cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Imperiestro de Aŭstrio
Titolaro de la imperiestro de Aŭstrio
La Aŭstra imperio estis en 1867 transformita al la duobla monarĥio Aŭstrio-Hungario, kiu estis persona unio inter du grandaj regnopartoj ("Cislajtio kaj Translajtio"). Ambaŭ regnopartoj mem konsistis el pluraj monarĥiaj landoj en persona aŭ reala unio. La imperiestro de Aŭstrio samtempe portis multajn monarĥajn titolojn.
Ekde la, la plena oficiala titolaro de la aŭstra imperiestro, inkluzive de kelkaj nur historiaj, ne plu realaj titoloj estis jena:
Dum la monarĥia tempo ĉiuj lernejanoj devis lerni tiun imperiestran titolaron parkere.
Giovanni Villani
Li cetere multe interesiĝis pri ekonomiaj analizoj kaj statistikaj informoj, kaj montriĝis precipe sagaca observanto de la florenca politika vivo, tiel ke li estas rigardebla kiel kronikisto pli moderna ol tiuj de frua mezepoka Eŭropo. Lia Cronica aperas kiel la plej frua grava verko en la historio de statistiko. La historiisto Kenneth R. Bartlett tamen rimarkis, ke "lia fido pri ceteraj elementoj kiel la Dia providenco daŭre parencigas lin al la mezepoka regiona kronika tradicio": li do pro tio ne plene kompareblas al siaj renesancaj posteuloj. Per la ripetantaj temoj kaj historiaj raportoj de sia kroniko, Villani emfazas tri ĝeneralajn tezojn pri malvirto kaj moralo, kiuj liaopinie gvidas la disvolviĝon de homa historio: ekcesoj nepre kaŭzas katastrofojn, fortoj de bono kaj malbono estas senĉese interbatalantaj, kaj ĉiuj okazaĵoj iel rilatas al la volo de Dio.
Villani havis la ideon verki sian Cronica-n, post kiam li ĉeestis la jubilean ceremonion de la jaro 1300 en Romo kaj ekkonsciis pri la jam longa historio de Florenco. Li en sia verko raportis la okazaĵojn unu jaron post la alia, kaj tiel respektis tre linian strukturon. La verko de Villani proponas multajn ofte kompleksajn detalojn pri la plej gravaj historiaj okazaĵoj de la urbo, ekzemple pri konstruprojektoj, inundoj, incendioj, malsategoj kaj epidemioj iam okazintaj en Florenco aŭ pli ĝenerale en Toskanio.
Johann Joseph Fux
Johann Joseph Fux (* ĉirkaŭ 1660 en Hirtenfeld ĉe Graz; † 13-a de februaro 1741 en Vieno) estis aŭstra komponisto kaj muzikteoriisto.
Giovanni Villani
Dum li daŭris sian kronikon kaj priskribis la multnombrajn mortojn kaŭzitajn de la Nigra Morto en 1348, Giovanni Villani mortis ĝuste pro tiu epidemio. La redaktado de la Cronica estis daŭrigita de liaj frato kaj nevo. La verko de Villani estis laŭdita, sed ankaŭ kritikita de pli modernaj historiistoj. Plejmultaj kritikoj temas pri la ekcesa rolo de paranormaleco en la disvolviĝo de la priskribitaj okazaĵoj, sed ankaŭ pri la strukturo de la verko kaj pri troa glorigo de la papeco kaj Florenco.
Johann Joseph Fux
Vivo
Fux naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 1660 kiel foli de kamparano en Hirtenfeld, kiu tiam apartenis al la paroko St. Marein, hodiaŭ tamen al la komunumo Langegg ĉe Graz. Pri sia frua vivo nur estas konata, ke ĉirkaŭ 1680 li studis ĉe la universitato de Graz kaj ekde 1683 ĝis 1687 en Ingolstadt. En la 90-aj jaroj li estis orgenisto je la „Schottenstift“ en Vieno. Pro tio la imperiestra kortego atentiĝis pri li kaj nomumis lin kortegokomponisto. Ekde 1701 li iĝis kapelestro ĉe la Stefanokatedralo. En 1711 li iĝis muzikdirektoro de la kortego, unu el la plej gravaj oficoj en la Eŭropa muzikvivo. En tiu ĉi pozicio li skribis multnombrajn operojn kaj oratoriojn. Lia plej konata opero Costanza e Fortezza estis prezentata 1723 en Prago okaze de la kronadfesto de imperiestro Karlo la 6-a kiel reĝo de Bohemio.
Giovanni Villani
Vivo kaj kariero
Giovanni Villani naskiĝis en mezriĉa florenca familio de negocistoj. Li estis la filo de Villano di Stoldi di Bellincione, kiu mem devenis de malnova kaj respektita familio de negocistoj. Giovanni Villani aniĝis al la florenca gildo Arte di Calimala ekde la jaro 1300, kaj tie oficis en la okmembra mercanza-konsilio. Li dum la sama jaro vizitis Romon okaze de la jubileo pri la komencinta 14-a jarcento. Post kiam li observis la famajn, antikvajn monumentojn de Romo kaj konsciis pri la graveco de ties eminentuloj, li havis la ideon verki kronikon rilate al la universala historio de Florenco, laŭ strikte kronologia, linia strukturo (unu jaron post la alia). Dum la unuaj jaroj de la 14-a jarcento, li akiris politikan lertecon pere de vojaĝoj tra Italio, Svislando, Francio kaj Flandrio en la nomo de la banko Peruzzi, de kiu li estis akciulo inter 1300 kaj 1308. Vojaĝante eksterlanden kiel agento de la kompanio, Villani ricevis regulan dungomonon krom la profito de siaj akcioj. La 15-an de majo 1306, unu el la plej frutempaj mon-interŝanĝaj kontraktoj (cambium) rilate al la urbo Bruĝo menciis du nomojn : Giovanni Villani, reprezentanto de la kompanio Peruzzi, konsentis pruntodonon al Tommaso Fini, reprezentanto de la kompanio Gallerani de Sieno. Villani kaj lia frato Matteo translokis la plej grandan parton de sia ekonomia aktiveco al la firmao Buonaccorsi en 1322. Giovanni Villani fariĝis kundirektoro de Buonaccorsi en 1324.
Johann Joseph Fux
Vivo
Krome Fux ankaŭ instruis kompozicion. Inter siaj disĉiploj estis Georg Christoph Wagenseil, Gottlieb Muffat kaj Jan Dismas Zelenka. En 1725 li publikis sian instrulibron pri kompozicio sub la titolo Gradus ad Parnassum
Giovanni Villani
Vivo kaj kariero
Villani revenis al Florenco en 1307, kie li edziĝis kaj daŭre enloĝiĝis kiel loka politikisto. Li fariĝis unu el la prioroj de Florenco en 1316 kaj 1317, kam dum la sama periodo partoprenis en la subtilaj diplomataj traktadoj, el kiuj rezultis paco inter Pizo kaj Lucca. Giovanni Villani cetere responsis pri monfabrikado ekde la jaro 1316 : li kolektis ĉiujn arkivojn kaj kreis registron de ĉiuj moneroj jam kreitaj en Florenco. En 1321, li estis denove elektita kiel prioro, kaj en 1324 oni komisiis al li ekzameni projekton de rekonstruado de la urbaj ĉirkaŭmuroj. Li akompanis la florencan armeon al la batalo kontraŭ Castruccio Castracani, landsinjoro de Lucca, kaj cetere ĉeestis la malvenkon de Florenco en Altopascio. En sia Cronica, Villani proponis detalan raporton pri tiu periodo kaj provis klarigi, kial Florenco ne sukcesis akiri Lucca post la morto de Castruccio Castracani.
