cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pezmetalo
Al tiuj ĉi apartenas inter alie: ĉiuj noblaj metaloj, plie bizmuto, fero, kupro, zinko, stano, nikelo, kadmio, kromo, plumbo, kaj radioaktivaj metaloj uranio, neptunio kaj plutonio.
Interstate 95
Interstate 95 (aŭ esperante Interŝtato 95) estas Interŝtata Ŝoseo en la Orienta marbordo de Usono. Ĝi kuŝas paralele al la Atlantika Oceano, kun suma longeco de ĉirkaŭ 3100 kilometroj (1900 mejloj). La suda fino estas en Miamo, Florido, kaj la norda fino situas proksime al Houlton, Majno ĉe la internacia landlimo inter Usono kaj Kanado. Grandaj urboj, kiuj situas proksime de la ŝoseo, inkluzivas Bostono, Novjorko, Filadelfio, Baltimoro, Vaŝingtono kaj Jacksonville.
Mejozo
Mejozo aŭ reduktoĉeldividiĝo estas binara dividiĝoprocezo kiu produktas generajn ĉelojn: nome ovolojn kaj spermatozoojn. La homologaj kromosomparoj pro tio ne plu kune troviĝas en la patrina ĉelo. Kio estas genetika de la patro kaj de la patrino estos hazarde dividita al la filinaj ĉeloj.
Gerundio
Laŭ PIV, Gerundio estas en Latino deklinaciebla infinitivo, konsiderata kiel substantiva formo de verbo, dum en aliaj diversaj lingvoj (ekz. slavaj) estas adverba formo de verbo, kun senco de dependa propraĵo.
Mejozo
La patrina ĉelo estas duploida kaj enhavas homologajn kromosomojn. La filinaj ĉeloj enhavas nur unu kromosomon de ĉiu homologa paro kaj nomiĝas unuploidaj.
Interfazo
La evoluo estas preskaŭ sama al tiu de la mitozo. La unuan kreskofazon, la sintezan periodon kaj la duan kreskofazon ni povas resumi jene.
Wincheringen
Wincheringen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Trier-Saarburg de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. La Burgo Wincheringen estas kastelo ĉe iama akvoburgo en alteco de 240 m super marnivelo en la komunumo Wincheringen. La akvoburgo estis konstruita en la 14a jarcento fare de la senjoroj de Wincheringen.
Mejozo
Unua mejoza dividiĝo
Profazo I Metafazo I Anafazo I Telofazo I
Dua mejoza dividiĝo
Je ĉi tiu parto de la mejozo ne antaŭiras interfazon kaj tuj sekvas post la unua mejoza dividiĝo. Ĉi tiu fazo pasas kiel la mitozo, kun la diferenco ke ne plu estas homologaj paroj.
Samtgemeinde Apensen
Apensen estas komunumaro, do administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, de la federacia lando Malsupra Saksio en nordokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stade de la federacia lando Malsupra Saksio. Administra centro estas la komunumo Apensen. Fine de la komunumaro sume havis  loĝantojn.
Mejozo
Dua mejoza dividiĝo
Profazo II Metafazo II Anafazo II Telofazo II
La rezulto estas kvar gametoj kiuj estas unuploidaj.
Gerundio
Kun la participo, la infinitivo, kaj aliaj, la gerundio estas unu de la formoj senpersonaj de la verbo, nomitaj ankaŭ verbo-oideaj.
Traktato de Verduno
La traktato de Verduno estas internacia jura akto redaktita la 11-an de aŭgusto 843. Ĝi asertis la dividon de la iama Karolida Imperio en tri partojn inter la tri filoj de Ludoviko la Pia (kiuj estis ankaŭ la nepoj de Karlo la Granda). Pri ĝi interkonsentis en 843 la 110 delegitoj de la tri reĝoj en la baziliko Sankta Kastoro, en Koblenz. La interkonsento ne postrestis en skribita formo aŭ ne estis notita.
Karlo kaj Ludoviko krome plifortigis sian fratan aliancon per la Ĵuroj de Strasburgo (842).
Gerundio
Sufikso
–ant– estas la esperantlingva sufikso kiu el verbo faras aktivan aktualan participon (aŭ adjektiva aŭ adverba) aŭ substantivon.
Ĝi estas fiksita en regulo 6 de la fundamenta Gramatiko de Esperanto.
La sufikso –ant– estas derivita el la vokalo a en la gramatika markilo -as kaj la literoj nt de la latina/latinida aktiva prezenca participo.
János Rab
János RAB rumania hungara/hungara instruisto, biologo. Li naskiĝis en Galgahévíz en novembro 1945.
Kariero
János Rab diplomitiĝis pri geografio-biologio en UBB de Kluĵo (1968). Li instruis en Ciucsângeorgiu, Ciumani, de 1975 en Gheorgheni. Li translokiĝis en Hungarujon. Li doktoriĝis pri biologio.
Lingvoj de Svisio
La kvar naciaj lingvoj de Svisio estas la germana, la franca, itala kaj la romanĉa. Germana, franca kaj itala retenas egalan statuson kiel oficialaj lingvoj je tutlanda nacia nivelo ene de la Federacia Administracio de la Svisa Konfederacio, dum la romanĉa estas uzata en aferoj kiuj temas pri aŭ tuŝas ties parolantoj(n). En kelkaj situacioj, la Latino estas uzata, partikulare kiel ununura lingvo kiu referencas al la lando kaj por eviti pozitivan diskriminacion al alia uzuta lingvo. En neformalaj situacioj pro la samaj celoj foje oni uzas la anglan, speciale se koncernas ankaŭ nesvisajn ĉeestantojn.
En 2017, la populacio de Svisio estis de 62.6% indiĝenaj parolantoj de la germana (58.5% parolas svisgermanan, kaj 11.1% normigan germanan hejme); 22.9% de franca (ĉefe de [svisa franca, sed inklude kelkajn frankoprovencajn dialektojn); 8.2% de itala (ĉefe de svis-itala, sed inkludante lombardajn dialektojn); kaj 0.5% de romanĉa. La germanparolanta regiono (Deutschschweiz, Ĝermana Svislando) estas iel oriente, norde kaj centre; la francparolanta parto (la Romandie, Romandio) okcidente kaj la italparolanta areo (Svizzera italiana, Itallingva Svislando) sude. Tie restas malgranda romanĉ-parolanta indiĝena populacio en Graubünden oriente. La kantonoj Friburgo, Berno kaj Valezo estas oficiale dulingvaj; la kantono Graubünden estas oficiale trilingva.
Pri la germana lingvo en Svislando endas atentigi, ke skribatas ĝenerale la norma germana lingvo, sed parolatas la multaj dialektoj de la alemana aŭ svisgermana lingvo.
