cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Esperanto sen antaŭjuĝoj/pli detala enhavo
2.4. Esperanto povas konkurenci kun la angla lingvo
http://claudepiron.free.fr/articlesenesperanto/lingvoordo.htm
Oni memoru ankaŭ, ke la lernado de la angla kaj aliaj idiomoj povas esti helpata per la studo de Esperanto, unue ĉar Esperanto estas la sintezo de la aliaj lingvoj [...]
2.5. Esperanto ĉiam progresas kaj havas antaŭ si promesplenan estontecon
Esperanto posedas la ecojn por ludi la rolon de intemacia lingvo. Kiuj estas tiuj ecoj?
Unualoke, neutraleco; poste, simpleco de la fundamenta vortaro, simpleco de la gramatiko, reguleco de la vortfarado, klareco, precizeco, fleksebleco, stabileco, facileco de pasiva uzado (t. e. legado) kaj facileco de aktiva uzado (parolo, skribado) por nelatinidaj lingvuloj, estetika valoro.
Neutraleco estas nepra kondiĉo por internacia lingvo, kaj Esperanto ĝin posedas, ĉar la kreaĵo de Zamenhof ne havas geografiajn limojn, estante ĉies proprajho.
Ĝia gramatiko estas simpla: per nuraj 16 senesceptaj reguloj esperantisto povas kompreni samlingvanon kaj komprenigi sin.
http://claudepiron.free.fr/articlesenesperanto/prelego.htm
Distrikto Sigulda
Historio
La ĉirkaŭaĵo de Sigulda estis intense loĝata ekde la 1-a jarmilo a.K. En la antikveco, la zemgalaj triboj (la tielnomitaj Gauja zemgaloj) vivis en la ĉirkaŭaĵo de Sigulda, lasante la tombojn tipaj por zemgaloj kaj selonoj, sed en la 9-a-11-a jarcentoj ĉi tie estis establita la kulturo de livonoj, apartenanta al la finn-ugra popolo (la tielnomitaj Gauja livonoj). Komence de la 13-a jarcento, la plej granda parto de teritorio de la distrikto estis subigita al kastelo Turaida sur la dekstra bordo de Gauja kaj kastelo Satezele maldekstre. Post la invado de la krucistoj, Kaupo, la reganto de Turaida, iĝis ilia fidinda aliancano kaj katoliko, kaj en 1204 vizitis Romon. En 1206, la katolika pastro Alebrand baptis Gauja livonoj kaj konstruis la preĝejon de Kubesele. En 1206, dum la livono ribelo, la livonoj forpelis la krucmilitancan kaj Kaupo kaj detruis lian posedaĵon. Por reakiri lian perditan pozicion, Kaupo gvidis komunan atakon de la krucistoj kaj ilia aliancita zemgaloj sur Turaida. Post tio, la livonaj teroj de Gauja estis dividitaj fare de la Ĉefepiskopejo de Rigo kaj la Ordeno de Glavofratoj (Livonia Ordeno ekde 1237). La maldekstra bordo de Gauja, escepte de malgranda parto ĉirkaŭ Sidgunda, fariĝis posedaĵo de la Ordeno, la dekstra - de la Ĉefepiskopejo. 1212 jare okazis komuna livonaj kaj latgalaj Autine ribelo, kiu estis venkita ĉe Satezele.
Post la Livonia milito, la regiono venis sub polan regon en Pārdaugava Duklando, kaj post 1629 ĝi estis akirita fare de Svedio. Distrikto estis aneksita al la Rusia Imperio en 1721. En 1918 la distrikto estis inkludita en la Respubliko de Latvio.
Geografio
Geografie, la distrikto estas dividita en du partojn. Sur la dekstra bordo de rivero Gauja estas la Idumeja altebenaĵo. La antikva valo de Gauja sur ambaŭ ĝiaj bordoj ankaŭ estas inkludita en la altebenaĵoj. La maldekstra bordo estas preskaŭ tute okupita per la malaltebenaĵo de Centra Latvio (Viduslatvijas zemiene), limante la Vidzeme altebenaĵon en la oriento kaj la Ropaži ebenaĵon en la okcidento. Geologie, la suda parto de la distrikto estas dominita per la sedimentoj de la supraj devoniaj, dum la norda parto estas dominita per la mezdevoniaj. Mineraloj: sablo kaj gruzo (en Lorupe).
Averaĝa temperaturo: -5,5 - -6°C en januaro, +17°C en julio. Precipitaĵo 750-850 mm jare.
Riveroj
La norda parto de la distrikto apartenas al la baseno Gauja, malgranda parto en nordokcidento al la baseno de Balta Maro, la suda parto al la baseno de Daŭgavo. Gravaj riveroj:
Lagoj
Ne estas grandaj lagoj en la distrikto, la pli grandaj estas lagoj Aijažu (3,1 km²) kaj Aģes (1,1 km²).
Nacia Biblioteko de Azerbajĝano
La Nacia Biblioteko de Azerbajĝano Mirza Fatali Akhundov (Fətəli Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanası) estas publika nacia biblioteko en Bakuo, Azerbajĝano. Ĝi estas nomita laŭ Mirza Fatali Akhundov, la azera dramisto kaj filozofo. Ĝi fondiĝis en 1922 de la registaro de la Azerbajĝana Soveta Socialisma Respubliko. Ĝi estas la oficiala kultura deponejo por la tuta respubliko. Ĝi ankaŭ estas la nacia arkivo de la respubliko.
La nuna konstruaĵo de la biblioteko el 1923, situas ĉe la strato Xaqani 29 (Xaqani küçəsi 29), de la urba rajono Sabayil (Səbail rayonu). Ĝi estis projektita de la arkitekto Mikayil Huseynov por enteni sep milionojn da libroj. En 1939, la biblioteko ricevis la nomon de Mirza Fatali Akhundov.
