cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chêne-Pâquier
Trafiko
Chêne-Pâquier situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la komunumo kondukas flankaj vojoj de Molondin, Chavannes-le-Chêne kaj Champtauroz. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 8 kilometrojn okcidente de la komunumo apud Yverdon-les-Bains. Pere de poŝtaŭtolinio al Yvonand la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Le Pâquier datiĝas el la jaro 1462 kiel Pascua, kaj de Le Chêne el la jaro 1550 kiel loz Chanoz. La vilaĝjoj Le Chêne kaj Le Pâquier dum mezepoko apartenis al la Senjorujo Saint-Martin-du-Chêne. De la senjora kastelo, kiu situis sur la teritorio de la komunumo Molondin nuntempe staras nur ankoraŭ la defendoturo. La preĝejo Sankta Marteno fariĝis en la jaro 1228 pastra preĝejo. En la jaro 1667 estis konstruita en La Pâquier nova preĝejo. Post la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo estis atribuita al la Distrikto Yverdon, kiu kun efiko de la 1-a de januaro 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis atribuita al la nova Distrikto Vaŭda Nordĵuraso.
Nadeĵda Kuĉer
Ŝi studis en Minska Ŝtata Muzik-Lernejo en Belorusio kaj poste en Sankt-Peterburga Konservatorio, Rusio. El 2006 ŝi ricevis multajn premiojn en muzikaj festivaloj kaj konkurencoj.
Steinkjer
Steinkjer estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag (ĝis 2017 al Nord-Trøndelag) kaj estas ties administra centro. Parto de la komunuma teritorio estas la lagaro Bangsjøan.
Attila Vörös
Attila Vörös [atila voroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vörös Attila estis hungara geologo, paleontologo, muzeologo, membro (korespondanta en 2004, ordinara en 2010) de Hungara Scienca Akademio.
Attila Vörös  naskiĝis la  1944 en Budapeŝto.
Biografio
Attila Vörös frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li ankaŭ doktoriĝis en 1968. Li laboris 2 jarojn samloke en la universitato, poste en 1970 li laboris plu muzeo. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1985, li doktoriĝis en 1997 antaŭ la akademio. Li pensiuliĝis en 2012. Li okupiĝis ekzemple pri paleontologiaĵoj en Bakony. Li havas edzinon, kiu naskis 3 filojn. Li ricevis precipe memormedalojn inter 1996-2012.
NGC 25
NGC 25 (aliaj indikoj — PGC 706, ESO 149-19, FAIR 1, AM 0007-571) estas galaksio en konstelacio Fenikso.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Hilst
Hilst estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südwestpfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Baldegg (stacidomo)
Baldegg estas fervoja stacidomo en Hochdorf, Svislando.
Cefeido
Cefeido estas stelo kies brilo varias regule, eble, sed ne probable, pro ŝanĝo de grando.
La daŭro de la ciklo estas rekte proporcia al la absoluta grando: sekve, cefeidoj estas utilaj mejloŝtonoj por kalkuli grandajn astronomiajn distancojn.
Ĝia nomo venas de la stelo Delta Cephei (δ de la konstelacio Cefeo), kiu varias kun periodo de 5,36634 tagoj. Alpha Ursae Minoris (la nuna polusa stelo) estas cefeido, kvankam iom nekutima : la amplitudo de ĝia variado malkreskis, kaj denove kreskis de 1994.
Historio
En la 1910-1920-aj jaroj, Henrietta Swan Leavitt, de la Universitato Harvard, klasifikis la cefeidojn de la Magelanaj Nuboj. Ŝi konstatis, ke iliaj periodoj estas rilataj al iliaj videblaj magnitudoj, do al iliaj absolutaj magnitudoj, car ĉiuj steloj de unu el tiuj stelamasoj estas praktike je sama distanco de Tero.
Kalam-akoro
La kalam-akoro (Acorus calamus) estas marĉoplanto el la familio de la Akoroj. Ĝi havas firman, longan rizomon kaj molan radikon. La rizomo rampas tuj sub la tersurfaco. Ĝi produktas, ĝis unu metro longajn, glavoformajn, rektestarantajn foliojn kaj solestarantan, rektestarantan flortrunketon. La formo de la flortrunketo similas al tiu de la folio. Al la flortrunketo kreskas la spadikon, kiu ŝajne venas el la flanko de la trunketo. La spadiko konsistas el dense kunpremitaj, etaj, flaveverdaj floroj. La fruktoj estas ruĝaj beroj kun pluraj semoj. La planto reproduktas sin ne nur per seksa reproduktado sed ankaŭ per vegetativa reproduktado.
Cefeido
Historio
Tiel sufiĉas, mezuri la distancon de unu cefeido, (ekzemple per paralakso), por trovi la absolutan magnitudon, do la distancon al iuj aliaj cefeidoj.
Kalam-akoro
La planto de nature troviĝas en Hindio kaj la suda parto de Ĉinio. Nuntempe ĝi ankaŭ troviĝas en Eŭropo kaj Nord-Ameriko, kie ĝi estas importita de la homo.
Cefeido
Historio
Tiun mezuron faris en 1916 Harlow Shapley, kiu kompletigis la malkovron de Henrietta Swan Leavitt. De tiam, la cefeidoj iĝis gravaj helpiloj por la mezuro de la kosmaj distancoj.
Kalam-akoro
La rizomo povas esti uzata en la kuirarto kiel gustigilo en diversaj manĝaĵoj. Plejbone ĝi estas etkvante konsumata ĉar grandkvante ĝi estas venena, kaj havas halucinestigan efikon. La rizomo gustas amare kaj spice kaj havas akran, aroman odoron. Inter aliaj ĝi enhavas vitaminon C, kolino, karbohidratojn, plantan gumon, eteran oleon kaj amarigaĵojn.
Cefeido
Formulo
La absoluta magnitudo M de cefeido estas ligata al ĝia periodo P mezurata en tagoj per la rilato:
Kakĉikela lingvo
La Kakĉikela aŭ Kaqchikel laŭ la majaa transskro, estas lingvo de la majaa lingvara familio, parolata de la kakĉikela loĝantaro en la centra altebenaĵo de Gvatemalo. Ekzistas proksimume 500 000 kakĉikelaparolantoj. Ekzistas relative alta nombro de dialektoj.
Vidu ankaŭ
Sara Curruchich, majaa kantistino kiu kantas en la kakĉekela kaj la hispana.
Osiek (Sanktakrucio)
Osiek estas urbo en la provinco aŭ historie vojevodio Sanktakrucio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Osiek en distrikto Staszów. Osiek fondiĝis en la 13-a jarcento, kaj en 1430 ricevis urbajn rajtojn. Fine de junio 2015 ĝi havis loĝantojn.
