cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
World Trade Center
Pri la falokaŭzo de la tri turoj ekzistas pluraj teorioj. Laŭ la oficiala versio ekstreme varmegaj fajroj moligis la ŝtalajn apogilojn de la du plej grandaj turoj kaj ili, post unu ĝis du horoj da brulado, kolapsis; la falon de turo n-ro 7, sep horojn post la unuaj du turoj, oni klarigas per plia fajro. Almenaŭ 2602 homoj mortis tiutage, plejparte oficejaj laboristoj kaj fajro-brigadistoj.
Je 2002 la planado por la loko daŭris, tamen estas konfesite ĉie ke oni ne rekonstruos la ĝemelturojn.
En 2004 simbole ekkonstruiĝis nova turdomo nomita komence Turo de Libero (angle Freedom Tower), fine Unumonda Komerca Centro (angle One World Trade Center), kiu planiĝis denove esti la plej alta en la mondo. Ĝi altas 541,32 metrojn; tio estas 1776 futoj; la mezuro memorigu pri la jaro 1776 de la Usona Revolucio. La centra konstruaĵo altas 335 metrojn kaj havas helikecan formon; sur ĝi estas ŝtaltraba konstruaĵo kun ventocentralo, kiu produktas parton de la elektro bezonata. Sur tiu centralo leviĝas tureto, kiu atingas la menciitan alton.
Luprenanto de la malnova Mondkomerca Centro kaj posedanto de la nova Unumonda Komerca Centro estas Larry Silverstein.
Josef Ressel
Josef RESSEL estis ĉeĥa inventisto de ŝipŝraŭbo. Li naskiĝis la 29-an de junio 1793 en Chrudim. Lia patro havis germanan naciecon, sed la patrino estis ĉeĥino kaj ĉar ŝi ne sciis tro germane, ili parolis en la familio de Ressel ĉeĥe. La malgranda Jozefo vizitis ankaŭ en Chrudim ĉeĥan lernejon. Ĉar li estis talentema kaj li bone lernis, la gepatroj sendis lin al parencoj en aŭstran Linzon, kie li vizitis gimnazion. En la jaro 1809 li estis akceptita en artilerian lernejon en České Budějovice kaj li estis fariĝonta oficiro. Sed li estis korpe malforta, ili ne akceptis lin en soldatan deĵoron kaj tial en la jaro 1812 li foriris Vienon, kie li estis studonta medicinon. Li obeis konsilojn de profesoroj kaj li petis stipendion en arbarista akademio en aŭstra Mariabrunn, kie li kapablis en mallongigita templimo la lernejon eĉ sukcese finviziti. Unue li agadis en Krajno kiel arbaristo kaj en 1821 li fariĝis arbaristestro en ĉemara urbo Triesto, kie li verkontrolis siajn eksperimentojn kun ŝipŝraŭbo.
Uzi ŝraŭbon de Arĥimedes por movigi ŝipon ekmemoris komence de la 16-a jarcento la genian italan scienciston kaj pentriston Leonardon da Vinci. Josef Ressel senĉese cerbumis pri la ŝraŭbo kredante, ke ĝuste tio estas vojo, kiu faciligos la movon de ŝipoj. Diference de dekoj de siaj antaŭuloj li kapablis destini ties ĝustan formon kaj grandecon kaj elpensi ankaŭ ĝian plej konvenan lokon sur ŝipo - li metis ĝin horizontale sub pobo de ŝipo antaŭ stirilo.
Eksperimentante kun malgrandaj modeloj li unue konvinkiĝis, ke lia solvo estas ĝusta kaj poste li komencis serĉi ne nur rimedojn, sed ankaŭ posedanton de pli granda ŝipo. Okazo venis en 1826 sur unu sestuna ŝipo, kie ŝraŭbon movigis du viroj per forto de siaj brakoj. La eksperimento estis ja sukcesa, en la jaro 1827 la invento ricevis koncernan patenton, sed nek monon nek interesanton por plua eksperimento li ne sukcesis trovi.
Nur en 1829 li interkonsentis kun riĉa komercisto Ottavio Fontana, ke li pagos konstruadon de ŝipo (nomo Civetta), sur kiu ili provos la ŝipŝraŭbon. Ili interkonsentis, ke Ressel lasos fabriki en konvena maŝinfabriko en Parizo ŝipajn konsisterojn, por ke ili povu kiel eble plej baldaŭ surmonti ilin sur la navigaciilo. Sed la entuziasmiĝinta Ressel estis dum tiuj ĉi intertraktadoj tro konfidema kaj li tro ne orientiĝis en komercaj aferoj, do li lasis sin persvadi de siaj kunuloj kaj li malkaŝis al ili la tutan principon de sia invento pli baldaŭ, antaŭ ol li fermis kun ili kontrakton. Baldaŭ aperis en Francio kaj en Anglio la tuta vico de falsaj "inventistoj", kiuj alproprumis la inventon de Ressel, ili ŝajnigis ĝin kiel siaj propraj ideoj kaj disputo poste tiriĝis longajn dekjarojn.
Sed ŝipo Civetta estis malgraŭ tio finita. Tio estis 21 metroj longa vaporŝipo kun tonelo 33 tunojn ekipita per ducilindra braka vapormaŝino, kiun movigis la ŝipŝraŭbo de Ressel. Ĝi elnavigaciis la 4-an de aŭgusto 1829 el triesta haveno en maron. Dekomence ĉiuj estis kun la navigado tre kontentaj, ĉar ĝi estis pli flua kaj pli rapida ol sur aliaj navigaciiloj. Bedaŭrinde kupra tubaro lutita per stano krevis kaj tiu ĉi malgranda difekto estis kaŭzo de tio, ke polico malpermesis pluajn navigadojn.
Josef Ressel bedaŭrinde ne ĝisvivis la unuaecon. Li mortis pro malario dum deĵorvojaĝo la 9-an de oktobro 1857 en Ljubljano. Krom aliaj inventoj li inventis ankaŭ ŝraŭban premilon por vino kaj oleo, vaporan maceradon de farboj, senŝmiran globetringon kaj pneŭmatikan tubpoŝton.
Fyn
Fyn (dana prononco [fyn], foje esperantlingve nomata Fueno ) estas la dua plej granda insulo de Danio, meze inter Jutlando kaj Sjælland (Zelando).
Geografio
Ĝi estas konektita al ambaŭ per pontoj. Okcidente la dividilo inter Fueno kaj Jutlando estas la markolo Eta Belto, oriente la dividilo inter Fueno kaj Zelando estas la markolo Granda Belto.
La plej granda urbo de Fueno estas Odense, kiu estas ankaŭ la naskiĝurbo de la mondfama dana verkisto Hans Christian Andersen. Danoj ofte priskribas Fyn kiel "la ĝardeno de Danio". Alia diraĵo estas "Fyn er fin" ("Fyn estas bonega").
La plej grandaj urboj de Fyn (super 10 000 logantoj) estas Odense, Svendborg, Nyborg, kaj Middelfart.