Nuntempe la biblioteko estas hejmo de kolekto de 5 milionoj da libroj.
Neŭtrala zono saŭdarabia–kuvajta
Historio
La areo neniam ricevis ISO 3166 kodon, ĉar ĝi estis disigita antaŭ la adopto de la kodo en 1974. Dum la Golfa Milito, la areo estis okupita, kune kun Kuvajto, fare de Irako. Post la fino de la milito, la areo estis liberigita de Irako. Kvankam la neŭtrala zono ne plu ekzistas, nafto-ekstraktado en la areo ankoraŭ estas farita laŭ interkonsentoj inter la du landoj.
Distrikto Sigulda
Urbo (pilsēta)
Siguldas pilsēta.
Paroĥoj (pagasts)
Allažu pagasts, Inčukalna pagasts, Krimuldas pagasts, Lēdurgas pagasts, Mālpils pagasts, Mores pagasts kaj Siguldas pagasts.
Esperanto sen antaŭjuĝoj/pli detala enhavo
2.6. Esperanto favoras al la popoloj la esprimadon de ilia animo
Sendube[...] Do se tio estas vera, estus perforte elekti unu el tiuj idiomoj kaj deklari ĝin intemacia, ĉar per tio oni devigus la tutan mondon adaptiĝi al la psikologio de unu aŭ kelkaj popoloj. Kun tiu ĉi pligravigaĵo: ke la sama lingvo (ekz. la angla), parolata de malsamaj popoloj (ekz. angloj kaj usonanoj), prezentas ŝanĝiĝojn kiuj malhelpas la eventualan internaciigon de tiu idiomo.
[...] Rilate al Esperanto, la situacio estas alia: ĝi estis kreita por roli kiel internacia lingvo; de ĝia komenco oni adoptis rimedojn por protekti kaj konservi ĝian internaciecon, kio ne okazis evidente al la naciaj lingvoj. La reguloj de la Fundamento 9, - Ĉiu vorto estas legata, kiel ĝi estas skribita -, kaj 10, - La akcento estas ĉiam sur la antaŭlasta silabo -, faciligas ege la interkomprenon.
[...] Esperanto ne volas anstataŭi la naciajn lingvojn. Ĝia devizo estas: "Al ĉiu popolo, ĝia lingvo; al ĉiuj popoloj, Esperanto."
2.7. Esperanto havas praktikan valoron
Oni povas:
1. uzi Esperanton kiel eble plej multe ĉe siaj kluboj kaj en la konversacio inter samideanoj eksterklube. Krokodilado estas fuŝaĵo permesebla nur kiam neesperantistoj ĉeestas.
2. disvastigi, helpi kaj partopreni naciajn kaj internaciajn kongresojn de Esperanto;
3. disvastigi, uzi kaj pligrandigi la delegitan reton deUEA;
4. praktiki kaj disvastigi internacian korespondadon en Esperanto;
5. varbi komercajn kaj industriajn entreprenojn kaj turismajn instancojn por reklamado en la Internacia Lingvo;
6. disvastigi fakajn publikaĵojn en Esperanto en la koncemaj medioj;
7. praktiki solidarecon ankaŭ pere de Esperanto.
2.8. Neniu el la pluraj lingvoprojektoj estas pli taŭga, ol la vivanta lingvo Esperanto
Ido, aperinta en 1907, estas iu Esperanto "reformita". Cetere la nomo "Ido" mem ne estas io alia ol esperanta sufikso kun la signifo de "filo".[...] Malgraŭ grandparte simila vortaro,Ido kaj Esperanto baziĝas sur principoj kontraŭaj inter si:
- Facileco por ĉiuj. Laŭ Zamenhof, la lingvo devas esti kiel eble plej facila por ĉiuj, eĉ por nekleruloj. Ido atingas la tujan kompreneblecon — sed nur de poliglotoj.
Male, Ido konstante atentas nur la teorian rigidan logikecon, malpermesante la plursignifecon de la radikoj kaj vortoj.
Malgraŭ la pretendo de la aŭtoroj de Ido — krei iun Esperanton "plibonigitan" — la vivo jam eldiris sian verdikton: "Ido nun preskaŭ ne ludas rolon sur la mondlingva scenejo" (William Gilbert, en la citita verko, p. 17).
-.En 1922 la estona Von Wahl lanĉis sian projekton, Occidental. "Lia sistemo donas pli da graveco al la vortara reguleco ol al la gramatika."[...] Estas malfacila etimologia ortografio, multegaj afiksoj (91, el kiuj multaj estas sinonimoj) kaj senautonomeco de la lingvo ("Lingvo kaj vivo", Gaston Waringhien, p. 367). Malperfektaĵoj kiuj, aldone al la tro limigita celo de Occidental (esti uzata nur de tiuj, kiuj okupas sin pri internaciaj rilatoj) montras kial tiu projekto havas malmultajn ŝancojn esti universale akceptita.
"Interlingua"estas nova idiomo, kies vortaro kaj gramatiko, ellaboritaj sub la organizado de Prof-ro Alexander Godet aperis en 1951.: multe da sinonimoj; la plej malmodernaj etimologiaj formoj estas preskaŭ sisteme preferataj ; la derivado estas tiel ĥaosa, kiel en Latino sine flexione.
Komparante inter si la internaciajn lingvojn, ni povas konkludi jene:
a) ke Occidental kaj Interlingua, malgraŭ multaj admirindaj kvalitoj, povus taŭgi kiel komunaj lingvoj nur por okcidentanoj; la du lingvoj estas elitemaj, ĉar destiniĝas al tiuj, kiuj jam havas internaciajn rilatojn, dum Esperanto kaj Ido estas por ĉiuj homoj, kun la rimarko ke Ido (same kiel Occidental kaj Interlingua) donas "grandan gravecon al la impreso farata de la skribitaj tekstoj sur okcidenta leganto".
b) ke naturalismo, t. e. konservado de ĉiuj neregulajoj de naciaj lingvoj, ne estas defendebla en planlingvo destinata al la tuta homaro;
c) la saĝecon de la deklaro de la franca lingvisto profesoro d-ro Antoine Meillet:
"La principo, sur kiu baziĝas Esperanto estas bona.