Grava malsatego trafis la tutan Toskanion en 1328. Inter 1329 kaj 1330, Villani oficis kiel la urba magistratano responsa pri la provizoj kaj pri la protektado de Florenco kontraŭ la plej gravaj konsekvencoj de la malsatego. Por iom mildigi la graviĝantan nivelon de malsato kaj kvietigi la toskanajn kamparanojn, oni haste importis tritikon el Sicilio al la toskana haveno Talamone. 60 000 italaj florinoj estis elspezitaj de la florenca municipo por kontribui al tiu ĝenerala klopodo. La panbakejoj de ĉiuj panistoj estis rekviziciitaj de la florenca registaro, tiel ke kelkaj panbuloj daŭre estu venditaj je moderaj prezoj al la ribelemaj kaj malsategaj mizeruloj de la urbo.
Johann Joseph Fux
Vivo
Li mortis 81-jara je la 13-a de februaro 1741 en Vieno.
Giovanni Villani
Vivo kaj kariero
Villani estis sendita por alia diplomata komisio en 1329, tiufoje al Bolonjo por renkonti la kardinalon Bertrand de Pouget. Ekde 1330 kaj 1331, li cetere fariĝis superintendanto rilate al la konstruado de la bronzaj pordoj de Andrea Pisano por la baptejo Sankta Johano de Florenco. En la sama periodo, li rangaltiĝis kiel konsulo por sia gildo Arte di Calimala, kaj superkontrolis la starigon de la kampanilo de la preĝejo Badia Fiorentina. Kune kun aliaj florencanoj, Villani krome estis sendita kiel ostaĝo al Ferrara por garantii la pagon de florenca monŝuldo. Li restadis tie dum kelkaj monatoj en la jaro 1331.
Johann Joseph Fux
Verkaro
La plej grava verko de Fux estis la kompoziciinstruilo Gradus ad Parnassum (1725) – instrulibro pri la rigora kontrapunkto laŭ la stilo de Palestrina. En la jaro 1745 Lorenz Christoph Mizler, disĉiplo de Johann Sebastian Bach, tradukis la Latinlinvan verkon en la Germanan, kaj pro tio ĝi decide influis la Vienan skolon. Ĝi servis ĝis en la 20-a jarcento kiel instrulibro de kontrapunkto.
Giovanni Villani
Vivo kaj kariero
Villani kutime esprimis optimisman vidpunkton en siaj tekstoj. Lia stilo tamen ŝanĝis dum la nedaŭra reĝimo de Valtero la 6-a de Brienne, tirano invitita al Florenco, al kiu oni konfidis la signoria de Florenco (tio estas neoficiala ŝtatpotenco). Villani fakte pli kaj pli konvinkiĝis, ke la Apokalipso kaj Lasta Juĝo estis baldaŭaj, ne nur pro la malprospero de siaj propraj aferoj sed ankaŭ pro variaj naturaj katastrofoj kaj pro la komenco de la Nigra Morto en Eŭropo. La bankroto de la kompanio Buonaccorsi kaŭzis la akuzigon kaj enkarcerigon de Villani en la jaro 1346, ĉar li viciĝis inter la plej gravaj membroj de tiu firmao. Aliaj bankoj ankaŭ spertis bankrotojn dum tiu periodo, ekzemple la banko Peruzzi en 1343 kaj la Compagnia dei Bardi en 1346 (la du kompanioj estis kuniĝintaj en komuna entrepreno depost 1336). Villani kalkulis, ke la familio Peruzzi perdis proksimume 600 000 florinoj eĉ antaŭ sia bankroto, dum la familio Bardi liadire perdis preskaŭ 900 000 florinojn. Villani atribuis tiun malsukceson al la grandegaj monpruntaĵoj konsentitaj de la du kompanioj al Eduardo la 3-a de Anglio, kiu neniam repagis ilin. La historiisto Edwin S. Hunt tamen malkonsentas kaj sugestas, ke la firmaoj simple ne havis sufiĉan kapitalon por konsentis tiajn pruntaĵojn, kiuj verŝajne ne estis tiel gigantaj kaj ne konsistigis la ĉefan kialon de la bankrotoj. Bardi kaj Peruzzi estis nur du el la multaj eŭropaj bankoj, el kiuj Eduardo la 3-a akceptis pruntaĵojn. Al la plej eminentaj florencaj familioj ŝuldis Eduardo entute nur 63 000 florinoj en 1348 : eĉ ne granda kvanto da malgravaj pruntistoj kaj investistoj estus povinta prunti al Anglio la monsumon menciitan de Villani. La 400 000 florinoj, kiujn laŭ Villani ŝuldis Eduardo al la Peruzzi-banko, ekzemple egalis al la tuta dungomono de 30 000 laboristoj de la florenca teksaĵmanufakturoj en 1338. Hunt asertis, ke la malprospero de la florencaj bankoj ŝajne parte originis pro la ekspansiema politiko de Florenco en Toskanio : la urbo esperis, ke tiuj novkonkeritaj teritorioj garantius plian sekurecon por florenca komerco en Nord-Eŭropo. Ili tute kontraŭe necesis multekostajn batalojn kaj enspezigis nur malmultan profiton. Krom la debateblaj nombroj proponitaj de Villani pri la kompanioj Peruzzi kaj Bardi, historiistoj ankaŭ pruvis, ke pluraj okazaĵoj priskribitaj en la Cronica rilate al la bankroto de la banko Buonaccorsi estis skribitaj por intence kaŝi veraĵojn pri la fraŭdoj de tiu kompanio. Laŭ Miller, "tio estas unu el la plej konvinkaj konkludoj" de la verko de la historiisto Michele Luzzati, titolita Giovanni Villani e la Compagnia dei Buonaccorsi (1971).
Johann Joseph Fux
Verkaro
La ampleksa muzika verko de Fux konsistas el operoj, eklezia kaj instrumenta muziko. Entute li komponis 18 operojn, 50 meson, tri rekviemojn, 57 vesprojn kaj psalmojn samkiel 10 oratoriojn kaj 29 partitojn.
Efiko
Kontraŭe al la Gradus ad Parnassum liaj muzikaj verkoj rapide forgesiĝis. Nur Ludwig von Köchel remalkovris Fux kaj eldonis biografion kaj verkokatalogon. Kelkaj verkoj de Fux estis eldonitaj en la serio Denkmäler der Tonkunst in Österreich ekde la komenco de la 20-a jarcento i.a. de Egon Wellesz.
