cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La grande saline de Salins-les-Bains
Ĉerpado kaj ektraktado
La sala akvo estis varmigita ĝis vaporiĝo, lasante la salon sur la fundo de la "patego", tia varmiga tempo nome "densigado" ĝenerale daŭris 17 ĝis 18 horoj. Samtempe kiam la salo formiĝis, oni deprenis kaj lokis ĝin sur klinajn ebenojn, kie ĝi elgutis dum 6 ĝis 8 horoj. Ĝi nun estis uzebla.
Proceso kaj salbrikoj
Laŭ la tempopaso, la "moŝtaj rentuloj", kiuj posedis la "malgrandan salfarejon"cedis al tento vendi sian salon sub la prezo fiksita de la konsilio de la grafo. Tial ke, finfine, en 1440, neniu plu aĉetis salon ĉe la "granda salfarejo". Perdiĝis salakvo, kiu povintus raporti ses mil ŝarĝojn da salo, kiu valoris pli da 2000 frankojn. Sekvantan jaron, la malprofitoj estus eĉ pli grandaj, se la Duklando Savojo ne aĉetus 10.000 ŝarĝojn da salo el la "granda salfarejo". Fronte al tiuj troigoj, oni submetis tiun aferon al Dolparlamento, kiu kondamnis plurajn ulojn al monpunoj je 3000 fankoj pro malobeo pri la fiksitaj prezoj kaj je 2000 frankoj pro malgrandigo de la salbrikoj. Fine de la XVIa jarcento, la registaro fariĝis posedanto de ĉiuj salfarejoj.
Posedantoj
En 1790, la salfarejo de Salins integriĝas en la nacian region de la orientaj ŝtataj salfarejoj, kiu monopoligas la ekpluatadon de tersalo de Franĉkonteo. En 1840, oni liberigas la salmerkaton, kaj aŭkcias la salfarejon en 1843.
En 1862, la Anonima Societo de eks-orient-ŝtataj salfarejoj naskiĝas, kaj konsistigas kun aliaj societoj la truston de Nancio-sindikato, kiu aĉetas la salfarejon de Salins.
Aktuale
Ili daŭrigas sian industrian faradon, kvazaŭ kontinue ĝis 1962, kiam ili fermiĝis ; la komunumo Salins-les-Bains reaĉetis ilin 4 jarojn poste. Nun, ili konsistas el longaj subteraj galerioj kaj supraĵoj : la ĉambro de pategoj, la provizejo de saloj kaj la malnova domo de la granda puto. En tiuj galerioj, troviĝas mekanismoj de salakvo-pumpado, kiuj daŭre funkcias. Oni plu kaptas salakvon (nun uzata vintre por kontraŭnega salado de la ŝoseoj) kiu entenas po 330 gramoj da salo por unu litro da akvo (kompare unu litro da marakvo entenas nur 30 ĝis 40 gramoj de salo) en la subteraĵoj.
Ekde 1854, la sala akvo de la "Muyre-Puto" provizas la unuan termobanejon de Salins-les-Bains. En 1994, ankaŭ la salakvo de la " puto de Franciskanoj " provizas la termobanejo. Oni kvazaŭ ne plu vidas la fortikaĵojn, sed la ekspluatado-konstruajoj estis renovigitaj kaj oni aldonis salmuzeon ekde majo 2009.
La 27a de junio 2009, UNESKO agnoskis la salfarejojn de Salins les Bains kiel monda heredajo, ampleksiga registrado de la reĝa salfarejo de Arc-et-Senans en 1982.
Piatto
Piatto estas komunumo de Italio.
Königsbach ĉe la Vinŝoseo
Geografio
Königsbach situaa ĉe la Germana Vinŝoseo en Vorderpfalz sur alteco de 150 m super marnivelo ĉe la orienta rando de la Palatinata Arbaro, la Haardt. Oriente estas la malaltebenaĵo de la supra Rejno. La avaraĝa jara precipitaĵo estas 500 mm. La pli ol 1800 sunhoroj po jaro donas mildan klimaton:
Artocarpus
Artokarpo (Artocarpus) estas plantgenro el la familio de la Morusacoj (Moraceae) de monoikaj arboj kun kunmeta ŝajnfrukto, devenanta el la kuniĝo de la veraj fruktoj (akenoj), de la floroj kaj de la floraj receptakloj; ĉ. 50 specioj el Hindio kaj Malajzio, du (panarbo kaj jakvarbo) kultivataj por manĝebla ŝajnfrukto kaj kelkaj liverantaj bonkvalitan lignon. Ĝi hejmiĝas en la subtropikaj kaj tropikaj Azio kaj Malajzio. Fruktoj kaj ligno de kelkaj specioj havas ekonomian gravon.
Vegetaj karakterizaĵoj
Ĉiuj Artocarpus-specioj estas ĉiamverdaj aŭ folifalaj arboj. Ili enhavas laktosukon. Ili havas alternestarantajn, duliniajn aŭ spirale startantajn foliojn. La folioj havas tigojn. La grandaj foliplatoj estas simplaj ĝis palmataj kaj glatrandaj kun leda konsisto. Ĉiuj specioj havas stipulojn, kiuj estas nekunkreskintaj.
Generativaj karakterizaĵoj
Artocarpus-specioj estas unuseksaj dioikaj. Ofte ĉe la trunko aŭ ĉe la ĉefaj branĉoj kreskas terminale florarojn kun multnombraj floroj. La masklaj floroj ne estas kunkreskintaj kaj ĉirkaŭitaj de brakteoj. La sepaloj estas tube kunkreskintaj, havante du ĝis kvar kalikajn pintojn. Nur ekzistas unu stameno kun globforma ĝis oblonga antero.
La inaj floroj estas minimume parte kunkreskintaj kun la brakteoj. La kaliko estas parte tubforma. La ovario estas nekunkreskinta. Floroj kaj brakteoj estas flanke kunkreskintaj kaj formas post la fekundigo karnecan karpelaron. La semoj ne havas endospermon.
Disvastigo
La genro Artocarpus estas disvastigita de la tropikaj kaj subtropikaj Azio kaj pacifikaj insuloj.
Sistematiko
La una priskribo de la genro Artocarpus estis publikigita de la germanaj natursciencistoj Johann Reinhold Forster kaj Johann Georg Adam Forster 1775 en Characteres Generum Plantarum, 102, tabuloj 51 kaj 51a. Ambau, patro kaj filo partoprenis la duan vojaĝon tra la suda Pacifiko (1772 ĝis 1775) de James Cook. Ĉe la publikigo de siaj rezultoj ili priskibis kaj ordigis la genron Artocarpus per la priskribo de la specio Artocarpus communis (hodiaŭa valida nomo Artocarpus altilis) estas ordinara artokarpo. La genra nomo konsistas el la grekaj vortoj artos por pano kaj carpos por frukto. Sinonimoj por Artocarpus J.R.FORST. & G.FORST. estas: Polyphema LOUR., Radermachia THUNB., Sitodium PARKINSON. La genro Artocarpus apartenas al la tribo Artocarpeae en la familio Morusacoj.