La ebleco krei lingvon artan, facite kompreneblan kaj lerneblan, kaj la fakto, ke tiun ĉi lingvon oni povas uzi profitdone por si, estis pruvitaj en la praktiko. Ĉia teoria diskuto estas vana: Esperanto ekfunkciis...".
Esperanto estas vivanta lingvo, mondskale uzata en korespondado, grandaj universalaj kongresoj, teatro, interparolado ktp.
Inter tiuj, kiuj kredas al internaciaj lingvoj, Esperanto estas nekompareble la plej uzata kaj la plej konata
2.9. La dialektiĝo de Esperanto estas neebla
- Estas progreso de la komunikiloj : la modernaj teknikoj certigas, ke imitinda prononcado estas konebla de ĉiuj lernantoj";
- Malsimile al aliaj lingvoj, en Esperanto la kvin leteroj A, E, I, O, U reprezentas po unusola sono;
-Fundamenta gramatiko de Esperanto: reguloj 9 kaj 10
-Krome en Esperantujo ekzistas organizo : la Akademio de Esperanto, kiu zorgas pri la saneco parola kaj skriba de la Internacia Lingvo.
2.10. Esperanto favoras aparte neniun popolon aŭ grupon de popoloj
La avantaĝo de Esperanto super la aliaj lingvoj kuŝas precipe en ĝiaj reguleco kaj simpleco ĝueblaj por ĉiuj uzantoj. Tiuj du kvalitoj, krom aliaj, permesas al orientano lerni Esperanton post unu frakcio de la tempo, kiun li konsumas por lerni iun ajn fremdan lingvon.
Jen vortoj transskribitaj el la raporto pri "Esperanto kiei internacia helpa lingvo", entreprenita de la sekretariaro ĝenerala de la Ligo de Nacioj, en 1922:
"Eksperimentoj faritaj pruvas, ke Esperanto estas tre facile lernebla, ĉar infanoj eŭropaj kaj amerikaj lernas ĝin en unu jaro per du horoj ĉiusemajne kaj infanoj el Ekstrem-Oriento en du jaroj per sama nombro da lecionoj semajne, dum ili bezonas ses studjarojn kun kvar ĝis kvin horoj semajne por akiri alian eŭropan lingvon."
(Edmond Privat, "Historio de la lingvo Esperanto, II", p. 140).
2.11. Esperanto ligiĝas al neniu politika ideologio
Esperanto ne estas politika movado. Tio estis klare difinita jam en la komenco de ĝia movado, kiam la Unua Universala Kongreso kunveninta en 1905 en Bulonjo ĉe maro, Francio, aprobis la Deklaracion pri Esperantismo ĝis nun valida:
"La Esperantismo estas penado disvastigi en la tuta mondo la uzadon de la lingvo neŭtrale homa, kiu, "ne entrudante sin en la internan vivon de la popoloj kaj neniom celante elpuŝi la ekzistantajn lingvojn naciajn", donus al la homoj de malsamaj nacioj la eblon kompreniĝadi inter si, kiu povus servi kiel paciga lingvo de publikaj institucioj en tiuj landoj, kie diversaj nacioj batalas inter si pri la lingvo, kaj en kiu povus esti publikigaj tiuj verkoj, kiuj havas egalan intereson por ĉiuj popoloj. Ĉiu alia ideo aŭ espero, kiun tiu aŭ alia esperantisto ligas kun la Esperantismo, estos lia afero pure privata, por kiu la Esperantismo ne respondas."
La oficiala reprezentanto de la esperantistoj estas Universala Esperanto-Asocio (UEA), en kies statuto oni legas:
"UEA estas neŭtrala rilate al nacieco, raso, religio, politiko kaj sociaj problemoj."
2.12. Esperanto havas neniun politikan celon
La aspiro pri paco estas normala ĉe civilizita homo[...]Civilizita socio ne nur donas protekton kontraŭ individua malrespekto al ies rajtoj, sed ankaŭ al la eventualaj perfortoj, kiujn la publikaj instancoj povas praktiki kontraŭ individuo.[...] Fakte en kelkaj okazoj praviĝas militoj, nome por liberigi la patrolandon el fremda regado, aŭ por defendi ĝin kontraŭ milita atako.[...]
La plej tauga ilo por opozicii la ĉi analizitan antaŭjuĝon estas la pac-edukado, farebla en ĉiuj lernejaj gradoj. En ĝi grava rolo ludus la instruado pri UN, ties agentejoj kaj la homaj rajtoj.
http://claudepiron.free.fr/articlesenesperanto/resumo.htm
2.13. Esperanto ligiĝas aparte al neniu religio
Esperanto ne estas religio, sed neŭtrala movado; ĝia kreinto, d-ro Lazaro Ludoviko Zamenhof estis judo, sed pri religio li ne havis firmitan vidpunkton; li eĉ fondis, post Esperanto, superreligian movadon nomitan "homaranismo", kies celo estis, kvazaŭ praa ekumenismo, kunigi la homojn el chiuj religioj kaj filozofioj.
2.14. Esperanto spegulas la kulturon universalan, sed havas ankaŭ sian propran kulturon
Pro sia internacieco Esperanto spegulas kaj esprimas la mondan kulturon (tiurilate oni vidu ekz. la esperantajn tradukojn de la intemaciaj ĉefverkoj);
due, ekzistas kulturo esprimata nur aŭ unue en Esperanto: la originala literaturo, la esperantaj periodaĵoj, la universalaj kongresoj, la internaciaj someraj universitatoj ktp.
