cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edmund Wojtyła
Filo de Emilia Kaczorowska kaj Karol Wojtyła; la frato de Karol kaj Olga.
Vivo
Post eksplodo de la unua mondmilito, pro translokigo de militista unuo de la patro al Moravio, Edmund partoprenis al aŭstria lernejo de standardistoj en Hranice. Dum multaj jaroj loĝis en Wadowice, tie finis ankaŭ bazlernejon kaj gimnazion, maturecateston ricevis la 12-an de junio 1924.
En la jaroj 1924-1930 studis medicinon ĉe Jagelona Universitato en Krakovo. La 28-an de majo 1930 kiel unu el nemultaj promociis kiel doktoro de ĉiuj medicinaj sciencoj. La titolo rajtigis al scienca laboro kaj kuracista praktiko.
Post kelkmonata praktiko en Infana Kliniko en Krakovo, la 1-an de aprilo 1931 iĝis anstataŭanto de kuracestro en la Urba Malsanulejo de Bielsko. Novembre 1932 doktoro Edmund Wojtyła infektiĝis per skarlatino kuracante malsanan pacientinon. Mortis post sentebla, daŭranta 4 tagojn malsano la 4-an de decembro 1932. Lia enterigo en la tombejo de Bielsko grupigis multe da personoj. Sur la tomba ŝtono oni ĉizis: Sian junan vivon redonis en la ofero al suferanta homaro. Nuntempe lia korpo ripozas en Rakowicki-tombejo en Krakovo.
(111831) 2002 EB10
(111831) 2002 EB10 estas tre malgranda sed neordinare hela marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Edmund Wojtyła
Vivo
Por pli juna je 14 jaroj Karolo li estis mentoro kaj kuratoro, kamarado de liaj ludoj kaj montaraj vagadoj. Sur la skribotablo en lia vatikana papa apartamento ĝis fino de la pontifiko kuŝis stetoskopo el la frata hospitalo.
(111831) 2002 EB10
Orbito
Ĝi estas rigardita ankaŭ kiel hungaria asteroido kaj estas en orbita resonanco 3:4 kun Marso.
GLAT
GLAT (ankaŭ anglalingvaj LGBT kaj GLBT) estas akronimo, kiu nomas la komunumon de gejoj, lesboj, ambaŭseksemuloj kaj transgenruloj (kun transseksuloj). En universala difino oni uzas ĉi tiun terminon por homoj, kiuj ne estas aliseksemaj kaj por homoj malkonformaj al sia biologia seksa propreco (transgenruloj kaj transseksuloj).
(111831) 2002 EB10
Orbito
Ĝia discentra klinita orbito iom proksimiĝas tiun de Marso ĉe sia suprenira nodo. Ĝia marsa MOID estas 0,16269 astronomia unuo, tie estas 24,338 milionoj da km.
GLAT
Aldonaj literoj
La akronimon oni povas renkonti ankaŭ en varianto kun aldona litero: GLATKI+ (angle plej ofte LGBTQ kaj GLBTQ),
Foje ankaŭ oni skribas ankaŭ LGBTQF kaj LGBTQA, kie F (el la angla friends) signifas amikoj de ĉi tiuj personoj kaj A aliancanoj (el la angla allies) en la batalo kontraŭ la gejfobio aŭ senseksemuloj (el la angla asexuals).
Edmund Wojtyła
Vivo
En 2006 oni produktis filmon pri Edmund Wojtyła sub la titolo Frato de la Papo, reĝisoritan de Stanisław Janicki.
Bandol (stacidomo)
Bandol estas franca stacidomo sur linio -  (landlimo), situanta en  Bandol, en departemento, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Marseille-St-Charles - Vintimille (frontière) (930000).
Falkenoj
Falkenoj estas subfamilio de birdoj de la familio de Falkedoj. En ties tradicia klasigo, ĝi enhavas la falkojn, falketojn kaj nanofalkojn. Depende de la fakuloj, Falkenoj povas inkludi la karakarojn kaj/aŭ la Ridfalkon.
Castel d'Ario
Castel d'Ario estas komunumo de Italio.
Renkontiĝo de Calais
La Renkontiĝo de Calais okazita en Calais, Francio en la 7-a de aŭgusto 1904 estas la unua grava Esperanto-kunveno.
Komence de la 20-a jarcento, Esperanto estis preskaŭ nur skriba lingvo: oni ĝin malmulte parolis. Parolaj kontaktoj inter diversnacianoj uzantaj tiun lingvon estis rigardataj kiel io eksterordinara, kiu nepre altiris la atenton de la gazetaro. Post la sukcesa vizito de du rusaj kaj unu sveda esperantistoj al Francio, la esperantista grupo en Le Havre decidis mem provi la paroleblecon de Esperanto. En somero 1903, ĝi invitis kelkajn anglajn kaj unu ĉeĥan esperantiston al publikaj kunsidoj, en Esperanto.
La sukceso entuziasmigis la grupon kaj stimulis alian marbordan grupon, el Calais, en aŭgusto 1904, okazigi kongreseton en Calais kun apogo de esperantistaro de ĉemara angla urbo Dover. La renkontiĝo okazis utiligante kuradon de la aŭtomobilaj boatoj, organizitan de la Aŭtomobila Klubo de Francio.
La inviton akceptis pli ol 120 Esperantistoj (laŭ Edmond Privat 200, laŭ UEA-Jarlibro 1932, 180) plejparte de Britujo kaj Francujo krome Auguste Capé el Alger Stavenhagen el Berlin, M. Seynaeve el Courtrai (Belgujo) kaj Eduard Kühnl el Praha. La kunvenon prezidis kapitano Capé.
En tiu renkontiĝo, la advokato Alfred Michaux oficiale invitis la kongreson en Bulonjo-ĉe-Maro, por la jaro 1905, kiu estos la unua Universala Kongreso de Esperanto. Laŭdire, kiam oni, en la fino de laboroj, rekomendis la okazo de aliaj internaciaj renkontiĝos en venontaj jaroj, Michaux ekkriis: „Nu, mi invitas vin la venontan jaron en Boulogne por vera, grava Esperantista Kongreso“.
