cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teorio de la relativeco
Speciala relativeco
Neniu Ejnŝtejna fundamenta hipotezo estas revolucia, precipe kontentiĝante per la trajna ekzemplo. Fakte Newton jam asertis ke la absoluta senmovo ne povas esti difinita rilate al la situo de korpoj nin ĉirkaŭantaj. La novaĵo estis aserti ke la relativa rapido de iu ajn observanto rilate al lumradio estas ĉiam senŝanĝa: kvazaŭ 300 000 km/s. Tiele se du observantoj moviĝas unu rilate al la alia kun rapido 160 000 km/s kaj mezuras la rapidon de la sama lumradio, ambaŭ konstatos ke ĉi lasta moviĝas je 300 000 km/s. Tiun ŝajne nenormalan rezulton pruvis la Michelson-Morleya eksperimento. Laŭ la klasika fiziko unu el la observantoj povas esti senmova dum la alia mezure eraras kaŭze de la Lorentz-Fitzgeralda ŝrumpiĝo. Laŭ Ejnŝtejno ambaŭ observantojn oni povas konsideri senmovajn kaj neniu el ili mezure eraris. Fakte ĉiu observanto uzas propran koordinatsistemon kiel referencsistemo. Eblas ŝanĝi el iu koordinatsistemo al alia per matematika transformigo. La ekvaciojn de tiu transformigo nome konatajn kiel lorenca transforma grupo Ejnŝtejno akceptis. Li tamen alimaniere ilin interpretis asertante ke la luma rapido restas senŝanĝa en iu ajn lorenca transformo.
Laŭ la relativeca teorio spaco same kiel maso kaj tempo modifiĝas direkten de la objekta movo. Tiujn transformiĝojn determinas la faktoro γ. Elektrono, malkovrita komence de la 20a jarcento, estas taŭga temo por esplori tiajn asertojn. La elektronoj produktitaj de radioaktivaj substancoj havas rapidojn proksimajn al la luma rapido. Kiam elektrono rapide moviĝas ene de magneta kampo eblas sian mason facile determini mezurante la kurbecon de sia trajektorio. En konstanta kampo ju pli peza estas la elektrono des pli granda estas sia inercio kaj malgranda la kurbeco de la trajektorio. Oni konstatas ke dum la movo la elektrona maso duobliĝas. La eksperimentoj pravigas la Ejnŝtejnajn antaŭdirojn: la elektrona maso pliiĝas ekzakte laŭ la antaŭdiran valoron. La kineta energio de la akcelata elektrono konvertiĝas al maso laŭ la formulo E = mc² esprimante la samvalorecon maso/energio.
La fundamenta hipotezo apogante la Ejnŝtejnan teorion estas la neekzisto de absoluta senmovo en la universo. Ejnŝtejno postulatis ke du observantoj moviĝantaj unu rilate al la alia per konstanta rapido observas identajn "leĝojn de la naturo". Tamen unu el ambaŭ observantoj povas registri en malproksimaj steloj du eventojn kvazaŭ ili okazas samtempe dum la alia observanto konstatas ke unu evento okazis antaŭ la alia. Tiu malsameco de observadoj ne valide kontraŭdiras la relativecan teorion. Efektive laŭ ĝi samtempeco ne ekzistas por malproksimaj eventoj. Alidire ne eblas sole specifi la momenton kiam evento okazas sen precizigi la lokon kie ĝi okazas. Eblas ekzakte priskribi la "interspacon" aŭ la "intertempon" inter du eventoj kombinante la spacan kaj tempan intervalojn sed ne pere de unu aŭ la alia unuope. La kvardimensia spaco-tempo (tri spacaj dimensioj kaj unu tempa) en kiu ĉiuj universaj eventoj okazas nomiĝas spacan-tempan kontinuaĵon. Ene de tiu spaco la spacan-tempan movon de korpo priskribas ĝia universala linio.
Ĝenerala relativeco
En 1915 Ejnŝtejno enkondukis la ĝeneralan relativecan teorion en kiu li konsideras korpojn akcelitajn unuj rilate al aliaj. Sia komenca celo estis klarigi la ŝajnajn diverĝojn inter la relativecaj leĝoj kaj la gravita leĝo. Li tiam novamaniere konceptis la graviton baziĝante sur la principo de samvaloreco. Laŭ tiu principo gravitaj fortoj plene samvaloras akcelajn fortojn. Do teorie ne eblas eksperimente diferencigi ambaŭ specojn. Laŭ la speciala relativeca teorio persono en veturilo rulanta sur glata vojo ne eblas scii ĉu ĝi estas senmova ĉu konstantrapida. Laŭ la ĝenerala relativeca teorio se la veturilo akcelas, malakcelas aŭ vojturniĝas la pasaĝero ne eblas scii ĉu gravito ĉu akcelo kaŭzas la okazantajn fortojn.
Akcelo estas ŝanĝo de la rapido dum tempo. Ni konsideru astronaŭton starantan en raketo antaŭ la ekflugo. Kaŭze de la gravito, la astronaŭto staras tenata per forto egala je sia pezo p. Ni konsideru la saman raketon en la interplaneda spaco, malproksiman al ĉiu korpo kaj subigatan de neniu gravito. Kiam la raketo akcelas la astronaŭto denove spertas la puŝadon tenantan lin starantan. Se la akcelo estas 9,81 m/s² (la surtera pezeca akcelo), la puŝado aplikata al la astronaŭto egalas p, lian pezon. Se li ne rigardas tra la luko, la astronaŭto ne scias se la raketo estas senmova sur la tero aŭ konstante akcelas en la interplaneda spaco. Do la forto kaŭzata de la akcelo ne distingiĝas el la gravita forto. Laŭ la Ejnŝtejna teorio la neŭtona gravita leĝo hipoteze ne necesas. Ejnŝtejno ligas ĉiujn fortojn kun akcelaj efikoj, tiel gravito kiel fortoj ligitaj kun akcelo. La raketon senmovan sur la tero altiras ties centro. Ejnŝtejno deklaras ke raketa akcelo okazigas tiun altirigan fenomenon. En la tridimensia spaco la raketo ja estas senmova; ĝi do ne estas akcelata. Sed en kvardimensia spaco-tempo la raketo movas laŭ sia universala linio. La kurbeco de la kontinuaĵo proksime de la tero implicas kurbecon de la universala linio de la raketo, kio klarigas ĝîan relativecan movon.
Do la Neŭtonan hipotezon, laŭ kiu du korpoj reciproke altiras proporcie al siaj masoj, anstataŭas la relativeca hipotezo, laŭ kiu la kontinuaĵo estas kurba proksime de masivaj korpoj. La Ejnŝtejna gravita leĝo tiam simple asertas ke la universala linio de ĉiu korpo estas geodeziaĵo en la kontinuaĵo. Geodeziaĵo estas la plej mallonga "vojo" inter du punktoj. En kurba spaco la geodeziaĵoj ne estas necese rektoj. Tiele la geodeziaĵoj tersurface estas grandaj cirkloj.
