cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jacob Burckhardt
Carl Jacob Christoph BURCKHARDT (Bazelo, 1818 - 1897) estis historiisto de la arto kaj kulturo, kaj influhava persono pri la historiografio el ĉiu kampo. Li estas konata kiel unu el la plej gravaj pioniroj de la kulturhistorio, kvankam en formo tre malsama laŭ kiel kulturhistorio estas elpensata kaj studata ĉe la akademiularo nuntempe. Siegfried Giedion priskribis la realigojn de Burckhardt jene : "La granda eltrovinto de la epoko de la Renesanco, kiun li unue montris kiel periodon pritraktendan en ĝia tuteco, kun konsidero ne nur de ĝia pentrarto, skulptarto kaj arkitekturo, krom ankaŭ de la sociaj institucioj de ĝia ĉiutaga vivo. ". La plej konata verko de Burckhardt estas Die Kultur der Renaissance in Italien (La Civilizo de la Renesanco en Italujo, 1860).
Vivo
Filo de protestanta kleriko, Burckhardt studis teologion en Bazelo esperante pastriĝi; tamen, sub la influo de la teologo Wilhelm de Wette li decidis ne klerikiĝi. Li obtenis sian titolon en 1839 kaj iris al la Universitato de Berlino por studi historion, speciale historion de la arto, tiam novan temon en la scienco. En Berlino, li ĉeestis la lekciojn de Leopold von Ranke, la fondinto de historio kiel estiminda akademia studfako bazata sur fontoj kaj registraĵoj prefere ol sur personaj opinioj. Li pasigis parton de 1841 al la Bonna Universitato studante ĉe la arthistoriisto Franz Kugler, al kiu li estis dediĉanta sian unuan libron, Die Kunstwerke der belgischen Städte (La artaĵoj de la belgaj urboj, 1842).
Li instruis ĉe la Universitato de Bazelo de 1843 ĝis 1855, poste ĉe la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko, la inĝenieraltlernejo en Zuriko. En 1858, li revenis al Bazelo por akcepti la profesorecon kiun li plenumis ĝis sia emeritiĝo de 1893. Nur ekde 1886 li instruis historion de arto ekskluzive. Li dufoje malakceptis proponojn de profesorkatedroj ĉe germanaj universitatoj, ĉe la Universitato de Tübingen en 1867, kaj la katedron de Ranke ĉe la Universitato de Berlino en 1872.
Verkoj
La historiaj skribaĵoj de Burckhardt multon signifas por starigi la gravecon de la arto rilate al la studo de la historio; efektive, li estis unu el la "fondopatroj de la historio de la arto" sed ankaŭ unu el la originaj kreintoj de la kulturhistorio. Laŭ John Lukacs, li estis la unua majstro pri la kulturhistorio, kiu serĉis priskribi la spiriton kaj la formojn de esprimo de iu speciala epoko, de iu aparta popolo, aŭ de iu aparta loko. Lia renonoviganta aliro por historio-esploro substrekis la gravecon de la arto kaj ĝian netakseblan valoron kiel fonto por la studo de la historio.
Li estis unu el la unuaj historiistoj kiuj superis la mallarĝan 19-a jarcentan nocion ke "historio estas pasinta politiko kaj politiko nuntempa historio" ". La malsistema aliro de Burckhardt por la historio estis forte kontraŭa al la interpretoj de hegelismo, kiu estis populara en la tempo, de ekonomiismo kiel interpreto de historio kaj de pozitivismo, kiuj dominis la sciencajn diskursojn (inkluzive de la diskurso de la sociaj sciencoj).
En 1838 li faris sian unuan vojaĝon al Italujo, kaj publikigis siajn unuajn gravajn artikolojn, Bemerkungen über schweizerische Kathedralen (Rimarkoj pri iuj svisaj katedraloj). En 1847 li prizorgis novajn eldonojn de la du famaj verkoj de Kugler, Geschichte der Malerei kaj Kunstgeschichte, kaj en 1853 publikigis sian propran verkon, Die Zeit Constantins des Grossen (La epoko de Konstantino la Granda). Li foruzis la plejparton de la jaroj 1853-1854 en Italujo, alportante materialojn por sia Der Cicerone: Eine Anleitung zum Genuss der Kunstwerke Italiens (1855; 7-a-germana eldono, 1899), ankaŭ dediĉita al Kugler. Tiu verko, "la plej bona vojaĝadogvidilo kiu iam estis skribita", pritraktis skulptaĵon kaj arkitekturon, same kiel pentradon, kaj iĝis nemalhavebla gvidilo al la artovojaĝanto en Italujo. Proksimume la duono de la origina eldono estis dediĉita al la arto de la Renesanco. Sammaniere Burckhardt estis gvidita por skribi la du librojn por kiuj li estas plej konata, siajn Die Kultur der Renaissance in Italien kaj Geschichte der Renaissance in Italien. Tiuj ĉi estis la plej influhavaj interpretoj de la itala Renesanco en la 19-a jarcento kaj estas daŭre vaste legataj. Burckhardt kaj la germana historiisto George Voigt fondis la historian studon de la Renesanco. Kontraste al Voigt, kiu limigis siajn studojn al frua itala humanismo, Burckhardt pritraktis ĉiujn aspektojn de la renesanco-socio.
Burckhardt konsideris la studadon de antikva historio intelektan necesecon kaj estis tre respektata akademiulo pri la greka civilizo. Griechische Kulturgeschichte (Greka kulturhistorio) entenas la signifajn lekciojn kiujn Burckhardt unue prezentis en 1872 kaj kiujn li ripetis ĝis 1885. Je sia morto, li estis verkinta al kvar-volumena diĝesto de la greka civilizo.
Friedrich Nietzsche, nomumita profesoro pri klasika filologio en Bazelo en 1869 je la aĝo de 24, admiris Burckhardt kaj ĉeestis al kelkaj el liaj lekcioj. Ambaŭ viroj estis admirantoj de la maljuna Arthur Schopenhauer. Nietzsche kredis ke Burckhardt konsentis kun la tezo de sia Die Geburt der Tragödie (La naskiĝo de la tragedio), nome ke la greka kulturo estis difinita per la antitezo de "Apolonaj" kaj "Dionizaj" tendencoj. Nietzsche kaj Burckhardt ĝuis iliajn reciprokajn kompanion, eĉ kiam Burckhardt konservis sian distancon de la disvolviĝinta filozofio de Nietzsche. Ilia ampleksa korespondado, kiu daŭris dum kelkaj jaroj, estis publikigata. La studento de Burckhardt Heinrich Wölfflin sukcedis lin ĉe la Universitato de Bazelo en la aĝo de nur dudek ok.
Politiko
Ekzistas interesa interna streso ĉe Burckhardt inter la saĝa kaj la sekulara studanto de la itala renesanco, kaj la prudenta produkto de la svisa kalvinismo kiun li amplekse studis por sia pastriĝo. La svisa socio en kiu li pasigis preskaŭ ĉion el sia vivo estis grandparte pli demokrata kaj stabila ol estis la kriterio en la 19-a jarcenta Eŭropo. Kiel sviso, Burckhardt ankaŭ malŝatigis la germanan naciismon kaj la germanan pretendon de kultura kaj intelekta supereco.