La 20-an horon la partoprenantoj per vaporŝipo "La Nord" vojaĝis al Dover, kie la Esperantistoj akceptis la gastojn entuziasme. Oni disiĝis nur je la 11-a vespere (23-a horo), kiam la gastoj forvojaĝis sur la sama ŝipo: En ambaŭ urboj de la festo okazis oficialaj akceptoj de la urbestraroj, bankedoj kun festparoloj ktp.
Decidoj
La kongreso diskutis la demandojn:
Trenčianske Teplice
Trenčianske Teplice (Trencsénteplic, Trentschin-Teplitz) estas banloka urbo en Slovakio en regiono Trenčín, en distrikto Trenčín.
Situo
Trenčianske Teplice situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Trenčín troviĝas 12 km.
Historio
La loko famiĝis jam pri la kuracfontoj dum la romianoj. La unua mencio devenis el 1234. Familio Illésházy (ilEŝhAzi) konstruis tie domojn en la 16-a jarcento, poste barono Simon Sina evoluigis ĝin en la 19-a jarcento. La banloko havis 5 sulfurajn fontojn 38-42 °C. En 1910 loĝis en la banloko 1511 da homoj, (hungaroj en minoritato, slovakoj en majoritato). La vilaĝo ĝis Traktato de Trianon apartenis al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Trencsén, poste ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio.
Mari Kiviniemi
Mari Johanna KIVINIEMI (n. 27-a de septembro de 1968 en Seinäjoki) estas finna politikisto. Ŝia partio estas Finnlanda Centro. Ŝi estis membro de Finnlanda parlamento 24.3.1995–2.9.2014, ĉefministro de Finnlando 22.6.2010–22.6.2011, ministro pri registaroj kaj komunumoj 19.4.2007–22.6.2010 kaj ministro pri ekstera komerco kaj disvolviĝo kaj prezidanto de Finnlanda Centro 2010–2012. Ŝia elektodistrikto estis elektodistrikto de Vaasa, poste elektodistrikto de Helsinki. En parlamentelekto 2007 ŝi estis sola finnlanda centra kandidato, kiu estis elektata el elektodistrikto de Helsinko.
General Electric
General Electric Company aŭ GE, estas usona multnacia konglomera firmao grupigita fondita en 1892 en Schenectady, Novjorkio kaj kun sidejo en Fairfield, Konektikuto, Usono. Tiu entrepreno funkcias perre de kvar fakoj: GE Energy (energio), GE Technology Infrastructure (teknologia infrastrukturo), GE Capital (kapitalaj financoj) kaj GE Home & Business Solutions (konsumo kaj industrio).
En 2011, Fortune rangigis GE kiel la 6a plej granda firmao en Usono, same kiel la 14a plej profita. Aliaj rangigoj de 2011 inkludas la numeron 7an inter unuarangaj entreprenoj (Fortune), la numeron 5an inter tutmondaj markoj (Interbrand), la numeron 82an inter verdaj (ekologiaj) entreprenoj (Newsweek), la numeron 13an inter plej admirataj entreprenoj (Fortune), kaj la numeron 19an inter plej novigaj entreprenoj (Fast Company).
1482
En la jaro 1482 post Kristo okazis, interalie:
Lazaros Soĥos
Lazaros Soĥos aŭ Sochos (Λάζαρος Σώχος; 1862-1911) estis greka skulptisto. Li naskiĝis en Tinos kaj edukiĝis en Ateno ĉe Leonidas Drosis. Li poste studis ankaŭ en Parizo.
Li estis ĉefe konata pro la statuo de Theodoros Kolokotronis antaŭ la Malnova Parlamento de Ateno.
Franciumo
Franciumo (ankaŭ nomata Francio) estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon Fr kaj la atomnumeron 87. Ĝi estas tre radioaktiva alkala metalo, kiu estas trovebla en urania kaj toria ercoj.
Sciencistoj kalkulis, ke en la tuta Tero ekzistas je ajna specifa tempo entute malpli ol 20 atomoj da franciumo. Pro sia radioaktiveco, ĉiu atomo vivas nur kelkajn minutojn. Sekve, ni scias tre malmulte pri la trajtoj de la metalo franciumo.
Malik Chibane
Malik Chibane - proksimuma prononco franca, naskiĝis kiel infano de arabdevenaj enmigrintoj en Saint-Vallier, departemento Drôme, Francio, do nun -jara - estas franca scenaristo, reĝisoro kaj filmproduktisto. Lia unua plenlonga kineja filmo Hexagone debutis en 1994 kaj, proksime al la propra biografio, temigis la historion de arabdevena familio en Francio. Sekvis pluraj pliaj sukcesaj kinejaj kaj televidaj produktaĵoj. En 2016, septembre en Germanio kaj novembre en Francio, premieris lia filmo Les enfants de la chance pri grupo da knabaj pacientoj de malcentra francia hospitalo en 1942, inter ili pluraj judaj infanoj, kies judecon la kuracistoj kaj flegistoj sukcesas kaŝi kaj tiel savas ilin de la holokaŭsta murdiĝo.
Krom mem realigi filmojn kiel reĝisoro, scenaristo kaj filmproduktisto, li aktivas kiel profesoro en la kina altlernejo La Fémis de Parizo.
Sevo
Sevo aŭ planta suko estas fluido transportita tra ĉeloj de ksilemo (trakeidoj aŭ transportaj elementoj) aŭ de floemo, tio estas tubaj elementoj de planto. Fluaĵo troviĝanta en vakaĵo de aliaj ĉeloj estas foje menciita kiel "ĉelsevo". Ankaŭ aliaj likvidaj komponaĵoj troviĝantaj en plantoj aŭ eliritaj el plantoj, kiel laktosuko, rezinoj kaj mucilago estas foje malĝuste menciitaj kiel sevo. Ĝenerale oni povus diri, ke ĝi plenumas similan funkcion al tiu de sango en vertebruloj, tio estas la transporto de nutraĵoj al koncernaj aparatoj, ĉe vertebruloj el nutrado ĉe plantoj el la tero (radikoj).
Ksilema sevo konsistas ĉefe el akvo, kun hormonoj, mineralaj elementoj kaj aliaj nutraĵoj dissolvitaj en la sevo. Transporto de sevo tra ksilemo estas ĝenerale "bazipetala", tio estas supren el radikoj al foliaro. Dum la 20-a jarcento, estis polemiko pri la mekanismo de sevotransporto tra ksilemo, kvankam plej parto de la botanikistoj nuntempe interkonsentas, ke la kerno de la pruvoj konfirmas la teorion de adhero-tensio ĉe la sevotransporto tra ksilemo.
