cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ
Biografio
Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ naskiĝis je la 16-a de oktobro de 1957-a jaro en malgranda urbeto Astroŭŝĉina de Polacka distrikto de Vicebska regiono de tiama BSSR en familio de Anatolj Sokalaŭ kaj Hanna Vojuŝ. En siaj junaj jaroj li laboris en fabriko de ŝtalbetonaj kostruaĵoj (1974–1976), poste servis en soveta armeo (1976–1978).
En 1979 Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ ekstudis en filologia fakultato de Belorusa Ŝtata Universitato pri belorusa lingvo kaj kulturo, el kiu gradiĝis en 1985. Dum sia studenteco (1982—1984) kaj kelkajn jarojn poste (1985—1988) Sokalaŭ-Vojuŝ laboris kiel instruisto en mezlernejo en Navapolack, li ankaŭ kunlaboris en muzeo de Jakub Kolas en vilaĝo Mikolajeŭŝĉina de Stoŭpeca distrikto de Minska regiono (1984–1985).
Ekde malfruaj 1980-aj jaroj aktive partoprenas en belorusaj demokratiaj kaj naciistaj movadoj.
En 1988—1990 li estis literatura gvidanto de pupa trupo de Belorusa ŝtata teatro de Jakub Kolas (Vicebsk).
En 1991 pro familiaj kialoj elmigris en Usonon, poste transloĝiĝis al Prago, kie laboras ĉe Radio Libera Eŭropo.
Edzigita, havas tri filojn.
Krea laboro
Sjarĵuk Sokalaŭ-Vojuŝ debutis per sia unua verko en navapolacka gazeto "Ĥimik" (Kemiisto) en 1973. En 1989 li eldonis sian unuan kolekton de poezio «Кроў на сумётах» (Sango sur neĝdunoj) kaj la saman jaron reĝisoris sian unuan teatraĵon «Сьвецяць, сьвецяць зорачкі» (Lumas, lumas ĉielruĝoj).
Poste li publikigis novelon «Крывавы памол» (Sanga muelo) kaj poemon «Мяккі знак» (Mola signo). Li ankaŭ tradukis multajn verkojn el rusa, pola kaj ukraina lingvoj al la belorusa.
En 2001 kaj 2006 li publikigis du albumojn de siaj bardkantoj.
Aristide Briand
Li iĝis dum la jur-studado fidelulo de la maldektra politika flanko kaj verkis artikolojn por eldonaĵoj Le Peuple, La Lanterne kaj Petite République. Li partoprenis en 1904 krom Jean Jaurès en fondo de la L'Humanité.
Li sukcesis en la laborista kongreso de Nantes, 1894, kiam li sukcese adaptigis la ĝeneralan strikon kiel politikan taktikon por la tre dividitaj francaj sindikatoj. Tiu decido kaŭzis pluan reciprokan malproksimiĝon de la moderaj socialistoj de Jaurès kaj la batalemaj marksistoj de Jules Guesde. Li trifoje provis eniri la parlamenton (1889, 1893 kaj 1898) kaj en 1901 iĝis ĉefsekretario de la Socialista Partio. Oni elektis lin en 1902 al reprezentanto de departemento Loire kaj ĝis lia morto restis membro de la parlamento.
Briand akiris sian unuan grandan politikan sukceson en komisiono, kiam li ellaboris en 1905 la leĝ-proponon pri disigo de la ŝtato kaj eklezio kaj li sukcesis akceptigi la reformon per malgranda modifo. Li povis danki al tio, ke oni nomumis lin en marto de 1906 edukafera kaj kulturala ministro. La akcepto de la posteno en la burĝa registaro kaŭzis konfliktojn al Jaurès kaj aliaj socialistoj. Briand – male ol Jaurès – pensis, ke la socialistoj devas kunlabori kun la radikaloj en la reformdemandoj. Li servis en la unua registaro de Georges Clemenceau (1906-09) kiel edukafera ministro kaj kiel ĉefministro ekde julio de 1909 ĝis novembro de 1910. Li plenumis pliajn du ciklojn kaj en marto de 1913 lia leĝpropono malvenkis pri la proporcia reprezentado.
En oktobro de 1915, post fiasko de registaro de René Viviani, Briand iĝis denove ĉefministro, kiu direktis samtempe la eksterajn aferojn. Li formis sian sesan kabineton en decembro de 1916, sed ne povis venki la militajn problemojn. La kreskantaj ŝarĝoj kaj la sensukcesa balkana militiro, li demisiis en marto de 1917. En la sekvaj tri jaroj, li apenaŭ rolis en la landa politiko, sed publike apogis la koncepton de kolektiva sekureco kaj la Ligon de Nacioj. Li iĝis denove ĉefministro en januaro de 1921, sed pro la eksteraferaj fiaskoj demisiis la 12-an de januaro 1922.
En aprilo de 1925, en registaro de Paul Painlevé li iĝis denove eksterafera ministro kaj rezervis tiun postenon en 14 sekvaj registaroj, el kiuj en 4 li estis ankaŭ la ĉefministro (trifoje en 1925-26, poste en 1929). En tiu sukcesaperiodo okazis subskribo de la Traktatoj de Locarno (1925), en kiu Briand, la germana Gustav Stresemann kaj la brita Austen Chamberlain provis normaligi ka rilatojn inter Germanio kaj la pli fruaj malamikoj. Tiam oni subskribis ankaŭ la pakton de Briand-Kellogg (27-an de aŭgusto 1928), en kiu 60 landoj interkonsentis eksterleĝigi la militon. En decembro de 1930, Briand publike kaj aŭdace propagis, ke Eŭropo devas unuiĝi en federacio. En januaro de 1932, li kampanjis por la prezidenteco de Francio, sed tio ne sukcesis, li retiriĝis kaj baldaŭ mortis.
Oratoro
Oratoro en esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas
La vorto konatiĝis aparte en la latina formo orator ("parolisto") en la Romia Imperio. En la klasika teorio de retoriko (de la greka vorto por oratoro, Ρήτορας [Retoras]), la vorto oratoro estas fakvorto por "strategia komunikisto". Sekve la retorika praktiko estas "la rego de sukcesorientitaj komunikaj metodoj" (laŭ Joachim Knape, origine germane die "Beherrschung erfolgsorientierter strategischer Kommunikationsverfahren"). Homo en rolo de oratoro komunikas por konvinki la aŭskultantaron pri la graveco kaj subtenindeco de certa celo, greke nomata τέλος, do "telos". Dum retorikisto estas tiu kiu instruas publikan paroladon, oratoro estas tiu kiu publike praktikas ĝin.