Teoriaj konfirmoj
La ĝenerala relativeca teorio estis plurmaniere konfirmita. Jen kelkaj ekzemploj. La teorio interalie antaŭdiras ke la trajektorio de lumradio kurbiĝas en la proksima najbaraĵo de masiva korpo kiel la suno. Kontrolante tiun antaŭdiron la sciencistoj unue elektis la observadon de steloj aperantaj proksime de la suno. Iliaj ŝajnaj situoj estis notitaj kaj komparitaj kun iliaj situoj kelkaj monatoj pli poste kiam ili estis malproksimiĝintaj el la suno. La Ejnŝtejnaj antaŭdiroj estis tiam pravigitaj. Ĉi lastaj jaroj kompareblaj testoj estis faritaj pri la direktoŝanĝiĝoj de radioondoj devenantaj el malproksimaj kvazaroj. Tiuj testoj konfirmis la ĝeneralan relativecan teorion.
Alia ekzemplo konfirmas la ĝeneralan relativecan teorion. Ekde pluraj jaroj estas konata ke la punkto plej proksima de la Suno tra kiu Merkuro pasas moviĝas ĉirkaŭ la Suno kun periodo 3 milionoj da jaroj. Male al la klasika teorio, la relativeca antaŭdiras tiun movon. Freŝdate radare faritaj mezuroj de la Merkura orbito konfirmis la relativecajn antaŭdirojn kun necerteco de nur 0,5 elcento.
Freŝdataj observadoj
Post 1915 la relativeca teorio kreskis kaj ampleksiĝis dank'al Ejnŝtejno, sed ankaŭ al britaj astronomoj James Jeans, Arthur Eddington kaj Edward Arthur Milne, al holanda astronomo Willem de Sitter, kaj al german-usona matematikisto Hermann Weyl. Multe da iliaj laboroj strebas la relativecan teorion plivastigi por elektromagnetajn fenomenojn enteni. Pli freŝdate pluraj serĉistoj provis unuecigi la relativecan gravitan teorion kun elektromagnetismo kaj la forta kaj malforta nukleaj interefikoj. Kvankam kelkaj progresoj okazis neniu teorio estas hodiaŭ ĝenerale akceptita.
Fizikistoj ankaŭ multe klopodis disvolvi la kosmologiajn konsekvencojn de la relativeca teorio. Enkadre de la Ejnŝtejnaj aksiomoj pluraj disvolvaj vojoj eblas. Ekzemple la spaco estas kurba kaj sia ekzakta kurbeca grado proksime de pezaj korpoj estas konata; sed sia kurbeco en la vakua spaco, kaŭzata de la entutaj universaj materio kaj radiado, restas necerta. Krome la sciencistoj ankoraŭ ne scias ĉu tiu kurbo estas fermita (t.e. sferosimila) ĉu malfermita (cilindrosimila aŭ simila al bovlo kun senlimaj parietoj). La relativeca teorio egale implicas la eblecon de universa ekspansio. Tiu ekspansia teorio kredeblas la hipotezon laŭ kiu la universa pasinta historio finiĝis. Ĝi ankaŭ malfermas multajn esploradajn kampojn ankoraŭ malmulte esploritajn. Sekve de la Ejnŝtejnaj antaŭdiroj alia grava esplorada temo en fiziko estas la studado de gravitaj ondoj devenantaj ekzemple el oscilo aŭ disfalo de masivaj steloj, kiuj perturbas la spacan-tempan kontinuaĵon.
Konstateblas ke la ĝenerala relativeca teorio formulita en 1915 elpuŝis la neŭtonan gravitan teorion; ĝi sukcesis ĉiujn disponeblajn eksperimentajn aŭ observadajn testojn kaj logis per sia matematika beleco. La ununura nigra punkto estas ĝia neakordigebleco kun la kvantuma fiziko.
Muiderslot
La Muiderslot [Mojderslot] (Kastelo de Muiden) estas, ankoraŭ en bona stato, mezepoka kastelo en la nederlanda Muiden en la provinco Norda Holando. Ĝi estas regna muzeo.
La kastelo estas kvadrata akvokastelo. Je ĉiu angulo estas ronda turo. Interne de la muroj estas granda konstruaĵo kun ŝtuparformaj gabloj. La kastelo havas kastelfosaĵon kun levponto. Interalie ankaŭ troviĝas restaŭrita legomĝardeno kaj spicherbejo.
Geografia pozicio:
Baron (Gard)
Baron (jen france kaj okcitane) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Emirlando Afganio
La emirlando Afganio (1823-1926) estis absoluta monarkio de Centra Azio, kies ĉefurboj estis Kabulo kaj Peŝavaro.
Historio
En kunteksto de kreskantaj eŭropaj geopolitikaj interesoj en la regiono, la emirlando daŭrigis sian militon kun la Sika Imperio kaj establis siajn limojn al la nivelo de la montpasejo de Khyber. En 1926, la emirlando estis renversita kaj la reĝlando Afganio estis fondita. La reĝlando Afganio (paŝtoe: د افغانستان واکمنان, perse: پادشاهي افغانستان) estis islama monarkio en la sudo de la Centra Azio kaj establita en 1926, sekvinte la Emirlandon Afganio post kiam Amanullah Ĥan iĝis reĝo kaj la proklamado de la reĝlando 7 jarojn post sia preno de la potenco.
Aldealices
Aldealices [aldeaLIzes] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko Tierras Altas (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco, kaj en la subkomarko Almarza.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 6,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 29 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 90 loĝantojn el la 1930-aj jaroj.
Ĝi distas 25 km de Sorio, provinca ĉefurbo. En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Oncala-Valtajeros, okupanta 63 hektarojn, nome 10% de la teritorio.​
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo kun gotikaj elementoj kaj romanika baptujo.
Saxeten
Saxeten estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Interlaken kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Interlaken-Oberhasli en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 100 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Saxeten situas en Berna Oberlando en la valo de la sovaĝa rojo Saxetebach proksimume 10 kilometrojn sudokcidente de Interlaken. La komunumo konsistas el la vilaĝo Saxeten, kaj la setlejoj Usserfeld, Innerfeld kaj Seilera. Krome al la komunumo apartenas diversaj alpopaŝtejoj kaj izolitaj bieno.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 19,14 km², de kiuj 31,7% estas kovritaj de arbaro, 40,6% servas por agrikulturo kaj 1,4% por setlado.
Trafiko
La komunumo Saxeten situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la vilaĝo kodukas la saka vojo n-ro 1223 de Wilderswil. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A8 troviĝas en Interlaken en distanco de proksimume 10 kilometroj nordoriente. Per poŝtaŭtolinio al la stacidomo de Wilderswil la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Saxeten datiĝas el la jaro 1303 kiel Sachsaton.