La sekvantaj specioj, kiuj pli frue apartenis al artokarpo, nun enordiĝis en aliaj genroj:
Uzado
Sub la komerca nomo „terap“ lignoj de sekvantaj specioj estas komercigitaj: apud kelkaj specioj el la genro Parartocarpus kaj la specio Antiaris toxicaria, Artocarpus chaplasha, Artocarpus elasticus, Artocarpus scortechinii, Artocarpus hypargyreus, Artocarpus styracifolius kaj Artocarpus tonkinensis
La fruktoj de la jakvo-arbo (Artocarpus heterophyllus) de la ĉempedako (Artocarpus integer), de Artocarpus tonkinensis kaj Artocarpus mariannensis estas manĝeblaj. Konataj estas centoj da kultivaroj.
Preĝejo Vizito de Maria (Gyöngyös)
Franciskana Preĝejo de Vizito de Maria estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Gyöngyös, kiu troviĝas en la urbocentro.
Historio
Franciskanoj alvenis en la 1300-aj jaroj, kiuj unue konstruis sanktejon, navon kaj turon. La monaĥejo konstruiĝis supozeble en 1370. Laŭ dokumento la preĝejo kaj la monaĥejo kompletiĝis en 1494, sed la turkoj faris ilin ruina en 1526. Post 5 jaroj la franciskanoj rekonstruis ilin. Dum la turka domimado la franciskanoj stabile havis du monaĥejojn: en Gyöngyös kaj en Szeged. Ekde 1717 la preĝejo pligrandiĝis kaj renoviĝis, kie estis entombigita János Bottyán (generalo). En 1788 la franciskanoj tie ricevis specialan permeson, tial ili ne estis forigitaj. En 1904 kaj en 1917 incendioj okazis, sed la preĝejo poste renoviĝis. En 1950 la franciskanoj estis forigitaj, sed ili revenis en 1990.
Konstruaĵo
Interne estas flankokapelo de Sankta Antonio el Padovo kaj ankaŭ pli malgrandaj flankokapeloj. Sur la muroj restis fenestroj el gotiko kaj baroko. La predikejo konstruiĝis en 1762, la pli nova baroka ĉefaltaro en 1760. La ĉefaltaro bildo prezentas Ave Maria-n (1766). Ekstere skulptaĵoj de Immaculata, Sankta Francisko el Asizo, Sankta Antonio, Dipatrino kaj Sankta Bernardino estas videblaj.
En la preĝejo Viktor Tardos Krenner pentris kelkajn freskojn.
Kermeso okazas la 2-an de julio.
Landvojo
Landvojo estas vojo, plej ofte ŝoseo, kiun zorgas la lando aŭ regno, en kiu ĝi situas.
Kutime landvojoj trairas plurajn partojn (regionojn, provincojn) de la lando, tiel ke estus malkonvene lasi al tiuj partoj la zorgadon. La zorgado fare de la lando certigas unuecan staton de la vojoj kaj ebligas planadon el la vidpunkto de longdistancaj vojaĝoj aŭ transportoj. Krome landvoja sistemo ebligas plibonigi la trafikajn kondiĉojn al kaj tra malriĉaj regionoj, kiuj ne kapablus mem financi la konstruadon de altkvalitaj vojoj.
En kelkaj landoj la landvoja sistemo ampleksas ĉiujn aŭtovojojn kaj aldone pliajn, ne nur-aŭtajn vojojn. Iuj mondregionoj kreis superlandajn vojsistemojn, ekzemple Ameriko (Tut-Amerika Ŝoseo) kaj Eŭropo (eŭropaj ŝoseoj).
Radiotelefono
Radiotelefono estas radio-sendilo-ricevilo, uzata kiel telefono. Komence oni uzis radiojn en ĉambroj, sed poste faris pli kaj pli malgrandajn, fine la aparatoj estis teneblaj en la mano. Oni uzis longe la aparatojn en aŭto. Oni muntis antenon sur la aŭto. Baterio de la aŭto zorgis ankaŭ pri la radio.
La sendilo unue faras nedampitajn altfrekvencajn oscilojn, kiujn la mikrofono modulas. La ricevilo rektifas la ondojn, la parolado estas aŭdebla. Sur la aparato estas butono, kiu ŝaltas inter la sendilo kaj ricevilo. Se la sendulo finis la paroladon, tuj diris: RICEVO kaj ne premis plu la butonon, la alia tuj premis la butonon daŭre kaj komencis paroli. Se unu diris: FINO, ambaŭ elŝaltis la aparatojn.
La aparato bezonis difinitan frekvencon, kiu ne estis senfina. Publiko neniam uzis radiotelefonon, nur la polico, fajrobrigado kaj simile. Se iu ektrovis la difinitan frekvencon, helpe de speciala radioricevilo povis aŭskulti la mesaĝon. Tion ofte faris banditoj, spionoj, ĵurnalistoj kaj scivolemuloj. Oni evoluigis el la radiotelefonoj la poŝtelefonojn.
Joule Unlimited
Joule Unlimited, pli frue konata kiel Joule Biotechnologies, estas produktanto de alternativ-energiaj teknologioj, kun sidejo en Kembriĝo, usona Masaĉuseco. Ilia ĉefa komerca produkto estas la t.n. heliokulturo, procezo kiu generas hidrokarbonid-bazitan fuelon per kombinado de ne-freŝa akvo, nutraĵoj, fotosintezaj organismoj, karbona dioksido kaj sunlumo. La firmao planas konstrui instalaĵon, kiu povos produkti pli ol 20.000 galonojn da fuelo je akreo en jaro (19.000 m³/km²), ekfunkciigonte en 2011.
Heliokulturo uzas fotosintezajn organismojn, sed diferencas de la procezo kiu produktas fuelon per algoj. Petroloj, produktataj de algoj kutime devas esti rafinitaj al fuelo sekvante finprocezon, sed heliokulturo produktas fuelon rekte - aŭ etanolon aŭ hidrokarbonidojn – kiujn oni ne bezonas rafini. La heliokultura procezo ankaŭ ne produktas biomason. Tiu procezo estas ebligita per la eltrovo de unikaj genoj kodigantaj enzimajn mekanismojn kiuj ebligas la rektan sintezon de kaj alkano, olefino, etanolo kaj aliaj ŝlosilajn molekulojn. Heliokulturo povas uzi saletan akvon aŭ grizakvon, neindustrian kloakakvon el fontoj kiel ekzemple banoj kaj lavmaŝinoj, dum tradiciaj biofueloj kiel ekzemple celuloza etanolo postulas dolĉan akvon.