Giovanni Villani
Nuova Cronica
La verko de Villani estas itallingva kroniko, kiu estis skribita laŭ la vidpunkto de la politika eminentularo de Florenco, kiam la urbo ĵus ekis sperti novan periodon de riĉeco, potenco kaj grava aktiveco. Aliaj fragmentaj kaj parte mitaj raportoj ja antaŭis tiun verkon, kaj la historio de Florenco restas sufiĉe malbone konata antaŭ la morto de la grafino Matilda de Toskanio en 1115. La Chronica de origine civitatis estis ellaborita iom antaŭ la jaro 1231, sed ĝi ne vere kompareblas al la verko de Villani. La 20-a jarcenta historiisto Nicolai Rubinstein rimarkis, ke la mitaj raportoj de tiu frutempa kroniko estis "arbitre elektitaj de kompilisto, kies lernad- kaj kritikpovoj estis larĝe sub la norma nivelo de lia tempo". Rubinstein sekve kaj tute male asertis, ke Villani proponis "maturan esprimon" de la florenca historio. Villani tamen multe baziĝis sur la Chronica de origine civitatis kiel ĉefa fonto de sia propra kroniko por la plej frutempa historio de Florenco.
En la 36-a ĉapitro de la 8-a libro, Villani sciigas, ke la ideon verki la Cronica li ekhavis dum la jubileo de Romo en 1300. Post kiam papo Bonifaco la 8-a oferis gravan indulgon honore al la Naskiĝo de Kristo, Villani skribis la jenon :
NGC 7779
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Giovanni Villani
Nuova Cronica
Kaj ĉeestante tiun benitan pilgrimon al la sankta urbo Romo, kaj vidante ties grandajn kaj antikvajn monumentojn, kaj legante la grandajn agojn de la Romianoj priskribitajn de Vergilio, Salustio, Lukano, Livio, Valeriuso, Orosio kaj aliaj majstroj de historio (…) Mi prenis mian impeton el ili, kvankam mi estas disĉiplo ne inda je tia entrepreno. Sed vidante ke nia urbo Florenco, filino kaj ido de Romo, estis plananta kaj entreprenanta grandajn projektojn, dum Romo estis dekliniĝanta, mi pensis, ke taŭgis retrovi kiel eble plej grandan parton de la origino de la urbo Florenco kaj rakonti ĝin en tiu kroniko, kaj raporti la sekvan disvolviĝon de la urbo pli detaleme, kaj samtempe proponi mallongan resumon de tutmondaj okazaĵoj laŭ la plaĉo de Dio, pro kies esperita favoro mi entreprenis tiun projekton (kaj ne pro troa fido pri mia modesta cerbo). Kaj tiel en la jaro 1300, post mia reveno el Romo, mi ekis kompili tiun libron en la nomo de Dio kaj de la benita Johano la Baptisto kaj honore al nia urbo Florenco.
En sia verko, Villani deklaris, ke li konsideris Florencon kiel la "filino kaj kreaĵo de Romo", sed asertis ke la deklino de Romo kaj plifortiĝo de Florenco kiel grava urbo devigis lin verki detalan historion de la urbo. Por emfazi la imperian gravecon de la florenca historio, Villani ankaŭ asertis, ke la urbo estis duafoje fondita, kiam ĝi estis liadire rekonstruigita de Karlo la Granda en la 9-a jarcento (tio tamen ne estas menciita de la Chronica de origine civitatis). La historiisto J. K. Hyde opiniis, ke la prezento de Florenco kiel filino de Romo celis doni al florencanoj pli bonan ideon de ĝia historia destino, dum la dua fondo fare de Karlo la Granda utile pravigis la tiaman aliancon inter Francio kaj Florenco, rigarditan de Hyde kiel la "fundamento de gelfismo". La kialoj de la deklino de Romo estis laŭ Villani la orienta skismo de kristanismo en 1053 kaj sinsekvaj ribeloj kontraŭ papa aŭtoritato, dum la plifortiĝo de la imperiestro Oto la 1-a (reĝis 962-973) ebligis ankaŭ la plifortiĝon de Florenco kontraŭ la malamikoj de la papo, ekzemple kontraŭ la konkerita urbo Fiesole. Villani krome certis, ke la Florenca Respubliko estis grave malhelpita dum sia kurso al gloro pro la malvenko de la gelfoj kontraŭ la gibelinoj okaze de la batalo de Montaperti en 1260. Villani tamen opiniis, ke la superaj prospero kaj trankvileco de la urbo evidentiĝis jam en 1293 pro tio, ke ĝiaj portaloj restis dumnokte malfermitaj, kaj pro tio ke nerektaj impostoj kiel la portala imposto (tre kutima dum militoj) ne plu estis petitaj. La historiisto Felicity Ratté analizis tiun aserton de Villani tre singardeme, ĉar florencaj statutoj el la jaro 1290 ja proponis al volontuloj postenojn por fermi la portalojn. Villani ankaŭ kontraŭdiris sin, kiam li priskribis noktan atakon kontraŭ Florenco en 1323 kaj klare menciis, ke la portaloj restis fermitaj dum nokto.
En 1300 aŭ iom poste, Villani ekis verki sian Cronica, kiun li dividis en dekdu librojn. La unuaj ses libroj temas pri la plejparte mita historio de Florenco, kaj laŭkonvencie komencas ekde la biblia epoko kaj la babela turo ĝis la jaro 1264. La dua parto, kiu ankaŭ konsistas el ses libroj, temas pri la historio de Florenco ekde 1264 ĝis lia propra tempo, do ĝis la jaro 1346. Villani raportis la variajn okazaĵojn en sia kroniko laŭ kronologia, jarpostjara metodo. Li pro tio estis ofte kritikita, ĉar tia stilo kreas epizodan historion kaj ne ebligas koherajn temojn aŭ analizojn. Villani verkis la Cronica en la loka dialekto kaj ne en la latina, kiu tamen estis la lingvo de la plej edukita elito. Liaj kronikoj estas interrompitaj de variaj historiaj epizodoj, kiujn li raportis surbaze de ĵus aŭditaj atestaĵoj, ofte sen iu ajn interpretado. Tio ofte kaŭzis historiajn malprecizaĵojn en la verko, precipe en la biografioj de historiaj aŭ tiutempaj homoj, kiuj vivis ekster Florenco (eĉ koncerne famajn reĝojn).
Malgraŭ kelkaj eraroj, Villani ofte demonstris sian sagacan komprenon de multaj temoj, parte pro siaj multaj vojaĝoj kaj legado de oficialaj kaj privataj dokumentoj. De Vries ekzemple rimarkis, ke la kronikisto verkis unu el la plej detalaj raportoj de la batalo de Crécy dum la Centjara milito : Villani specifikis, ke la arkistoj mallerte enlokiĝis malantaŭ la angla-kimra infanterio kaj ne ĉe ties flankoj, kontraŭe al la asertoj de aliaj. Kiam li priskribis akuratajn eventojn okazintajn ene de Florenco, Villani kutimis citi ĉiun straton, placon, ponton, familion kaj homon koncernitan de la afero, verŝajne esperante same intiman scion de Florenco ĉe sia leganto.