2.15. Esperanto ne estigas grandajn titolojn en gazetoj ĉar la bonaj novaĵoj ne funde impresas la plimulton de la legantoj
Fakte la historio de Esperanto prezentas periodojn, kiam la efektivigo de grandaj kampanjoj alportis al ĝia nomo grandegan popularecon. Tio okazis ĉe la agado en la iama Ligo de Nacioj, kie la afero proponita — enkonduko de Esperanto en la lernejojn — kvazaŭ sukcesis, sed la interesoj de la franca registaro fine malvenkigis la iniciaton.
Alia favora periodo por la disvastigo de la Internacia Lingvo okazis en 1954, kiam, post peticio subskribita de milionoj da interesatoj en la mondo, UNESKO oficiale rekonis la rolon de Esperanto en la alproksimiĝo inter la popoloj.
Esperanto estas ideo pozitiva kaj, ĉar ĝi respondas al morala kaj praktika vero, ĝi povos morti neniam. Tion pruvas ĝia postvivado al du grandaj militoj kaj al perfortaj persekutoj, kiaj tiuj fare de naziismo en Germanujo kaj stalinismo en Sovetunio, kie la simpla esperantisteco estis "kulpo" sufiĉa por kondamni iun al morto...
La duon-ombro, kie vivas Esperanto, rezultas de la fakto, ke ĝi postulas sentemon, kiun la plimulto de la homaro ankoraŭ ne posedas. Laŭ tiu aspekto, Esperanto nuntempe memorigas la semon enfermitan tere, en la atendo de favoraj kondiĉoj por burĝoni en sia pleneco kaj prezenti al la mondo la grandan servon de la interkomunikado facila kaj neŭtrala. Tamen, kiuj jam posedas tiun sentemon kaj studas la Internacian Lingvon, tiuj ne misuzas sian tempon, ĉar, aliĝante al la esperantista mondo, ili tuj povas ricevi la avantaĝojn, kiuj estonte fariĝos kolektiva havaĵo de la homaro.
Oni konsideru ankaŭ, ke bonaj novaĵoj ne funde impresas, ne okazigas grandtipajn titolojn en la gazetoj, ĉar la homoj estas ĝenerale altirataj per negativaj informoj: perforto, misuzata sekso, skandaloj.
3.2. Kritikoj pri la alfabeto kaj sonoj
3.2.1. La supersignitaj literoj kaj la presistoj
3.2.2. La supersignitaj literoj kaj la rekono de la internaciaj radikoj
3.2.3. La adopto de ŭ kaj j por indiki la duonvokalojn
3.2.4. La prononco de h, ĥ, sc kaj nkc
3.2.5. La finaĵoj -oj, -aj, -ojn, -ajn
3.3. Kritikoj pri aliaj gramatikaĵoj
3.3.1. La konservado de la akuzativo. La akordo de la adjektivo kun la substantivo
3.3.2. La ses participoj
3.3.3. La indiko de ĉiu vortspeco per ĝia aparta finaĵo
3.3.4. La tabelo de la korelativaj vortoj
3.3.5. La plursenco de la sufiksoj
3.3.6. La sufiksoj -ej kaj -uj-
3.3.7. La uzo de la finaĵo -o por la inaj estuloj
3.3.8. La deveno de kelkaj afiksoj
3.3.9. Broso, martelo ktp. unuflanke, kaj kombilo, tranĉilo ktp aliflanke
3.3.10. Ĉu -eco aŭ -o?
3.3.11. La sendependeblo de la afiksoj
3.3.12. La multsenceco de la prepozicio de
3.4. Kritikoj pri la vortaro
3.4.1. La elekto de la radikoj
3.4.2. Esperanto kaj la vortoj eksteraj al ĝia sistemo
3.4.3. La invado de la internaciaj vortoj
3.4.5. La "neracieco" de la vorta materialo
3.4.6. Vortoj deven-eblaj de la sama radiko
3.4.7. La "falsaj amikoj" de Esperanto
3.4.8. Homonimoj
3.5. Kritikoj pri esprimivo
3.5.1. Esperanto kaj la nuancoj esprimataj de la naciaj lingvoj
3.5.2. Tekstoj slangaj, popularaj aŭ familiaraj en Esperanto
3.5.3. Esperanto kaj la esprimo de la penso
3.6. Aliaj kritikoj
3.6.1. Empirio
3.6.3. Principoj de Esperanto
3.6.4. La Esperanta Akademio
160105 Gobio
160105 Gobio estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli la 26-an de septembro 2000 elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Colleverde, kvartalo de Guidonia Montecelio (Italio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Gobio, granda dezerto en Azio, kiu kovras parton de la suda Mongolio kaj de la nord-nordokcidenta Ĉinio. Gobio estas notinde en historio kiel parto de la granda Mongola Imperio kaj loko de pluraj gravaj urbo laŭlonge de la Silka Vojo.
Tourrette-Levens
(jen france, okcitane Torreta de Levens, itale Torretta Levenzo) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Marbordaj Alpoj (france Alpes-Maritimes, okcitane Aups Maritims), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur ). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Nico kaj estas la centro de samnoma kantono .
Verda Linio (Kipro)
La Verda Linio, aŭ Bufro Zono en Kipro ‎de Unuiĝintaj Nacioj (foje ankaŭ konata kiel la "Attila Linio", laŭ la kodnomo donita al ĝi fare de la turka armeo Πράσινη Γραμμή; Yeşil Hat) estas la batalhaltlinio kiu apartigas la Respublikon de Kipro (regata de la grekcipra registaro) kaj la turkan Respubliko Norda Kipro (fakte sendependa ŝtato, kies registaro estas turkcipra).