Dum mezepoko Saxeten apartenis al la Senjorujo de Burkhard von Thun, kiu ankaŭ nomiĝis Burhard de Unspunnen. Per edziĝo la havaĵo Unspunnen transiris en la jaro 1224 al la Senjoroj de Wädenswil. En la jaro 1342 la antaŭ ja al Berno pandigita burgo kaj senjorujo fariĝis definitive havaĵo de Berno, kiu ĝis submetis al la administrado de Unterseen en la Voktejo Interlaken. La voktejo post la fino de la Helveta Revolucio post kvinjara aparteno al la tiama Kantono Oberlando estis transformita al la distrikto Interlaken, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la nova administra distrikto Interlaken-Oberhasli.
Malfeliĉe konatiĝis la nomo de la komunumo Saxten en la mondo la 27-an de julio 1999, kiam post fulmotondro en la ravino de Saxetbach mortis grupo de 21 turistoj el Aŭstralio, Novzelando, Anglio, Sudafriko kaj Svislando dum kanjonumado en la rojo.
Girolamo Mei
Girolamo Mei (nask. 27-a de majo 1519; mort. julio1594) estis itala historiisto kaj humanisto, fama en la muzikhistorio ekpuŝinte per intelekta imulso la Florencan Skolon revivigi la antikan grekan dramon. Li naskiĝis en Florenco kaj mortis en Romo.
Multajn el siaj rezultoj li komunikis al Vincenzo Galilei per multampleksa korespondado; tiuj ĉi informoj estis determinaj je la formado de la nova stilo, kiu evoluis en Florenco fine de la 16-a jarcento, la nova recitativa stilo, el kiu siaflanke evoluis la monodio, la unua muzikdramo kaj eble la opero. Galilei kaj la aliaj anoj de la Camerata Florentina sin dediĉis al la tasko revivigi la muzikon de la malnovgreka dramo kaj, kvankam ili eraris pri tio, kiel realigi ĝin, utiligante la ideojn de Mei ili survojigis unu el la plej gravaj revolucioj en la muzikhistorio.
Mei ankaŭ publikis kaj komentis la tragediojn de Eskilo kaj Eŭripido samkiel multajn aliajn verkojn de klasikantikaj verkistoj.
Apocinino
Apocinino aŭ acetovanilono estas natura organika komponaĵo kun malfortika odoro de vanilo strukture asociita al la vanilino, kaj prezentanta tri organikajn grupojn: ketono, fenolo kaj la metoksa (H3C-O-) grupo. Ĝi estas izolita el variaĵoj da plantofontoj kaj ĝia ĉefa uzo kuŝas sur ties farmakologiaj proprecoj.
Rosice
Rosice (Rossitz) estas urbo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Brno-provinco. Ĝi etendiĝas 16 km okcidente de Brno en Boskovica sulko sur la kunfluejo de rivereto Bobrava kun rojo Říčanský potok. Vivas ĉi tie.
Apocinino
La acetovanilono estas tre malmulte solvebla en akvo kaj tre facile solvebla en la plejmulto de la organikaj solvaĵoj, escepte de ligroino kaj petrola etero. Acetovanilono estigas intensan blu-violan koloron kiam traktita per ferika klorido. Ĝi estas tute ekstraktita el la radikoj de la Apocynum cannabinum per etanolo.
Rosice
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1259.
Apocinino
Historio
La apocinino estis unue priskribita de la germana farmakologo, Oswald Schmiedeberg (1838-1921), en 1883, kaj unuafoje izolita de Horace Finnemore, en 1908, el la radikoj de la kanada kanabo Apocynum cannabinum. Tiuepoke, ĉi-planto jam estis uzita pro ties konataj efikoj kontraŭ edemoj kaj korafekcioj. En 1971, apocinino same estis izolita el la Picrorhiza kurroa, eta planto kiu kreskas en altaj altitudoj en la okcidentaj himalajoj.
La Picrorhiza kurroa dum jaroj estis uzita en la traktado por hepato, kormalsanoj, iktero kaj astmo. En 1990, Simons kaj liaj kunlaborantoj izolis la apocininon al nivelo farmakologie utila uzante izolprocedon zorge orientitan. La proprecoj antiinflamaj observitaj montriĝis esti la rezulto de lia kapableco pri evitado je formado de liberradikaloj, oksigenjonoj, kaj peroksidoj en la korpo. Tiam, la apocinino estas vaste studata por helpi la determinadon de ĝiaj kapabloj pri malsanatakoj kaj uzoj.
Aktiveco
La NADPH oksidazo estas enzimo kiu efektive reduktas oksidon (O2) al superoksido ((O2−), kaj tiu procezo estas uzata de la imunsistemo por mortigi bakteriojn kaj fungojn. Apocinino estas inhibanto je la aktiveco de la NADPH oksidazo, tiamaniere ke, ĝi estas efika en la prevento pri produktado de superoksido en la blankaj ĉeloj de homoj aŭ neŭtrofilaj granulocitoj. Tamen, ĝi ne obstrukcas la fagocitadon kaj aliajn defendorolojn de la granulocitoj. Pro ĝia inhiboselektiveco, apocinino estas vaste uzata kiel inhibanto de la NADPH oksidazo ne enmiksiĝante kun aliaj roloj de la imunsistemo.
La apocinino estis uzata por determini ĉu la jonaktivigo pro la protonfluo tra la membrano de la renmedulaj ĉeloj estis kunigitaj al la produktado de superoksido far la NADPH oksidazo. La apocinino estis enkondukita en la ĉelon kaj komplete blokis la produktadon de superoksido, kaj ĝi estas grava komponaĵo por determini ke la protona elfluo respondecas pri la aktivigo de la NADPH oksidazo.
4141 Nintanlena
4141 Nintanlena estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun de fakto en Rusio).
Apocinino
Vidu ankaŭ
</Center>
4141 Nintanlena
Nomo
Ĝia nomo estis komponita en honoro de Nina, Tanja kaj Elena, edzino kaj filinoj de la rusa astronomo Klim Ivanoviĉ Ĉurjumov.
Kaŝmaro
Kaŝmaro, persalingve کاشمر‎, antaŭe ترشیز Torŝiz aŭ سلطانآباد Soltanabad, estas universitata urbego, ĉefurbo de la samnoma distrikto Kaŝmaro en Provinco Rezaa Ĥorasano (centra Ĥorasano) de Irano.
Geografio
Kaŝmaro situas sur altebenaĵo proksime de rivero en la nordorienta parto de la lando. Maŝhado troviĝas 217, Teherano 638 kilometrojn.
Historio
Tiu teritorio proksimume en la 8-a jarcento islamiĝis.
Ekonomio
Kaŝmaro estas grava produktanto de sekvinberoj kaj havas proksimume 40 specojn da vinberoj. Ĝi ankaŭ estas internacie rekonita por eksportado de safrano kaj manfaritaj persaj tapiŝoj.