Joule Unlimited asertas ke ĝia produkto povas konkuri kun naftoprezo ĉe 50 USD po barelo ($310/m3). La firmao ankaŭ deklaras ke ĝia produkto povas liveri ĉiun necesan portransportan fuelon de Usono el areo kun grandeco de la Teksasa terlango.
Joule Unlimited ne malvualigis nomon de la organismo kiun ĝi uzas, kvankam ĝi agnoskis ke la firmao modifis la organismon. En septembro 2010, la firmao ricevis patenton por genetike modifita bakterio.
La entreprenon fondis David Berry kaj Noubar Afeyan de Flagship Ventures. Aldone al ĝiaj fondintoj, la Estraro de Direktoroj de Joule inkludas Graham Allison, Stelios Papadopoulos, Ruben Vardanian, kaj CEO, Bill Sims. La Scientific Advisory Board de Joule inkludas sintezajn biologojn George Church kaj Jim Collins.
Malus domestica
Malus domestica Borkh., sin. Pyrus malus L.) (esperante:doma maluso ) estas specio el la genro maluso el la familio de Rozacoj (Rosaceae). Ĝi estas komerce tre signifa frukto. La frukto de la malusarbo nomiĝas pomo. Pomoj estas plantataj kaj kiel nutraĵo kaj kiel ornamplanto. La pomo ankaŭ havas sanigan reputacion.La pomo kaj la pomarbo simbolas la temojn sekseco, fertileco kaj vivo ĝenerale. Pomo jam de antikva tempo signifas konsciiĝon por decido kaj riĉecon.
Habito kaj foliaro
La kulturpomo estas somerverda arbo, kiu kreskas de 8 ĝis 15 metroj alta kaj havas larĝan kronon. Fakte la habito de la kulturplanto nur malofte estas observebla, ĉar la unuopaj kultivaroj en kombino kun la baztrunko kreskas diversforte. La ekstremoj estas alttrunka arbo kaj malalta arbedeto. Ofte la arbo ne atingas sian kreskopotencialon pro la regula pritranĉado.
Ligno
La ligno de la kulturpomarbo similas al tiu de la sovaĝa maluso. Ĝi havas helruĝecan alburnon kaj ruĝe brunan kernlignon. Ĝi estas dura kaj peza.
Infloreskoj kaj floroj
La floroj staras unuope aŭ en umbelaj panikloj. La floroj estas radioformaj. Ĉe kelkaj kulturvarioj ili estas duone plenaj aŭ plenaj. Ili estas malprofunde kalikoformaj kaj ofte odoras. Ili havas diametron de 2 ĝis 5 centimetroj. La kvin petaloj estas blankaj, sed kiel burĝono ĉiam ruĝecaj. Depende de la floro ekzistas multaj stamenoj kaj kvin karpeloj.
La pomarbo floras en majo kaj junio. La komenco de la florado de la pomo markas en la fenologia kalendaro la komencon de la meza printempo.
La pomfloro estas tipa abelfloro. Sufiĉas ke 5 % de la floroj estu polenigitaj por ricevi plenan rikolton.
Fruktoj
La karneca histo (fruktkarno) de pomo, ĝenerale nomata frukto, ne evoluiĝas el la ovario, sed el la pedunklo. Biologie oni nomas tion ŝajnfrukto. La pomofrukto – kio estas karakteriza por pomo – estas speciala formo de. Foliklo konsistas el unu ovario, kiu ĉe suturo kunkreskas kun si mem. Ene de la fruktkarno kreskas el la folikla ovario pergameneca ujo. Ene de la fruktkarno eventuale restas nur unuopaj.
Fuji Speedway
Fuji Speedway estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 sur Fuĵi-Monto en Japanio.
Malus domestica
Fruktoj
Ĝenerale oni ne manĝas la malmolan. Ofte oni kredas, ke la kernetujo ne estas manĝebla, ĉar la kernetoj (semoj) enhavas cianidan acidon. La kvanto de cianida acido etas tre malalta kaj la formanĝo de la kompleta pomo ne estas risko.
Ekologio
Kulturpomarbo estas decidua foliarbo, kiu hodiaŭ nur estas kultivita kiel malgranda trunko. La radikoj surhavas mikorizon.
Je la floroj la inaj partoj floras unue (“antaŭina floro”). La nektarriĉa floro altiras multajn abelojn. Fremda polenado estas nepra. Kelkaj kultivaroj estas intersterilaj. Ankaŭ polenmanĝantaj skaraboj vizitas la florojn. Pomofruktoj estas kunkreskaĵoj de kvin foliklofruktoj, plej ofte unusemaj, kiuj formas kaj la pergamenan kernetujon kaj florujon. La florujo kreskas, maturiĝinte, al grandega, sukerriĉa (ĝis ĉ. 13 %) „fruktkarno“. Do, la frukto de la pomo estas ŝajnfrukto. La konatan bruniĝon de la tranĉa surfaco de pomo kaŭzas la oksidado de la polifenolo. Maturaj pomoj produktas la gason etilenon, kiu plirapidigas la maturiĝon de aliaj proksimaj fruktoj. La semoj de la pomo troviĝas normalkaze en, tio signifas, ke ili ekburĝonas, nur kiam la inhibiciiloj sub la semŝelo estas reduktitaj dum stokado de la semoj en humidaj kondiĉoj.
Deveno
La kulturpomo estas bredadformo, supozeble el la krucigado de la hodiaŭ ankoraŭ sovaĝe en Eŭropo kreskanta (Malus sylvestris) kun Malus praecox kaj/aŭ Malus dasyphylia. Pli novaj genetikaj esploroj montras devenon de la (Malus sieversii) kun enkruciĝoj de la  (Malus orientalis). La enkruciĝo de la tri sovaĝaj pomspecioj verŝajne okazis tre frue.
La origina deveno de la kulturpomo verŝajne estas Azio. Kiel kaj kiam ĝi venis al Mezeŭropo, ne estas konata. La plej verŝajnaj disvastiĝeblecoj estas la komercaj vojoj, ĉar la fruktoj en fruaj tempoj havis la reputacion esti vivplilongigaj kuraciloj.
Enhavosubstancoj
100 g da freŝa produkto:
La kompleksa aromo de la kulturpomo konsistas el multaj substancoj. La diversaj kultivvarioj malsimilas ankaŭ laŭ la kvanto de la diversaj aromaj substancoj. Precipe estas esteroj, aldehidoj kaj alkoholoj. La plej gravaj esteroj de la pomo estas etil-2-metilbutirato, etilbutirato, 2-metilbutilacetato, butilacetato kaj heksilacetato. Al la aldehidoj, kiuj parte nur ekestas dum la maĉado en la buŝo pere de enzima transformiĝo el grasacidoj kaj kiuj ofte donas al la pomo la tiel nomata „verdnotoj“ (gusto al verdaj pomoj kiel „Granny Smith“), apartenas heksanalo kaj 2-heksenalo. La alkoholoj estas 1-butanolo, 2-metilbutanolo, 1-heksanolo kaj 2-heksenolo. Pliaj gravaj aromaĵoj en la pomo estas β-damascenono kaj α-farneseno.