En la pli novaj teorioj de retoriko kaj amaskomunikado la instanco de oratoro ne plu ligiĝas nepre al individua persono kaj al la situacio de voĉa parolado, sed uzatas en pli vasta kaj pli abstrakta senco. Tiel ekzemple tuta redakcio de politika gazeto povas transpreni la funkcion de oratoro. Iuj sciencistoj sistemon de pluraj homoj en komuna funkcio de oratoro nomas "oratoran kolektivon".
Etimologio
La vorto devenas de la hindeŭropa pralingvo kaj de ties vortbazo *or- ("prononci ritan formulon"). El tio interalie kreskis la latina verbo orare ("paroli antaŭ kortumo aŭ asembleo", "porparoli", "pledi") kaj la substantivo orator ("parolisto"). En la malnovfranca lingvo de la 14-a jarcento el tio iĝis la vorto orateur, kaj en la anglo-franca lingvo de tiu epoko la vorto oratour. En la angla lingvo la vorto dokumentiĝas ekde la jaro 1374, en la signifo "iu kiu pledas aŭ argumentas por idea celo", kaj tiulingve la morderna signifo de la vorto "publika parolisto", atesteblas ekde proksimume la jaro 1430. Simile ankaŭ aliaj eŭropaj kaj poste ekstereŭopaj lingvoj prenis ĝin el la latina lingvo post la fino de la antikva epoko.
Modernaj oratoroj
En la 20-a jarcento interalie elstaras la sekvaj publikaj parolistoj (sendepende de politika orientiĝo):
Esperantistoj
Elstaras:
Karuo
Karuo (Karoo, Karoo) estas duondezerta regiono en la centra altebenaĵo de Sud-Afriko, la t. n. Highveld. Oni distingas Malgrandan Karuon, Grandan Karuon kaj Supran Karuon. Etendiĝante je 500.000 km² la Karuo ampleksas preskaŭ trionon de la teritorio de la Sud-Afrika Respubliko.
La nomo Karuo devenas de (seka) el la lingvo de la boŝmanoj (san), kiuj iam ĉasis en la regiono.
La Karuo estas ĉirkaŭita de la montoĉenoj de l' Rand-montaro. La malsekaj mar-ventoj portas pluvon nur ĝis la lofa flanko de la montaro, tiel ke la lando malantaŭ ĝi restas grandaparte seka. La klimato pro tio estas arida, kun precipitaĵoj de malpli ol 500 milimetroj jare kaj malpli ol 200 milimetroj en la dezerta nordoriento. En la orienta parto la malmulta precipitaĵo falas precipe dum somero, en la pli okcidentaj kaj nordaj regionoj precipe dum vintro. La Karuo havas tre varmajn somerojn kaj malvarmegajn vintrojn.
La Karuo estas konata pro sia flaŭra diverseco. Se falas sufiĉe da pluvo, la ebenaĵoj estas kovritaj per florantaj plant-"tapiŝoj".
Infana ĥoro
Infana ĥoro estas grupo de kantantaj knaboj kaj knabinoj, do junaj homoj antaŭ la voĉoŝanĝiĝo, el kiuj pli ol unu persono kantas saman tonaron. Klasika infana ĥoro do konsistas el la voĉkategorioj soprano kaj aldo, kiun kaj havas infanoj kaj virinoj. En iuj infanaj ĥoroj aldone al la infanaj sopranoj kaj aldoj ankaŭ kantas iuj adoleskuloj tuj post la voĉoŝanĝiĝo, tamen ne jam plenkreskaj; tiuj ĥoroj tiam ankaŭ povas kovri la voĉkategoriojn tenoro kaj baso.
Kompare al virina ĥoro, infana ĥoro tamen havas pli malgrandan sonvolumon.
En la kristanismaj tradicioj en Eŭropo ekde la frua Mezepoko flegiĝis unue viraj ĥoroj, en kiuj kunkantis knaboj, kaj poste ankaŭ ekskluzive knabaj ĥoroj. Nur meze de la 19-a jarcento en Eŭropo kaj Ameriko, poste ankaŭ en la aliaj mondopartoj, ekestis unuaj nereligiaj ĥoroj de neplenkreskuloj, kaj en ili miksiĝis knaboj kaj knabinoj. Tiaj infanaj ĥoroj plejparte ekestis en lernejoj kaj celis praktike proksimigi muzikon al la lernantoj, paralele al la starigo de infanaj lernejaj orkestroj, kiuj kompreneble malpli facile realiĝis ĉar la regado de muzikilo ĉe ĉiu juna orkestrano bezonis fortan, longtempan ekzercadon. La ŝanĝiĝantaj konceptoj pri eduko en tiu epoko postulis ĝeneralan muzikan edukadon de laŭeble ĉiuj lernejanoj, por partoprenigi ilin en la muzika kulturo, doni al ili komprenon pri muziko kaj doni al ili aprezon kaj atente aŭskulti kaj mem aŭdigi muzikaĵojn. Instruistoj laŭ tiuj konceptoj ricevu apartan edukon por la kantado kun infanoj, apartaj lernejoj kun fokuso pri muziko estu fondataj kaj la infana kantado estu ĝenerale subtenata.
La lernejan tagon multaj klasoj komencis per (ofte plurvoĉe kantata) infana kanto. Aldoniĝis apartaj lernejaj ĥoroj, kiu aŭdigis pli komplikajn ĥorajn verkojn. Post la Dua Mondmilito daŭriĝis tiu evoluo. Ekestis multaj lernejaj kaj urbaj infanaj ĥoroj, kaj ankaŭ la religiaj paroĥoj starigis infanajn ĥorojn por partopreni en la evoluo. Tre multaj radiostacioj kaj televidaj kompanioj ne nur havis proprajn orkestrojn kaj plenkreskulajn hoxrojn, sed ankaŭ ekhavis proprajn infanajn ĥorojn. Komponistoj pli kaj pli verkis notarojn aparte kreitajn por infanaj ĥoroj - inter ili estis ekzemple Carl Orff, Cesar Bresgen, Paul Hindemith, Günther Kretzschmar kaj multaj aliaj.
Ankaŭ la plej multaj operejoj nuntempe havas propran infanan ĥoron, kiu kontribuas al la surscenigoj. Infanaj ĥoroj ekzemple bezonatas en la operoj Hänsel und Gretel de Engelbert Humperdinck, Carmen de Georges Bizet, en Tosca de Giacomo Puccini kaj en Boris Godunov (Борис Годунов) de Modest Petroviĉ Musorgskij.