Artikolo 8 de la svisa federacia konstitucio postulas lingvan liberecon por ĉiu, do garantias al ĉiu individuo la rajton paroli sian denaskan aŭ preferitan lingvon kaj akiri en ĝi literaturon kaj edukon. Tiu rajto tamen ne signifas, ke la individuo povas en trafiko kun aŭtoritatoj postuli, ke tiuj devas komuniki kun ŝi aŭ li en lia aŭ ŝia lingvo. En oficialaj rilatoj validas la teritoria principo, nome la loka oficiala lingvo. En trafiko kun federaciaj instancoj eblas utiligi libere unu el la kvar oficialaj svisaj lingvoj (la romanĉa tamen atingis la statuson de oficiala lingvo nur per la nova konstitucio en la jaro 1999, antaŭ ĝi estis nur tiel nomita nacia lingvo). Ĉiuj leĝoj estas tradukataj al la franca, la germana kaj la itala. La romanĉa estas duone ŝtata, ĉar unue oni ne tradukas ĉiujn leĝojn en ĝin, tamen kaj due la civitanoj rajtas ekrilati kun la registaro en Berno uzante la romanĉan.
JPEG XL
Nomo
JPEG signifas Joint Photographic Experts Group, t.e. la kreinto de la aranĝo.
X estas parto de nomoj de normoj de JPEG ekde la jaro 2000.
Interesaĵo: La dosiernoman sufikson jxl oni facile povas dizajni kiel ambigramo.
Aŭtoroj
Ĉefaŭtoroj: Jyrki Alakuijala, Jon Sneyers, Luca Versari
Aliaj kontribuantoj: Sami Boukortt, Alex Deymo, Moritz Firsching, Thomas Fischbacher, Eugene Kliuchnikov, Robert Obryk, Alexander Rhatushnyak, Zoltan Szabadka, Lode Vandevenne, Jan Wassenberg
128327 Ericcarranza
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Eric Carranza, ano de la teamo pri navigado ĉe KinetX por la Misio de Asteroida Specimena Alvenigo OSIRIS-REx''.
Listo de profesioj
Serĉante kelkajn laborokupojn, vidu en ĉefan fakon, ekz. orkestranoj estas vicigitaj ĉe muzikisto k.s.
Eksteraj ligiloj
Profession
Windberg
Windberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Straubing-Bogen kaj en la distriktaro Malsupra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ruĝa lupo
La ruĝa lupo (Canis rufus) estas nordamerika kanisa specio kiu vivis en la sudorienta Usono. Hodiaŭ, ĝi estas la plej minacata kanisa specio en la mondo. Fakte oni konsideris jam en 1980 ke ĝi estas formortinta en naturo; ekde tiam oni entreprenis diversajn programojn por ties reenmeto.
Subspecioj
3 subspecioj de la ruĝa lupo estas konataj:
La taksonomia statuso de la ruĝa lupo estas polemika: laŭ unu opinio ĝi ja estas aparta specio. Laŭ alia opinio, li estas hibrido de ordinara lupo kun kojoto.
Samtgemeinde Artland
Artland estas komunumaro, do administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, de la federacia lando Malsupra Saksio en nordokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Osnabrück de la federacia lando Malsupra Saksio. Administra centro estas la urba komunumo Quakenbrück. Fine de la komunumaro sume havis  loĝantojn.
Nové Sady (Horní Štěpánov)
Nové Sady estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Horní Štěpánov en distrikto Prostějov. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Horní Štěpánov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 44 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Nové Sady situas en katastra teritorio Horní Štěpánov kun areo 20,00 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1786.
Naturaj rilatoj
Tra la vilaĝo fluas rojo Úsobrnský potok, kiu ricevas meze de la vilaĝo ĉe vojkruciĝo du fortajn alfluantojn, kun kiuj ĝi kune movigis randojn de tiea muelejo. Plu la fluanto ekiras tra valo, kie enfluiĝas en ĝin pluaj rojoj, ĝis municipo Úsobrno.
Biterolf
Biterolf estas germana verkisto de la 13-a jarcento kun nur malfacile postflareblaj spuroj.
Rudolf von Ems mencias personon nome Biterolf en sia verko Alexander kiel verkiston de historio (maere) pri Aleksandro la Granda kaj poeton de kantoj. Malklaras ĉu Biterolf en la Konkurso kantista de ĉe Wartburg identas kun li.
Nukleolo
Nukleolo estas per lummikroskopo videbla kiel ronda strukturo ene de la ĉelkerno. Nukleoloj povas aperi unuope aŭ plurope en la ĉela kerno. En la areo de la nukleolo troveblas precipe partoj de la DNA de multaj kromosomoj, kies areo nomiĝas Nukleola Organiza Regiono (NOR). Ĝi enhavas la informojn por la sintezo de ribosoma RNA, kiu estas formata en la nukleola regiono.
Nukleoloj troviĝas plej ofte meze de la ĉelkerno, sed povas aperi eĉ ĉe la nukleomantelo. En diploidaj ĉeloj, la ĉelkernoj povas enteni eĉ ĝis 10 nukleolojn. Dum la ĉeldivido malaperas la nukleoloj, sed en la idaj ĉeloj iĝas denove konstruitaj.
Erzsébet Rácz-Kotilla
Erzsébet RÁCZ-KOTILLA [ra:c] rumania hungara farmakologino. Ŝi naskiĝis en Arad la 3-an de junio 1925. Li estas la edzino de farmakologo Gábor Rácz.
Kariero
Erzsébet Rácz-Kotilla studis en Universitato Bolyai de Kluĵo, poste en OGYI de Târgu Mureș kaj ŝi instruis en la lasta instituto. En 1993 ŝi translokiĝis en Hungarujon.
Windach
Windach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Landsberg kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario, malmultajn kilometrojn okcidente de la lago Ammersee. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Windach, al kiu krome apartenas la neurbaj komunumoj Eresing kaj Finning.
Preĝejo Johano Baptisto (Cserkút)
La preĝejo Johano Baptisto estas romkatolika historia monumento en vilaĝo Cserkút (Hungario).
Historio
La romanika kirko supozeble estis konstruita en la 12-a jarcento aŭ en la sekva jarcento. En la 14-a jarcento turo estis alkonstruita. Dum la kontraŭturkaj bataladoj la sakristio malaperis, tamen arkeologoj trovis la fundamenton. Baldaŭ oni konstruis alian sakristion, sed en la alia flanko.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola, origine en mezo de la tombejo. Baldaŭ anstataŭ tombejo jam la vilaĝo etendiĝas. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas. La turpinto estas piramido. La navo finiĝas en kvadrata absido, kiu estas pli mallarĝa kaj pli malalta. La du enirejoj troviĝas tra la turo kaj en flanko de la navo. Origine ankaŭ ekstere estis freskoj (en 1723 ankoraŭ estis videblaj), nun nur interne. Ili estis pentritaj ĉefe en la 14-a jarcento, fresko pri Sankta Georgo estis pentrita en 1335. Aliaj menciindaj freskoj estas apostoloj, Kristo, Sankta Mikaelo, Sankta Nikolao. La ĉefaltara bildo prezentas Johanon Baptiston.
Gáspár Menyhárth
Gáspár Menyhárth [gAŝpAr menjhArt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Menyhárth Gáspár estis hungara juristo, advokato, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1937).
Gáspár Menyhárth naskiĝis la  1868 en Hungara reĝlando en Ekel (nuntempa Okoličná na Ostrove en Slovakio). Li mortis la 1940 en Szeged.