Acersuko fariĝas el reduktita ksilema sevo el aceroj. En kelkaj landoj (kiel Rusio aŭ Latvio) estas komuna kolekti la fruprintempan sevon de betuloj (tiel nomata "betulsuko") por homa konsumado; la sevo povas esti uzata ĉu freŝe aŭ fermentita. "Betulsuko" estas iom dolĉa kaj tre refreŝiga, sed iĝas pli amara en malfrua printempo; la kutima regulo estas kolekti ĝin antaŭ la apero de la verdaj folioj.
Multaj insektoj nutras sin el sevo. Esceptaj genroj de birdoj, kiel la nomataj sevsuĉuloj aŭ Sphyrapicus, sed ne nur tiuj, suĉas ne nur la sevon el la arboj tra de ili mem elfositaj truetoj, sed ankaŭ tre ofte la insektojn allogitajn de la sevo.
34107 Kashfiarahman
34107 Kashfiarahman estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Kashfia Nehrin Rahman, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2017 pro sia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Brookings High School de Brookings (Suda Dakoto, Usono).
Arakel el Tabrizo
Arakel el Tabrizo - Առաքել Դավրիժեցի (1590-aj jaroj - 1670) estis armena historiisto de la 17-a jarcento, naskita en Tabrizo, en la azerbajĝana provinco de safavida Irano. En 1636 li estis la gardanto de la monaĥejo Hovhannavank, kiun li forlasis por iri al Eĉmiadzin .Arakel pasigis la plej grandan parton de sia vivo en Eĉmiadzin, la monaĥeja fratato al kiu li apartenis. Jen, laŭ li mem, "kreskis kaj trejnis", komencis labori, alvenis en maljuneco, esperante "trovi ripozon". En lia vivo li jam nomiĝis "la Historiisto Arakel" kaj havis reputacion esti tre kompetenta kaj esplora homo. Li verkis la "libron de historioj", unika verko pri la historio de Armenio kaj apudaj landoj kaj popoloj en la 17-a jarcento. Li atestis multajn eventojn kaj priskribis ilin en la libro. Arakel estis la unua armena historiisto, kies verko estis presita. En 1669, la "libro de la historioj" de la Vardapet Arakel de Tabrizo estis publikigita en Amsterdamo kaj Eĉmiadzin kaj estis entombigita, kiel li volis, en la tombejo de la preĝejo sankta Gajane de Eĉmiadzin.
Santa Rita do Itueto
(prononco: santahita doitueto, oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Rio Doce (do "Valo de Rivero Dolĉa") kaj en la mikroregiono Aimorés. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko fondiĝis en 1911 kaj estis levita al la rango de municipo la. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 477 kilometroj.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Sotés
Sotés [soTES] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la norda Komarko de Logronjo kun ĉefurbo en la provinca kaj regiona ĉefurbo Logronjo.
Geografio
Ĝi estas sur la okcidenta valo de la rivero Iregua, alfluanto de Ebro, kaj pli precize inter rojoj Barranco de las Alías kaj Barranco de la Tejera; je distanco de 16 km de Logronjo kaj de 10 km de Nájera. Ties altitudo estas de 672 m.s.m. La urba kerno estas sur monteto, kaj la reliefo des pli plialtiĝas kaj krutiĝas ju pli suden, ĝis Serradero de 1491 m.
Sotés estas atingebla laŭ la regiona ŝoseo LR-341 kiu komunikas sudorienten kun Hornos de Moncalvillo kaj nordokcidenten kun Ventosa kaj la aŭtoŝoseo A-12 el Logronjo al Vigo; krome ankaŭ la regiona ŝoseo LR-341 komunikas nordorienten kun la aŭtoŝoseo A-12 pri proksime al Logronjo.
Historio
Estis restaĵoj de Bronzepoko kaj frua Ferepoko.
NGC 2667
NGC 2667 (aliaj indikoj — NGC 2667A, IC 2410, MCG 3-23-7, ZWG 90.16, PGC 24741) estas galaksio en konstelacio Kankro.
Sotés
Historio
Jam en la Mezepoko, menciindas la daton 2a de novembro 1044, pro donaco al la monaĥejo de Sankta Johano de Sojuela en kiu la reĝo Don García de Nájera mencias "Sotiello". Alia dokumento kiu referencas tiun lokon estas de 1068; en ĝi la reĝo Don Sancho de Peñalén mencias Sotés. En 1137, Alfonso la 7-a donas al la Monaĥejo de Santa María la Real de Nájera la heredaĵojn kiuj li estis havinta en Sotés.
NGC 2667
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sotés
Aktualo
La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 571 loĝantoj ĝis nunaj 276.
La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo (vinproduktado), forstado, kaj la rura turismo. Oni elfosas naturan gason.
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la palacoj, natura loko Fuente "El Colegial", kaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.
Baŭdo
Baŭdo (simbolo: Bd) estas mezurunuo de modulado uzata en telekomunikoj, precipe por teletajpiloj. Ĝi estis nomita laŭ la nomo de Émile Baudot, franca inĝeniero laborinta pri telegrafio.
Ĝi estas la mezuro de nombro da simboloj transsendataj en sekundo de modulita signalo.
Pli simple, ĝi estas la inverso de la daŭro de la plej malgranda impulso, aŭ "elementa" daŭro, en sekundo.
Ekzemple, je 50 baŭdoj, t.e. komerca rapideco de Telekso, la minimuma unuo estas:
La tuta ciklo por transsendi karaktron konsistante el 7.5 unuoj (1 start', 5 bitoj, 1.5 stop'), unu karaktro estas transsendata en:
En minuto:
En sekundo:
Valencio (provinco)
La provinco Valencio (València kaj Valencia) estas provinco en la oriento de Hispanio, situanta en la centro de la Valencia Komunumo. La provinca ĉefurbo estas Valencio. La provinco etendiĝas sur kaj havas  loĝantojn (NISH 2009).
La provinco Valencio limas oriente kun la Mediteraneo kaj la provincoj Kasteljono kaj Teruelo norde, Kvenko kaj Albaceto okcidente kaj Alikanto sude.