Klimato
Kaŝmaro troviĝas en la duonarida klimato. En la jaro pluvas 178 mm, inter julio-septembro neniam pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 16.1 °C. Inter decembro-februaro ofte frostas.
Trafiko
Kaŝmaro situas laŭ la fervoja linio Teherano-Maŝhado.
Arondismento Nyons
La arondismento Nyons (france arrondissement de Nyons) estas franca arondismento lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Laŭ la stato de en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Nyons.
Kantonoj
Ekde administra reformo de 2015 al la arondismento apartenas la sekvaj kantonoj:
Antaŭe temis pri la jenaj 11 kantonoj:
Komunumoj
(inter krampoj la respektiva INSEE-kodo)
Antologio de Brazilaj Rakontoj
Antologio de Brazilaj Rakontoj estas antologio de rakontoj elektitaj de Brazila Beletristika Akademio. La verko estas eldonita 312-paĝe de Brazila Esperanto-Ligo el Rio-de-Ĵanejro, en julio 1953. La dua eldono aperis jaron poste.
Enhavo
La antologio konsistas el 33 rakontoj de 33 malsamaj aŭtoroj, esperantigitaj fare de 33 tradukintoj.
Enhavas prezenton de Brazila Esperanto-Ligo, antaŭparolon de Barbosa Lima Sobrinho, tiama prezidanto de la Brazila Beletristika Akademio, kaj mallongan bibliografion de la aŭtoroj.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1954 Antologio de Brazilaj Rakontoj.jpeg|Dua eldono. </Gallery>
Blaise Cendrars
Veranome Frédéric Louis SAUSER, sed konata sub sia plumnomo Blaise Cendrars (naskiĝis la 1-an de septembro 1887 en Chaux-de-Fonds, Svisio, mortis la 21-an de januaro 1961 en Parizo) estis svisa franclingva poeto. Li iĝis franca civitano en 1916.
Li kontribus popularigi la prozpoemon en la moderna poezio, kaj multe kantis en nove moderna kaj eterne romantismeca lingvo la buntecon de la mondo kaj la animan bezonon je vojaĝo, kune kun metafizika angoro. Liaj plej konataj kaj emociigaj poemoj estas:
Ekde la aĝo 15-jara li forlasis hejmon por labori kun juvelonegocisto kaj iris en Rusio kaj laŭ li ĝis fino de la Transsiberia fervojo. Tra la vivo li multege vojaĝis en foraj landoj.
En Esperanto aperis la romano Ĉu vi konas Blaise Cendrars? de Manuel de Seabra, eld. IEM, Wien, Aŭstrujo, 2007. La poemoj de Cendrars ludas rolon en ĉi romano.
Sándor Bonkáló
Sándor Bonkáló, laŭ hungarlingve kutima nomordo Bonkáló Sándor (1880-1959) estis fama hungara slavisto, kiu devenis el rutena familio; li naskiĝis en Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario en urbeto Rahó. Li estis ruten-devena filologo, tradukisto. En liaj libroj kaj aliaj publikaĵoj li pruvis, ke tiel nomataj rutenoj ne apartenas al la ukraina popolo kaj kulturo, ke ili ne parolas dialekton de la ukraina lingvo kaj ke ili estis enlokiĝintaj en la teritorio de montaroj Beskidoj kaj Karpatoj (hungaraj departementoj Máramaros, Ugocsa, Bereg, Ung, Zemplén, Sáros, Szepes) dum la 13-17 jarcentoj. Laŭ la iama oficiala rusa kaj eĉ la nuntempa ukraina historio rutenoj estas ukrainoj.
Bonkáló verkis 7 librojn (el ili kvin estas pri la historio, literaturo, lingvo ktp. de rutenoj) kaj aperigis aron da studoj kaj artikoloj.
Biografio
Li naskiĝis la 22-an de januaro 1880 en la urbo Rahó (nuntempe: Raĥiv en Ukrainio) kie li lernis en grek-katolika gimnazio, poste en teologia liceo en Ungvár (Uĵgorod). Kiam li finis la liceon li komencia studi en la fakoj latina kaj germana ĉe la Universitato Péter Pázmány en Budapeŝto (1902). Kiel mezlerneja instruisto li laboris en la urboj Gyöngyös, Szeged kaj Zalaegerszeg. Dume li perfektigis siajn studojn eksterlande (Leipzig /Lepsiko/.Petrogrado. Sofio). En la urbo, situanta sur la bordoj de la rivero Neva, li aŭskultis interalie prelegojn de la famaj profesoroj Baudouin de Courtenay (bodüen de kurt/e/ne'), Ŝafimatov, Vengerov kaj Lavrov : kelkfoje li renkontiĝis kun la juna, tiam komencanta poeto Vladimir Malakovski. En 1917 li ricevis diplomon pri la rusa lingvo. En marto 1919, laŭ invito de Oszkár Jászi dum la reĝimo de Mihály Károlyi (MÍhaj KAroji; 1875-1955) estis subministro respondeca pri la naciecaj aferoj. , li komencis organizi en la budapeŝta universitato la katedron de la rutenaj lingvo kaj literaturo. Li prelegis ankaŭ ruse. En 1924 laŭ politikaj kaŭzoj (8) oni forigis kaj penaiis lin kiam li estis 44 jaraĝa. Dum la 30-aj jaroj li ofte prelegis en la Hungara Radio pri diversaj eminentuloj kaj datrevenoj de la rusa literaturo. En novembro 1945 li denove iĝis katedrestro de la ukrainaj lingvo kaj literaturo en Universitato Péter Pázmány. Iam li kritikis la kulturpolitikon de Ĵdanov dirante : "Verŝajne en Sovetunio troviĝos malmultaj verkistoj kies verkoj iĝos klasikaj, unikaj, se ili mem ne povas libere elekti la objekton kaj la metodon de síaj literaturaj verkoj." La 21-an de aprilo 1950 li emeritiĝis.
Li mortis la 4-an de novembro 1959 pro apendicito.
Auguste Viktoria von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg
Auguste Viktoria Friederike Luise Feodora Jenny von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg Royal Order of Victoria and Albert (naskiĝis la 22-an de oktobro 1858 en Lubsko germane: (Dolzig), Malsupra Luzacio; mortis la 11-an de aprilo 1921 en domo Doorn, Nederlando) estis la edzino de Vilhelmo la 2-a, nome la lasta germana imperiestrino kaj reĝino de Prusio.