Li ankaŭ estis profunde konscia pri la rapidaj politikaj kaj ekonomiaj ŝanĝoj okazantaj en la Eŭropo de sia tempo, komentante en liaj lekcioj kaj skribaĵoj la industrian revolucion, la eŭropajn politikajn renversiĝojn, kaj la elkreskantan eŭropan naciismon kaj militarismon. Eventoj plejparte plenumis lian prognozon de kataklisma 20-a jarcento, en kiuj perfortaj demagogoj (kiuj li nomis "teruraj plisimpliguloj") ludus centrajn rolojn. En la pli postaj jaroj, Burckhardt sin trovis neimponita de demokratio, individuismo, socialismo kaj multaj aliaj ideoj kiuj furoris dum lia vivdaŭro. Li ankaŭ observis antaŭ jarcento, "la ŝtato altiras ŝuldojn kaŭze de politiko, milito, kaj aliaj pli altaj kialoj kaj "progreso". . .". La supozo estas ke la estonteco eterne agnoskos tiun rilaton. La ŝtato lernis de la komercistoj kaj industriuloj kiel ekspluati krediton; ĝi spitas la nacion por lasi ĝin iri en bankroton. Kompare kun ĉiaj fraŭduloj la ŝtato nun staras tie kiel majstro-fraŭdulo.
Bibliografio
Verkoj de Jacob Burckhardt : Liberty Fund represoj : Pri Jacob Burckhardt :
Károly Erdélyi
ERDÉLYI Károly (erde:ji) estis hungara instruisto, filologo naskita en Perjámos la 19-an de oktobro 1859 kaj mortinta en Koloĵvaro la 13-an de majo 1908.
Kariero
Károly Erdélyi en 1876 enpaŝis la ordenon piaristan. Li finis teologion en Nyitra, filologion en Budapeŝto. En 1883 li faris ekzamenon de instruisto kaj instruis en Tata, Nagykanizsa, Kecskemét, fine li iĝis direktoro de la reformita ĉefgimnazio de de Koloĵvaro. Li publikis en la Egyetemes Philologiai Közlöny. Li tradukis el rusa, hispana, nederlanda, sveda, gremana, franca kaj itala lingvoj.
11519 Adler
11519 Adler estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstra psikiatriisto Alfred Adler (1870–1937), kiu enkondukis la terminon de komplekso de malsupereco en psikologio : la mensa sano estas karakterizita per racio kaj socia intereso ; la mensa malsano, per malsupereco, maltrankvilo pri si mem kaj supereco super la aliaj. En 1934 la aŭstra registaro fermigis liajn 30 klinikojn.
Schashagen
Schashagen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Orienta Holstinio de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Richard Howe
Admiralo Richard Howe, 1-a grafo Howe (n. la 8-an de marto 1726, m. la 5-an de aŭgusto 1799) estis brita mararmea oficiro. Post servado dum la milito de la aŭstra sukcedo (1740-1748), li akiris reputacion pro sia rolo en amfibiaj albordiĝoj kontraŭ la franca marbordo kiel parto de la brita maramea politiko dum la Sepjara Milito. Li ankaŭ partoprenis, kiel marŝipkapitano, en la decida brita mara venko ĉe la Batalo de golfeto Quiberon ĉe la bordo de Francio proksime de la insulo Belle-Île-en-Mer en novembro 1759.
En Nordameriko, Howe estas plej konata pro sia servo dum la Usona Revolucia Milito, kiam li funkciis kiel mararmea komandanto kaj packomisaro kun la usonaj ribelantoj; li ankaŭ faris sukcesan krizhelpon dum la granda sieĝo de Ĝibraltaro en la pli postaj stadioj de la Milito.
Howe poste komandis la venkan britan floton de la 1-a de junio 1794 dum la Francaj Revoluciaj Militoj.
Lia frato William Howe same havis decidan rolon en la Usona Revolucia Milito.
NGC 5568
NGC 5568 (aliaj indikoj — MCG 6-31-98, ZWG 191.77, PGC 51168) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tibor Jurcsák
Tibor JURCSÁK [jurĉa:k] estas rumania hungara biologo, muzeologo, scienca esploristo. Li naskiĝis en Ucuriș la 29-an de decembro 1924 kaj mortis en Oradea la 23-an de januaro 1992.
Biografio
Tibor Jurcsák akiris diplomon en UBB de Kluĵo (1957). Li estis kunlaboranto de Muzeo de Oradea. Li publikigis en Nymphaea, Crisia, Revista Muzeelor kaj en Fáklya. De 1981 li estas respondesredaktoro de revuo Nymphaea.
Anthisnes
Anthisnes (france:[ANtin's]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn.
Hindoĉina biodiverseco-riĉaĵejo
La hindoĉina biodiverseco-riĉaĵejo aŭ hindoĉina biodiverseco-varmpunkto (angle : Indo-Burma) estas biodiverseco-riĉaĵejo signita de Naturprotekto Internacie (angle : Conservation International), kiu etendiĝas ekde orienta Hindujo kaj suda Ĉinujo tra Sudorienta Azio, ekskluzive de Malaja Duoninsulo. La riĉaĵejo de Naturprotekto Internacia ampleksas la tutan hindoĉinan ekoprovincon de la Monda Natur-Fonduso (WWF), sed ĝi ankaŭ inkluzivas la meghalajajn subtropikajn arbarojn, kiuj laŭ la WWF apartenas al la hinda ekoprovinco.
La riĉaĵejo ampleksas partojn de orienta Barato (inkluzive de Andamanoj), ekstrem-suda Ĉinujo, la plimulton de Birmo (sen la norda pinto ), la plimulton de Tajujo (sen la suda pinto), kaj la tutaĵon de Kamboĝo, Laoso, kaj Vjetnamujo.
La riĉaĵejo koncernas 33 tersupraĵajn ekoregionojn, kiuj inkludas tropikajn kaj subtropikajn humidajn foliarbarojn, tropikajn kaj subtropikajn sekajn foliarbarojn, tropikajn kaj subtropikajn koniferarbarojn, mezvarmajn foliajn kaj miksajn arbarojn, kaj mangrovojn.
Alan Bahia
Alan Bahia (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Vissel Kobe.
Sonia Burgess
Sonia BURGESS (naskiĝis kiel David BURGESS la 25-an de septembro 1947, mortis la 25-an de oktobro 2010) estis brita advokato, kiu specialiĝis pri migrado. En oktobro 2010 ŝi estis mortigita post kiam ŝi estis puŝita sub trajnon.
29361 Botticelli
29361 Botticelli estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la itala pentristo Sandro Botticelli (1445–1510), kiu pentris plurajn murojn de la Siksta Kapelo de la Baziliko Sankta Petro en Romo kaj ankaŭ la Naskiĝon de Venuso (ĉ. 1485)
Mount Pierre
Mount Pierre estas masivo (2200 m) situanta tuj norde al Monto Goossens en la Montaro Reĝino Fabiola, en Antarkto. Ĝi estis malkovrita la de Belga Antarkta Ekspedicio, sub Guido Derom, kiu nomis ĝin laŭ Michel Pierre, aviadila meĥanikisto, membro de la Belga aviadila esplora grupo en ĉi tiu areo.
