cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Franciskana preĝejo (Arnstadt)
Komunuma domo
La apuda Komunuma domo - la eksa monakejo - ĝis nun konservis la refektorion kun bela volbaĵo kaj la klostron kiel ankaŭ volbitan kelon.
En 1911 la iaman monakejon ekposedis denove la eklezio. Kiel domo de la komunumo evangelia ĝi servas kiel dumvintra preĝejo kaj renkontiĝloko de diversaj grupoj (ekz. korusaj). Krome ĝi volas esti domo malfermita al ĉiuj urbanoj: por tiu ambicia celo helpegis ankaŭ la grandstila restaŭrado de 1994-97.
Gülağaç
Gülağaç estas urbo en provinco Aksaray en Turkio.
Traktato de Laŭzano
La Traktato de Lausanne estas pacotraktato de 1923 per kiu finas la grekan-turkan militon 1919-1922 kaj kiu fiksis kaj agnoskis la faktajn landlimojn de Turkio. Ĝi estis la lasta traktato rilate al la unua mondmilito. Ĝin subskribis Turkio, aliflanke Britio, Francio, Italio, Japanio, Grekio, Rumanio kaj la Reĝlando de Serboj, Kroatoj kaj Slovenoj. La subskribon antaŭis sepmonata konferenco kaj la traktato estis subskribita en Palais Rumine la 24-an de julio 1923 en la svisa urbo Lausanne.
Turkio abdikis pri la fruaj arabaj provincoj, rekonis regpotencon de Britio super Kipro, posedrajtojn de Italio pri Dodekanesoj. La entento retiris la postulon pri aŭtonomio por la kurdoj kaj teritoriajn allasojn al Armenio.
Historio
Tiu traktato anstataŭis la traktaton de Sèvres, subskribitan tri jarojn antaŭe, la 10an de aŭgusto 1920, proksime de Parizo. Iniciatita de la sultano Mehmet la 6-a, la lasta otomana sultano, ĝi devis doni aŭtonomion al la armenoj kaj al la kurdoj, interalie, sed ankaŭ konfirmi la konkerojn de Grekio, kiuj estis Izmir, parto de Trakio kaj Norda Epiro. Mehmet la 6a alvenis al la regado de la Otomana Impirio en julio 1918 ĵus antaŭ la turka kapitulaco fronte al la aliancanoj, kiuj okupaciis Istanbulon. Anstataŭ rezisti li preferis rezigni, esperante ricevi de la okupaciaj fortoj pli favorajn packondiĉojn. Tiu ĉi pozicio estis sentita kiel perfido fare de la turkaj naciistoj kiuj trovis la kondiĉojn de la traktato de Sèvres pli malfavoraj. Tiam Mustafa Kemal Atatürk, kolonelo en la turka armeo, ekgvidis la ribelon kaj iom post iom venkis ĉiujn okupaciajn armeojn. Li fondis la Turkan Respublikon la 29an de aprilo 1920. Tiam ŝanĝiĝis la inklinoj de la Aliancanoj. Francio, tiama mandata potenco por Sirio kaj Libano, subite fariĝis subtenanto de la nova turka registaro; la londona registaro, kontenta pri la atribuo de Mosul (kun petrolo) al Irako sub brita influo, ne deziris pli. La armenoj venkitaj, same kiel la grekoj, interesis neniun plu.
La traktato de Laŭzano rekonis la leĝecon de la reĝimo de Ataturko instalita en Ankaro. En ĝi la turka registaro rekonis la teritoriajn perdojn de la Otomana Imperio en Kipro, Sirio, Palestino, Ĵordanio, Irako kaj Arabio, sed interŝanĝe rajtis forlasi ĉiujn ideojn pri aŭtonomio por kurdoj kaj armenoj, antaŭviditajn en la traktato de Sèvres.
Internacia Flughaveno Bălți
La Internacia Flughaveno Balti-Leadoveni (antaue Bălți-Leadoveni International Airport) estas unu el la du flughavenoj de Bălți urbo en norda Moldavio. Ĝi situas 15 km for de la urbocentro (9 km de la urba limo "Dacia", aŭ ĉar ĝi ankaŭ nomiĝas "Bam"). Krome ekzistas l flughaveno Balti-Urbo 2-a, kiu estas regiona kaj situas en Bălțimem, ne malproksime de la urbocentro. La flughaveno povas funkcii 24 horojn la tutan jaron.
Tuchola
Tuchola estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Tuchola en distrikto Tucholski.
Dua mondmilito
De la 2-a de septembro 1939 ĝis la 15-a de februaro 1945 la urbo troviĝis sub la germana okupado. En la tagoj 24-a de oktobro – 10-a de novembro 1939 en Rudzki Most apud Tuchola membroj de Selbstschutz pafmortigis 325 polojn, ĉefe reprezentantojn de loka intelektularo, bienposedantoj kaj porsendependecaj agantoj. La urbo ne spertis pli grandajn materiajn perdojn.
2.11.1939: Selbtschutz pafmortigis en Rudzki Most 17 personojn
10.02.1944: Apud arbaroj de Tuchola grupo de partizanoj bataletis kontraŭ germanaj policanoj mortigante 5
Restreĉilo
La streĉilo estas en meĥanika horloĝo la dispozitivo, kiu utilas al restreĉi la risorton, kiu provizas ties energifonton, aŭ ree levi la pezojn de la horloĝojn ĉe kiuj energio estas provizata de la lenta malleviĝo de pezoj. En brakhorloĝo la restreĉilo estas ĝenerale ligita al la sama bitono, kiu utilas por reĝustigi la tempmontrilojn.
Budikovany
Bazaj informoj
Budikovany, hungare Bugyikfala estas tre malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
Situo
Budikovany situas sur malebenaĵo, laŭ akvorezervujo, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas 14 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1301. En 1910 loĝis en Bugyikfala 198 da homoj, (172 slovakoj, 26 hungaroj). En 1919 la hungara Ruĝa Armeo ordonis en la komunumo. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Budikovany 65 da homoj, (57 slovakoj, 2 hungaroj).
Teatro Csíki Játékszín
Teatro Csíki Játékszín (ĉIki jAtEksIn) estas la unua profesia teatrotrupo de Miercurea Ciuc fondita en 1998 kaj provizore funkcianta en la urba kulturdomo.
Zsigmond Feld
Zsigmond FELD [mAtjAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Feld Zsigmond estis hungara teatrestro, aktoro, framasono, patro de Irén Feld, Mátyás Feld kaj Aurél Föld. Zsigmond Feld naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Spáca (nuntempa Špačince en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Zsigmond Feld devenis el juda familio. Li frekventis aktoran lernejon en Vieno, poste li studvojaĝis en Germanio. Inter 1870 kaj 1875 li ricevis rolojn en Vieno, poste en Budapeŝto kaj en germanlingva, kaj en hungarlingva teatro. En 1876 li estis nomumita teatrestro de malgranda germanlingva teatro, post 3 jaroj li luis alian malgrandan teatron. Ekde 1888 li faris teatrajn prezentaĵojn por geinfanoj. Li gvidis porinfanan teatron inter 1889–1894. En 1889 li faris finon de la germanlingvaj teatraĵoj, poste nur hungarlingvaj teatraĵoj estis videblaj. Li estis populara teatrestro, ĉar li permesis la enirojn ankaŭ al malriĉuloj senpage. En 1926 li retiriĝis, samtempe li transdonis gvidadon de la teatro al sia filo.
