cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sporta danco
Latinamerikaj dancoj (mallongigite LD)
Iam ankaŭ nomataj mallongigite nur latinaj. La dancoj en tiu ĉi fako estas pli liberaj en la tenado de paroj, en vestado kaj en movo. La latinajn dancojn karakterizas ritma precizeco, temperamento, senseco kaj granda senca ŝtreĉo.
Inter konkursajn latinamerikajn dancojn apartenas sambo, ĉaĉao, rumbo, pasodoblo kaj ĝajvo.
La brazila sambo havas siajn radikojn en Afriko. Kaj rumbo, kaj la plej juna el ĉiuj konkursaj dancoj, ĉaĉao, devenas el Brazilo, malgraŭ tio ke la estiĝo de rumbo estas neklara kaj la nuntempa kuba stilo estis alskribita al tiu ĉi danco nur post klasikigado por la konkurso en Eŭropo. Pasodoblo kiel ununura latinamerika danco ne devenas el Ameriko, sed el Hispanio kaj prenas inspiron el tieaj taŭrobataloj. La nordamerikan ĝajvon influis svingo, bugio kaj rokenrolo, dank' al kiu ĝajvo estas korpe tre pretendema.
10 dancoj (mallongigite 10D)
En tiu ĉi fako konkursas la paroj en ĉiuj dancoj kaj de la klasikaj, kaj de la latinamerikaj, kaj ili do estas taksataj el ĉiuj 10 dancoj. En aĝa kategorio Infanoj I oni dancas sole 6 dancojn, en kategorio Infanoj II 8 dancojn.
Emiliano Zapata
Emiliano ZAPATA SALAZAR, naskita la en Anenecuilco (Meksiko), murdita la  en Chinameca, estis unu el la ĉefrolantoj de la meksika revolucio.
Zapata naskiĝis en meksika kamparana familio kiel 9-a infano. Li neniam vizitis lernejon, ĉar pro frua morto de lia patro, ankaŭ li devis frue labori por la familio. Li jam estis arestita en 1897 pro partopreno en demonstrado kontraŭ landokonfiskado de la loka egbienulo. Li ricevis amnestion.
Li daŭre batalis kontraŭ la maljusteco, kiu trafis ĉiutage la meksikajn kamparanojn. Post eko de la meksika revolucio, li batalis en la sudo de la lando, kiam Pancho Villa batalis en la nordo. Li estis murdita post perfido, konspiro de la registaro kaj ties agento Jesús Guajardo.
Li estas konsiderata kiel nacia heroo de Meksiko.
Lista (metroo de Madrido)
Lista estas stacio sur de la Metroo de Madrido, situanta sub Strato del Conde de Peñalver, en distrikto Salamanca. Ĝi ŝuldas sian nomon al Alberto Lista, kiu donis sian nomon al la strato kiu ekde 1955 portas la nomon de José Ortega y Gasset.
Rudolf August Oetker
Rudolf-August OETKER (naskiĝis la 20-an de septembro 1916 en Bielefeld, mortis la 16-an de januaro 2007 en Hamburg) estis germana entreprenisto en la nutraĵindustrio.
Lia patro mortis en 1916 ĉe Verdun, lia patrino kaj ŝia nova edzo en 1944 pro bombatako. Li heredis la familian entreprenon de la avo, en aĝo de 28 jaroj.
Post la dua mondmilito lia entrepreno grandkvante vendis frostigitajn varojn, glaciaĵojn, bieron kaj ĉampanon. Li aĉetis asekuran firmaon, hotelojn, kemian fabrikon kaj aliajn por stari plurpiede.
La entrepreno de la nomo Dr Oetker mondkonatiĝis pro la bakpulvoro kaj pudingpulvoro. Li retiriĝis el sia entrepreno en 1981 kaj ekde tiam okupiĝis pri artaĵoj.
Rudolf August Oetker havas 8 gefilojn, el kiujn oni kidnapis unu (Richard Oetker) en 1976. Li tuj pagis la petitan 21 milionojn da germanaj markoj.
Audenge
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Audenja - estas komunumo de Francio, borde de la golfo de Arcachon konektata al la Atlantiko. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Arcachon (aŭ Arcaishon) kaj al la kantono .
Regiono Malta Majjistral
Malta Majjistral inter 1993 kaj 2009 estis unu el la tri tiutempaj regionoj de Malto kreitaj surbaze de la leĝo pri Lokaj Konsilioj la 30-an de junio 1993. Ĝi ankaŭ estas konata kiel Upper West Region, en la angla.
Ĝi arigis 29 lokajn konsiliojn en la norda parto de la insulo Malto, dividita en tri distriktoj kun nuraj statistikaj celoj. Ĝi estis la plej granda regiono de Malto, kun pli ol la duono de la tuta nacia teritorio, kaj la plej loĝata ankaŭ. La regiono kovris areon de kaj havis  loĝantojn.
Francisco Villa
Francisco VILLA, konata kiel Pancho Villa, estis naskita kiel Doroteo Arango Arámbula je la en Durango kaj mortis je la  en Parral. Li estis unu el la ĉefrolantoj de la meksika revolucio.
Kiam li estis 16-jara, la filo de lia mastro perfortis lian 12-jaran fratinon. Arámbula mortigis la perfortinton, devis fuĝi kaj alprenis la nomon de Francisco Villa, iama meksika bandito.
Dum la revolucio li batalis en la nordo de Meksiko, kiam Emiliano Zapata faris tion en la sudo.
Li estas nacia heroo de Meksiko kaj konsiderata kiel la tria plej konata meksikano, post Moctezuma kaj Benito Juárez. Multaj filmoj kaj teatraĵoj traktas lian vivon. Inter la aktoroj, kiuj prezentis lin, estas Yul Brynner kaj Telly Savalas.
Holýšov
Holýšov (Holleischen) estas urbo en Ĉeĥio, en Regiono Plzeň, en distrikto Plzeň-sudo. Temas pri la tria plej granda urbo en distrikto Plzeň-sudo. Ĝia situo estas sur la dekstra bordo de rivero Radbuza, sudokcidente de urbo Plzeň kaj nordoriente de urbo Domažlice. Holýšov situas sur montpiedo de monteto Trný (516 m s. m.) kaj monteto Makový vrch (480 m s. m.). La urbo estas el tri flankoj ĉirkaŭita de arbaroj. Vivas ĉi tie.
Historio
En la dua duono de la 1930-aj jaroj tra la municipo kondukis linio de ferbetonaj fortikaĵoj. Temas pri malpezaj fortikaĵoj modelo 36 kaj mod. 37.