Le Trévoux
(jen france, bretone An Treoù-Kerne) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Żebbuġ (Malto)
Loĝantaro
En, sur la komunuma areo de 8,7 kvadrataj kilometroj vivis.
Shohei Otsuka
Shohei Otsuka (大塚 翔平, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka, JEF United Chiba, Giravanz Kitakyushu, Kawasaki Frontale kaj SC Sagamihara.
5983 Praksitelo
5983 Praksitelo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 29-an de septembro 1973 de lausona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (angle : Second Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la antikva greka skulptisto Praksitelo (greke Πραξιτέλης, Praxitélês, ~-370 – ~-325), kies verkoj estas konataj per multenombraj romiaj kopioj.
32387 D'Egidio
32387 D'Egidio estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo " LINEAR " (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Staffhorst
Staffhorst- prononco, platgermane Staaste - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Diepholz centre de la federacia lando Malsupra Saksio, sude de la urbo Bremeno. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La kompare malgranda komunumo estas parto de la komunumaro Siedenburg, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Burgo Mühlenbach (Koblenz)
La burgo Mühlenbach estas ne plu ekzistanta valburgo en Koblenco, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Konserviĝas ankoraŭ nur la burgfrideo de la iama burgo, kiu kontuiĝis ĉ. la jaro 1300 en la hodiaŭa urboparto Arenberg kaj estis deruita en la 17a jarcento.
Konstruaĵo
La konservita kvinetaĝa ĉefa turo havas la alteco de 23,5 m kaj konsistas el graŭvaka rompŝtonoj. Gsi havas kvadraten formon. Konserviĝis kelkaj fenfenestroj, ŝtuparrestoj kaj partoj de la mezepoka stukaĵo. Restoj de al kameno indikas, ke ĝi estas loĝturo. De la ceter burgo ne ekzistas restaĵoj supergrunde. La cefa turo troviĝis supozeble meze de kvarangula ringmuro, je ties anguloj estis kvar malgrandaj rondturoj. La burgo etis ĉirkaŭata de agvofosaĵo.
Gognies-Chaussée
Gognies-Chaussée estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 796 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Gognies-Chaussée estas ĉirkaŭurbeto kaj parto de la aglomeraĵo de Maubeuge, kiu havas proksimume 120 000 loĝantojn kaj inkludas interalie la urbetojn Aulnoye-Aymeries, Haumont, Jeumont, Feignies, Rousies kaj Ferrière-la-Grande.
Administrado
Gognies-Chaussée apartenas al la kantono Maubeuge-Nord, kies ĉefurbo estas Maubeuge. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Paradokso de la ĉiopoveco
La paradokso de la ĉiopoveco estas aro da paradoksoj aŭ antinomioj, kiuj traktas la aferon pri la kapablo aŭ limoj kiun ĉiopova estaĵo havas en siaj agoj. Pli specife ĉi paradoksoj analizas ĉu la ĉiopova estaĵo povus aŭ ne realigi agon kiu limigus sian propran lertecon por realigi aliajn agojn. La argumento indikas ke se ĉi tiu estaĵo povas fari tiajn agojn, povas ja limigi sian propran lerton por fari agojn kaj sekve ĝi ne kapablas ekzekuti ĉiujn agojn, kaj se ĝi ne povas limigi siajn proprajn agojn, tiam ĝi neniam estus kapabla fari ĉiujn agojn. La paradokso ĝenerale temas pri la ĉiopova Dio de la abrahamaj religioj, sed ĉi tio ne estas nepra kondiĉo por ĝin formuli.
Diskurso apud Gettysburg
La Diskurso apud Gettysburg estas parolado de usona prezidento Abraham Lincoln de la 19-a de novembro 1863 dum la Usona Enlanda Milito je la okazo de la dediĉo de la Nacia Tombejo de Soldatoj ĉe Gettysburg, Pensilvanio. Ĉi tiu tombejo lokiĝis kie la grandega batalo de Gettysburg estis batalita kie pli ol 23,000 usonaj soldatoj mortiĝis, vundiĝis, aŭ kaptiĝis. La mallonga parolado konsistas el nur 10 frazoj kaj 272 vortoj. Tamen, kun la parolado "Mi havas Revon" de Martin Luther King, ĝi estas ofte konsiderita unu el la plej grandaj paroladoj en la angla lingvo. Ironie la parolado de Lincoln ne estis la ĉefparolado de la tago. Ĉi tiu honoro apartenis al ŝtatisto Edward Everett, kiu estis konsiderita tiutempe la plej bona usona oratoro. Lia parolado daŭris du horojn, sed aktuale estas malfama. Post la ceremonio, Everett laŭdis Lincoln-n en letero en kiu li diris, "Mi devus esti gaja se mi povus memflati ke mi alproksimiĝis al la centra ideo de la okazo, en du horoj, kiel vi faris en du minutoj."
La precizaj vortoj de la parolado estas nesciataj ĉar ekzistas kvin malsamaj versioj de la parolado en la skribkaraktero de Lincoln. La jena versio estas tiu kiu estas gravurita sur la muro de la Lincoln-monumento.
La Esperanta traduko
Antaŭ okdek sep jaroj niaj patroj fondis sur ĉi tiu mondoparto novan nacion, kiu estis konceptita en libereco kaj dediĉita al la propono ke ĉiuj homoj estas kreitaj egalaj.
Monaĥejo Lausnitz
Klostro Lausnitz (germane: Kloster Lausnitz) estas iama aŭgustenana monaĥinejo en Bad Klosterlausnitz, Germanujo. La plej grava konstruaĵo estas la pilastrobaziliko romanika.
Historio
En 1132 fare de la nobela vidvino Cuniza fonditis monaĥejo de aŭgustenaninoj. Cuniza kaj la tiam tie ĉi vivanta ermitulo Sigebodo estis, laŭ esploroj de Wolfgang Hartmann, filino kaj filo de fare de la edzino Gattin Adelheid en Lausnitz riĉiĝinta grafo Dietmar de Selbold-Gelnhausen el la dinastio de la Reginbodonoj.
Unue havis la monaĥinoj nur etan lignan kirkon envale, kiu anstataŭigitis inter 1155 kaj 1180 per ŝtona ejo ĉe al nuna situo. En la 24.6.1180 konsekritis la nova preĝejo fare de la naumburga episkopo Udo la 2-a de Veldenz. Ĝi nomiĝis Maria Stein aŭ Marienstein. Jam en 1212 ĝi brulkonsumiĝis; rekonsekriĝo eblisa almenaŭ en la jaro 1217.