La aromo dependas forte de la kultivvario, la klimataj faktoroj, la rikolttempo kaj la stokdaŭro. Dum la stato de frumaturiĝo apenaŭ troviĝas esterojn.Dum pli longa stokado la esterenhavo povas altiĝi draste..
Uzado
Jam la keltoj kaj ĝermanoj prilaboris la tiam ankoraŭ etajn kaj malmolajn fruktojn de la indiĝena pomo. Ili kuiris la pomojn kaj akiris el la pomkaĉon sukon. La fruktsukon oni fermentis kune kun mielo al medo.
Hodiaŭ oni konsumas la kulturpomon krude aŭ prilaboras ĝin industrie al pomsuko, pomvino, pomkaĉo, al sekigitaj pomĉipsoj kaj konfitaĵo. La uzebleco de la pomo aŭ de pomaj produktoj en la kuirejo estas multspeca.
Kultivaroj
Eble la plej malnova dokumentita kultivaro de la kulturpomo estas Borsdorfer Apfel, kiu jam etas menciita  1170 de la cistercianoj.
Pomkultivaroj en la moderna fruktkultivado
En Eŭropo nur tri pomkultivaroj dividas inter si 70 % de la tuta merkato por freŝaj pomoj: Golden Delicious, Jonagold, Red Delicious.
Kromaj komerce gravaj kultivaroj estas:
Malnovaj pomkultivaroj
Malnovaj pomkultivaroj estas kultivaroj, kiuj hodiaŭ ne au nur tre malofte plu estas kultivataj.
Kuracplanto
Pomfibro estas fibro, kion oni gajnas el la elsukigitaj kaj sekigitaj pomoj. Ĝi entenas altan kvanton de pektinoj.
Regula konsumado de pomoj reduktas la riskon malsanigi je kor- kaj vaskulaj malsanoj astmo kaj polmofunkciaj perturboj, Diabetes mellitus kaj kancero.
Pomkultivado
La unua pomplantejo plantis la pompioniro Otto Schmitz-Hübsch en la jaro 1896. Li ankaŭ enkondukis la densplantado kun malalttrunkaj arboj.
Multigado
La ĝerplantoj (el la kernetoj= semoj) de pomo preskaŭ neniam liverras la deziritan kulivaron. Por multigi la kultivaroj nur taŭgas la diversajn teknikojn de la vegetativa multigado.
Oni reproduktas nur la baztrunkojn pere de semado. La semoj nur ekĝermas post periode de malvarmo. Dum la stratifikado la ĝerinhibitatoroj en la semoj foriĝas La malgrandoj semplantoj oni povas uzi por greftado en la sekvanta jaro.
Kultivaj Regionoj
En kelka regionoj nur ekzistas malintennsivaj herbejaj fruktĝardenoj aŭ pomarbaj aleoj.
La ekonomie plaj gravaj reggionoj, kie la kulturpomo estas kultivata en Eŭropo estas Normandio kaj la Pada ebenaĵo. En la tuta Mediteraneo Regiono la kulturpomo estas kultivata por eksporti la fruktojn. Tradiciaj pomkultivregionoj en Mezeŭropo estas:
La plej grandaj pomproduktantaj landoj
La plej granda pomproduktanta lando estas Ĉinio kaj je la dua loko Usono. Turkio kaj Italio sekvas. La jena tabelo montras la plej grandajn pomproduktantajn landojn:
Simboliko
La pomo ludas rolon en ĉiuj eŭraziaj kulturoj. Ĝi simbolas amo, sekseco, fertileco kaj vivo, rekono kaj decido,  riĉeco. Pro ĝia disvastigo ĝi ankaŭ aperas en multnombraj fabeloj kaj ludas rolon en la mitologio.
Waldemar Cierpinski
Waldemar CIERPINSKI (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1950, Neugattersleben, GDR) estis germana longdistanca kuranto, post Abebe Bikila la dua maratonisto kiu gajnis du orajn medalojn olimpikajn.
Origine li estis sukcesa hurdokuranto. En 1974 Cierpinski kuris maratonon unuafoje. Ankoraŭ malmulte konata li kuris sian 5-an maratonon dum la Somera Olimpiko 1976 en Montrealo. Post pli ol 3 kvaronoj de la maratono li transprenis la gvidan pozicion de Frank Shorter (Usono). CIERPINSKI venkis post 2 horoj 9 minutoj kaj 55 sekundoj, distancigis sian persekutanton per proksimume 50 sekundoj kaj superis la antaŭan Olimpian rekordon de Frank Shorter je du minutoj.
Dum Olimpiaj ludoj en Moskvo Cierpinski denove venkis en la maratono, ĉi fojon kun tre eta antaŭeco en 2 horoj 11 minutoj kaj 3 sekundoj. Kiu tiam spektis la transsendon de Televido de GDR ankoraŭ hodiaŭ kun amuziĝo rememoras al la drameca fina spurto en Moskvo, ĉar la troentuziasmiĝinta komentisto elkriis: Patroj hejme, ekkuraĝu, nomu viajn hodiaŭ naskitajn filojn Waldemar!
Kiel pliaj sportaj sukcesoj menciindas interalie:
Hodiaŭ Waldemar Cierpinski estas membro de la Nacia olimpia komitato de Germanio.
Zimány
Zimány [zimAnj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Kaposvár.
Situo
Zimány situas sur tre mildaj deklivoj, fine de sakovojo. Kaposvár troviĝas 14, Igal 16, Dombóvár 23, Sásd 29 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1268 en latina formo "Terra Zigma". En la 16-a jarcento la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, poŝto.
Karl Lenze
Karl LENZE estis germana matematikisto kaj volapukisto el Eisleben.
Agadoj lingvaj
Li estis la unua diplomita Volapuko-instruisto en la mondo. Li lernis Volapukon en 1879 sed eliris la Volapuk-movado en 1889 pro la granda volapuka krizo. Li estis sekretario ĉe la unua volapuka kongreso en Friedrichshafen en 1884. Krome Lenz adaptigis stenografion al Volapuko. Por li la nekontroleblaj, ĉar samtempe sur pluraj kontinentoj kreitaj, „multaj simpligoj, novstrukturadoj, reordigoj kaj herezaj idoj“ kaj detruus la necesan koherecon de tiu ĉi idiomo.
3414 Champollion
3414 Champollion estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en omaĝo al la franca egiptologo Jean-François Champollion (1790–1832).
Issei Yoshimi
Issei Yoshimi (吉見 一星, n. ) estas japana futbalisto.