Villani fakte plej valoras pro la statistikaj informoj, kiujn li kolektis kaj konservis. La kronikisto ekzemple registris en Florenco 80 bankojn, 146 bakejojn, 80 membrojn kaj 600 notariojn en asocio de urbaj juĝistoj, 60 kuracistojn kaj kirurgojn, 100 butikojn kaj spicnegocistojn, inter 8 000 kaj 10 000 infanojn ĉiujare en unuagradaj lernejoj, inter 550 kaj 600 studentojn en kvar apartaj akademioj pri skolastikismo, 13 200 buŝelojn da tritiko konsumitajn ĉiujare de la urbo, kaj inter 70 000 kaj 80 000 teksaĵojn produktitajn ĉiujare en la metiejoj de la Arte della Lana (por proksimuma valuto de 1 200 000 orflorinoj).
Politike, Villani mem estis gelfo, sed lia libro plivole temas pri tio, kio estas utila aŭ vera, senrilate al politikaj aŭ partiaj konsideroj. Malkonforme al la gelfa doktrino, li ekzemple subtenis respublikismon anstataŭ monarkio, prezentante la filozofon Brunetto Latini (ĉ. 1220-1294) kiel "la majstro kaj iniciatinto de la subtiligo de la florencanoj, igante ilin belparolemaj kaj scioplenaj pri la maniero, laŭ kiu ili gvidu kaj regu nian respublikon konforme al politika scienco". Villani konsentis en sia verko, ke respublikismo ja povis kaŭzi partiajn rivalecojn, ke bonvolaj regantoj kiel Roberto de Napolo kelkfoje necesis por restigi ordon, kaj ke respublikismo povis fariĝi tirana, se ĝi reprezentis nur unu socian klason (ekzemple favorante nur aristokratojn, negocistojn aŭ metiistojn). Kiam li priskribis la konstruadon de la katedralo de Florenco kaj la artiston Giotto di Bondone, kreinton de la nova sonorilturo, Villani opiniis lin "la plej suverena majstro pri pentrado de lia tempo". La kroniko de Villani ankaŭ proponis la unuan konservitan biografion de Dante Alighieri (1265-1321), la fama verkinto de La Dia Komedio. Villani priskribis lin kiel snoba, malestimema kaj deteniĝema homo. En sia reviziita Cronica de 1322, Villani eĉ mallongigis la biografion de Dante kaj la kvanton da citaĵoj, kiujn li elprenis el la Dia Komedio. Tia konduto de la kronikisto estis klarigita de la historiistoj Richard H. Lansing kaj Teodolinda Barolini, laŭ kiuj : "Du jardekojn post la morto de la poeto, konservativa verkisto kiel Villani, tre proksima al la florenca ŝtato, kompreneble ankoraŭ sentis devige apartigi sin el Dante, la plej radikala kritikinto de la prestiĝo de tiu ŝtato".
Laŭ la vidpunkto de Villani, tiu teorio pri la interrilato inter unuflanke peko, moraleco kaj aliflanke fato kaj bonŝanco bone kongruis kun la historio de la kapetida dinastio en Francio. La familio de Hugo Kapeto ja iam estis rigardita kiel la ĉampiono de la katolika Eklezio kaj plej prestiĝa aliancano de la papo. Villani ne hezitis ligi la malhonestajn agojn de tiu familio (ekzemple la malfidon inter Filipo la 4-a kaj papo Bonifaco la 8-a, aŭ la konfiskadon de la bienoj de la Templanoj) al la postaj katastrofoj spertitaj de la kapetidoj, ekzemple la morto de Filipo pro ĉasakcidento, la adultoj de la edzinoj de liaj tri filoj, la sinsekvaj mortoj de ĉiuj liaj heredantoj, kaj eĉ la malvenko de Francio en la Centjara Milito. En la verko de Villani, du gravaj institucioj tamen ŝajnas imunaj kontraŭ tiu teorio de malmoraleco kaj malprospero, nome Florenco kaj papoj. La politikaj interesoj de tiuj du potencoj, laŭ Green, reprezentas "la pivoton de la skemo de Villani rilate al historia interpretado".
Krom Dia Providenco, Villani atentigis pri aliaj okazaĵoj, kiuj liaopinie estis kaŭzitaj de paranormala influo. Li proponis multajn ekzemplojn, en kiuj sanktaj homoj faris profetajn deklarojn, kiuj sekve praviĝis, kiel la profetaĵo de papo Klemento la 4-a pri la rezulto de la batalo de Tagliacozzo. Li kredis, ke certaj eventoj vere estis aŭguroj de tio, kio okazus estontece. Kiam leono estis donacita de Bonifaco la 8-a kaj sendita al Florenco, azeno onidire mortigis ĝin : tio laŭ Villani antaŭanoncis la malvenkon kaj fruan morton de la papo post batalo kontraŭ Filipo la 4-a en Anagni. La kronikisto skribis : "kiam la dresita besto mortigos la Reĝon de Bestoj, tiam komencos la disiĝo de la Eklezio". Li cetere kredis je astrologio kaj opiniis, ke ŝanĝoj de la astro-pozicioj antaŭanoncis politikajn ŝangojn, mortojn de ŝtatestroj aŭ papoj, kaj naturajn katastrofojn. Li tamen rimarkis, ke la movoj de la astroj ne ĉiam antaŭdeterminis la agojn de homoj, kaj certe ne trompis la superan planon de Dio.
Laŭ Marilyn Aronberg Lavin, Villani plej verŝajne servis kiel reprezentanto de la familio Peruzzi en Flandrio, kiam li aŭdis rakonton pri franca judo, kiu en 1290 provis detrui eŭkaristian panon : laŭ tiu rakonto, la judo plurfoje ponardis ĝin kaj eĉ provis boli ĝin, tiel ke la pano sangis kaj poste aliformiĝis en homan karnon. En la originala raporto de tiu miraklo fare de la genta monaĥo Jean de Thilrode en 1294, la judo devis sekve konvertiĝi al kristanismo. La raporto de Villani tute male baziĝis sur la postaj kronikoj de Sankta Denizo (1285-1328), laŭ kiuj la judo estis mortbrulita pro sia krimo. Sankta Antonino, ĉefepiskopo de Florenco, ripetis la raporton de Villani en siaj propraj latinlingvaj Kronikoj. La Cronica de Villani cetere entenis bildigon de tiu franca judo, sekve adaptitan al pentraĵo de Paolo Uccello.
Morto kaj daŭrigo de la verko de Villani
Villani skribis dum la Nigra Morto : "la pastroj, kiuj konfesprenis la malsanulojn, kaj tiuj, kiuj flegis ilin, tiel ofte ricevis la infekton, ke la viktimoj estis forlasitaj kaj senigitaj je konfeso, sakramento, medicino kaj flegado (…) Kaj multaj landoj kaj urboj iĝis dezertaj. Kaj tiu epidemio daŭris ĝis ________". Villani intence lasis vakuon por registri la jaron, kiam finiĝus la epidemio. La kronikisto tamen ne kapablis kompletigi tiun frazon, ĉar li baldaŭ mortis pro la sama malsano. Li estis entombigita en Florenco, en la baziliko Santissima Annunziata.