Holýšov estis inter la mondaj militoj plejparte germane parolanta urbo, tial ĝi fariĝis konsisto de Sudetio kaj post subskribo de Munkena interkonsento ĝi falis en Regnon. Eksa vitrejo estis en la jaro 1939 alikonstruita en munician fabrikon MWH (Metalwerke Holleischen) fabrikanta aviadilan kaj kontraŭaviadilan municion. En la fabriko laboris proksimume 6000 laboristoj, kiujn kreis plenaj laborigitoj, militkaptitoj kaj malliberigitoj. En la teritorio de la municipo estiĝis 6 labor- kaj militkaptitejoj kaj en la jaro 1944 ankaŭ filia virina koncentrejo de koncentrejo Flossenbürg. Por majstroj kaj pli supere postenigitaj okupitoj de la fabriko estis en la municipo konstruitaampleksa loĝejejo en saksia konstrustilo simple markata kiel, post la milito estis al ĝi donita nomo Výhledy. La koncentrejo Holýšov kun malliberigitaj tie francinoj, polinoj kaj aliaj estis liberigitaj la 5-a de majo 1945 fare de la pola Sanktakruca brigado, kiu tra Protektorato Bohemio kaj Moravio cedis/retroiris okcidenten antaŭ eniranta al Pollando la Ruĝa Armeo. La 6-an de majo 1945 en la municipon enpaŝis la 2-a infanteria divizio de usona armeo, kiun sekvis pluaj aliancanaj taĉmentoj kaj la municipo estis sen plua rezisto liberigita. Post la milito estis la eksaj labor- kaj la militkaptitejoj eluzitaj kiel kolektigaj por germane parolanta loĝantaro vivanta en Holýšov kaj ties ĉirkaŭaĵo. El tiuj ĉi kolektigaj tendaroj estis eksportitaj 11 transportoj, en kiuj estis el Ĉeĥoslovakio ellandigitaj 13 410 ties eksaj germane parolantaj civitanoj. Holýšov tiel estis senhomigita kaj iom post iom en la urbon transloĝiĝis novaj loĝantoj.
Ĝis fino de la jaro 2020 Holýšov falis en distrikton Domažlice, ekde komenco de la jaro 2021 ĝi estas konsisto de distrikto Plzeň-sudo.
Municipa administrado
Holýšov estas administra municipo por municipoj:
18658 Rajdev
18658 Rajdev estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Priya Ashoke Rajdev, kiu gajnis la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Ossining High School de Ossining (Nov-Jorkio Usono).
Horní Sukolom
Horní Sukolom (Aichen) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Uničov en distrikto Olomouc. Ĝi troviĝas proksimume 4 km nordoriente de Uničov. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/449. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 45 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Horní Sukolom estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,55 km².
Historio
En fruaj matenaj horoj la 16-an de marto 2020, en la tempo, kiam Ĉeĥa respubliko baraktis sin en pandemio de kronviruso COVID-19, higienistoj decidis rilate al abrupta kresko de pacientoj kun tiu ĉi malsano fermi urbojn Uničov kaj Litovel komune kun ties ĉirkaŭaĵoj. Polico gardis la regionojn kaj malebligis al neniu enpaŝi en la regionon nek forlasi ĝin. Unu el tiel ĉi trafitaj municipoj estis ankaŭ Horní Sukolom.
Viktoro Emanuelo la 2-a (Italio)
Viktoro Emanuelo la 2-a (itale Vittorio Emanuele II di Savoia "il Re Galantuomo") naskiĝis la en la tiama ĉefurbo de la Savojaj Ŝtatoj, Torino, kaj mortis en Romo la. Li estis reĝo de Sardio (de la ) kaj de 1861 unua reĝo de Italio.
Biografio
Viktoro Emanuelo estis la unue-naskito de Karlo Alberto de Savojo-Karinjano kaj de la granda dukino Maria-Terezo de Aŭstrio-Toskanio. Li naskiĝis en la palaco de sia patra familio en Torino, de kie la patro prenis lin al Florenco, kie li pasigis siajn unuajn jarojn. Li estis edukita pliparte en la franca lingvo, kio eble kaŭzis lian simpation al Francio.
Li partoprenis en la Unua Itala Sendependeca Milito kontraŭ Aŭstrio-Hungario sub ordono de sia patro kaj poste en la malvenko de Novara ; pro la sekva abdiko de sia patro li ekhavis la respondecon pri sia regno; li iĝis princo de Piemonto, duko de Savojo kaj reĝo de Sardio. Lia forta rolo en la intertraktado kun la aŭstria marŝalo Radetzky mildigis la humiligon de Piemonto post la malvenko.
Kontraŭe li mem humiligis kaj detruis Ĝenovon, kiu estis ribelinta al la Sardia Regno ("Sabaŭda Regno") kaj pro tio estis sieĝata, bombadata kaj fine lasita al la rabado fare de la pafistoj de generalo Alfonso La Marmora, revenantaj de la malvenko. Viktoro Emanuelo, ĝojigita pro la repreno de Ĝenovo, skribis en aprilo 1849 franclingvan leteron al La Marmora, en kiu li nomis la sendependeman popolon de Ĝenovo "neinda kaj naŭza bando de kanajlo" (vile et infecte race de canailles).
En 1861 li estis proklamita la unua reĝo de ekestanta Italio, kaj iĝis simbolo de la nova sendependeco. Kun alia, kultura simbolo de sendependeco, la komponisto Giuseppe Verdi, la popolo ligis lin klarigante ties nomon akronimo de la reĝa nomo: "Viktoro Emanuelo Reĝo De Italio".
En 1866 li gvidis la Trian Italan Sendependecan Militon, batalante flanke de Prusio kontraŭ Aŭstrio-Hungario; rezulto estis la aneksado de Venetio al Italio. Post vana provo pace solvi la krizon pri Romo li profitis la malvenkon de Francio en la francia-prusia milito (1870-1871); li subtenis, kvankam kun hezito, la kampanjon de la pafistoj kontraŭ Porta Pia, je la, kaj solene eniris Romon la.
Viktoro Emanuelo restis reĝo ĝis sia morto en 1878, kaj poste lia filo Umberto la 1-a heredis la Domestrecon de Savojo.
Esencan organizan subtenon en la sendependiĝo li spertis de siaj ministroj kaj konsilistoj Massimo D'Azeglio kaj Camillo Benso di Cavour.
Idaro
Post la morto de sia edzino, li edziĝis denove sed "morganate" en Romo je la 7-a de novembro 1869 kun sia amorantino, la kantistino Rosa Teresa Vercellana Guerrieri (1833-1885), kiu naskis al li 5 gefilojn :
Kriterioj por esplori pri Dio
La kriterioj por esplori pri Dio temas pri esplormetodoj prefere uzitaj de filozofoj la teologoj, aŭ de homoj serĉantaj pri Dio. Tiu artikolo estas malgranda resumo kun malgrandaj priskriboj kaj komentoj. Kredantaj pensuloj kutime opinias ke se malfacilas paroli kun ekzakto pri Dio, tio dependas de la fakto ke Li estas radike malsama kaj tutalia el la homo, absolute nedifinebla; ateistoj subtenas ke ne eblas esplori pri estaĵo neekzistanta kaj se tion oni faras la rezulto povas nur pruvi la neraciecon de la koncepto pri Dio.