En 2007, ĉirkaŭ 70% el la loĝantoj de la provinco (1.738.690) loĝis en la metropola areo de la ĉefurbo. Krom la urbo Valencio, aliaj elstaraj municipoj estas Gandio, Torrent, Sagunt, Paterna, Alzira, Onteniente, Ŝativo, Algemesí, Requena kaj Bunyol.
La provinco havas 16 sidilojn en la Kongreso de la Deputitoj kaj 36 en la Valencia Kortumo.
17314 Esako
17314 Esako estas troja asteroido de Jupitero orbitanta ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" (Palomar-Leiden Trojan Survey).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la troja princo Esako (greke Αίσακος), filo de Priamo en la helena mitologio. Li estis divenisto kiel sia patrina avo Meropso kaj antaŭvidis, ke la naskiĝonta filo de Hekabo : Pariso, alportos katastrofon al Trojo.
22987 Rebeckaufman
22987 Rebeckaufman estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Rebecca Lynn Kaufman, finalistino de la Intel Science Talent Search de 2007, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri medicino kaj sano. Ŝi estis lernantino ĉe la Croton-Harmon High School de Croton-on-Hudson (Nov-Jorkio).
Gurjevsk
La vorto havas plurajn signifojn:
János Treiber
János TREIBER [jAnoŝ trejber], laŭ hungarlingve kutima nomordo TREIBER János estis rumanuja hungara geologo, vulkanologo, altlerneja instruisto'''.
9814 Ivobenko
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Ivo Benko, barono de Boinik (1851–1903), direktoro de la observatorio de Pula. Li faris sisteman laboro per meridiana cirklo kaj kompilis katalogon de fundamanta steloj. Li estas ĉefe konata pro la observo, kiu refutis la ekziston de dua luno de Tero.
János Treiber
János Treiber naskiĝis en Debrecen la 4-an de majo 1913 kaj mortis en Kluĵo la 7-an de novembro 1975.
Kariero
Treiber frekventis mezlernejon en Satu Mare, poste li soldatiĝis, pli poste diplomiĝis en Kluĵo en 1937. De 1941 li estis praktikanto, asistanto, poste docento en la katedro de mineralogio kaj geologio de la sama universitato, kie li doktoriĝis en 1945. Inter 1949–1973 li aperigis 51 artikolojn, librojn precipe en rumana lingvo.
Dlouhá Lhota (distrikto Blansko)
Dlouhá Lhota estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Blansko, Sudmoravia regiono. En ĉi tie vivis.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1365.
Matteo Perez
Matteo Perez - naskiĝis, do nun -jara - estas franca infana aktoro. Li internacie konatiĝis kiel ĉefrolulo de la kineja filmo Les enfants de la chance en aŭtuno 2016. Inter la jaroj 2012 kaj 2014 li trejniĝis kiel infana lernanto de la renoma aktora lernejo Cours Florent en Parizo.
(7574) 1989 WO1
(7574) 1989 WO1 estas asteroido de la ekstera asteroida zono. Ĝis nun, ĝi restas sen nomo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la japanaj astronomoj Watari Kakei, Minoru Kizawa kaj Takeŝi Urata elde la Observatorio de Nihondaira en Ŝimizu (Gubernio Ŝizuoka) en Japanio.
Baziĝante sur ĝia absoluta magnitudo, oni povas taksi ĝian diametron inter 20 kaj 35 km. Ĝiaj orbitaj ecoj kongruas kun tiuj de la Cibelaj familianoj.
Dornești (Suceava)
Dornești [dorneŝtj] (hungare Hadikfalva) estas vilaĝo en Rumanio sude de Rădăuți enhavanta en 2007 4 352 loĝantojn. Ĝi estis unu el la setlejegoj de sikuloj de Bukovino. La inicianto estis Andreo Hadik. La komunumo konsistas el la samnoma vilaĝo kaj Iaz.
(15357) 1995 FM
(15357) 1995 FM estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).
Giorgione
Giorgione [ĝiorĝiONe] (ĉ. 1477–1510), kromnomo, per kiu famiĝis la itala pentristo Giorgio Barbarelli da Castelfranco.
La itala nomo Giorgione signifas laŭvorte "Georg-ego".
Plej famaj pentraĵoj
Laŭ la plej tradiciaj titoloj donitaj al ili, sed ili ĉiuj estas konjektaj kaj foje dubindaj.
Gizella Sólyom
Gizella SÓLYOMr [ŝOjom] fraŭlinnomo Gizella Miklós, rumania hungara inĝenierino pri besbredado naskita en Racu la 10-an de novembro 1950.
Kariero
Gizella Sólyom diplomitiĝis en 1975 en Kluĵo. Inter 1975–77 ŝi laboris en Braŝovo, poste inter 1977–86 ŝi 9instruis en Dănești. De 1986 ŝi estis fakinĝeriro ĉe la Oficejo de Bestnobeligo kaj Plimultiĝbiologio de Distrikto Harghita.
Savonlinna
Savonlinna estas urbo kaj komunumo en la provinco Suda Savonio de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi estis parto de la gubernio Orienta Finnlando. La urbo en junio 2015 havis 35 760 loĝantojn. Ĉiujare en Savonlinna okazas opera festivalo.
Olavinlinna (kastelo de Olavi) estas kastelo en la urbo Savonlinna.
1481
En la jaro 1481 post Kristo okazis, interalie:
7906 Melanktono
7906 Melanktono estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar en kunlaborado kun la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando), en la kadro de la de la Palomar–Leiden survey.
Ĝi estis fotita de Tom Gehrels per la Schmidt-teleskopo de 122 cm de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono). La platoj eksponitaj dum tiu kampanjo kaj senditaj en Leiden estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana teologo kaj reformaciisto Phillipp Schwarzerd (1497–1560), kiu verkis sub la nomo de Filipo Melanktono (aŭ Philipp Melanchthon).
Santa Cruz Mixtepec
Santa Cruz Mixtepec estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santa Cruz Mixtepec. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 378.
József Tunyogi Csapó
TUNYOGI CSAPÓ József (tunjogi ĉapo:) estis hungara jurakademia profesoro, ano korespondanta de la MTA (1832) naskita en Kémer la 24-an de oktobro 1790 kaj mortinta en Koloĵvaro la 24-an de aprilo 1865.