Tibor Stark (trumpetisto)
Tibor Stark naskiĝis la en Mór (urbo), li mortis la.
Biografio
Tibor Stark frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis kemion en Teknikuniversitato de Budapeŝto inter 1952-1956, sed li lernis private ankaŭ muzikon. Post siaj studoj li aliĝis al tiutempaj ĵazorkestroj, kie li trumpetis. Inter 1960 kaj 1964 li apartenis dancorkestro de Hungara Radio, sed tiutempe li dirigentis kaj trumpetadis en Operetoteatro (Budapeŝto) kaj Teatro Petőfi. Ekde 1967 li instruis en muziklernejo aŭ studio. En 1972 li fondis propran ĵazorkestron, inter 1974-1978 li dirigentis kaj instrumentadis en cirko, poste li estis profesia komponisto. Li ricevis premion en 2004, poste jam postmorte.
(9513) 1971 UN
(9513) 1971 UN estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo-Bergedorf (Germanio).
Korno de Afriko
Korno de Afriko estas nomata la kornoforma orienta ekstremaĵo de Afriko, kiu konsistas el la landoj Etiopio (ĉefurbo: Adis-Abebo), Ĝibutio, Eritreo kaj Somalio (ĉefurbo: Mogadiŝo). Ĝi estas la plej orienta pinto de Afriko. Separas ĝin el Arabio la suda parto de la Ruĝa Maro kaj la Golfo de Adeno.
Orphans of the Storm
Orphans of the Storm (esperante "Orfinoj de la Ŝtormo") estas usona muta filmo aperinta en 1921 kaj reĝisorita de David Wark Griffith. La intrigo de la filmo okazas en 18-a jarcenta Francio, antaŭ kaj dum la Franca Revolucio. La verko temas pli ĝenerale pri konfliktoj inter sociaj klasoj.
Korno de Afriko
Ekologio
Korno de Afriko estas biodiverseco-riĉaĵejo signita de la organizaĵo Naturprotekto Internacie (angle : Conservation International) kaj estas unu el la du tute aridaj regionoj. Tamen Korno de Afriko suferas de tropastiĝo kaj nur 5% de siaj originaj biotopoj ankoraŭ restas. Por la ekoregiono sokotraj kserofitaroj, alia gravo minaco estas la urbanizado.
La Monda Natur-Fonduso (WWF) difinis du tutmondaj 200-regionojn en Korno de Afriko : unuflanke la Etiopajn Altaĵojn, aliflanke la akacio-savanojn de Korno de Afriko.
Tuchów
Tuchów estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Tuchów en distrikto Tarnowski.
Orphans of the Storm
La filmo fakte estas readapto de perdita filmo de Theda Bara, ''The Two Orphans.
Piedras Albas
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas piedrasalbeños. La censita populacio en 2008 estis de 210 loĝantoj, tio estas malpli da sesono de la loĝantaro kiu estis meze de la 20a jarcento, antaŭ elmigrado (ĉirkaŭ 1,500).
Situo
Piedras Albas estas situa en la okcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierra de Alcántara, je altitudo de 363 m kaj je nur 7 km de Portugalio; je 74 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 124 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 4,54 km². Estas enklavo ene de la municipa teritorio de Alcántara.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Iam estis dogano.
Kuriozaĵoj
Je 7 km en direkto al Portugalio estas natura landlimo de la rivero Erjas, kie estas ponto, kopio de la fama romia ponto de Alcántara.
La zarzuelo Luisa Fernanda estis verkita en tiu vilaĝo kaj parto de la agado okazas en la ĉirkaŭaĵo de la landlimo en bieno nomata "La Puente".
Golfo de Tehuantepeko
La Golfo de Tehuantepeko (en hispana: Golfo de Tehuantepec) estas vasta golfo kiu situas en la sudoriento de Meksiko, sude de la Terkolo de Tehuantepeko inter la meksikaj subŝtatoj Oaxaca kaj Chiapas. La proksimumaj koordinatoj (mara linio) estas kaj. Laŭ la direkto sudoriento-nordokcidento ĝi mezuras ĉirkaŭ 350 km kaj laŭ la direkto sudokcidento kaj nordoriento ĉirkaŭ 60 km.
Simfizo
Simfizo (latine symphysis) estas
Ĉe la vertebruloj inkluzive de la homoj, simfizoj laŭ la unua signifo estas la "pubia" aŭ "pelva" simfizo kaj la intervertebraj diskoj. Tamen ĉi-rilate estas eta diferencoj inter homoj kaj vertebrulaj bestoj: Ĉe la homoj la simfizo (latine symphysis pubica) interligas ambaŭ pubion, do la antaŭajn partojn de ambaŭ koksostoj respektive ĉe junaj homoj la memstarajn pubiajn ostojn; ĉe la vertebrulaj bestoj la ligo inter ambaŭ koksostoj situas sube kaj inkluzivas kaj pubion, ilion kaj iskion (symphysis pelvina).
Hinchiriș
Hinchiriș [hinkiriŝ] (Henkeres) estas vilaĝo en Rumanio sude de Beiuș. En 1910 ĝi nombris 1 094 loĝantojn (rumanoj), en 1992 888. Ĝi estis unue menciita skribe en 1588. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Lazuri de Beiuș.
Natria dehidroacetato
Natria dehidroacetato, dehidroacetato de natrio aŭ C8H7NaO4 estas organika kombinaĵo el natrio kaj dehidroacetata acido, nutro-aldonaĵo kaj konservanto, kiu evitas degradiĝon kaj plilongigas nutrostokigon. Ĝi posedas fortan antibiotikajn proprecojn kaj pli fortan kaj pli ampleksan bakteristazan agadon, prezentas bonajn rezultojn en acida, neŭtrala kaj alkala kondiĉoj; estas forta inhibanto de bakterioj, fermentigoj kaj ŝimoj.
Hinchiriș
La ligna preĝejo de Hinchiriș estas protektata monumento registrita sub la kodo LMI: BH-II-m-B-01159. Ĝi estis konstruita en la 18-a aŭ fine de la 17-a jarcento. Dum riparaj laboroj en 1926 okazis nemalgravaj ŝanĝoj.
Natria dehidroacetato
Ĝi estas tre efika en malaltaj koncentriĝoj kaj havas bonajn efektojn ĉe lumo kaj varmorezisto. Ĝi ne malkomponiĝas pro alta temperaturo aŭ kuirado, estas ne volatila, sengusta kaj senodora.