Ban Ĉiang
Ban Ĉiang aŭ Ban Chiang estas arkeologia kuŝejo kiu troviĝas sur la nordoriento de Tajlando, en la distrikto Nong Han, en la altebenaĵo Khorat, provincoe Udon Thani. La kuŝejo estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en 1992.
La kuŝejo estis malkovrita en 1957, sed la unuaj elfosadoj de scienca karaktero ne ekis ĝis 1967, post la apero en 1966 de kelkaj restaĵoj en la surfaco de la kuŝejo, kaj tiel oni malkovris dum la elfosado gravan nekropolon. Poste la studo de ceramiko montris, ke la Bronzepoko okazis fakte ankaŭ en tiu regiono, dum oni ĝis tiam oni kredis la malon.
Tomatlán
Tomatlán estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Tomatlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 100.
Geografio
Tomatlán apartenas al la regiono Costa Norte kiu situas en la okcidenta parto de la subŝtato. Ĉiuj komunumoj en tiu regiono limas al la pacifika oceano. Al tiu regiono apartenas nur 3 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 31798 loĝantojn. El tiuj estis 16072 viroj kaj 15726 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2657,5 km². La meza alteco estas 50 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 26,9 C. En la komunumo estas 892,2 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 10183 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 8980 scipovis legi kaj skribi kaj 1188 viroj estis analfabetoj. Do 11.67 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 9578 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 8448 sciis legi kaj skribi kaj 1120 virinoj estis analfabetoj. Do 11,69 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Tomatlán vivis 29493 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 35 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,119 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
NGC 2418
NGC 2418 (aliaj indikoj — UGC 3931, MCG 3-20-8, ZWG 87.17, ARP 165, PGC 21382) estas galaksio en konstelacio Ĝemeloj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Türk Yıldızları
La eskvadro Türk Yıldızları, ofte ankaŭ angle nomata Turkish Stars (ambaŭ formoj tradukiĝas "turkaj steloj"), estas la aviada prezenta teamo de la turka aerarmeo. Temas pri la nacia aviada akrobatika teamo de Turkio.
La teamo konsistas el ok armeaj aviadiloj. Ĝi estis kreita la 7-an de novembro 1992 kaj ricevis sian nunan nomon la 11-an de januaro 1993.
Marcello Nizzoli
En la 1930-aj jaroj li instruis je la Instituto superiore di industrie artistiche (ISIA) de Monza.
Li partoprenis en la preparado de diversaj ekspozicioj inkluzive de la Ekspozicio de la faŝisma Revolucio (1932), la Ekspozicio de Aeronaŭtiko (1934), la Halo de Venko VI Milano Triennale de 1936.
Li faris ses mapojn de Italio (Asizo, Napolo, Padovo, Pizo, Bolonjo, Triesto) pentrita sur la muroj de la antaŭĉambro de la tria klaso de Centra Stacidomo de Milano, tiam transformita al Librejo Feltrinelli.
Lia famo estas ĉefe pro la firmao Olivetti kie fine de la 1930-aj jaroj li komencis funkcii kiel redaktisto kaj poste fasonisto, kreante interalie, la faman tajpilon Letera 22.
Pereo de Ĉeĥoslovakio
Pereo de Ĉeĥoslovakio (en ĉeĥa: Rozdělení Československa, en slovaka: Rozdelenie Česko-Slovenska), kiu okazis la 1an de januaro 1993, estis evento kiu markis la mem-determinitan disiĝon de la ĝistiama federacia ŝtato Ĉeĥoslovakio en la Ĉeĥa Respubliko kaj Slovakio, nome entoj kiuj estis estintaj antaŭe Ĉeĥa Socialisma Respubliko kaj Slovaka Socialisma Respubliko el 1969 ene de la kadro de federacia respubliko.
Marcello Nizzoli
Samtempe li laboris kiel arkitekto por fari multnombrajn konstruaĵojn kiel la centra oficejo de la kompanio Olivetti. En 1966 li ricevis de la politeknika lernejo de Milano la honoran gradon en arkitekturo.
Pereo de Ĉeĥoslovakio
Ĝi estas foje konata kiel Velura Divorco, por aludo al la sensanga Velura Revolucio de 1989 kiu kondukis al la fino de la regado de la Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio kaj al restaŭrado de kapitalisma ŝtato en la lando.
Marcello Nizzoli
Eksteraj ligiloj
Nizzoli kolekto je MOMA
Scheda su designindex.it
Scheda su italianidea.it
Březí (distrikto Žďár nad Sázavou)
Březí estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Žďár nad Sázavou. Ĉi tie vivas.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1348 – tiam estis indikata Hroznata z Březí, kiu aĉetis Březí de Jan z Vidonína kontraŭ kvar lanoj. Ĉi tie troviĝis origine granda alodo - senjora bieno, kiu estis pase de tempo dividata; per tiu ĉi maniero estiĝi preskaŭ la tuta vilaĝo en sia areo el la jaro 1900.
En la jaro 1890 estis registritaj 54 registraj numeroj. La plej altan dokumentita nombro de loĝantoj Březí atingis en la jaro 1926, kiam loka kronikisto indikas 363 personoj en Březí kaj 69 en Ondrušky. Post tio la nombro de loĝantoj sinkis pli ol 253 loĝantoj en la jaro 1961 al la nuntempaj 183 (2006, en 74 domoj).
Dois Irmãos do Tocantins
Dois Irmãos do Tocantins estas municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 7.161 loĝantojn en 2010.
Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Boldog)
Historio
En Boldog kirko estis konstruita en 1738. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1781, sed oni profitis elementojn de la malnova kirko.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en malgranda parko, kie estas videbla ankaŭ skulptaĵo pri Johano Nepomuko. La preĝejo havas malaltan kvadratan turon meze de la fasado, sub la turo estas la enirejo. En la fasado estas videblaj 2 niĉoj kun skulptaĵoj. Post la fasado la unusola navo etendiĝas, fine la pli mallarĝa plurlatera absido troviĝas. Interne la sanktejo estas duonronda, apude la sakristio estas. En la galerio la orgeno funkcias ekde 1893. Krom la ĉefaltaro la aliaj 2 flankaj altaroj estas dediĉitaj al Johano Nepomukoko kaj Sankta Jozefo. La pentrita ligna predikejo estis farita en la 18-a jarcento, la mebloj en la sekva jarcento.
Kermesoj okazas en la 14-an de julio kaj en la 8-an de decembro.
Muzeo Frida Kahlo
La Muzeo Frida Kahlo aŭ Casa Azul (Blua Domo) en Coyoacán, Meksikurbo, estas la familia hejmo en kiu Frida Kahlo loĝis dum infanaĝo, kaj al kiu ŝi revenis dum siaj lastaj jaroj. Ŝia patro, Guillermo Kahlo, konstruis la domon en 1904 ĉe la angulo de stratoj Londres kaj Allende, en la najbarejo Colonia del Carmen. La du-etaĝa konstruaĵo enfermas korton kaj ĝardenon, origine nur triflanke, sed poste ĉiuflanke. Lev Trockij loĝis tie de tempo al tempo post li venis Meksiken en 1937.