Laŭlonge de la verda linio estas bufrozono, kies larĝo varias de kelkaj metroj ĝis pluraj kilometroj. La manko de homa agado en la bufrozono kaŭzis la kreadon de neplanita parko en kiu ekzistas unika ekosistemo.
Vojlinio kaj bufrozono
La longo de la linio estas proksimume 300 kilometroj, kaj ĝi estas ĉirkaŭita ambaŭflanke de bufrozono kiu estas sub la kontrolo de UN-fortoj en la plej multaj partoj, kaj sub la kontrolo de britaj trupoj en la suda parto, areo kie Britio konservas militaj bazoj laŭ speciala interkonsento (la "respondeca kontrakto") kiu estis subskribita eĉ antaŭ la disapartigita krizo de Kipro.
La linio transiras la insulon Kipro de la orienta marbordo ĝis la okcidenta marbordo. Ĝi foriras de punkto ĉe Paralimni en distrikto Famagusta sur la orienta marbordo norde de Kabo Greco kaj oriente de la brita militbazareo en Daĥlia. Ĝi serpentumas, kaj iam ĝi turniĝas norden kaj atingas la ĉefurbon de Kipro, kie ĝi apartigas la du partojn de la urbo: Nikozio sude kaj Lefkoŝa (Lefkoşa) norde. La verda linio transiras la urbon en la koro de la konstruita areo, kaj la areo de la bufrozono ene de ĝi estas la plej malgranda. De la grandurbo la linio daŭras okcidente, kaj finiĝas ĉe vilaĝo Kato Pyrgos sude de Morpho Golfo. Aparta sekcio pli okcidente ĉirkaŭas Kokkina, kiu estas eksklavo de turka kipro. La parto norde de la linio, okupita fare de la turka armeo en 1974, kaj sub turkcipra kontrolo, inkluzivas 37% de la surfaco de la insulo.
Historio
La apartiga linio kaj ĉirkaŭanta bufrozono estis kreita en 1975 kiel rezulto de la invado de Turkio en Kipron en 1974, kaj la transpreno de ĝia armeo de la norda triono de la insulo. La turka invado venis pro turka timo de anekso de Kipro al Grekio, kaj ĝi implikis la deportadon de ĉirkaŭ 200,000 grekcipranoj de la nordo de la insulo al la sudo, kaj kontraŭflanka-deportado de Proksimume 60,000 turkcipranoj de la sudo de la insulo norde.
Perfortaj okazaĵoj laŭ la Verda Linio okazis foje, sed ne ofte. Ĝenerale, kun la fino de la batalado en 1974, la linio estis trankvila, sed ĝi estis tute fermita sen ebleco trapasi ĝin. En longaj partoj de ĝi, fizikaj malhelpoj kiel ekzemple muroj kaj bariloj estis starigitaj kiuj malhelpis ajnan eblecon de trairejo. Nur en du vilaĝoj, kiuj restis en la bufrozono kontrolita de UN, grekcipranoj kaj turkcipranoj vivis unu apud la alia, sed eĉ tie certa grado da apartigo inter la komunumoj estis konservita. Post kiam la falo de la Berlina Muro en 1989, Nikozio restas la lastan disigita ĉefurbon en Eŭropo. Kelkaj 10,000 homoj vivas en pluraj vilaĝoj kaj laboras sur bienoj troviĝita ene de la zono; sed kelkaj areoj estas netuŝitaj de homa trudado kaj restis sekuran rifuĝejon por vegetaĵaro kaj bestaro.
Signifa ŝanĝo en la situacio okazis en aprilo 2003, kiam estis decidite malfermi la Verdan Linion al limigita movado de cipraj loĝantoj kaj turistoj ĉe kvar punktoj. Du el ili estas en la areo sub brita kontrolo, unu en Nikozio/Lafkoŝa, kaj unu aliloke laŭ la linio. La malfermo de la verda linio estis farita sekvante la atendon de la unuiĝo de la insulo en preparo por la aliĝo de la Respubliko de Kipro al la Eŭropa Unio. La espero pri la unuiĝo de la insulo estis detruita, ĉar la sindikata interkonsento proponita de la ĝenerala sekretario de UN, Kofi Annan, estis malakceptita en referendumo okazigita en la greka parto. Malgraŭ tio, la kvar transirejoj sur la Verda Linio restas malfermitaj. Kvankam oficiale la plej multaj el la landoj de la mondo, inkluzive de Eŭropa Unio, rekonas la suverenecon de la Respubliko Kipro super ĉiuj partoj de la insulo, sed tamen praktike nur la greka parto aliĝis al Eŭropa Unio, kaj la Eŭropa Unio akordiĝis kun la ekzisto de la Turka Respubliko Norda Kipro, eĉ se ne formale oficiala. La 3-an de April 2008, nova transirejo estis malfermita sur la Verda Linio, sur strato Ladera en la ĉefurbo. Tiu ĉi transirejo estas la sola, kiu ligas rekte inter la turka parto kaj la greka parto, sen devi trapasi la areon sub kontrolo de britio aŭ de UN. Strato Ladera estis la ĉefstrato de la urbo antaŭ la apartigo, sed ĝi estis blokita kaj prirezignita en 1974. La malfermo de la transirejo sur la strato Ladera estis ebligita post alia kompromiso en la rilatoj inter la grekoj kaj la turkoj en Kipro kaj estis akompanita de solena ceremonio kun la partopreno de la gvidantoj de ambaŭ partoj de la insulo.
Alforque
Alforque [alFORke] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidenta parto de la komarko Ribera Baja del Ebro kies ĉefurbo estas Quinto. Ĝi estas en la oriento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).