En la 1970-aj jaroj en pluraj okcidentaj ŝtatoj ekestis la ideo de antaŭlerneja muzika eduko. Ekestis multaj muzikaj kursoj por 3- ĝis 7-jaruloj, sed ankaŭ multaj privataj muzikaj edukejoj por infanoj en lerneja aĝo. Plurjaraj pedagogiaj studoj en lernejoj kun muzika fokuso, ekzemple de la esploristo Hans Günther Bastian montras ke la kantado en infana aĝo povas forte subteni la psikan evoluon de la infanoj.
Daŭre multaj infanoj entuziasmiĝas pri kantado, kaj tiu entuziasmiĝo plu instigas instruistojn kaj eksterlernejajn muzikistojn organizi kunvenojn de infanaj ĥoroj. Multaj kantaŭtoroj plue verkas kantojn por "kantantaj infanoj" kaj por infanaj ĥoroj. Kaj la ideo de antaŭlerneja muzika eduko pluvivas en iniciatoj de "muzikaj infanĝardenoj".
Por doni statistikan ekzemplon: En 2002 en la eŭropa ŝtato Germanio ekzistis 18.790 infanaj ĥoroj, tio korespondis al iom pli ol 30 procentaĵoj de ĉiuj ĥoroj en la lando.
Aparte en la landoj de okcidenta Eŭropo, unuavice en Francio, Belgio, Svisio kaj Germanio, en 2004 la kineja filmo Les Choristes ("la ĥorknaboj"), kun multaj belsonaj muzikaĵoj kantataj fare de knaba ĥoro, estis granda publika sukceso kaj kontribuis al reentuziasmiĝo de multaj infanoj (knabinoj samkiel knaboj) pri ĥora kantado.
Karkasuno
Carcassona [karkasunɔ] okcitanlingve, franclingve Carcassonne [kaʁkasɔn], en Esperanto Karkasuno aŭ Karkasono, en la regiono Okcitanio (Antaū Langvedoko-Rusiljono) estas la prefektejo de la franca departemento Aude. La urbo havas proksimume 46.000 loĝantojn, kiuj nomiĝas Carcasseses en la okcitana lingvo aŭ Carcassonnais, en la franca.
En Karkasuno renkontiĝas du gravaj vojoj, kiuj estis trapasataj jam de la antikvaj tempoj : unu de la Mediteraneo ĝis Atlantiko, kaj alia de Hispanio ĝis la Centra Montaro. La urbo konsistas el du partoj malsamaj: la Ciutat, kiu staras sur monteto ĉe la dekstra bordo de la rivero Aude, kaj la Bastida de Sant Loís kuŝanta en la ebenaĵo de la maldekstra bordo. La spuroj plej malnovaj de homa ĉeesto troviĝas sur la monteto de la Ciutat, kaj ili datiĝas el la 6-a jarcento a.K.
Historio
En 300 antaŭ Kristo instaliĝas la Keltoj en la regionon, sed la Romianoj konkeras Provencon kaj Langvedokon en la 2-a jarcento a.K.. Ili alvenas al Karkasuno kaj fortikigas la monteton, kiu de tiam nomiĝas "Carcasso". La Romianoj okupas tiun novan provincon ĝis la fino de la 5-a jarcento post Kristo. La Visigotoj estas la novaj invadantoj, kaj instaliĝas en Hispanio kaj Langvedoko. Karkasuno restas sub ilia potenco de 460 ĝis 725, proksime de ilia ĉefurbo Tolosa (esperante Tuluzo).
Printempe de 725 alvenas siavice la Saracenoj, kiuj sin trudas kiel novaj mastroj. La urbo nomiĝas tiam "Karkashuna". Sed la Saracenoj ankaŭ estas forpelataj el Langvedoko en 759, kiam la Frankoj ilin sekvas. La Imperio de Karolo la Granda konsideras sin kiel heredanto de la Romia kulturo, sed post ĝia malapero naskiĝas la feŭda periodo kun disvolviĝo de la lokaj potencoj. Sub la dinastio de la familio Trencavel (1082 - 1209) Karkasuno iĝas grava politika kaj kultura centro. Samtempe disvolviĝas la katarismo. La grafoj de Karkasuno toleras kaj eĉ protektas la anojn de tiu herezo. Tiu toleremo havos poste tre gravajn konsekvencojn, interalie la malapero de la dinastio kaj la fino de la Okcitania sendependeco. La papo Inocento la 3-a lanĉas en 1209 krucmiliton kontraŭ la Kataroj, sed tiu milito iĝas vera konkermilito de la Francoj kontraŭ la tuta okcitania teritorio. Post 15-taga sieĝo falas en aŭgusto 1209 la urbo en la manojn de la Francoj.
La juna grafo Trencavèl estas malliberigita kaj murdita, liaj posedaĵoj estas asignitaj al la ĉefo de la krucmilito Simon de Montfort, kaj poste al la franca reĝo en 1226.
Post la aneksado al franca reĝlando sekvas la destino de Karkasuno tute alian vojon. Dum la 13-a kaj 14-a jarcentoj la urbo alprenas sian nunan aspekton. La antaŭurboj estas detruitaj, la tuta loĝantaro ekzilita kiel puno pro sia rezisto kontraŭ la Francoj. Nova urbo aperas sur la alia riverbordo (1262) : tiu estas la Malalta Urbo, la tielnomata Bastida de Sant Loís. Dum la centjara milito tiu ĉi nova urbo estas siavice detruita de la Angloj, kaj tuj rekonstruita kun solidaj fortikaĵoj.
"La Bastida" disvolviĝas rapide kaj fariĝas grava industria kaj komerca centro dank'al tekso-fabrikado. Karkasuno eksportas siajn produktaĵojn en tutan Eŭropon.
Sur la dekstra bordo de Aude fiere staras la Ciutat, kiu estas reĝa fortreso. Sed novaj militteknikoj aperas, kaj la landlimo inter Francio kaj Hispanio translokiĝas sur la Pirenean Montaron en 1659. Pro tio la malnova fortreso mezepoka ne plu taŭgas por defendi la regionon kaj estas iom post iom forlasata.
En la 18-a jarcento la Ciutat estas nur mizera kvartalo, dum la Bastida ĉiam pliriĉiĝas kaj pligrandiĝas. Ankoraŭ atestas pri tiu prospero la belaj nobelaj konstruaĵoj kun klasika arkitekturo.