Ili skize estas:
Fideismo
Fideismo, asertante la kompletan racian nekonon pri Dio, finiĝas - kun apofatismo (vidu sube) - por rifuĝiĝi, kaj apogiĝi, nur sur la Biblio aŭ sur religiaj tradicioj por solidigi sian kredon. Aspektoj aŭ spuroj de fideismo ofte kaŝiĝas en diversaj konfesantoj de religioj. Fideismo estas, tamen, rifuzata de la Katolika Eklezio, laŭ kiu la kredago devas esti ankaŭ rezulto de la malkovro de ĝiaj raciaj fundamentoj. Oni vidu: Fides et Ratio de Johano Paŭlo la 2-a.
Apofatismo
Apofatismo similas al fideismo kun aldono de racia vesto al siaj konkludoj kaj strebo doni raciajn pruvojn pri la ne ebleco alproksimiĝi al Dio per la racio. Necesas, do, laŭ tiu teologio, ke la parolado pri Dio limiĝu al adora akcepto pri Dio difinita per la neado de lia kvalifiko direbla.
Agnostikismo
agnostikuloj ne scias ĉu Dio ekzistas aŭ ne: la pruvoj por la jesa aserto egalas al tiuj por la nejesa. Tiu vidpunto havas sekvulojn precipe en la moderna epoko. Ĝi ne konfuzendas kun Gnostikismo laŭ kiu inter Dio kaj la mondo furiozas definitiva opono ĉar la mondo estas la malbono dum Dio estas la bono.
Antromorfismo
En la mala flanko de apofatismo, fideismo kaj agnostikismo troviĝas antropomorfismo kaj panteismo.
Laŭ antropomorfismo, Dio estas direbla ĉar li estas ja jes aparta kaj malsama el la mondo, sed estas kiel gigantigita homo, kiu ne malsamas el la homo "kvalite”, sed “kvante”, kaj agadas laŭmaniere de la homo, eĉ plenumante malbonaĵojn kaj mizerajn agojn kiel, ekzemple, en la kazoj de la grekaj dioj, jam kritikitaj  de antaŭsokrata filozofo Ksenofono, kiu en la 4-a/5-a jarcentoj a.K.. Kontraŭis antropomorfismon (falante, tamen, en panteismon): do oni povas utiligi la samajn vortojn por esprimiĝi pri Dio kaj pri la homo.
Dio estas direbla laŭ kristanoj: analogio
Laŭ kristanaj teologoj kaj filozofoj subteneblas ke Dio estas direbla: Dio estas certe neprenetebla de la homa inteligento ĉar li estas vere kvalite malsama kaj distinkta el la mondo, tamen li ne estas tute nealirebla al la homa inteligento, kiu povas gajni kelkajn nociojn pri Li, verajn kaj komunikeblajn per vortoj kaj rezonadoj.
Tiun problemon komencis alfronti kaj solvi Dionizio la Areopagano, aŭtoro de la 5-a/5-a jarcentoj kiu multe influis la postajn rezonantojn pri tiu problemo. Kio eksurfacis en Dionizio, kaj kio estis poste pliklarigita de skolastikuloj kaj brile de Tomaso el Akvino, estas ke ni povas utiligi la saman lingvaĵon por Dio kaj por la mondo pere de la analogio de la ento, kiu estas la meza vojo inter samsamismo kaj [malsamsamismo]]: fakte la atribuo de la sama kvalito al du aŭ al tri aŭ al pluraj entoj povas okazi laŭ tri manieroj:
La analogio esprimas similecon, eble tre feblan, sed ne egalecon, indikas do similecon sed ankaŭ malsimilecon. Ekzemple, la loko estas dirata sana ĉar favoras al la sano kaj la koloro de la vizaĝo estas dirata sana ĉar manifestas sanon.
Nu, la homa kono pri Dio estas analogia, ĉar inter Dio kaj la kreaĵo ĉeestas nur analogio: ĉeestas malsimileco kaj samtempe sameco. Tiu lasta, minimume, ĉar Dio estas la Esto dum la kreaĵoj havas la eston.
Certe, komparante Dion kaj la homon estas pli granda la ‘’’malsameco’’’ ol la ‘'sameco'', do ne eblas atribui ion ajn al Dio kaj al la kreaĵoj laŭ samsamisma aŭ unusencisma maniero. Sed Dio ne estas tute Alia oni povas paroli pri li kaj pri kreaĵoj sen fali en ‘’’malsamismon’’’. Sed esprimante ĝuste analogimaniere.
La kono pri Dio laŭ la Biblio
“Neniu iam vidis Dion; la solenaskita Filo, kiu estas en la sino de la Patro, Lin deklaris”. (Jo 1,8). Tamen svarmas la emo Lin reprezenti. Rilate tion la biblia Dio malpermesis (Eliro 20,4) al la izraela popolo Lin reprezenti per bildoj por malhelpi ke la bildo anstataŭu la realon. Tamen Jesuo uzas homan lingvaĵon por konigi diajn atributojn, kiel la amon kaj la mizerikordon ktp; kaj mem, kiu laŭ la kristana kredo estas vera Filo de Dio, vivas en la realaj homaj strukturoj kun korpo, videbla, tusebla kaj krucumebla… En tio ĉi trovas rekonon la analogia lingvaĵo.
Fámjin
Fámjin (dane: Famien) estas vilaĝo sur insulo Suðuroy de Ferooj. Ĝi estas la sola komunumo de distrikto Fámjin, kun ĉ. 120 loĝantoj.
Geografio
La vilaĝo situas sur okcidenta bordo de la insulo, inter altaj montoj. Super la vilaĝo troviĝas Kirkjuvatn, plej granda lago de Suðuroy kaj 9-a plej granda lago de Ferooj.
Historio
La unua skriba mencio de la vilaĝo okazis en la hundoletero, skribita en 1350-1400. La preĝejo de Fámjin estis konstruita en 1875. Krom runŝtono oni rezervas tie la unuan ekzempleron de la flago de la Ferooj, kiun pretigis la tie naskiĝinta jur-studento Jens Olivur Lisberg kaj liaj kamaradoj en 1919, en Kopenhago.
La 25-an de marto 2005, tie subskribis la Per Stig Møller - dana ministro pri eksteraj rilatoj - kaj Jóannes Eidesgaard - ĉefministro de Ferooj - la Traktaton de Fámjin, kiu certigis unuafoje por la aŭtonoma insularo la eblecon por memstaraj eksteraj rilatoj kaj sekureca politiko.
Eknonomio
Fámjin situas sur avantaĝa loko pro la fiŝkaptado, ĉar la tieaj akvoj estas riĉaj je fiŝoj. La fiŝkaptaj boatoj eliras somere el protektata haveno al la maro, vintre oni rezervas ilin en boatejoj. Simile al aliaj vilaĝoj, la fiŝkaptado kaj ŝafobredado estas parto de la ĉiutaga okupiteco. Oni kolektas kaj buĉas la boĉ-maturajn ŝafojn en oktobro. La loĝantoj de la vilaĝo kultivas terpomon kaj betojn, kaptas birdojn. Lastfoje oni establis tie salmobredejon, kiu certigas plian laboron por la lokanoj.