La domon al la ŝtato donacis Diego Rivera kiel testamentaĵon ĉe sia morto en 1957, tri jarojn post la morto de Frida, kaj nuntempe la konstruaĵo estas muzeo enhavanta aĵojn el iliaj vivoj. Ĝi estas populara je turistoj, kaj ricevas po 25.000 vizitantojn por monato. La konservadlaboro nur respondecas pri proksimume 35% de la tuta kolekto.
Préseau
estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Valenciennes (france Arrondissement de Valenciennes, okcidentflandre Arroundissement Valencyn), kaj al la kantono . La teritorio havas komunan limon kun.
La Toya Jackson
La Toya Yvonne Jackson (Gary (Indiana), 29-an de majo 1956) estas usona kantistino kaj la kvina infano el la muzika familio Jackson. Ŝi estas la fratino de Michael, Jermaine, Tito, Rebbie kaj Janet.
Vivo
La Toya estis la unua filino en la familio kiu strebis al muzika kariero. Ŝia debutalbumo, LaToya Jackson, eldoniĝis en 1980. La unua unopaĵo de la albumo, If You Feel The Funk, atingis la 18-an lokon en la Nederlanda Top 40.
En 1987 ŝi decidis por propraforte kontinui, ŝi forlasis la gepatran domon kaj la manaĝeradon de sia patro. La konata triopo Stock, Aitken & Waterman, havis multajn furorkantojn je tiu momento kaj produktis tri kantojn por ŝia albumo LaToya (1988), inter kiuj la kanto (Ain't nobody loves you) Like I do.
Ŝi kaŭzis skandalon kiam ŝi en marto 1989 pozis por Playboy. Kelkajn monatojn pliposte ŝi registis albumon kun la titolo Bad Girl por la germana Teldec diskomarko. La albumo tamen neniam eldoniĝis sub tiu marko, sed unu jaron pliposte sub la itala marko Sherman Records. Pliposte ĝi estis licencita al centoj da etaj markoj, kaj la albumo eldoniĝis multfoje kun diversaj nomoj.
Skarlato
Skarlato  (el la persa {سقرلات} saqerlât aŭ alia fonto el la hispanaraba iškarláṭ[a], kaj tiu de la bizanca greka σιγιλλᾶτος, ‘tolaĵo el lano aŭ lino ornamata per markoj kun formo de ringoj aŭ cirkloj’, kaj tiu de la latina [textum] sigillatum, ‘[tolaĵo] stampita aŭ markita’. ) estas brila ruĝa koloro kun nuanco, kiu estas iom simila al oranĝkoloro kaj estas pli ruĝa ol vermiljono. Ĝi estas pura kromo en la kolor-rado je unu kvarono de la vojo inter ruĝo kaj oranĝkoloro. Ĝi povas esti simbolo de la koloro de la sango de vivanta persono, kiel karmezino, kvankam la fakta koloro de sango (el hemoglobino) estas pli proksima al karmezino ol al skarlato.
Max Meckel
Maximilian Emanuel Franz MECKEL (naskiĝinta la en Dahlen Mönchengladbach-Dahlen, mortinta la  en Freiburg im Breisgau) estis germana arĥitekto. En Frankfurto ĉe Majno li dezajnis la novan fasadon de la fama ejo Römer.
Vivo
De 1865 ĝis 1870 li estis masonisto kaj lernanto en Kolonjo. De 1871 ĝis 1873 li estis konstruestro en la rekonstruo de la katedralo sub katedralmastro Denzinger. Ekde 1874 li eksendependuliĝis en Frankfurto. De 1887 ĝis 1892 li aktivis kiel dioceza konstruestro de la Diocezo de Limburgo. Meckel pasigis la postajn jarojn de sia vivo en Freiburg, provizore (1894-1900) kiel ĉefepiskopa konstrudirektoro. Li estis unu el la plej elstaraj kaj plej okupataj gotikemuloj de sia tempo.
Meckel konstruis pli ol 50 preĝejojn, ĉiuj en novgotika stilo, ekz. la Mario-Helpantino-Preĝejo en Wiesbaden (1893-95) kaj la Rochus-kapelo proksime de Bingen (1893-95). Li kreis serion da novgotikaj preĝejaj konstruaĵoj en la antaŭurbaro de Frankfurto: en Bornheim (paroĥa preĝejo Sankta Jozefo, 1874/75-77, pligrandigo inter 1893-95), Oberrad (Koro de Jesuo, 1890-93), Fechenheim (Koro de Jesuo, 1892/95-96) kaj Eckenheim (Koro de Jesuo, 1897; navo malkonstruita en 1961, turo konservita). En 1883 li estis konfidita kun la renovigo de la la Preĝejo de germanaj kavalirordenanoj je Sachsenhausen. La plej grava arkitektura tasko de Meckel en Frankfurto ĉe Majno estis la restrukturado de la tri-gablofasado de Römer-domo (1896-1900), kiu ankaŭ inkludis renovigon de la Imperiestra salonego. Liaj dezajnoj por la konkurso de 1889 estis ekstreme pompaj kaj senprokraste plaĉis al lia imperiestra moŝto Vilhelmo la 2-a. Tamen la kostoj planitaj estus tro altaj kaj sekve Meckel tiam estis petita desegni pli simplan dezajnon, kiu estis havebla en 1894 kaj efektiviĝis ekde 1896. Lia plej grava struktura novigado sur la tri-gablofasado estis la aldono de la romia altano.
Alia konstruaĵo en Frankfurto: Jozefo-hospitao por la Dernbach-fratinoj ĉe Kosel-strato nr 15 (Koselburg, 1892; restaŭrita kiel protektita konstruaĵo 2012-13, ekde tiam "integra domo" de la Katolika eklezio kun infanvartejo kaj ĉambro por helpa loĝado). En Vajmaro li konstruitis laŭ liaj planoj Preĝejo Kristo kaj la Preĝejo Koro de Jesuo.
Thandarampattu taluka
Thandarampattu taluka aŭ Thandrampet estas taluka (hinda administra ento inter distrikto kaj municipo) de la distrikto Tiruvannamalai aŭ Thiruvannaamalai en la barata ŝtato de Tamilnado. La stabejo estas la urbeto Thandarampattu.
Truck Parham
Vivo kaj verkado
Truck Parham sekvis dum sep jaroj kantlecionojn, laboris tamen komence kiel prefestis sportisto; li estis boksisto kaj ludis usonan piedpilkon ĉe la Chicago Negro All Stars. Antaŭ ol li ŝanĝiĝis al baso, li estis frapinstrumentisto; li lernis kontrabason ce la mita basisto de Count Basie, Walter Page. Parham laboris en la teritoria bando de Zack Whyte ekde 1932 ĝis 1934, ĉefe en Cincinnati. Post sia reveno al Ĉikago li ludis en la 1930-aj jaroj kun Zutty Singleton, Roy Eldridge (1936–1938), Art Tatum kaj Bob Shoffner. En la jaro 1940 li membriĝis en la orkestro de Earl Hines, en kiu li restis du jarojn. Poste li transiris al Jimmie Lunceford (1942–1947), ludis post tio denove ĉe Muggsy Spanier en ties revivo-bando (1950–1955), poste ĉe Herbie Fields (1956–1957), denove ĉe Hines samkiel ĉe Louie Bellson. Dum la 1960-aj jaroj li kunlaboris precipe kun Art Hodes kaj ludis en multaj diksilandbandoj, ekz. de Big Chief Russell Moore. Parham kunlaboris je sonregistradoj de Mildred Bailey, Eldridge, Hines, Lunceford, Pearl Bailey, Spanier kaj Bellson.