Ekde 1525 la komunumo konfrontiĝis al Reformacio kaj unu post alia monaĥino malfrokuliĝis. La du lastaj monaĥinoj mortis en 1543 per kio finiĝis ankaŭ la klostra historio. Poste eĉ la granda preĝejo ekkadukis; en 1617 oni enmetis muron por separi de la tuto la eostan kirkoparton por urĝa diservo-uzo. La uesta inter 1719 kaj 1722 malkonstruitis. En 1792 aldonitis al la eosta restaĵo eta turo kiu tute malkongruas al la stilo romanika kaj pro tio ĝi remalkonstruitis en la jaro 1856. La kompleta preĝejo devis malfermiĝi en 1857 pro sekurecaj kialoj. La tiam naskiĝantaj klopodoj renaskigi la kirkon laŭ originalaj modeloj (kiuj estis modaj en la tiutempa romantikisma idearo) memkompreneble ankaŭ influadis. La arĥitekto Ferdinand von Quast sekve faris planojn kiuj aprobitis en 1858 fare de la landa parlamento de Saksio-Altenburg. En 1863 metitis la fundamenta ŝtono kaj en la 31.10.1866 celebritis la konsekro. La kostoj de la 45 metrojn longa kaj 37 metrojn longa preĝejo estis tiam de ĉ. 123.000 markoj. Okaze de la 100-a datreveno refonda en la 1966-a jaro la konstruaĵo deklaritis monumento protektota. En 1985 instalitis ankaŭ nova orgeno.
Nuntempe konsistas la kirko el malnovromanika eosta kaj novromanika uesta partoj: ĝenerale la rekontruo aplaŭditis de fakuloj. Havas la kirko ankaŭ triumfokrucon kiu datumas je ĉ. 1235/40.
3517 Tatianicheva
3517 Tatianicheva estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Kanango
Kanango (Cananga) estas eta genro de arboj el la familio de la Anonacoj (Anonaceae). Unu el ĝiaj specioj, Odora kanango (Cananga odorata) estas grava kiel fonto por la parfumo ilang-ilango (ylang-ylang). Du specioj estas rekonataj:
3517 Tatianicheva
Nomo
Ĝi estis nomita en omaĝo al la rusa verkistino Ljudmila Konstantinovna Tatjaniĉeva (cirile Людмила Константиновна Татьяничева, 1915–1980).
Kanango
Cananga latifolia estas registrita kiel aparta specio en kelkaj fontoj, sed la basionimo, Unona latifolia Hook.f. & Thomson, estas pliposta homonimo de Unona latifolia Dunal kaj tial ne estas akcepebla nomo. Unona brandisiana oni proponis kiel anstaŭa nomo.
Libereco de panoramo
Libereco de panoramo estas limigo de kopirajto en kelkaj jurisdikcioj, kiu permesas fotadon kaj filmadon aŭ kreadon de aliaj derivitaj verkoj (ekz. pentraĵoj) de konstruaĵoj aŭ ankaŭ de statuoj kaj aliaj artverkoj, kiuj estas permanente lokigitaj en publika spaco. Ĝi ebligas ankaŭ disvastigadon de tiaj derivaĵoj kaj diras, ke tiu ĉi agado ne kontraŭas la kopirajton, kio alimaniere estus kontraŭ ĝi.
Leĝoj tra la mondo
Multaj landoj havas similajn dispoziciojn kiuj restriktas la atigon de la leĝo de aŭtorrajto por permesi la fotadon de imaĝoj en publikaj lokoj aŭ fotojn de publikaj lokoj. En aliaj landoj vaste diferencas la interpreto de la principo.
Eŭropo
[[Dosiero:Freedom of Panorama in Europe.svg|eta|350px|Mapo de la stato de la libereco de panoramo en la eŭropaj landoj:
]]
En la Eŭropa Unio, la gvido 2001/29/EC donas la eblecon al siaj membroj de inkluzivi klaŭzon kiu similas al siaj leĝoj de aŭtorrajto, sed ne admonas regularon. Panoramafreiheit estas difinata en la artikolo 59 de la Germana Urheberrechtsgesetz, en la artikolo 27 de la Sviza Urheberrechtsgesetz, en la sekcio 62 de la Aŭtorrajto, Disegno kaj Patentoj de la Unuiĝinta Reĝlando de 1988, kaj ekzistas en pluraj aliaj landoj. Ankaŭ ekzistas Eŭropaj landoj (kiel Italio ) kie la libereco de imaĝo tute ne ekzistas. En Italio, malgraŭ pluraj oficialoj protestoj kaj nacia iniciato gvidita de la advokato Guido Scorza kaj la ĵurnalistino Luca Spinelli, la publikigo de fotografaĵoj de publikaj lokoj ankoraŭ estas malpermisita, laŭ la antikvaj italaj leĝoj de aŭtorrajto. Kelkaj landoj, kiel Francio kaj Belgio, ne havas tiun globalan permeson por krei imaĝojn en publikaj lokoj kaj permesas imaĝojn kun aŭtorrajto nur sub klaŭzoj de “hazarda inkluzivo”.
NUN (retejo)
NUN estis esperantlingva retejo por novaĵoj. Ĉiuj interesemuloj povis kontribui al ĝi per redakto de mallongaj informoj pri novaĵoj kaj eventoj.
Andrea Tompa
Biografio
Andrea Tompa komencis siajn studojn en 1990 en la fako pri hungara-rusa lingvoj en ELTE de Budapeŝto. Ŝi doktoriĝis en 2004 en la sama universitato (disertaĵo: Színház és teatralitás Vladimir Nabokov életművében). Inter 2000–2008 ŝi estis kunlaborantino de la Landa Teatrohistoria Muzeo kaj Instituto, de 2005 redaktorino de revuo Színház. De 2008 ŝi lekcias en UBB de Kluĵo.
NUN (retejo)
NUN estis gazeto sen aperdato kaj sen papera eldono. NUN estis preparata kaj distribuata elektronike. La informoj povis aldoniĝi semajne, tage, eĉ hore, depende de la aktivado de la esperantistoj. NUN funkciis de julio 1998 ĝis junio 2008.
Akvokastelo
Akvokasteloj aŭ akvoburgoj nomiĝas kasteloj, kies areo estas ĉiuflanke ĉirkaŭata de akvo. Aliro al la kastelo eblis ofte nur per levponto.
NUN (retejo)
Celo
La celo de NUN estas kiel eble plej rapide disvastigi informojn pri ĉio, kio okazas en la esperanto-movado. La dedakcio anoncas : Se vi trovas iun informon pluraportinda, libere uzu ĝin en via bulteno, gazeto aŭ radia dissendo. Ni ŝatus, se vi mencius, ke ĝi devenas de NUN, sed pri tio ne insistas.
Akvokastelo
Oni povas distingi inter:
NUN (retejo)
Kunlaboro bezonata
Sed gazeto povas pludoni informojn nur se ĝi ricevas ilin de ie - kaj tie estas bezonata via kunlaboro. NUN estas fakte skribata de vi. La informoj, kiuj aperas en ĝi, estas senditaj de vi, esperantistoj. Alklaku la butonon "Sendu informon", plenigu la formularon kaj tuj via novaĵo aperos en NUN kaj la aliaj esperantistoj povos legi ĝin. Por povi fari tion, registru vin kiel kunlaboranto. Tio estas bezonata por simpligi vian laboron kaj doni al vi la eblecon redakti kaj eĉ forpreni viajn informerojn.