Eiffel 65
Eiffel 65 estis itala eŭrodanca/italodanca triopa muzika grupo, fondita dum malfruaj 90-aj jaroj kaj plej multe konata laŭ ilia internacia furorkanto "Blue (Da Ba Dee)". Iliaj aliaj furoraj kantoj estis "Move Your Body" kaj "Too Much of Heaven". La nomo "Eiffel" estis hazarde elektita per komputila programo kaj la "65" estis alskribita sur lia nomo erare; tio estis aktuala parto de la telefona numero. Eiffel 65 atingis raran sukceson ankaŭ en Usono.
Monghidoro
Monghidoro' estas komunumo de Italio. Etimologia fonto estas la latina vorto Mons Isidori. Loka popola nomo etas Scargalesen [Skargalezen], kiu signifas malŝarĝi la azenon.
La komunumo apartenas al la regiono Emilio-Romanjo kaj al la provinco Bolonjo. Fine de la jaro 2004 ĝi havis 3613 loĝantojn.
Esperanto en Monghidoro
En la komunumo en 1906 naskiĝis Carlo Agostini.
Ekspedicio de Lewis kaj Clark
La Ekspedicio de Lewis kaj Clark estis esplorprojekto aŭspiciita de la usona registaro (instigite de prezidento Thomas Jefferson). Ĝi celis esplori kaj dokumenti la parton de Norda Ameriko situanta okcidente de tiama Usono ĝis Pacifiko. Interalie oni esperis trovi navigeblan vojon por boata transporto inter Atlantiko kaj Pacifiko, eventuale per trovo de komuna fonto de riveroj Misuro kaj Kolumbio/Snake. La ekspedicion estris Meriwether Lewis kaj William Clark, kaj daŭris de 1804 ĝis 1806.
Strukturo
Strukturo estas maniero, laŭ kiu estas kunaranĝitaj la diversaj partoj de konstruo, maŝino, organismo, aŭ la diversaj eroj de kemia substanco, ekz. strukturo de atomo aŭ homa korpo, organiza strukturo de UN. Oni ofte uzas ĉi tiun terminon kun la senco konstruaĵo (ekz. famaj strukturoj de 20-a jarcento).
Super kaj infra
Superstrukturo estas suprendirektita etendaĵo de ekzistanta strukturo super bazlinio.
Infrastrukturo estas strukturo kiu ampleksas ĉiujn daŭre ekzistantajn bazajn instalaĵojn kaj organizojn - personajn, materiajn, instituciajn - kiuj en sia sumo garantias la funkciadon de labordividanta nacia ekonomio.
Strukturo en kemio
Kemia strukturo rilatas al kaj molekula geometrio kaj elektrona aranĝo. La strukturo povas esti bildigita per diversaj diagramoj nomataj strukturaj formuloj.
Strukturo en matematiko
Strukturo estas la tuto de la rilatoj, operacioj k.s., per kiuj oni provizas aron por doni al ĝi interesajn matematikajn ecojn; alternative, oni nomas strukturo ankaŭ la tiamaniere provizitan aron kaj la tuton de ĝiaj ecoj: provizite per adicio kaj multipliko, la aro de polinomoj havas ringan strukturon; metriko donas al aro topologian strukturon, sed ne ĉiu topologia spaco havas metrikan strukturon.
Strukturo en arkitekturo
Strukturo povas esti:
Laŭ Francisko Azorín strukturo estas Maniero, laŭ kiu estas kunaranĝitaj ladiversaj partoj de konstruaĵo, de tutaĵo. Li indikas etimologion el la latina structura (strukturo).
Karolo la 2-a (Rumanio)
Karolo la 2-a de Rumanio, reĝo de Rumanio, princo de Hohenzollern-Sigmaringen, (naskita la en Sinaia, mortinta la  en Portugalio) estis reĝo de Rumanio en la jaroj 1930 ĝis 1940.
Sveda literaturo
En ĵusaj jardekoj, nova generacio de verkistoj setliĝi en la internacia literatura etoso, kiaj la verkistoj de krimromano Henning Mankell aŭ Jan Guillou. Estas tutmonde fama la romanisto porinfana Astrid Lindgren, aŭtoro de verkoj kiaj Pippi Långstrump, inter aliaj. Jam komence de la 21a jarcento, la ĵurnalisto Stieg Larsson iĝis eldona fenomeno tutmonde pere de sia trilogio Millenium.
Karolo la 2-a (Rumanio)
Lia filo Mikaelo la 1-a estis ne nur lia posteulo, sed ankaŭ lia antaŭulo, ĉar en 1926 oni konsideris Karolon neinda je reĝeco, pro amaferoj kun nenobelaj virinoj. Tial la kvinjara Mikaelo en 1927 iĝis reĝo; Karolo iris al ekzilo en Parizo, kun sia amatino kaj tria edzino Magda Lupescu.
Sveda literaturo
En Esperanto
Sveda Poemaro estas Esperanta antologio de svedlingvaj poemoj. La libro aperis en la jaro 1954 en Stokholmo.
Karolo la 2-a (Rumanio)
En 1930 Karolo promesis forlasi Lupescu; je la li revenis en Rumanion kaj je la  iĝis reĝo.
Je la Karolo nuligis la registaron kaj transprenis la regadon kiel reĝa diktatoro, por malhelpi, ke anoj de la faŝisma legiana movado membriĝu en la registaro; la legiana movado atingis en la elektoj de 1937 pli ol 15 % de la voĉoj. La ekdeĵoris nova registaro sub ĉefministro Armand Călinescu.
Kiam la Dua Viena Arbitracio de 1940 forprenis de Rumanio grandan parton de Transilvanio, la pozicio de Karolo tre malfortiĝis. Je la li nomumis Ion Antonescu ĉefministro kaj abdikis favore al sia filo Mikaelo.
Karolo mortis en 1953 en Estoril en Portugalio kaj estis entombigita en la preĝejo de sankta Engrácia, la nacia panteono, kvankam li ne estis portugalo. Nur en 2003 oni transportis lian korpon al la katedralo de Curtea de Argeș en Rumanio, kie estas la tomboj ne nur de lia patro Ferdinando, sed ankaŭ de lia burĝa edzino Maria Lupescu.
Azerbajĝano en la Vintra Olimpiko 1998
Arta sketado
Mallongigoj: EFL = Entute Faktorita Lokigo, LG = Libera Glitilo, MP = Mallonga Programo
Ekonomio en nazia Germanujo
La Dua Mondmilito kaj la komenco de militekonomio kondukis Germanujon en periodon de prirabo kaj destruo, malgraŭ ke ĝi esti sorbinta las ekonomiajn kaj industriajn strukturojn de la teritorioj okupitaj en Eŭropo kaj la ekspluato de deportitaj deviglaborantoj. La fino de nazia Germanujo lasis la landon en situacio de ekonomia kolapso kaj inflaciego, kiu komenciĝis sub la regado fare de la aliancana okupantaro.
Issenheim
Issenheim (germane Isenheim) estas malgranda franca komunumo, lokita en la departemento Haut-Rhin kaj en la regiono Alzaco.
Geografio
La rivero la Lauch fluas tra la komunumo.
Overhalla
Overhalla estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag (ĝis 2017 al Nord-Trøndelag). Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo situas en la loĝloko Ranemsletta. Parto de la komunuma teritorio estas la lagaro Bangsjøan.