La Cronica de Villani estis jam tiutempe konsiderita kiel verko sufiĉe grava kaj altvalora, por ke liaj frato kaj nevo daŭrigu ĝin. Oni scias nenion pri Matteo, la frato de Villani, escepte ke li dufoje edziĝis, mortis pro la epidemio en 1363 kaj daŭre verkis la Cronica ĝis sia morto. Matteo montriĝis pli malkonciza kaj malpli sagaca observanto ol sia frato, sed bone majstris la priskribitajn faktojn kaj restas unu el la plej gravaj fontoj pri la tiama historio de Italio. Filippo Villani, la filo de Matteo, maturiĝis en la dua duono de la 14-a jarcento kaj finfaris la Cronica en 1364. Lia parto entenas pliajn detalojn pri la vivoj de multaj florencaj artistoj kaj muzikistoj, inkluzive de Giotto di Bondone kaj Francesco Landini. La kronikoj de Filippo estis aprobitaj de la kanceliero de Florenco, Coluccio Salutati, kiu iom korektis la verkon kaj aldonis komentarion. La 15-a jarcenta florenca historiisto Domenico di Leonardo Buoninsegni ankaŭ proponis en la du unuaj ĉapitroj de sia Istoria Fiorentina resumon de la Cronica de Villani.
En la 16-a jarcento, jam pli ol unu eldono de la Cronica estis disponebla sub printita formo. Ankaŭ abunde troveblis manskribitaj bildigitaj manuskriptoj, inkluzive de unu el Venecio fare de Bartholomeo Zanetti Casterzagense en 1537, kaj unu el Florenco fare de Lorenzo Torrentino en 1554.
Influo kaj kritikoj
La historiisto J.K. Hyde opinias, ke la Nuova Cronica estis tipa de la forta, regiona tradicio de Florenco : ĝi allogis tiutempajn homojn sub la formo de rakonto, kiu "estis facile legebla, plena je homa intereso kaj kelkfoje spicita de novelformaj anekdotoj". Hyde ankaŭ rimarkis, ke la kritikoj fare de Villani pri florenca politiko inaŭguris inter postaj kronikistoj novan inklinon al persona esprimo kaj defio kontraŭ oficiala konformeco. La Cronica ankaŭ estas kolose riĉa historia fonto : ĝi plej valoras al modernaj historiistoj pro la priskriboj de homoj, registroj kaj okazaĵoj spertitaj de Villani dum lia vivotempo. La historiisto Mark Phillips ekzemple rimarkis, ke ĉiuj postaj raportoj pri la tirana reĝimo de Valtero la 6-a de Brienne - inkluzive de tiuj fare de Leonardo Bruni kaj Makiavelo - iamaniere uzis la Cronica de Villani kiel ĉefan fonton. La biografio redaktita de Villani pri Dante Alighieri kaj ties historia periodo multe helpis al la komprenado de la verkaro, pensmaniero kaj psiko de Dante. La reeldonado de la verko de Villani, komence de la 20-a jarcento, ebligis novajn historiajn studojn pri Dante. La priskribo de la eventoj, kiuj okazis plurajn jarcentojn antaŭ lia vivo, estas tamen plenaj je tradiciaj raportoj, popularaj legendoj kaj onidiroj. Rilate al sia propra tempo, Villani tute male registris altvalorajn detalojn pri tiamaj soci- kaj vivkondiĉoj en Florenco, ekzemple la kreskanta inklino de florencanoj al la konstruado de vastaj kamparaj vilaoj for el la urbo. Tamen, laŭ la 20-a jarcenta historiisto Philip Wicksteed : "kiam li pritraktas sian propran tempon kaj okazaĵojn rekte rilatitajn al Florenco, li estas ja fidinda atestanto, sed detalema akurateco neniam estis kvalito lia ; kaj kiam li pritraktas malproksimajn epokojn aŭ lokojn, li estas terure malfidinda". Kvankam la kronikoj de Villani estis laŭ la historiisto Nicolai Rubinstein multe pli maturaj kaj disvolvitaj ol la antaŭaj, Villani ankoraŭ baziĝis sur legendoj kaj onidiroj por prezenti la originojn de urboj kiel Fiesole. Laŭ takso de Villani, unu triono de la loĝantaro de Antverpeno mortis pro la granda malsatego de 1315-1317, dum la historiisto Henry S. Lucas asertis, ke "ne multan fidon eblas meti sur tiajn statistikojn, kiuj estas nur iom pli bonaj ol divenoj". Ankaŭ Louis Green atentigis pri tio, ke Villani estis nur kronikisto kaj ne plena historiisto.
Laŭ Green, la Cronica de Villani esprimas la vidpunkton de la tiutempa negocista komunumo de Florenco, sed ankaŭ bone montras, "kiel tiu vidpunkto ŝanĝis, el tipe mezepokaj al burĝonantaj modernaj kondutoj". Green cetere skribis, ke la Cronica estis nur unu el la tri tipoj de kronikoj fonditaj en la 14-a jarcento, nome tiu plej proksima al universala historio. La aliaj tipoj estis unuflanke kronikoj de apartaj historiaj okazaĵoj, ekzemple la raporto de Dino Compagni pri blankaj kaj nigraj gelfoj, aŭ aliflanke pli intimaj tekstoj rilate al la historio de iu familio, ekzemple tiuj verkitaj de Donato Velluti aŭ Giovanni Morelli
Édouard Biot
Édouard-Constant Biot (1803-1850) estis franca inĝeniero, astronomo, orientalisto kaj filo de la fizikisto Jean-Baptiste Biot. Kiel inĝeniero, li partoprenis en la konstruado de la dua linio da franca fervojo inter Liono kaj Sankta-Stefano, kaj kiel orientalisto, li publikigis sennombrajn verkojn pri Ĉinio, kiu estis eksterordinara laboro, frukto de sia konoj kaj klopodoj.
Gravissimum Educationis
Gravissimum Educationis (momentum) estas deklaro de la Dua Vatikana Koncilio pri la kristana edukado, kie oni kolektas kaj priskribas kaj motivigas la principojn laŭ kiuj devas plenumiĝi la deviga tasko de edukado en la Katolika Eklezio. Ĝi estis aprobita, kun 2290 voĉoj poraj kaj 35 malporaj, de la episkopoj koncilie kuniĝintaj, kaj promulgita de Paŭlo la 6a la 28an de oktobro 1965. La titolo Gravissimum Educationis signifas: Fundamenta Edukado, kaj devenas el la unuaj vortoj de la dokumento.
SKIZA ENHAVO:              [redaktu]
Enkonduko
Rajto de ĉiu homo esti edukata
Kristana edukado
Gepatroj, la unuaj edukantoj
La diversaj aranĝiloj de la kristana edukado
Rajtoj kaj devoj de la gepatroj
Militoj de rozoj
Rozaj militoj ( Wars of the Roses) estas nomo de serio da bataloj inter 1455 kaj 1485 pri la angla reĝa trono, ĉefe inter la du dinastioj Jorkoj kaj Lankastroj.
