cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Esperanto-movado en Finnlando
Societoj
E Asocio de F ( EAF) Fond. 1907 de Hj J. (Nino) Runeberg, Sola, Werner Anttila, Attila, Sandström, Jalava, Salokannel k. a. Enspezoj nur per kotizoj. Ĝiajn kursojn partoprenis ĉ. 3.500 personoj. Nombro de anoj ĉ. 50. Prez. Salokannel, vicprez. Ilmari RAUTIO, sekr. J. Mikkola, kas. f-ino Helmi Koivuniemi, ceteraj estraranoj: s-inoj Elmi Tamminen kaj Ida Sairanen, T. Aurela, T Auer, Leo Rautanen: s-ino lrtaikki Romppanen kaj Erkki Turunen. Organo 1907-14 "Finna E-isto", 1920-22 "E-a Finnlando"; nuntempe ne ekzistas gazeto. Al EAF faris donacojn firmo Aarnio kaj Lehtinen. konsulo K. T. J. Kunisi kaj direktoroj Kilpi kaj L. Laiho. - F-a Laborista E-Asocio. Fond. 1923 de V. J. Kostiainen, O. Laukkanen, H. Koivu, A. Lundström k a. Laŭ ĝia propono la socialdemokrata partia kongreso en 1930 akceptis rezolucion pri E, sekve de tio ekz. la partiaj gazetoj devas publikigi prop. artikolojn. Prez. Kostiainen, sekr. Lundström, ceteraj estraranoj: Edv Manner, Tuomas Vanhala, John Vainio. E-Ligo de F-aj Instruistoj Fond. 1921. 43 anoj (28 viroj, 15 virinoj). Kurso en 1923, subvenciata de la ŝtato per 6000 markoj; gvidantoj Setälä kaj Huuskonen, 43 personoj. Dua kurso en 1932, sub gvido de hungaro T. Czitrom. Prez. Tamminen, vicprez. Mikkola, kas. J. O. Metsikkö, sekr. Tyyne Leivo, ceteraj Kalle Huuskonen, Rautio, Koivu. - E Societo de F-aj Fervojistoj. Fond. 1922. Grava venko, enkonduko de du lecionoj pri E en fervojistaj fakaj kursoj en Helsinki. Prez. Salokannel, sekr. kas. T. A. Lindberg, ceteraj: S. B. Veijola kaj A. Salonen. -E-Instituto de F. Fond. 1921 de EAF. Enspezoj: ŝtata subvencio, kurspagoj, perado de literaturo, gazetoj ktp. Elspezoj: luo por kontoro, honorarioj, preskostoj ktp. En 1923 estis fondata Subtena Societo de Instituto, al kiu aliĝis ĉiuj E societoj en F, kiuj elektas la estraron de Instituto. Estraro: Tamminen, Kostiainen, Mikkola, Lundström, Hj. Lillqvist, direktoro de post la fondo Setälä. Ĉiujare kursoj. Post ekzameno diplomoj: 24 superaj, l63 elementaj, 14 provizoraj 2 skoltaj, 8 korespondaj. Plej multajn kursojn de la Instituto gvidis Huuskonen, unua faka E instruisto en F.
Literaturo
Aŭtoroj de lernolibroj: la unua de Laurén kaj Kuntsi en 1904, poste de W. Anttila (Andelin), Setälä, Salokannel; aŭtoroj de vortaroj: Anttila (F-E, E-F), Setälä (F-E, E-F). Pli gravaj tradukaĵoj el la finna literaturo: novelo de Linnankoski, trad. de Setälä, komedio de Kivi, trad. de Hilma Hall, du teatraĵetoj, trad. de Ekström kaj Hall. Tradukaĵoj el E en finnan: Forge, Abismoj. Argus, Pro kio, ambaŭ trad. de Aini Setälä. Laiho kaj Delsudo, Aŭstralio trad. de Laiho.
Noto. La artikolo estas verkita per multa helpo de f-ino Tyyne Leivo. D-ro L. I. Lappi. }}
Malsanulejo Ferenc Markhot
La Malsanulejo Ferenc Markhot estas hospitalo (ankaŭ kuracejo) en Eger.
Historio
En Eger jam en la 12-a jarcento funkciis hospitalo pri Sankta Jakobo. Dum dominado de turkoj estis famaj la turkaj banejoj, kie la kuracakvoj estis vaste uzataj. Depost la turka dominado en 1690 oni establis hospitaleton por virinoj, la kapacito estis 15 litoj. En 1858 abatinoj transprenis la flegadon. La hospitalo por viroj estis fondita en 1726. En la sekva jaro jam ankaŭ apoteko funkciis. En tiu loko Ferenc Markhot komencis instrui medicinon. Tio estis Schola Medicinalis, kiu estis la unua medicina fakultato de Hungarlando. Ĝi funkciis nur 6 jarojn, ĉar la reĝo malpermesis ĝin. La kuracado daŭre funkciis plu. En 1950 la ŝtato malpermesis ĉiujn funkciadojn de la abatoj-abatinoj. Samtempe la du malsanulejoj estis unuigitaj. Ĝi prenis la nomon Ferenc Markhot en 1989. Post 10 jaroj Universitato de Debrecen akiris en la hospitalo praktikadajn eblecojn, en tiu formo post la Schola Medicinalis denove revenis la medicina instruado en la malsanulejo.
Kardamom-Montetoj
Kardamom-Montetoj (tamile : ஏலக்காய் மலை, malajale : കാര്ടമോം ഹില്ല്സ്) estas parto de la sudaj Okcidentaj Ghatoj situantaj en sudorienta Keralao kaj sudokcidenta Tamilnado en suda Barato. Ilia nomo venas de la kardamomo, spico kreskigita en granda parto de la malvarmetaj altaĵoj de la montetoj, kiuj ankaŭ subtenas pipron kaj kafon. Okcidentaj Ghatoj, inkluzive de Kardamom-Montetoj, estas sub konsidero de la Unesko por selektado kiel Monda heredaĵo de Unesko.
Geografio
Ili kovras proksimume 2 800 km² da monta tereno kun profundaj valoj, kaj ampleksas la basenojn de la okcidenten fluantaj riveroj Perijaro, Mulajaro kaj Pambao. En la regiono troviĝas Iduki-Baraĵo kaj Mulaperijar-Baraĵo. Ili ligas Anajmalaj-Montetojn en la nordokcidento, Palani-Montetojn en la nordoriento kaj Agastjamalaj-Montetoj en la sudo ĝis Arjankavu-pasejo (je ĉ. 9° N). La spino de la montetoj formas la limon inter Kerala kaj Tamilnado. La plej alta pinto en la montetoj estas Anamudi-Monto, kun alteco de 2 695 metroj en Nacia Parko Eravikulam, la plej alta punkto en Barato sude de Himalajo.