Geografio
Alforque estas municipa teritorio en la sudokcidenta parto de la komarko Ribera Baja del Ebro, kie ĝi okupas teritorion inter tiu de Cinco Olivas okcidente kaj tiu de Alborge okcidente; fakte ĝi estas unu el tri malgrandaj teritorioj de tri tre proksimaj vilaĝoj, nome Alborge, Alforque kaj Cinco Olivas. La areo estas tute ĉe la valo de la rivero Ebro kun la loĝloko tute sur la maldekstra bordo de la rivero.
La loĝloko Alforque mem estas je 61 km sudoriente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je la maldekstra bordo de la rivero Ebro tute ene de meandro. Ĝi estas sur 164 msm. La loĝloko mem estas konektita kun Velilla de Ebro nordokcidente kaj Alborge oriente.
Historio
La loknomo Alforque devenas de araba vorto. La teritorio de Alforque estis konkerita el islamanoj ĉirkaŭ 1133 fare de Alfonso la 1-a, kiu sekvis la fluejon de Ebro el Zaragozo. Post la konkero el islamanoj granda parto de la lokanoj estis mudeĥaroj kaj poste moriskoj. Ilia forpelo en 1610 okazigis demografian kaj ekonomian krizon.
Alforque demografie kreskiĝis fakte jam ekde la dua duono de la 19-a jarcento. Laŭlonge de la 20-a jarcento kelkaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron, kaj ankaŭ en Alforque oni malaltiĝis ĝis nunaj 64 loĝantoj (2022) pro malproksimeco el la regiona ĉefurbo kaj malfacilo de komunikado.
Ekonomio
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo, brutobredado, kaj sekva nutrindustrio, krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.
30412 Anthonylagain
30412 Anthonylagain estas mezgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Espino de la Orbada
Espino de la Orbada estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo La Armuña. Espino de la Orbada estas tradukebla etimologie al Kratago de la Orbada (alia loĝloko).
30412 Anthonylagain
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 7:3 kun Jupitero.
Nomo
Ĝia nomo honoras la francan planedan scienciston Anthony Lagain, kiu laboras pri. Li disvolvis ilojn de maŝina lernado por identigo de krateroj, gvidante al la identigo de la fonto de pluraj.
Espino de la Orbada
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 23,45 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 273 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 550 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 28 km de Salamanko, provinca ĉefurbo.
Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo.
Tournefort
(jen france, okcitane Tornafòrt) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Marbordaj Alpoj (france Alpes-Maritimes, okcitane Aups Maritims), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur ). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Nico kaj al la kantono .
Espino de la Orbada
La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.
La urbestro estas de dekstra partio PP.
Florida de Liébana
Florida de Liébana estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. Florida de Liébana estas tradukebla etimologie al Florejo de Liébana, Liébana (prononcu LJEbana) estas komarko de Kantabrio, de kie eble venis reloĝantoj.
Ĝi distas 13 km de Salamanko, provinca ĉefurbo.
Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo.
La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.
La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.
Hamdan bin Raŝid Al Maktum
Hamdan bin Raŝid Al Maktum (حمدان بن راشد آل مكتوم; naskiĝis la, mortis la ) estis araba ŝejko kaj membro de la reganta familio Maktum, vic-reganto de Dubajo kaj ministro de financoj kaj industrio de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (U.A.E.).
Al Maktum frekventis lernejojn en Dubajo kaj studis ĉe la Bell School of Languages en Kembriĝo. En 1971 li iĝis la unua ministro pri financoj kaj industrio de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, pozicio, kiun li tenis ĝis sia morto. Li estis la ĉefa reprezentanto de la UAE ĉe la Internacia Monunua Fonduso, la Organizo de Nafto-Eksportaj Landoj (OPEL) kaj de la Arabaj Ŝtatoj. En 1995 Hamdan Al Maktum estis nomumita vic-reganto de Dubajo.
Fondumo Al Maktoum
Li estis la iniciatinto de la Al Maktoum Instituto en Dubajo, institucio kiu aljuĝas stipendiojn al studentoj, kaj fondis la Al Maktoum Foundation, kiu antaŭenigas interkulturan dialogon inter la araba kaj okcidenta mondoj. Li estis la fondinto kaj "patrono" de Al-Maktoum Kolegio de Supera Edukado en Dundee, Skotlando.
Premio Hamdan de Unesko por instruista disvolviĝo
Lia Fondumo (Al Maktoum Foundation) finance subtenas la Unesko-premion Hamdan por Instruista Disvolviĝo, kreita en 2008 por subteni la plibonigon de instruado kaj lernkvaliton por atingi la UN-celon de Daŭripova Evoluo n-ro 4 pri kvalita edukado, kiu estas unu el la prioritatoj de Unesko. La premio estas egale dividita inter tri gajnintoj, kies projektoj celas plibonigi tutmonde la efikecon kaj efikecon de instruistoj.
Akcelo de la araba lingvo en ne-arabaj landoj
La Fondumo Hamdan bin Rashid Al Maktoum aprobis la efektivigplanon, kiun la Centro de Araba Lingvo por Ne-Arabaj Parolantoj ĉe ICESCO (islama ekvivalento de Unesko) prezentis pri la projekto por subteni la instruadon de araba lingvo en ne-arabaj landoj.
Tourrettes-sur-Loup
(jen france, okcitane Torretas de Lop) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Marbordaj Alpoj (france Alpes-Maritimes, okcitane Aups Maritims), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur ). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Grasse kaj al la kantono .
Fresno Alhándiga
Fresno Alhándiga estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. Fresno Alhándiga estas tradukebla etimologie al Fraksena Grenstokejo aŭ Fraksena Landlimo (inter Kastilio kaj Leono).
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 13,28 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 225 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la 1970-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.