Trafiko
Fámjin estas ligata al alia parto de la insulo per sola vojo, kiu kondukas al oriento tra monto al la orient-borda Øravík.
Ĉina ĝibodelfeno
La Ĉina ĝibodelfeno aŭ Hind-Pacifika ĝibodelfeno (Sousa chinensis; en ĉina: 中華白海豚; en pinjino: Zhōnghuá bái hǎitún) estas specio de ĝibodelfeno kiu vivas en marbordaj akvoj de la oriento de la Hinda Oceano kaj la okcidento de la Pacifika Oceano. Tiu specio estas ofte referencata kiel Ĉina blanka delfeno en Ĉinio, Tajvano kaj Singapuro kiel komuna nomo. Kelkaj biologoj konsideris la Ĉinan ĝibodelfenon kiel subspecio de la Plumba delfeno (S. plumbea) kiu havas teritorion el Orienta Afriko ĝis Hindio. Tamen, analizoj per DNA montris, ke temas pri du apartaj specioj. Krome, nova specio (nome Sahula delfeno aŭ Aŭstralia ĝibodelfeno (S. sahulensis)) estis ĵus disigita el S. chinensis kaj agnoskita kiel distinga specio. Tamen, estas ankoraŭ kelkaj nesolvitaj aferoj en la diferencigo de la Hindoceana tipo kaj la Hind-Pacifika tipo de ĝibodelfenoj.
Aspekto
Plenkreskulo de la Hind-Pacifika ĝibodelfeno estas griza, blanka aŭ rozkolora kaj povas aspekti kiel albina delfeno. Unike, la populacio laŭlonge de la marbordo de Ĉinio havas pli rozkoloran haŭton, kaj la roza koloro devenas ne el pigmento, sed el sangovaskuloj kiuj estis superdisvolvigitaj por termoregulado. La korpolongo estas de 2 ĝis 3.5 m ĉe plenkreskuloj kaj de 1 m ĉe idoj. Plenkreskulo pezas 150 ĝis 230 kg. La ĉinaj delfenoj vivas ĝis 40 jaroj, kiel determinis analizoj de ilia dentoj.
Denaske, tiuj delfenoj estas nigraj. Ili ŝanĝiĝas al griza, poste al rozkoloro kun makuloj se junas. Plenkreskuloj estas grizaj, blankaj aŭ rozkoloraj.
Partizansk
Partizansk (ruse Партизанск) estas urbo en Ĉemara Regiono en Rusio. La nomo signifas "urbo de partizanoj".
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 05417.
La urbo estis fondita en jaro 1896.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1932.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 423630, la enurbaj telefonnumeroj estas kvarciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 7 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas sur bordo de maro en valo de rivero Partizanskaja (Партизанская).
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 48,5 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 43,7 mil loĝantojn.
Jenő Hubay
Jenő Hubay [hubai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hubay Jenő estis hungara violonisto, komponisto, profesoro, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1921). Lia patro estis Károly Huber, lia frato estis Károly Hubay.
Jenő Hubay naskiĝis kiel Huber Jenő la  1858 en Pest (urbo). Li mortis la 1937 en Budapeŝto.
Biografio
Jenő Hubay jam antaŭ la lernejaj jaroj interesiĝis pri muziko, kiun li lernis de la patro. Dum lernado li samtempe violonadis. Iom poste li lernis plu eksterlande. Li havis sukceson en koncerto en Parizo jam en 1878. En 1882 li instruis violonadon en Bruselo. En 1886 li hejmenvenis kaj daŭris la instruadon en la Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio, kiun li gvidis inter 1919-1934. Li ofte koncertadis ankaŭ eksterlande.
Andreas Sigismund Marggraf
Andreas Sigismund MARGGRAF (naskiĝis la 3-an de marto, 1709 en Berlino, mortis la 7-an de aŭgusto, 1782 en Berlino) estis germana kemiisto.
Andreas Sigismund Marggraf estis asistanto (1735-1738) en la kortega apoteko de sia patro, en Berlino. Li iĝis ano de la Scienca Akademio (1738) kaj reprezentis la kemiajn esplorojn. Li estis gvidanto (1754-1760) de kemia laboratorio de la Germana Scienca Akademio, iĝis direktoro (1760-1782) de la fizika klaso de la Akademio.
Li ellaboris i.a. novajn metodojn por la estigo de fosforo, zinko, salpetro, azota acido. Li okupiĝis i.a. pri esploro de la vinfalsado, anstataŭigo de vera kafo per semoj de hejmaj plantoj. Li pruvis en la jaro 1747, ke kelkaj betoj havas la saman sukeron kiel tiu de la sukerkano. Tiu ĉi malkovro famigis lian nomon mondvaste.
En tiu epoko la sukerenhavo de la betoj estis malmulta, inter 0,5-1,5 % je verda maso (3,5-6 % je seka maso). Tiu ĉi fakto kaj la abundo je kansukero ne instigis la elformadon de la industriaj metodoj, kiuj celintus la ekstrakton de sukero el betoj. La sukerindustrio formiĝis nur post tio, ke Franz Karl Achard scienca posteulo de Marggraf selektis sukerbeton pli riĉan je sukero ol la normala beto, kaj kiam la politiko de Napoleono la 1-a kontraŭ Britio, t. e. la Kontinenta bojkoto malpermesante ĉian komercon kun Brito ĉesigis la provizadon de kansukero, tial la betsukero prezentis ne nur eblan sed nun ne plu tro multekostan surogaton.
Keystone Korner
Keystone Korner estis gastejo kaj ĵazklubbejo en San Francisko, kiu ekzistis ekde 1972 ĝis 1983. Ĝi apartenis dum ĉi tiu tempo al la elstaraj eventejojn de moderna ĵazo en la golfo de San Francisko.
Keystone Korner situis en la teretaĝo de domo en la Strato Vallejo, stratangule kun Avenuo Columbus. La nomo onidire rilatas sur policejo nome Keystone Cops. Antaŭe ĝi estis blustrinkejo. En la ĵazklubejo gastis muzikistoj kiel Mose Allison, Miles Davis, Chet Baker, Mary Anne Driscoll, Red Garland, Stan Getz, Dexter Gordon, Harold Land, Jimmy Smith kaj Bill Evans, kiu ĉi tie malmultajn tagojn antaŭ lia morto en 1980 surbendigis sian lastan koncerton.
Diskoj
La sonregistraĵoj estas ordigitaj laŭ la registrada dato.
13085 Borlaug
13085 Borlaug estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona agronomiisto Norman Borlaug (1914 — 2009), centra figuro de la verda revolucio, kiu kunlaboris dum multenombraj jaroj kun meksikaj sciencistoj por la disvolvo de novaj kultivaroj de tritiko. En 1970 li ricevis la Nobel-premion pri paco kaj li daŭrigis siajn strebojn por malaperigi la malsategon en Azio kaj Afriko.
Pevek
La urbo estis fondita en 1933. Ĝi havas statuson de urbo ekde 1967. En 1959 la urbo havis 5.800 loĝantojn; en 2002 estis nur 5.200 homoj.