Fontenay-sur-Loing
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Loiret, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire ). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montargis kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas fontenaysiens.
Vranov (distrikto Tachov)
Vranov (Wranowa) estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Tachov en Regiono Plzeň. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1231.
Distrikto Harco
La Distrikto Harco (Landkreis Harz) situas en la okcidento de la federacia lando Saksio-Anhalto de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Halberstadt. La distrikto kovras areon de 2 104 km², kaj fine de la jaro ĝi havis  loĝantojn. Ĝi kreiĝis la 1-an de julio 2007 el la malnovaj distriktoj Halberstadt, Quedlinburg kaj Wernigerode.
Najbaraj distriktoj ene de Saksio-Anhalto estas nordoriente la distrikto Börde, oriente la distrikto Salzland kaj sudoriente la distrikto Mansfeld-Suda Harco, krome en la najbara federacia lando Turingio la distrikto Nordhausen kaj en la najbara federacia lando Malsupra Saksio la distriktoj Goslar okcidente, Wolfenbüttel nordokcidente kaj Helmstedt per kompare malgranda komuna limo en la nordo.
Stacio Kowata
Stacio Kowata (japane: 木幡駅 [Koŭata-eki], angle: Kowata Station) estas fervoja stacio en Uĝi, Gubernio Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan-Uji.
20373 Fullmer
20373 Fullmer estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Austin Tracey Fullmer, finalisto de la Discovery Channel Young Science Challenge de 2004, scienca konkurso de mezlernejoj, pro ŝia projekto pri plantoscienco kaj bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Flintridge Preparatory School en La Cañada Flintridge (Kalifornio, Usono).
Vremja novostej
Vremja Novostej (ruse Время новостей, tradukita kiel "Tempo de Novaĵoj") estis ruslingva ĉiutaga soci-politika gazeto bazita en Moskvo.
La gazeto estis fondita en 2000 fare de pluraj ĵurnalistoj kiuj demisis el siaj antaŭaj redaktistaj laborpostenoj en konsekvenco de nepago de salajroj. La unua eldono estis publikigita la 16-an de marto 2000, kaj la lasta la 17-an de decembro 2010.
Lakeba
Lakeba estas insulo en la suda Lau Insularo de Fiĝio; la provinca ĉefurbo de Lau situantas tie. La insulo estas la deka plej granda en Fiĝio, kun terareo de preskaŭ 60 km². Ĝi estas fruktodona kaj malseka, kaj ĉikaŭita de 29-kilometra soxeo. Ties plej proksimaj najbaroj estas ĉe Aivo kaj Najaŭo. Separata per profunda maro el tiu lasta sed nur per neprofundaj akvoj el la unua, tiele ke marnivelo estis pli malalta dum glaciaj epizodoj kaj tiele Lakeba kaj Aivo formis unusolan grandan insulon.
Ĝi havas populacion de ĉirkaŭ 2,100 loĝantoj en ok vilaĝoj, el kiuj plej gravas estas la ĉefurbo Tubou kiu kuŝas en la sudo de la insulo. Ĉe Tubou estas la vilaĝo de Levuka; nepre ne konfuzu kun ties samnoma – Fiĝia malnova ĉefurbo –; Levuka en Lakeba estas hejmo por fiŝkapta tribo kies prauloj devenas el Bau Insulo. Alia grava vilaĝo estas Nasaqalau, situanta en la norda parto de Lakeba.
Notoj
-18.21667°N, -178.78333°W
Rivero Zarumilja
La rivero Zarumilja (hispane Río Zarumilla) estas rivero lime de Ekvadoro kaj Peruo. Ĝi fluas tre kurban vojon tendence norden, kaj enfluas en la Guajakilan Golfon de la Pacifika Oceano, en la plej grandan naturan havenon de la pacifika marbordo de Sudameriko. Je sia tuta longo de 62 kilometroj ĝi konsistigas la limon inter la ŝtatoj Ekvadoro oriente kaj Peruo okcidente. La plej signifaj loĝlokoj ĉe la rivera bordo estas Huaquillas en la ekvadora provinco El Oro, kaj Aguas Verdes proksime de la urbeto Zarumilla en la regiono Tumbesio de Peruo. Ambaŭ urbetoj estas konektitaj per internacia ponto.
Emanuel Geibel
Franz Emanuel August Geibel (n. 17-an de oktobro 1815 en Lübeck; m. 6-an de aprilo 1884 samloke) estis germana lirikisto.
Someșu Rece
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 1 089 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 673 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1448. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs).
La nomo de la vilaĝo deriviĝas de la rivero Someșul Rece.
Bagard
(jen france, prononco, okcitane Bagarn) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Internacia Centro UNESCO-UNEVOC por Teknika kaj Metia Edukado kaj Trejnado
La Internacia Centro UNESCO-UNEVOC por Teknika kaj Metia Edukado kaj Trejnado estas unu el sep institutoj kaj centroj de Unesko, kiuj laboras pri edukado. La Internacia Centro situas ĉe la universitatejo de la Unuiĝintaj Nacioj en Bonno, Germanio, kaj estas financata de kaj unesko kaj la germana registaro. UNESCO-UNEVOC estas la internacia centro por konekti membroŝtatojn de Unesko tutmonde por evoluigi kaj fortigi teknikan kaj metian edukadon kaj trejnadon (TMET). La centro laboras en la kunteksto de la mandato de Unesko por Eduko por Ĉiuj kaj Eduko por Daŭripova Disvolviĝo. Ĝi entreprenas siajn agadojn per reto de TMET-institucioj konsistantaj el fakoj de ministrejoj, landaj korpoj, universitatoj, kaj centroj de trejnado.
Historio
En 1989, la Unuiĝintaj Nacioj agnoskis, ke la “progresigo de teknika kaj metia eduko devus kontribui al la sekurigo de paco kaj amika kompreno inter nacioj” kaj estis tial parto de ĝia mandato. En ĉi tiu kunteksto, oni kreis “Internacian Projekton pri Teknika kaj Metia Edukado” kaj lanĉis la “Reton UNEVOC” en 1992. La reto kunvenigis 185 centrojn en 126 landoj en 1999.
La Internacia Centro UNESCO-UNEVOC estis kreita en 1999 baze de la decido de la 30a Ĝenerala Konferenco de Unesko. Post unu jaro, Unesko kaj la germana registaro konsentis gastigi la Internacian Centron en la Konstruaĵo Langer Eugen, la eksa konstruaĵo por germanaj parlamentanoj, kiu nun gastigas la universitatejon de la Unuiĝintaj Nacioj. Oni komencigis la novan institucion en aprilo 2002.
Carpinus japonica
Priskribo
La japana karpeno kreskas kiel arbo kaj atingas altecon de ĉ. 10 metrojn. La glata arboŝelo havas griz-purpuran aŭ malhelverdan koloron kun ondaj rozkoloraj strioj. La 5 ĝis 10 cm longaj, ove lancetaj folioj estas akre segilformaj.