Klimato
Tiuj montetoj travivas mezajn ĉiutagajn temperaturojn de 15 °C en vintro al 31 °C en somero (aprilo-majo). La jarpluvo de 2 000 mm al 3 000 mm en Periyar malpliiĝas al malpli ol 1 500 mm en la oriento en Sovaĝejo Svilliputtur. Je la okcidenta flanko, du trionoj el la precipitaĵo estas ricevitaj dum la sudokcidentomusono de junio al septembro. La areoj ankaŭ ricevas pluvokvanton de la nordorientomusono (oktobro-decembro) kaj de premusonaj pluvperiodoj (aprilo-majo).
AMA
AMA estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
Arkado (arkitekturo)
Arkado aŭ arkaĵo (el la latina: arcus, arko) estas aro de vicigitaj arkoj, subtenataj de kolonoj, formanta pasejon kaj similajn.
Laŭ Francisko Azorín arkado estas ''Arkaĵo sur apogiloj k. la limigita spaco. Vico de arkadoj.''
Pour l’Afrique et pour toi, Mali
Pour l’Afrique et pour toi, Mali estas nacia himno de Malio, oficialigita la 9-an de aŭgusto 1962. La tekston verkis Seydou Badian Kouyaté, tiama ministro pri agrikulturo. La muzikon verkis Banzoumana Sissoko.
La nacia himno de Malio temas pri patrujamo, nacio, unueco de Afriko, preteco de malianoj morti por la nacio kaj libereco. La muziko estas tradicia eŭrop-stila militista marŝo-muziko.
Franca teksto
Refrain:''
Anizila formiato
Anizila formiato aŭ C9H10O3 estas organika aromata kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj, enhavanta anizilan grupon ligitan al formila grupo. Ĝi estas senkolora aŭ flaveca likvaĵo kun milde agrabla odoro je sovaĝaj fruktoj, uzata kiel odorigaĵo aŭ gustigaĵo en nutroindustrio.
Pro ĝia milda odoro ĝi povas esti uzata en parfumfabrikado kaj produktado de kosmetikaĵoj. Malgraŭ ke ĝi estas trovata en la naturo, ekzistas multaj manieroj je sinteza produktado ekde la bazaj materialoj. Ĝi estas solvebla en etanolo, nepolaraj organikaj solvantoj kaj nesolvebla en akvo.
Nedožery-Brezany
Nedožery-Brezany, hungare Nádasérberzseny [nādaŝērberĵenj], germane Untermauth-Bressenhau estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Nedožery-Brezany situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo Žilina-Prievidza. La lasta urbo troviĝas je 5 km-oj.
Nedožery
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1242 laŭ tiama hungara ortografio "Nadaser". En 1432 la husanoj, en 1673 kaj en 1678 Emeriko Thököly bruldetruis la vilaĝon. En 1787 loĝis tie 429 vilaĝanoj en 70 domoj, en 1828 559 vilaĝanoj en 80 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Nedozser poste ĝi rericevis sian hungaran nomon pro la hungariga politiko.
Brezany
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1267, en 1430 laŭ tiama hungara ortografio "Berzen". En 1787 loĝis tie 446 vilaĝanoj en 65 domoj, en 1828 469 vilaĝanoj en 67 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Brezán.
Helmond
Helmond (esperante Helmondo) estas urbo kaj municipo oriente en la nederlanda provinco Nord-Brabanto. En 2016 ĝi havis pli ol 90 116 loĝantojn. (loĝdenso de 1 693/km²) La areo de la municipo Helmond estas 54,57 km².
Historio
En ĉirkaŭ 1232 Helmond ekhavis urbajn rajtojn kaj en 1376 la tielnomatajn bazarrajtojn. Ĉirkaŭ 1350 komenciĝis la konstruo de la Kastelo de Helmond, kiu ankoraŭ hodiaŭ videblas meze de la urbo. La konstruo daŭris ĝis en la 17-a jarcento. Komence de la 15-a jarcento oni faris remparojn ĉirkaŭ la mezepoka urbo. Helmond fariĝis grava komerca urbeto por la regiono ĝis la fino de la 15-a jarcento. Dum la sekvantaj 2 jarcentoj Helmond malprosperis, interalie pro la Okdekjara Milito. Dum jarcentoj Helmond restis malriĉega urbo. Sed la situacio ŝanĝiĝis en la 19-a jarcento. Per la konstruo de la Zuid-Willemsvaart (1823-1826), kanalo kiu hodiaŭ tratranĉas la urbon, en Helmond stariĝis multaj farejoj kaj entreprenoj ĉefe en la tekstila kaj metalindustrio. En 1976 Helmond fariĝis tielnomata Groeistad (Kreskiĝurbo), kio signifas gravan subtenon de la nederlanda ŝtato pri urba renovigo, senlaboreco, la devojigo de la kanalo ekster la urbocentron kaj tiel plu.
Sudkristana Estrokonferenco
Birmingama kampanjo
La kampanjo de Birmingham, aŭ Birmingham-movado, estis movado organizita komence de 1963 de la Southern Christian Leadership Conference (SCLC) por atentigi la integriĝajn klopodojn de afrik-usonanoj en Birmingham, Alabamo. Gvidata de Martin Luther King Jr., James Bevel, Fred Shuttlesworth kaj aliaj, la kampanjo de neperforta rekta ago kulminis en vaste diskonigitaj konfliktoj inter junaj nigraj studentoj kaj blankaj civitanaj aŭtoritatoj, kaj poste kondukis la municipan registaron ŝanĝi la diskriminaciajn leĝojn de la urbo.
Pendumila muelejo
Pendumila muelejo (ĉeĥe: Šibeniční mlýn, germane: Galgenmuehle) troviĝas en Rozprechtice ĉe Dubá en distrikto Česká Lípa. Oni diras al ĝi ankaŭ Schiffnerův mlýn (Muelejo de Schiffner), kaj ĝia historio havas konekson kun tragika evento, kiu inspiris Karolon Hynek Mácha, por ke li verku poemon Máj.
Historio
La muelejo ĉi tie verŝajne ekzistis jam en la 16-a jarcento. Kiel akva fonto estis uzita rivereto Liběchovka. Sur roko super la mueleja akvigilo estas hakita jaro 1528 kaj devas temi onidire pri la plej malnova konservita datigon de akva laboraĵo en Bohemio. En la jaro 1774, la 7-an de majo, okazis proksime de la muelejo, ĉe statuo de sankta Prokopio al patromurdo. Junulo el Dubá, Ignác Schiffner, mortobatis sian patron, kiu en tiuj ĉi lokoj havis tiam lupolejon, kaj lian mortan korpon li malsuprenĵetis en proksiman Sviňský důl (kiu kondukas tuj ĉe la muelejo). La tutan eventon proporcie detale priskribis en la paroĥa kroniko de duba paroĥejo tiama paroĥestro Ambrož Glaser. Tiu en raporto pri la krimo priskribas Ignácon Schiffner kiel "junulon modestan, de bona konduto kaj de la vivo neriproĉebla ", samtempe finante sian tekston li esprimas deziron, por ke oni rapide forgesu pri la evento.