Biografio
Gáspár Menyhárth post la jura diplomo eklaboris en Kolozsvár kiel advokato. En 1889 li profesoriĝis en Universitato Kolozsvár. En 1920 li sekvis la universitaton al Szeged, ankaŭ tie li instruis, eĉ li estis rektoro. Ekde 1936 li redaktis juran fakrevuon. Li okupiĝis precipe pri la privata juro.
Preĝejo Sankta Nikolao
Preĝejoj dediĉitaj al Sankta Nikolao (ofte episkopo Sankta Nikolao) estas pluraj:
Jeronimas Laucius
Jeronimas Laucius (naskiĝis la 1- an de januaro 1946 en Glebauskai) estas litova inĝeniero, ĵurnalisto, porinfana verkisto, eldonisto kaj redaktoro.
Verkaro
Unue li verkis edukajn librojn por infanoj „Kas pastatė namą“ (Kiu konstruis la domon), „Aš elektra“ (Mi estas elektro), „Milžino gimimas“ (Naskiĝo de giganto), poste li publikigis kolekton de malgrandaj literaturaj ĝenroj - aforismoj, miniaturoj, noveloj.
Li plejparte kreis fabelojn, en kiuj estas klara opozicio inter bono kaj malbono. Krome li publikigis infanajn teatraĵojn, poemojn, kantajn kaj lulkantajn kolektojn kune kun la komponisto Rymantas Mikelskas.
Liaj verkoj estis tradukitaj al Esperanto kaj al la angla, belorusa, pola, franca, rusa kaj germana.
Esperanto
Jenaj libroj de Jeronimo Laucius estis eldonitaj en Esperanto: La tria frato Teoristo (2003), Veturu al Piedpilklando! (2003) kaj Libro de Leono (2003).
Gyula Mérei
Gyula Mérei [djula mErei], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mérei Gyula estis hungara historiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1979).
Pohora
Pohora estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Horní Štěpánov en distrikto Prostějov. Ĝi troviĝas proksimume 3 km nordokcidente de Horní Štěpánov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 44 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Lizosomo
Lizosomoj estas etaj, globformaj ĉelorganetoj en eŭkariotoj, ĉirkaŭfermitaj per membrano dika je 7-10 nm. Ili grandas 0,2-0,8 mikrometrojn kaj aperas en certaj ĉelltipoj laxuregule, en aliaj nur provizore. Ilin produktas la Golĝi-aparato kaj ili enhavas hidrolizajn, malkonstruajn enzimojn funkciantajn kun acida kemia efiko. Ilia ĉefa fukcio estas la digesto de fremdaj materialoj per la propraj enzimoj. La lizosomoj havas internan pH-valoron de sub 5.
Gyula Mérei
Biografio
Gyula Mérei frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1929-1934. Li lernis multe de Gyula Szekfű. Komence li esploris en Vieno helpe de stipendio, poste li havis postenon en Budapeŝto. En 1946 li profesoriĝis, post 5 jaroj li iĝis katedrestro kaj dekano en universitato de Szeged. Li doktoriĝis antaŭ la akademio en 1967. Li pensiuliĝis en 1981. Li okupiĝis precipe pri la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Li ricevis 5 premiojn inter 1955-1981.
Lizosomo
oni povas grupigi la lizosomojn jene:
La lizosomoj gravas por purigado de la ĉeloj, ĉar malkonstruas la eksterajn (heterofagio) aŭ proprajn (aŭtofagio) nenecesajn materialojn.
Samtgemeinde Asse
Asse estas komunumaro, do administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, de la federacia lando Malsupra Saksio en nordokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wolfenbüttel de la federacia lando Malsupra Saksio. Administra centro estas la komunumo Remlingen. Fine de la komunumaro sume havis  loĝantojn.
Lester B. Pearson
Dum la periodo de Pearson kiel ĉefministro, liaj liberalminoritataj registaroj enkondukis universalan sansistemon, la kanadan studentpruntan programon, la kanadan pensionplanon, la Ordenon de Kanado, kaj la Flagon de Kanado. Lia liberalminoritata registaro ankaŭ unuigis la kanadajn armitajn fortojn. Pearson kunvenigis la enton Reĝa Komisiono pri Dulingvismo kaj Multkulturismo, kaj tedis Kanadon ekster la Vjetnama Milito. En 1967, lia registaro aprobis la leĝon Bill C-168, kiu "de facto" abolis la aplikadon de la mortopuno en Kanado limigante ĝin al malmultaj esceptoj, pro kio ĝi neniam estis uzita, kaj kiu finfine estis rekte abolita en 1976. Per tiuj plenumoj, kune kun sia trarompa laboro en la Unuiĝintaj Nacioj kaj en internacia diplomatio, kiu inkludis lian rolon en la finigo de la Sueza Krizo, Pearson estas ĝenerale konsiderata inter la plej influaj kanadanoj de la 20a jarcento kaj estas rangigita inter la plej gravaj kanadaj ĉefministroj.
Windberge
Windberge estas komunumoparto de la urbo Tangerhütte en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stendal de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de 2008 la loĝloko havis 301 loĝantojn. La 31-an de majo 2010 la antaŭe sendependa komunumo kun aliaj komunumoj de la ĝis tiam ekzistinta komunumaro Tangerhütte-Land aliĝis al la urbo Tangerhütte.
Nové Sady
Nové Sady, eventuale Novosady, estas nomo por pluraj setlejoj en Ĉeĥio kaj Slovakio.
Attila Meskó
Attila MESKÓ [atila meŝkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Meskó Attila estis hungara geofizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995).
Biografio
Attila Meskó frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1959-1964. En la sekva jaro li doktoriĝis en ELTE. Komence li laboris en MTA, baldaŭe en 1973 li ekinstruis en la universitato. Li profesoriĝis kiel universitata profesoro en 1980. Post 5 jaroj li iĝis katedrestro. Li doktoriĝis en 1977 antaŭ la akademio. Li okupiĝis precipe pri sismoj. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn inter 1978-2008.
Tago de Libereco
Tago de Libereco – neagnoskata de la registaro de Aljaksandr Lukaŝenka festo, okazanta la 25-an de marto. Ĝi memorigas kreon de sendependa belorusa ŝtato post subskribo de la Traktato de Brest-Litovsk (la 3-an de marto 1918), surbaze de kiu la 25-an de marto 1918 oni oficiale proklamis fondon de la sendependa ŝtato Belorusa Popola Respubliko. La tago de sendependeco de Belorusio estas neoficiale festata de belorusa opozicio.
Ĝis 1996 oficiala Festo de Sendependeco de Belorusio estis celebrata la 27-an de julio, por memorigi la anoncon de Suverena kortumo de Belorusio la 27-an de julio 1990 tago de la sendependeco de Sovetunio.
Dzień Wolności
Zavadilka
Nomon Zavadilka havas pluraj setlejoj:
Stichovice
Stichovice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio.