Grimorio
Grimorio estas libro pri magio. Tiuĝenraj libroj estis grandparte verkitaj ekde la fino de la Mezepoko ĝis la komenco de la 19-a jarcento. Ili entenis precipe astrologiajn simetriaĵojn, listojn de anĝeloj kaj demonoj, instruaĵojn por alestigi ensorĉojn, pretigi kuracilojn, elvoki supernaturajn estaĵojn kaj forĝi Talismanojn.
Akvokastelo
Multloke en Mezeŭropo iamaj fortikitaj kasteloj alikonstruis por reprezentado. Kvankam la fosoj perdis sian funkcion protekti, ili konserviĝis pro beleco. Pro altaj konservadokostoj en Germanujo oni ekde la 1960-aj jaroj drenis multajn akvokanaletojn aŭ eĉ plenŝutis ilin.
NGC 5569
NGC 5569 (aliaj indikoj — UGC 9176, MCG 1-37-3, ZWG 47.13, ARP 286, PGC 51241) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Grimorio
Priskribo
Probabla origino de la vorto "grimorio" povus esti franca: en la antikva franca lingvo gramaire havas la saman radikon en "gramatiko" kaj en "glamour". Tio eble pro tio ke, ĉe la fino de la Mezepoko, la latinaj gramatikoj (libroj pri sintakso, kaj pri la latina elparolo estis fundamento en la edukaj kaj en la universitataj studoj estis latinlingvaj kaj, meze de ĝenerala analfabetismo, ĉiuj aliaj libroj estis konsiderataj portantaj strangaĵojn. Spertuloj kiuj vidas etimologian ligon inter la tri vortojn: gramatiko, “glamour” kaj grimorio, avertas ankaŭ ke grimorio apartenas al tipo de libroj anatemizitaj de la eklezianoj, kaj ke foje la vorto grimorio estas uzata pro indiki neŝatindan libron pro ĝia obskureco.
Grimorioj indaj je atento estas:
Kvankam ekzistas multaj originaj eldonoj de preskaŭ ĉiuj cititaj grimorioj, iam ekinundis la merkaton falsaĵoj kaj interpolaĵoj franclingvaj aŭ latinlingvaj. Tiuj falsaĵoj, sed ankaŭ la originaloj estis profititaj de vikanoj, satanistoj, adherantoj al la magio de la kaoso, esoteraj kaj pseŭdo-framasonaj organizaĵoj kiel Hermetic Order of the Golden Dawn kaj Ordo Templi Orientis.
Iuj el tiuj libroj prezentas enhavon deĉifeblan, kiel, ekzemple, la Voynich-manuskripto.
Kun la sama enhavo, sed kun malsamaj titoloj, estas konataj ankaŭ samenhavaj tekstoj de la epoko greka-romia. Samĝenraj papirusoj, priskribantaj kutime ensorĉojn, estis trovitaj sub la egiptaj sabloj.
NUN (retejo)
Kunlaboro bezonata
Estu konciza en via raportado. La titolo estu informa, tiel ke ĝi invitas al legado kaj la tekston vi limigu al nur kelkaj frazoj. Se vi havas plurajn aferojn por raporti, sendu plurajn mallongajn artikolojn.
Nek beletro nek diskutoj
NUN estas informa retgazeto. Ne estas loko en ĝi por eseoj diverstemaj aŭ primovadaj diskutoj - aliaj forumoj pli bone taŭgas por tio. La administranto forprenos tekstojn, kiuj erare aldoniĝis.
Vikipedio ĉe NUN
Kelkfoje aperis artikoloj pri Vikipedio en NUN. Ili estas legebla ĉe Vikipedio:Artikoloj por NUN.
Vaux-devant-Damloup
Vaux-devant-Damloup [vodavandamlu] estas unu el la vilaĝoj de la departemento Meuse en Loreno (Francio).
Geografio
La vilaĝo troviĝas tre proksime de la batalkampoj de la Unua Mondmilito kaj estas tial vizitata de multaj turistoj.
14181 Koromházi
14181 Koromházi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la hungaraj astronomoj Krisztián Sárneczky kaj László Kiss elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre en Hungario.
Nomo
Ĝia nomo honoras Beáta Koromházi, patrinon de la unua malkovrinto.
Giardini-Naxos
Giardini-Naxos estas komunumo de Italio ĉe la orienta marbordo de la insulo Sicilio. Ĝi apartenas al la samnoma regiono kaj insulo Sicilio kaj al la provinco Mesino, provincia di Messina, sicililingve pruvincia di Missina, ekde 2015 formale nomata itale Città metropolitana di Messina, do metropola urbo de Mesino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Calatabiano (CT) kaj Taormina.
Anna Rózsa
RÓZSA Anna [pr. ro:ĵa], edzino de kuracisto Titu Vasiliu estis hungardevena rumana operkantistino (soprano) naskiĝinta en Buziaş la 10-an de februaro 1899 kaj mortinta en Kluĵo la 8-an de aprilo 1987.
Kariero
Rózsa pasigis siajn infanjarojn grandparte en Usono. Post la morto de ŝia patro ŝia la familio revenis en Transsilvanujon. Ŝi studis kanton en Krajovo kaj inter 1923 kaj 1834 ŝi estis anino de la Operejo Rumana de Kluĵo. En 1928 ŝi plustudis en Italujo ĉe Tina Scognamilio. Ekde 1934 kaj 1944 ŝi estis membro de la Operejo de Bukareŝto. Post la dua mondmilito ŝi revenis en Kluĵon. Ŝia lasta apero estis en 1956 en la opero Tosca de Puccini.
Preĝejo de Sankta Stefano (Burgoso)
La preĝejo Sankta Stefano estas iama katolika preĝejo en la urbo Burgoso, Kastilio-Leono, Hispanio. De gotika stilo, la nunan kirkon oni konstruis sur antikva romanika templo je la fino de la 13-a jarcento kaj dum la unua duono de la 14-a jarcento. De antaŭ kelkaj jardekoj ĉi tiu kirko ne havas kulton (translokigita al la proksima preĝejo Sankta Nikolao de Bari) kaj estas konata kiel Muzeo de la Retablo. Fakte ĝi utilas kiel turisma allogaĵo, kiu montras sian propran artaĵaron, sed ĉefe utilas ankaŭ kiel muzeo kaj stokejo por retabloj kaj aliaj artaĵoj devenaj el preĝejoj kaj monaĥejoj de ruraj areoj de la provinco, kiuj suferas pro senloĝigado, forlaso kaj rabado. Tiele tiuj artaĵoj povas esti ekspoziciitaj kaj protektitaj. En la supra etaĝo, nome ĥorejo, estas ekspozicio pri juvelartaĵoj, nome kalikoj, krucoj ktp.
Marcel Augusto Ortolan
Marcel Augusto Ortolan (n. ) estas brazila futbalisto.