Santa Cruz Mixtepec
Geografio
Santa Cruz Mixtepec apartenas al la distrikto Zimatlán al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la regiono centraj valoj de Oaĥako, kiu estas en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2984 loĝantojn. El tiuj estis 1380 viroj kaj 1604 virinoj. La komunumo havas surfacon de 66,34 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1560 metroj super la marnivelo.
József Tunyogi Csapó
Kariero
Tunyogi Csapó havigis diplomon en 1816. Poste li laboris ĉe la guberniejo, de 1820 li estis profesoro de la reformita ĉefkolegio de Koloĵvaro, kies inter 1823 – 1838 li estis rektoro. En 1824 li estis reĝa juĝisto, en 1834 landkunvena sendito de departemento Közép-Szolnok kaj redaktis taglibron pri la landkunveno. De 1847 li priokupiĝis multe silkraŭpkulturadon kaj publikis plurajn artikolojn en gazetoj kaj fakrevuoj pri ĉi tio temo. Lia 12 voluma historia dokumentkolekto restis en manuskripto.
Santa Cruz Mixtepec
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 600 indiĝenoj. El tiuj 485 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 485 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Marishi-Ten
Marishi-ten (japane: 摩利支天 ankaŭ Mariĉi) estas diino de la aŭroro en la mitologio de la mahajana budhismo. La nomo venas el la sanskrita Marici ~ lumradio.
Santa Cruz Mixtepec
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Marishi-Ten
Ĝi estas figurita kiel trikapa estaĵo, rajdanta sur apro. Oni preĝas je li en Tibeto ĉe aŭroro.
Oni traktas ĉiun ĉefulinon de la Samding-klostro apud la Jamdok-lago kiel enkorpiĝon de la Mariĉi. En Tibeto oni konas eĉ kun 6 kapoj kaj kun ĉeno el kranioj.
San Pedro del Gallo
San Pedro del Gallo estas unu el la 39 komunumoj de la meksika subŝtato Durango, kiu situas en norda Meksiko (sed sen limo al Usono). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Pedro del Gallo. Al San Pedro del Gallo apartenas entute 31 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10030.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1486 loĝantojn. El tiuj estis 737 viroj kaj 749 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2008,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1660 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe ne konata mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 17,5 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1900 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj - personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke (ne estas) % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
1316 de la loĝantoj de San Pedro del Gallo en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 71 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 5,4 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 5,94 % (38 el 640), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 4,88 % (33 el 676).
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 2228 personoj apartenis al la katolika religio kaj 18 personoj al la protestantisma religio. 3 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 19 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
8-a Hispana Kongreso de Esperanto
La 8-a Hispana Kongreso de Esperanto okazis en 1929 en Oviedo, Hispanio. Okazis Solena Malfermo kaj diservo fare de Pastro Fournier en la Katedralo de Oviedo. La kongreson prezidis komandanto Giménez Mora. Okazis ankaŭ festeno kaj grupa fotado. Plej historia gravo devenis el la diskuto inter tiuj kiuj postulis por la nacia movado federacion (grupo zaragoza estre de Maynar) kaj tiuj kiuj postulis asocion (madrida grupo estre de Julio Mangada). La solenan fermon en Ĥiĥono prezidis infanto Don Jaime.
Jacinto
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Jequitinhonha (foje esperantigita: Valo de Ĵekitinjonja) kaj en la mikroregiono Almenara (esperante: Aŭmenara). Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Probable utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn: JEN LA antaŭa, tro mallonga teksteto:
34594 Rohanarora
34594 Rohanarora estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Jacinto
Eksteraj ligiloj
Jacinto estas brazila municipo de la ŝtato Minas-Ĝerajso kaj la mikroregiono Almenara.
34594 Rohanarora
Nomo
Ĝia nomo honoras Rohan Arora, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2018, pro sia projekto en teamo pri enveturigita sistemo. Li estis lernanto ĉe la American High School de Fremont (Kalifornio, Usono).
Serranillos
Serranillos [seraNIljos] estas municipo en la sudo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Alberĉe kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco; ĝi formas parton de la Municiparo de Alberche kun aliaj 11 municipoj. La loknomo Serranillos estas komprenebla etimologie kiel Montaranetoj alude al reloĝantoj venintaj el areoj de Sorio, Burgoso kaj Rioĥo.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 73,53 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2135 loĝantojn. Ĝi perdis 1 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 39 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Ĝi limas kun Navalosa, Navarrevisca, San Esteban del Valle, Mijares kaj Pedro Bernardo. La municipa teritorio estas montara inter la Valo de rivero Alberĉe kaj la Sierra de Gredos direkte al la valo de la rivero Tiétar en Ekstremaduro.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio kaj precize al la Monaĥejo de Burgohondo en la 14-a jarcento kun Navaluenga, Navalmoral de la Sierra, San Juan del Molinillo, Navarredondilla, Navalacruz, Navatalgordo, Navaquesera, Navalosa, Hoyocasero, Navarrevisca kaj Villanueva de Ávila. Poste apartenis al monaĥejo de Avilo, poste al senjorlando de Arenas. Je la morto de Álvaro de Luna, Johana la 2-a de Kastilio donis ĝin al sia kuzino Juana de Pimentel, vidvino de Álvaro de Luna. Poste ĝi estis aligita al la Senjorlano de Mombeltrán en 1475-1600 kun Las Cuevas, La Higuera, Lanzahíta, Las Torres, Mijares, Mombeltrán, Pedro Bernardo, Villarejo, San Esteban, Santa Cruz kaj Los Gavilanes.
Blua grundokolombo
La Blua grundokolombo (Claravis pretiosa) estas eta kolombo de la tropika Nova Mondo.
Serranillos
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj ĉefe brutobredado kaj rilata komercado vaganta. Pri dediĉo al brutobredado kaj al vagkomercado estas kapro kaj stangpesilo en la blazono. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Blua grundokolombo
Disvastiĝo
Ĝi estas loĝanta reproduktulo el sudorienta Meksiko ĝis nordokcidenta Peruo kaj norda Argentino, krom en Trinidado.
La blua grundokolombo estas komuna en malferma arbaro, bordoj de forstoj, arbarklarejoj kaj bordoj de ŝoseoj, precipe en pli humidaj areoj. Ĝi troviĝas el marnivelo ĝis ĉirkaŭ 1 200 m altitude.