La dinastia kverelo devenis de la detronigo de Rikardo la 2-a, kiam la lankastera Henriko la 4-a (Anglio) gajnis la tronon. Inter aliaj faktoroj kiuj kontribuis al la erupcio de militado estis:
Gravissimum Educationis
Priteologiaj Fakultatoj
Konkluda resumo
Militoj de rozoj
Verŝajne multe pli da batalistoj mortis dum la militoj de rozoj ol dum la tuta centjara milito. Pluraj bataloj notindas pro la sovaĝa mortigado de kontraŭuloj, kaj dum batalado kaj tuj poste. Potencaj nobeloj devis decidi kiun ili subtenus: se ilia decido montriĝus malsaĝa, ili riskis ne nur morti dumbatale sed ankaŭ ekzekutiĝi. Oftis ke nobeloj ŝanĝis sian lojalecon, eĉ dum bataloj. Preskaŭ tute ne eblis ke nobeloj restus neŭtralaj.
Gravissimum Educationis
Krome, tiu dokumnto havas la meriton indiki la “kialon” de tiu persona rajto: “Ciuj homoj rajtas ricevi edukon ĉar revestitaj je digneco de persono”, kaj tia digneco devenas siavice el la fakto ke ĉiu homo estas bildo de Dio (Gn 1-2). Tia fundamento ne povas, ĉe kiu ajn kredo kaj nekredo, ne pligrandigi tiun dignecon.
La dokumento latinligva:
Militoj de rozoj
Inter la plej potencaj nobeloj estis Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick), konata kiel la reĝfaranto, kiu unue subtenis la jorkojn sed kverelis kun Eduardo la 4-a kaj poste subtenis la lankastrojn. Rikardo Neville mortis dum la batalo de Barnet (1471) kaj tio ebligis Eduardon la 4-an sekure posedi la tronon. Ŝajnis ke la jorkoj tute venkis. Tamen fine Henriko Tudoro invadis Anglion kaj venkis Rikardon la 3-an ĉe Bosworth en 1485, tiel iniciante la reĝan dinastion de la tudoroj. Henriko povis prezenti sin kiel venĝanto de la verŝajnaj murdoj de Eduardo la 5-a kaj ties frato Rikardo de Shrewsbury (1-a duko de Jorko). Por plikontentigi la jorkojn, Henriko edziĝis al Elizabeta de York, filino de Eduardo la 4-a kaj fratino de Eduardo la 5-a. Tamen dum la sekvaj jaroj okazis pluraj ribeloj subtenataj de jorkoj, inter kiuj la plej gravaj estis tiuj de Lambert Simnel kaj Perkin Warbeck.
Gravissimum Educationis
Vikiquote:
Operacio
La vorto operacio povas havi plurajn signifojn:
3554 Amono
3554 Amono estas tre malgranda, ne tre hela atona asteroido, malkovrita la de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la egipata dio Amono, aŭ Amon-Reo.
Pro ĝi spektra tipo M, oni opiniis, ke ĝi estus metala. Tamen, ĝia radara albedo ne kongruas kun metala konsistiĝo.
Ĝi estas venusrenkonta kaj terrenkonta asteroido: la ĝi proksimiĝis al 0,05864 AU (8,773 milionoj da km).
de Venuso. Ĝi ne tiom proksimiĝas de Tero:
Nándor Dulánszky
Nándor Dulánszky [dulAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Dulánszky Nándor Alajos estis hungara romkatolika pastro, kanoniko, episkopo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis doliánszki [doliAnski].
Nándor Dulánszky naskiĝis la en Esztergom, li mortis la  en Pécs.
Biografio
Nándor Dulánszky frekventis gimnazion en Buda, poste li lernis teologion en sia naskiĝurbo, pli poste li plulernis en Pozsony kaj Nagyszombat. Li finis la lernadon en Pázmáneum. Li pastriĝis en 1853 (laŭ alia fonto en 1855), poste li doktoriĝis en Universitato de Vieno. Hejmenveninta li estis mallonge pastro, poste seminaria inspektoro en Pest (urbo) kaj Esztergom. Inter 1862 kaj 1872 li ankaŭ instruis en Universitato de Pest, en tiu periodo li estis dekano trifoje, krome li kontribuis, eĉ redaktis katolikan gazeton. En 1872 li havis postenon en la ministerio. Liaj sekvaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis: En tiu lasta periodo Katedralo de Pécs renoviĝis, fondis muziklernejon kaj 5 inajn bazlernejojn, fine evoluigis la seminarion. Li ricevis 2 ordenojn kaj li ricevis la titolon vera interna sekreta konsilisto (1880). Li estas entombigita en Katedralo de Pécs.
Preĝejo Sankta Mikaelo (Valkó)
La preĝejo Sankta Mikaelo estas romkatolika monumento historia en Hungario, en vilaĝo Valkó.
Historio
Laŭ supozoj la unua kirko konstruiĝis post invado de la tataroj (1241). La unua mencio okazis pri tio nur en 1437, poste en 1697. Oni malkonstruis ĝin en 1728 kaj kontraŭe oni konstruis novan preĝejon, kiu ricevis novan ĉefaltaron en 1743, post 3 jaroj ankaŭ turon. En la 1810-aj jaroj oni konstruis la nun videblan preĝejon, sed la turo estis preta en 1834. Novaj orgenoj alvenis en 1847 kaj 1871. En 1903 la preĝejo estis renovigita. En 1955 interne, en 1965 ekstere renoviĝoj okazis.
Konstruaĵo
Kermeso okazas en la 29-an de septembro.
Imre Szalay (muzeologo)
Barono Imre Szalay [salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szalay Imre estis hungara juristo, ministeria oficisto, muzeestro. Lia nobela antaŭnomo estis kéméndi, lia patro estis Ágoston Szalay.
Imre Szalay naskiĝis la en Vieno, li mortis la  en de:Gainfarn (Aŭstrio-Hungario).
Garciaz
La loĝantoj nomiĝas garcieños. La censita populacio en 2008 estis de 885 loĝantoj.
Situo
Garciaz estas situa en la okcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierra de Trujillo, je altitudo de 650 m; je 79 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 24 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 150,28 km². La tereno estas montara kaj kvankam la domaro estas je 650 m super marnivelo oni atingas 1124 m en Venero, 1000 m en Cerro de Pedro Gómez kaj 920 m en la Sierra de la Buitrera (Vultureja Montaro).
Ekonomio
Agrikulturo (forstado) kaj brutobredado. En altaj montoj: juglandarboj, pinoj, korkokverkoj, kverkoj, anzinoj, kaŝtanarboj, olivarboj, figarboj kaj ĉerizarboj. La tradicia kultivo estas olivarbo kiu havigas bonkvalitan oleon. En la fruktoĝardenoj oni kultivas ĉiatipajn legomojn kaj fruktarbojn.
La malfermaj arbaroj de kverkoj estas ege fruktodonaj: anzinoj, korkokverkoj kaj kverkoj. Oni akiras lignon kaj fruktojn kiel glanoj kaj la grundo estas bonkvalita por paŝtado kaj por ne irigaciaj kultivoj (sekalo, aveno ktp.)
En malaltaj montoj: arbuto, eriko, sovaĝa rozujo, cisto, genisto, timiano, rosmareno, origano ktp.