Thandarampattu taluka
Demografio
Laŭ la 2011-a popolnombrado Thandarampattu taluka havis loĝantaron de 178,959 kun 89,912 viroj kaj 89,047 virinoj. La taluka havis legoscian proporcion de 59,67%. Infana loĝantaro en la aĝaro malsuper ses estis 11,051 viraj kaj 10,101 virinaj.
Jan Zemek (esperantisto)
Jan ZEMEK (1895-1960) estis ĉeĥa veterano de Esperanto, kavaliro de arĝenta jubilea stelo n-ro 231. Kiel fervojisto li regule partoprenadis Esperanto-kongresojn kaj kontaktis ĉiujn eminentulojn de tiu periodo (Privat, Schwartz, Cseh, Greta Garbo, Tagore, ankaŭ  Zamenhof). Ŝajne ordinara, tamen unika homo, li estis de siaj Hindaj amikoj feste dekla-rita "unusola blanka bramano". La ĉefa inspirinto de poetino Eli Urbanová, por kiu li, kvankam multe pli aĝa, signifis kulminon de  ia vivo. Ŝi dediĉis al li plurajn ĉapitrojn en Hetajro dancas kaj poemon Imagu, tigro!
Susanna Castelviva
Susanna CASTELVIVA (konata en Esperanto kiel Suzana) estas Esperanto-kantistino. En 1980 ŝi publikigis la albumon "Per nia nura vol'" tra Parola Kulturo el Romo, kunlabore kun Gianfranco Molle. En 1985 tiu albumo estis reeldonita de edistudio.
Volĉansk
Volĉansk (ruse Волчанск) estas urbo en Rusio.
Ĝi estas sur orienta deklivo de norda Uralo, ĉe rivero Volĉanka (Волчанка) (dekstra enenfluaĵo de rivero Sosjva (Сосьва), baseno de rivero Obj (Обь)).
Campiña de Guadalajara
La Kamparo de Gvadalaĥaro aŭ en hispana Campiña de Guadalajara, estas hispana komarko kiu okupas la centr-okcidentan parton de la provinco Gvadalaĥaro (Kastilio-Manĉo, Hispanio). Ĝi estas la pli malgranda laŭ etendo kaj la plej malalta laŭ altitudo -650 m de proksimuma averaĝa altitudo- el la komarkoj en kiuj dividiĝas la provinco, sed ankaŭ la plej loĝata kaj disvolvigita ekonomie, pro ĝis proksimeco al la provinca ĉefurbo kaj al la Madrida Regiono. Ĝi estas limigita inter la dekstra bordo de la meza fluejo de la rivero Henares kaj la maldekstra bordo de la rivero Jarama.
Kvankam ĝi povas esti konsiderata kiel komarko separita, ĉefe kiel administra limigo, ĝi povas esti subkomprenata ankaŭ kiel subkomarko de la plej ampleksa Campiña del Henares, al kiu apartenas ankaŭ la Campiña de Alcalá, koincidanta laŭ fizikaj kaj ekonomiaj trajtoj.
Azuqueca de Henares estas la ekonomia ĉefurbo de la Campiña de Guadalajara, kaj proponas grandan varion de servoj al la najbaraj vilaĝoj. La tuta zono havas grandan industrian disvolvigon, kiu havigas laboreblojn al granda parto de la laboristaro de tiuj municipoj. La infrastrukturoj de transporto inkludas la ĉefajn aksojn de fervojoj kaj ŝoseoj (aŭtoŝoseo R2 kaj aŭtovojo A2).
La fizika geografio estas karakterizata per la fakto ke ĝi estas zono de ampleksaj riveraj terasoj kiuj kunformas riĉajn kamparojn en kiuj oni kultivas cerealojn, legomojn kaj fruktarbojn.
San Pedro Yucunama
Geografio
San Pedro Yucunama apartenas al la distrikto Teposcolula al kiuj apartenas entute 21 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako, kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 244 loĝantojn. El tiuj estis 102 viroj kaj 142 virinoj. La komunumo havas surfacon de 30,62 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2440 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1 indiĝeno. La persono aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingva (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: Conteo de Población y Vivienda de 2005).
Boulbon
(jen france, okcitane Borbon) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Mélisey
Mélisey estas la nomo de pluraj artikoloj.
Dubany
Municipo  Dubany situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo apud rivero Elbo, 8 km sudokcidente de urbo Pardubice, ĉe la ŝoseo inter Pardubice kaj Heřmanův Městec. Vivas ĉi tie.
Volsk
Volsk (ruse Вольск) estas urbo en Saratova provinco en Rusio.
Dubany
Praktika informo
La najbara vilaĝo Starý Mateřov en distanco ĉirkaŭ 1 km de Dubany estas atingebla el Pardubice per la urba buso n-ro 24 (rigardu http://www.dpmp.cz/?rady=24&send=Vybrat )
Volsk
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 63413.
La urbo estis fondita en jaro 1690.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1780.
La interurba telefona kodo estas 84593, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 52°03' norde, longitudo 47°23' oriente.
La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Volgo (Волга) ĉe enenfluo de rivero Malikovka (Малыковка).
En la urbo estas fervoja stacio Privolskaja (Привольская).
En jaro 1959 la urbo havis 61.8 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 71.1 mil loĝantojn.
Provinco Namibe
La provinco konsistas el 5 municipoj, kiuj estas Bibala, Camacuio, Namibe, Tômbua kaj Virei. Tiuj pludividiĝas al 21 komunumoj, nomataj Baía dos Tigres (nur formale, ekde 1974 neloĝata), Bairro dos Corações, Bairro Heróis, Bentiaba, Bibala-Sede, Cainde, Caitou, Camacuio-Sede, Chingo, Kapagombe, Lola, Mamué, Mucaba, Muinho, Savo-Mar, Tômbua, Torre do Tambo, Virei-Sede, Yona, Namibe kaj Lucira. Ĉefa etno en la provinco estas la hereroj, kun aldona granda vivregiono de la kojsanoj.
Kirchberg SG
Kirchberg estas komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo (SG), Svislando. Ĝi havis 8008 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Kirchberg, kies nomo en esperanto signifas preĝeja monto situas en la norda parto de Togenburgo sude de Wil SG. Al la komunumo apartenas krom la municipo Kirchberg mem la vilaĝoj Bazenheid, situanta ĉe la bordo de la rivero Turo, kaj Müselbach, Schalkhausen, Gähwil, Dietschwil, Oetwil, Rupperswil, Nuetenwil kaj Lamperswil. Laŭ la statistiko Kirchberg estas la komunumo kun la plej alta nombro de bovinoj en Svislando.