En kosmetikaĵoj kaj person-plibeligaj produktoj, natria dehidroacetato kaj dehidroacetata acido uzatas en formulaĵoj de granda variado da beligaĵoj, inkluzive de kremoj por bano, haŭto, solprotektado, odoraĵoj, razado, produktoj por hararo kaj ungoj, samkiel ŝminkaĵoj kaj vizaĝokremo.
Natria dehidroacetato estas neakordigebla kun oksidagentoj. Ĝia pH de akvosolvaĵo 1% estas 8. Ĝi estas ne toksa kaj sekura, ne prezentas aldonajn gustojn al nutraĵoj kaj malpermesas ĝian rancecon plilongigante ĝian stoka periodo.
Carlota Pérez
Carlota PÉREZ (1939) estas venezuela sciencistino kaj ekspertino kun profunda kono je teknologio kaj sociekonomia evoluo. Ŝi estas plej konata pro sia koncepto teĥno-ekonomika paradigma fendo kaj ŝia teorio de la "grandaj ondoj", pluevoluigo de la Kondratjev-ciklo. Carlota Pérez estas nov-ŝumpetersisto kaj lernantino de Christopher Freeman, kun kiu ŝi forte kunlaboris.
Ŝi estis gvidantino de departemento pri industria politiko en Ekonomia Ministerio (1980-1983), poste konsultisto de INTEVEP, Esplora Departemento de PDVSA, nacia naftokompanio. Ŝi estis internacia konsultisto de OECD, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UNDP kaj la Monda banko, same laboris ŝi por registaroj, evoluaj bankoj de landoj Ĉilio, Peruo, Ekvadoro, Urugvajo, Argentino, Kolumbio, Dominiko, Brazilio, Kanado, Norvegio kaj Estonio. Kelkaj elementoj de la Lisbona strategio de la EU baziĝas sur ŝia laboro.
Reipertswiller
(jen france, origine germane kaj alzace Reipertsweiler, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Vijayapura
Vijayapura, laŭ kanara lingvo ಬಿಜಾಪುರ, ĝis 2014 Biĝapur estas urbego, sidejo de la samnoma distrikto Vijayapura, ankaŭ katolika diocezo en subŝtato Karnatako en sudokcidenta Barato. La urbego estas konata pro siaj historiaj monumentoj.
Geografio
Vijayapura situas sur altebenaĵo en alteco 770 metrojn de la marnivelo. Solapur troviĝas 95, Sangli 123, Gulbarga 132, Kolhapur 160, Belagavi 168, Hubli-Dharwad 175, Mumbajo 388, subŝtata ĉefurbo Bengaluro 473, tutlanda ĉefurbo Delhio 1322, Kolkato 1469 kilometrojn (aere).
Demografio
En 2011 populacio de Vijayapura estis. La legopovo estas 83%.
Historio
Vijayapura estis establita en la 10-a aŭ 11-a jarcentoj. La islama konkero okazis en 1312. En 1347 la areo estis konkerita fare de sultanlando. Post disigo de la sultanlando de 1490 ĝis 1686 tiu loko estis ĉefurbo de la loka sultanlando Biĝapur. La Mogola Imperio regis inter 1686-1723, iom poste la britoj (1818-1947). La oficiala nomo Karnatako venis en 1956.
Religio kaj lingvoj
62 procentoj de la populacio estas hinduoj, 36 procentoj islamanoj, 1% ĝajnistoj, nur 0.3 kristanoj.
La ĉefa lingvo en 2011 estis la kanara lingvo (kiel oficiala lingvo).
Eduko
En Vijayapura la unua virina universitato de Karnatako funkcias ekde 2003, krome ekzistas aliaj kampusoj aŭ filioj de aliaj universitatoj.
Klimato
Vijayapura troviĝas en duonarida klimato. Jare pluvas averaĝe po 647 mm. Inter junio-oktobro pli ofte pluvas, inter januaro-marto praktike ne pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 20-33 gradoj.
Trafiko
La plej proksima enlanda flughaveno funkcias en Gulbarga, pli moderna estos preta en 2022. Al la urbego kuras vojoj el ĉiuj direktoj. La fervoja stacidomo donas trafikon rekte al Gulbarga kaj Belagavi.
Hedwig Courths-Mahler
Hedwig COURTHS-MAHLER [hedviĥ kurc-maler] (* la 18an de februaro 1867, † la 26an de novembro 1950) estis germana verkistino.
Naskiĝinte kiel eksteredzeca infano en Nebra (Saksio-Anhalto), ŝi frue forlasis la lernejon por labori kiel servistino kaj vendistino en Halle (Saale), Chemnitz kaj Lepsiko. Jam kiel junulino ŝi verkis amnovelojn kaj amromanojn; la unuan novelon ŝi publikigis en la jaro 1886 en gazeto. Post tre sukcesa verkista kariero ŝi mortis en 1950 en Rottach-Egern, Bavario.
La verkaro de Hedwig Courths-Mahler konsistas el pli ol 200 titoloj, kiuj konstante pritraktas la samajn temojn: Persono el la malsupra tavolo de la socio atingas riĉecon kaj geamantoj malgraŭ obstakloj kaj intrigoj finfine kuniĝas. Malgraŭ tiuj kliŝoj kaj la el nuntempa perspektivo ege konservativa vidpunkto de la aŭtorino pri la rilatoj inter viroj kaj virinoj, la verkoj de Hedwig Courths-Mahler ĝis nun estas vaste legataj.
Řebří
Řebří estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Svojšín, troviĝanta en distrikto Tachov. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudokcidente de Svojšín. Estas ĉi tie registritaj 10 adresoj. En la jaro daŭre vivas ĉi tie.
Řebří estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,11 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.
Muslino
Muslino estas speco de kotona teksaĵo ege maldika kaj malpeza. La nomo devenas de la Iraka urbo Mosulo. Sed la plej grava kaj antikva produktinto de muslino estis Barato, el kiu jam la Romianoj venigis muslinaĵojn, kiujn ili nomis ventes textiles t. e. teksitaj ventoj.
Bai Xingjian
Bai Xingjian (ĉine: 白行簡 (tradicia) 白行简 (simpligita); pinjine: Bái Xíngjiǎn aŭ Bó Xíngjiǎn; Wade-Giles: Pai Hsing-chien aŭ Po Hsing-chien; Esperante: Baj Ŝjingĝjan, 776–826) estis verkisto de fikciaj rakontoj kaj poeto en Imperia Ĉinio. Li estis pli juna frato de la fama poeto Bai Juyi
Li trapasis siajn oficialajn ekzamenojn en 807, kaj poste fariĝis registara funkciulo.
Malmultaj el liaj verkoj restas, krom du verkoj, kiuj troviĝas inter la plej famaj de la Tang-dinastio: La rakonto de Li Wa (ĉine: 李娃傳, Li Wa zhuan), kaj La diro de tri revoj (Sanmeng ji).
Tradukoj de Li Wa Zhuan: En la anglan:
En la francan de André Lévy.
En la germanan de Franz Kuhn.