Aspekto
Blua grundokolombo estas eta kolombo 20 cm longa mezaveraĝe, sed inter 18 kaj 22, kun pezo de 65-72 g. Plenkreskuloj masklaj havas blugrizajn suprajn partojn kaj pli palajn grizajn subajn partojn, iĝante grizblanka en vizaĝo. La flugilplumoj kaj eksteraj vostoplumoj estas nigrecaj, kaj la flugiloj estas tre markitaj je nigro. La irizo estas ruĝa aŭ flava, la nuda okulringo estas verda kaj la kruroj estas rozkoloraj kiel karno. La ino havas grizbrunajn kapon, kolon kaj bruston, iĝante helblugriza en subflugiloj kaj ventro; la dorso estas ruĝbruna, kontraste kun la avelkoloregaj pigo kaj vosto kun pli malhela eksteraj plumoj. Kie la masklo havas nigrajn punktojn en flugiloj, la ino havas ruĝajn. Junuloj estas kiel inoj, sed ili havas ruĝecan skvamecon en dorso.
Kutimaro
Tiu neotropisa specio estas plej ofte ĉu sola ĉu en paroj ĉu en etaj aroj ĝis 100 individuoj. Ili manĝas ĉefe surgrunde semojn kaj etajn insektojn kaj englutas ankaŭ sablerojn aŭ ŝtonetojn. La voĉo de la masklo, ekde arbopinotoj, estas laŭta buup.
Botelskrapilo
Botelskrapilo (ankaŭ botelolekilo) estas longforma ilo per kiu oni povas skrapi la restaĵon de certaj densaj likvoj, kiel jogurto aŭ ovobrando, el botelo.
Universitato de Gladzor
Universitato de Gladzor (armene: Գլաձորի համալսարան, Gladzori hamalsaran) estis mezepoka armena universitato, unu el la du "grandaj centroj de lernado" kune kun la Universitato de Tatev (ĉirkaŭ 1340-1425) kiu estis "esence de sola tradicio". Ĝi estis establita ĉirkaŭ 1280 fare de Nerses de Muŝ) kaj funkciigita ĝis 1340 kaj "postlasinta riĉan intelektan heredaĵon".
Botelskrapilo
La plata flanko estas por skrapi la lastan restaĵon el kartono.
La ilo origine venas el Norvegio, sed fariĝis nur en Nederlando granda sukceso, onidire pro la nederlanda ŝparemo.
Dotalia lingvo
La dotalia, alilingve foje dotyali, doteli aŭ dotali (डोटेली) devenas de la Hindarja lingvaro de Nepalo. Laŭ la censoj (2011-2012) en Nepalo, proksimume 250 000 ĝis 788 000 personoj parolas ĝin kiel gepatra lingvo. La plimulto de la parolantoj de la dotalia estas dulingvuloj. La dotalia estis tradicie konsiderata kiel okcidenta dialekto de la nepala antaŭ ol Ethnologue, Languages of the World (Etnologiisto: Lingvoj de la Mondo) konsideras ĝin kiel plenrajta lingvo en 2012, sekve de peto submetita de parolanto kaj leksikografo de la dotalia, R. D. Prabhas Chataut.
La dotalia estas skribata en la nagaria (devanagari) skribo .Ĝi havas la statuson de oficiala lingvo de Nepalo laŭ parto 1, sekcio 6 de la nepala konstitucio de 2015.
Notoj kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la samtema artikolo en la franclingva vikipedio je la 16a de aŭgusto 2019.
3181 Ahnert
3181 Ahnert estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon Paul Oswald Ahnert (1897–1989).
22988 Jimmyhom
22988 Jimmyhom estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jimmy Hom, finalisto de la Intel Science Talent Search de 2007, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Syosset High School de Syosset (Nov-Jorkio).
Gonfaron (stacidomo)
Gonfaron estas franca stacidomo sur linio -  (landlimo), situanta en  Gonfaron, en departemento, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Marseille-St-Charles - Vintimille (frontière) (930000).
3883 Verbano
3883 Verbano estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Majora Lago, nomita ankaŭ Verbano en Italio.
Lipót Klug
Lipót Klug, laŭ hungarlingve kutima nomordo Klug Lipót estis hungara matematikisto, profesoro, instruisto.
Lipót Klug naskiĝis la  en Gyöngyös. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Lipót Klug devenis el juda familio. Li frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Pest (urbo), poste li studis en Reĝa Teknika Universitato József (1870–1872) kaj pedagogian altlernejon (1872–1874). Post la diplomo li instruis en gimnazio en Pozsony, ekde 1893 en Budapeŝto, dum li doktoriĝis en 1882. Inter 1897 kaj 1917 li instruis en Universitato Ferenc József, poste li pensiuliĝis. Dum la nazia erao li kaŝiĝis kaj restis viva.
Kalisto (mitologio)
Kalisto (helene Καλλιστώ, latine Kallistó) estis en la helena mitologio filino de la arkadia reĝo Likaono.
Onidire ŝi estis la plej bela knabino en la reĝolando kaj fariĝis anino de la sekvantaro de la diino de ĉaso Artemiso. Baldaŭ malkovris ŝin la plej alta dio Zeŭso kaj por akiri ŝin, li onidire prenis sur sin formon de Artemiso. Sed aliaj versioj parolas pri tio, ke li prenis ŝin perforte. Kiam Artemiso ekvidis, ke Kalisto atendas bebon, forpelis ŝin el sia sekvantaro kaj Kalisto poste naskis en arbaro filon Arkason. Kiam ĉi tion eksciis diino Hera, edzino de Zeŭso, venĝis Zeŭsan malfidelecon per transformo de Kalisto en ursinon.
Arkaso plenkreskis kaj ĉasado fariĝis lia manio. Malfeliĉo baldaŭ venis – dum unu ĉasado li sekvis spurojn ĝuste de tiu ĉi ursino. Lastmomente intervenis Zeŭso kaj malebligis murdon de la patrino per transformo de Arkaso ankaŭ en urson. Poste li ilin ambaŭ levis sur ĉielan volbon kaj transformis ilin en konstelacion de Granda kaj Malgranda Ursino, kiuj nun estas nomataj "Granda kaj Malgranda Ĉaro"''.
Reflekto en arto
Tiu ĉi historieto estis preferata temo de renesancaj kaj barokaj artistoj.
Gulkeviĉi
Gulkeviĉi (Гулькевичи) estas urbo en Krasnodara regiono en Rusio.