Limas kun loĝlokoj Sepulcro-Hilario, Tamames, Tejeda y Segoyuela, Puebla de Yeltes, Navarredonda de la Rinconada, El Cabaco, Cereceda de la Sierra kaj La Bastida. Ĝi distas 33 km de Salamanko, provinca ĉefurbo.
En 939 okazis la batalo de Alhandega en kiu la trupoj de la Regno Leono venkis super tiuj de Al Andalus.
La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.
La urbestro estas de dekstra partio PP.
António Lobo Antunes
António Lobo Antunes [ɐ̃ˈtɔniu ˈloβu ɐ̃ˈtunɨʃ] (naskita la 1an de septembro 1942) estas portugala verkisto.
Li estis nomita kiel konkuranto por la Nobel-premio pri literaturo. Li estis premiita la 2000 Premio Aŭstrio por eŭropa literaturo, la 2003 Premio Ovid, la 2005 Jerusalem Premio, la 2007 Premio Camões kaj la 2008 Premio Juan Rulfo.
Antunes kompletigis siajn studojn ĉe medicina fakultato kaj specialiĝis pri psikiatrio. Li aliĝis en la portugala armeo kaj partoprenis dum pluraj jaroj en la kolonia milito en Angolo kiel kuracisto kaj psikiatro. Antunes revenis al Eŭropo en 1973 kaj en 1979 publikigis sian debutan romanon: Memória de Elefante (Memoro de Elefanto), kiu priskribas la rompon de lia unua geedziĝo. Sekvante la sukceson de la libro, li iom post iom forlasis psikiatrion kaj dediĉis sin pli al verkado.
La sendependecmilito de Angolo estas revenanta temo en la verkaĵoj de Antunes kaj li estas precipe influita fare de William Faulkner kaj Louis-Ferdinand Céline. Ofte citas la klasikajn poetojn inkluzive de Vergilio kaj Ovidio.
Montoj de Valsaín
La Montoj de Valsaín estas en la valo de Valsaín, aŭ de la rivero Eresma, en la norda deklivaro de la Sierra de Guadarrama kaj en la municipa teritorio de Real Sitio de San Ildefonso, apartenanta al la provinco Segovio (Kastilio kaj Leono, Hispanio).
Alborge
Alborge [alBORĥe] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidenta parto de la komarko Ribera Baja del Ebro kies ĉefurbo estas Quinto. Ĝi estas en la oriento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).
Montoj de Valsaín
La montaro estas formata de du montoj, nome Pinar kaj Matas, ambaŭ de publika utilo kaj apartenantaj al la institucio Organismo Autónomo Parques Nacionales, kiu administras ĝin pere de la Centro Montes y Aserradero de Valsaín.
Alborge
Geografio
Alborge estas municipa teritorio en la sudokcidenta parto de la komarko Ribera Baja del Ebro, kie ĝi okupas teritorion ĉirkaŭita de tiu de Sástago escepte okcidente kie limas kun tiu de Alforque; fakte ĝi estas unu el tri malgrandaj teritorioj de tri tre proksimaj vilaĝoj, nome Alborge, Alforque kaj Cinco Olivas. La areo estas tute ĉe la valo de la rivero Ebro kun la loĝloko tute sur la maldekstra bordo de la rivero.
La loĝloko Alborge mem estas je 62 km sudoriente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je la maldekstra bordo de la rivero Ebro tute ene de meandro. Ĝi estas sur 156 msm. La loĝloko mem estas konektita kun apudaj Sástago sude kaj Cinco Olivas okcidente.
Historio
La loknomo Alborge devenas de la araba vorto البرج, Al Burĝ, kun signifo "la turo" aŭ fakte gvatoturo.
La teritorio de Alborge estis konkerita el islamanoj ĉirkaŭ 1133 fare de Alfonso la 1-a, kiu sekvis la fluejon de Ebro el Zaragozo. Post la konkero el islamanoj granda parto de la lokanoj estis mudeĥaroj kaj poste moriskoj. Ilia forpelo en 1610 okazigis demografian kaj ekonomian krizon.
Alborge demografie kreskiĝis fakte jam ekde la dua duono de la 19-a jarcento. Laŭlonge de la 20-a jarcento kelkaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron, kaj ankaŭ en Alborge oni malaltiĝis ĝis nunaj 111 loĝantoj (2022) pro malproksimeco el la regiona ĉefurbo.
Ekonomio
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo, brutobredado, kaj sekva nutrindustrio, krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.
Gajates
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Gajates, Galleguillos kaj Valeros, okupas totalan areon de 27,67 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 169 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 39 km de Salamanko, provinca ĉefurbo.
Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo.
La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.
La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.
Gusztáv Kálnoky
Grafo Gusztáv Kálnoky [gustAv kAlnoki], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Kálnoky Gusztáv Zsigmond estis aŭstrohungara ministo, diplomato, aristokrato. Lia nobela antaŭnomo estis kőröspataki. Gusztáv Kálnoky naskiĝis la en Lettowitz (Aŭstra Imperio, Moravio, nuntempa Letovice en Ĉeĥio), li mortis la  en Prödlitz (Aŭstrio-Hungario, nuntempa Brodek u Prostějova en Ĉeĥio).
Biografio
Gusztáv Kálnoky komence estis profesia soldato, poste aŭstra diplomato ekde 1854 en Munkeno, Berlino kaj Londono. Li estis ambasadoro en Kopenhago (1874-1879) kaj Sanktpeterburgo (1880). Li estis komuna ministro pri eksteraj rilatoj de Aŭstrio-Hungario inter 1881-1895, poste li abdikis pro konflikto kun Dezső Bánffy. Resume la politiko de Kálnoky estis ĝenerale konservativa kaj sufiĉe sukcesa. Li ricevis premiojn en 1888 kaj 1895.