Issenheim
Historio
Tie estis monaĥejo de la ordeno de Antonianoj kie estis la fama retablo hodiaŭ ekspoziciata en Kolmaro. La monaĥoj kuracis ergotismulojn.
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,13% de voĉoj) en 2004, kaj 3 voĉdonojn (0,38%) en 2009.
Tamás Szarka
Tamás Szarka [tamAŝ sarka], laŭ la hungara skribmaniero Szarka Tamás estas slovakiano apartenanta al la hungara minoritato, kantisto, gitaristo, violonisto, komponisto, instruisto. Lia frato estas Gyula Szarka.
Tamás Szarka naskiĝis en 1964 en Šaľa.
Biografio
Tamás Szarka vivis dum la infanaj jaroj en Kráľov Brod. Li komencis lerni violonadon jam en 1972 en Galanta. Li ekhavis abiturienton post jardeko, poste frekventis ĉeflernejon en Nitra, baldaŭe li instruis 2 jarojn. En 1983 li fondis muzikan grupon kun sia frato. Tiu orkestro prenis la nomon Ghymes, kiu estas nuntempa Jelenec laŭ la mezepoka hungara ortografio. Li eldonis poemaron en 2000, sur la kovrilpaĝo estas videbla lia pentraĵo. En 2004 li eldonis la unuan muzikdiskon. Li ricevis premion Kossuth en 2011, ekde 1999 ankaŭ aliajn premiojn.
Informa teknologio
Homoj stokadis, aliradis, manipuladis kaj komunikadis kaj transigadis informaron ekde kiam la sumeranoj en Mezopotamio ekuzis skribadon ĉirkaŭ la jaro 3000 a.n.e., sed la termino information technology en la angla lingvo kaj en sia moderna senzo por la unua fojo aperis en artikolo de 1958 publikigita en la gazeto Harvard Business Review; la fakuloj Harold J. Leavitt kaj Thomas L. Whisler komentis, ke "la nova teknologio ne havas ankoraŭ unusolan establitan nomon. Ni nomos ĝin informa teknologio (IT)." Ilia difino konsistas el tri kategorioj: teknikoj por procezado, aplikado de statistikaj kaj matematikaj metodoj al la decido-farado kaj imitado de alt-orda pensado pere de komputilaj programoj.
Bazite sur la stokado kaj procezado de la teknologioj uzitaj, eblas distingi kvar diversajn fazojn de disvolvigo de IT nome la jenaj: antaŭ-mekanika (3000 a.n.e.– 1450 n.e.), mekanika (1450–1840), elektromekanika (1840–1940), kaj elektronika (1940–nuntempe). Tiu artikolo fokusas al la plej ĵusa periodo (elektronika).
Historio de komputoteknologio
Maŝinoj estis uzataj por helpi komputadon dum miloj da jaroj, probable dekomence en la formo de ĉizita bastono. La Meĥanismo de Antikithera, datita el ĉirkaŭ la komenco de la unua jarcento a.n.e., estas ĝenerale konsiderata la plej frua konata mekanika analoga komputilo, kaj la plej frua konata motorhava mekanismo. Kompareblaj motorhavaj aparatoj ne aperos en Eŭropo ĝis la 16a jarcento, kaj en 1645 oni disvolvis la unuan mekanikan kalkulilon kapablan plenumi la kvar bazajn aritmetikajn operaciojn.
Elektronikaj komputilo, uzantaj ĉu relajsojn ĉu valvojn, ekaperis en la komenco de la 1940-aj jaroj. La elektromekanika Zuse Z3, kompletigita en 1941, estis la unua programebla komputilo en la mondo, kaj laŭ la modernaj normigoj unu el la unuaj maŝinoj kiuj povus esti konsiderataj kompleta komputmaŝino. Colossus, disvolvigita dum la Dua Mondmilito por deĉifri la kriptitajn germanajn mesaĝojn, estis la unua elektronika cifereca komputilo. Kvankam ĝi estis programebla, ĝi ne estis ĝeneral-cela, ĉar estis dezajnita nur por plenumi unusolan taskon. Ankaŭ mankis al ĝi la kapablo stoki sian programon en memorilo; programado estis farita uzante konektilojn kaj ŝaltilojn por ŝanĝi la internan kablofunkciadon. La unua rekonebla moderna elektronika cifereca stok-programita komputilo estis la Manchester Baby, kiu funkciigis sian unuan programon la 21an de junio 1948.
La disvolvigo de transistoroj fine de la 1940-aj jaroj en la Laboratorioj Bell ebligis la desegnadon de nova generacio de komputiloj kiuj havis tre limigitan konsumon de energio. La unua komerce disponebla stok-programebla komputilo, nome la Ferranti Mark I, enhavis 4050 valvojn kaj havis konsumon de 25 kilovatoj de energio. Kompare, la unua transistorigita komputilo disvolvigita en la Universitato de Manĉestro funkcianta ekde novembro 1953, konsumis nur 150 vatojn en sia fina versio.
Etikaj problemoj
La kampo de la inform-teknologia etiko estis establita de la matematikisto Norbert Wiener jam en la 1940-aj jaroj. Kelkaj el la etikaj aferoj asociaj kun la uzado de la informa teknologio estas jenaj:
En Esperanto
Yves Nevelsteen, Komputeko, E@I, 2008, Partizánske, Slovakio. 94 pp.
Eksteraj ligiloj
Mass IT: Mass Information Technology
Auburn
Auburn interalie povas rilati al
(8659) 1990 SE11
(8659) 1990 SE11 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Legazpi (Arganzuelo)
Legazpi estas la nomo de unu de la administraj kvartaloj de la distrikto Arganzuelo, en Madrido (Hispanio). Ĝi havas formon trapezan kaj estas situanta ĉe la sudokcidento de la distrikto, limigita de la stratoj Vado de Santa Catalina, Bolívar, Bronce, la avenuo Planetario kaj Méndez Álvaro norde; la aŭtoŝoseo ĉirkaŭa M-30 sudoriente kaj la rivero Manzanares kaj la M-30 sude. Estas ĉirkaŭata de la kvartaloj, apartenantaj al la sama distrikto, de Laĉopero, Delicoj kaj Atoĉo norde; Almendrales kaj Orcasitas, de la distrikto Usero, sudoriente, kaj Entrevías, de la distrikto de Ponto de Valjeko, sudoriente. Ene de la aktuala sistemo de divido de la urbo, la distrikto Arganzuelo havas la kodon 02 kaj Legazpi la 24.Ties nomo rilatas al la hispana konkistadoro Miguel López de Legazpi.
GLAT-organizoj
GLAT-organizo - organizo, kies tasko estas ago por GLAT-anoj.
GLAT-movado komenciĝis en Usono fine de 1960-aj jaroj, iniciatata restis interbatiĝoj Stonewall en Novjorko en 1969.