Trafiko
Bazenheid situas ĉe la trajnlinio de Nesslaŭ al Wil SG de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj kaj la ceteraj municipoj kaj vilaĝopartoj atingeblas per diversaj poŝtaŭtolinioj.
Historio
La unua skriba mencio de bienoj sur la teritorio de la hodiaŭa komunumo Kirchberg kiel Pacinwaida (Bazenheid) kaj Ottinwillara (Ötwil) datas jam el la jaro 745 en rilato kun donacoj al la Monaĥejo Sankt-Galo. En mezepoko Kirchberg estis sidejo de la Grafoj de Togenburgo.
Ekonomio
Ankoraŭ meze de la 20-a jarcento Kirchberg estis malriĉa kamparana vilaĝeto. Pro la kreskanta konjunkturo de la 60-aj jaroj la komunumo tamen forte disvolviĝis. Kvankam ankoraŭ nun la agrikulturo ludas gravan rolon, la komunumo hodiaŭ estas sidejo de multnombraj etaj entreprenoj kaj ankaŭ estas ŝatata loĝlokoj, de familioj, kiuj trovas laboron en la proksimaj urboj.
Procelariedoj
La familio Procelariedoj estas grupo de marbirdoj en la ordo Procelarioformaj birdoj, kiu enhavas ankaŭ aliajn marbirdajn familiojn kiaj la albatrosa Diomedeedoj, la ŝtormopetrela Hidrobatedoj kaj la merĝopetrela aŭ plonĝopetrela Pelekanoidedoj. La familio Procelariedoj estas la ĉefa branĉo de la mezgrandaj “veraj petreloj”, karakteraj per unuiĝintaj naztruoj kun meza apartigilo kaj longa eksterna unua flugilplumo. Tiu familio estas pli ofta en sudaj oceanoj sed ne tiom en norda hemisfero. Ĝi enhavas la grupojn de la fulmaroj, la burdopetreloj, la prionoj kaj la pufinoj.
La Procelariedoj estas la plej nombra familio de tubenozoj, kaj la plej diversa. Ili gamas laŭgrande el la gigantaj petreloj, kiuj estas preskaŭ tiom grandaj kiom la albatrosoj, al la prionoj, kiuj estas tiom malgransaj kiom la plej grandaj ŝtormo-petreloj. Ili manĝas fiŝojn, kalmarojn kaj krustulojn, kaj multaj manĝas ankaŭ fiŝkaptajn forĵetaĵojn kaj kadavraĵojn. Ĉiuj specioj estas long-distancaj manĝantoj, kaj multaj entreprenas longajn transekvatorajn migradojn. Ili estas koloniaj reproduktuloj, kiuj montras longdaŭran partneran fidelecon kaj lokan filopatrion. Ĉe ĉiuj specioj, ĉiu paro demetas ununuran ovon ĉiun reproduktan sezonon. Ties kovada kaj idozorgada periodoj estas escepte longaj kompare kun aliaj birdospecioj.
Multaj procelariedoj havas reproduktajn populaciojn de kelkaj milionoj da paroj; aliaj nombras malpli ol 200 birdoj. Homoj tradicie ekspluatis kelkajn speciojn de fulmaroj kaj de pufinoj (konataj kiel ŝafobirdoj) por manĝo, oleo, kaj allogaĵo, praktiko kiu pluas laŭ kontrolita maniero ankoraŭ nuntempe. Kelkaj specioj estas minacataj de enmetitaj specioj kiuj atakas kaj plenkreskulojn kaj idojn en la reproduktaj kolonioj kaj de multhokada fiŝkaptado.
Genroj
Ĝi enhavas:
Taksonomio kaj evoluo
Laŭ la fama studo pere de hibridiĝo de DNA por la birda filogenetiko fare de Sibley kaj Ahlquist, la disiĝo de la Procelarioformaj en la kvar familioj okazis antaŭ ĉirkaŭ 30 milionoj da jaroj; osto el fosilio ofte atribuita al la ordo, priskribita kiel genro Tytthostonyx, estis trovita en rokoj dataj el la limo inter la Kretaceo kaj la Paleogeno (antaŭ 70–60 ma), sed la restoj estas tro nekompletaj por ke ilia situo ene de la Procelarioformaj estu certa. La molekula pruvaro sugestas ke la ŝtormopetreloj estis la unuaj kiuj diverĝis el la praula aro, kaj poste la albatrosoj, dum la procelariedoj kaj la plonĝopetreloj disiĝis pli ĵuse. Multaj taksonomiistoj ankaŭ metas la plonĝopetrelojn en tiun familion, sed nune ties distingeco estas konsiderata bone eltenita.
Tamen, la modernaj procelariedaj genroj ekaperis eble ĝuste tiom frue kiom la proponita disiĝo el la familio, kun Rupelia (fosilio de komenca Oligoceno) el Belgio provizore atribuita al la pufina genro Puffinus, kaj pli modernaj genroj estis starigitaj ĉirkaŭ la Mioceno. Tiele baza radiado de la Procelarioformaj en la Eoceno almenaŭ (kiel ĉe multaj modernaj ordoj de birdoj) ŝajnas probabla, ĉefe konsiderinte ke oni malkovris gravajn ŝanĝojn en la molekula evoluado en la tuta familio (vidu ankaŭ Forkvosta petrelo), kaj molekula informo devas esti konsiderata tre provizora. Kelkaj genroj (Argyrodyptes, Pterodromoides) estas konataj nur el fosilioj. Eopuffinus el fina Paleoceno estas foje situigata en la Procelariedoj, sed eĉ ties lokigo en la Procelarioformaj estas tre dubinda.
La taksonomio de Sibley kaj Ahlquist inkludis ĉiujn membrojn de la Procelarioformaj ene de la Procelariedoj kaj tiun familion ene de pligrandigita Cikonioformaj, sed tiu ŝanĝo ne estis ankoraŭ amplekse akceptita.
La procelarieda familio estas kutime dividita en kvar tre distingaj grupoj; nome la fulmaroj, la burdopetreloj, la prionoj, kaj la pufinoj.