Arucas
Arucas [aRUkas] estas urbo kaj municipo apartenanta al la provinco Las Palmas, en la regiono Kanarioj. Ĝi etendiĝas sur la norda parto de la insulo Gran Canaria. La loknomo Arucas plej verŝajne devenas de la guanĉoj, sed fakuloj ne interkonsentas pri la preciza signifo.
Elstaras en ĝia histori-arta heredo la preĝejo de Sankta Johano Baptisto, konata populare kiel la Katedralo de Arucas. ​
Geografio
Arucas estas en la norda parto de la insulo Gran Canaria, je 17 km de la provinca kaj insula ĉefurbo, kio helpis ĝian disvolvigon. Ĝi enhavas areon de 33.01 km², kiel unu el la 10 plej malgrandaj teritorioj de la insulo.
La municipa teritorio limas kun tiuj de Teror (sude), Firgas (okcidente), Las Palmas de Gran Canaria (oriente) kaj Moya (nordokcidente je malgranda marborda strio). Norde estas la Atlantika Oceano.
La municipa ĉefurbo, nome la urba kerno, estas je 240 m.s.m., kaj la plej alta loko estas 757.6 m.s.m. en El Cabezo. La municipa ĉefurbo estas sur valo, origine margrundo kiu pro la vulkano de la Montaña de Arucas fermiĝis formante lagunon. La municipa teritorio deklivas el sudaj altaĵoj ĝis la marbordo.
Arucas posedas malgrandan parton de sia teritorio protektita ene de la Kanaria Reto de Protektitaj Naturaj Areoj, havante integre la naturan monumenton de Amagro, kaj kunhavante kun najbaraj municipoj la Ruran Parkon de Doramas.
Historio
En la areo estis setlado de guanĉoj. Ili praktikis brutobredadon kaj agrikulturon, kiel atestas restaĵoj de tiu epoko. Post la konkero de Gran Canaria en 1478, la novaj kolonoj, kastilianoj kaj portugaloj, dediĉis sin al la samaj taskoj, ĉefe cele al cerealoj kaj fiŝkaptado. Arucas estis rekonstruita en 1480 post totala detruo en 1478. El la 15-a jarcento, la ĉefa kultivo de la zono de Arucas estis la sukerkano. Kaj de tiu industrio restis ĝis nun fabriko de rumo. En Arucas hegemoniis la produktado de karmino el koĉo en la dua duono de la 19-a jarcento.
La rimarkinda nova preĝejo ekkonstruiĝis en 1909 en stilo novgotiko, kaj ekuziĝis en 1917 kun reformoj ĝis 1977.
Demografio
La municipo havis 37 367 loĝantojn je 2017, estante la 7a de la provinco Las Palmas kaj la 5a de la insulo Gran Canaria, helpite de la proksimeco al la provinca kaj insula ĉefurbo.
Historie la loĝantaro regule kreskiĝis laŭlonge de la unua duono de la 20-a jarcento ĝis 27 000 loĝantoj en 1960, poste stagnis dum pli ol tri jardekoj ĝis nova eksplodo de turismo kaj servoj kiel dormurbo, kio plialtigis la loĝantaron ĝis nunaj preskaŭ 40 000 loĝantoj.
Teritoria organizado
Arucas dividiĝas en la jenaj entoj kaj loĝlokoj kun korespondaj kernoj:
Ekonomio kaj vidindaĵoj
Arucas bazis sian ekonomion en agrikulturo (unue sukerkano kaj poste bananoj, pri kio ĝi estas ĉefa loko en la insulo, ĉefe el la dua duono de la 20-a jarcento). Estas ankaŭ brutobredado de kaproj kaj ŝafoj; gravas produktado de fromaĝo. Sed lastatempe turismo iĝis ĉefa ekonomia rimedo, kune kun servoj kiel dormurbo.​ El la kultivado de sukerkano kaj posta sukerindustrio, restis la fabrikado de mielrumo en la municipo.
Turismo
La turisma disvolviĝo okazis el la dua duono de la 20-a jarcento. Eblas montara piedirado, kultura turismo, marsportoj kaj aliaj okupitecoj.
Estas multaj vidindaĵoj en la municipo.
Tourette-du-Château
(jen france, okcitane Torreta d'en Castèu) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Marbordaj Alpoj (france Alpes-Maritimes, okcitane Aups Maritims), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur ). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Nico kaj al la kantono .
La Zaida
La Zaida [laZAJda] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidenta parto de la komarko Ribera Baja del Ebro kies ĉefurbo estas Quinto. Ĝi estas en la oriento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).
Forfoleda
Forfoleda estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Comarca de Ledesma. Forfoleda estas tradukebla etimologie al Falinta foliaro, alude al la falintaj folioj de kverkoj utilaj por brutobredado. Ses folioj de kverkoj aperas en la dekstra duono de la blazono.
Gondofaro
Gondofaro (greke Γονδοφαρης Gondofarēs, Υνδοφερρης Indoferrēs; en la antikva skribmaniero Ĥaroŝti: 𐨒𐨂𐨡𐨥𐨪 Gudafara; 𐨒𐨂𐨡𐨥𐨪𐨿𐨣 Gudafarna) estis la fondinto de la Hindio-Partia Reĝlando kaj ĝia plej elstara reĝo, regante de la jaro 19 ĝis 46 de nia erao. Li verŝajne apartenis al vico de lokaj princoj kiuj regis la Partan provincon Drangiana ekde ĝia interrompo fare de la hindiaj skitoj en ĉ. 129 a.K., kaj eble estis membro de la partia dinastio de Suren. Dum lia regado, lia regno sendependiĝis de parta aŭtoritato kaj transformiĝis en imperion, kiu ampleksis Drangiana, Araĉosia, kaj Gandhara. Li estas ĝenerale konata el la Agoj de Tomaso, apokrifo de la Nova Testamento.