Gefiloj
Vilhelmo kaj Auguste Viktoria havis sep gefilojn nome:
Belvézet
(jen france, okcitane Bèuveser) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Francesco Soriano
Soriano naskiĝis en Soriano, proksime de Viterbo. Li studis ĉe la Basilica di San Giovanni in Laterano en Romo i.a. ĉe Palestrina, iĝis sacerdoto en la 1570-aj jaroj kaj en 1580 li estis maestro di cappella ĉe S. Luigi dei Francesi, ankaŭ en Romo. En 1581 li translokiĝis al Mantovo alprenonte postenon taking ĉe la tiea kortego de Gonzaga; sed en 1586 li reiris al Romo, kie li pasigis la reston de sia vivo laborante kiel ĥordirigisto ĉe tri apartaj preĝejoj inkluzive la kapelon Ĝulian ĉe la Baziliko de Sankta Petro. Li abdikis en 1620.
Soriano kunlaboris kun Felice Anerio por revizii la Roman Gradualon konforme al la bezonoj de la kontraŭreformacio; tiun ĉi laboron lasis nefinita Palestrina.
Laŭstile la muziko de Soriano ege similas al tiu de Palestrina, tamen ĝi montras kelkan influon de la progresaj evoluoj dominantaj je la komenciĝo de la nova jarcento. Li alprenis laplurĥoran stilon, dum kiam li subtenis la glatan polifonian komponmanieron de Palestrina, kaj li ŝatis homofonajn teksturojn, kiuj ĝenerale faciligas la komprenon de kantata tekso.
Li verkis mesojn, motetojn (kelkaj por ok voĉoj), psalmojn (unu kolekto, publikita en Venecio en 1616, estas por 12 voĉoj kaj baso kontinua), muzikigojn pasionajn laŭ ĉiuj kvar evangelioj (Mateo, Marko, Lukaso, kaj Johano), Marianajn antifonojn, kaj diversajn librojn de madrigaloj. Liaj Pasionaj komponaĵoj estas gravaj antaŭantoj de la plej famaj tiaj komponaĵoj el la barok erao ekz. tiuj de J.S. Bach; ili estas de sinretena kaj tamen drama stilo laŭokazaj klopdoj de karakterizo. Iumaniere ili estas la antaŭantoj de la oratorio, kunigantaj kantvoĉon, ĥoron kaj nesurscenigitaj roloj, tamen en stilo pli rilatan Palestrina-n ol la barokan stilon.
Papaloapano
Papaloapano (hispane : Río Papaloapan) estas unu el la precipaj riveroj de la meksika subŝtato Verakruco. Ĝia nomo estus derivita de la naŭatla papalotl ("papilio") kaj apan ("rivero").
Papaloapano estiĝas en Orienta Patrinmontaro je la limo inter la subŝtatoj Verakruco kaj Oaĥako. Ĝi estas formata kie la riveroj Santo Domingo kaj Valle Nacional kuniĝas sudokcidente de San Juan Bautista Tuxtepec en Oaĥako. Tonto-Rivero estas alia precipa alfluanto. Papaloapano meanras meandras je 122 da kilometroj nordorienten tra la marborda ebenaĵo antaŭ ol elflui en Alvarada Laguno. La akvokolekta areo okupas 46 517 da kvadrataj kilometroj, la dua plej granda en Meksiko, kaj ampleksas 244 da komunumoj kun loĝantaro de ĉirkaŭ 3,3 milionoj da homoj. La urboj San Juan Bautista Tuxtepec kaj Tlacotalpan (Veracruco) situas je ties riverbordo.
La subŝtatoj Oaĥako kaj Verakruco kunlaboras por evoluigi la rivervalon. Planoj inkludas irigadon por plibonigi la agrikulturan produktadon, apogi la forstumadon kaj fiŝbredadon kaj plibonigojn al vojoj kaj Rivernavigado. La laŭplanaj projektoj estos ĝisfunde ekzaminataj por eviti ekologian difekton.
93 Minerva
Satelitoj
La, la sistemo de adaptiva optiko de la observatorio W.M. Keck montris ke 93 Minerva havas du naturajn satelitojn de 3 kaj 4 km de diametro, orbitantaj respektive je 630 km kaj 380 km de la centra korpo.
Tiuj asteroidaj satelitoj estis respektive nomitaj S/(93) 1 Aegis kaj S/(93) 2 Gorgoneion. En la helena mitologio, la Aegis (aŭ Egido) estis la simbolo de la dia povo de Atena : haŭto de kaprino aŭ magia ŝildo laŭ la mitoj ; kaj la Gorgoneion estas la kapo de gorgono (aŭ figuro de ĝi) fiksita sur la egido.
24602 Mozzhorin
24602 Mozzhorin estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Vasiljevna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la sovetunia inĝeniero Jurij Aleksandroviĉ Mozĵorin (cirile : Юрий Александрович Мозжорин, 1920–1998), unu el la organizantoj kaj gvidantoj en la kampo de sovetunia inĝenierarto de kosmaj raketoj. Li estis la fondinto de la Centro de Regado de la Kosmaj Misioj kaj la direktoro de la Centra Instituto de Esploro pri Konstruo de Maŝino (1961 - 1990).
Dlouhý Újezd
Dlouhý Újezd estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Plzeň, en distrikto Tachov. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1361. Antaŭe oni uzis germanan nomon Langendörflas, ĉar ĝis fino de dua mondmilito plimulto de loĝantoj estis de germana nacieco. Post ellandigo de ĉiuj loĝantoj oni komencis uzi ĉeĥan nomon Dlouhý Újezd (unue menciita ĉirkaŭ la jaro 1920). La nuntempa nombro de loĝantoj atingas preskaŭ duonon de la devena nombro antaŭ la ellandigo.
Ekde la 1-a de julio 1980 ĝis la 23-a de novembro 1990 la municipo estis konsisto de urbo Tachov.
(162142) 1998 VR
(162142) 1998 VR estas tre malgranda, tre hela terrenkonta kaj venusrenkonta atona asteroido, kies spektra klaso "Sk" (indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Ĝi estis malkovrita la 10-an de novembro 1998 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas proksimaj de la orbita resonanco 3:4 kun Venuso.
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de la Tero kaj de Venuso ; ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de nia planedo.
• Ĝia tera MOID estas 0,150297 astronomia unuo (22,484 milionoj da km),
• La ĝi pasis al 0,15283 astronomia unuo (22,863 milionoj da km) de la Tero,
• la ĝi pasos al 0,15264 astronomia unuo (22,834 milionoj da km) de nia planedo.
• La ĝi pasis al 0,14913 astronomia unuo (22,310 milionoj da km) de Venuso,
• la ĝi pasos al 0,12586 astronomia unuo (18,828 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 2012
[[Dosiero:2012 Summer Olympics medal map.png|eta|300px|Mondmapo montrante la medalon atingoj de ĉiuj landoj dum la Somera Olimpiko 2012. Priskribo:
]]
Jen la medaltabelo de la Somera Olimpiko 2012. La vicordo de la landoj oficiale donas la nombron da oraj medaloj, poste la nombron da arĝentaj kaj fine da bronzaj medaloj.