Tiun ĉi eventon rakontis gastejestro el Doksy, Jan Nepomuk Kampe, al Karel Hynek Mácha. Tiu surbaze de la rakonto kreis agagon de sia plej fama poemo - Máj. La menciita tragedio poste verŝajne gvidis al nomigo de la muelejo: Galgenmuehle - do Šibeniční mlýn.
Finna Enlanda Milito
La Finna Enlanda Milito (finne Suomen sisällissota) estis armita konflikto, kiu skuis la ĵus antaŭe sendependiĝintan ŝtaton Finnlando inter la 27-a de januaro kaj la 5-a de majo 1918. Fono de la enlanda milito estis amasiĝintaj sociaj konfliktoj, sed ankaŭ la efikoj de la revoluciaj eventoj en la Rusia Imperio, al kiu Finnlando dum la antaŭa jarcento apartenis kiel aŭtonoma grandprinclando. La abdiko de la rusia caro kaj laŭtitole finna grandprinco faligis Finnlandon en konstitucian krizon, en kiu la publika ordo pli kaj pli disfalis. Krizo pri la havigo de nutraĵoj sekve de la Unua Mondmilito kun la polemika propagando de la rusiaj bolŝevistoj en Finnlando kaŭzis radikaligon kaj armigon de la laborista movado.
Pendumila muelejo
Historio
La muelejo, ensumiganta loĝkonstruaĵon, muelilĉambron kun mueleja akvigilo, segejon kaj propran fiŝlagon, servis al sia celo ankoraŭ en la 1930-aj jaroj, kiam estas indikata rado por supra akvo. Tiam ĉi tie funkciis ankaŭ por bezonoj de la muelejo malgranda akva elektrejo. Al la jaro 1930 kiel posedanto estas indikata J. Bunzmann. Post la jaro 1945 la areo ĉesis servi al sia devena celo kaj oni sole loĝis ĉi tie. Tiel estas tio ĝis hodiaŭ.
Finna Enlanda Milito
Tiu evoluo fine de januaro 1918 rezultiĝis en provo de socialisma puĉo. Per revolucio en la sudo de Finnlando stariĝis ŝtato gvidita de la socialisma laboristaro — Finnlanda Socialisma Laborista Respubliko, sub gvido de Otto Kuusinen. Samtempe la nordon de la lando tenis la demokratiemaj, sed nekomunismaj burĝaj fortoj. Post kiam la burĝa finna „blanka armeo“ gvide de Carl Gustaf Emil Mannerheim pli bone ol la finna „ruĝa armeo“ sukcesis eduki siajn soldatojn pri batalado, ĝi meze de marto komencis ataki la sudan, revolucian ŝtaton kaj post severaj bataloj konkeris la urbon Tampere.
Samtempe armeaj unuoj el la Germana Regno, kiuj venis helpi al la finna blanka armeo, konkeris pli kaj pli da teritorio en la finnlanda sudo. Post la konkero de Viipuri fine de aprilo, komence de majo la lastaj socialismaj ribelantoj rezignaciis kaj fordonis siajn armilojn.
Ambaŭ armeoj dum la enlanda milito plenumis politike motivigitajn kruelaĵojn (8,3 mil personoj estis mortpunitaj de ambaŭ flankoj) kaj aldone post la fino de la milito tragike mortis ĉ. 12 mil malliberigitaj en koncentrejoj socialismaj ribelantoj, pro malsato kaj epidemiaj malsanoj.
Froideconche
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Caged
Caged estas usona drama filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de John Cromwell. Caged estis originale filmita en la angla lingvo, kaj temas pri la tiamaj malfacilaj vivkondiĉoj en virinaj malliberejoj.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Eleanor Parker, Agnes Moorehead, Ellen Corby kaj Hope Emerson.
La filmo entute daŭras 96 minutojn.
Kitale
estas urbo kaj diocezo en Kenjo. Ĝi estas administra centro de distrikto.
Geografio
situas sur altebenaĵo en okcidenta parto de la lando.
Loĝantaro
La loĝantaro devenas el la pola Vikipedio, sed laŭ aliaj fontoj mencias pli (kvazaŭ estus grandurbo).
Historio
estis fondita en 1908 fare de eŭropanoj. La fervojo atingis la urbon en 1926, kiu portis prosperon. Kitale estas inter la plej diversspecaj urboj en la lando.
Ekonomio
estas agrikultura urbo, kie oni kultivas sunflorojn, maizojn, kafojn, teojn, fabojn.
Trafiko
havas flughavenon, trajnon el Nakuru, trairan ĉefvojojn kaj 2 malpli gravajn vojojn al direktoj de la ceteraj urboj.
1148
En la jaro 1148 post Kristo okazis, interalie:
28782 Mechling
28782 Mechling estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kim Mechling, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Broadcom MASTERS 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la Ellis School en Pittsburgh (Pensilvanio).
Pentrita Dezerto
La Pentrita Dezerto – angle Painted Desert – estas dezerta areo sur la Kolorado-altebenaĵo en la ŝtato Arizono de Usono. Ĝi situas proksimume 1800 metrojn super la marnivelo. La arkoforma teritorio amplekas longon de ĉirkaŭ 250 kilometroj ĉe la norda bordo de la "Malgranda Kolorada Rivero" (Little Colorado River) inter la oriento de la Nacia Parko Granda Kanjono kaj kovras la arizonajn distriktojn Coconino, Navajo kaj Apache. Okcidente ĝi komenciĝas inter la Malgranda Kolorada Rivero kaj la "Eĥo-Klifoj" (Echo Cliffs), oriente ĝi finiĝas ĉe la valo de la "Nigra Rojo" (Black Creek).
La sudokcidento de la indiana reservejo de la navajoj situas en la areo de la dezerto samkiel la norda parto de la Nacia Parko Petrified Forest ("Ŝtonigita Arbaro"), kies centro por vizitantoj nomiĝas Painted Desert. Tie ankaŭ situas la hotelo kaj gastejo Painted Desert Inn konstruita dum la 1930-aj jaroj, kiu ekde la jaro 1987 konsideriĝas nacia historia vidindaĵo kaj post renovigo ekde la jaro 2006 estas muzeo de la nacia parko.
Amazonio (Venezuelo)
Amazonio (hispanlingve amasOnas), estas suda subŝtato de Venezuelo, en la regiono de Gujano. Ĝia metropolo estas la urbo de Puerto Ayacucho. Ĝiaj limoj estas: nordo la ŝtato Bolivaro, oriento kaj sudo Brazilo, kaj ĉe la okcidento kun la Kolombia respubliko.