La fosado de lo Canal del Miègjorn (Suda Kanalo) en 1682 plifortigas tiun fenomenon. La ruinigita fortreso, kiu ne plu servas, devas esti eldetruita, sed fine estas savita de la Karkasonanoj kaj de la fama franca arkitekto Viollet Le Duc, kiuj restaŭras la grafkastelon, la bazilikon, la murojn kaj turojn en la 19a jarcento. La Ciutat estas tiel granda, ke necesis pli ol 40 jaroj por restaŭri ĝin tute!
Tial ni hodiaŭ povas admiri ĉi tiun eksterordinaran ensemblon, vera resumo pri 2000-jara historio. Ĝi allogas ĉiujare pli ol tri milionoj da turistoj.
En 1997 la Kanalo estas klasigita kiel Monda Kulturheredaĵo de la UNESKO, la Ciutat siavice en 1998.
Vizitindaĵoj
La Bastida nombris multajn preĝejojn kaj kapelojn antaŭ la Franca Revolucio. Restas nun kelkaj interesplenaj el ili. La preĝejo Sankta Vincent estas ja la simbolo de la Malalta Urbo kun sia turo alta je pli ol 50 metroj kiu vidiĝas el ĉiuj partoj de Karkasuno. Ĝi ankaŭ posedas la plej larĝan navon en Langvedoko. Sankta Vincent estas konstruaĵo el la 13-a jarcento, kiu transprenis la nomon de antikva paroĥo situinta apud la Ciutat (Alta Urbo) antaŭ la krucmilito. La katedralo Sant Miquel datiĝas el la sama epoko, kaj estis konstruita en la sama tipa langvedoka gotika stilo. Tiu estas karakterizita per larĝa kaj malalta navo sen iu transepto nek kapeloj.
Sant Miquel iĝis katedralo de Karkasuno en la 19a jarcento, kiam la episkopo decidis, ke li ne plu vivos en la Ciutat. La ceteraj religiaj konstruaĵoj jenas : la kapelo de la Karmelanoj (13-a jarcento), kiu posedas modernajn vitralojn, la kapelo (15-a jarcento) de Nòstra Dòna de la Santat ("Nia Sinjorino de Bonfarto") staranta ĉe la Malnova Ponto, la kapelo de la Jezuitoj (17-a jarcento), kiu gastigas koncertejon kaj ekspoziciejon. Ni ne forgesu la "kalvarion", nun eta ĝardeno kun siaj ruinigitaj statuoj...
Dum la 17a kaj 18a jarcentoj famis Karkasuno pro sia industrio de tekso-fabrikado. Ĝi helpis al prospero de la urbo kaj precipe al kelkaj nobelaj familioj. Tiuj familioj postlasis al ni multajn domojn kun arkitekturo klasika. Ĉiuj posedas kortojn kaj postkortojn, monumentajn ŝtuparojn kaj pordegojn.
La plej bonaj ekzemploj de tiu ĉi arkitekturo en la Bastida estas la hodiaŭa Urbodomo (Comuna aŭ Ostal de Rolland), la Ostal de Murat  aŭ ankaŭ la Ostal de Roŭ d'Alzonne. Ili estas tre bone konservitaj, sed meze de la Bastida troviĝas ankaŭ multaj aliaj pli diskretaj domoj, kiujn oni povas malkovri promenante tra la stratoj. Aliaj atestoj pri la longa kaj eventoplena historio de Karkasuno estas vizitindaj.
La Pordo de la Jakobenoj (Pòrta dels Jacobins) staras ĉe la suda enirejo de la urbo kaj estis konstruita de la episkopo Bazin de Bezons en la 18-a jarcento. Ĝi anstataŭas mezepokan pordegon gotikan.
La tri bastionoj (tiuj de St Martin, Montmorency kaj Turo de la Muelejoj) estas la nuraj restaĵoj de la urba fortikaĵo detruita far la sama episkopo. Ili datiĝas el la 16-a jarcento. La "Plaça Carnot" kies alia nomo estas "placo de la spicoj"(Plaça de las èrbas) estas la vera centro de la Bastida. Tie renkontiĝas ĉiuj Karkasunanoj en la kafejoj aŭ magazenoj. En la mezo de la placo staras fiere la Neptuna Fontano, marmora verko de itala skulptisto (18a jarcento). La tradician bazaron ĉiusabate oni nepre vizitu !! Tie vendiĝas spicoj, legomoj, fruktoj, floroj, kaj ĉiuj specialaĵoj el la regiono (foie gras, graskonservitaj kortobirdoj, olivoj, mielo, ktp...). La "haloj" ankaŭ estas unu el la pintlokoj de la urba vivo en Karkasuno. Ankaŭ datiĝas el la 18a jarcento, kaj ankoraŭ servas kiel tegmentita bazaro ekde pli ol 200 jaroj !
Hodiaŭ ĝi formas ligilon inter ambaŭ urbopartoj, sed ĝi longtempe simboligis la opozicion kaj konkurencon inter la Bastida kaj la Ciutat. Finfine serpentante laŭlonge de la Bastida fluas lo Canal del Miègjorn (Suda Kanalo), ĉefkuriozaĵo de Karkasuno. La haveno ĉe la kanalo kaj ĝia kluzo allogas ĉiujare pli kaj pli da turistoj kiuj venas viziti ilin el ĉiuj mondopartoj.
La Ciutat (Alta Urbo) estas perfekta ekzemplo de mezepoka fortreso kun sia duobla fortikaĵo longa je tri kilometroj kaj siaj 52 turoj, kastelo kaj baziliko. Tiu sur monteto konstruita urbo jam de la antikvaj tempoj estis grava strategia loko.
Oni ankoraŭ povas vidi restaĵojn keltajn kaj romiajn, kiel ekzemple mozaikoj kuŝantaj sub la fundamento de la Grafkastelo.
La plej malnovaj muroj troviĝas ĉe la norda parto, kiu okcitane nomiĝas Liças Bassas(france "Lices Basses"), (malalta turnirejo). Ili formas la internan fortikaĵon, kaj datiĝas el tiu periodo antikva. La turoj estas malaltaj, duoncirklaj kaj posedas larĝajn fenestrojn, perfekte adaptitaj al la romiaj armiloj kiel ĵetlanco. Ni do povas imagi kiel aspektis la urbo en la unuaj jarcentoj de nia erao. En la tempo de la mezepoka dinastio Trencavèl certe ankoraŭ aspektis tiel la Ciutat, tiuj miljaraj turoj ankoraŭ taŭgis por defendo ! Nur post la krucmilito kontraŭ la Kataroj (1209 - 1226) starigis la Francoj la duan eksteran murlinion. Ili volis, ke Karkasuno estu la plej granda fortreso en suda Francio, por protekti ilin kontraŭ la Kronlando de Aragono, sed ankaŭ protekti ilin kontraŭ la Karkasonanoj kaj ceteraj okcitanoj, kiuj ne bonkore akceptis la novajn mastrojn !