Reĝa Alkazaro de Madrido
La malaperinta Reĝa Alkazaro de Madrido situis en la tereno, kie nuntempe staras la Reĝa Palaco. Konstruita kiel islamana fortikaĵo en la 9-a jarcento, kun la paso de la jarcentoj oni ampleksigis kaj plibonigis ĝin, ĉefe ekde la 16-a jarcento, kiam ĝi konvertiĝis en la reĝan palacon laŭ la elekto de Madrido kiel ĉefurbo de la Hispana Imperio. Malgraŭ tio, la konstruaĵo konservis sian primitivan nomon alkazaro.
Marcel Augusto Ortolan
Li futbalis ĉe Vissel Kobe.
Reĝa Alkazaro de Madrido
La unua grava ampleksigo efektiviĝis en la jaro 1537, sub ordonoj de la imperiestro Karlo la 1-a, sed ĝia fina ekstera fasado respondas al la rekonstruado en 1636 de la arkitekto Juan Gómez de Mora, akcelata de la reĝo Filipo la 4-a.
Fama pro sia arta riĉeco kaj neregula arkitektura stilo, ĝi estis la rezidejo de la Hispana Reĝa Familio kaj sidejo de la Kortego ekde la Dinastio de Trastamaro ĝis la detruado pro incendio dum Kristnasko 1734, dum la regado de Filipo la 5-a. Multaj el la artaj trezoroj ne estis savitaj, inter ili pli ol 500 bildoj, sed kelkaj aliaj estis savitaj de la fajro, ekz. Las Meninas de Velázquez.
Aubel
Aubel (france: [O:bel]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn.
Ekde 1977 la municipoj St. Jean-Sart (nederlande: Sint-Jansrade) kaj La Clouse apartenas al Aubel, la ĉefa municipo.
Libereco
Libereco estas abstrakta koncepto, kiu priskribas la foreston de limoj kaj senlimajn agopovojn. La demando pri libereco tuŝas multajn areojn de la homa vivo inkluzive de la filozofia, politika-politika, socia, psikologia kaj mensa sfero. La koncepto de libereco ankaŭ estas interpretata por diversaj specoj kiel: homa libereco, sendependeco, penslibereco, libereco de esprimo, religia libereco kaj ferioj.
Socia libereco estas fundamenta valoro en multaj socioj kaj ankaŭ kaŭzas multajn argumentojn kaj luktojn. Iuj specoj de homa libereco estas enmetitaj en la konstitucian infrastrukturon de multaj landoj en la mondo kaj formas parton de bazaj civilaj rajtoj. Hodiaŭ disvastiĝas la percepto, ke la grado de persona libereco de la civitanoj de aparta lando aŭ socio proporcios al la klereco kaj progreso de la socio.
Filozofie la demando pri la kapablo de la homo elekti sian destinon libere estas unu el la plej polemikaj filozofiaj demandoj. Du filozofiaj teorioj kontraŭas la koncepton de libereco. La unua estas fatalismo - kredo pri destino, ke ĉio, kio okazas, devenas de supre per intenca mano kaj la "fino anticipe estas konata" en iu ajn elektita movo kaj determinismo, kiu kredas, ke ne eblas ŝanĝi kaj elekti ion ajn. alie en la mezo.
Homo kaj libereco
La signifo de homa libereco havas du ĉefajn aspektojn, unu internan kaj la alian eksteran. La interna kredas, ke la unikeco de homo kompare kun aliaj bestoj estas en lia kapablo havi liberan volon, kiu agas ne laŭ liaj naturaj instinktoj kaj impulsoj, sed laŭ lia intelekto, komprenoj, principoj kaj konscienco. Ju pli kreita kaj malpli primitiva estaĵo estas, des pli facile estas por ĝi liberiĝi de diktitaj ŝablonoj de instinktoj kaj impulsoj, kaj la homo staras ĉe la pinto de evolucio. Dum li evoluis, li povis forigi de li biologiajn kaj fizikajn limigojn, kiujn la naturaj kaj mondaj leĝoj metis antaŭ lin. Laŭ la reganta percepto hodiaŭ, ĉiu persono rajtas esti libera.
La ekstera aspekto opinias, ke situacio, en kiu persono estos posedata aŭ kontrolita de aliaj faktoroj ekster ĝi, devas esti ekskludita. En multaj periodoj de homa historio, iuj homoj ne estis liberaj. En antikvaj tempoj estis tutaj socioj, kies socia strukturo dekomence inkluzivis du klasojn, mastrojn kaj sklavojn. Homoj estis kidnapitaj, kaptitaj en militoj, naskita en sklavojn, aŭ venditaj (foje de siaj gepatroj) sur la foirejo kiel posedaĵo kaj dorlotbestoj, kaj tiel fariĝis sklavoj. Ĉi tiuj homoj estis konsiderataj posedaĵoj de siaj posedantoj kaj estis devigitaj labori por siaj posedantoj sen konsidero, kelkfoje ĝis la tago de sia morto, sen apelacia rajto. La valoro de la vivo de sklavoj ne estis fiasko de homoj, sed pli proksima al vivado aŭ posedaĵo. En multaj societoj mastro, kiu mortigis sian sklavon pro justa kaŭzo, estis esceptita de iu ajn puno, kaj majstro, kiu mortigis alian sklavon, devis pagi al li kompenson. Ĉi tiu stato de homa sklaveco estis praktikata al la homoj de la afrika kontinento ĝis la lastaj jarcentoj precipe en la amerika kontinento.
En la mezepoko homoj estis ligitaj al sia rolo en socia ordo kaj statuso, kaj ĝenerale al la plimulto de la loĝantaro mankis persona libereco, ne estis eblo transiri de statuso al statuso kaj pozicio al pozicio, kaj homo devis socio per diversaj devoj. Nur en la Renesanco la moderna libereca procezo, kia ni konas ĝin hodiaŭ, komencis disvolviĝi. Socia tavoligado de la feŭda subfosado kaj kapitalo fariĝis grava referenco, kaj efektive rompis la liberalulon, la ŝarĝon de la gildo super la homoj, kaj povis liberigi ilin dum la fiksa aranĝo feŭda, kaj protestantismo rompis la jugon de katolikismo, kaj permesis libereco de penso por Eŭropo.
La malamikoj de libereco
Laŭ psikologoj Erich Fromm, aŭtoro de Fuĝo for de libereco, (kiun li analizas la historion de homa libereco), kaj Viktor Frankl, la fondinto de logoterapio, du kontraŭaj sintenoj kaj perceptoj pri homa libereco kaj la aŭtoritatismo kaj konformeco.
Fromm argumentas, ke la ĉefa aliro kontraŭbatalanta liberecon estas aŭtoritatismo. Edukado por blinda obeo kaj aŭtomata submetiĝo al eksteraj entoj inkluzive de institucioj, ideoj kaj homoj. La komunaj ekzistantaj modeloj estas kutime totalismaj registaroj kaj religiaj institucioj, kiuj ambaŭ postulas homojn en sia ombro, kiuj rezignos pri la persona libereco donita al ili, kaj esprimos sin nur laŭ la manieroj, kiujn tiuj kadroj diktas kaj permesas al ili. Obeemo, kiu per si mem estas sensenca kaj senvalora, fariĝas supera valoro kaj bona virto en la okuloj de tiaj kadroj, kaj malobeo estas perceptata kiel grava ofendo punota per ĝi.