Veziketo
Veziketo aŭ vezikulo (latine vesicula:"veziketo") estas mikroskope eta de ronda ĝis ovala veziketo en la ĉelo, kiu estas ĉirkaŭata per simpla membrano. La veziketo formas tiel propran ĉelkomponanton, en kiuj okazas la diversaj ĉelaj procezoj. Laŭ speco de la internaj enzimoj, oni distingas inter diversaj tipoj de veziketoj: lizosomoj, mikrokorpetoj, peroksisomoj kaj glioksisomoj.
Ĝi havas la diametron de kelkcent nanometrojn kaj troviĝas en la citoplasmo].
Lajos Kossuth
KOSSUTH Lajos [koŝut lajoŝ] (naskiĝis la 19-an de septembro 1802 en Monok, departemento Zemplén, Hungario, mortis la 20-an de marto 1894 en Torino, Italio) estis politikisto, ŝtatviro, la plej grava persono de la reform-movado por la burĝa transformado kaj memregado de Hungario. Li direktis ekde oktobro de 1848 ĝis aŭgusto de 1849 la hungaran ŝtatregadon kiel prezidanto de la Tutlanda Patrujdefenda Komitato kaj pli poste kiel guberniestro-prezidanto.
Gimnazio frederika (Altenburg)
La ŝtata Frederika gimnazio (germane: Friedrichgymnasium) estas mezlernejo gimnazio en Altenburg, Germanujo (ĉe Geraer-strato 33) fondite kiel latinlernejo Schola Altenburgensis en la jaro 1522-a. Ĝis 1947 instruatis surloke la lingvoj latina, helena kaj hebrea. Temas pri la plej granda lernigejo de Distrikto Altenburger Land. Nuntempe zorgas ĉ. 50 instruistoj pri ĉ. 570 lernantoj sub la estrado de Thomas Lahr.
Lajos Kossuth
Juna epoko
La familio Kossuth devenis el et-nobelaro de departemento Turóc. Lia patrino devenis el burĝa familio de Eperjes. Lia patro estis senposeda, intelekta nobelo Kossuth László [koŝut laslo], kiu vivtenis sin kiel advokato de la lokaj bienuloj. La familio estis evangelika, sed Kossuth vizitis eĉ lernejon de piaristoj en Sátoraljaújhely. Pli poste li lernis en protestantaj institutoj, en kolegio de Eperjes kaj en jurakademio de Sárospatak. Post kiam li sensukcese provis elformi advokatan praktikon, revenis al departemento Zemplén, kie li transprenis klientaron de sia patro. Li traktis inter alia la juraferojn de grafoj Andrássy.
La juna, bonapera, talenta kaj ambicia advokato aliĝis al la politika vivo de la departemento. Li estis fondinto de la nobela kasino kaj estis notario de Sátoraljaújhely, havis gravan rolon kiel departementa komisiito en kontraŭbatalo de la kolera epidemio en 1831. Li unuafoje ekparolis en 1830 en la departementa kunsido kaj la tiamaj vortoj jam pruvas lian fidon al la moderna eŭropa liberala ideo. Li dum mallonga tempo iĝis grava ano de la departementa reform-opozicio. Li partoprenis en 1832 kiel delegito en la parlamento de Bratislavo.
Publika agado kaj en la prizono
Dum 1832–36, la hungara reforma, liberala opozicio unuafoje ekluktis por la burĝigo (ekz. ĉesigo de la servutuleco) kaj kontraŭ la absolutisma politiko de la habsburga imperio. Tiam Kossuth ekis manskribitan eldonaĵon Parlamentaj Sciigoj (Országgyûlési Tudósítások) kaj vendis ĝin kiel privatan leteron al la abonantoj (gazetoj ne rajtis sciigi pri la parlamenta laboro). Li iom traverkis la parolojn laŭ sia propra (reformisma) gusto. Tiu agado helpis vivteni sin kaj sian familion.
Post fermo de la parlamento en 1836, li eldonis, sendis similajn resumojn pri la departementaj kunsidoj. Li mem resumis la kunsidojn de departemento Pest (Municipaj Sciigoj; Törvényhatósági Tudósítások). Ĉar tiu eldonaĵo funkciis kiel opozicia gazeto, kies redaktoro estis Kossuth, la aŭstra registaro volis malpermesi tion, poste en aprilo de 1837 oni arestis Kossuth-on kaj ekis reĝoperfidan proceson kontraŭ li. Kossuth sensukcese protestis, oni juĝis lin en februaro de 1839 je trijara prizono, kion la supera juĝistaro en kelkaj tagoj ŝanĝis je kvarjara prizono. Kossuth en la prizono analizis politikon, ekonomion, lernis lingvojn. Li liberiĝis en majo de 1840 pro amnestio, danke al Ferenc Deák [dea'k] kaj ties reforma opozicio.
Pesti Hírlap
Li iĝis ekde januaro de 1841 ĉefredaktoro de la nova gazeto Pesti Hírlap (aperis dufoje en semajno), kies posedanto Lajos Landerer [lajoŝ landerer] dungis Kossuth-on laŭ sekreta permeso de la kortego. La aŭstra registaro esperis, ke ĝi per la cenzuro povas bridi la danĝeran politikiston, sed tio pruviĝis eraro.
Kossuth kaj la samredaktantoj skizis burĝan liberalan reformprogramon, preferis unuafoje ŝenŝarĝigon de la servutuloj per ŝtata kompenso. Tiel la kamparanoj iĝas samrajtaj ol la burĝoj kaj havas rajton pridiskuti la registaran funkcion. Kossuth instigis - je efiko de teorioj de la sudgermana ekonomikisto Friedrich List - la reformojn de la dogan- kaj komercpolitiko, industrian evoluon.
La gazeto montris sin lojala, sed la agitado por la reformoj ektimigis la aŭstran registaron kaj la hungarajn konservativulojn kaj eĉ moderajn politikistojn kiel István Széchenyi, kiu ekde aprilo de 1841 diskutis kun Kossuth en artikoloj kaj per flugfolioj. Széchenyi akuzis lin je skurĝo de politikaj emocioj, je ekscito kontraŭ la nobeluloj, je perforta hungarigo ktp.. La publiko apogis Kossuth-on, tiel Széchenyi daŭre izoliĝis.
Védegylet
La gazetposedanto Landerer maldungis Kossuthon en 1844, je premo de la aŭstra kortego (laŭ aliaj fontoj pro salajra diskuto). Ĉar oni ne permesis por li eldoni propran gazeton, la jam triinfana patro venis en malfacilan situon (li geedziĝis en 1841 kun Terézia Meszlényi (1810–63)). Oni elektis lin en oktobro de 1844 al direktoro de la novfondita  Védegylet (~protekta asocio ~Protasocio). La socia organizo celis helpi disvolvi la hungaran industrion. Ĉar krom la komenca entuziasmo rapide malaperis kaj la asocio ne atingis sukceson, li abdikis pri la pozicio en aŭgusto de 1846. Post tio, li agadis pri la fervoja asocio Vukovár–Fiumei Vasúttársaság, kiu celis konstrui fervojan linion al la haveno Fiume, tiel helpante liveradon, eksporton de hungaraj agrarproduktoj.