DHL (firmao)
La firmao DHL, ekde la jaro 2002 kompanio kun limigita respondeco laŭ germana juro, estas parto de la akcia kompanio Deutsche Post AG. Ĝi specialiĝis pri transportado de pakaĵoj, dokumentoj kaj aliaj varoj. La nomo devenas de la komencaj literoj de la familiaj nomoj de la firmaaj fondintoj, sinjoroj Dalsey, Hillblom kaj Lynn. La firmao laŭ la stato fine de marto 2016 havis 494 849 en pli ol 220 suverenaj ŝtatoj kaj teritorioj de la mondo, estas la tutmonde gvida entrepreno pri aera kaj oceana transportado de kargo, kaj tutmonde la firmao transportado de pakaĵoj kaj dokumentoj kun plej alta spezo. La centra oficejo estas en la eksa registara kvartalo de la "federacia urbo" Bonno de Germanio.
Greta Thunberg
Greta THUNBERG [²ɡrʲeːta ²tʰʉːnbærj], plennome Greta Tintin Eleonora Ernman THUNBERG (naskiĝis la 3-an de januaro 2003 en Stokholmo) estas sveda media aktivistino, iniciatinta lernejajn strikojn favore al la agado kontraŭ klimato-varmiĝo. Ili nomiĝas Vendredoj por la estonteco.
Media aktivismo
Post serio de varmondoj kaj arbaraj incendioj, kiuj okazis en Svedio en 2018, Thunberg decidis ĉesi iri al la lernejo. Dum pluraj tagoj ŝi protestis ĉe la Sveda Parlamento, petinte la registaron plenumi la postulojn de la Pariza interkonsento pri CO2 kaj klimata ŝanĝo. Post la svedaj parlamentaj elektoj (9-an de septembro 2018), Thunberg daŭrigis la lernejan strikadon sed mankis en lernejo nur vendrede. Thunberg poste kunigis multajn aliajn protestojn, interne kaj ekstere de sia lando.
La ŝi informis pri sia reveno al lernejo.
Kritikoj
Greta Thunberg estas kritikata de multaj homoj, kiuj opinias ke ŝi estas manipulata de plenkreskuloj kaj atentigas pri ŝia aŭtismo kiel kialo de sia ega koncentriĝo je unu problemo, ĉi-foje — la klimata ŝanĝo. La renoma psikiatro, prezidanto de la Asocio de infana kaj junulara psikiatrio en Ĉeĥio kaj tribunala eksperto Jaroslav Matýs diris: "Ĉe Greta evidentiĝas, ke la familio ne kaptis tiun momenton de indentiĝo al unu temo, al kiu kutime aŭtistoj sin dediĉas dum pubereco. Aŭ temas pri genro, bestoj, faŝismo aŭ io ajn simila. Tamen ŝi certe havas pozitivan temon. Sed oni devas socie enkadrigi ĝin, ĉar pli poste tiu-ĉi disflugo de aŭtisma infano tre peze ŝanĝiĝas. Ŝi timas pri la sorto de Svedio kaj pri la sorto de la homaro, sed en ŝia vizaĝo mi legas timon pri si mem."
Iuj (ekzemple esperanto-blogisto Stanislavo Belov) rimarkigas, ke ŝia konduto estas infaneca, kion montras lernejaj strikoj (rifuzo viziti lernejojn kiel ĉantaĝo kontraŭ plenkreskuloj, kiuj kvazaŭ bezonas tion), veturado sur riĉula jaĥto trans la oceanoj akompane de plurkapa teamo (multekosta kaj en realo produktanta oble pli da forciejaj gasoj ol ordinara flugo). Krome oni atentigas, ke ŝia postulado de tujaj ŝanĝoj estas socie maljusta, ĉar ĉiuj sociaj grupoj estas postulataj oferi por ripari damaĝon kaŭzitan de eta grupo de kapitalistoj, kaj ke ĝia tuja efektivigo profitigos nur la saman grupon de privataj konzernoj, kiuj ricevos pli da ŝtata mono por evoluigo de ekologiaj teknologioj.
Reagoj al la kritikoj
Greta Thunberg ofte deklaras ke ŝi nur postulas, ke la politikistoj konsideru la sciencistan interkonsenton pri la agado de homaro al klimatŝanĝiĝo, kaj ke kritikoj pri ŝi estas ekstertemaj.
Privata vivo
Thunberg malkaŝis ĉe si medicinajn diagnozojn kiel sindromo de Asperger, Atentomanka-hiperaktiva perturbo, Obseda-Kompulsia Malsano, Selektiva mutismo.
Arne Friedrich
Arne Friedrich (naskiĝis la 29-an de majo 1979 en Bad Oeynhausen) estas germana futbalisto. Laŭ la stato de 2008 li estas profesia futbalisto de la klubo "Hertha BSC" en Berlino. Li interalie estis membro de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006, la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kaj la Futbala Mondpokalo 2010.
10718 Samusʹ
10718 Samusʹ estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, tiam en Sovetunio, de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.
Nomo
Ĝia nomo honoras Nikolaj Nikolajeviĉ Samus' (cirile: Николай Николаевич Самусь) scienciston en stela astrofiziko ĉe la Instituto de Astronomio de la Rusia Akademio de Sciencoj kaj de la Universitato de Moskvo. Li estas ĉef-redaktoro de la kvara kaj kvina volumoj de la Ĝenerala Katalogo de Variantaj Steloj. Pli malfrue, li laboris ankaŭ pri la radiusa rapido de cefeidoj.
16518 Akihikoito
16518 Akihikoito estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Shūji Hayakawa elde Okutama (distrikto de Tokio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la japanan astrofotografiiston Akihiko Ito, unu el la gvidantoj de la astrofotografio per ŝargkuplita aparato en Japanio. Li dividis sian konon kaj lertecon kun aliaj de la tuta mondo, kiuj interesiĝas pri tiu kampo kaj kontribuis al grandaj plibonigoj en bildigo per ŝargkuplitaj aparatoj.
Sedlec (distrikto České Budějovice)
Sedlec estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio proksimume 18 km nordokcidente de České Budějovice, apud ŝoseo I/20, kiu kunigas tiun ĉi regionan urbon kaj Vodňany. Vivas ĉi tie.
Historio
La vilaĝo estiĝis sur la nuntempa loko iam en la 13-a jarcento.
Partoj de municipo
Municipo Sedlec konsistas el kvin partoj sur kvin katastraj teritorioj.
Řetová
Vilaĝo Řetová situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, 5 km sude de la urbo Ústí nad Orlicí apud la ŝoseo inter Přívrat kaj Řetůvka. Vivas ĉi tie. Oficialaj partoj de la komunumo en Řetová ne ekzistas. Neoficialaj estas domaroj Na Mandlu, Na Bahnech kaj Pustina.
Historio
La unua skriba atestaĵo pri ekesto de Řetová estas en akto de la reĝo Venceslao la 2-a pri fondo de monaĥejo en Zbraslav, per kiu li donacis al la klostro grandan nombron de orientbohemiaj bienoj kaj ankaŭ la sinjorejon Lanšperk al kiu tiam Řetová apartenis.