Proksimume 10 500 atletoj partoprenis en 302 okazaĵoj en 26 sportaj fakoj.
gastiganta nacio (Britio)
Pieve Vergonte
Pieve Vergonte estas komunumo de Italio.
Ngakoj
La Ngakoj estas praktikantoj de speciala tipo de Budhismo, kiuj ne loĝas nepre en bikŝuejoj kaj kies tradicio disvastiĝas tra familioj. La vorto Ngako estas sekse neŭtrala vorto en Esperanto. En la tibeta lingvo tia neŭtrala vorto sonas kiel NgaKfang, dum vorto NgaKpa estas uzata por viraj praktikantoj kaj vorto NgaKma por la inaj.
Audi Cabriolet
La Audi Cabriolet estas aŭtomobilo produktita de Audi inter la jaroj 1991 kaj 2000. Ĝi evidente estas kabrioleto, do aŭtomobilo kun faldebla tegmento.
Rivero Jubones
La rivero Jubones (hispane Río Jubones ) estas rivero en Ekvadoro. Post vojo kiu plejparte kondukas okcidenten, nur en la lasta parto nordokcidenten, norde de la urbo Machala ĝi enfluas en la Guajakilan Golfon de la Pacifika Oceano, en la plej grandan naturan havenon de la pacifika marbordo de Sudameriko. La rivero havas akvokolektan areon de 4 054 kvadrataj kilometroj.
Saint-Varent
Saint-Varent estas franca situanta en departemento Deux-Sèvres, regiono Nova Akvitanio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Saint-Varentais.
Redundo
Redundo estas la fakto, ke da io estas pli ol necese por plenumi certan funkcion.
Redundo povas esti uzata por sekurigi kontraŭ perdo, ĉar sistemo sen redundo misfunkcias, kiam perdiĝas eĉ plej eta parto.
Jen kelkaj ekzemploj de redundo:
Komunlingve oni foje uzas la vorton "redunda" en la signifo "senutila", sed tio estas eraro, ĉar redundo ja povas esti tre utila.
Kandeloj de Ŝabato
La kandeloj de Ŝabato aŭ de Shabbat (hebree: נרות שבת ) estas lumigitaj la nokton de la vendredo antaŭ la vespero por marki la komencon de la juda Ŝabato. Ŝalti la kandelojn de Ŝabato estas rabena leĝo. La ŝaltigo de la kandeloj estas farita tradicie de la virino de la domo, sed en foresto de la virinoj, ĝi povas esti farata de viro. Post la lumigo de la kandeloj, la virino movas siajn manojn super la kandeloj, ŝi kovras siajn okulojn, kaj recitas benon.
Ĝalalabado
Ĝalalabado situas proksimume 150 kilometrojn oriente de la urbo Kabulo borde de la rivero Kabulo kaj proksime de la montpasejo Ĥajber. La urbo situas pli-malpli 600 metrojn super la marnivelo.
La urba flughaveno situas 5 kilometrojn sude de la urbocentro.
Dialeteismo
Dialeteismo, (el la antikva greka «δύ» - du – kaj αληθής – vero) estas unu el la karakteroj de la filozofia dialektiko kiu ĝin diferencigas el empiria scienco: ĝin konstituas la fakto ke mem ne povas almontri sinsekvan progreson, en kiu (almenaŭ iuj) prikognaj problemoj estas alfrontataj, solvitaj kiaj problemoj. Ekzemple, iuj logikaj paradoksoj kiuj fontiĝas el ŝajnaj kontraŭdiroj daŭrigas esti veraj kaporompiloj se ne enigmoj ĉe pensuloj ekde almenaŭ 2500 jaroj kaj, de tempo al tempo, estas aktualigitaj per la novaj solvoj elpensitaj.
Ĉe filozofo Epimenido el Kreto) (6-a jarcento a.K.), laŭ preskaŭ onia interpreto, naskiĝis tiu kiun hodiaŭ estas citata kiel «paradokso de la mensoganto». Epimenifo foje diris: «Ĉiuj kretanoj estas mensogantoj». Estante li mem kretano, eĉ li sekve estus mensoganto kaj tial lia aserto devus esti mensoga ĉar devenanta el mensoganto. Sed se tiel ne estus, nome se Epimenido estus kretano kiu, almenaŭ en tiu kazo, diris la veron, li ne diris malveron, lia aserto rezultus samtempe malvera ĉar ĉiuj scias ke ĉiuj kretanoj estas mensogantoj.
Ne konatas ĉu la aserto de Epimenido estus intencita kiel paradokso de la mensoganto. Krome, la propozicio, tiel formulita, ne estas paradokso: se fakte ekzistas almenaŭ unu kretano kiu diras la veron, tiam la aserto de Epimenido estas malvera ĉar ne-enkondukanta al kontraŭdiro. Ni ne konas la kuntekston en kiu Epimenido anoncis tiun sentencon, estis nur pliposte ke tiu aserto estis citita kaj prezentita kiel la paradokso de la mensoganto. Sekve la frazo estas aliigita al “Se mi asertas ke mi estas mensoganta ĉu mi diras la veron? se jes, mi estas mensoganta, kaj do la aserto estas falsa; sed se mi ne estas diranta la veron, mi estas mensoganto diranta la veron. La aserto tial estas samtempe vera kaj malvera”.
Sed de post Aristotelo unu el la plej rokaj principoj de la ĝusta rezonado estas la principo de nekontraŭdiro: ne povas okazi ke veras ikso kaj la kontraŭo de ikso. Krome, laŭ la leĝo de Duns Skoto “el absurdo sequitur quolibet” (el absurdaĵo sekvas ĉio laŭdezire): aŭ startante el kontraŭdiroj, eblas el ĝi dedukti kion oni volas. Se tial ne akcepteblas la paradokso de la mensoganto, kelkaĵo ne funkcias en la modelo per kiu ĝi estas konstruata. Kaj estas ĝuste tio kion logikuloj kaj filozofoj provis montri laŭlonge de jarcentoj.
Estis, lasttempe, prezentita nova solvo: la koncepto de dialeteismo proponas la eblecon ke ambaŭ terminoj de iu ajn kontraŭdiraĵo estas veraj; kaj proponas ankaŭ ke la paradokso de la mensoganto klasifikendas ene de tiu nova perspektivo.
Epigonoj de tiu filozofa teorio
La unuaj epigonoj estis argentina Arsenio, brazila da Costa kaj aliaj studuloj latinamerikaj. En 2008 dialeteistoj kongresis, kaj estis la kvarfoja, en Melburno. Tio kio similigas la diversajn frakciojn rekoniĝantajn sub etikedo de dialeteismo estas ilia karaktero ne-eksploda: ili rifuzas ja jes la principon de Duns Skoto sen, tamen, sin senti devigataj akcepti kiun ajn sekvon, kaj eltiri informajn konkludojn de iu nelogikaĵo. Ilia gravo estas kreskanta en la kampoj de la informo kaj de lingvistiko.