Kelkaj GLAT-organizoj
Tutmondaj ' ' ' ' ' ' ' ' ' ' Aliaj
Julia Campbell
Julia CAMPBELL (12-an de marto 1962 en Huntsville, Alabamo) estas usona aktorino.
Biografio
Campbell vizitis Lake Braddock Secondary School en Burke, Virginia. Ŝi debutis en la televida serio Ryan's Hope, en kiu ŝi ludis Katie Thompson de 1984 ĝis 1985. En 1986 ludis ŝi en la televida serio California Clan, unu jaron poste en serio Women in Prison havis ŝi ĉefrolon. En la komedio Opportunity Knocks (1990) ludis ŝi gravan rolon apud Dana Carvey.
Campbell geedziĝis en 1988 kun aktoro Bernard White. Post ilia divorco, ŝi geedziĝis kun aktoro Jay Karnes.
Klaso (biologio)
Klaso estas ŝtupo de la planta kaj besta klasigoj (latine classis).
Klasnomoj
La klasnomoj finiĝas per -opsida ĉe la plantoj, -phyceae ĉe la algoj kaj -mycetes ĉe la fungoj. Ili varias ĉe la bestoj.
Gronlanda lingvo
Ne konfondu kun Kalaallisut (dane: vestgrønlandsk), la okcidenta grondlanda.
La gronlanda lingvo (kodoj laŭ ISO 639:  ) estas inuita lingvo parolata de ĉirkaŭ 40 mil homoj en Gronlando kaj sep mil homoj en Danio. Depost 2006, ĝi estas la sola oficiala lingvo de Gronlando. Ekzistas Vikipedio en la gronlanda lingvo, kiu proksime rilatis al la inuitaj lingvoj en Kanado, kiel ekzemple Inuktituta lingvo. La gronlanda ne apartenas al la inuktitutaj lingvoj, kvankam tion skribas kelkaj fontoj. Sed la lingvo estas tiel proksime parenca, ke rekta kompreno grandparte eblas.
Okcidenta gronlanda
La okcidenta gronlanda (Kalaallisut) ĉefe ofertas nuancojn kaj povas atribui grandan kvanton da informoj al verboj.
Klasifiko
La Grondlanda (Kalaallisut) apartenas al la eskim-aleŭta lingvaro kaj estas parolata en Gronlando. Ĝi estas proksime parenca al la kanadaj lingvoj kiel Inuktituto kaj kiel tiu forte polisinteza.
Oni povas distingi tri dialektojn: okcidenta, orienta kaj norda (aŭ polusa). La okcidenta dialekto havas plej da parolantoj kaj estas la bazo de la oficiala lingvo. La vorto Kalaallisut estas la ekvativo kaj signifas laŭvorte kiel Gronlandano.
Por kompari: la nomo Inuktitut estas redonata en la Grondlanda (Kalaallisut) kiel Inuttut. Unu el la plej konataj vortoj de Inuktituto, iglu („domo“), estas en Kalaallisut illu (ĉe tio ll staras por la laterala frikativo ).
Preĝejo Prezento de Sankta Maria (Törökbálint)
La preĝejo Prezento de Sankta Maria estas romkatolika historia monumento en urbo Törökbálint.
Gronlanda lingvo
Fonologio
La plej ekstensiva studo de la Gronlanda fonologio estas Jørgen Rischel's "Topics in West Greenlandic Phonology" (1974).
Preĝejo Prezento de Sankta Maria (Törökbálint)
Historio
Oni konjektas, ke tiu ĉi kirko estis konstruita en la 14-a jarcento, la paroĥestro estis menciita en 1422. Arkeologoj ektrovis spurojn de la iama apuda tombejo kaj ties ŝtona muro. Pri dominado de turkoj mankas informoj, poste en 1695 jezuitoj alvenis kaj refondis la paroĥon en 1702. Tiutempe ankaŭ la sanktejo estis rekonstruita, sed dum konstruado oni profitis la ruinojn. Klemento la 11-a donacis kermesrajton en 1705. La jezuitoj transdonis la kirkon en 1712 al la kutimaj pastroj. En 1763 la navo estis pligrandigita. En la 19-a jarcento plurfoje okazis rekonstruoj, eĉ nova turo estis konstruita. La orgeno estis farita en 1906, trakonstruita en 1980. Pluraj renovigaj laboroj okazis en komenco de la 21-a jarcento.
Gronlanda lingvo
Fonologio
Tri vokaloj: /i/, /u/ kaj /a/
Preĝejo Prezento de Sankta Maria (Törökbálint)
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en parko. La fasado estas preskaŭ simetria, nur kruco estas videbla maldekstre kaj ĉe la angulo estas ŝtupoj supozeble por la galerio. Meze la enirejo funkcias, plej supre la turo altiĝas. La navo finiĝas en okangula absido, kiu havas po 3 malnovajn fenestrojn kaj apogpilierojn. Interne la instalaĵoj estis produktitaj en la 18-a jarcento.
Gronlanda lingvo
Fonologio
Antaŭ la uvulara konsonanto ([q] aŭ [ʁ]) /i/ estas realigata alofonie kiel [e] aŭ [ɛ] kaj /u/ kiel [o] aŭ [ɔ]. Ĉi tiu alterno montriĝas en la moderna norma ortografio per la skribo /i/ kaj /u/ kiel <e> resp. <o> se ili aperas antaŭ la uvularoj (<q> kaj <r>).
Se vorto havas la finaĵon i aŭ u, tio ŝanĝiĝas al e aŭ o, se aldoniĝas sufikso, kies unua sono estas [q] aŭ [ʁ]. Ekz. ini "ĉambro" + -qarpa "ĉu ekzistas?" -> ineqarpa "ĉu ekzistas ĉambro?". Sed e aŭ o en vortoj kun la finaĵo je q aŭ r ŝanĝiĝas al i aŭ u, se ŝanĝiĝas la sufikso. Ekz. qimmeq "hundo" -> qimmit "hundoj".
Duoblaj vokaloj estas parolataj kiel du silaboj, tiel ili estas fonologie vokala sekvo sed ne longa vokalo. Ili ankaŭ estas skribataj kiel du vokaloj en la ortografio.
Konsonantoj
Literoj inter // estas la fonemoj kaj la sekva litero estas la maniero laŭ kiu oni skribas ĝin en la nova norma Gronlanda ortografio ekde la jaro 1973.
Gramatiko
La Gronlanda (Kalaallisut) havas en limigita amplekso ergativan strukturon. La kunmetado (kunmeto de memstaraj vortoj) estas diference al la derivado tre malofta.
Transiro de buŝa al skriba lingvo
En 1851 Samuel Kleinschmidt, hernhuta pastro ĉe la misionstacio en Nuuk, eldonis Grammatik der grönlandischen Sprache kie li pere de latinaj literoj kreis gronlandan alfabeton (kun 2 specialaj sonoj gdl/rdl/vdl = l sed kun samtempe elblovita aero de la buŝflankoj kaj ĸ = tre fermita qr kiu restas preskaŭ en la gorĝo) kaj ortografio. Tiu estis la unua klopodo por krei inuitan skriban lingvon. La ortografio de Samuel Kleinschmidt restis ĝis 1973 kiam oni i.a. sanĝis la alfabeton tiel ke nun gdl/rdl/vdl = ll, kaj ĸ = q.