Santa Maria Hoè
Santa Maria Hoè estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la provinco Lecco [Leko]. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulo Antonio la Granda, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Castello di Brianza, Colle Brianza, Olgiate Molgora kaj Rovagnate (nun La Valletta Brianza).
5631 Sekihokutouge
5631 Sekihokutouge estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la montopasejo Sekihokutoge, (japane: 石北峠) alta je 1050 metroj, en Hokajdo. Tiu pasejo komunikigas la montaron Dajsecuzan kun Kitami.
Villel de Mesa
Villel de Mesa [biĜEL deMEsa] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
AMC
La mallongigo havas plurajn signifojn:
Villel de Mesa
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas villelero [biĝeLEro]. La censita loĝantaro en 2016 estis de 198 loĝantoj kaj la denseco estas de 5,34 loĝ/km².
Situo
Villel de Mesa situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Senjorlando de Molina-Alto Tajo en la nordorienta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 928 m super marnivelo; je 127 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 37,07 km². La geografiaj koordinatoj estas 41°07′36″N 1°59′24″Ok.
Historio
Kvankam arkeologiaj elfosadoj en la municipa teritorio konfirmas fruan setladon, la origino de Villel de Mesa estas en la 12-a jarcento, kiam iom post la konkero de la tajfo de Molina de Aragón fare de Alfonso la 1-a de Aragono, la unua senjoro de Molina, nome Manrique Pérez de Lara, reloĝigis la valon kaj inkludis ĝin ene de la jurisdikciajn limojn kiujn markis la foruo kaj kiuj ĉe tiu zono atingis ĝis Sisamón. Ene de la senjorio, Villel havis strategian gravon dum la Mezepoko pro sia situo kiel pasejo inter Kastilio kaj Aragono kaj sur kruta deklivo de roka monteto meze de la valo de la rivero Mesa.
En 1299, la familio Funes, origina el Navaro kaj posedanta de la kastelo de Ariza, alvenis al la alta parto de la valo de la rivero Mesa, kaj alproprigis senprobleme el tiu zono tiam strategia. Iĝis senjoro de Villel Rui González de Funes, kaj de tie ĝi pasis al liaj posteuloj, kiuj dum jarcentoj posedis tiun propraĵon, foje por la Regno de Aragono kaj foje por Kastilio. Liaj posteuloj ricevis la titolon de markizoj de Villel en 1680, kiuj unuigis tiun titolon al la pradinastio Funes, kun la familioj Azagra kaj Andrade, formante iliaj ŝildoj la blazonon de la senjorio de Villel. Poste ĝi apartenis al la heredaĵo de la markizoj de Almenara.
Dum la dua duono de la 19-a jarcento la loĝantaro estis preskaŭ ĉiam proksime de la 700 loĝantoj, poste eĉ supreniris ĝis pli ol 800, sed poste venis dekadenco kaj la loĝantaro malpliiĝis. Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 797 loĝantoj en 1940 al 198, tio estis oni perdis pli ol 600 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Villel de Mesa, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Villel de Mesa kie oni falis al la nunaj 198.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj. Rura turismo. Ĉefaj vidindaĵoj estas la kastelo sur alta rokaro, granda ĉefturo, korto kaj dua turo, kaj restaĵoj de murego el la 15-a jarcento; palaco de la markizoj de Villel, ĉe la kastelo kaj verko de la 18-a jarcento; preĝejo de la Asunción (Ĉieliro) origina de la 16-a jarcento kiel mikso de la gotika kaj renesanca stiloj, kun pordego sude, fenestroj kaj kruconervuraj volboj, retabloj de pentrarto kaj skulptarto de la 16-a al 18-a jarcentoj kun baroka ĉefretablo kun figuroj de la Ĉieliro de la Virgulino, de Kristo Resurekcia kaj de Sankta Bartolomeo, kaj baptujo de la 16-a jarcento. Dise tra la vilaĝo estas variaj ekzempleroj de popola arkitekturo, kiel la domego de la familio Semper-Ribas, kun granda pordega arko duoncirkla dovelhava kaj familia blazono, kaj la domo de la Inkvizicio. Menciindas ankaŭ la ermitejo de Pastorcillos (paŝtististoj) kaj la ermitejo de Jesuo Nazarano. Estas ankaŭ la restaĵoj de la kastelo de la familio Mesa.
Éva Fenyvessy
Éva Fenyvessy naskiĝis la 1911 en tiutempe hungara urbo Zombor (nuntempe Sombor en Serbio) - mortis la  2009, Budapeŝto.
Biografio
Éva Fenyvessy komencis sian aktoran karieron jam en la 1920-aj jaroj. En 1930 ŝi finis aktoran lernejon en Budapeŝto, poste ŝi aliĝis al diversaj teatraj trupoj en Budapeŝto kaj kantis ankaŭ operetojn. En 1969 ŝi emeritiĝis kaj en 2001 ŝi ricevis premion.
Peloponezo
Peloponezo (greke Πελοπόννησος, do Pelopónisos, malnovgreka prononco Pelopónnēsos) estas duoninsulo en la sudo de Grekio. Ĝi estas ankaŭ administra regiono de Grekio kiu havas kvin provincojn kaj ampleksas proksimume unu milionon da loĝantoj, tamen la administra regiono ne ampleksas la tutan duoninsulon.
Insulo aŭ duoninsulo?
De la kontinento Peloponezo atingeblas per malvasta istmo proksimume 6,3 kilometrojn larĝa, la istmo de Korinto. Dum la jaro 1893 tiu istmo tratranĉiĝis per la kanalo de Korinto. Tamen Peloponezo ne estas insulo, ĉar la kanalo estas artefarita konstruaĵo. Ekde la jaro 2004 Peloponezo ligiĝas al la kontinento per granda ponto inter la lokoj Rio kaj Antirio.
Geografio
Peloponezo estas la plej suda parto de la duoninsulo Balkano kaj tiu parto de ĝi, kiun plej ĉirkaŭas la Mediteranea Maro. La plej suda punkto de Peloponezo estas Kabo Malea. Oriente ĝin limigas la Egea Maro kaj okcidente la Ionia Maro.
El geologia vidpunkto, Peloponezo origine estis insulo, sed dum la jarmiloj pro la geologia movo norden de Afriko kaj la subkontinento Arabio ĝi premiĝis pli kaj pli norden, al la kontinenta parto de Grekio. Videblaj spuroj de tio estas la multaj, geologie relative novaj, montaroj de la preskaŭinsulo.
Posta historio
Moreja despotlando estis despotlando en la Bizanca Imperio. Ĝi estis fondita meze de la 14a jarcento en la duoninsulo Peloponezo. Ĉefurbo estis Mistra.
Bezděčí
Bezděčí (Mitterdorf) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Velké Opatovice en distrikto Blansko. Ĝi troviĝas proksimume 4,5 km okcidente de Velké Opatovice. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 25 adresoj.