Alia fenomeno, kiu abolicias la homan liberecon, laŭ Frenkel kaj Fromm, estas konformeco, kiu esprimiĝas en obeo, adaptiĝemo, irado en la fendo kaj akcepto de la aŭtoritato de sociaj normoj aŭtomate kaj sen ia apelacio. La homaro, precipe en la okcidenta mondo, vivas en la falsa iluzio pri libereco kaj senlimo, sed pro adaptiĝo kaj blinda obeo al konvencioj homoj imitas aliajn. Ili pensas, volas, sentas kaj eĉ agas laŭ tio, kion ŝajnas al ili, ke socio kaj komuna prudento postulas de ili, kaj neas ĝin al si mem, ĉar ĝi metos ilin en ilian izolecon kaj fortigos siajn timojn resti solaj en la vizaĝo de la hororo de ekzisto. Fromm demandas, kial persono bezonas sinesprimliberecon, se li ne havas siajn proprajn, verajn kaj originalajn proprajn pensojn.
Specoj de libereco
Dum libereco en ĝiaj multaj eroj estas fundamenta rajto donita al civitanoj en okcidentaj landoj, tamen plej multaj pensuloj konsentas, ke ankaŭ ĝi havas limojn, kiam ĝi konfliktas kun aliaj valoroj kaj idealoj. Unu el la ĉefaj limigoj kutime ne damaĝas aliajn homojn, kelkfoje la limoj ampleksas ne damaĝi la instituciojn de la kompanio, aŭ konflikti kun normoj kaj limigoj, kiujn la kompanio starigis por la taŭga kaj bonorda administrado de la kompanio. En ĉi tiu kunteksto validas la aserto de la filozofo Isaiah Berlin, ke "libereco por lupoj estas morto por ŝafoj ". Ekzemple, en plej multaj demokratiaj socioj, libereco de esprimo estos limigita kaj limigita, ekzemple, kiam ĝi fariĝos malestimo, humiligo de aliaj, kalumnio kaj rasismo, kaj pli. Moviĝ-libereco estos limigita tiel, ke ne endanĝerigas aliajn homojn, ekzemple per limigo de vojoj kaj rapidoj. Kaj la libereco de asocio limiĝos al la malpermeso establi asocion de malamo aŭ sabotado, kiu celas damaĝi aliajn civitanojn aŭ la fundamentojn de la reĝimo. Eĉ en la kunteksto inter homo kaj li mem, libereco povas levi moralajn demandojn, ekzemple kiam la persono elektas aŭ celas damaĝi sin nur, ekzemple pri la problemo pri eŭtanazio kaj memmortigo. Hodiaŭ en plej multaj socioj en la mondo estas konsentite praktiki severajn liberecajn limojn, en formo de aresto kaj malliberigo kaj rifuzo de ĉi tiuj rajtoj, al tiuj, kiuj malobservis kompaniajn leĝojn kaj faris krimojn.
Laŭ Victor Frankel libereco kaj respondeco estas du flankoj de la sama monero. Post kiam persono prenas liberecon por si mem, li ankaŭ akceptas respondecon. Multaj timas preni respondecon kaj respondecon kaj tial rifuzas fari decidojn, kiuj etendos sian liberecon. Frenkel alvokas homojn respondeci pri ilia sorto kaj asertas, ke tio estas la granda novigo de lia metodo. Li ankaŭ deklaris, ke Usono starigu sur la Okcidenta Marbordo la Respondecan Statuon, kiu kompletigus la Liberecan Statuon. Simile, rabeno Kook kredis, ke la esenco de pento, kiu estas la korekto de homo, estas ĉesi trudi respondecon pri la kondiĉo de homo al aliaj, kaj en respondeco pri sia propra destino, kredante, ke kompleta sukceso dependas nur de la bona volo de la homo.
Sociaj rajtoj kiuj estas inkluzivitaj en libereco
En ĝiaj diversaj evoluoj, ekzistas pluraj specoj de rajtoj kiuj inkludas la rajton al libereco:
Bestoj kaj libereco
La rajto al libera vivo en bestoj estas en la tagordo por bestamantoj kaj organizoj pri protektado de bestoj. Laŭ la ideologio, en kiu ili kredas, ke ne nur homoj rajtas je libereco, sed ankaŭ bestoj. Laŭ ilia percepto, la natura medio de bestoj estas la naturo en kiu ili povas vivi kaj agi libere strebante akiri manĝon sendepende. Homoj ofte prenas la liberecon de bestoj, kaj tenas ilin malliberigitaj malantaŭ kradoj, ĉu en zooj, en privataj plumoj, aŭ en hejmaj kaĝoj. En multaj landoj ekzistas bestoj por homoj ne devas esti protektataj individue por Ĉasi aŭ kapti ilin kaj movi ilin de siaj naturaj vivmedioj. Kiel parto de tutmonda tendenco, la hodiaŭaj zooj estas desegnitaj tiel, ke ili havigos pli da viva spaco, ol enfermi ilin en mallarĝa kaĝa areo. Frapanta ilustraĵo de ĉi tiu ŝanĝo estas en la diferenco inter la malnova biblia zoo kaj la nova en la urbo Jerusalemo. Krome ekzistas movadoj, kiuj pledas por humanitara traktado de malsovaĝaj bestoj, inkluzive la eblon de libera vivo, kadre de la bienoj, en kiuj ili kreskas. Ekzemple, permesu al ovodemetaj kokinoj vagi libere en tio, kio estas konata en la hebrea kiel liberaj ovoj, anstataŭ levi ilin en bateria kaĝo, kio severe limigas manovran spacon, moviĝemon, la eblon de mediaj stimuloj kaj la eblon esprimi naturajn kondutoj kiel disvastigado de flugiloj, ruliĝado kaj tunelo en la tero.
Martin Short
Martin Hayter SHORT (naskiĝis la en Hamilton, Ontario) estas usona komikisto kaj aktoro.
Heptanamido
Heptanamido aŭ C7H15NO estas kemia kunmetaĵo apartenanta al la funkcia grupo de la amidoj kun sep karbonatomoj. Ĝi estas blanka solidaĵo, ankaŭ konata kiel enantatamido, heksilamido aŭ amido de la heksanata acido, uzata en kemiaj sintezoj kaj en la produktado de farmaciaĵoj kaj kosmetikaĵoj. Ĝi estas nesolvebla en akvo sed pli solvebla en la plejmulto el la organikaj solvantoj.
Szidónia Csíki
Biografio
Szidónia Csíki akiris diplomon de matureco en Muzika kaj Arta Liceo István Nagy de Miercurea Ciuc, poste inter 2011 kaj 20014 en Universitato de Arto kaj Dezajno de Kluĵo pri grafiko.
Chlum (distrikto Plzeň-sudo)
Chlum estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Plzeň-sudo, en Regiono Plzeň. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1379.
Okcidentsiberia naftogasa komplekso
18-a jarcento
Antaŭ la 18-a jarcento en Rusio mankis unueca servo pri esplorado kaj ekspluatado de subteraj riĉaĵoj.
