnitaj al limdato de ĝis 5 jaroj. Tamen la pafoj daŭris, dum iuj fuĝintoj sukcesis atingi la Grozna provinco.
En 1948, parto de la deportitoj estis reokupitaj, ĉi-foje ene de la limoj de Kazaĥio. Ĉar multaj altlandanoj «montris sian intencon» fuĝi al Ĉinio, estis donita ordono, kiu ne permesis specialajn migrantojn vivi malpli ol 100 km de la ŝtata landlimo. Por ĉi tiu ordono, pli ol 6 mil vajnaĥoj estis reasentitaj el la landlimaj regionoj de Kazaĥio.