Bezděčí situas en katastra teritorio Bezděčí u Velkých Opatovic kun areo 2,54 km².
En la sudokcidenta rando de la vilaĝo fontas rivereto Jevíčka.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1318.
Canon EOS-1 D Mark II
Canon EOS-1 D Mark II estis cifereca spegula fotilo fabrikita de Canon.
Vár (distrikto)
Vár estas la 1-a distrikto de Budapeŝto. La loknomo signifas: fortikaĵo, fakte tiu distrikto enhavas la tutan fortikaĵon en Buda, la ĉirkaŭaĵon (aparte menciitaj Tabán, Víziváros (=akva urbo), Krisztinaváros (=Kristina-urbo), Vérmezö (=sangokampo), Városmajor (=biencentro de urbo), montoj Gellért kaj Nap (=Suno).
Situo
Distrikto Vár situas centre de la ĉefurbo laŭ dekstra bordo de Danubo sur montoj.
Historio
Jam la prahomo vivis tie. Post la tatara invado ekde 1242 fortikaĵo konstruiĝis, kiu baldaŭ iĝis sidejo de la hungaraj reĝoj. La fortikaĵo iĝis kerno de la 1-a distrikto.
Ĝemelkomunumoj
Budapest
WGS84
WGS84 : ( mallongigo por ' World Geodetic System 1984''') estas la versio de 1984 de ).
WGS 84 estas la geodezia sistemo asociata kun GPS ; ĝi rapide fariĝis la universala referenco por la kartografio.
Antaŭaj versioj estis WGS 72 (asociita kun sistemo, WGS 64 kaj WGS 60.
Geodezian sistemon oni ne konfuzu kun kartografia projekcio.
Referencligilo
La referencdokumento por WGS84 estas la teĥnika raporto 8350 de legebla je :
Liskovec
Liskovec ukraine Лісковець, hungare Lengyelszállás [lendjelsAlAŝ] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja.
Situo
Liskovec troviĝas en valo.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1614 en formo "Lyahowecz". En 1910 vivis en Lengyelszállás 527 loĝantoj, (504 rutenoj, 18 germanoj, 15 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Liskovec. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Captain Hook
Captain Hook ("Kapitano Hoko") estas fikcia pirat-ŝipestro en la verkoj pri Peter Pan kaj la ĉefa kontraŭulo de tiu. Li perdis unu manon, kiun Peter Pan fortranĉis en batalo kaj krokodilo manĝis, kaj portas feran hokon anstataŭe. Li ĉiam venĝemas kontraŭ Peter Pan, kaj timas la revenon de la krokodilo.
Captain Hook havas plurajn similecojn kun kapitano Ahab, la ĉefrolulo de la romano Moby-Dick.
Zoologia ĝardeno de Erfurto
La Turingia zooparko Erfurto (germane: Thüringer Zoopark Erfurt) troviĝas en la norda parto de Erfurto. Ĝi estas la plej granda bestoĝardeno en Turingio.
Priskribo kaj ofertoj
Situante sur la Ruĝa Monto, la zoo ebligas al la vizitantoj ravajn belvidojn sur la 1250-jaraĝan urbon. La areo totala estas 63 hektarojn granda, el kiuj nur 48 utiliĝas bestoĝardene. La resto estas protektita pejzaĝo. Tio faris la tiun bestoĝardenon la trian plej grandan en Germanio.
Ĝi gastigas ĉirkaŭ 3000 bestojn el 482 specoj. Apartenis inter 2003 et 2017 propriete al la zoo ankaŭ la akvario en la strato Nettelbeckufer 28a estanta je la distanco de 4 kilometrojn for de la zoologia ĝardeno. La areo ĉe la eksa Axmann-vilao estas nun granda elmontra kamparanejo.
Apartaj atrakcio estas la multo da vastaj ĉirkaŭaĵo, kie oni provis imiti la naturan medion de la bestoj. Alireblaj por la vizitantoj estas la arbaro de la lemuredoj, la lando de la makropoj, la volieroj de la ibisoj, la cerva arbaro kun kapreoloj kaj la kareszoeto.
Historio
Hodiaŭ la urbo ne povus imagi sinprezenton sen propra zoo, kiu altiras multajn vizitantojn ankaŭ de ekster Erfurto. Post la Turniĝo la teritorio grandstile modernigitis, tiel ke nun la plejparto bonege harmoniis kun internaciaj normoj pri moderna zoo-aranĝo. En 2009 oni sekve festis la 50-an datrevenon de la establo fiere kaj konvinkite nombriĝi al la plej belaj bestoĝardenoj de Germanio. La moto por la estonteco estas esti Zoo de la grandaj bestoj: tion substrekas ankaŭ la bronzaj tabuloj faritaj de Christian Paschold en 2007. Tiu trio ja jam ekde la komenco de la bestoĝardeno apartenas al ĝia inventaro.
Axmann-vilao ene de la zoo
Karl Axmann, ĉefkuracisto de la Katolika hospitalo de Erfurto elektis la monteton Roter Berg kiel lokon por sia somera vilao en la 1860-a jaro. Li konstruigis belegan faktrabaĵon laŭ la toskana stilo kaj kreis al si rifuĝejon. Post la morto transprenis la bieneton la Sahlender-oj kaj pligrandigis ĝin. En 1958 finfine ĝi enkorpigitis al la zooparko; pro manko de mono ĝi pli kaj pli kadukiĝis kaj minacis malkonstruo.
Nur meze de la 1990-aj jaroj vilao-amikaro konsistanta el hortikulturistoj, forstitoj, zooparkanoj kaj laboroficejanoj restaŭris ĝin laŭoriginale en 6 jaroj. Hodiaŭ ĝi povas esti luita por konferencetoj (optimume ĝis 35 personoj) sed ofertas ankaŭ ferian loĝadon. Kuriozaĵo: Ĉar Axamann estis membro de la kuratorio de la protestantisma Tomaso-kirko li rajtis havi unu el la forigotaj portaloj de la en 1902 malkonstruota malnova Tomaso-kirko: tiu ĉi portalo troviĝas hodiaŭ je la suda flanko de garbejo de sur la Axmann-bieno!
Societo de la amikoj de la erfurta zoo
La subtena amikaro Verein der Zooparkfreunde in Erfurt fonditis en 1993 por subteni idee kaj mone la bestoĝardenon. Nuntempe ĝi havas pli ol 580 membrojn (el ili 100 firmaoj). Per varia gamo da ofertoj (ekz. novjara akcepto, somera festo, specialaj rondgvidadoj, krisnasktempaj festoj, sciencaj prelegoj, ekskursoj) ĝi fariĝis unu el la plej aktivaj societoj en tuta Erfurto.