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas. Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 77230501.
Oscar A. H. Schmitz
Oscar Adolf Hermann SCHMITZ (naskiĝinta en la 16-a de aprilo 1872 en Homburg vor der Höhe, mortinta la 17-an de decembro 1931 en Frankfurt am Main) estis germana verkisto, eseisto kaj kulturpsikologo.
Vivo
Post la frekvento de la gimnazio en Frankfurt kaj Weilburg Schmitz studis ekde 1892 jursciencon, nacian ekonomion kaj filozofion en Heidelberg kaj Leipzig. La saman jaron li vojaĝis en Toskanion kie li konatiĝis kun Karl Wolfskehl. Li peris al Schmitz aliron al la rondoj de Stefan George kaj ebligis publikigadon de poemoj (ekde 1896) en la gazeto Blätter für die Kunst. Schmitz ekvojaĝis en 1894 tra Italujo kaj al Budapeŝto, Vieno kaj Prago. En 1895 li vojaĝis tra Nederlando kaj Belgio, poste tra Anglujo, Irlando kaj Skandinavio. Ĉie ajn li kontaktis artistojn kaj verkistojn.
Schmitz forlasis la George-rondojn en 1904 pro homa kaj artista seniluziiĝoj kaj vivis ekde 1907 plejtempe en Berlino, de 1915-31 en Salcburgo, kie li praktikis kiel psikoanaliziisto helpante popularigi la profundan psikologion de Carl Gustav Jung (Psychoanalyse und Yoga, 1923; Psychologie der Geschlechtscharaktere, 1929). en 1931 Sĉmitz finfine transloĝiĝis al Frankfurt.
Graveco
Samtempe kun la unuaj sukcesoj kiel verkisto - pro la libro Haschisch (1902) Schmitz estis konsiderita kiel kunfondinto de moderna fantazia novelverkado - li deĵoris kiel ĵurnalisto kun multe legitaj eseoj pri demandoj politikaj kaj sociaj (Französische Gesellschaftsprobleme, 1907, ekde 1914 sub la titolo Was uns Frankreich war; Brevier für Weltleute, 1911; Kunst der Politik, 1911, ekde 1916 sub la titolo Englands politisches Vermächtnis an Deutschland).
Per aliaj verkoj li pledis por radikala individualismo kiun li mem vivis (Brevier für Unpolitische, 1920; Brevier für Einsame, 1921). Kiel konvinkita nerealisto kaj sencoserĉanto li intense okupiĝis pri astrologio (Der Geist der Astrologie, 1922) kaj la sanodoktrinoj de Hermann Keyserling. Politike Schmitz estis proksima de la Paneŭropa movado de Karl Anton Rohan. Schmitz havas intensajn kontakojn kun Frank Wedekind, Max Dauthendey, Alfred Jarry, Oscar Wilde, William Butler Yeats, Hugo von Hofmannsthal, Gustav Meyrink, Peter Altenberg, Egon Friedell, Sigmund Freud kaj C. G. Jung. Intimega estis la rilato kun la bofrato Alfred Kubin kiun li subtenis verki la romanon Die andere Seite.
Pizzicato
Pizzicato [piciKAto], itala vorto signifanta "pinĉita" (pluralo: pizzicati), estas tekniko de ludado de kordoj en kiuj la ŝnuroj estas pinĉitaj per la fingroj kaj ne frotitaj per la arĉo.
Ĉi tiu tekniko estis uzita dum jarcentoj en klasika muziko sed ankãu estis uzata en ĵazo de malsama maniero: dum en klasika muziko la pizzicato estas nur pinglo sur la kordo (kutime farita per unu aŭ du fingroj), en ĵazo oni metas la fingrojn (kutinme kun la alterniĝo de du aŭ tri fingroj) preskaŭ paralelaj al la kordo, tiel produktanta pli "plenkorpan" sonon.
Estas pluraj manieroj ludi picikaton:
Historio
La plej fruaj konataj referencoj al la pizzicato tekniko estas en la Unua Parto de Ayres de Tobias Hume (1605), kiu petas la violoniston ludi iujn notojn per siaj fingroj.
Szentmargitfalva
Szentmargitfalva (sentmargitfalva) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Letenye. La loknomo signifas vilaĝo-de-Sankta Margareta.
Situo
Szentmargitfalva situas en Montetaro Zala, en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Letenye troviĝas 10, Zalaegerszeg 50, Budapeŝto 238 kilometrojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1332 laŭ la tiama nomo stancti Wencezlai. Apud la vilaĝo naftoputoj funkcias, la unua ekde 1938. La vilaĝo ricevis kurenton en 1960. En la iama lernejo funkcias kulturĉambro, kuracejo kaj mesejo. En Szentmargitfalva migra poŝto servas.
Duonmalfermita malfermo
Duonmalfermita malfermo estas tiuj ŝakaj malfermoj en kiuj la blanka ludanto antaŭenigas sian reĝan peonon du ĉeloj kaj nigro respondas per movo krom reĝa peono du movoj antaŭe. Tio estas: al 1.e4 nigro ne respondas per: 1... e5
26411 Jocorbferg
26411 Jocorbferg estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Joseph Corbett Ferguson, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto en teamo pri ĉela kaj molekula biologio. Li estis lernanto ĉe la Paul Laurence Dunbar High School de Leksingtono (Kentukio, Usono).
Amnestio Internacia
Amnestio Internacia (AI) (oficiale Amnesty International) estas tutmonda homrajta movado kiu agadas por antaŭenigi ĉiujn homajn rajtojn agnoskitajn en la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj kaj aliajn internaciajn normojn. Aparte, Amnestio Internacia kampanjas por liberigi ĉiujn prizonulojn de konscienco, certigi justan kaj senprokrastan proceson por politikaj prizonuloj, abolicii la mortpunon, torturon, kaj aliajn kruelajn traktadojn de prizonuloj, fini politikajn murdojn kaj "malaperojn", kaj kontraŭi ĉiujn homrajtajn mistraktojn, ĉu per registaroj aŭ per opoziciaj grupoj.
Amnestio Internacia havas proksimume tri milionojn da membroj kaj subtenantoj en 162 landoj kaj teritorioj. Aktivaĵoj varias de publikaj manifestacioj ĝis leter-kampanjoj, de homrajta edukado ĝis monkolektaj koncertoj, de individuaj apelacioj pri aparta kazo ĝis mondaj kampanjoj pri aparta problemo.
Amnestio Internacia estas senpartia kaj sendependa de iuj registaro, partio, aŭ religio. Amnestio Internacia estas financata grandparte de abonoj kaj donacoj de sia tutmonda membraro.
Amnestio Internacia ricevis la Nobel-premion pri paco en 1977.