La fruktaro konsistas el 5-oble 3 cm granda ovforma fasko kun brakteoj, kiu unue havas malforte verdan koloron kaj poste en aŭgusto ĝi fariĝas karmenrozkolore. La fruktoj estas nuksetoj.
La kromosomnombro estas 2n = 16.
Sistematiko
La unua priskribo faris la germana-nederlanda botanikisto Carl Ludwig Blume en la jaro 1851.
Makoto Takeya
Makoto Takeya (竹谷 睦, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Mito HollyHock.
17945 Hawass
17945 Hawass estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Gold Coast, Kvinslando, Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la egipta arkeologo Zaĥi Havass, kiu dediĉis sin al la protekto de la egiptaj monumentoj kaj antikvaĵoj. Li ankaŭ partoprenis al multenombraj gravaj malkovroj kiel la nekropolo de la konstruintoj de piramidoj en Gizo kaj la oraj mumioj de la Oazo Baharija.
Uivan
Uivan (의왕시, laŭ ĉinaj literoj 義王市) estas universitata urbego, sateliturbo en Sud-Koreio apartenanta al aglomeraĵo de Seulo.
Geografio
Uivan kuŝas ĉe piedoj de montoj ĉe najbareco de Anjang, sed proksime estas ankaŭ Suvon, Ansan, Kunpho kaj Seulo mem.
Historio
Uivan estis unue menciita en 1914, kiel ekstera parto de Suvon. En 1980, Uivan ricevis la statuson de urba distrikto, en 1989 urbo.
Ekonomio
La ĉefaj branĉoj de la ekonomio estas mebla produktado, komerco kaj agrikulturo (rizoj, legomoj kaj floroj). Grandaj entreprenoj funkcias en la urbego, krome Nacia Universitato de Transporto.
Trafiko
Metroo de Seulo atingas Uivan. Estas stacidomo por kargotrajnoj. La Nacia Vojo 1 preteriras la urbon.
E-Rotic
E-Rotic estis svisa-germana muzika grupo.
Dubovice
Dubovice (Dubowitz) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en Regiono Vysočina en distrikto Pelhřimov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1379.
Laurent Bernasconi
Li kunlaboris kun la Observatorio de la Pises dum multenombraj jaroj. Li konstruis plurajn aŭtomatajn teleskopojn uzatajn de multenombraj amatora astronomo en Francio. Laŭ Minor Planet Center li malkovris 12 asteroidojn inter 1999 kaj 2012.
La asteroido 13793 Laubernasconi estis nomita en lia honoro.
1880 McCrosky
1880 McCrosky estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Lelekovice
Lelekovice estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Brno-provinco, en Sudmoravia regiono. Ĝi etendiĝas en dislimejo de Drahana kaj Bobrava montetaro. Vivas ĉi tie. Tra la municipo trafluas rojo Ponávka, sur monteto super la municipo troviĝas televida elsendigilo. La municipo najbaras kun municipo Česká.
1880 McCrosky
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Richard Eugene McCrosky (1924–2012).
Lelekovice
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1288.
Unajza
Unajza, arabe عنيزة estas urbego en Sauda Arabio en Regiono Kasim. La urbego estas antaŭurbo de Burajda.
Geografio
Unajza situas inter sablodunoj en meza parto de la lando. Burajda troviĝas 31, Rijado 313 km. Ekstera apartenaĵo de la urbego estas salakva lago.
Ekonomio
Unajza estas agrikultura areo kaj produktas tritikojn kaj hordeojn. La regiono ankaŭ kultivas vinberojn, grapfruktojn, citronojn, oranĝojn, mandarinojn, granatojn, daktilojn kaj poreojn.
Trafiko
Ĉirkaŭ Unajza kaj Burajda estas komuna rondvojo, el kio kuras pluraj ĉefvojoj.
Klimato
Unajza havas tipan dezertan klimaton kun varmaj someroj, malvarmaj vintroj kaj malalta humideco. En la jaro pluvas 146 mm, en ĉiuj monatoj pluvetas iomete, escepte la someran periodon inter junio-septembro. En tiu periodo oni mezuras pli ol 40 °C. La averaĝa temperaturo varias inter 17-33 °C.
Flughaveno London Gatwick
31 milionoj da pasaĝeroj uzas la flughavenon ĉiujare kaj flugas al 200 vojaĝceloj (2003)
Antaŭ nelonge oni proponis la konstruadon de dua kurejo, kaj tio kreis penplenajn protestojn pro la bruo, poluado kaj ankaŭ la fakto, ke oni devos detrui centojn da domoj.
La suda terminalo situas rekte super la stacidomo Gatwick Airport, de kie oni povas rapide kaj ofte atingi la stacidomojn London Bridge, London Victoria kaj ankaŭ Brighton.
Arondismento Die
La arondismento de Die (france arrondissement de Die) estas franca arondismento lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Laŭ la stato de en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Die.
Viandotranĉaĵoj
Tranĉaĵoj el diversaj viandaĵoj estas tranĉitaj pecoj de viando por tuja konsumado. Taŭgas por tio kolbasaĵoj, diversaj ŝinkoj, diversaj rostaĵoj kaj ankaŭ fromaĝo. Jenaj kolbasospecoj estas uzataj por fari tiun multspecan viandaĵon: diversaj kuiritaj kolbasspecoj, liona kolbaso, sed ankaŭ diversaj salamoj. Ankaŭ estras uzataj diversaj fromaĝtranĉaĵoj, ekzemple ementala fromaĝo, Gaŭdo-fromaĝo, edama fromaĝo. Ankaŭ ekzistas vegetaranaj tranĉajoj el cerealoj aŭ fabacoj, ekzemple el sojo.
Schmilau
Schmilau estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumaro havis  loĝantojn. La en komparo malgranda komunumo estas parto de la komunumaro Lauenburgische Seen, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, administrata en la pli granda urbo Ratzeburg, kiu mem tamen ne apartenas al la komunumara teritorio.
Arondismento Die
Kantonoj
Ekde administra reformo de 2015 al la arondismento apartenas la sekvaj kantonoj:
Viandotranĉaĵoj
En viandejoj kaj supermerkatoj oni tranĉas la viandaĵon freŝe per speciala tranĉmaŝino. La nutraĵindustrio ankaŭ produktas tranĉaĵojn el viandaĵoj kaj ofertas tion en hermetikaj pakaĵoj.
En mezeŭropaj restoracioj tranĉaĵoj el diversaj viandaĵoj estas proponataj kiel malvarma plado, ekzemple en Hispanio por la manĝokomenco.