Revolucio de 1848-49
Li iĝis en novembro de 1847 reprezentanto de departemento Pest kaj agadis en la hungara parlamento (tiam en Pozsony [poĵonj]). Tiam okazis nedecida stato, ĉar en la suba ĉambro havis plimulton la opozicio, en la supra ĉambro la konservativuloj. La grandan ŝanĝon kaŭzis la franca revolucio, ekita je la 22-a de februaro 1848: eksciante pri tio, Kossuth resumis en granda parolo (3-an de marto) la farendajn taskojn por la burĝa revolucio. Li postulis konstitucion por la eternaj regionoj de la Habsburga Imperio. Liaj tradukitaj vortoj helpis la eksplodon de la viena revolucio ( ekinta la 13-an de marto) kaj forigon de la malamata kanceliero Metternich.
Kossuth iĝis ano de tiu 100-membra parlamenta komisiono – elektita la 15-an de marto -, kiuj kunportis postulojn al la viena registaro. La panikanta viena registaro akceptis la leĝ-proponojn (Ferdinando la 5-a, signis ilin la 11-an de aprilo, tiel oni nomas tiujn leĝojn eĉ „apriliaj leĝoj”) kaj permesis elformi la unuan hungaran ministerion. La leĝoj alportis ŝtatan sendependecon de Hungario, respondecan registaron kaj tujan servutulan liberigon.. Pro tiu lasta, Kossuth iĝis tre populara inter la popolo.
En la registaro de grafo Lajos Batthyány (la nova hungara ĉefministro), Kossuth ricevis ministerion pri financaj aferoj kaj li iĝis ankaŭ la porparolanto de la registaro en la nova parlamento. Li volis nuran personunuon ene de la Habsburga Imperio inter Hungario kaj la imperio, tiel li laboris pri ties financaj, militaraj kaj diplomaciaj bazoj.
Komence de oktobro 1848, grafo Batthyány gróf abdikis kaj Kossuth iĝis la prezidanto de la (~provizora registaro) ’’Országos Honvédelmi Bizottmány’’ (Tutlanda Patrujdefenda Komisiono). Tiu organizaĵo organizis la hungaran kontraŭstaron kaj starigis dum kelkaj monatoj armeon, kiu sukcese agadis en printempo de 1849.
Kiam la aŭstra kortego deklaris la konstitucion de Olmütz en marto de 1849 (kiu reprenis ĉiun rajton de la hungaroj), Kossuth responde al tio deklaris la tutan sendependecon, ĉar li fidis je plia eksterlanda helpo. La Sendependiĝa Deklaro (Függetlenségi Nyilatkozat) estis eldonita la 14-an de aprilo kaj oni elektis Kossuth-on guberniestro-prezidento.
Gimnazio frederika (Altenburg)
Historio
Fonditis la institucio en 1522 kiel latinlernejo. En la 13.5.1713 alinomo estis je Duka frederika gimnazio. Inter 1727 kaj 1729 starigitis samloke nova konstruaĵo kie la tuto restis ĝis 1841 kiam iĝis translokiĝo je la loko de la iama Josephinum ĉe Geraer-strato. Malfermitis kroma ejo en 1901 ĉe Hospital-placo. En 1945 la sovetiaj okupantoj remalfermis ĝin por ŝanĝi ĝin du jarojn poste je ĝenerala lernejo kun ok klasoshtupoj kun alinomo de la diversaj domoj (Theodor-Neubauer-Oberschule; Karl-Marx-Schule).
Lajos Kossuth
Revolucio de 1848-49
Kiam la Rusa Imperio invadis Hungarion kaj la lando estis preskaŭ tute venkita, Kossuth transdonis la potencon al Görgey (11-an de aŭgusto) kaj fuĝis al Turkio.
Gimnazio frederika (Altenburg)
Junula rezistado kontraŭkomunisma
La Karl-Marx-lernejo estis inter 1949–1950 centro de kuraĝa junulara rezistado kontraŭkomunisma en Altenburg. Pluraj lernantoj kaj instruistoj disdonis laŭ la ekzemplo de Blanka rozo flugfoliojn kaj funkciigis piratan radistacion. Post kapto de la "krimuloj" tri opiziculoj, inter kiuj la junaj instruistoj Siegfried Flack kaj Wolfgang Ostermann kaj la lernanto Hans-Joachim Näther, kondamnitis je morto kaj ekzekutitis. La lernejestro Voß maldungigitis kaj fuĝis en la liberan parton Germanujo. La lernanto Ludwig Hayne sukcese fuĝis al Okcidenta Berlino kie li vizitadis la ekonomilernejon en Charlottenburg partoprenante entuziasme la agadojn de la batalorganizaĵo kontraŭkomunisma nome Kampfgruppe gegen Unmenschlichkeit. En la 20.7.1950 li arestitis fare de anoj de Stasi sur Potsdama placo kaj transportitis en la karceron polican de ĉe Aleksandra placo (Eosta Berlino). Sekvis lia transdono al la sovetiaj aŭtoritatoj. Tribunalo sovetia milita en Vajmaro kondamnis ankaŭ lin je morto en la 21.2.1951; li ekzekutitis en la 28.4.1951 en Moskvo. Strato en Altenburg nomiĝis por li.
Lajos Kossuth
En la elmigrejo
Ĉar Anglio ne apogis la transdonon de Kossuth, la turka sultano rifuzis la rusajn kaj aŭstrajn petojn kaj internigis lin por unu kaj duonjaro en la anatoliai Kütahya. Dum la deviga ripozo li ellaboris planojn pri iu ĉedanuba konfederacio, en politika kaj militara kunlaboro.
Gimnazio frederika (Altenburg)
Post 1990
En 1991 ambaŭ lernejoj kunigitis por krei ununuran gimnazion; en 1994 alinomiĝo estis je Friedrichgymnasium Altenburg. La konstruaĵo de ĉe Geraer-strato ĝuis en 1994 alikonstruon de la sporthalo kaj en 1995 novkonstruon de muziklernejo. Post la fermo de Platanen-gimnazion en Altenburg oni ekgastis la ankoraŭ instruotajn gelernantojn ĉe Frederika gimnazio. Ĝis 2005 konsistis do la lernejo el tri ejoj, dume hodiaŭ uzatas nur ejoj ĉe Geraer-strato kaj Hospitala strato. Antaŭ kelkaj jaroj ankaŭ aliekuzitis la du ejo (eksa Theodor-Neubauer-Schule).
Lajos Kossuth
En la elmigrejo
Post la liberiĝo, li rondvojaĝis Usonon kiel „gasto de la nacio” kaj kolektis monon por aĉeti armilojn, sed diplomacian rekonon li ne atingis. Li ankaŭ vizitis Anglion, sed la angla registaro ne apogis liajn planojn, ĉar ĝi vidis Auŝtrion kiel kontraŭpezon al la Rusa Imperio.
Gimnazio frederika (Altenburg)
Specialaj engaĝiĝoj
De multaj jaroj tiu ĝi gimnazio elstaras per partopreno ĉe lernejfakolimpikaj ludoj natursciencaj, interŝanĝprogramoj, projektdiverseco mirinda (ankaŭ sportaj ekz. de biciklado), okupiĝoj pri Anne Frank aŭ per allaso de lernantoj al diversaj Komenio-agadoj. Nedevigaj fakrondoj plidiversigas la lernejan ĉiutagan programon (ekz. koruse, matematike).