Historio
Amnestio Internacia estis fondata en Julio 1961 de la angla advokato Peter Benenson. Laŭ Benenson, li estis vojaĝanta per la metroo de Londono je la kiam li legis engazete ke du portugalaj studentoj estis komdamnitaj al sep jaroj da mallibereco pro tosto je libereco. En sia signifa artikolo "The forgotten prisoners" ("La forgesitaj malliberuloj") publikigita en majo 1961 en The Observer, li priskribis sian reagon tiel: "Iun ajnan tagon el la semajno, vi malfermu vian gazeton, kaj vi trovos rakonton el ie pri iu enprizonigita, torturita aŭ ekzekutita ĉar siaj opinioj aŭ religio estas malakcepteblaj de sia registaro... La gazet-leganto sensas malsanigantan sensaĵon de malpovo. Tamen, se ĉi-tiuj naŭzaj sensaĵoj povus iĝi komuna agado, io efika estiĝus". La disvolvita ideo de komuna internacia kampajno por la homaj rajtoj tuj rezultigis pli ol 1000 subtenaj proponoj.
Fine de la unua jaro, la nova organizaĵo sendis delegitojn taskitajn interveni favore de malliberuloj en kvar landoj kaj taskiĝis pri 210 dosieroj. La anoj kreis naciajn instituciojn en sep landoj.
Ekde la komenco, striktaj principoj de senpartieco kaj sendependeco estis deciditaj. La intervenoj devas ĉeesti en ĉiuj geopolitikaj blokoj. La agado estis centrita al la internacia protektado de la homaj rajtoj kaj al la helpo al viktimoj.
Fronte al la alarma disvastiĝo de torturado, praktiko uzata tra la mondo kiel registara instrumento kaj armilo de politika premo, Amnestio Internacia lanĉis, en 1972, gravan kampanjon por abolicio de torturado. Internacia konferenco pri torturado okazis en Parizo en decembro 1973, poste ĝia prezidanto, Seán MacBride, ricevis la pacpremion en 1974. Poste en 1977, estis la vico de la organizo mem ricevi la premion, la ĵurianoj de Oslo intencante atesti per ĉi tiu duobla premio pri la atento, kiun ili donas al la internacia protekto de homaj rajtoj. Poste en 1978, Amnestio Internacia ricevis la Premion pri Homaj Rajtoj de la Unuiĝintaj Nacioj.
En 1985, Amnestio Internacia publikigis sian unuan klerigan pakon "Instruoj kaj lecionoj pri homaj rajtoj" kaj decidis plivastigi sian mandaton por inkluzivigi sian laboron profite al rifuĝintoj. Ĝi tiam nombris 3433 grupojn en 50 landoj kaj 500.000 anojn, simpatiantojn kaj donacintojn. En 1986, la usona filio okazigis karitatan turneon kun rokfamuloj inkluzive de U2, Bryan Adams, Peter Gabriel, Sting, Lou Reed: Conspiracy of hope ("Konspiro de espero").
En 1991, Amnestio Internacia decidis plivastigi sian mandaton por inkluzivigi sian laboron pri la malobservado de homaj rajtoj fare de opoziciaj armitaj grupoj (kaj ne nur de la ŝtatoj) kaj decidis konsideri ke homoj enprizonigitaj pro ilia seksa orientiĝo estas malliberuloj de konscienco. En 1994, ĝi lanĉis internacian kampajnon por la rajtoj de inoj. En 1996, ĝi partoprenis kampajnon por la estigo de la Internacia Kortumo kiu estis adoptita de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj en 1998. Por festi la 50-an datrevenon de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj, Amnestio Internacia organizis koncerton en Parizo kun Radiohead, la Asian Dub Fondation, Bruce Springsteen, Tracy Chapman, Youssou N'Dour kaj Peter Gabriel, ĉeeste de la Dalai-lamao kaj de aliaj hom-rajtaj aktivuloj.
Post 2000, la ĉefa fokuso de Amnestio Internacia turniĝis al la defioj estiĝantaj de tutmondiĝo kaj la reago al la atakoj de la 11a de septembro 2001 en Usono. Tutmondiĝo estigis gravan ŝanĝon en la politiko de Amnestio Internacia, ĉar la amplekso de ĝia laboro plilarĝiĝis por inkluzivi ekonomiajn, sociajn kaj kulturajn rajtojn, areon pri kiu ĝi ne emis labori en la estinteco. Amnestio Internacia opiniis, ke ĉi tiu ŝanĝo gravas, ne nur por doni fidon al sia principo de nedividebleco de rajtoj, sed ankaŭ pro tio, kion ĝi vidis kiel la kreskanta potenco de kompanioj kaj la subfosado de multaj naciaj ŝtatoj kiel rezulto de tutmondiĝo.
Dum la unua duono de la 2000-aj jaroj, Amnestio Internacia turnis sian atenton al perforto kontraŭ virinoj, kontroloj pri la monda armilkomerco, zorgoj pri la efikeco de UN kaj ĉesigo de torturo. Kun ĝia anaro proksime de du milionoj antaŭ 2005, Amnestio daŭre laboris por malliberuloj de konscienco.
En februaro 2016, Amnestio Internacia publikigis sian jaran raporton pri homaj rajtoj tra la mondo kiu avertis pri la konsekvencoj de "ni kontraŭ ili"-stilaj paroladoj, kiu dividas homojn en du frontojn. Ĝi asertas, ke ĉi tiuj paroladoj plivigligas tutmondajn represiojn kontraŭ homaj rajtoj kaj igas la mondon pli dividita kaj pli danĝera. Ĝi ankaŭ montras, ke en 2016, registaroj fermis la okulojn al militkrimoj kaj aprobis leĝojn, kiuj malobservas la liberan esprimadon.
Mandato
Matrikulita kiel internacia Ne-registara organizaĵo, Amnestio Internacia subtenas filiojn en pli ol 80 landoj kaj estas agnoskita kiel konsila organo en la Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj, Unesko, Eŭropa Unio kaj la Organizo de Amerikaj Ŝtatoj. Ĝi ankaŭ ĝuas statuson de observanto ĉe la Afrika Unio. Amnestio Internacia ĉerpas preskaŭ ĉiujn financojn, kiujn ĝi disponas, el kolektoj faritaj de siaj membroj. Ĝi kunigas pli ol tri milionojn da membroj kaj donacantoj en pli ol 150 landoj kaj teritorioj. Ĝia sidejo estas en Londono, Britio.
Amnestio Internacia publikigas jaran raporton pri la situacio de homaj rajtoj kaj iliaj malobservoj en ĉiuj landoj de la mondo. Ĝi ankaŭ publikigas kelkajn gravajn kaj dokumentitajn raportojn denuncantajn la politikajn malliberigojn praktikatajn de la diversaj landoj.
Ĉi tiuj diversaj raportoj provizas la mondan opinion kun kvantigitaj informoj kaj referencoj al tekstoj kaj esceptaj jurisdikcioj uzataj de registaroj, kaj malkaŝas la lokon de malliberejoj, laborpunejoj, ktp. Ekde la fondo de Amnestio Internacia, dekoj da miloj da kaptitoj estis liberigitaj kiel rezulto de ĝia interveno.