Pluraj ribeloj efektive okazis... La plej granda parto de la fortreso datiĝas do el la jaroj 1260 - 1280, post la anekso al franca reĝlando. La Liças Nautas(france "Lices Hautes"), (alta turnirejo), ofertas tute alian arkitekturon ol la malalta. La muroj ĉirkaŭas la urbon de la sudoriento ĝis la sudokcidento, tiel estas de la Narbonaj Pordegoj, ĉefa enirejo de la urbo, ĝis la Grafkastelo.
La turoj multe pli altas kaj ĝenerale estas cirkloformaj. La turoj plej impresaj staras en tiu parto : Turo de la Vade (gardo), kiu povis elteni sieĝon kun siaj propraj bakforno kaj puto, Turo de Sant Nazari, kiu estas kvarangula, Turo de l'Episkopo, kie tiu grava persono disponis je propraj ĉambroj. La Auda Pordo posedas defendo-sistemon teknike tre perfektigitan. La invadantoj devis ja esti kuraĝaj por penetri en la urbon. Ĝi estas vera sinsekvo de falsaj pordoj, kaŝanguloj, pafkorbeloj kaj aliaj dolĉaĵoj kiuj bonvenigis la malamikojn ...
La Grafkastelo estas fortreso ene de la fortreso. Ĝi estas la lasta "protektilo" de la urbo, kies konstruaĵoj plej malnovaj datiĝas el la dinastio de grafoj Trencavèl. Ĝi estis pligrandigita kaj transformita jarcento post jarcento, aparte far la Francoj, kiuj faris el ĝi tiun elstaran nobelan domegon.
La kastelo estis ankaŭ la sidejo de la seneskalo (reprezentanto de la reĝo), karcero, kazerno, kaj fine muzeo. Tie vizitindas la kolekto de skulptaĵoj, tomboj kaj aliaj objektoj elkavigitaj en la regiono. Ekspozicion pri la restaŭraj verkoj de la 19a jarcento oni ankaŭ vizitu !
Plej vizitinda en la Alta Urbo estas la Baziliko Sant Nazari, juvelo de Karkasuno. Tiu ĉi preĝejo estis katedralo de Karkasuno ekde sia fondo en 1096 ĝis 1802, kiam la episkopo translokigis sian sidejon al Sant Miquel en la Malalta Urbo. St Nazari estas miksaĵo stranga sed tamen harmonia de la stiloj romanika (navo) kaj gotika (transeptoj kaj ĥorejo), importata el norda Francio.
La specialistoj kaj historiistoj ofte diras, ke la vitraloj de la baziliko kalkuliĝas inter la plej belaj kaj altvaloraj en Francio.
Ili datiĝas en la 13a kaj 15a jarcentoj. La Baziliko ankaŭ kaŝas aliajn trezorojn, kiel la tombejo de l'episkopo Pierre de Rochefort, la kapelo de l'episkopo Radulphe (Radulfo), la multnombraj statuoj kaj la orgeno de la 16a jarcento.
Finfine oni ne devas forgesi sin promeni tra la stratetoj de la Ciutat, kie oni malkovru malnovajn domojn, putojn, placetojn, ktp... for de la turista amaso...
Esperanto-movado
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Skotaj Malaltaj Landoj
La Skotaj Malaltaj Landoj aŭ Malaltaj Teroj (en angla: Lowlands; en skota lingvo: Lallans aŭ Lawlands; en skotgaela lingvo: a' Ghalldachd, laŭvorte 'loko de fremduloj', IPA: [ˈaˈɣauɫ̪t̪əxk]) estas kultura kaj historia regiono de Skotlando. Kulture, la Malaltaj Landoj kaj la Altaj Landoj diverĝis ekde la fino de la Mezepoko en la modernan periodon, kiam la skota lingvo anstataŭis la skotgaelan lingvon tra plej el la Malaltaj Landoj.
La Malaltaj Landoj ne estas oficiala geografia aŭ administracia areo de la lando. Estas du ĉefaj topografiaj regionoj: nome Lowlands (Malaltaj Landoj) kaj la Southern Uplands (Sudaj Altaj Landoj). La termino "Lowlands" ĉefe referencas al la Centraj Malaltaj Landoj. Tamen, en normala uzado ĝi referencas al tiuj partoj de Skotlando, kiuj ne estas en la "Highlands" (aŭ Gàidhealtachd). La limo estas kutime konsiderata linio inter Stonehaven kaj Helensburgh (en Firth of Clyde). La "Lowlands" kuŝas sude kaj oriente de la linio.
István Kudor Duka
KUDOR DUKA István estas rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Huedin la 2-an de februaro 1974.
Biografio
István Kudor Duka pristudis pentradon inter 1985 – 1992 en la Academia de Arte Vizuale „Ion Andreescu” de Kluĵo. De 2001 li lekcias en la sama universitato.
BES-a Adresaro
EdE-B
BES-a Adresaro de Esperantistoj el ĉiuj landoj. Eldonita de BES (L. Berger). Unua eldono en 1919, 40 paĝoj, deka eldono 1932, 116 paĝoj, 1107 adresoj. "Ĝi povas esti grava praktika helpilo al la korespondema kaj interŝanĝanta Esperantistaro - kondiĉe, ke la personoj vere respondas." (P. B., Bibliografia Gazeto, 1933, p: 24.)
Diskutkunvenoj de KEJ
La Diskutkunvenoj estis renkontiĝoj organizitaj de Kataluna Esperanto-Junularo en la komenco de la 1990-aj. Ili arigis kelkdekon da homoj ĉirkaŭ temo ligita al Esperanto kaj elstaris pro la ampleksaj dosieroj, kiujn surloke ricevis la partoprenontojn. Ĉefaj organizantoj estis Gemma Armadans i Gil kaj Xavier Rodon i Morera.
Serra d'Aiello
Serra d'Aiello estas komunumo de Italio.