Arondismento Die
Kantonoj
Antaŭe temis pri la jenaj 9 kantonoj:
Komunumoj
(inter krampoj la respektiva INSEE-kodo)
Mago
La insulo Mago estas vulkana insulo kiu kuŝas en nordokcidenta sektoro de la Lau Insularo de Fiĝio. Ĝi estas unu el la plej grandaj privataj insuloj en sudokcidenta Pacifika Oceano, kaj konsistas el 22 km² el tero.
(17946) 1999 JC9
(17946) 1999 JC9 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Mago
Mago situantas ĉe 166 mejloj OrNOr el la fiĝia ĉefurbo Suva kaj ĉe 14 mejloj SOk el la insuleto Namalata, ĉe Vanua Balavu, kie loĝas ankoraŭ posteuloj de la origina Mago. Mago estas relative nedisvolvigita nune kaj loĝata nur de kelkaj laboristoj de hindaj–fiĝiaj devenoj.
Poieni
Poieni estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Almenar de Soria
Almenar de Soria [almeNAR deSOrja] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko Campo de Gómara en la oriento de la provinco. La loknomo Almenar de Soria estas etimologie komprenebla kiel Turo de Soria.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 105,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 233 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 570 loĝantojn el la 1970-aj jaroj.
Ĝi distas 31 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Almenar de Soria, Cardejón, Castejón del Campo, Esteras de Lubia, Jaray kaj Peroniel. Ĝi estas ĉirkaŭata sude de Cabrejas del Campo, Aliud, Buberos, Villaseca de Arciel, Portillo de Soria kaj Torrubia de Soria.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento. En la Mezepoko Almenar estis citita en la ĝesto de la Sep infantoj Lara kaj tial siavice ankaŭ fare de Ramón Menéndez Pidal en lia verko La leyenda de los infantes de Lara.
En 1969 la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Cardejón, Castejón del Campo, Esteras de Lubia, Jaray kaj Peroniel del Campo.
Istanbul Park
Istanbul Park estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Istanbulo (Turkio).
Longeco: 5,338 km
Kurbiĝoj: 14
Plej rapida giro: 1:24:770 de Juan Pablo Montoya (2005)
Moldava
Moldava (Moldau) estas municipo troviĝanta en nordokcidenta parto de Ĉeĥio apud limo kun Germanio en distrikto Teplice en Regiono Ústí nad Labem. Vivas en ĝi. Ĝi etendiĝas sur montetpintoj de Ercmontaro, en ebenaĵoj de Nové Město kaj en valo de fonto de rivero Mulde en mezproksima supermara alteco 790 m. La municipo estas dividita en tri partojn – Horní Moldava, Dolní Moldava kaj Nové Město. Ĉiu el tiuj ĉi partoj estas malproksima de si ĉirkaŭ 2 km. Ĉiuj tri partoj de la municipo havas regulan aŭtobusan komunikon kun urbo Hrob kaj la banloka Teplice. Nové Město kaj Horní Moldava troviĝas en fervojlinio Most–Litvínov–Moldava. En la teritorio de Moldava antaŭe troviĝis ankoraŭ domaroj Oldříš kaj Pastviny, kiuj pereis en la kvindekaj jaroj de la 20-a jarcento.
Historio
La unuaj skribmencioj pri vitrofaristaj aferoj en Moldava troviĝas en la jaro 1392.
Partoj de municipo
Al la municipo apartenas ankaŭ katastraj teritorioj de la pereintaj vilaĝoj Oldříš kaj Pastviny.
24549 Jaredgoodman
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jared Vega Goodman,kiu gajnis la unuan rangon en 2008 en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto en teamo pri medicino kaj sano. Li ankaŭ ricevis la Premion de la Eŭropa Unia Konkurso por Junaj Sciencistoj. Li estis lernanto ĉe la Oak Hall School de Gainesville (Florido Usono).
Piea
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Asti de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj.
Masaaki Koido
Masaaki Koido (小井土 正亮, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Mito HollyHock.
Hodișu
Hodișu [hodiŝu] (Hodosfalva) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Huedin. En 1910 ĝi nombris 852 loĝantojn (rumanoj), en 1992 604. Ĝia unua skriba mencio estis en 1496. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al Poieni.
Jestřabí v Krkonoších
Jestřabí v Krkonoších (Jestrabi) estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Semily, regiono Liberec. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1562.
Frank Shorter
Frank SHORTER (naskiĝis la 31-an de oktobro, 1947 en Munkeno, Germanio) estis la unua usona kuranto post 64 jaroj, kiu venkis en Olimpika maratono, gajnante oran medalon 1972 en sia naskourbo Munkeno.
Shorter estis filo de kuracisto de la usonaj okupadaj trupoj en la postmilita Germanio kaj jam frue fariĝis sukcesa maratonisto. Unuan fojon li venkis en maratono 1970 en San-Paŭlo, Brazilo. sekvis duobla venko (10.000 metroj kaj maratono) en la Panamerikaj Ludoj de 1971.
Post 10 mejloj (proksimume 16 kilometroj) li atingis la gvidan pozicion, neniam plu rezignonte pri ĝi. Distanciĝante de la ĉefa svarmo de kurantoj, li finis la konkurson post 2 horoj 12 minutoj kaj 19,8 sekundoj, pli ol 2 minutojn pli frue ol la sekva kuranto.
La sopiron de Shorter gajni duan olimpikan oron en 1976 fiaskigis Waldemar Cierpinski, ĝis tiam malmulte konata sportisto el GDR, la orientgermana respubliko. Cierpinski atingis la celon proksimume 50 sekundojn antaŭ SHORTER, kiu gajnis la arĝentan medalon post 2 horoj 10 minutoj kaj 45,8 sekundoj.
SHORTER decidis retiriĝi de la elita sporto post la sekva sezono kaj lanĉis propran firmaon por liverado de sportartikloj.. Li ankaŭ laboris en televido kiel sportkomentisto.
Legu ankaŭ pri aliaj longdistancaj kurantoj!
Árni Böðvarsson
Li editoris Islandan-Esperantan Vortaron (1965) de B. B. Skatfell kaj verkis en Esperanto informan broŝuron pri la gramatiko de la islanda lingvo. Li estis membro de la LKK por la 62-a UK en Rejkjaviko (1977) kaj dum multaj jaroj ano de la komisiono de la Belartaj Konkursoj.
Katedralo Ĉieliro de Maria (Szentendre)
La ortodoksa serba katedralo Ĉieliro de Maria serbe Саборна црква [saborna crkva], konata ankaŭ Katedralo Belgrád aŭ Beogrado estas signifa eklezia historia monumento en Hungario, en urbo Szentendre, en la urbocentro.
Historio
En tiu loko jam dum la mezepoko kirko fumkciis. Grekaj, serbaj, bosniakaj rifuĝintoj pro Osmana Imperio alvenis ekde 1521. Ili konstruis preĝejon jam post jaroj. La plej granda rifuĝintaro alvenis en 1690. Post 6 jaroj ili fondis diocezon en Szentendre. La nun videbla katedralo estis konstruita en la 18-a jarcento. En 1881 la vento detruis la turopinton, post 4 jaroj incendio okazis. Depost la 20-a jarcento nur en la katedralo okazas mesoj, en la ceteraj ortodoksaj kirkoj jam ne.