Ekde sia fondiĝo la rondo kolektis ĉ. 1,5 milionojn da eŭroj kaj subtenis ankaŭ morale la zoo-estraron realigi grandajn projektojn. Aktuale oni kolektas monon i.a. por nova ludejo, alirebla ĉirkaŭbaraĵo de keoj kaj la novo elefanta domo.
Oullins (stacidomo)
Oullins estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Oullins, en departemento  (Metropolo Liono), regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Moret-Veneux-les-Sablons - Lyon-Perrache (750000).
Kordelo
Populara poezio originale buŝa kaj poste impresita en simplaj folietoj eksponita por vendi kroĉita en kordoj. Tio esploras la rimo kaj en kelke da poemoj ilustrita en ksilografio. La strofo la plej komuna estas kun dek, ok aŭ ses versoj. La aŭtoroj reklamas la versoj preskaŭ kantita, apude de gitaro.
La historio de la literaturo de kordelo komencis kun la ibera romanaro de Mezepoko kaj de Renesanco. La nomo, kordelo, estas ligita kun la maniero de la vendo de tia folieto en Portugalujo, kiam estas kroĉita en kordoj, en tiu lando, nomita “cordéis”. Komence, ili ankaŭ enhavas teatraĵo, kiel la de aŭtoreco de Gil Vicente (1465-1536). La portugaloj alportis kordelon al Brazilo, en la dua duono de XIX jarcento. En hodiaŭa tempo, multe da folietoj estas eksponita horizontale en balkonoj. Kvankam ne estas ofte, ankaŭ ekzistas kreitaĵo de kordelo en prozo.
La temoj enhavas aktualaj faktoj, historiaj epizodoj, legendoj kaj religiaj temoj. Ofte, la aŭtoroj kreas improvize, per unu persono ke li volas omaĝi, aŭ kiam okazis io.
En Brazilo, la literaturo de kordelo estas komuna produktaĵo en nordoriento, precipe en Pernambuko, Paraibo kaj Cearao. Kutime, la aŭtoroj vendas kordelon en foiroj kaj bazaroj. En grandaj urboj, ekzistas bonaj printaĵoj. Sed, la produktado de kordela literaturo estas finanta.
La poetoj Leandro Gomes de Barros (1865-1918) kaj João Martins de Athayde (1880-1959) estas ĉe la principaj aŭtoroj.
Padangsidempuan
Padangsidempuan (foje skribita kiel Padangsidimpuan aŭ Padang Sidempuan) estas universitata urbego en interno de la insulo Sumatro, en provinco Norda Sumatro en Indonezio. Padangsidempuan konsistas el 6 distriktoj. La loknomo signifas: "vasta parto de herbo, kiu estas sur alta loko."
Geografio
Padangsidempuan situas proksime al la norda marbordo en baseno ĉirkaŭitaj kun montetoj kaj montoj. Provinca ĉefurbo Medano troviĝas 21, Pematangsiantar 95, Pekanbaru 260, Banda Aceh 414, Batam 531, Palembang 780, ĉefurbo Ĝakarto 1187, Bandungo 1306, Semarang 1548, Jogjakarto 1599, Surabajo 1776, Makassar 2253 kilometrojn (aere).
Historio
Dum la historiaj tempoj ĉi tiu areo estis haltejo de komercistoj. Paŝo post paŝo la loko grandiĝis, fine urbiĝis. Dum la nederlanda kolonia epoko la urbeto estis regiona ĉefurbo. En 1821 oni konstruis fortikaĵon, el kio partoj ankaŭ nun ekzistas. La urbeto estis konata kiel Salak, ĉar ĝuste en ĉi tiu urbo oni vendis salakojn. Tiutempe la loĝantoj prenis Islamon. Dominado de japanoj okazis inter 1942-1945, poste Indonezio proklamis sian liberecon. En la fruaj 2000-aj jaroj Padangsidempuan atingis la kriterion pri urbego (pli granda, ol cent mil).
Ekonomio
Padangsidempuan estas agrikultura urbego. Dum la historio la plej grava produktaĵo estis la salakoj, sed nuntempe graviĝis la rizoj. Aliaj plantejaj produktaĵoj estas kaŭĉukoj, kafoj, kokosoj, kakaoj kaj cinamoj.
Mockrehna
Mockrehna estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Norda Saksio de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Padangsidempuan
Loĝantoj
La indiĝenaj loĝantoj de Padangsidempuan estas batakoj, poste oni alvenis enmigrantoj el pluraj lokoj.
Religio
La plimulto de la loĝantaro estas islama (90%), krome ekzistas kristanoj (9%), ofte katolikoj, fine budhanoj.
Eduko
En Padangsidempuan pluraj universitatoj funkcias.
Trafiko
Al Padangsidempuan kuras 3 ĉefvojoj (unu el la suda marbordo, la ceteraj el interno de la insulo. Komence flughaveno estas indikita sur la mapo.
Klimato
Padangsidempuan havas tropikan pluvarbaran klimaton (Af). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 2410 mm. La averaĝa jara temperaturo estas 25 °C kaj varias inter 20-30 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Luterana preĝejo (Pécs)
Luterana preĝejo estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Pécs.
Historio
En la 1540-aj jaroj la luteranoj havis grupon kaj lernejon en Pécs. Depost dominado de turkoj la Habsburgoj malpermesis la luteranismon en Pécs, nur en la 19-a jarcento la luteranoj renaskiĝis. En 1868 estis deklarita luterana grupo. En la sekva jaro ili aĉetis parcelon, kie oni konstruis la preĝejon en 1875.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas en korto. La preĝejo havas 2 partojn, la navo estas granda ĉambro, kies fino plurangula absido aliĝas. La altara bildo estis pentrita en 1880 fare de Viktor Madarász.
Prošek
Prošek estas dolĉa desertvino kiu estas tradicie de la suda areo de Dalmatio, Kroatio. Ĝi estas farita el sekigitaj vinberoj laŭ la pajlovina metodo. Bonkvalita Prošek kutime estas ege pli multekosta ol aliaj vinoj ĉar oni bezonas averaĝe sepfoje pli da vinberoj por fari la saman kvanton da vino. La alkoholenhavo varias sed estas minimume 15%.
Kunín
Kunín (ĝis la jaro 1947 Kunvald, Kunewald) estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Nový Jičín, en Moraviasilezia regiono, proksimume 6 km nordnordokcidente de Nový Jičín. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri municipo devenas el la jaro 1382.
En la jaro 1938 estis plejparte germanlingva urbo alligita al Tria regno enkadre de sudetia ĵupo.
La 5-an de majo 1945 la municipo estis liberigita fare de Ruĝa Armeo, sekve okazis ellandigo de devenaj loĝantoj de la germana nacieco kaj ŝanĝo de la nomo de municipo al Kunín.
Junji Nishizawa
Junji Nishizawa (西澤 淳二, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Verdy Kawasaki, Shimizu S-Pulse, Kawasaki Frontale, Nagoya Grampus Eight, Kashima Antlers kaj Consadole Sapporo.