Historio
En ĉirkaŭaĵo estas restoj de antaŭromiaj brutibredistaj popoloj, krom de romiaj vilaoj. Post la konkero al islamanoj, la vilaĝo apartenis al diversaj senjoroj (feŭdismo) kaj la nomo de la vilaĝo estas atestilo de tio, ĉar estas nomo de homo, plej verŝajne unu el la unuaj posedantoj. Fine de la Mezepoko kaj dum la Renesanco la vilaĝo estis somera loĝejo por la nobeluloj de la proksima Trujillo. La pilorio kiu aktuale estas en la centro de la placo estis konstruita en 1565 el grandaj blokoj de granito. Dum la Hispana Enlanda Milito okazis mortigado de supozataj maldekstruloj (ĉirkaŭ 50 entute) fare de la okupaciantaj trupoj de la armeo de Francisco Franco.
Pjotr Lebedev
Li akiris sian doktorecon en Strasburgo (tiam en Germanio) sub la gvidado de la germana fizikisto August Kundt en 1891 kaj, ĉi tiu jaro, komencis labori en la Moskva Ŝtata Universitato en la teamo de Aleksandr Stoletov. Li estis la unua kiu mezuris la premon de la lumo sur solida korpo en 1899. Tiu malkovro estis la unua konfirmo de la teorio pri elektromagnetismo de Maxwell (Ekvacioj de Maxwell).
En 1901 Pjotr Lebedev iĝis profesoro en la Moskva Ŝtata Universitato; en 1911 li forlasis tiun postenon por protesti kontraŭ la politiko de la ministrejo pri edukado. Ĉi-tiu jaro, li ankaŭ rifuzis esti profesoro en Stokholmo (Svedio).
Li mortis la sekvantan jaron.
Oni donis lian nomon al la Lebedev Instituto pri fiziko kaj al la alfrapa kratero Lebedev sur Luno.
Mere Lava
Mere Lava (ankaŭ skribita Merelava) estas insulo de norda Vanuatuo. Ĝi estas la plej suda kaj orienta de la Banks-insularo kaj havas surfacon de. En 2009 ĝi havis 647 loĝantojn.
Le Blanc
Le Blanc [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo estas la centro de samnoma arondismento Le Blanc kaj ankaŭ de kantono .
21388 Moyanodeburt
21388 Moyanodeburt estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Le Blanc
Geografio
Le Blanc situas en la sudokcidento de Indre, ĉe la rivero Creuse.
Aubigné-Racan
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Sarthe, en la administra regiono Luarlandoj. Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento La Flèche, kaj al la kantono . Ĝiaj loĝantoj en la franca kutime nomiĝas aubignanais.
Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Selimo la 3-a
Selimo la 3-a (naskiĝis la en Konstantinopolo hodiaŭ Istanbulo, mortis la  ankaŭ tie) estis ekde 1789 ĝis 1807 la sultano de la Otomana Imperio.
Frua vivo kaj kariero
Post kelkaj malsukcesaj bataloj kontraŭ Aŭstrio kaj Rusio kiuj finiĝis per la Traktato de Iași 1792 li efektivigis multe da reformoj: La militistaro estis plibonigita per la fondigo de nova marista lernejo. Li venigis eksterlandajn oficirojn kiuj instruis sian novan korpuson la Nizâm-ı Cedîd / نظام جديد / kiu ribelis kontraŭ la janiĉaroj, kiuj tumultis kontraŭ la sultano. La granda sukceso kuraĝigis lin enkondukigi la devigan militservon por malpotencigi la janiĉarojn plu. Sed pro la granda kontraŭstaro li nuligis sian reformon en 1806.
Ali Hasan al-Maĝid
Ali Hassan Abd al-Maĝid al-Tikriti (علي حسن عبد المجيد التكريتي, 1941 - 2010) estis ekspolitikisto de Baazo-partio, iama iraka ministro pri defendo kaj militkomandisto. Li estas kuzo de Saddam Hussein.
Al-Maĝid havis gvidan rolon dum la operacoj de la iraka registaro kontraŭ ribelantaj fortoj, nome la kurdoj en norda Irako kaj la ŝijaistoj en la sudo. Li estas kulpigita pri amasdeportado kaj amasmurdo. Li gajnis sian kromnomon "Kemia Ali" (Chemical Ali) pro apliko de kemiaj armiloj en atakoj kontraŭ la irakaj kurdoj.
La ekzekuto, supozeble planita por la 16-a de oktobro 2007, estis prokrastita duan fojon pro malkonsento pri subskribo por ekzekutordono. La 28-an de februaro 2008 la mortverdikto fine estis konfirmita de la iraka registaro.
Vladikino (Centra ringo de Moskvo)
Vladikino (Владыкино) estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Centra ringo de Moskvo, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en nordo de Moskvo. Ĝi estis malfermita la.
Nova urbodomo (Prago)
La Nova Urbodomo (Nová radnice - Magistrát hlavního mesta Prahy) (náměstí primátora dr. V. Vacka n-ro 2/2) estas secesia konstruaĵo el 1908-11, laŭ profektoj de Osvald Polívka. La angulojn ornamas imponaj statuoj reprezentantaj Rabbi Löw kaj la "feran viron" el prahaaj legendoj (verko de L. Šaloun). Ĝi servas hodiaŭ kiel sidejo de la Nacia komitato de la ĉefurbo Praha, de la urbestro kaj vicurbestroj.
Mafia (Tanzanio)
Mafia estas insulo, kiu apartenas al Tanzanio. Ĝi estas administra parto (distrikto) de regiono Pŭani. Ĝia administra centro estas urbo Kilindoni.
Laŭ censo de 2002 la insulo havis 40.801 loĝantojn. Ĝi havas areon de 394 km²; proksimas multaj insuletoj, plejparte neloĝataj, kiuj apartenas al la sama distrikto.
Mafia distancas malpli ol 20 km de la kontinento Afriko, kies plej proksima parto estas la delto de rivero Rufiĝo. La marparto inter la kontinento kaj la insulo nomiĝas Mafia Markolo.
La insuloj Mafia, Pembo kaj Unguĵo foje estas nomataj Spicaj Insuloj. Tamen Mafia neniam estis administrata de Zanzibaro, konsistanta el Unguĵo kaj Pembo.
Historio
Mafia longe havis certan aŭtonomecon, ĝis kiam ĉirkaŭ 1700 la sultano de Omano pretendis ĝian posedon. En 1890 Germanio transprenis ĝin, pagante al la sultano kvar milionojn da markoj. Dum la unua mondmilito Britio je la transprenis la insulon kaj establis armean bazon.
Post la milito la Ligo de Nacioj deklaris la insulon brita mandataĵo. Je la Britio donis al ĝi sendepenecon, kiel parto de Tanganjikio, kiu je la  kuniĝis kun Zanzibaro al Tanzanio.
Etimologio
La nomo de la insulo ne havas rilaton al la sud-italia organizo Mafio, sed eble devenas de la araba morfija (= grupo, insularo), aŭ de la svahila mahali pa afya (= bonfartiga restadejo).