Principoj kaj celoj
"La vizio de Amnestio Internacia estas mondo, kie ĉiuj povas ĝui ĉiujn rajtojn difinitajn en la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj kaj aliaj internaciaj instrumentoj pri homaj rajtoj. Por esti fidela al ĉi tiu vizio, la misio de Amnestio Internacia estas fari esplorojn kaj agojn celantajn malhelpi kaj ĉesigi gravajn malobservojn de ĉiuj ĉi tiuj rajtoj."
- Statuso de Amnestio Internacia, 27-a renkonto de la internacia konsilio, 2005.
Amnestio Internacia laboras profite al homoj malliberigitaj pro konsciencaj kialoj, viroj aŭ virinoj, al kiuj iliaj kredoj, ilia etna origino aŭ ilia religia aŭ politika aparteneco igis ilin senigitaj je ilia libereco (helpo tamen nur donitaj kondiĉe ke ili neniam uzis perforton aŭ alvokis ĝian rimedon).
Internacia Amnestio ankaŭ senrezerve kontraŭas ĉiujn formojn de torturo kaj mortpunon. Ĝi subtenas la rajtojn de virinoj, infanoj kaj subpremitaj malplimultoj (rifuĝintoj, aidosaj pacientoj, GLAT-homoj, indiĝenaj popoloj kaj tiel plu).La organizo batalas kontraŭ la varbado de infansoldatoj kaj postulas la nuligon de ĉiuj kontraŭabortaj leĝoj.
Ĝi funkcias por certigi, ke registaroj apliku la regulojn difinitajn de Unuiĝintaj Nacioj rilate al traktado de malliberuloj, precipe en la Ĝenevaj Konvencioj. La organizo ankaŭ instigas ilin tuje respekti la jurŝtaton, same kiel ratifi kaj apliki tekstojn pri homaj rajtoj. En 2001, dum sia Internacia Konsilio en Dakaro (Senegalo), Amnestio Internacia redifinis kaj plilarĝigis siajn celojn. Ili estas difinitaj jene:
"Internacia Amnestio estas tutmonda movado de homoj batalantaj por respekto de homaj rajtoj. Ĝi estas senpartia kaj sendependa de iu ajn registaro, ekonomia intereso, politika ideologio aŭ religia kredo."
Strukturo
Amnestio Internacia plejparte konsistas el libervolaj anoj, sed konservas malmulton da pagitaj profesiuloj. En landoj en kiuj Amnestio Internacia havas fortan ĉeeston, anoj estas organizitaj kiel "sekcioj". Sekcioj kunordigas bazajn agadojn de Amnestio Internacia kutime kun signifa nombro da anoj, el kiuj kelkaj formiĝos "grupoj", kaj profesia stabo. Ĉiu havas direktoraron. En 2019 estis 63 sekcioj tutmonde. "Strukturoj" estas aspirantaj sekcioj. Ili ankaŭ kunordigas bazajn agadojn sed havas pli malgrandan taĉmenton. En landoj, kie neniu sekcio aŭ strukturo ekzistas, homoj povas fariĝi "internaciaj membroj". Du aliaj organizaj modeloj ekzistas: "internaciaj retoj", kiuj promocias specifajn temojn aŭ havas specifan identecon, kaj "filiiĝintaj grupoj", kiuj faras la saman laboron kiel sekciaj grupoj, sed izole.
La plej alta estraro estas la Tutmonda Asembleo, kiu kunvenas ĉiujare. Ĉiu Sekcio sendas sian Prezidanton kaj Administran Direktoron al la TA. La procezo de TA estas regata kaj administrata de la PrepCom (Prepara Komitato, angle Preparatory Committee).
La Internacia Estraro, antaŭe konata kiel Internacia Plenuma Komitato (angle International Executive Committee, IEC), gvidata de la Internacia Estrara Prezidanto konsistas el naŭ membroj kaj la Internacia Kasisto. Du membroj estas gastigintaj.
La IE estas elektita de, kaj respondeca al la Tutmonda Asembleo. La Internacia Estraro kunvenas almenaŭ du fojojn ĉiujare sed praktike kunvenas vizaĝ-al-vizaĝe almenaŭ kvar fojojn jare. Aliaj estraraj kaj subkomitataj kunvenoj okazas per videokonferenco.
La rolo de la Internacia Estraro estas decidi nome de Internacia Amnestio, regi la Internacian Sekretariejon inkluzive regionajn oficejojn, efektivigi la strategion difinitan de la Tutmonda Asembleo kaj certigi plenumon de la statutoj de la organizo.
La Internacia Sekretariejo (IS) respondecas pri la konduto kaj ĉiutagaj aferoj de Internacia Amnestio sub direkto de la Internacia Estraro. Ĝin administras ĉirkaŭ 500 profesiaj laborantaranoj kaj estas gvidata de ĝenerala sekretario. La Sekretariejo funkciigas plurajn laborprogramojn: Internaciaj Juroj kaj Organizaĵoj, Esplorado, Kampanjoj, Mobilizado, kaj Komunikadoj. Ĝiaj oficejoj situas en Londono ekde ĝia estiĝo meze de la 1960-aj jaroj.
Financado
Amnestio Internacia estas financata plejparte per kotizoj kaj donacoj de sia tutmonda anaro. Ĝi asertas, ke ĝi ne akceptas donacojn de registaroj aŭ registaraj organizaĵoj. Laŭ la retejo de AI, ''"Ĉi tiuj personaj kaj nefiliigitaj donacoj permesas al AI konservi plenan sendependecon de ĉiuj registaroj, politikaj ideologioj, ekonomiaj interesoj aŭ religioj. Ni nek serĉas nek akceptas financojn por hom-rajtaj-esplorado de registaroj aŭ politikaj partioj kaj ni akceptas subtenon nur de entreprenoj kiu estis zorgplene kontrolitaj. Per etika monkolektado kondukanta al donacoj de individuoj, ni povas stari firmaj kaj neŝanceleblaj en nia defendo de universalaj kaj nedivideblaj homaj rajtoj." ''
AI (Usono) ricevis financadon de la Fondaĵo Rockefeller, sed ĉi tiuj financoj estas uzataj nur "por subteni ĝian edukan laboron pri homaj rajtoj". Tra la jaroj ĝi ankaŭ ricevis multajn subvenciojn de la Ford Fondaĵo.
Suspektoj pri influoj
Dum la frua historio de Amnestio Internacia, nun estas pruvita per diversaj dokumentoj, ke ĝi estis sekrete subtenata de la Brita Oficejo pri Eksterlandaj Aferoj. En 1963, la ĉi-lasta instruis siajn eksterlandajn agentojn provizi "diskretan subtenon" por la kampanjoj de Amnestio. En la sama jaro, Benenson skribis al la ministro pri kolonia oficejo Lord Lansdowne proponon subteni "rifuĝintan konsiliston" ĉe la limo de nun Bocvano kaj apartisma Sud-Afriko. Amnestio intencis helpi homojn fuĝantajn trans la limon de najbara Sudafriko, sed ne tiujn, kiuj aktive okupiĝis pri la lukto kontraŭ rasapartismo. Benenson skribis: "Mi ŝatus ripeti nian opinion, ke ĉi tiuj [britaj] teritorioj ne estu uzataj por ofenda politika agado de la kontraŭuloj de la sudafrika registaro (...) Komunisma influo ne rajtas disvastiĝi en ĉi tiu parto de Afriko, kaj en la nuna malsimpla situacio, Amnestio Internacia volus subteni la registaron de Ŝia Moŝto en tia politiko.". La jaron poste, la AI nuligis la statuson de prizonulo de konscienco de Nelson Mandela, ĉar li estis kondamnita pro perforto de la sudafrika registaro. Mandela ankaŭ estis membro de la Sudafrika Komunista Partio.