Lajos Kossuth
En la elmigrejo
Napoleono la 3-a en 1859 interkonsentis kun Kossuth pri komuna batalo kontraŭ la Aŭstra Imperio. Kvankam fondiĝis kun gvido de Kossuth provizora hungara registaro (Magyar Nemzeti Igazgatóság) en Parizo kaj hungara legiono en Genova, la planojn neniigis la abrupta armistico inter Napoleono kaj Franco Jozefo en Villafranca.
Veziketo
Veziketo (vesiculum) estas ankaŭ vezikoforma larĝiĝo de la funga hifo, ekz. ĉe la pinto de la konidangio (conidangium aŭ konidiujo) de Aspergilo aŭ sur endotrofa mikorizo.
Lajos Kossuth
En la elmigrejo
Kossuth plulaboris la konstitucian proponon de Kütahya al Danuba Konfederacio. Li kritikis la aŭstran-hungaran interkonsenton (en la fama Kassandra-letero), ĉar la hungaroj altiĝas al la subpremantoj, tiel kiam la imperio disiĝas pro la naciaj evoluoj, Hungario denove iĝas oferto.
Li estis elektita al honora membro de Societo Petőfi.
Kossuth neniam hejmenvenis, la lastajn jarojn plenigis li en Torino. Li mortis en 1894, lia kadavro estis hejmentransportita kaj dum – neoficiala – tutlanda funebro oni entombigis lin. Lia tombo troviĝas en la tombejo Kerepes, kie oni starigis la plej grandan maŭzoleon de Hungario.
Lian memoron konservas en Hungario sennombraj statuoj, lernejoj, stratoj, universitato ktp.
Influa al revoluciuloj
La la 21-jara hungara naciisto, tajloro János Libényi atakis kun longa tranĉilo la imperiestron Francisko Jozefo la 1-a, kriante: “Vivu Kossuth!”.
Windbergen
Windbergen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dithmarschen de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Fabansero
La Fabansero estas mezgranda al granda birdo el la anasedoj kiu reproduktiĝas en nordaj Eŭropo kaj Azio. Ĝi estis disigita en du specioj fare de la American Ornithologists' Union en 2007, tamen ĝi estas ankoraŭ konsiderata unusola specio fare de la British Ornithologists' Union – vidu sube. Ĝi estas migranta kaj kaj loĝas vintre en la sudaj partoj de tiuj menciitaj kontinentoj. Ĝi nomiĝas tiele pro kutimo manĝadi la stumpaĵojn de fabo-bienoj dum vintro.
Aspekto
Ĝi estas ansero kun grando de 70–90 cm, enverguro el 140 al 174 cm kaj pezo de 1.7–4 kg, En la nomiga subspecio, maskloj averaĝe pezas 3.2 kg kaj inoj averaĝe 2.84 kg. La longa beko estas nigra baze kaj pinte kun oranĝeca centra zono meze. Ankaŭ la kruroj kaj piedoj estas briloranĝaj.
Ĝi estas pli bruna kaj malhela ol la aliaj kontinentaj anseroj, pro tio la rando de la plumoj ŝajnas pli blanka. La ventro estas senstria. La supraj flugilkovriloj estas malhelbrunaj, kiel ĉe la Blankfrunta ansero (Anser albifrons) kaj ĉe la Malgranda ansero (A. erythropus), sed diferencas el tiuj pro mallarĝaj blankaj bordoj de la plumoj.
La voĉo estas laŭta hupado, pli altatona ĉe la plej malgrandaj subspecioj.
La tre proksime rilata Mallongbeka ansero (A. brachyrhynchus) havas mallongan bekon, brilrozan meze, kaj piedojn ankaŭ rozkoloran, kun la supraj flugilkovriloj preskaŭ de sama bluecgriza koloro kiel ĉe la Griza ansero. Laŭ grando kaj bekostrukturo, ĝi estas tre simila al la Anser fabalis rossicus, kaj iam estis ofte traktata kiel sesa subspecio de la Fabansero.
Diferencoj inter grizaj anseroj
Temas pri tre similaj specioj, sed ĝenerale oni povas diri, ke inter la grizaj anseroj kiuj ne havas blankajn ringojn ĉe la bekobazoj laŭ la kolo la Griza ansero havas pli dikan, la Fabansero pli longan kaj la Mallongbeka ansero pli mallongan. Laŭ la kapo la Griza ansero havas pli grandan kaj helan, la Fabansero pli malgrandan kaj malhelan kaj la Mallongbeka ansero multe pli malhelan kaj kontrastan kun la hela brusto.
Laŭ la dorso ripoze la Griza ansero havas pli nigrecajn kaj larĝajn stribendojn, la Fabansero pli malhelan ol la Mallongbeka ansero kaj kun pli markataj blankaj plumobordoj kaj la Mallongbeka ansero havas la plej helgrizan dorson. Laŭ la supraj partoj de flugiloj la Griza ansero montras kontraston inter brunaj akzelaj areoj kaj tre helgrizaj flugilkovriloj, la Fabansero estas la plej malhela kaj la Mallongbeka ansero estas tre helgriza kaj strieca kun pli malhelaj flugopintoj.
Laŭ vosto la tri specioj montras malhelan pugon kaj grizan bendon en blanka vosto, sed la Griza ansero montras la plej helgrizajn nuancojn kun tre larĝa fina blanka bordo, la Fabansero la plej malhelgrizajn nuancojn kaj la plej mallarĝan blankan vostobordon, dum la Mallongbeka ansero helgrizajn nuancojn kun tre larĝa fina blanka bordo.
Ĉe la striecaj flankoj la Griza ansero havas plej etendan striecon al ventro, la Fabansero similan koloron al dorso kaj la Mallongbeka ansero plej kontrastan koloron al la dorso, nome multe pli malhelaj flankoj. Pri kruroj kaj piedoj la Griza ansero havas ne tre markatan rozkoloron, la Fabansero plej oranĝecajn kaj la Mallongbeka ansero plej rozkolorajn. Laŭ la beko la Griza ansero havas plej fortikan kaj helan, la Fabansero plej longan kaj la Mallongbeka ansero, kiel sugestas ties nomo, multe plej mallongan.
Diferencoj inter fabalis kaj rossicus povas esti, ke la unua havas pli longajn kolon kaj bekon, dum la dua havas pli malheljan bekobazon kaj kapon.
Distribuado
Tiu specio reproduktiĝas en marĉoj de tajgo aŭ tundro (depende de la specio aŭ subspecio) de norda Rusio, norda Siberio kaj eĉ plej norda Skandinavio. Ĉiuj vintras en centra kaj okcidenta Eŭropo, ĉefe el Danio, tra Germanio al la rivero Danubo kaj Balkanio.
La Fabansero estas rara vintra vizitanto en Britio. Estas du regulaj vintrejaj aroj de Tajga fabansero, nome en valo Yare, Norfolk, kaj en valo Avon, Skotlando. Iama regula aro de Dumfries kaj Galloway jam ne plu videblas tie. La Tundra fabansero ne havas regulajn vintrejojn, sed ĝi troviĝas en malgrandaj grupoj inter aliaj specioj de grizaj anseroj – inter plej regulaj lokoj estas Slimbridge, Gloucestershire, kaj la marĉoj Holkham, Norfolk.