Yagi-Uda-anteno
Jagi-Uda-anteno estas anteno kun dipolo, reflektilo kaj minimume unu direktilo. Ĝi estis inventita en 1926 de profesoro Uda Shintaro de, tiam imperia, Universitato Tohoku en Sendajo. Anglalingva raporto unue aperis de Prof. Yagi Hidetsugu.
La anteno havas gajnon, pli fortan radiadon kaj ricevon en la direkto de la direktilo(j) kompare al simpla dipolo. Tial ĝi aparte apreziĝas en amatora radioastronomio. Kutimaj antenoj por televido estas Jagi-Uda-antenoj kun multaj direktiloj.
Herbert Copeland
Bibliografio
La standarda aŭtormallongigo H.F.Copel. estas uzata por indiki tiun individon kiel la aŭtoro citante botanikan nomon.
Szadek
Szadek estas urbo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Szadek en distrikto Zduńskowolski.
Viktoria (Britio)
Viktoria (laŭ PIV2, Viktorino; angle Alexandrina Victoria; naskiĝis la 24-an de majo 1819, mortis la 22-an de januaro 1901) estis brita reĝino, kiu regis de la 20-a de junio 1837 ĝis sia morto.
Tiom longe ŝi regis, ke en Britujo oni laŭ ŝi nomis historian periodon Viktorina Epoko. Dum ŝia regado okazis la momento de plej ekspansio de la Brita imperio. Krom monarko de la Unuiginta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando, ŝi krome portis la titolon de "Imperiestrino de Hindio" (kiu inkludis la nunajn teritoriojn de Barato, Bangladeŝo, Pakistano, ktp.).
Dum tiu epoko kulminis la industria revolucio, kiu portis gravajn sociajn kaj ekonomiajn ŝanĝojn al la lando.
Viktoria estis la lasta reĝo el la Hanovra dinastio; ŝia posteulo apartenis al la dinastio de Saksio-Koburgo kaj Gotao. Ŝi testamentis, ke ŝi restu la sola brita reĝino kun la nomo Viktoria, kio ĝis nun estis respektata (rim. pri la viktorina moralo). Pro multe da nepoj, ankaŭ reĝoj, ŝia epiteto estas: "Avino de Eŭropo".
Ŝia portreto aperis sur la unua poŝtmarko de la mondo.
Ŝia regado de pli ol 63 jaroj estas rimarkinde longa - ĝi validis kiel la plej longa de ĉiuj britaj monarkoj, ĝis la, kiam Elizabeto la 2-a preterpasis ŝian rekordon kaj fariĝis la plej longe tronanta monarĥo en la historio de Britio kaj Anglio.
Ŝia kolego Francisko Jozefo la 1-a de Aŭstrio regis proksimume samtempe, de 1848 ĝis 1916.
Eldonaĵoj de KEJ
Eldonaĵoj de Kataluna Esperanto-Junularo
Uda Shintaro
UDA Shintaro (宇田 新太郎 Uda Shintarō; – ) estis japana inventisto. Li estis profesoro de la tiam imperia, Universitato Tohoku en Sendai kaj inventis la Yagi-Uda-antenon.
François Adrien Boieldieu
François Adrien BOIELDIEU (* 16-an de decembro 1775 en Rouen (Normandio); † 8-an de oktobro 1834 en sia vilao Jarcy ĉe Parizo) estis franca operkomponisto. Li estis majstro de la komika opero.
NGC 817
NGC 817 (aliaj indikoj — PGC 8109, UGC 1611, MCG 3-6-33, ZWG 461.47, IRAS02048+1657) estas galaksio en konstelacio Ŝafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Riachinho
Riachinho (Hiaŝinjo, oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Norte de Minas (do "Nordo de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Pirapora. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
A.I. Artificial Intelligence
A.I. Artificial Intelligence filmita en la jaro 2001 estas filmo de reĝisoro Steven Spielberg.
La filmo estas bazita sur la novelo "Supertoys Last All Summer Long" (1969) fare de Brian Aldiss. Lokigita en futureca post-klimatŝanĝa socio, la filmo rakontas la historion de David (Haley Joel Osment), infana androido unike programita kun la kapablo ami.
Intriga resumo
La futureca intrigo estas adapto de la legendo Pinokjo. La intrigo okazas en la estonteco kie androidoj vivas en nia mondo kune kun homoj. La androidoj estas dotitaj per homnivela inteligenteco, sed ne estas dotitaj per emocioj. La protagonisto de la filmo, David, estas dekjara knabo-simila androida prototipo, evoluigita kun la kapablo senti kaj esprimi emociojn. David aliĝas al familio kies filo Roy estas en komato pro grava malsano. David vivas kiel familiano kaj se la patrino estas speciale ligita al li. Post kiam la filo resaniĝas post sia malsano kaj vekiĝas de sia komato, David kaj la reala filo konkuras pri la amo de ilia patrino. Post kiam David preskaŭ dronas la realan filon, la patro decidas resendi lin al la fabriko kie li estis kreita. La patrino, timante ke David estos diserigita, liberigas lin en la arbaro. David komencas malesperan vojaĝon en la espero de iĝi vera knabo, tiel ke li povas reakiri la amon de sia patrino.
Katsumi Oenoki
Katsumi Oenoki (japane 大榎 克己, n. 3-an de aprilo 1965) estas japana futbalisto. Li de 1989 ĝis 1990 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Nedeterminisma maŝino de Turing
En teorio de komputado, nedeterminisma maŝino de Turing estas maŝino simila al maŝino de Turing, sed por kiu, en iuj okazoj, povas esti difinita pli ol unu varianto de la konduto.
La elekto de konduto en ĉi tia nedeterminisma okazo estas nomata kiel preno de konsilo de orakolo.
Malsimile al determinisma maŝino de Turing kiu havas nur unu vojon de kalkulado, nedeterminisma maŝino de Turing havas arbon de la vojoj. Nedeterminisma maŝino de Turing akceptas la enigon se iu el branĉoj de la arbo haltiĝas je la akcepta stato aŭ alivorte redonas jesan respondon. Tiel, la nea kaj jesa respondo ne estas simetriaj por ĉi tia maŝino. Eblas diri, ke ĝia respondo estas logika aŭo de respondoj de ĉiuj branĉoj, kaj eĉ unu "jes" sufiĉas por ke estu entuta "jes".
Kiel nedeterminisma maŝino de Turing elektas kiu el la eblaj variantoj donas akcepton de la enigo:
Nedeterminisma maŝino de Turing povas esti modelata per determinisma maŝino de Turing per kreo kaj laŭvica prilaboro de kopioj de la modelata maŝino. Ĉi tiu modelado povas bezoni eksponente pli grandan rultempon.