Reagoj
Lia argumentaro utiligas formalajn pruvojn je alta komplekseco, kiu nun, tamen, ege foras el la arto konvinki aliajn logikulojn kaj filozofojn, kiuj daŭrigas taksi veron kaj malveron reciproke ekskludantaj. Aparte, laŭ oponantoj, la tezoj de dialeteismo riveliĝas eĉ pli paradoksaj ol la problemo kiun ĝi provas alfronti perfortante la nociojn pri vero kaj malvero.
La tezoj ŝajnkonsistaj, tamen, estas ĉiukaze en fazo de ekspansio, eĉ sin helpante, senĝene, per inferencoj el verdiktoj de tribunaloj originataj de atestaĵoj kontraŭdiraj.
Bibliografio
F. Altea e E. Berto, Scenari dell’impossibile, Le contraddizioni nel pensiero contemporaneo, Il Poligrafico, Padova, 2007.. ISBN 978-88-7115-564-7.
Bernis
(jen france, prononco, okcitane Berniç) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Gard, en la regiono Okcitanio (Occitanie [ɔksitaˈni], Occitània [utsiˈtanjɔ], Occitània [uksiˈtanjə]). Fine de en la komunumo vivis.
Reifferscheid
Reifferscheid - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ahrweiler de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. Reifferscheid estas parto de la samnoma administra ligo komunumaro Adenau. Ĝi situas en la mezalta montaro Eifel.
Scotty Moore
Winfield Scott "Scotty" Moore III (—) estis usona gitaristo kaj muzik-registra inĝeniero. Li estas plej bone konata pro sia akompano al Elvis Presley en la unua parto de lia kariero, inter 1954 kaj la komenco de la holivudaj jaroj de Elvis. Li estis rangigita kiel 44a en la listo de 100 Plej Grandaj Gitaristoj Ĉiuepokaj fare de la gazeto en 2011. Li estis enmetita en la Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo en 2000.
17950 Grover
17950 Grover estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Vaishali Kiran Grover, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri scienco de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la Miami Coral Park Senior High School de Miamo (Florido Usono).
Saĥalena provinco
Saĥalena provinco (Сахалинская область) estas unu el la subjektoj de Rusia Federacio, la sola insula provinco de Rusio. Ĝin konsistigas la insulo Saĥaleno kaj Kurilaj insuloj.
Etiopia Imperio
Abisinio ankaŭ konata kiel la Imperio Etiopio estas pereinta imperio. Ĝi inkluzivis Etiopion kaj Eritreon. Kiam ĝi atingis sian plej grandan areon, ĝi inkluzivis iomete da Egipto, Sudano, Jemeno kaj Sauda Arabio. Ĝi regis de 980 a.K. ĝis 1974, kiam ĝi estis faligita de komunistoj. Je la tempo de sia falo, la imperio estis la plej malnova reganta registaro en la mondo kaj unu el la du nacioj kiuj ne estis koloniigita en Afriko.
Pĉjovĵa (rivero)
Pĉjovĵa (Пчёвжа) estas rivero en nord-okcidento de la Eŭropa parto de Rusio, en la provincoj Leningrada kaj Novgoroda, dekstra alfluanto de la rivero Volĥov. La rivero apartenas al la baseno de la Balta Maro.
La fonto kaj la enfuejo situas en la Novgoroda provinco, sed sed meze Pĉjovĵa fluas ankaŭ tra la Leningrada provinco. Komence la rivero serpentumas kaj estas tre rapida. Tie ĝia larĝo estas ne pli ol 5—8 metroj. Je 107 km antaŭ la enfluejo ĝi fariĝis pli larĝa kaj malrapida. Fine la rivero havas larĝon 30—40 metroj. La rivero estas populara por akvaj turistoj.
Puelĉoj
Puelĉoj aŭ en hispana puelches aŭ pehuelche (de la mapuĉa: pŭelĉe, "orienta popolo") estis unu de la popoloj indiĝenaj kiuj formis parton de la kulturo de la mapuĉoj. Ili loĝis en la valoj ĉe Andoj de Ĉilio kaj oriente de la montaro en Puelmapu (aktuala teritorio argentina).
La termino ne aludis klare al etno, sed al geografia situo, kiu poste aludis al la gennakenk aŭ gününa küne ([gɨnɨna kɨnə]), la nordaj tehuelĉoj konataj ankaŭ kiel pampas au het.
Fine de la 18a jarcento ŝajne tiu etno jam estis dekonigita (preskaŭ formortigita) fare de plagoj kaj epidemioj dum la supervivintoj estis jam tre senkulturigitaj fare de la mapuĉoj, tiele ke en la 19a jarcento la puelĉoj estis grupo rasmika konstituita ĉefe de het tre mapuĉigitaj kulture, plus elementoj descendaj el nordaj tehuelĉoj (gününaküna aŭ gennakenk).
Cikorio
Cikorio (Cichorium L.) estas genro kuniganta plantojn el la familio de Asteracoj (Kompozitoj). Temas pri unu-, du- kaj plur-jaraj herboj kun folioj plejparte en elbaza rozeto kaj kun langetfloraj kapituloj ĝenerale bluaj; 7 specioj el Eŭropo, Nordafriko kaj najbaraj regionoj, el kiuj du estas kultivataj: amara cikorio (Cichorium intybus) kaj endivio (Cichorium endivia). Tiujn du speciojn oni kultivas favore ĉu al la folioj por produkti salatojn kaj bruselan cikorion, ĉu al la radikoj por produkti surogaton de kafo.
Loriot
Loriot [LorJO] (n. la 12-an de novembro 1923, m. la 22-an de aŭgusto 2011) estis germana verkisto, desegnisto, aktoro, scenaristo kaj reĝisoro. Lia vera nomo estas Bernhard Victor Christoph Carl VON BÜLOW; la pseŭdonimon Loriot li devenigis de la oriolo sur la blazono de sia familio (franclingve oriolo = loriot).
Cikorio
Listo de la specioj:
Loriot
La unuaj verkoj de Loriot estis satiraj bildstrioj publikigitaj en diversaj ĵurnaloj. Ekde 1954 li ankaŭ verkis librojn, kontribuis al televidaj kaj teatraj produktaĵoj kaj furoris kiel aktoro, scenaristo kaj reĝisoro de kinofilmoj.
Paul Philippi
Paul PHILIPPI (naskiĝinta la en Brașov, mortinta samloke la  ) estis rumana teologo kaj politikisto apartenanta al la malplimulto de la transilvaniaj saksoj. Ekde 1998 li estis honora prezidanto de la partio Demokrata Forumo de la Germanoj en Rumanio (DFDR).