Bibliografio
(en germana) (en angla)
Ĵuroj de Strasburgo
La Ĵuroj de Strasburgo (latinlingve Sacramenta Argentariae) estas jura akto redaktita en Strasburgo la 14-an de februaro 842, kaj kiu simbolas la naskiĝon de la franca lingvo. La teksto mem estas promeso pri militasistado inter du nepoj de Karolo la Granda, Karlo la Kalva kaj Ludoviko la Germano, kontraŭ ilia frato Lotaro.
La ĵuroj de Strasburgo estis traktitaj kaj skribitaj ambaŭ en la romana kaj la teudisca (estonta germana) lingvoj, por ke la du fratoj kaj iliaj subuloj komprenu unu la aliajn.
Unu jaro poste, la traktato de Verdun oficialigis la dividon de la iama Karolida Imperio.
Teksto en teudisca lingvo
Skribita en estonta germana lingvo. Prononcita de Karlo la Kalva.
In Godes minna ind in thes christianes folches ind unser bedhero gealtnissi, fon thesemo dage frammordes, so fram so mir Got geuuizci indi mahd furgibit, so haldih tesan minan bruodher, soso man mit rehtu sinan bruodher scal, in thiu, thaz er mig sosoma duo ; indi mit Ludheren in nohheiniu thing ne gegango, zhe minan uuillon imo ce scadhen uuerhen.
Teksto en romana lingvo
Skribita en la praulo de la franca lingvo, klare malsama el latino, sed sen multaj trajtoj kiuj distingas la nunan francan lingvon de la unuaj tekstoj literaturaj. Prononcita de Ludoviko la Germano.
Pro deo amur et pro christian poblo et nostro commun salvament, d'ist di in avant, in quant deus savir et podir me dunat, si salvarai eo cist meon fradre Karlo et in aiudha et in cadhuna cosa, si cum om per dreit son fradra salvar dist, in o quid il mi altresi fazet, et ab Ludher nul plaid nunquam prindrai, qui meon vol cist meon fradre Karle in damno sit.
Traduko al Esperanto
Traduko de la teksto en romana lingvo: Por la amo de Dio kaj por la kristana popolo kaj nia komuna saveco, el tiu ĉi tago antaŭen, tiom da saĝo kaj povo kiom Dio donas al mi, tiel mi savos, tiun ĉi, mian fraton Karlon kaj en helpo kaj en ĉiu okazo, tiel ke oni per rajto devas savi sian fraton, dum li faras same al mi, kaj mi neniam akceptos akordon el Lotaro vole kiu metas, tiun ĉi, mian fraton Karlon en malutilo.
Viktor Román
ROMÁN Viktor alie: Victor Roman rumania hungara, franca skulptisto. Li estis naskita la 12-an de marto 1937 en komunumo Mărtiniş kaj mortinta la 12-an de aprilo 1995 en Saron-sur-Aube, Francio.
Biografio
Viktor Román pristudis arton inter 1950 kaj 1954 en artliceo Târgu Mureş kaj poste en Artinstituto Nicolae Grigorescu de Bukareŝto. Li havis sian unuan individuan ekspozicion en 1962 en Bukareŝto. En 1968 li loksidiĝis en Francio, en Nogent-sur-Marne.
Hermann Kluge
Hermann KLUGE (naskiĝinta la en Nobitz-Ehrenhain, mortinta la  en Altenburg) estis germana verkisto, bibliotekisto kaj instruisto.
Vivo
Estante filo de ĉarpentisto li frekventis la Dukan gimnazion frederikan en Altenburg antaŭ ekstudo de evangelia teologio inter 1851 kaj 1853 en Jena subtenate per stipendio. Tie li influitis tre de Karl August Hase; krome li interesiĝis pri lingvaj studoj filologiaj ĝenerale, germanistikaj, orientalistike. Ankaŭ sanskriton li ellernis. Dumstudentvive li iĝis ano de la studenta korporacio Burschenschaft Arminia auf dem Burgkeller. Dum la vintra semestro 1853/54 Kluge studis filologion en Hejdelbergo en 1854 en Lepsiko. Samjare li trapasis la unuan ŝtatan ekzamenon, en 1856 la duan teologian ekzamenon - ambaŭ lepsike. Lepsike li ankaŭ doktoriĝis en 1856.
En 1856 Kluge iĝis kateĥisto ĉe Petro-kirko en Lepsiko kaj frekventis seminariojn pedagogiajn en Berlino, Köpenick, Münsterberg, Bautzen kaj Dresdeno. Laŭplane li iru en 1857 al la altenburga porinstruista seminario sed tuj eblis ekinstruisti pri religio ĉe la altenburga Frederika gimnazio. Tie li nomumitis en 1865 gimnazia profesoro pri religio. En 1885 li transprenis provizore kaj poste inter 1889 kaj 1913 definitive la postenon de ĉefbibliotekisto ĉe la Duka privata kaj landa biblioteko de Altenburg. Krome li administris la dukan monkolekton, pro kio li ade okupiĝis pri numismatiko kaj iĝis mem kolektanto de aŭtografoj, ekslibrisoj kaj moneroj. Pro malsano okula li finfine devis demisii.
Kluge membris kaj poste honormembris ĉe Altenburga artosocieto kiel ankaŭ anis ĉe Literatura unio altenburga.
Windeby
Windeby (dane: Vindeby) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Schlei-Ostsee, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la urbo Eckernförde, kiu tamen mem ne apartenas al la komunumara teritorio.
Albert Stange
Franz Albert STANGE (naskiĝinta la en Plaue, mortinta en la 20-a jarcento) estis germana politikisto de NSDAP.
Vivo
Stange frekventis la burĝan lernejon en Erfurto kaj trejniĝis poste kiel asekurscienc-fakulo. Inter aprilo 1914 kaj januaro 1916 li lernantis ĉe la suboficira-antaŭlernejo en Sigmaringen kaj kaj ekde januaro 1916 ĉe la suboficirlernejo en Treptow. Poste li soldatis en la Unua mondmilito en la Infanteriregimento nr. 71 kaj ekde aprilo 1918 kiel suboficiro ĉe la Infanteriregimento nr. 46. En 1918/19 Stange estis ano de la Landa ĉasisitkorpuso de voluntuloj partoprenante batalojn en Berlino kaj Meza Germanujo.
En 1919 li anis ĉe la Sekurigpolico de Meza Germanujo de la komandejo de Erfurto kaj ĉeestis ribelojn en 1920 en Gotao, en 1921 en Eisleben kaj en la Leuna-regiono. En 1921 li forlasis ĝin por iĝi laboristo en la karbonminejoj en Geiseltal. En novembro 1921 li ekdeĵoris ĉe la turingia polico kiun li pro politikaj kialoj adiaŭis jam meze de la jaro 1922. Poste li estis ĝis 1926 fervojliniflegisto, ĝardenisto kaj burohelpisto en Erfurto. Inter 1926 kaj 1933 Stange estris en la buroo de la Mezgermania ligo de metiistoj kaj afergvidanto por la Ĉefbatalligo de la mezgranda metiistaro en Erfurto.