La pli tradicia taksonomio de la familio, ĉefe la disigo en kvar grupoj, estas pridisputata de ĵusa studaro. Nome studo de 1998 fare de Gary Nunn kaj Scott Stanley montris, ke la fulmaraj petreloj estas ja diskreta grupo ene de la familio, kiel la burdopetreloj ene de la genro Pterodroma. Tamen la du petreloj de la genro Bulweria jam ne plu estas konsiderataj proksimaj al la burdopetreloj, anstataŭ esti movitaj pli proksime al la pufinoj de la genro Procellaria. Du genroj, nome Pseudobulweria kaj Lugensa, estis disigitaj el la genro de la burdopetreloj Pterodroma, kaj Pseudobulweria estas filogenetike pli proksime al la pufinoj de la genro Puffinus ol al la burdopetreloj de Pterodroma, kaj Lugensa (nome la Kergelena petrelo) eble estas pli proksime rilata al la pufinoj aŭ al la fulmaroj. La prionoj, laŭ Nunn kaj Stanley, estas inter la plej granda pufina grupo. La pufinoj de Calonectris estis lokitaj ĉe la du kladoj de Puffinus (pli proksime al Puffinus, aŭ malgranda, klado) kaj ambaŭ estis distaj el la pufinoj de Procellaria. La rilataro inter la genroj kaj ene de la genroj estas ankoraŭ celo de polemiko, kaj reserĉistoj kunigas kaj disigas la speciojn kaj la genrojn ene de la familio kaj disputas pri la situo de la genroj ene de la familio. Multaj el la konfuzaj specioj estas inter la malplej konataj el ĉiuj marbirdoj; kelkaj el tiuj (kia la Fiĝia petrelo) ne estis vidataj pli ol 10 fojojn ekde sia malkovro al la scienco, kaj oni ne konas la reproduktejojn de aliaj (kia la Heinrota pufino).
Morfologio kaj flugmaniero
La procelariedoj estas malgrandaj al mezgrandaj marbirdoj. La plej grandaj, nome gigantaj petreloj kun enverguro de 81 al 99 cm, estas preskaŭ tiom grandaj kiom la albatrosoj; dum la plej malgrandaj, kiaj la Feturta priono havas enverguron de 23 al 28 cm, kaj estas nur iome pli grandaj ol la plonĝopetreloj. Ne estas evidentaj diferencoj inter seksoj, kvankam inoj tendencas esti pli malgrandaj. Kial ĉiuj Procelarioformaj, la procelariedoj havas karakteran tubecan naztrapasejon uzata por flarado. Tiu kapablo flari helpas lokigi dise distribuata predo ĉemare kaj povas helpi lokigi ankaŭ nestokoloniojn. La plumaro de la procelariedoj estas kutime malbunta, kun grizaj, bluecaj, nigraj kaj brunaj kiel kutimaj koloroj, kvankam kelkaj specioj havas rimarkindajn bildojn (kiaj la Kaba petrelo).
La gigantaj petreloj kunhavas kun la albatrosoj adaptaĵon konata kiel ŝultra fermilo: nome aro de tendenoj kiuj fermas siajn flugilojn kiam estas tute etendaj, permesante la flugilojn resti malferme sen muskola peno. La burdopetreloj ofte manĝas dumfluge, kaptante predon sen surakviĝi. La flugmaniero de la plej malgrandaj prionoj estas simila al tiu de la ŝtormopetreloj, nome tre vaganteca kaj inkludanta toboganadon. La flugiloj de ĉiuj specioj estas longaj kaj rigidaj. Ĉe kelkaj specioj de pufinoj la flugiloj estas uzataj ankaŭ por peli la birdojn subakve dum plonĝado por predo. Ties pli fortaj flugilŝarĝoj, kompare kun la surface manĝantaj procelariedoj, permesas tiujn pufinojn atingi konsiderindajn profundojn eĉ sub 70 m kaze de la Fajnbeka pufino.
Procelariedoj ĝenerale havas malfortajn krurojn kiuj restas malantaŭe, kaj multaj specioj moviĝas surtere ripoze surbruste kaj elpelante sin antaŭen, ofte per la helpo de siaj flugiloj. La escepto al tio estas la du specioj de gigantaj petreloj, kiuj kiaj la albatrosoj, havas fortajn krurojn uzatajn por manĝi surtere (vidu sube). La piedoj de la pufinoj estas malantaŭe en la korpo por naĝi kaj estas de malmulta uzo surgrunde.
Distribuado kaj teritorio ĉemare
La procelariedoj estas en ĉiuj oceanoj kaj plej el la maroj. Ili forestas el la Golfo de Bengalo kaj el la Golfo Hudson, sed estas la tutan jaron aŭ laŭsezone en la resto. La maroj norde de Novzelando estas la centro de la procelarieda biodiverseco, kun plej specioj. El la kvar grupoj, la fulmaroj havas ĉefe polusan distribuadon, kun plej specioj vivantaj ĉe Antarkto kaj unu, nome Norda fulmaro kun teritorioj en la Nordaj Atlantiko kaj Pacifiko. La prionoj estas limigitaj al la Suda Oceano, kaj la burdopetreloj troviĝas ĉefe en la tropikoj kaj kelkaj estas moderklimataj specioj. La pufinoj estas la plej disvastigata grupo kaj reproduktiĝas en plej moderklimataj kaj tropikaj maroj, kvankam pro raraĵo de biogeografio forestas kiel reproduktuloj el la Norda Pacifiko.
Multaj procelariedoj entreprenas longajn ĉiujarajn migradojn for de la reprodukta sezono. Sudaj specioj de pufinoj kiaj la Griza pufino kaj la Fajnbeka pufino, reproduktintaj en insuloj ĉe Aŭstralio, Novzelando kaj Ĉilio, entreprenas transekvatorajn migrojn de milionoj da birdoj al akvoj ĉe Alasko kaj reen ĉiujare dum la aŭstrala vintro. Ankaŭ la Nordmara pufino el Norda Atlantiko entreprenas transekvatorajn migrojn el Okcidenta Eŭropo kaj Nordameriko al akvoj ĉe Brazilo en Suda Atlantiko. Oni ne bone konas la mekanismojn de navigado, sed eksperimentoj pri individuoj kiuj estis formovitaj el siaj kolonioj kaj liberigitaj malproksime montris, ke ili kapablas rehejmiĝi al siaj kolonioj per remarkinda precizo. Nordmara pufino liberigita en Bostono revenis al sia kolonio en Skomer, Kimrio post 13 tagojn, al distanco de 5,150 km.
Dieto
La dieto de la procelariedoj estas la plej diversa el ĉiuj Procelarioformaj, same kiel la metodoj uzitaj por akiri ĝin. Kun escepto de la gigantaj petreloj, ĉiuj procelariedoj estas nure marmanĝantaj, kaj la dieto de ĉiuj specio estas dominata de fiŝoj, kalmaroj, krustuloj kaj kadavraĵoj, aŭ ioma kombino de tiuj.
La majoritato de specioj estas surfacaj manĝantoj, kiuj akiras manĝon kiu estis elpelita al la surfaco fare de aliaj predantoj aŭ marfluoj, aŭ flosas pro morto. Inter la surfacomanĝantoj kelkaj, ĉefe la burdopetreloj, povas akiri manĝon per plonĝado el flugo, dum plej el la resto manĝas el sido surakva. Tiuj surfacomanĝantoj estas dependaj el fakto ke ties predo estu ĉe la surfaco, kaj pro tiu tialo la procelariedoj troviĝas ofte en asocio kun aliaj predantoj aŭ ĉe oceanaj konverĝoj. Studoj montris fortajn asociojn inter multaj diferencaj tipoj de marbirdoj, kiaj la Pacifika pufino, kaj delfenoj kaj tinusoj, kiuj pelas fiŝarajn fiŝojn supren al la surfaco.