Tur (rivero)
Tur (hungare Túr) estas rivero en Hungario kaj en Rumanio. Ĝi estas maldekstra flankorivero de Tiso.
Gronlanda lingvo
Transiro de buŝa al skriba lingvo
En danaj fremdvortoj krome estas uzataj la jenaj literoj: b c d h w x y z æ ø å
Tur (rivero)
La rivero fontas en Transilvanio, kune kun Somesul kaj Crasna (rivero) el meza kaj okcidenta Transilvanio kolektas akvojn. Inter la triopo Tur estas la plej malgranda, Somesul estas la plej granda.
Longo estas 95 km. La malsupra parto estas kanaligita, havanta ankaŭ branĉojn.
Akvonivelaj indikiloj: Garbolc, Turulung.
Menciindaĵoj:
Akvomuelejo en vilaĝo Túristvándi estas granda turisma vidindaĵo.
Filumo
Filumo estas taksonomia rango inter regno kaj klaso. Tiu vorto ĝenerale ne estas uzata en plantoscienco. Kvankam la Internacia kodekso de planta nomsistemo (vidu dunoma nomsistemo) permesas uzi la terminon "filumo", la termino "divizio" estas preskaŭ ĉiam uzata de plantistoj. Ambaŭ vortoj estas samsignifaj. La vorto devenas el la greka filai, kiu signifas la klanaj voĉdon-grupoj de urboŝtatoj.
La filumnomoj finiĝas per -phyta ĉe la plantoj kaj la algoj, kaj -mycota ĉe la fungoj. Ili varias ĉe la bestoj.
Marina Gera
Marina Gera, laŭ hungarlingve kutima nomordo Gera Marina estas hungara aktoro.
Marina Gera naskiĝis la  en Szeged.
Biografio
Marina Gera maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2008. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Gábor Zsámbéki kaj Sándor Zsótér. Post la diplomo ŝi apartenis al malgranda teatra trupo jaron, poste ŝi ne apartenas al teatrejo. Ŝi ricevis premiojn en 2019 kaj 2020. Ŝi edziniĝis en 2016.
La Delicoj (Arganzuelo)
La Delicoj, en hispana origine Las Delicias, estas la nomo de unu de la administraj kvartaloj de la distrikto Arganzuelo, en Madrido (Hispanio). Ĝi havas formon trapezan kaj estas situanta ĉe la centro de la distrikto, limigita de la stratoj Bustamante kaj Ferrocarril norde, Méndez Álvaro oriente, Bolívar, Bronce kaj la avenuo Planetario sude kaj la stratoj Ambasadoroj kaj Delicoj okcidente. Estas ĉirkaŭata de la kvartaloj, apartenantaj al la sama distrikto, Palos de Moguer, Atoĉa, Legazpi, Laĉopero kaj La Akacioj (en la direko de la horloĝaj montriloj, komence de la nordo). Ene de la aktuala sistemo de divido de la urbo, la distrikto de Arganzuelo havas la kodon 02 kaj la kvartalo La Delicoj la 25.
Cap-d'Ail (stacidomo)
Cap-d'Ail estas franca stacidomo sur linio -  (landlimo), situanta en  Cap-d'Ail, en departemento Alpes-Maritimes, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Marseille-St-Charles - Vintimille (frontière) (930000).
30049 Violamocz
30049 Violamocz estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Viola Mocz, finalistino en 2014 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri fiziko. Ŝi estis lernantino ĉe la Mililani High School de Mililani (Havajo).
Gutenacker
Gutenacker estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Lahn de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
TKS (kosmoŝipo)
La kosmoŝipo TKS (Transportnij Korabl Snabĵenija Транспортный корабль снабжения) estis homporta kosmoŝipo lanĉita per raketo Proton desegnita de soveta inĝeniero Vladimir Ĉelomej, kiel alternativo al la kosmoŝipo Sojuz. Ĝia misio estis provizi la militajn kosmostaciojn Almaz. Evoluado komenciĝis en 1965, sed kiam la unuaj studoj estis pretaj la programo Almaz jam estis forlasita. La kapsulo VA (Vozvraŝĉajemij aparat; "Возвращаемый аппарат") flugis kvar fojojn dum testaj misioj kun du kapsuloj sur unu raketon por elprovi la desegnon, tiel kiel unu "kompleta" testflugo kaj tri reproviz-misioj. Ĝi neniam flugis homportan, kvankam en decembro 1978 formado de speciala grupo de ses kosmonaŭtoj estis aprobita por pilotataj misioj per kosmoŝipo TKS.
La projekto poste evoluis por esti uzata kun aliaj kosmostacioj. Bazita sur la TKS-a desegno, ĝi estis redesegnita por endokiĝi kun la kosmostacioj Saljut 7, Mir kaj la Internacia Kosmostacio. Ĉi tiu evoluado estis nomita FGB aŭ Praktika/Karga Bloko.
La entrepreno Excalibur Almaz planas uzi la Reuzeblan Reeniran Kapsulon kosmoŝipo TKS por komercaj celoj.
Dizajno
La TKSa kosmoŝipo konsistas el 11F74 "Vozvraŝĉajemij aparat" (aŭ Reenira Veturilo, pli konata kiel VA), kuplita al 11F77 "Transportnij Korabl Snabĵenija" (Praktika/Karga Bloko modulo aŭ FGB).
VA
La kapsulo VA estis mem tre kompakta kaj efika kosmoŝipo. Tipe reenirus Teren post 2 orbitoj, sed ĝi povus flugi libere ĝis maksimume 31 horoj. La presurizita reenira kapsulo (simila al la usona Apollo sed 30 % pli malgranda) estis ekipita kun ĝia propra vivtena sistemo. En la supra parto de la kosmoŝipo estis la regosistemo, la malorbitiga motoro, paraŝuta sistemo kaj la surteriĝaj motoroj. Kvankam ĝi faris sukcesajn testflugojn, ĝi neniam flugis kun ŝipanaro (pro politika rivaleco).
La VA devenas de pli frua kapsulo desegnita por Vladimir Ĉelomej por la soveta luna programo LK-1 en la 1960aj jaroj kiel superfluga kosmoŝipo de la Luno. Ĝi estis ankaŭ la bazo por la surluniĝilo LK-700.
FGB
La FGB kuniĝis kun VA kapsulo per mallonga tunelo. Ĉe la pruo estis pilot-konsoslo ekipita per regoj kaj fenestroj por mana endokiĝo kun la kosmostacio Almaz. La dokejo ankaŭ troviĝis ĉi tie.
Kalvinana kirko (Nagyigmánd)
La Kalvinana preĝejo estas religia konstruaĵo en Hungario, en Nagyigmánd laŭ placo.