Kouilou
Kouilou (jen france, kitube Kuilu) estas unu el sume dek du departementoj de la Respubliko Kongo. La departemento kovras areon de 13 500 kvadrataj kilometroj kaj laŭ kalkulo de 2007 ĝi havis 91 955 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de 6,8 homoj po kvadrata kilometro. Administra centro estas la urbeto Hinda. La departemento plu dividiĝas je kvar distriktoj. Ĝis la jaro 2003 ankaŭ la urbego Pointe-Noire, la dua plej granda urbo de la ŝtato, apartenis al la departemento.
(17537) 1993 FN40
(17537) 1993 FN40 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC") elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Nigra fuliko
Disvastiĝo
Tiu palearktisa birdo reproduktiĝas tra plej granda parto de la Malnova Mondo, tio estas en Eŭropo kaj Azio, escepte la desertaj regionoj de nordaj Siberio kaj Skandinavio, Arabio, Irano aŭ Ĉinio, en Maroko, Egiptio kaj Aŭstralio. Ties medio estas fluanta akvo de lagoj kaj lagetoj. Temas pri loĝanta birdo en la plej mildaj partoj kaj migranta malproksimen suden kaj okcidenten el Azio vintre kiam akvo frostas.
Kutimoj
La Fuliko estas multe malpli sekretema ol la plej granda parto de la familio de Raledoj kaj povas esti vidata naĝanta en malferma akvo aŭ piedirante inter la akva plantaro. Temas pri agresema specio kiu defendas akre ties teritorion dum la reprodukta sezono eĉ kontraŭ cirkuoj aŭ aliaj rabobirdoj.
Ĝi ne flugantemas kaj por ekflugi kuras sur la surfaco multege plaŭdante. Ili faras same, sed sen ekflugi fakte, kiam flugas mallongan distancon rapidege pro teritoria luktado. Kiel multaj aliaj raloj, ties malforta flugado aspektas nefidebla, sed dum migrado, kutime dumnokte, ĝi povas surprizige flugi longajn distancojn. Ĝi balancigas la kapon dum naĝado kaj plonĝas ĝis duonminuto post eta salto, por kio ĝi forigas la aeron el la plumaro.
La fuliko estas ĉiomanĝanta prenante ampleksan diversecon de etaj vivaj predoj inklude ovojn de aliaj akvaj birdoj. Sed en Aŭstralio manĝas ĉefe vegetaran materialon.
Temas pri bruema birdo kun ampleksa repertuaro de laŭtaj alvokoj “kiuk” aŭ eksplodaj “skuik”. Tiu trumpetado ofte okazas dumnokte.
Ili estas sociaj vintre.
Aspekto
La fuliko estas 32-42 cm longa kaj fortika birdo, kaj estas tute nigra escepte la blankajn frontan ŝildon kaj bekon. Kiel parte naĝanta specio, la fuliko havas parte lobojn en siaj longaj fortaj fingroj kiuj kun la verdecaj kruroj hokas dumfluge. La okuloj estas ruĝaj. La junuloj ne estas tiom nigraj, sed iom pli malhelgrizaj kaj havas a blankecan brustoj kaj gorĝon, sed ne havas la blankan frontan ŝildon; plenkreskula nigra plumaro disvolviĝas post 3-4 monatoj, sed la blanka ŝildo nur post unu jaro aŭ plie.
(23480) 1991 EL
(23480) 1991 EL estas troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas, kun sufiĉe granda klinangulo, proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero; do en la grupo da asteroidoj tiel nomata "Greka Tendaro".
Nigra fuliko
Aspekto
Tiu specio povas esti konfuzata nur kun Galinolo aŭ Verdkrura galinolo (Gallinula chloropus), sed tiu ĉi havas ruĝajn ŝildon kaj bekon en kiu la pinto estas flava. Krome tiu ĉi loĝas en pli fermaj akvoj inter kanaro aŭ junkaro.
Arieșeni
Arieșeni [arieŝenj] (Lepus [lepuŝ]) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Câmpeni. En 2002 ĝi havis 1 921 loĝantojn (rumanoj). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye).
(23480) 1991 EL
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nigra fuliko
Reproduktado
Tiu specio konstruas neston el mortaj kanoj kaj herboj proksime de la akvobordo aŭ sur subakvaj baroj proksimaj de la surfaco; por tio foje la fulikoj kondutas agreseme eĉ por rabi nestojn de anasoj, greboj aŭ podicepoj, kies idoj foje iras en akvon; en tiu nesto la ino demetas ĝis 10 ovojn flavecajn kun nigraj punktetoj. Kovado, farata de ambaŭ gepatroj, daŭras iom pli ol 3 semajnoj.
Arieșeni
Fonto
Arieșeni konsistas el 18 vilaĝoj. Ĝia unua dokumenta mencio estas el 1909 sub la nomo Lăpuș, sed ĝi ekzistis jam konsiderinde antaŭe. Komence la vilaĝo apartenis al la iama komunumo Râul Mare, nun Albac.
Nigra fuliko
Reproduktado
La idoj post eloviĝo havas malhelgrizan lanugon tutkorpe escepte flavegan ĉirkaŭkole kaj ruĝan ĉekape. Ili elnestiĝas post 3 aŭ 4 tagoj kaj sendependiĝas post du monatoj. Pretervivas du aŭ tri idoj.
Pajuteoj
La pajuteoj – angle paiute – estas popolo de indianoj en Usono. Ilia lingvo apartenas al la jut-azteka lingvaro.
La pajuteoj setlis en kvin diversaj triboj en la areo de la nuntempaj usonaj ŝtatoj Utaho, Arizono, Nevado kaj Kalifornio – en la kultura teritorio de la Granda Baseno (Great Basin). Ili proksime parencas al la uteoj (ute), ŝoŝonoj (shoshone) kaj banokoj (bannock). La pajuteoj iom praktikis agrikulturon, sed precipe vivis de ĉasado en etaj grupoj. Ekde la jaro 1859 ankaŭ en la areon de tiu indiana popolo penetris blankaj, eŭrop-devenaj setlistoj kaj pli kaj pli rabis la ĉasejojn kaj vivoteritorion de la indianoj. Reage al la forpelo el siaj tradiciaj vivejoj ĉe la pajuteoj ekestis la kutimo de "fantomaj dancoj", kiun transprenis la lakotoj (lakota) kaj aliaj indianaj popoloj. Nuntempe ankoraŭ pli-malpli 5.000 pajuteoj vivas en la indianaj rezervejoj
Lozjanskij
Lozjanskij ukraine Лозянський, hungare Cserjés [ĉerjEŝ] estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Miĵgirja. La historia loknomo estis Лозянське [lozjanske].