La fulmaroj estas ĝeneralistoj kiuj ĉefe manĝas multajn speciojn de fiŝoj kaj krustuloj. La gigantaj petreloj, unike inter Procelarioformaj, manĝas surtere, nome kadavraĵojn de aliaj marbirdoj kaj fokoj. Ili ankaŭ atakas la idojn de aliaj marbirdoj. La dieto de la gigantaj petreloj varias laŭ la sekso, ĉar inoj manĝas pli da krilo kaj la maskloj pli da kadavraĵoj. Ĉiuj fulmaroj pretas manĝi el restaĵoj de fiŝkaptejoj mare, kutimo kiu rilatas (sed ne pruvas rektan kaŭzon) al la etendo en teritorio de la Norda fulmaro en Atlantiko.
Tri el la ses specioj de prionoj havas bekojn plenaj je lameloj kiuj funkcias kiel filtriloj por elpreni zooplanktonon el la akvo. Tiu estas ŝovita tra la lameloj kaj tiele la birdon kolektas malgrandajn prederojn. Tiu tekniko estas ofte uzata kun metodo konata kiel hidroplanado per kiu la birdo metas sian bekon sub la surfaco kaj pelas sin antaŭen per flugiloj kaj piedoj kvazaŭ piedirante surakve.
Multaj el la pufinoj de la genro Puffinus estas lertaj plonĝantoj. Delonge oni konis ke ili regule plonĝas el la surfaco por persekuti predon, uzante kaj siajn flugilojn kaj siajn piedon por alpelado, sed la profundo atingebla ne estis konata (aŭ supozata) ĝis sciencistoj ekuzis registrilojn por maksimuma profundo por manĝantaj birdoj. Studoj pri kaj long-distancaj migrantoj kiaj la Griza pufino kaj pri pli sedentaj specioj kiaj la Nigrapuga pufino montris maksimumajn plonĝoprofundojn de 67 m kaj 52 m. Ankaŭ tropikaj pufinoj, kiaj la Pacifika pufino kaj la Makulpufino, plonĝas por ĉasi, kio faras la pufinojn la ununuraj tropikaj marbirdoj kapablajekspluati tiun ekologian niĉon (ĉiuj aliaj tropikaj marbirdoj manĝas ĉe la surfaco). Multaj aliaj specioj de procelariedoj, el la Blankamentona petrelo al la Fajnbeka priono, plonĝas ĝis paro da metroj sub la surfaco, kvankam ne tiom sukcese aŭ tiom ofte kiom la pufinoj.
Procelariedaj kolonioj
La procelariedoj estas koloniaj, kaj nestumas ĉefe sur insuloj. Tiuj kolonioj varias laŭgrande el ĉirkaŭ unu miliono da birdoj al ĝuste kelkaj paroj, kaj povas esti dense koncentritaj aŭ amplekse disaj. Je unu pinto la Granda pufino nestumas en koncentroj de 1 paro por kvadrata metro en tri kolonioj de pli ol 1 miliono da paroj, dum la gigantaj petreloj nestumas en grupaj sed amplekse spacaj teritorioj kiuj apenaŭ povas esti konsiderataj koloniaj. La kolonioj estas kutime situantaj ĉe la marbordo, sed kelkaj specioj nestas for interne eĉ je altaj altitudoj (kiaj la Baraŭa petrelo).
Plej nestoj de procelariedoj estas en nestotruoj aŭ sur la surfaco de malferma grundo, kun pli malgranda nombro nestumanta sub ŝirmo de vegetaĵaro (kiaj ĉe arbaro). Ĉiuj la fulmaraj petreloj escepte de la Neĝopetrelo nestumas en malfermo, dum la Neĝopetrelo anstataŭe nestumas ene de naturaj fendoj. El la resto de la procelariedoj la majoritato nestumas en nestotruoj aŭ fendoj, kun malmultaj tropikaj specioj nestumantaj en malfermo. Estas kelkaj tialoj por tiuj diferencoj. La fulmaraj petreloj estas probable malhelpataj al nestotruoj pro sia grando (la fendonestumanta Neĝopetrelo estas la plej malgranda fulmaro) kaj pro la altaj latitudoj kie ili reproduktiĝas, kie frosta grundo estas malfacile elfosebla. Plia malgrando de aliaj specioj, kaj ties manko de lerteco surtere, signifas ke eĉ sur insuloj sen mamulaj predantoj ili estas ankoraŭ vundeblaj al rabmevoj, mevoj kaj aliaj birdaj predantoj, escepte la agresemaj fulmaroj kiuj kraĉas stomakoleon. La idoj de ĉiuj specioj estas vundeblaj al predado, sed la idoj de la fulmaroj povas defendi sin per simila maniero al tiu de iliaj gepatroj. Ĉe plej altaj latitudoj estas temperaturaj avantaĝoj por nestotruoj, ĉar la temperaturo estas pli stabila ol ĉe la surfaco, kaj ne estas kontraŭenda ventosento. La foresto de rabmevoj, mevoj kaj aliaj predobirdoj en tropikaj insuloj estas kial kelkaj pufinoj kaj du specioj de burdopetreloj povas nestumi en malfermo. Tio havas la avantaĝojn limigi konkurencon kun nestotrunestumantoj el aliaj specioj kaj permesi al nestumantoj en malfermo nestumo sur insuletoj el koralo sen grundo por elfosi nestotruojn. Procelariedoj kiu trunestumas por eviti predadon preskaŭ ĉiam alvenas al siaj kolonioj nokte por limigi eblon esti predataj. El la specioj nestumantaj surgrunde la majoritato alvenas al siaj kolonioj dumtage, escepte la Trindada petrelo, kiu supozeble estas vundebla de la dumtaga Blankventra maraglo.
La Procelariedoj montras altajn nivelojn de filopatrio, montrante kaj naskolokan filopatrion kaj lokan fidelecon. Naskoloka filopatrio, nome tendenco de birdo al reproduktiĝo proksime al loko kie ĝi elnestiĝis, estas forta inter ĉiuj Procelarioformaj. Pruvo por naskoloka filopatrio venas el kelkaj diversaj fontoj, ĉefe la ekzisto de kelkaj procelariedaj specioj kiuj estas endemiaj de ununura insulo. Ankaŭ la studo de mitokondria DNA havigas pruvaron de limigita genfluo inter diversaj kolonioj, kaj estis uzata por montri filopatrion ĉe la Feturta priono. Ankaŭ birdoringado havigas pruvaron de filopatrio; studo pri Flavbekaj pufinoj nestumantaj ĉe Korsiko trovis, ke naŭ el 61 masklaj idoj kiuj revenis reproduktiĝi al sia naskoloka kolonio fakte reproduktiĝis en la sama nestotruo el kiu ili estis zorgitaj. Tiu tendenco al filopatrio estas pli forta en kelkaj specioj ol ĉe aliaj, kaj kelkaj specioj pretas esplori eventualajn novajn koloniajn lokojn kaj koloniigi ilin. Oni hipotezis, ke ĝi estas elspezo por disiĝi al nova loko kaj eblo ne trovi partneron de la sama specio, dum estas probable avantaĝo la disiĝo por specioj kiuj koloniigis lokojn kiuj ege ŝanĝis dum periodoj de glacia antaŭeniro aŭ reeniro. Estas ankaŭ diferencoj en la tendenco disiĝi baze sur sekso, ĉar inoj emas plej verŝajne reproduktiĝi for de la naskoloko.