Historio
Post disvastiĝo de la kalvinismo la loĝantoj komence profitis la senhomiĝantan katolikan kirkon, sed en 1746 la katolikoj reakiris ĝin. La kalvinanoj tiam devis konstrui propran preĝejon (tiam ekster la vilaĝo). En 1848 armeo de la Habsburgoj kappafis 2 hungarajn pastrojn en la preĝeja korto. Tie staras nun obelisko ekde 1908. En 1889 la preĝejo estis plene trakonstruita (aŭ en la sama loko nova preĝejo konstruiĝis). La orgeno estis farita en 1894. En la 2010-aj jaroj la preĝejo plene renoviĝis.
Konstruaĵo
La preĝejo havas turon en mezo de la simetria fasado. La fasado kaj la navo estas ornamita per fenestroj, kies superaj partoj estas duonrondaj. La predikejo fariĝis el ruĝa marmoro.
Jari Sillanpää
Jari SILLANPÄA [jari sil:ampæ:] estas finna kantisto naskiĝinta en Svedio. Li partoprenis finnan kantokonkurson Tangomarkkinat en 1993, 1994 kaj 1995. Li iĝis en 1994 tangoprinco kaj 1995 venkis la konkurson, iĝis tangoreĝo. Samjare li publikigis diskon Jari Sillanpää, kio estas la plej vendita disko en Finnlando. En 2004 Sillanpää estis partoprenanto de Eŭrovido-Kantokonkurso. En 2011 Sillanpää venkis finnan kantokonkurson Syksyn sävel. En 1996 estis fondita lia adeptoklubo, kio estis nuligita en 2018. En 2006 Sillanpää rakontis, ke li estas gejo kaj lia eksa amanto estis viro.
Krimoj
En 2017 finna gazeto Iltalehti rakontis, ke Sillanpää estis uzinta N-metilanfetimon kaj baldaŭ post ĝi veturinta aŭton en centro de Helsinko. Li rakontis, ke li estis uzinta N-metilanfetim̩on tri jarojn. En 2018 li estis kondamnita pri ebria veturado kaj tri drogaj krimoj. Samjare klariĝis ankaŭ, ke li posedis infanan pornografion. Sillanpää estas kulpigita ankaŭ pro seksa misuzo de infano.
Melhus
Melhus estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Trøndelag. Parto de la komunuma teritorio estas la lago Benna.
Carme Riera
Carme RIERA Guilera (Palmo de Majorko, 12an de januaro 1948) estas hispana verkistino kiu skribas en la kataluna kaj kastilia, verkisto, eseisto, instruistino kaj okupas la sidlokon "n" en la Reĝa Hispana Akademio.
Biografio
Carme Riera pasis sian infanaĝon kaj adoleskon en Palmo de Majorko, kie ŝi havas familiarajn interligojn kun la majorka inĝeniero Eusebio Estada kaj la generalo Valeriano Weyler. De la ok jaroj skribis rakontojn kiuj estis variantoj de la historioj kiujn rakontis al ŝi ŝia avino Caterina en sia infanaĝo. Translokiĝis en 1965 por studi hispanan filologion al la Aŭtonoma Universitato de Barcelono (UAB), kie ĝi diplomiĝis en Filozofio kaj Beletroj kaj doktoriĝis en Hispana Filologio kun Eksterordinara Premio el la UAB. Riera partoprenis en la studentaj movadoj kontraŭ la faŝismo, la milito de Vjetnamio kaj en la komenciĝanta feminisma movado. Ĉio tio forĝis ŝian rigardon sur la realaĵo, rigardo kiu pridubis la normojn, sub la influo de majo de 1968 en Francio, kaj kiu duonvidis malfermitan fenestron al radikale malsama mondo.
Akademia kariero
En 1995 iĝis profesorino de hispana literaturo ĉe sia universitato kaj de 2002 praktikas kiel direktorino de la Katedro José Agustín Goytisolo en tiu sama universitato. Riera studis laŭlonge de sia kariero la hispanan literaturon de la Ora Jarcento kaj de la kataluna literaturo de la Skolo de Barcelono.
Estis profesorino de Hispanaj Lingvo kaj Literaturo de Naciaj Mezlernejoj kaj de titulara Duona Instruado de universitato; instruistino vizitanto en la universitatoj de Florido (Gainesville) (1987), Darmouth College (2001) kaj en la Universitato de Ĉikago (2006). Donis kursojn kaj seminariojn, inter aliaj, en la Internacia Universitato Menéndez Pelayo; Universitato Complutense de Madrido; Universitato de Aarhus; Mezlernejo de Hispanaj Studoj de Antverpeno; Universitato de Porto-Riko (Mayagüez); la Sorbono; Upsalo; Harvardo; Montclair; Cornell; Universitato de Misurio-St. Louis; Kolumbio; Indiana kaj la Katolika Universitato de Ameriko (Vaŝingtono), inter aliaj.
Literatura kariero
Eldonis sian unuan libron, nome la kompilaĵo de fabeloj Te deix, amor, la mar com a penyora, en 1975 (la rakonto kiu donas al li titolon estis gajninta, en 1974, la premio Recull-Francesc Puig i Llensa de narració), Riera alportis novan kaj freŝan stilon kaj uzis la familiaran majorkan lingvon por sugesti kaj krei rakont-arton kiu metis sur la tablon timas ke ĝis tiam estis tabuoj, kiel la amo inter la virinoj, kaj samtempe estis sufiĉe kritika kun la socio de la momento. Estis sekvita, du jaroj poste por alia kompilaĵo titolita Pongo las gaviotas por testigo, aro de rakontoj kiuj sekvis la samajn rakontajn komencojn de l aobra antaŭa kiu fermas sian unuan etapon de la literatura produktado de la aŭtorino.
Lia unua romano, Una primavera per a Domenico Guarini, kun kiu ricevis la Premion Prudenci Bertrana en 1980, ĝi malfermas la duan etapon de la verko de Riera, kiu komprenas la literaturan produktadon de la jardeko de la okdek. Ĉi tiu unua romano ne nur reprezentas ŝanĝon de genro sed ankaŭ de celo, tiu formuli modelon de klera romano alterninta kun familiaraj elementoj kaj tiu sperti kun la simbiozo de registroj kaj de genroj -la rakonta policíaca kaj la provo, la klera lingvo kaj la ĵurnala-. Ĉi tiu volo experimentadora kaj esplora de la aŭtorino, kaj sinteno de ludo, kun ofte luda kaj ironia rigardo, estas la aksoj de la verkoj de ĉi tiu periodo, kiel la kompilaĵo de rakontoj Epitelis tendríssims kaj la romanoj Qüestió d'amor propi kaj Joc de miralls.