Turismo
En suda flanko de la vilaĝo apartenas al Řetová vasta ripoza areo Mandl kun pli ol cent kabanoj, restoracio, natura banejo kaj signitaj turismaj padoj. En oriento, proksime de la vilaĝo estas plua ripoza centro Presy kun restoracio kaj tri fiŝlagoj. Norde troviĝas arbarriĉa montodorso finita per monteto nomata "Andrlův chlum" kun altitudo 559,5 m, turisma kabano kun belvideja turo 50 m alta kaj galerio en alto 34,6 m.
Unirea
Unirea estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
Euterpe
Euterpe aŭ Eŭterpo estas biologia genro kun 89 specioj de floraj plantos apartenanta al la familio de palmoj Arecaceae.
La genro portas la nomon de la muzo Eŭterpo, el la greka mitologio.
Priskribo
Eŭterpoj estas tropikaj palmoj nativaj el Centra kaj Suda Ameriko.
Ĉefaj specioj:
Tiu ĉi lasta estas la palmo el kiu oni eltiras la frukton asaio, konsumata en la antaŭkolumbaj tempoj fare de la indianoj, kaj estis aprezata en la amazonia dieto, ne nur en Brazilo, sed ankaŭ en la najbaraj landoj.
Flinders-Golfo
Historio
Sur la mapo de Matthew Flinders "Terra Australis Sheet 1 1801-1803", la areo origine estis konata kiel Danĝera Golfo (Dangerous Bight). La golfo etendiĝas de Point Matthew 1,5 km Oriente nordoriente de Kabo Leeuwin al Ledge Point iuj 8 km oriente. Ĝi estis nomata aŭ de la aŭstralia reganto James Stirling aŭ de Septimus Roe en 1829 aŭ 1830. Matthew Flinders unue estis en la golfo je la 7-a de decembro 1801.
Fervojfinstacio kaj piero
La loknomo estas ligita al eta setlejo kiu estas estinta baleno-stacio kaj fiŝad-loko same kiel la finstacio de la fervojo de Busselton al Flinders-Golfo (de 1920 al 1957), kaj al la pli malnova piero de Flinders-Golfo (1890). Antaŭe la setlejo estis konsiderata esti diferenca de Augusta sed nuntempe ĝi estas pli-malpli la suda parto de la pli granda komunumo.
Klimato
Kiel la plimulto de la sudokcidentaj marbordaj regionoj de Okcidenta Aŭstralio, Flinders-Golfo travivas mediteranean klimaton kun malvarmetaj someroj kaj mildaj, malsekaj vintroj.
Kampokanbirdo
La Kampokanbirdo, Acrocephalus agricola, estas birdo de la genro Acrocephalus aŭ kanbirdoj kiuj estas brunecaj birdoj kiuj loĝas en kareksejoj kaj apartenas al la familio de Akrocefaledoj, sed iam estis inkludataj en la grupo de Silviedoj. La Manĉura kanbirdo (A. tangorum) estis (kaj foje ankoraŭ estas) inkludata en A. agricola kiel subspecio.
Ili reproduktiĝas en moderklimata centra Azio. Ĝi estas migranta, kaj vintrumas en Pakistano kaj Barato. Ĝi estas rara vaganto en okcidenta Eŭropo. Tiu paserina birdo estas specio troviĝanta en malalta vegetaĵaro kiaj altaj herboj, kareksoj kaj rizo. La ino demetas 4-5 ovojn en nesto en herbo.
Ĉar estas 12-13.5 cm longa, la Kampokanbirdo estas iom pli malgranda ol la Kanbirdo. Plenkreskulo havas nestriecan helbrunan dorson (kun ruĝecbruna nuanco antaŭŝultre) kaj sablokolorajn subajn partojn, kun pli bruna pugo. Estas pli klara blankeca superokula strio kaj la beko estas mallonga kaj pinteca. La iriso estas malhelbruna kaj videblas iom da blanka okulringo en suba duono, dum en supra duono miksiĝas kun la hela superokula strio. Ambaŭ seksoj estas identaj, kiel ĉe plej parto de silviedoj, sed junuloj estas pli sablokoloraj sube. Kiel plej parto de kanbirdoj, ankaŭ tiu estas insektovora.
La kanto estas rapida kaj simila al tiu de la Grenokanbirdo, kun multe da imitado kaj tipaj fajfoj akrocefalaj. Ties kanto estas pli milda kaj ritma ol tiuj de la parencoj.
Güllük
Güllük estas urbo en provinco Muğla en Turkio. Ĝi apartenas al la Egea regiono de Turkio, la sudokcidenta parto de la lando.
La Large-Journée (stacidomo)
La Large-Journée estas fervoja stacidomo en Les Bois, Svislando.
Robert Huth
Robert Huth estas germana futbalisto. Li naskiĝis en Berlino, do momente estas -jara. La sportisto interalie estis membro de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006.
(137924) 2000 BD19
(137924) 2000 BD19 estas tre malgranda, hela merkurrenkonta, venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta atona asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono); ĝi estis retrovita per la projekto DANEOPS sur  eksponitaj elde la Monto Palomar depost la, tio, kiu permesis precize kalkuli ĝiajn orbitajn elementojn.
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 3:4 kun Venuso.
Ĝi havas la duan plej malgrandan perihelion el la numerotitaj asteroidoj, kaj ankaŭ la trian plej grandan aphelion el la. Ĝi estas unu el la maloftaj atonaj asteroidoj, kiuj estis ankaŭ internaj tanĝantoj de Marso.
Oni taksis, ke, dum paso ĉe la perihelio, la temperaturo de (137924) 2000 BD19 atingas ~ 920 K, sufiĉe por fandi plumbon kaj zinkon, preskaŭ por fandi aluminion.
Pro ĝia paso proksime de la Suno, (137924) 2000 BD19 estas rigardata kiel bona kandidato por mezuri la efikojn de la ĝenerala teorio de relativeco.
Similaj objektoj
(137924) 2000 BD19 dividas similajn orbitajn ecojn kun du aliaj korpoj: (425755) 2011 CP4 kaj 1995 CR, kiuj povas esti fragmentoj de unu sama korpo.
Dieto por Malgranda Planedo
Dieto por Malgranda Planedo (Diet for a Small Planet) estas libro de 1971 verkita de Frances Moore Lappé, la unua grava libro kiu rimarkigis la median efikon de viandproduktado kiel malŝparema kaj kontribuanta al monda manĝomalabundo. Ŝi argumentis pri media vegetarismo, praktikante vegetaran vivmanieron pro zorgoj pri best-bazitaj industrioj kaj la produktado de bestodevenaj produktoj.
La libro vendiĝis je pli ol tri milionoj da ekzempleroj kaj estis miriga pro argumentado ke la monda malsato ne estas kaŭzita de manko de manĝaĵoj sed de neefika nutraĵa politiko. Krom informoj pri viandproduktado kaj ĝia efiko al malsato, la libro enhavas simplajn regulojn por sana dieto kaj centoj da senviandaj receptoj. Ĝia miksaĵo de receptoj kaj analizo tipigis la kredon de radikaluloj en la kapablo kombini personan terapion kun politikan aktivismon.