3-Etilbenzoila klorido
3-Etilbenzoila klorido aŭ 3-etilbenzoila klorido estas organika kombinaĵo rezultanta el klorigo de la 3-etilbenzoata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, kiu reakcias kun la akvo, kaj estas solvebla en etanolo, kloroformo, acetatoj kaj eteroj. 3-Etilbenzoila klorido posedas 9 karbonatomojn, 9 hidrogenatomojn, 1 kloroatomon kaj 1 oksigenatomon. 3-Etilbenzoila klorido uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de kloridaj derivaĵoj.
Lipecka Poljana
Lipecka Poljana estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust.
48.33444°N, 23.35944°W
Situo
Lipecka Poljana situas laŭ traira flankovojo.
Historio
Ĝis Traktato de Trianon Lipcsemező apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Dolha, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio kun ĉefurbo de la proksima Ĥust. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Lipecka Poljana. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Internacia tago de ciganoj
Internacia tago de ciganoj (International Roma Day) estas cigana internacia festo celebrata ĉiujare la 8-an de aprilo, starigita dum la 4-a Kongreso de la Internacia Asocio de Ciganoj (International Romani Union, IRU) en Jadwisin apud Serock (Pollando) en 1990, kiu okazis sub patroneco de Unesko.
La festata tago memorigas unuan renkonton de la reprezentantoj de ciganoj el 25 ŝtatoj, kiu okazis la 8-an de aprilo 1971 apud Londono.
La unua Monda Kongreso de Ciganoj inaŭguris agadon de la Monda Konsilio de Ciganoj, kiu turnis sin al la membro-ŝtatoj de UN, por ke ili agnosku ciganojn nacia minoritato. Oni starigis Internacian Komitaton de Ciganoj, ciganan flagon kaj himnon.
Ĉiujn ĉi eventojn ligas unu tago, festata kiel Internacia Tago de Ciganoj, ne nur de ili mem, sed ankaŭ de la ŝatantoj de la cigana kulturo. Celebrado de la Tago estas apogata sur internacia nivelo de internaciaj organizaĵoj: Konsilio de Eŭropo, Organizo por Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo kaj Eŭropa Komisiono.
NGC 7780
NGC 7780 (aliaj indikoj — UGC 12833, MCG 1-60-46, ZWG 407.71, IRAS23509+0750, PGC 72775) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Internacia tago de ciganoj
La festado estas okazo por vastigi konscion pri la cigana nacio, ĝia moraro kaj tradicioj (romanipen) kune kun ekkono de problemoj, kun kiuj ili luktas en la nuntempa mondo.
Ĥufu
Ĥufu, konata ankaŭ sub greka formo de sia nomo Keopso, estis egipta faraono. Lia tuta nomo en la egipta lingvo sonis Chnemchufui. Li regis en periodo de Malnova imperio, proksimume en la jaroj 2604 a.K./2554a.K. - 2581a.K./2531a.K. Li estis filo de fondinto de la 4a dinastio Snofru kaj reĝino Hetepheres la 1-a. Ĥufu havis onidire naŭ filojn, el kiuj du pli poste alternigis lin sur la trono. La unua estis Raĝedef, la dua poste Ĥafra (Ĥefren), kiu estis filo de reĝino Henutsen. Harĝedef, plua el la filoj de la reganto, estis konsiderata kiel unu el signifaj saĝuloj.
NGC 7780
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Internacia tago de ciganoj
En Muzeo de Tarnów fondiĝis fako ariganta kolektojn, sciencan dokumentadon kaj ikonografion pri ciganoj. De 1979 ekzistas ĉi tie unua en la mondo konstanta ekspozicio dediĉita al ciganoj.
Ĥufu
Neklara portreto de la konata reganto
Ĥufu komencis sian regadon per tio, ke li ebenigis la tutan nordan terlangon de plataĵo en Gizo, sur kiu li poste komencigis konstruadon de la granda piramido. Dum lia regado estiĝadis ankaŭ aliaj konstruaĵoj, kies ruinoj estis trovitaj en Tell el-Basta, Dendera kaj Kuft. En Vádí Geráví sur orienta bordo de Nilo apud Memfiso li konstruigis la unuan valbaraĵon de ĉiuj tempoj.
Rakontoj de Herodoto kaj aliaj literaturaj verkoj priskribas Ĥufu-on en ne tro favora maniero. Proksimume du mil jaroj post la morto de konstruinto de la granda piramido Herodoto parolas pri li kiel pri reganto, kiu tro pezigis sian popolon per devigaj laboroj kaj kiu eĉ ne zorgis pri siaj subuloj, nek pri siaj familianoj.
La regantaj nomoj de Ĥufu
<br style="clear:left"/>
Ĥufua ŝipo
La Ĥufua ŝipo estas kompletgranda ŝipo el Antikva Egipto kiu estis enterigita en ŝtonkaŝejo de la Nekropolo de Gizo ĉe la piedo de la Piramido de Keopso ĉirkaŭ la jaro 2500 a.K. La ŝipo nune estas konservita en la aparta muzeo pri la Giza Sunŝipo. La ŝipo estis preskaŭ certe konstruita por Ĥufu. Kiel ĉe aliaj entombigitaj ŝipoj de Antikva Egipto, ĝi estis ŝajne parto de la ampleksaj tombaj donacoj intencitaj por uzado en la postmorto, kaj ne enhavis korpojn, malkiel nordaj eŭropaj funebroŝipoj.
Izopropila nitrito
Izopropila nitrito aŭ C3H7NO2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la nitrita acido kaj izopropila alkoholo. Izopropila nitrito estas senkolora, brulema kaj toksa likvaĵo kun agrabla odoro, analiza reakciaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izopropila nitrito estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izopropila nitrito reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Nitritaj esteroj malkomponiĝas per varmigo en karbona duoksido, akvo, nitrogena oksido kaj nitrogena oksido.
Cigana gamo
Cigana gamo estas supera termino por gamoj de popolmuziko, kiujn karakterizas du aŭgmentitaj dutopaŝoj. Analoge al la tonalogenroj maĵoro kaj minoro oni distingas inter cigana maĵoro kaj cigana minoro.
Cigana minoro
La ciganominora gamo, ankaŭ nomata hungara gamo, estas variaĵo de la minora gamo kaj konformas al la harmonia minorgamo kun altigita kvara ŝtupo. Per tio ekestas dua aŭgmentita (duto inter la tria kaj kvara ŝtupoj, kiu – simile al harmonia minoro – generas apartan ekzotan sonon.
Georges Bizet uzis ciganan minoron por la "sortomotivo" en sia opero Carmen, kiu rakontas la sorton de ciganino.
Cigana maĵoro
La ciganmaĵora gamo, ankaŭ nomata araba gamo, estas septona gamo, kiu havas arabajn-okcidentaziajn trajtojn. Kiel ankaŭ cigana minoro ĝi estas tipa por la muziko de la orienteŭropaj ciganoj.
Cigana maĵoro estas komprenebla kiel plagala formo de cigana minoro (komencanta sur la 5-a ŝtupo). Ĝi estas simetrie strukturita kaj havas maĵortriton. Oni povas formi la gamon, altigante la sepas ŝtupon de la frigia-dominanta gamo je duontono. Per tio ekestas strebotono kiel je la klasikmuzika maĵora gamo. Alia maniero por formi ciganan maĵoron estas diminui la duan kaj sesan ŝtupojn de la maĵortonalo je duontono.