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1653 en formo "Lazanki". En 1910 vivis en Cserjés 1131 loĝantoj, (1069 rutenoj, 60 germanoj kaj 2 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Lozjanskij. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Kaysersberg
Kaysersberg (germane Kaisersberg) estas urbo de la franca departemento Haut-Rhin kaj la regiono Alzaco. Ĝi situas inter la altecoj de 235 kaj 924 metroj, kaj dum la jaro 2005 havis 2720 loĝantojn ekde 2016 ĝi apartenas al la komunumo Kaysersberg-Vignoble.
Metapedia
Metapedia (Metapedio) estas vikia enciklopedio, kies enhavo kolektas miksaĵon de tradiciisma j, nazi-faŝismaj, kontraŭjudaj, kaj ekstremdekstraj vidpunktoj. La paĝo priskribas sin kiel emfazantilon je eŭropaj kulturo, arto, scienco, filozofio kaj politikaĵoj. Ĝi estis oficiale lanĉita je la 26-a de oktobro de 2006 forme de svedlingva versio, al kiu poste estis aldonitaj aliaj 18 alilingvaj versioj. Je aprilo de 2018, ĝi atingis la 30.681-an postenon laŭ Alexa rango.
Kaysersberg
Historio
Ĝis la Traktato de Nijmegen de la jaro 1679 la urbo estis Libera regna urbo ene de la Sankta Romia Regno.
Famaj personoj de la urbo
En Kaysersberg naskiĝis:
Santa Maria della Versa
Santa Maria della Versa estas komunumo de Italio.
(86025) 1999 LX3
(86025) 1999 LX3 estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia klinita orbito krucas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,229769 astronomia unuo (34,373 milionoj da km).
La Yunta
La Yunta [LaĜUNta] (Jungitaro) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Toponimio
La toponimo La Yunta ŝajne devena de la verbo «juntar» (junti), eble reference —laŭ Corominas— al la kunfluejo inter du riveroj.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Yuntano [ĝunTAno]. La censita loĝantaro en 2016 estis de 101 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,8 loĝ/km².
Situo
La Yunta situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Senjorlando de Molina-Alto Tajo en la orienta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1104 m super marnivelo; je 166 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo, je 21 km el Molina de Aragón, plej proksima urbo, je 100 km el Teruelo kaj je 120 km el Zaragozo. La areo de ties teritorio estas de 55,98 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°54′51″N 1°41′00″Ok.
Historio
Dum la unua duono de la 20-a jarcento la loĝantaro atingis 600 loĝantojn, sed poste venis dekadenco kaj la loĝantaro malpliiĝis.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 624 loĝantoj en 1940 al 101, tio estis oni perdis pli ol 500 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe La Yunta, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe La Yunta kie oni falis al la nunaj 101.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Periptero
Konstruaĵo kun periptero estas ĉirkaŭata de linioj da kolonoj sur ĉiu flanko. Tiuj formas eksteran kolonaron diferenca de la peristilo (kiu estas interna).
Laŭ Francisko Azorín periptero estas Konstruaĵo ĉirkaŭita per kolonaro. Li indikas etimologion el la greka peripteros, el peri + pteron (ĉirkaŭ alo) kaj de tie la latina peripteros. Kaj li aldonas la terminon pseŭdoperiptero, por Konstruaĵo ĉirkaŭita per kolonoj duoninkrustitaj en la muroj.
Historio
Tiu konstruelemento estas tre ofta en la klasika arkitekturo de Antikva Grekio almenaŭ ekde post la ligna arkitekturo de la 8a jarcento a.K. Ĝi estis uzita ankaŭ, sed kiel escepto, en la antikva Egipto aŭ en temploj de Etruskoj.
Ekzemploj de peripteraj konstruaĵoj
Ekzemploj de Novklasika arkitekturo:
Tschappina GR
Pri la komunumo
Tschappina estas komunumo de la komunumaro Thusis kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 142 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Tschappina situas ĉe la supra Heinzenberg ĉe la okcidenta flanko de la valo de Malantaŭa Rejno. La komunumo konsistas el la frakcioj Untertschappina (sur alteco de 1400 m s.m.), Obertschappina (sur alteco de 1580 m s.m.), Obergmeind (sur alteco de 1810 m  s.m.), Ausserglas (sur alteco de 1846 m  s.m.) kaj Innerglas (sur alteco de 1820 m  s.m.).
Najbaraj komunumoj
La komunumo Tschappina limas en nordo al Flerden, en oriento al Urmein, en sudoriento al Lohn, en sudo al Mathon, kaj en okcidento al Safien.
Trafiko
Tschappina situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per flanka vojo de Thusis tra Masein kaj Urmein. Sur tiu vojo cirkulas poŝtaŭtolinio al la stacidomo de Thusis, per kiu Tschappina estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Tschappina datiĝas el la jaro 1396 kiel Schipinen. Ek de la 14-a jarcento en Tschappina setlis valzoj en la teritorio, kiun la romanĉlingvanoj ĝis tiam utiligis nur por alpopaŝtado. En la jaro 1512 la Monaĥejo Cazis estis menciita kiel terenoposedanto en Tschappina. Landa mastro estis la episkopo de Koiro. En la jaro 1709 la loĝantoj de Tschappina sin liberaĉetis de la episkopa feŭdo. Ĝis la administra reformo 1851 Tschappina estis najbararo de la tribunalkomunumo Thusis. Tiam ĝi fariĝis komunumo de la distrikto Heinzenberg, kiu en la jaro 2001 estis integrita al la distrikto Malantaŭa Rejno.
Károly Kudelász
KUDELÁSZ Károly (pro. kudela:s) estis rumania hungara scenejdekoraciisto, pentristo, skulptisto naskita en Sátoraljaújhely la 19-an de septembro 1896 kaj mortinta en Oradea la 4-an de septembro 1973. Li estis la patro de aktorino Ildikó Kudelász.
Biografio
Károly Kudelász studis inter 1925-28 en Belarta Altlernejo de Kluĵo kaj Temeŝvaro. Li laboris kiel scenejpentristo inter 1922-59 en Satmaro, Kluĵo kaj Oradea. Li estis ano kaj ekspoziciulo de Barabás Miklós Céh. Liaj skulptaĵkreaĵoj estas portretoj (Bourdelle, ĉ. 1933 ; Szent-Györgyi István, 1940) kaj etplastikaj mezuraj kreaĵoj (Balerina, Eszter, Ágnes asszony). Li faris ankaŭ oleopentraĵojn kaj akvarelojn.
Jaroslav Mařík
Jaroslav MAŘÍK (naskiĝis la 22-an de decembro 1913, mortis la 5-an de majo 1997) estis ĉeĥa esperantisto, honora membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj honora membro de Ĉeha Esperanto Asocio (ĈEA).
Verkado
Inter la esperantistoj konata kiel "marŝanta enciklopedio pri la movado", Mařík estis aŭtoro aŭ kunaŭtoro de multaj verkoj.