46580 Ryouichiirie
46580 Ryouichiirie estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de la amatora astronomo Ryouichi Irie de Tojooka (gubernio Hjogo), sendependa malkovrinto de la kometo C/1988 P1 (Machholz). Li ankaŭ estas premiita astrofotisto kaj larĝe ekspozicias siajn verkojn tra la mondo.
Vojtíškov
Geografia karakterizo
Katastra teritorio de Vojtíškov etendiĝas sur suda deklivo de masivo de Králický Sněžník en supermara alteco de 440 metroj en sudoriento apud kunfluejo de rojo Zelený kun Moravo al 886 m en nordoriento, proksimume duonkilometron sudokcidente de montopinto Sviní hora (1074 m s. m.). La sudan limon de la teritorio kreas fluo de rivero Moravo kaj trans ĝi Vojtíškov najbaras kun teritorio de Vlaské, okcidente Vojtíškov najbaras kun teritorio de Malá Morava, norde kun Sklené, nordoriente kun Vysoká kaj oriente kun Žleb.
La propra konstruita teritorio de Vojtíškov etendiĝas meze de ties katastra teritorio apud nordsude orientita loka ŝoseo (n-ro 31240), kiu sude de Vojtíškov alligas sin al ŝoseo n-ro III/312, en supermara alteco de 520 ĝis 730 m s. m. Sude de la teritorio Vojtíškov tuŝas fervojlinion n-ro 025 el Dolní Lipka ĝis Hanušovice; la plej proksimaj du haltejoj estas Podlesí kaj Vlaské.
Historio
La unua skribmencio pri Vojtíškov devenas el la jaro 1325 konekse kun ties donaco al monaĥejo Kamenec: kavaliro Jan Wustenhube tiam donacis al la monaĥejo kelke da vilaĝoj en la ĉirkaŭaĵo de Staré Město kaj inter ili estis ankaŭ du Vojtíškov-oj, el kiu la alia verŝajne estadis en loko de hodiaŭa vilaĝo Vysoká, antaŭe nomata Nová Ves. Dum husanaj militoj Vojtíškov eble dezertiĝis kaj renovigita ĝi estis nur en la 16-a jarcento. Ĝi apartenis al senjorujo Branná (Goldenstein, ĉeĥigite Koldštýn aŭ Kolštejn).
Sekve de Munkena interkonsento la teritorio de Vojtíškov estis aneksita de Nazia Germanio. La germana loĝantaro post la dua mondmilito estis ellandigita. Valbeřice, domaro de Vojtíškov jam ne estis post la forŝovo loĝigita kaj pereis, la sama sorto trafis domaron Hřebenky (Oberschar).
Savaneta
Savaneta estas eta vilaĝo je la sudokcidenta marbordo de Arubo, okcidente de San Nicolas.
Antaŭ 1790 la en la sudo situanta Savaneta estis la ĉefurbo de Arubo, sed montriĝis ke Oranjestado estis pli bone atingebla por ŝipoj, kaj tial fariĝis la ĉefurbo.
En Savaneta nun ĉefe loĝas fiŝkaptistoj.
Apud la vilaĝo situas la marsoldato-kazerno Savaneta de la nederlanda Reĝa Mararmeo, kie krom taĉmento de la Korpuso de Marsoldatoj loĝas ankaŭ la Aruba Milico.
Thorigny-sur-Oreuse
Thorigny-sur-Oreuse estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 1448 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.
Geografio
Thorigny-sur-Oreuse etendiĝas sur 49.23 km², kaj havis 1448 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 29 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Michel Sieper, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Thorigny-sur-Oreuse apartenas al la kantono de Sergines, kies ĉefurbo estas Sergines. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Rebetiko
Rebetiko (greke  ρεμπέτικο reBEtiko, pluralo rebetika) estas greka muzikstilo. Ĝi venas de kuniĝo de greka popola muziko kaj de osmana muziktradicio en la subkulturoj formiĝintaj komence de la 20-a jarcento en la urboj Ateno, Pireo kaj Tesaloniko.
Priskribo
La tekstoj temas pri ĉiutagaj zorgoj kaj spertoj de malriĉuloj.
Komence muzikis rebetikon nur Rebetes vivantaj en Pireo, ĝenerale fuĝintoj, kiujn en 1922, dum la genocido de la Grekoj de la Ponto, oni foririgis el Smirno kaj el aliaj lokoj de Malgrandazio sur la grekan teritorion.
Poste evoluis el tio unu el la plej ŝatataj muzikstiloj de Grekujo. La rebetiko viglis en la jaroj inter 1930 kaj 1960.
Iberia leporo
Aspekto
La Iberia leporo estas la plej malgranda el la leporoj kiuj povas troviĝi aktuale en Iberio. La korpo estas ĉirkaŭ 45 cm longa, plus 10 cm de vosto, kaj la pezo varias inter 2 kaj 2'5 kg. La hararo estas mallonga kaj ruĝechelbruna, kun iom da nigra nuanco en dorso, kaj blanka en muzelo, vangoj, ventro, parto de la gamboj (piedoj kaj supra parto, dum la resto estas helbruna) kaj la vosto. La pinto de la oreloj kaj la supra vosto estas nigraj. La Iberia leporo diferencas ankaŭ pro kelkaj karakteroj de la arkitekturo de la kapostaro, inter kiuj la supraj incizivoj pli klinataj enen.
Rebetiko
Priskribo
La ĉefaj instrumentoj estas buzuko, gitaro, baglamo, akordiono kaj violono. Komponistoj rebetikaj estas interalie Markos Vamvakaris, Manolis Ĥiotis kaj Vasilis Cicanis.
Iberia leporo
Aspekto
La individuoj de ambaŭ seksoj estas malfacile diferenceblaj laŭ malproksima vivdado, kvankam ĝenerale la inoj estas iomete pli grandaj.
Rebetiko
Priskribo
Parto de la rebetiko estis la orienteca improvizata kanta stilo amanes (multnombre: amanedes). La ĉefaj ritmoj kaj dancoj de la rebetiko estas Ĥasapiko, Ĥasaposervikos, Zeibekiko, Karsilamas, Aptalikos, Tsifteteli, Anatolitikos aŭ Bajo kaj Sirtos.
Iberia leporo
Habitatoj kaj kutimaro
La habitato de la Iberia leporo estas ege varia, sed ĝenerale malferma kaj pli malpli ebena. Ĝi loĝas same marĉojn (abundas ekzemple en Doñana) kiel en sekaj herbejoj, ĉe marnivelo aŭ en herbejoj de alta montaro, en herbaj ebenaĵoj aŭ makisaj aŭ kun malaltaj arboj. Ĝi adaptiĝas ankaŭ bone al homa ĉeesto, ĝis la punkto ke ne raras vidi ĝin en kampoj de cerealoj, fruktoĝardenoj, olivarbaroj aŭ vitejoj. En tiuj lastaj lokoj ĝi estas ĉasata ĉar ĝi voras la fruktojn kaj burĝonojn de la kultivataj plantoj, krom pro ĝia propra ĉasvaloro. Tamen, estas specio neminacata, almenaŭ en Iberio.