Konstruaĵo
La katedralo situas inter grandaj arboj en korto. Apude troviĝas la episkopa palaco kaj ortodoksa muzeo. En la korto estas entombigita interalie Tihamér Vujicsics.
En mezo de la fasado la turo altiĝas, malsupre la enirejo funkcias. La turopinto estas cepa kupolo. La navo interne havas 3 partojn: sanktejo, starlokoj de viroj, starlokoj de virinoj. La sanktejo estas okangula. La interna meblaro estas baroko aŭ malfrubaroko. La impona ikonostazo estis kreita inter 1777–1781. La predikejo estis skulptita el tilio.
Rokliny
Rokliny (ĝis la jaro 1948 Šropengrunt, germane: Schroppengrund) estas vilaĝo (domaro) en Ĉeĥio, kiu estas loka parto de municipo Černá Voda. Ĝi etendiĝas norde de Černá Voda sur ŝoseo ĝis Stará Červená Voda.
Historio
Grundojn en loko, kiu estas en la 16-a jarcento markata kiel Kubengrunt (minejo de Kubo), akiris en la jaro 1616 familio de Mikusch-idoj von Buchberg (je unu jaro pli poste ili fariĝis voktoj de Černá Voda) kaj en la 17-a jarcento ili ĉi tie fondis malpli grandan domaron Šropengrunt, eble en senco bieno aŭ valo apartenanta al familioj de Schropp-idoj. Mikusch-idoj tiutempe akiris ankaŭ bienon Dolní Červená Voda, al kiu Rokliny apartenis ĝis fino de patrimonia administrado en la jaro 1850; sed tiutempe jam tenis ĝin familio de grafoj von Sternberg-Rudelsdorf, al kiu Ernst Mikusch von Buchberg vendis ĝin en la jaro 1797.Nur en la jaro 1869 ĝi estis alligita kiel domaro al Černá Voda. En la domaro estis lokigitaj voktaj entreprenoj - bierfarejo, distilfarejo kaj segejo. Post ellandigo de germanoj ĝi estis neniam tute alloĝigita; la nunaj (2001) 19 loĝantoj estas nur dekono de la antaŭmilita nombro.
5088 Tancredi
5088 Tancredi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la urugvaja astronomo Gonzalo Tancredi, direktoro de la Observatorio Los Molinos. Li laboris dum pluraj jaroj en Upsalo. Li estis la unua, kiu proponis, ke Plutono estu klasifikata kiel nanoplanedo.
Neukirch-Egnach (stacidomo)
Neukirch-Egnach estas fervoja stacidomo en Egnach, Svislando.
Dietrich Mateschitz
Dietrich MATESCHITZ (naskiĝinta la en Sankt Marein im Mürztal, mortinta la  ) estis aŭstra entreprenisto.
Vivo
Post mezlernejfrekvento li studis ĉe la Universitato de Monda Komerco en Vieno. Li poste laboris kiel merkatigisto por diversaj firmaoj (kiel ekzemple Unilever, Jacobs kaj Blendax). Fina nememstara deĵoro lia estis merkatigdirektorado ĉe la firmao Blendax en Germanujo.
Dum komercaj vojaĝoj en Azio, li ekkonis la merkaton de energi- kaj stimulaj trinkaĵoj, kiu tiam apenaŭ estis konata en Azio, akiris la licencon por tia trinkaĵo en 1983, iĝis memstara kaj fondis Red Bull S.l.r. en Fuschl am See en 1984. Post trijara atendo ke la energitrinkaĵo estu aprobita laŭ nutraĵa leĝo, la recepto rafinita kaj merkatika koncepto disvolviĝis. La trinkaĵo estis lanĉita surmerkaten en 1987. Ekde tiam, la nealkoholaĵo fariĝis la monda merkata gvidanto en energiodonantaj trinkaĵoj. Red Bull estas la plej konata tutmonda marko de Aŭstrio.
En 2003, Dietrich Mateschitz transdonis daŭrajn operacirespondecojn al administraj direktoroj (la unua estis Flemming Sundø). Ekde tiam, li mem dediĉis sin al siaj personaj pasioj - inkluzive de rapidaj aŭtoj kaj aviadiloj: de la komenco, Red Bull fidis je sporta sponsorado kaj ankaŭ kaj ĉefe preferis atletojn el la plej aŭdacaj kaj aventursimilaj sportospecoj. Perfekte tio transportis bildon de la 'flugildonanta' enlatigita trinkaĵo.
Dietrich Mateschitz delonge konstruis amaskomunikilan, nemoveblan kaj sportan imperion: li sponsoris (interalie) la futbalajn klubojn RB Salzburg kaj RB Leipzig kaj estis la posedanto de la Formulo-1-teamo Red Bull Racing (en 2010 li igis Sebastian Vettel plej juna mondĉampiono); en Spielberg li revivigis tradician aŭtosportejon. En 2013 Felix Baumgartner saltis el la stratosfero. Influhava amaskomunikila imperio evoluigita de la privata televidstacio ServusTV nomiĝas Red Bull Media House GmbH kiu produktas film(et)ojn el la mondo de Red Bull i.a. sur la kampoj de sporto, kulturo, vivostilo.
Didi Mateschitz posedis insulon de Suda Maro, hotelojn kaj historiajn konstruaĵojn en Aŭstrio; li navedis inter sia vilao en la ŝika Nonntal-distrikto de Salzburg, la Haflinger-ĉevalejoj sur bieno en Zell am See. Dietrich Mateschitz havis filon de antaŭa rilato, Mark Mateschitz, kiun li preparadis por firmaa transpreno. Mateschitz ankaŭ engaĝiĝis karitate kaj mecenate.
Alpanseque
Alpanseque [alpanSEke] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko Komarko de Almazán en la sudcentro de la provinco, atribuita ankaŭ al la pli sudorienta komarko Tierra de Medinaceli.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 54,62 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 54 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 350 loĝantojn el la 1940-aj jaroj.
Ĝi distas 66 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj limas kun Barahona, Romanillos de Medina, Marazovel, Valdelcubo kaj Paredes. Ĝi enhavas ankaŭ la loĝlokon Marazovel.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
En la 1980-aj jaroj la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi aligis Marazovel.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj kaj la ermitejoj.
Reiff
Reiff estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Piedicavallo
Piedicavallo estas komunumo de Italio.
Gusztáv Melczer
Gusztáv Melczer [gustAv mercel], laŭ hungarlingve kutima nomordo Melczer Gusztáv estis hungara kristalografo, profesoro, instruisto.