Ekzemplo
Estu decida problemo de kontrolo ĉu donita b-bita entjero N (2b-1≤N<2b) estas komponigita. Tiel b estas la longo de la enigo, respektive al kiu estas konsiderata la rultempo. La respondo estas "jes" - komponigita nombro kaj "ne" - primo. La problemo estas komplemento al primeca provo.
La nedeterminisma algoritmo por la tasko povas esti jena:
La algoritmo ne estas skribita en stilo de maŝino de Turing, tamen ĉi tio ne gravas.
Por realigi la malgrandan tempon de kalkulado, necesas bonŝance elekti la nombron m, aŭ reale kalkuli ĉiujn vojojn (por ĉiuj eblaj m) samtempe en kopioj de la maŝino.
Tamen, se modeli la algoritmon per determinisma maŝino de Turing per provado de la ĉiuj eblaj vojoj de la kalkulado, necesas provi N-2=O(2b) vojojn. Entute la rultempo tiam estas O(b22b) paŝoj, kio estas jam eksponenta tempo, kio estas signife pli granda ol la polinoma tempo. Tiel ĉi tiu algoritmo ne estas en komplikeca klaso P - ĝuste klaso de problemoj kiuj povas esti solvitaj per determinisma maŝino de Turing en polinoma tempo. (Tamen, per elekto de pli kompetenta algoritmo, la problemo estas en la klaso P.)
Innernzell
Innernzell estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Freyung-Grafenau kaj en la distriktaro Malsupra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Nedeterminisma maŝino de Turing
Ekzemplo
Vidu ankaŭ en:
Vép
Vép estas urbo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. La loknomo vepr slave signifas: vepro.
Situo
Vép troviĝas en proksimeco de Szombathely, kies distanco al Vép estas 8 km.
Historio
Ĉi tie oni trovis objektojn el la ferepoko, loĝis ĉi tie romianoj, poste slavoj. En 1217 Vép ricevis la rangon reĝa bieno kaj kampurbo. En 1615 fortikaĵo-kastelo aŭ burgo konstruiĝis. En 1695 tie okazis nupto de generalo Nikolao Bercsényi. En 1726 katolika preĝejo konstruiĝis. En 1809 tie kolektiĝis por la lasta okazo la hungara nobela armeo. La armeo malvenkis en Győr kontraŭ Napoleono. La komunumo perdis la rangon kampurbo en 1924, sed baldaŭe iĝis grandvilaĝo, fine en 2009 urbo. En la trakonstruita kastelo lernejo funkcias, apude arboreto troviĝas.
Famuloj
En Vép mortis politikisto Sándor Lajos Erdődy.
Burgunda lingvo
La burgunda lingvo estas formortinta orientĝermana lingvo, kiun parolis la burgundoj en sudorienta Gaŭlio ĝis la 5-a jarcento.
Oni scias tre malmulte pri la lingvo. Kelkaj personaj nomoj de burgundoj konserviĝis, kaj iuj dialektaj vortoj uzitaj en la regiono nuntempe ŝajnas esti derivitaj de la antikva burgunda lingvo. Sed plejparte malfacilas diferencigi tian etimologion disde la deveno de alilingvaj ĝermanaj vortoj, kaj krome la moderna formo de ĉiu parolata vorto, ŝanĝita dum multaj jarcentoj, ebligas nur hipotezajn supozojn pri la origina, antikva formo de ĝi. Estas multaj spekulacioj pri la kvanto, laŭ kiu la malnova ĝermana burgunda lingvo influis la modernajn francajn dialektojn de la reĝlando Burgundio, post kiam la franka regno absorbis la provincon kaj ĝi nomiĝis Merovida Burgundio. La moderna franclingva regiono nomatas Burgonjo, kio ankoraŭ aludas al la ĝermanaj burgundaj prauloj.
Burgundians
Tiszalök
Tiszalök [tisalok] estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Tiszavasvári.
Geografio
Tiszalök situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra flanko de Tiso, laŭ flankovojoj, fine de fervojo el Nyíregyháza. Aŭtoŝoseo M3 el Budapeŝto estas proksime. Pramo funkcias tra la rivero.
Historio
Ĝia ĉirkaŭo estis loĝata ekde la hungara landokupo (895), arĥeologoj malkovris tie la unuan pruveble Arpad-epokan vilaĝon de la departemento, sed pli fruaj trovaĵoj devenas el la neolitiko kaj de avaroj.
La loko estas menciita unufoje en 1265, ĝi havis rajtojn de kampara urbo ekde 1700-aj jaroj ĝis 1893. En 1870 ĝi iĝis distriktejo de Szabolcs, en 1992 urbo.
La komunumo tutlande famiĝis danke al konstruo de la akvoŝtuparo kaj akvocentralo, apogante la ŝipveturadon sur la Tiso. La ŝveliga instalaĵo estis finkosntruita en 1954, la ŝipa kluzo en 1958, la turbinoj de la akvocentralo (11,5 megavattoj) funkcias ekde 1959. Estas nepre menciinda, ke ĉirkaŭ 1950 inter la laboristoj troviĝis multnombre trudlaboristoj, kiuj nomiĝis tiutempe "malamikoj de la laborista popolo". Parto de la ŝveligita akvo defluas tra la tie eliranta Orienta ĉefkanalo.
Famuloj
En Tiszalök naskiĝis:
Dan Pero Manescu
Dan Pero Manescu (alternativa nomo: Dan Manescu) estas ruman-germana artisto, verkisto, direktoro kaj produktanto. Li estas la fondinto de la "Quantum Art".
Biografio
Dan Pero Manescu naskiĝis en Bukareŝto, Rumanio, la 23-an de decembro 1952, de intelektaj gepatroj kun german-anglaj radikoj, kiuj estas menciitaj fare de la rumana kultura heredo CIMEC. Lia patro Theodor Mänescu estis eminenta dramisto, lia patrino Silvia Andreescu (naskiĝinta 1927) estas konata dramisto. La patrino de Manescu nome Elisabetha Gräfin Manescu, verkis la biografion de Rabeno Dro. Moses Gaster (1940). En la unuaj du jardekoj de lia vivo, Dan Pero Manescu ekfaris belartajn kursojn ĉe la Mezlernejo de Bona Arto "N. Tonitza", en Bukareŝto.