Kiel ĉe la aliaj leporoj, ankaŭ tiu specio estas herbomanĝanta. Inter ties kutimaj predantoj, krom la homo, troviĝas lupoj, vulpoj, sovaĝaj katoj kaj grandaj agloj, kaj multaj aliaj ĉar oni kalculas ĝis 30 specioj (inklude mamulojn, birdojn kaj reptiliojn) kiuj povas manĝi eventuale la iberiajn leporojn. Por eviti tion, la leporoj uzas ĉefe siajn precizajn aŭd- kaj flarkapablojn kaj siajn kurkapablon ĝis 70 km/h. La leporo ne kontagiĝas pro miksomatozo, sed ekde 1994 oni observis kazojn de tularemio. Alia minaco por tiu specio estas la uzado de la mekanikaj rikoltomaŝinoj en la kampoj de cerealoj.
Reproduktado
La Iberiaj leporoj estas solemaj bestoj kiuj povas reproduktiĝi en ĉiu ajn jarsezono, kvankam plej aprto de naskoj koncentriĝas inter februaro kaj aprilo kaj poste en junio kaj julio. La unua naskaro inkludas 1 au 2 idojn, dum plej ofte en la postaj estas 3 aŭ 4, kiuj naskiĝas post 42-44 tagoj. La inoj kapablas seksumi kaj gardi la spermon de masklo eĉ post seksumi kun alia, kio povigas ilin denove tuj naskari. Se ial oni hlatigas la gravedon, la ino ne abortas, ĉar ŝia korpo povas reabsorbi la mortintan embrion.
La idoj naskiĝas en simpla lito, kie la patrino kutime dormas. Ili estas ege frukapablaj kaj post unu jaro ili jam estas maturaj sekse. La idoj ne odoras kiel plenkreskuloj, kio kune kun ties kamufleblo utilas por savi sin el predantoj. La leporoj povas vivi ĝis 9 jaroj libere kaj 12 en kaptiveco.
Subspecioj
Oni konas tri subspeciojn diferencajn de Iberia leporo, kiuj varias laŭ koloro kaj grando. La nomiga raso kastilia aŭ granada laŭ la latina scienca nomo (L. g. granatensis) estas la plej abunda kaj distribuas sin tra Andaluzio, Ekstremaduro, la Centra Altebenaĵo, Valencio kaj sudo de Aragono kaj Katalunio.
La leporo de Galegio (L. g. gallaecius), kiu okupas la nordokcidenton duoninsulan, karakteras pro pli malhela hararo, dum la leporo de Majorko (L. g. solisi) estas pli hela, malgranda kaj mallongkrura. La leporo majorka estas ege rara besto, el kiu ne oni registris fidindajn vidaĵojn ekde antaŭ kelkaj jaroj, kaj povus esti jam formortinta.
Manĉura kanbirdo
La Manĉura kanbirdo (Acrocephalus tangorum) estas birdo de la genro Acrocephalus aŭ kanbirdoj kiuj estas brunecaj birdoj kiuj loĝas en kareksejoj kaj apartenas al la familio de Akrocefaledoj, sed iam estis inkludataj en la grupo de Silviedoj. Ĝi estis kutime (kaj foje ankoraŭ estas) traktata kiel subspecio de la Kampokanbirdo (A. agricola).
Ĝi reproduktiĝas en nordorienta Ĉinio, Koreio, sudorienta Rusio, kaj vintrumas en Kamboĝo, Tajlando kaj suda Laoso, kaj eble Birmo kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas marĉoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.
Tiu specio havas karakteran aspekton kun tre markata kaj sufiĉe larĝa blanka superokula strio malhelbrune bordata ambaŭflanke; la krono estas bruneca senstria kio pluas laŭ la nuko al la dorso; nur la flugiloj kaj vosto estas pli malhelbrunaj. El la okulo al la orelareo estas vizaĝa helgrizbruneca areo sufiĉe kontrasta inter la blankecaj superokula strio kaj gorĝo, sed ne tiom etendaj kiom ĉe la Nigrabrova kanbirdo; la helaj subaj partoj estas kun helbruneca nuanco en brusto inter la blankecaj gorĝo kaj ventro kaj kun pli ruĝecbrunaj nuancoj en flankoj. La subpuga areo estas blankeca. La iriso estas malhelbruna, la okulo montras blankan suban duonringon kaj en la beko la supra makzelo estas pli malhela.
Kvaa lingvaro
La kvaaj lingvoj estas subgrupo de la voltakonga lingvaro ene de la niĝerkonga lingvaro.
Kune kun la Benue-Kongo-lingvoj ili konsistigas la sudan subbranĉon de la voltakonga lingvaro. La proksimume 75 unuopajn kvaajn lingvojn parolas 21 milionoj da homoj en la ŝtatoj Ebur-Bordo, Ganao, Togolando, Benino kaj sudokcidenta Niĝerio. Najbaras norde la guraj lingvoj, oriente la centraj niĝeriaj lingvoj, okcidente la mandeaj kaj kruaj lingvoj. Ĉiuj najbaraj lingvogrupoj same apartenas al la niĝerkonga lingvaro.
Signifaj kvaaj lingvoj
La plej signifaj kvaaj lingvoj estas:
Klasifiko
La nomon „Kwa“ en 1885 enkondukis la germana priafrika esploristo Gottlob Krause. Komence la kvaaj lingvoj grupiĝis laŭ lingvotipologiaj kriterioj: ekzisto de labiovelaroj, tonlingvoj, manko de preskaŭ ĉiuj morfologiaj elementoj kiel klasaj afiksoj kaj derivaj morfemoj). Por la esploristo Diedrich Westermann (1927) la kvaa lingvaro konsistigis subgrupon de la sudana lingvaro, por Joseph Greenberg (1963) ĉefan branĉon de la niĝerkonga lingvaro. Li dividis la kvaajn lingvojn en ok grupojn kaj integrigis la centrajn togajn lingvojn ("restaj togaj lingvoj", nuntempe Na-Togo kaj Ka-Togo) en inter la kvaaj lingvoj. Bennett kaj Sterk (1977) reduktis la lingvaro-difinon de Greenberg,
La resta "nova" kvaa lingvaro identas kun la "okcidenta kvaa lingvaro" de Joseph Greenberg. Ĝian pozicion en la niĝerkonga lingvaro montras la sekva diagramo:
Gnorimopsaro
La Gnorimopsaro (Gnorimopsar chopi) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj. Ĝi estas monotipa en la genro Gnorimopsar.
Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo, Peruo kaj Urugvajo. Ties natura habitato estas sekaj savanoj, subtropikaj aŭ tropikaj laŭsezone humidaj aŭ inonditaj herbejoj de malaltaj teroj, paŝtejoj kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.
Temas pri tutnigra birdo kun ankaŭ nigraj kruroj kaj beko; tiu estas tre fortika ĉefe ĉe bazo.