Levantenia araba dialekto
La levantenia araba (اللهجة الشامية, ) estas vasta dialekto de la araba parolata en la orienta mediteranea marborda strio, areo kiu grandas inter 100 ĝis 200 kilometroj. Oni konsideras ĝin unu el la kvin ĉefaj variaĵoj de la araba. En la kadro de la ĝenerala diglosia stato de la araba mondo, oni uzas la levantenian araban por ĉiutaga, parola uzado, dum la plejparto de la skribitaj kaj oficialaj dokumentoj kaj amaskomunikiloj uzas la modernan norman araban. Ĝi estas ankaŭ parto de la orienta araba aŭ maŝreka araba, dialektego, kiu inkludas la mezopotamian araban kaj duoninsulan araban dialektojn kune kun la levantenia.
Gulkeviĉi
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03213501.
Lajos Rauscher
Lajos Rauscher [lajoŝ raŭŝer], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rauscher Lajos estis hungarlandana grafikisto, pentristo, arkitekto, altlerneja instruisto. Supozeble li estis germano kiel Ludwig Rauscher, sed tion la fontoj ne mencias. Lajos Rauscher naskiĝis la  en Stutgarto (Germanio), li mortis la  en Zebegény (Hungara reĝlando.
Gulkeviĉi
La urbo estis fondita en jaro 1875.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1961.
La interurba telefona kodo estas 86160, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 45°22' norde, longitudo 40°41' oriente.
La urbo estas apud Norda Kaŭkazo.
En la jaro 1959 la urbo havis 15.7 mil loĝantojn, en la jaro 2002 estis 35.1 mil loĝantoj.
NGC 2668
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Levantenia araba dialekto
Loko
Oni parolas la levantenian araban en la fekunda strio ĉe la orientaj bordoj de la Mediteraneo. Oriente, en la dezerto, oni trovas nord-arabajn beduenaj variaĵoj. La transiĝon al la egipta araba en la sudo per la Nakaba kaj Sinaja dezertoj, kie oni parolas beduenajn variaĵojn, kaj poste la egipta ŝarkija dialekto, priskribis Rudolf de Jong en 1999. En tiu direkto, la egipta urbo El Ariŝ estas la fina, kiu montras levanteniajn trajtojn. Laŭ simila maniero, la regiono el-Karak komencas la parol-regionon de la heĝaza araba, formo de la golfa araba. En la nordo, la limo kun la mezopotamiaj "geletaj" dialektoj komencas de la turka landlimo ĉirkaŭ el-Rāʿi, kaj la lago Ĝabbul estas la nordorienta limo de la levantenia araba, kiu inkludas, pli sude, el-Qaryatayn, Damasko kaj la haŭrana montaro.
Ágoston Olti
Ágoston OLTI rumania hungara historiisto naskita en Racu la 24-an de julio 1980.
Levantenia araba dialekto
Ĉefaj trajtoj
La plej distingebla trajto de la levantenia araba estas verŝajne ĝia akcenta ŝablono, kiu restis plej proksima ol tiu de la klasika araba el ĉiuj variaĵoj. Ĝi ignoras la sindromon gahaŭa, kiu estas tipa en la mezopotamia kaj duoninsula dialektoj ( > ); ĝi ne ŝanĝas la akcenton el peza praantaŭlasta silabo, kiel faras la egipta araba ( > ); kaj ĝi nek faras la nord-afrikan movon de akcento al la fina silabo ( >, > ).
Grava trajto estas la prononco de la litero qāf, kiu ordinare reduktiĝas al glota halto ( > ) krom en la plej suda parto (Gazao, Be'er Ŝeba, Kerak).
Alia distingebla trajto estas la uzo de prefiksa b- en la imperfektivo por distingi la indikativon (kun b-) de la subjunktivo (sen b-), ekz. 'vi trinkas' vs. 'ke vi trinkas'.
Origino
La areo, kie oni parolas la levantenian araban, estas dum jarmiloj la hejmo de ŝemidlingvanoj; skribitaj registroj komencas kun la eblaa lingvo, poste la ugarita kaj poste kanaanaj lingvoj kiaj ekzemple la amona, fenica, hebrea, kaj moaba. La kanaana lingvaro havis la distingan trajton movi la komunan ŝemidan /ā/ al /ō/, /ð/ al /z/ kaj /θ/ al /š/, kaj montris distingan nefrakasan viran pluralon en /-iːm/.
Ekde la mezo de la unua jarmilo a.k.e., la okcidenta aramea ekdominis la plejparton de la regiono kaj poste fortiĝis pro sia uzo kiel oficiala lingvo de la persa imperio. Persa influo falis post kiam Aleksandro la Granda konkeris la areon, kiun poste aneksis la Romianoj post pluraj jarcentoj. Kiel parto de la pli helenigita Orienta Roma Imperio, la regiono havis signifan kvanton da parolantoj de la greka antaŭ la arabigo.
Ekde la roma periodo, la araba estis najbara lingvo, parolata en la dezerto orienta de tiu areo (Nabateanoj en Petra kaj la Nakabo). La Ganasida regno, establita en la unuaj jarcentoj k.e. en la haŭrana montaro estis la unua (kristana) araba aŭtoritato en la setlita areo. Dum la unuaj jaroj de la Islama konkero, la islamaj araboj konkeris Levantenion de la bizanca imperio kaj oni establis la unuan kalifujon en Damasko. La araba disvastiĝis pli profunde en la loĝantaron tiam, kvankam la ŝanĝo okazis iom post iom. La ankoraŭ ekzistanta parolata dialekto de la aramea en kelkaj vilaĝoj nordaj de Damasko estas la fina evidentaĵo de tiu malrapida konverto. Estas interese rimarki ke tiu aramea dialekto kunhavas kvalitojn kun la kampara palestina araba dialekto (ekzemple /q/ > /k/).