Kun la historiaj romanoj Dins el darrer blau, kaj Cap al cel obert, kun bona salutado por la kritika, ĝi komenciĝas la tria etapo. Ambaŭ romanoj konstruas la duoblan identecon de judoj kaj majorkanoj de la ĉefroluloj, de du historioj kunligitaj: la unua, ambientada en Majorko de finaloj de la 17a jarcento, ĝi rakontas la persekutadon de grupo de judoj kondamnitaj al la publika brulo en la fajro por la Inkvizicio; la dua havas kiel ĉefroluloj al la posteuloj de la judoj de la 17a jarcento establitaj en la insulo de Kubo en plena kolonia konflikto. Kun ĉi tiuj du ambiciaj rakontoj, Riera rekonstruis kun ĉiu detalo kaj rigoro la historiajn scenejojn de tiu momento. La verkistino disfaldis historiojn de fikcio kaj strekis kun multa talento la karakteron kaj profilon de la malsamaj personoj. Ambaŭ verkoj havas grandan literaturan valoron kaj atestas bonegan literaturan trajektorion, kiu solidiĝas definitive en la dua duono de la jardeko de la naŭdek.
Riera skribas siajn romanojn kaj rakontojn en la kataluna, kaj okupiĝas traduki ilin al la kastilia, dum la provoj skribas ilin en la hispana. Granda parto de sia produktado oni tradukis al dekduo de lingvoj, kiel germana, araba, franca, angla kaj itala.
Rekonoj
La 19an de aprilo 2012 estis elektita membro de nombro de la Reala Hispana Akademio, kie ĝi ekokupis la seĝon n post ol legi lian paroladon de enspezo titolita Sobre un lugar parecido a la felicidad la 7an de novembro 2013. Ankaŭ estas membro de nombro de la Reala Akademio de Bonaj Literoj de Barcelono.
Influo
La ampleksa bagaje leganto de Carme Riera, konsekvenco de pasia sinteno kaj erudiciulino al la literaturo, ĝi agordas vastan kadron de referencoj. Safo, Petrarca, Goethe kaj Virginia Woolf defilas por siaj paĝoj, sed ankaŭ la aŭtoroj de la kastilia literaturo de la akademia formado: Cervantes, Klariono, Valle-Inclán aŭ Gil de Biedma. Tamen, la aŭtorino lokis la radikojn de lia rakont-arto en la rondallas majorkaj kaj en la verko de du fundamentaj verkistinoj en la konstruo de la rakonta nuntempa katalunino: Caterina Albert kaj Mercè Rodoreda.
Martin Zeiller
Martin ZEILLER (naskiĝis la 17-an de aprilo 1589 en Ranten, Stirio; mortis la 6-an de oktobro 1661 en Ulm) estis protestantisma germana verkisto de la baroka epoko.
Vivo
Martin Zeiller estis la filo de protestantisma patro, kiu pro katolikisma persekuto estis forpelita el Stirio kaj kun sia familio trovis ekzilon en la libera regna urbo Ulm. Post lernejaj jaroj en la gimnazio de Ulmo, li ekde la jaro 1608 studis historion kaj juron en la universitato de Wittenberg. Post la studado li laboris kiel privata instruisto en nobelaj familioj interalie en la aŭstria urbo Linz, de kie tamen la kontraŭreformacio ree forpelis lin. Ekde la jaro 1629 li denove vivis en la regna urbo Ulm, kie li havis diversajn postenojn en la lerneja sistemo: interalie li en 1641 estis gimnazia kontrolisto, kaj en 1643 inspektistoj de la germanlingvaj (do ne latinaj) lernejoj. Martin Zeiller estas tipa ekzemplo de baroka tutfakulo kaj kompila verkisto. Li verkis grandan nombron da libroj - nue la urba biblioteko de Ulm konservis 90 el liaj libroj. Plej konata li estas pro sia teksta kunlaboro en la urbobildaro Topographia Germaniae ("topografio de Germanio"). La populara verkisto ankaŭ produktis vojaĝogvidiliojn kaj plurajn leksikonojn. La granda literara produktemo estis tute aprezata fare de la samtempuloj; la poeto Georg Philipp Harsdörffer' ekzemple verkis versaron pri li, kiu komenciĝis per la vortoj „Der nie verweilte Fleiß in Herrn Zeillers Schriften“ ("la neniam ripozanta vervo en la verkaro de sinjoro Zeiller...").
Březová (distrikto Opava)
Historio
La unua skribmencio pri Březová devenas el la jaro 1238. Monaĥoj de benediktina monaĥejo fondis la vilaĝon. Březová estis provostejo kaj evidente jam en la jaro 1412 tre grava urbeto, en kiu troviĝis paroĥejo kaj preĝejo, kun rajto de datrevenaj foiroj ĝis husanaj militoj kontraŭ la benediktina monaĥejo. En la jaro 1428 ĉi tie militiris soldataroj de Prokop Holý kaj la monaĥejo de benediktinoj estis forbruligita. En juĝeja dokumento el 1569 oni parolas pri Březová kiel pri urbeto kun propra rajto. La tridekjara milito, en kies komenco svedoj kaj rezistemaj valaĥoj trairis tra ĝi, signifis por la urbeto la tutan pereigon. Do post la jaro 1620 la urbeto pereas. Nur en la dua duono de la 17-a jarcento Březová estis renovigita, sed kiel eta vilaĝo. En 1691 estas denove refondita en la vilaĝo paroĥejo kaj renovigita lernejo. En 1848 okazas unua elekto de urbestro de Březová. En 1864 estiĝis en la vilaĝo granda incendio, dum kiu tute forbrulis 12 domoj kaj la lernejo. En 1870 estis konstruita nova lernejo, kies konstruaĵo servas ĝis hodiaŭaj tagoj kiel infanvartejo. En 1976 Březová estis kunigita kun vilaĝoj Gručovice, Jančí, Lískovec kaj Lesní Albrechtice, kiuj estas ĝis hodiaŭ lokaj partoj de vilaĝo Březová.
La 22-an de oktobro 2018 estis renovigita statuso de kampurbo.
Superadobo
Superadobo estas formo de tersaka konstruado, evoluigata de irana arkitekto Nader Khalili. Tiu tekniko uzas runde teksitajn sakojn aŭ tubsakojn, kiujn oni metas nunu sur la alian, formante firman murstrukturon el tiuj. Ĝi estas malmultekoste uzebla por rifuĝejaj loĝejoj.
Torre de Santa María (Cáceres)
Torre de Santa María (Turo de Sankta Maria) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro. Estas dek vilaĝoj en la provinco kies nomoj komencas per derivaĵoj el la hispana vorto “torre”, turo, kiel pruvo de la iama graveco de loĝado ĉe defenda konstruaĵo.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Torregueños. La censita populacio en 2009 estis de 632 loĝantoj.
Situo
Torre de Santa María estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Montánchez; je 35 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 50 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 19,07 km².
Kulturo
Estas administraj servoj, krom Kulturdomo kiu proponas instruadon kaj organizadon al diversaj sociaj organizoj, inter ili tiuj kiuj prizorgas faman feston de "los tableros", tio estas turoj de ornamaĵoj ĉe kio oni dancas.
Gyula Walder
WALDER Gyula (valder) estis hungara bankisto naskita en Arad la 18-an de februaro 1872 kaj mortinta en Budapeŝto la 17-an de oktobro 1924.