Hohenleipisch
Hohenleipisch estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Elbe-Elster de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Retschwiller
(jen france, origine germane kaj alzace Retschweiler, prononco - "Weiler" estas vilaĝeto)  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Mereto di Tomba
- jen itale, friule Merêt di Tombe - estas komunumo en la orienta parto de norda Italio, proksime je la limo al Slovenio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la ĉefanĝelo Miĥaelo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Basiliano, Codroipo, Coseano, Fagagna, San Vito di Fagagna kaj Sedegliano.
Opavice
Opavice (popole ĉeĥe, oficiale germane , pole ) estas maldekstra alfluanto de rivero Opava en distrikto Bruntál en Moraviasilezia regiono. Longo de la fluo faras 35,7 km. Akvokolekteja areo mezuras 194,2 km². Estadas ankaŭ indikata valoro 195,4 km².
Paso de la fluo
La rivero fontas nordokcidente de Heřmanovice sur sudokcidentaj deklivoj de Příčný vrch (974 m) en supermara alteco 850 metroj. Unue ties fluo direktas al sudoriento, ĝi trafluas tra pli supre menciita municipo. Sub enfluejo de Tisová la riverto turniĝas pli al oriento al municipo Holčovice. De tie en longeco proksimume 3 km ĝi fluas tra nordorienta direkto al domaro Hynčice, kie ĝi turniĝas denove al sudoriento. Post pluaj kvar kilometroj Opavice trafluas tra Město Albrechtice, sub kiu en longeco proks. 10 km ĝi kreas ŝtatlimon kun Pollando (Opola Provinco). De proks. 3,0 rivera kilometro ĝis sia enfluejo la rivero trafluas tra rando de Krnov.
Auburn (Vaŝingtonio)
Auburn estas urbo plejparte en Kantono King (kun parto ankaŭ en Kantono Pierce), Vaŝingtonio, Usono. Laŭ la usona censo de 2010 la loĝantoj nombris homoj. Auburn estas antaŭurbo en la metropola regiono de Seatlo. En 2010 ĝi rangis 14-a inter urboj en Vaŝingtonio laŭ loĝantarnombro.
Auburn tanĝas la urbojn Federal Way, Pacific, kaj Algona okcidente, Sumner sude, nemunicipigita parto de Kantono King oriente, kaj Kent norde. La indiana rezervejo Muckleshoot Indian Reservation situas ene de la urblimo en la suda parto.
Gülnar
Gülnar estas urbo en provinco Mersin en Turkio.
Stann Creek (distrikto)
Stann Creek estas unu el la ses distriktoj de Belizo. Ĝi sitas en la sudokcidento de la lando kaj havas bordon al la Kariba Maro. La ĉefurbo de la distrikto estas Dangriga, laŭ linia distanco iom malpli ol 70 km sude de Belizurbo, sed laŭ ĉiuj vojoj estas ĉirkaŭ 120 km.
Jimmy Connors
(naskita la 2-an de septembro 1952) estas eksa mondfama usona tenisisto. Li tenis la pintan pozicion en la rangotabelo de la Asocio de Tenisaj Profesiuloj (ATP) por tiama rekordaj 160 sinsekvaj semajnoj de 1974 ĝis 1977 kaj en sia kariero havis la pintan pozicion sume dum 268 semajnoj. Pri sia longa kaj sukcesa kariero, Connors ankoraŭ tenas tri elstarajn virajn unuopajn rekordojn de Malferma Erao: 109 titoloj de internaciaj turniroj, 1557 matĉoj luditaj, kaj 1274 matĉaj venkoj. Liaj titoloj inkluzivas ok gravajn unuopajn titolojn (kvin titolojn de la usona malferma ĉampionado, du Wimbledon-titolojn, unu titolon de la Aŭstralia malferma ĉampionado), tri jarfinajn ĉampionecojn, kaj 17 titoloj nomataj "Grandpremio Superseria". En 1974, li iĝis la dua viro en la epoko de malfermaj turniroj gajnanta tri gravajn titolojn en kalendara jaro, kaj ne estis permesita partopreni la kvaran, la francan malferman ĉampionadon. En 1982, li gajnis kaj la turniron de Wimbledon kaj la Usonan Malferman Turniron kaj estas konsiderata kiel la neoficiala pinta monda ludanto por tiu jaro, krom 1974 kaj 1976. Li emeritiĝis en 1996 en la aĝo de 43 jaroj.
Rudolf Pehrsson
Persson estis sekretario de la Sveda Esperanto-Federacio 1913–1917, kaj poste tio estrarano de tiu organizo ĝis 1930. Krome li estis kunlaboranto kaj poste sekretario de Eldona Societo Esperanto.
EdE mencias Pehrsson kiel unu el la pioniroj en la viglia esperantoklubo de Gävle. Kune kun alia tia pioniro, Werner Wahlund, li en 1913 tie fondis kaj komence redaktis la Esperanto-revuon La Espero.
Forbesa kureo
La Forbesa kureo (Curaeus forbesi) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Kureoj, kiu enhavas nur du speciojn. Tiu ĉi troviĝas kiel endemio de kelkaj lokoj de orienta kaj nordorienta Brazilo nome en la subŝtatoj de Pernambuco, Alagoas kaj Minas Gerais.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, arbarbordoj, laŭsezone humidaj aŭ eĉ inonditaj herbejoj de malaltaj teroj, marĉoj kaj plantejoj ĉefe de sukerkano. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.
La populacio estas malgranda (1,000-2,500 kaj malpliiĝas en malgranda kaj fragmentata teritorio de ĉirkaŭ 110 km²) pro detruo de ties preferata habitato, same kiel pro nestoparazitado fare de la Brila molotro, Molothrus bonairensis, kaj eble pro iome da kaptoj por komerco de kaĝobirdoj; tiele ĝi estis klasita kiel Endanĝerita fare de Birdlife International. Oni supozas, ke ĝi estas foje kaptata hazarde ĉar malfacilas distingi ĝin el la Gnorimopsaro, Gnorimopsar chopi, kiu estas ja celo de la ĉasistoj por kaĝobirdoj pro ties kanto.
Ili manĝas insektojn, fruktojn kaj eble nektaron de sukerkano.
La voĉo estas akra, malagrabla, ripeteca zumaj notoj kaj babilaĵo. Ankaŭ laŭtaj kaj aspraj notoj ĉek ĉek. La alvoko estas laŭta, nazeca tuí-lit.
La reproduktado okazas dum la pluvsezono, kutime marte al junie. Nestoj estas ĉefe situaj en kultivataj arboj de mango Mangifera indica. La averaĝa ovaro estas de 2.84 (1-4) kaj oni faras du ovodemetadojn ĉiun sezonon. Pasas 4-10 tagoj inter la fino de la nestokonstruado kaj la ovodemetado, kio faras tiun specion tre parazitebla fare de la Brila molotro, Molothrus bonariensis.
Tiu specio ricevis sian nomon pro la brita zoologo William Alexander Forbes.