Tial oni povas konkludi, ke la levantenia araba dialekto kreskis el la adopto de la araba fare de parolantoj de la aramea, kiu rezultigis la rekoneblan aramean subtavolon. La stato de aferoj en la aramea ĵus antaŭ la arabigo estas plejparte nekonata, sed ĝi povus montri dialektajn variaĵojn rilate la lingvoj, kiujn la aramea anstataŭis, kio povus klarigi iujn kvalitojn de la postaj arabaj dialektoj. Vidu, ekzemple, la similecon de la centraj palestinaj pluralaj sufiksaj pronomoj (-kem, -ken, -hem, -hen) kun siaj hebreaj kontraŭpartoj, aŭ la variaĵojn de la samaj pronomoj en la siria marborda montaro (-ko:n, -ke:n, -ho:n, -he:n) kompare kun identaj formoj en la aramea. Alivorte, la implico estas, ke estas aramea subtavolo en la levantenia araba, sed la aramea de iuj regionoj jam inkludis fortajn subtavolojn de la antaŭaj lingvoj (ĉefe kanaanaj). Tiuj influis la levantenian araban per la aramea, kvankam oni delonge ĉesis uzi tiujn lingvojn mem.
Estas probable, ke la araba adoptita de Levantenio estis heĝaza, anstataŭ la naĝda variaĵo parolata de beduenoj. Tion montras, ekzemple, la traktado de la interna glota halto kiel duonvokalo.
Personaj pronomoj
En la levantenia araba, personaj pronomoj povas havi de ok ĝis dek du formoj depende de diversaj lokaj kaj sociaj faktoroj: la dua kaj tria personoj diferencas laŭ genro, dum la unua persono ne, kvankam multaj levanteniaj arabaj variaĵoj (precipe urbaj variaĵoj) neniel plu distingas genron en la plurnombro. Multaj variaĵoj de la levantenia araba perdis la dunombron. Tradicie la pronomoj elnomiĝas laŭ la ordo "tria, dua, unua."
Estas tendenco en la urbaj dialektoj perdi la distingon inter vireco kaj ineco en la pluralo. La rezulto merĝiĝas al la vira genro, sed oni ankoraŭ komprenas la inan variaĵon.
Enklitikaj pronomoj
La enklitikaj formoj de personaj pronomoj (الضمائر المتصلة aḍ-ḍamāʾir al-muttaṣilah) ofte aldoniĝas al diversaj parolpartoj, kun diversaj signifoj:
Lajos Rauscher
Biografio
Lajos Rauscher frekventis gimnazion kaj teknikuniversitaton en sia naskiĝurbo. En 1866 li estis soldato kontraŭ la prusoj. Post la militiro li lernis pentradon en Munkeno, poste li studvojaĝis en Germanio, Italio, Grekio, Turka Imperio. En 1871 li translokiĝis al Pest (urbo), post 2 jaroj li ekinstruis en Reĝa Modela Desegna Lernejo. En 1874 li kreis arkitektajn planojn por nova kampuso de la Lernejo. Ekde 1884 li instruis en Reĝa Teknikuniveristato József.
Bonyhádvarasd
Bonyhádvarasd [bonjhAdvaraŝd] estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Bonyhád. Ĝis 1903 la oficiala nomo esitis la mallonga Varasd.
Situo
Bonyhádvarasd situas sur montetaro en valo, laŭ traira flankovojo. Bonyhád troviĝas 11, Szekszárd 22 km-ojn for.
Historio
La unua mencio devenis el 15-a jarcento. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Poste germanoj refondis Varasd. Iliaj posteuloj estis deportitaj post la 2-a mondmilito, dume rifuĝintaj hungaroj alvenis.
En Bonyhádvarasd migra poŝto servas.
(15405) 1997 WJ7
(15405) 1997 WJ7 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).
Rusa Ŝtatobaleto
Rusa Ŝtatobaleto  estas ŝtata baleta kompanio de Rusio.
Kompanio
La dancistoj venas de rusaj ĥoreografiakademioj en Moskvo kaj Sankt-Peterburgo kaj aliaj akademioj.
La baleto dancas la klasikan repertorion, kaj ankaŭ novajn klasikajn produktaĵojn.
Sornetan
Sornetan (malnova germanlingva nomo: Sornethal) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Moutier kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 126 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Sornetan situas en la Berna Ĵuraso 12 kilometrojn okcidente de Moutier kaj 20 kilometrojn norde de Bielo, en valkaldrono de la rojo Sorne, alfluanto de Birs. Al Sornetan apartnas la suda parto de la ravino de Pichoux. La komunumo konsistas el la vilaĝo Sornetan kaj la setlejoj Sapran sur alteco de 756 m s.m. en nordokcidente ĉe la kantona vojo, Le Pichoux sur alteco de 728 m s.m. ĉe la supra enirejo al la ravino de Pichoux kaj Semplain sur alteco de 904 m s.m. tute en nordo de la komunumo, kaj diversaj izolitaj bieno.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,64 km², de kiuj 50,4% estas kovritaj de arbaro, 45,8% servas por agrikulturo kaj 3,2% por setlado.
Vidindaĵoj
La ĉefaj vidindaĵoj de Sornetan estas la baroka pastra preĝejo konstruita en la jaro 1708 kaj la impona Ravino de Pichoux kiun fosis la rivereto Sorne tra la ĵurasa montoĉeno.
Historio
La unua dokumenta mencio de Sornetan datiĝas el la jaro 1179 kiel Sornetan. En Sornetan estis trovitaj diversaj objektoj el la kelta, romia kaj burgonja epoko. Dum la 13-a kaj 14-a jarcento estis menciita nobela familio de Sornetan. Dum mezepoko Sornetan apartenis al la Priorejo Moutier-Grandval en la Princepiskoplando Bazelo.
De 1793 ĝis 1797 Sornetan apartenis al la Respubliko Moutier, tiam estis integrita al la Franca Departemento Mont-Terrible kaj ek de 1800 al la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 ĝi per la Viena Kongreso estis atribuita al Kantono Berno. En 1816 Sornetan fariĝis parto de la berna distrikto Moutier. En la 1970-aj jaroj la distrikto Moutier dufoje voĉdonis kontraŭ la integriĝo al la nova Kantono Ĵuraso kaj Sornetan tial restis parto de Kantono Berno.
Stacio Yokosuka-Chūō
Stacio Yokosuka-Chūō (japane: 横須賀中央駅、よこすかちゅうおうえき [Jokosuka-Ĉuuoo-eki], angle: Yokosuka-Chūō Station) estas fervoja stacio en Jokosuka, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de Korporacio Keikyū: Linio Keikyū (ĉefa).
Sarran
Sarran estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 254 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011. Tie Jacques Chirac havas kastelon.
La vilaĝo situas en la natura regiona parko Millevaches.