En la brita kolonio Adeno, provinco de Jemeno, sveda dungito de Amnestio verkis raporton pri torturo en brita malliberejo. La raporto ne estis publikigita de Amnestio. Estis diversaj akuzoj pri kial ĝi ne publikiĝis. Laŭ Benenson, la ĝenerala sekretario de Amnestio Robert Swann subpremis ĝin respekte al la oficejo pri eksterlandaj aferoj. Laŭ kunfondinto Eric Baker, ambaŭ Benenson kaj Swann renkontis la ministron pri eksterlandaj aferoj George Brown en septembro kaj diris al li, ke ili pretas malhelpi la publikigon de la raporto, se la ministro promesos, ke tio ne plu okazos. Noto de Gerald Gardiner, laborista politikisto, diras, ke: "Amnestio prokrastis la svedan raporton tiel longe kiel eble simple ĉar Peter Benenson ne volis fari ion ajn kiu atencus la laboristan registaron."
Benenson tiam vojaĝis al Adeno kaj raportis, ke li neniam vidis "pli turpan situacion" en sia vivo. Li tiam diris, ke britaj agentoj infiltris Amnestion kaj subpremis la raporton. Poste aperis dokumentoj, kiuj implicis, ke Benenson havis rilatojn al la brita registaro. Li tiam eksiĝis, asertante ke brita kaj usona spionad-agentejoj infiltris Amnestion kaj putrigis ĝiajn valorojn. Post ĉi tiu aro de eventoj, nomataj de iuj la "Amnestia Krizo de 1966-67", la rilato inter Amnestio kaj la Brita Registaro estis ĉesigita. AI ĵuris, ke estontece ĝi "devas ne nur esti sendependa kaj senpartia, sed ne devas esti metita en pozicion, kie eĉ io ajn alia povus esti asertita" kaj la oficejo pri eksterlandaj aferoj avertis, ke "nuntempe nia sinteno al Internacia Amnestio devas esti sindetenema."
En 2014, la franca fakulo pri premgrupoj Christian Harbulot publikigis esploron kiu analizas la devenon de la fondusoj de Amnestio Internacia. Ĝi pridemandas pri la nedetaleco de la raportoj de la asocio pri la ĝiaj enspezoj, pri la partieco pri la celoj de ĝiaj kampajnoj, kaj pri la ligoj inter ĝia usona filio kaj la tiama Usona registaro, priskribinte rilatojn de ĝiaj tiamaj estroj kun Hillary Clinton kaj John Kerry.
Starpunktoj
Laŭ usona "por-viva" retejo, la brita sekcio de Internacia Amnestio starpunktis en marto 2007 favore al malkrimigado de aborto, kaze de seksperforto aŭ de endanĝerigo de la vivo de la patrino, "Tiom kiom ili estas rekte ligitaj al sia agado por la rajtoj je sano kaj kontraŭ perforto kontraŭ virinoj". Ĉi tiun vidpunkton kondamnis Vatikano per la voĉo de kardinalo Renato Martino, prezidanto de la Pontifika Konsilio por Justeco kaj Paco, kiu petis ĉiujn katolikojn kaj ĉiujn katolikajn instituciojn ne plu doni financan subtenon al AI, kelkajn semajnojn antaŭ la ĉiujara kongreso de la asocio, kiu estus diskutinta ĉi tiun temon. Amnestio Internacia memorigis, ke ĝi ne ricevas monon de Vatikano, ĉar ŝi ne akceptas financojn de iu ŝtato, kaj ke ĝia opinio ne estas "antaŭenigi aborton kiel universala rajto (...). Ĝi konsideras kiel homa rajto la rajton de virinoj ne esti submetitaj al teruro, minacoj aŭ trudoj kiam ili alfrontas la diversajn konsekvencojn de seksperforto aŭ aliaj gravaj homaj rajtoj-malobservoj".
Post la publikigo de sia raporto pri la agitado en Tibeto en marto 2008, AI estis akuzita de la Ĉina Societo por Studado de Homaj Rajtoj, pro rekomunikadi por la "Dalai-lamaa kliko."
Enaj aferoj
Maldungaj kompensaĵoj pagitaj al la sepa ĝenerala sekretario de Amnestio Internacia, Irene Zubaida Khan, estis denuncita en artikolo de la franca ĵurnalo Le Canard enchaîné la 23an de marto 2011. Ĉi-lasta enspezis 533.000 £, tiel devigante la NRO pravigi ĉi tiun sumon per gazetara komuniko pro la pago de maldunga gratifiko (191.697 £), ŝiaj tri lastaj monataj salajroj (168.731 £), nepagitaĵo de diversaj pagoj (59.014 £), retroaktiva pliigo (58.933 £), transloĝiĝa kompensaĵo (34.728 £), kaj neĝirita benifiko (20.000 £ ).
Du memmortigoj okazis ĉe Amnestio Internacia en 2018: tiu de Amnestia-veterano Gaetan Mootoo, 65-jaraĝa, esploristo respondeca pri Okcidenta Afriko, en Parizo en majo 2018 (kiu postlasis noton citantan streĉpremojn en la laboro), kaj tiu de lernoservulino Rosalind McGregor, 28-jara, en Ĝenevo en julio 2018. Ili kondukis al realigo de interna enketo, kiu reliefigis la lastatempajn renversiĝojn en la funkciado de la organizo avantaĝe de komunikado kaj monkolekto, kaj malutile al pormovada laboro. En februaro 2019, la administra teamo de Amnestio Internacia proponis rezigni (kvin el la sep altrangaj administrantoj) post kiam sendependa raporto malkaŝis tion, kion ĝi nomas "venena kulturo" de timigado: pruvoj de timigado, molestado, seksismo kaj rasismo estis malkovritaj.
En la germana
(darin auch ein Aufsatz: Einmischung, Einseitigkeit und mangelnde Ausgewogenheit – Anmerkungen zur Kritik an amnesty international, S. 34–44).
Kapitulaco de Varsovio
Kapitulaco de Varsovio (pole: Kapitulacja Warszawy) – subskribo de interkonsento la 28-an de septembro 1939 en fabrika konstruaĵo de Škoda en la kvartalo Ochota fare de generalo Tadeusz Kutrzeba kaj generalo Johannes Blaskowitz pri la kapitulaco de Varsovio.