La imperiestro Petro la 1-a establis la Administrejon (prikazon) pri ercelminigaj aferoj, kiu devis okupiĝi pri edukado de ercofakuloj, konstruado de minejoj kaj fabrikoj, registrado de la elminigita erco kaj produktitaj metaloj. Samjare estis organizita la Ercoadministrejo (prikazo) en Moskvo.
En 1712 la Ercoadministrejo estis likvidita kaj tasko pri la ercoserĉado estis transdonita al guberniaj administracioj. Tamen en 1715 la centra institucio estis rekreita forme de la Ercokancelario. Samtempe estis establita la ĉefa administrejo pri montekspluata industrio – la fama Berg-kolegio. La la Ercokancelario estis likvidita kaj ĉiuj ties taskoj transiris al la Berg-kolegio estrata de generalo-feldmarŝalo Jakov Brjus. La tutan 18-an jarcenton tio estis la ĉefa geologia servo de la Rusia imperio.
En 1721 Grigorij Ĉerepanov informis la Berg-kolegion pri naftofontoj, trovitaj de li ĉe rivero Uĥta en Pustozjora distrikto kaj sendis specimenojn da nafto, kiuj en 1724 alvenis Sankt-Peterburgon. Tamen poste tiu informo malaperis. Nur la estis subskribita la ukazo, kiu ordonis starigi tiuloke naftouzinon kaj vendi nafton.
Meze de la 18-a jarcento rusa sciencisto Miĥail Lomonosov okupiĝis interalie pri geologio. Li supozis ke torfo formiĝas el aparta speco de la marĉaj plantoj. Post sinki en profundaĵojn de la Tero sub influo de altiĝantaj premo kaj temperaturo, sen oksigeno, okazas formiĝo de karbo, kaj poste el la karbo formiĝas nafto.
En 1775 estis establitaj pluraj gubernioj kaj montaraj aferoj estis transdonitaj al la guberniaj palatoj. Komence de la 1780-aj jaroj la Berg-kolegio estis malestablita kaj en 1783 estis kreita la Ekspedicio pri montaraj aferoj. Komence de la 19-a jarcento estis establita la Montara Departamento de Rusio. Ekde 1834 ĉiujn geologiajn laborojn en la lando gvidis la Stabo de la Korpuso de montaraj inĝenieroj.
En novembro 1773 laŭ la ukazo de imperiestrino Ekaterino la 2-a estis kreita kaj ekde julio 1774 ekfunkciis la Peterburga Montara lernejo, kiu en 1784 estis transformita en Montara kadeta korpuso kaj en 1866 estis alinomita kiel Montara instituto.
19-a jarcento
En 1823 en rafinejo apud Mozdoko unuafoje en la mondo oni faris prilaboradon de nafto. Naftoborado dum pluraj jaroj estis malpermesita. Grave disvastiĝis opinio de la germana geologo Otto Wilhelm Hermann von Abich laŭ kiu borado povus kaŭzi putradon de la tero. Tiu malpermeso pri borado estis nuligita nur en 1869 kaj baldaŭ ĝi disvastiĝis tra la lando. La lasta triono de la 19-a jarcento estis la periodo de la “naftofebro” en Azerbajĝano kaj Ĉeĉenio.
La en Apŝeronsko, apud vilaĝeto Bibi-Ejbat oni profundigis naftoputon pere de borilo. Tiu ĉi tago estas oficiale konsiderata la naskotago de la rusia naftoindustrio.
Laŭ alia opinio, ŝlosilan rolon ludis borado de naftoputo fare de Ardalion Novosilcev ĉe rivero Kudako en Tamana duoninsulo en septembro 1864, kiam tiu puto fruktis per nafto. Laŭ iniciato de ministro pri naftoindustrio Valentin Ŝaŝin ekde 1965 la unua dimanĉo de septembro estas festata kiel la Tago de la kunlaborantoj de la naftogasa industrio.
En 1882 en Peterburgo estis establita la Geologia komitato, kiu kreis detalajn geologiajn mapojn de Eŭropa Rusio, Uralo, Kaŭkazo, Turkestano, sed preskaŭ tute ignoris Siberion, Centran Azion, Foran Orienton kaj Kazaĥion.
La ĉefaj esplorceloj en la 19-a jarcento en Okcidenta Siberio estis oro, arĝento kaj fero. Nur komence de la 20-a jarcento, post malaltiĝo de naftoelminigado en Bakuo vigliĝis la naftoserĉado en Siberio. En 1911 kompanio “Ponomarenko kaj K” okazigis geologian prospektoradon ĉe malsupraĵoj de rivero Konda, sed sensukcese. Post komenciĝo de la Unua mondmilito ĉiuj laboroj haltis.
Sovetia tempo
En 1917 alilandaj firmaoj kontrolis ne malpli ol 60 % de la rusia naftoelminigado kaj 75 % de naftovendado. La Bakua naftoregiono donis pli ol 80 % da nafto, la Grozna naftoregiono –10 %. En 1898 la Rusia imperio minis 7 960 milojn da tunoj da nafto (je 271 miloj pli ol Usono) kaj iĝis la plej granda naftoelminiga lando en la mondo. En 1901 Rusio koncentris 53 % de la monda naftoelminigado, Usono – 39 %. Tamen poste la proporcioj ŝanĝiĝis. En 1913 Usono elminigis 65,12 %, Rusia imperio – 15,97 % (la dua mondskale), en 1917 nur 13,6 %.
Post la Oktobra revolucio en decembro 1917 ĉe la Supera Ekonomia Konsilio estis kreita la Montara sekcio, kiu administris ĉiujn montarajn ekspluatejojn de la lando. En 1922 estis organizita la Rusia geologia komitato, en 1927 aperis la Tutsovetia geologia komitato, kiu en 1929 estis transformita en la Ĉefa geologiesplora administrejo kaj subigita al la Prezidiumo de la Supera Ekonomia Konsilio de Sovetunio. Poste okazis pluraj organizaj ŝanĝoj, sed estro de ĉiuj ĉeforganizoj ĉiam estis Ivan Gubkin.
Laŭ la tria kvinjara plano oni devis krei inter Volgo kaj Uralo novan naftobazon – la “dua Bakuo”.
En 1929 estis malkovrita nafto ĉe la okcidentaj deklivoj de la Urala montaro (Verĥne-Ĉusovskije gorodki). Do geologoj pripensis la serĉadon ĉe alia flanko de tiu montaro – en Okcidenta Siberio. Ekde 1930 okazis naftoserĉado ĉe la orientaj deklivoj de Suda Uralo. Ivan Gubkin en 1931 supozis, ke nafton oni serĉu ĉe la orientaj deklivoj de Uralo kaj en 1932 li ripetis en intervjuo por tagĵurnalo “Pravda”, ke “perspektivoj kaj signifo de la naftoekspluatado en tiuj ĉi areoj estas grandegaj. La naftominado ĉi tie povas kovri la bezonojn... de la tuta landa ekonomio”. Ĉe tio Ivan Gubkin rimarkigis pri geologia simileco de la jam ekspluatata Apalaĉa depresio en Nordameriko kaj Okcidenta Siberio.