Kariero
Walder studis en Vieno en Handelshochschule. En jaroj 1911 – 23 li estis ĝeneraldirektoro de la Pesti Hazai Első Takarékpénztár Egyesület (Unua Ŝparkasa Asocio Hejmlanda de Pest), de 1923 ĝia prezidanto ĝis sia morto. En 1912 oni nomumis lin ano de supera ĉambro. Walder publikis artikolojn ekonomikajn en gazetoj Pester Lloyd kaj Neue Freie Presse.
Thomas Lawrence
Thomas LAWRENCE (naskiĝis la 13-an de aprilo 1769 en Bristol - mortis la 7-an de januaro 1830) estis fama angla pentristo, kiu precipe verkis portretojn. Lawrence enloĝiĝis en Londonon en 1787, kie li estis bonvenita de Joshua Reynolds, kaj li fariĝis studanto en la Royal Academy. Li pentris multajn portretojn de Caroline de Brunswick, kaj estis verŝajne ŝia amanto. La pentristo estis nobeligita en 1815. Li iris al Aachen en 1818, por pentri la monarkojn kaj diplomatojn ĉeestintaj la trian kongreson. Li sekve vizitis Vienon kaj Romon, kaj estis ĉie bonvenigita de la lokaj princoj.
Lorenca transformo
La respektiva transformo de Galileo en ne-relativisma okazo estas x'=x-vt, priskribanta ke la fonto de unu rigardanta koordinatsistemo moviĝas respektive al la alia, je rapido v laŭ la x-akso de ĉiu kadro. Laŭ speciala teorio de relativeco, ĉi tiu estas nur bona proksimumado je multa pli malgrandaj rapidoj ol la lumrapido, kaj ĝenerale la rezulto estas ne nur ŝovo de la x koordinatoj. Ankaŭ longoj kaj tempoj estas ŝanĝitaj.
Estu du rigardantoj O kaj Q, ĉiu uzanta siajn karteziajn koordinatojn por mezuri spacajn kaj tempajn intervalojn. O uzas koordinatojn (t, x, y, z) kaj Q uzas koordinatojn (t', x', y', z'). Estu la koordinatsistemoj orientitaj tiel ke la x-akso kaj la x ' -akso interkovriĝas, la y-akso estas paralela al la y ' -akso, la z-akso estas paralela al la z ' -akso. La relativa rapido inter la du rigardantoj estas v laŭ la komuna x-akso. La fontoj de ambaŭ koordinatsistemoj estu la sama. Se ĉi ĉiuj kondiĉoj veras, la koordinatsistemoj estas en la norma konfiguro.
La lorenca transformo por norma konfiguro estas: kie estas la lorenca faktoro.
Skalara fizika kvanto invarianta sub lorencaj transformoj estas lorenca skalaro.
La transformo konservas ekvaciojn de Maxwell.
Pruvo
La kutima konsidero estas bazita sur la invarianteco de la lumrapido, ĝi devas esti sendependa de la referenca kadro. Tamen, ĉi tiu estas ne bezone la deirpunkto. La propraĵo konservado de kaŭzeco, kondiĉo kiu estas pli malforta en matematika senco ol la invarianteco de la lumrapido, estas sufiĉa por certigi ke la koordinataj transformoj estas la lorencaj transformoj.
La alia deirpunkto estas tio ke pro la relativeco neniu el la inerciaj referencaj kadroj estas privilegia.
En ne-relativisma okazo, la tuteca delokigo x en la R kadro estas sumo de la relativa delokigo x'  en kadro R'  kaj de la delokigo de kadro R'  en kadro R. Se v estas la relativa rapido de R' relative al R, do
Ĉi tiu interrilato estas lineara por konstanta v.
Ĝenerale lineara interrilato estas havas kvar konstantajn koeficientojn, sed en ĉi tiu okazo la kvara koeficiento foriras pro kondiĉo de la relativa rapido de la kadroj, kio estas ke devas esti x'=0 se x=vt.
Per la invarianteco de la lumrapido
La lumrapido estas la sama en ĉiu ajn inercia kadro de referenco. Tiel devas esti x = ct se x' = ct ' :
Enmetante t'  el la dua ekvacio en la unuan rezultas:
kaj do
Per tio ĉiuj koeficientoj estas trovitaj kaj do:
Per la principo de relativeco
Laŭ la principo de relativeco ne ekzistas privilegia inercia kadro de referenco. Oni povas trovi la saman transformon de kadro R al R' kaj de R' al R, kvankam signumo de la rapido v estas malsama inter la du transformoj.
Jena derivaĵo uzas nur la principon de relativeco, kiu estas sendependa de la konstanteco de la lumrapido.
La inversa transformo de
estas
Laŭ la principo de relativeco, la esprimoj de x kaj t estas:
Tio estas la sama formo de transformo krom la signumo ĉe la rapido v:
Tial estas du identoj kiuj devas esti veraj por ĉiuj x '  kaj t ' :
Ĉi tiu idento estas la sama kiel tiu en la antaŭa pruvo, kvankam ĉi tie ne estas konkreta valoro de la koeficientoj, ĉar la lumrapido ne estas konsiderata.
Matrica formo
Ĉi tiu lorenca transformo estas nomata kiel "pligrandigo" en la x-direkto kaj povas esti esprimita en matrica formo kiel:
Tio estas ofte skribita tiel:
Notu ke ĉi tio estas nur la pligrandigo, kio estas transformo inter du kadroj kiuj estas en relativa moviĝo. Sed la plej ĝenerala lorenca transformo enhavas ankaŭ turnadon de la tri aksoj. Ĉi tiu pligrandigo sola estas donita per simetria matrico, sed la ĝenerala lorenca transforma matrico estas ne simetria.
Lorenca rapida parametro
La lorenca transformo povas esti skribita en la alia utila formo kun uzo de la parametro φ (hiperbola angulo) nomata kiel la lorenca rapida parametro tra la ekvacio:
Ekvivalente:
Tiam la lorenca transformo en norma konfiguro estas:
Tiam
kaj do
La lorenca transformo estas la hiperbola turnado (ŝanĝo simila al turnado sed donita ne per trigonometriaj funkcioj sed per hiperbolaj funkcioj) de koordinatoj en spaco de Minkowski, kie la lorenca rapida parametro φ estas la hiperbola angulo de turnado.
Tiel en la matrica formo la transformo povas esti skribita kiel:
Movo de kadro en ajna direkto
Por pligrandigo en ajna direkto kun rapido \vec{v}, oni malkomponu la spacan vektoron \vec{r} en komponantajn perpendikularan kaj paralelan al la rapido \vec{v}:. Tiam nur la komponanto \vec{r}_\| direkte al \vec{v} estas kurbigita per la gama faktoro:
kie.
Tiam
Ĉi tiuj ekvacioj povas esti esprimitaj en matrica formo kiel
kie I estas la identa matrico,
En la alia skribmaniero
kie
Spactempa intervalo
En donita koordinatsistemo (x^\mu), se du eventoj (punktoj en spactempo) A kaj B estas apartigitaj per
la spactempa intervalo inter ili estas