Post la nazia potencopreno en Germanio komence de la jaro 1933 Stange nomumitis vicprezidanto de la Ĉambro metiista por la registardistrikto erfurta kaj la Schmalkalden-distrikto. En julio 1933 oni nomis lin Ŝtatkomisaro por la ekonomia areo de Turingio. En aŭgusto 1934 li iĝis vicestro de la polico erfurta kaj ekde novembro 1934 li estis intertempe policprezidanto en Harburg; de tiu ĉi posteno li formovigitis en oktobro 1935 pro alkoholokazaĉo en la 30.9.
Politiko
Stange iĝis en 1919 membro de Der Stahlhelm, veterana asocio kaj en 1922 ĉe Wikingbund. En la 5.11.1922 li kunfondis la erfurtan filion de NSDAP estante ĝis 1929 ĉefpropagandisto erfurta. En 1929 li karieris je la estraceo de la subgovia kaj distrikta sekcioj de NSDAP.
De 1929 ĝis la nuliĝo en 1933 Stange politikistis en la provinca parlamento de la Provinco Saksio kaj elektitis en aprilo 1933 deputito por la Prusia ŝtatkonsilio ĝis ties demisio in la 10.7.1933. Poste Stange vokitis kiel "viculo de la kanceliero" fare de Hermann Göring en la Novan prusian ŝtatasembleon el kiu Stange foriris en 1935. Inter oktobro 1933 kaj 1935 Stange ankaŭ membris ĉe monŝuldkomisio ŝtata en Berlino.
Ákos Mesterházy
Ákos Mesterházy [Akoŝ meŝterhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mesterházy Ákos estas hungara inĝeniero, agronomo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2013).
Ákos Mesterházy naskiĝis la  1945 en Germana Regno en Deutsch Krone (nuntempa Wałcz) en Pollando.
Biografio
Ákos Mesterházy frekventis universitaton en Keszthely inter 1962-1967. Post la diplomo li laboris en Orienta Germanio, baldaŭe en instituto en Budapeŝto. Li doktoriĝis en 1971 en la universitato, en la sekva jaro li havis postenon en instituto en Szeged, kie li okupiĝis pri tritikoj, sed li ankaŭ instruis en la universitato. Li doktoriĝis en 1989 antaŭ la akademio. Li ricevis memormedalon kaj premiojn inter 1975-2012.
Windeck
Windeck estas komunumo en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. Ĝi apartenas al la distrikto Rhein-Sieg. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Roy Jenkins
Roy Harris JENKINS, Barono Jenkins de Hillhead (n. la 11-an de novembro 1920, m. la 5-an de januaro 2003) estis brita politikisto kiu servis kiel prezidanto de la Eŭropa Komisiono de 1977 al 1981. Ĉe diversaj periodoj li estis parlamentano (MP) por la Laborista Partio, Socia Demokrata Partio (SDP) kaj la Liberalaj Demokratoj. Li estis Kanceliero de la Fisko kaj Hejma Sekretario sub la unua registaro de Harold Wilson kaj la registaro de James Callaghan.
Balato
Tiu ĉi artikolo estas pri materialo. Vidu ankaŭ artikolon pri Balata, palestina rifuĝejo.
Balato estas elasta gumo, produktata el sekigita laktosuko de iuj arboj. Ĝi iam estis uzata kiel elektra izolilo, kiel materialo por plankaj kovraĵoj (miksita kun lana felto), por golfaj pilkoj kaj por transmisiaj rimenoj, sed estis forpuŝita el tiuj uzoj per modernaj plastoj. Ĝi moliĝas je temperaturo de ĉ. 50 °C.
Balato estas ankaŭ nomo por du kreskaĵoj, el kiuj venas tia laktosuko:
Kivioj (homoj)
Kivioj estas kromnomo uzata internacie por Novzelandanoj, kaj estas relative komuna memaludo. La nomo derivas el la kivio, nefluga birdo, kiu estas indiĝena kaj endemia, krom la nacia simbolo de, Novzelando. Malkiel aliaj demografiaj etikedoj, ties uzado ne estas konsiderata ofenda; ĝi esas ĝenerale rigardata kiel simbolo de fiero kaj amo por la popolo de Novzelando.
Historio
La unuaj kiuj uzis tiun simbolon estis militistoj por siaj kokardoj.
Listo de aktoroj
Jen listo de kelkaj rimarkindaj aktoroj:
{|
D
{|
Q
{|
U
{|
Samtgemeinde Bardowick
Bardowick estas komunumaro, do administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, de la federacia lando Malsupra Saksio en nordokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Lüneburg de la federacia lando Malsupra Saksio kaj apartenas al la metropola regiono Hamburgo. Administra centro estas la samnoma komunumo Bardowick. Fine de la komunumaro sume havis  loĝantojn.
Sling Camp
Sling Camp aŭ Kampadejo Sling estis kampadejo de la Unua Mondmilito okupita de novzelandaj militistoj ĉe la urbo Bulford de Salisbury Plain en Wiltshire, Anglio.
Historio
El 1916, kiam venis novzelandanoj, la kampadejo estis konata kiel Anzac. En 1918, estis 4,300 homoj ĉe Sling. Tuj poste la kampadejo suferis altan mortindicon pro la nomita hispana gripo.
Post la fino de la milito la kampadejanoj ne akceptis plusuferi disciplinon kaj insurekciis. Kelkaj el la supozeblaj kulpuloj estis senditaj reen al Novzelando (paradokse) dum restintoj ricevis ordonon gravuri bildon de enorma kivio ĉe la argilo de la monteto ĉe la kampadejo. La de tiam nomata Bulford Kiwi aŭ Bulforda Kivio estas ankoraŭ tie.
Bulford Kiwi
Sling Camp aŭ Kampadejo Sling estis kampadejo de la Unua Mondmilito okupita de novzelandaj militistoj ĉe la urbo Bulford de Salisbury Plain en Wiltshire, Anglio. Post la fino de la milito la kampadejanoj ne akceptis plusuferi disciplinon kaj insurekciis. Kelkaj el la supozeblaj kulpuloj estis senditaj reen al Novzelando (paradokse) dum restintoj ricevis ordonon gravuri bildon de enorma kivio ĉe la argilo de la monteto ĉe la kampadejo. La de tiam nomata Bulford Kiwi aŭ Bulforda kivio estas ankoraŭ tie. La argila blanko grunda kontrastas kun la ĉirkaŭa vegataĵaro.
Poste
Post la milito la entrepreno Kiwi (ciraĵo) dungis laboristojn por pluhavi la kivion, kiel propagando, kvankam ili asertis, ke temas pri omaĝo al la novzelandaj trupoj. Dum la Dua Mondmilito la bildo estis kovrita de vegetala miksaĵo por eviti helpon al germanaj aviadistoj. Poste skoltoj restaŭrigis la bildon. Poste la brita armeo zorgis pri ĝi.