Partnero kaj loka fideleco
Procelariedoj, same kiel havas fortan naskolokan filopatrion, montras fortan lokan fidelecon, revenante al la sama nestoloko, nestotruo aŭ teritorio en sinsekvaj jaroj. Tiu modelo varias por diversaj specioj, sed ests alta ĉe plej specioj, kun ĉirkaŭkalkulo de 91% por la Bulvera petrelo. La forto de tiu fideleco povas varii ankaŭ laŭ la sekso; preskaŭ 85% el maskloj de Flavbeka pufino revenas al la sama nestotruo por reproduktiĝi la jaron post sukcesa reprodukta klopodo, dum la proporcio por inoj estas ĉirkaŭ 76%. Tiu tendenco uzi la saman lokon el jaro al jaro kongruas kun forta partnera fideleco, kie birdoj reproduktiĝas kun la sama partnero dum multaj jaroj; fakte oni sugestis, ke ambaŭ estas ligitaj, ĉar loka fideleco estus pero per kiu partneraj birdoj povus renkontiĝi komence de la reprodukta sezono. Unu paro de Norda fulmaro reproduktiĝis kiel paro en la sama loko dum 25 jaroj. Kiel ĉe albatrosoj la procelariedoj postulas kelkajn jarojn por atingi seksan maturecon, kvankam pro la granda vario de grandoj kaj vivostiloj, la aĝo de unua reproduktado etendas el ĝuste tri jaroj ĉe la plej malgrandaj specioj al 12 jaroj ĉe la plej grandaj.
La procelariedoj ne havas la prilaboritan reproduktajn dancojn de la albatrosoj, ĉefe pro la tendenco de plej el ili veni al la kolonioj nokte kaj reproduktiĝi en nestotruoj, kie vidaj memmontradoj estas neutilaj. La fulmaroj, kiuj nestumas surface kaj alvenas al siaj kolonioj dumtage, uzas repertorion de stereotipa kutimaro kiaj ridegado, plumaranĝado, kaposkuado kaj mordetado, sed ĉe plej specioj pariĝada interagado estas limigita al kelka bekumado (kunfrotado de ambaŭ bekoj) en la nestotruo kaj la voĉoj fare de ĉiuj specioj. La alvokoj utilas por nombro de funkcioj: ili estas uzataj teritorie por protekti nestotruojn aŭ teritoriojn kaj alvoki la partnerojn. Ĉiu alvokotipo estas unika por partikulara specio kaj ja eblas ĉe procelariedoj ankaŭ por identigi la sekson de la alvokanta birdo. Eble ankaŭ por kalkuli la kvaliton de eventualaj partneroj; studo de la Blua petrelo trovis ligon inter la ritmo kaj la daŭro de la alvokoj kaj la korpomaso de la birdo. Oni demonstris ankaŭ la kapablon de individuo rekoni sian partneron ĉe kelkaj specioj.
Reprodukta sezono
Kiel plej marbirdoj, majoritato de procelariedoj reproduktiĝas unufoje jare. Estas esceptoj; multaj individuoj de la plej grandaj specioj, kiaj la Blankakapa petrelo, povas ne fari reproduktan sezonon post sukcesa elnestiĝo de ido, kaj kelkaj el la plej malgrandaj specioj, kiaj la Kristnaska pufino, reproduktiĝas je naŭmonata kalendaro. Inter tiuj kiuj reproduktiĝas ĉiujare, estas konsiderinda variado por la epoko; kelkaj specioj reproduktiĝas en fiksa sezono dum aliaj reproduktiĝas la tutan jaron. La klimato kaj la disponeblo de manĝoresursoj estas gravaj influoj sur la epoko de la reproduktado de la procelariedoj; specioj kiuj reproduktiĝas je altaj latitudoj ĉiam reproduktiĝas somere ĉar kondiĉoj estas tro akraj vintre. Je pli malaltaj latitudoj multaj, sed ne ĉiuj, specioj reproduktiĝas kontinue. Kelkaj specioj reproduktiĝas laŭsezone, por eviti konkurencon kun aliaj specioj por la nestotruoj, por eviti predadon aŭ por havi avantaĝon de laŭsezone abunda manĝo. Aliaj, kiaj la tropika Pacifika pufino, reproduktiĝas laŭsezone pro nekonataj tialoj. Inter la specioj kiuj montras sezonan reproduktadon povas esti altaj niveloj de sinkronigo, kaj pri la epoko de alveno al la kolonio kaj pri la epoko foriri.
Procelariedoj ekvenas al siaj nestokolonioj ĉirkaŭ unu monaton antaŭ la ovodemetado. Maskloj alvenas la unuaj kaj ĉeestas ĉe la kolonio pli ofte ol inoj, parte por protekti la lokon aŭ la nestotruon el eventualaj konkurencantoj. Antaŭ la ovodemetado estas periodo konata kiel la antaŭovodemeta ekzodo kiam kaj la masklo kaj la ino forestas el la kolonio, farante rezervojn por la ovodemetado kaj por entrepreni la unuan kovovicon respektive. Tiu antaŭovodemeta ekzodo povas varii laŭlonge el 9 tagoj (kiel ĉe la Kaba petrelo) al ĉirkaŭ 50 tagoj ĉe la Atlantika petrelo. Ĉiuj procelariedoj demetas ununuran ovon por paro kaj por reprodukta sezono, komune al la resto de la Procelarioformaj. La ovo estas granda kompare kun tiu de aliaj birdoj, kaj pezas 6–24% el la ina pezo. Tuj post la ovodemetado la ino revenas al la maro por manĝi dum la masklo ekkovas. La kovada respondeco estas kunhavata de ambaŭ seksoj laŭ vicoj kiuj varias laŭlonge inter specioj, individuoj kaj eĉ la loko de la kovado. La plej longa registrita kovovico estis de 29 tagoj ĉe Murfia petrelo el la Insulo Henderson; la tipa longo de kovovico de burdopetreloj estas inter 13 kaj 19 tagoj. Fulmaroj, pufinoj kaj prionoj tendencas havi pli mallongajn kovovicojn, averaĝe inter 3 kaj 13 tagoj. La kovado postulas longan periodon, el 40 tagoj por la plej malgrandaj specioj (kiaj prionoj) al ĉirkaŭ 55 tagoj por la plej grandaj specioj. La kovoperiodo estas pli longa se la ovoj estas abandonataj portempe; la procelariedaj ovoj estas rezistaj al malvarmo kaj eloviĝo povas okazi post esti lasata la ovo neatentita dum kelkaj tagoj.