Vivo kaj agadoj
Philippi trapasis la abiturientan ekzamenon en 1942 ĉe la Honterus-gimnazio en sia naskiĝurbo. En 1943 li eniris la fifaman taĉmentaron elitan Waffen-SS. Post liberiĝo el militkaptiteco li studis inter 1947 kaj 1952 evangelian teologion ĉe la Universitato de Erlangen. Ĝis la malfruaj 1970-aj jaroj li ĉefe vivis en Germanio, kie li laboris ekde 1954 ĉe la Diakoniscienca instituto de la Universitato de Hajdelbergo.
En 1957 li doktoriĝis ĉe Paul Althaus per disertacio pri Abendmahlsfeier und Wirklichkeit der Gemeinde kaj en 1963 en Hajdelbergo sekvis la habilitiĝo en praktika teologio per la skribitaĵo ‚Die Vorstufen des modernen Diakonissenamtes (1789–1848) als Elemente für dessen Verständnis und Kritik eine motivgeschichtliche Untersuchung zum Wesen der Mutterhausdiakonie Philippi kunlaboris kun la Faklerneja pordiakonina de la hajdelberga universitato kaj ties lernejestrinoj Olga von Lersner kaj Antje Grauhan. Komunaj ekskursoj sur la spuroj de Johann Friedrich Oberlin kondukis ĝis Strasburgo kaj Waldersbach. (Departemento Bas-Rhin, Franclando). Inter 1971 kaj 1986 Philippi, sekvinte Herbert Krimm, estis orda profesoro ĉe la pridiakonina instituto en Hajdelbergo; lia posteulo iĝis Theodor Strohm.
En 1974 Philippi ricevis la honoran doktorecon fare de la Unuiĝinta protestanta teologia instituto de Kluĵo; inter 1979 kaj 1981 li estis gastanta profesoro, ekde 1983 orda profesoro ĉe la teologia instituto de Sibio.
Inter 1992 kaj 1998 li estis prezidanto de la tre sukcesa partio DFDR, kiun li estis kunfondinta je la fino de la jaro 1989. Kun la hajdelberga neŭrobiologiistino Hannah Monyer, medicina gvidantino de la hajdelberga universitato (kiu originas el la transilvania vilaĝo Laslea), li cxiam flegas interparoladon en transilvania saksia dialekto. La diakoninoj havas nun apotekon en Sibio kiu disdonas sanigilojn al malriĉuloj.
Okcidenta Bugo
La Okcidenta Bugo (ukraine kaj beloruse Буг resp. Західний Буг) estas rivero en Ukrainio, Belorusio kaj Pollando. Dum la plej granda parto de sia vojo ĝi konsistigas la nunan orientan limon de Pollando kaj do ekde la 1-a de majo 2004 estas la orienta limo de la Eŭropa Unio:
de sude
ĝis norde - aera distanco 194 km.
Vojo
La rivero fontas en la historia regiono Galicio, kiu nuntempe apartenas al Ukrainio. Ĝi komence fluas okcidenten, sed mallonge post la loĝloko Kamjanka-Buska turniĝas norden. Dumvoje ĝi pasas la urbon Bresto kaj apud la pola ĉefurbo Varsovio enfluas la riveron Narevo, mallonge antaŭ ol tiu mem enfluas la riveron Vistulo. Entute la Okcidenta Bugo longas 772 km.
Apud Bresto la rivero konsistigas la limon inter Pollando kaj Belorusio. De oriento ĉi tie sude de la urbo la relative mallonga rivereto Muchawez enfluas la Bugon. Ambaŭ riveroj kune kun la Dnepro-Bugo-Kanalo (beloruse Дняпроўска-Бугскі канал, Dnjaproŭska-Bugski Kanal en Belorusio) estas parto de akvovoja sistemo, kiu ligas la Baltan Maron kaj la Nigran Maron.
Laŭ la Ribbentrop-Molotov-Pakto kaj ties Sekreta aldona protokolo inter la totalismaj ŝtatoj Sovetunio kaj Tria Regno pri reciproka neatako la Okcidenta Bugo estis planita esti parto de la limo inter la militaj konkeroregionoj inter Sovetunio oriente kaj Nazia Germanio okcidente. Ĝi plenumis tiun funkcion inter 1939 kaj 1941, kiam Nazia Germanio tamen atakis Sovetunion.
Asansol
Asansol, (bengale: নসোল, hindie: आसनसोल) estas minurba kaj industria metropolo en Barato, en subŝtato Okcidenta Bengalio.
Geografio
Asansol etendiĝas en la orienta flanko de la lando. Kolkato troviĝas 200 km-ojn.
Trafiko
Asansol havas aŭtovojon kaj fervojajn kontaktojn. En la proksimeco 2 flughavenoj funkcias. En la urbo diversaj aŭtobusoj kaj rikiŝoj liveras la pasaĝerojn.
Klimato
Asansol havas tropikan klimaton. La ĉiujara averaĝa temperaturo estas 27 °C. La ĉiumonataj averaĝaj temperaturoj varias de 19-30 °C. La somero estas varma (precipe majo ofte kun pli ol 40 °C. Dum januaro estas nur 12 °C. La musono portas pluvon inter junio kaj septembro. Jare pluvas po 1500 mm.
AVE
AVE povas signifi:
Aldealafuente
Aldealafuente [aldealaFŬENte] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko Campo de Gómara en la oriento de la provinco. La loknomo Aldealafuente estas etimologie komprenebla kiel Domaro de la Fonto.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 45,72 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 86 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 300 loĝantojn el la 1940-aj jaroj.
Ĝi distas 19 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Aldealafuente, Ribarroya kaj Tapiela. Ĝi limas kun Alconaba, Candilichera, Tejado, Cabrejas del Campo Aliud, Gómara, Los Rábanos kaj Cubo de la Solana.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Ribarroya kaj Tapiela.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.
Turo Colpatria
La Turo Colpatria [kolPAtrja], en hispana Torre Colpatria (el Colombia kaj Patria, tio estas el Kolombio kaj Patrio) estas nubskrapulo situa en Bogoto, en la norda zono de la kvartalo Las Nieves. Ĝia komerca areo konstituas plilongigaĵon de la Internacia Centro de la urbo. Kun 50 etaĝoj, ĝi estas la dua konstruaĵo plej alta de la urbo same kiel unu el ties simbolaj ikonoj. Ĝi estis finkonstruita en 1979 kaj ĝi havas alton de 196 m. En ĝi troviĝas la oficejoj de diversaj kompanioj, inter kiuj estas tiuj de la entreprenoj de la Grupo Colpatria, posedanto de la turo. En ĝia teraso estas rigardejo el kiu oni povas kontempli grandan parton de la urbo kaj de Bogota Savano. En 1998 oni instalis 36 lumojn el ksenono, kiuj fine de 2012 estis anstataŭitaj per lumoj de teknologio LED.
Stacio Kangetsukyō
Stacio Kangetsukyō (japane: 観月橋駅 [Kangecukjō-eki], angle: Kangetsukyō Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Fuŝimi, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan-Uji.