En la venontaj jaroj li skribis radioteatraĵojn por junularoj, kaj estis implikitaj kun kelkaj kunlaboroj en filmoproduktadoj kiel direktorasistanto kaj aktoro. Dum la sama tempo li studis kvantuman fizikon dum 4 semestroj, kaj pri kvantumpadronaj partikuloj, kaj tiu fako estas la fonto de inspiro por liaj estontaj artoj.
Teatragado
De 1979 ĝis 1983, Manescu ekfaris Direktorajn kursojn ĉe la Universitato de Teatro; li partoprenis en filmo "I.L. Caragiale", ĉeestis en la Fakultato de Direktoroj de Teatro, kaj de TV Movie Productions, en Bukareŝto, Rumanio. De 1983 ĝis 1989, Dan Pero Manescu funkciis kiel reĝisoro kaj scenariisto en Rumanio. Pluraj de liaj produktadoj estas menciitaj nun de la rumana kultura heredaĵo CIMEC, kiel lia scenejoproduktaĵo "The Old Wives Tale" ("La Amantoj de Tesalia") de George Peele kun muziko de Dorina Crisan-Rusu prezentita en novembro 1985, ĉe "Teatro de la junulo" en Piatra Neamt, Rumanio.
Pli posta agado
En la jaro de 1990, post la morto de lia patro, Manescu ekloĝis al Germanio kie li rievis la germanan civitanecon. Unu jaron poste, 1991, la artisto fondis la "Quantum Art", direkton de koncipa pentraĵo kiel parto de la konceptarto, inspirita el nuklea fiziko. La spektrografioj de la kvantopadronoj (Protono, Neŭtrono, Kaon, Muono, Piono, ktp.) estas redimensiitaj ĝis metafizikaj simboloj. Tiuj padronoj de partikuloj povis ŝanĝi la estontecon de la mondo. Por tiu kialo amaso da mirindaj homoj laboras ĉe CERN, Ĝenevo, por atingi tiun celon. El 1991 al 2002 Dan Pero Manescu estas implikita kun pli ol 30 Grupoj kaj One Man Shows Ekspozicioj, en Germanio, Francio kaj Usono kiel Dan Manescu.
Pluraj artikoloj informas koncerne lian arton en gazetoj kaj revuoj kiel "Stuttgarter Zeitung", la konata "Mondo de Arto" - 2000/2001. En 2005, Manescu ekloĝis al Costa del Sol, Hispanio. La artisto partoprenis per One Man Show Ekspozicio ĉe la Artgalerio "Reiter", Alakanto, 2005, Marbella, 2005/2006, kaj "rU-H", Malaga, 2006. Gazetoj kaj revuoj kiel "Costa del Sol Nachrichten" 2005/2006, "Finest-Marbella" 2006, "Sur en Anglo", 2007, kaj la germana "Matrico" 2007, rilatigas koncerne la ekspoziciojn de Manescu. En la sama periodo Manescu fondis "DAN-VISION" (DAN PERO MANESCU FILM), sian filmentreprenon en Hispanio, skribajn originajn filmojn aligitajn kun Writers Guild of America (Usona Verkistogildo), evoluigis kelkajn filmoprojektojn inter teamo de internaciaj partneroj, kaj ankaŭ komencis por labori per koncipan fotarto. Ekde 2008 la artisto subskribis denove per sia plena nomo: Dan Pero Manescu.
Arta filozofio
En la arto de Manescu la spektografio de la kvanto-partikuloj estas redimensiita ĝis metafisical simboloj. Dr. Werner Halbweiss skribis en la "Mondo de Arto": " ...tiuj strukturoj konstruas ponton inter la materiala kaj spirita percepto kaj montras al ni aĵojn kiuj estas nevideblaj al nia konscio, sed videblaj al nia senkonscieco. La "Quantum Art de Manescu" estas nova intuiciosintezo."
3765 Texereau
3765 Texereau estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 16-an de septembro 1982 de la japana astronomo Kōichirō Tomita elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio), kiu nun dependas de la Observatorio de la Côte d'Azur.
Nomo
Ĝia nomo honoras la francan inĝenieron pri optiko kaj Jean Texereau, kiu famiĝis en la astronoma medio per sia gvidlibro « La construction du télescope d'amateur » (La konstruo de la teleskopo por amatoro).
Edwin Mattison McMillan
Edwin Mattison MCMILLAN (n. en Redondo Beach, Kalifornio, Usono – m.  en El Cerrito, Kalifornio), usona atomkerna fizikisto, kiu ricevis Nobel-premion pri kemio en 1951 kun Glenn Theodore Seaborg pri malkovro de la 93-a elemento, la neptunio. Ĝi estis la unua el la Transuraniaj elementoj.
McMillan studis en la California Institute of Technology kaj en Universitato de Princeton, kie ankaŭ doktoriĝis en Princeton en 1932. Li instruis en la Kalifornia Universitato, en Berkeley, ekde 1946 kiel universitata instruisto. Ekde 1958 li gvidis la radiadan laboratorion Lawrence. Li pensiiĝis en 1973.
McMillan malkovris la neptunion analizante la fision. Li kaj Philip Hauge Abelson izolis la novan elementon en 1940 kaj tiel pruvis ties ekziston.
McMillan okupiĝis dum la dua mondmilito eĉ pri radar- kaj sonaresploro, partoprenis en konstruado de la unua atombombo. Li ankaŭ ellaboris la sinkrociklotronon..
McMillan estis inter 1968 kaj 1971 prezidanto de la usona Nacia Naturscienca Akademio.
Károly Jubál
Károly Jubál [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jubál Károly estis hungara inĝeniero, profesoro, martiro. Lia nomvarianto estis Juhbál Károly.
Károly Jubál naskiĝis la  en Székesfehérvár. Li mortis la en Pest (urbo).
Biografio
Károly Jubál frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris inĝenieran diplomon en teknikuniversitato de Vieno en 1844. Post siaj studoj li estis samloke adjunkto. Post 2 jaroj li ekinstruis en Industria Lernejo József, kie li multe okupiĝis pri teknologiaj desegnaĵoj. Dum kaj ankaŭ post la Hungara revolucio de 1848 li estis edukisto de familio de Lajos Kossuth. Li aranĝis kontraŭstaran grupon por daŭrigi la liberecbatalon, sed pro perfido li estis arestita en 1851, post 2 jaroj li estis pendumita.
Rekta agado (sindikato)
Rekta agado (Пряма дія) estas sendependa sindikato en Ukrainio kiu kunigas gestudentojn de maldekstremaj opinioj. Ĝi estis fondita en 2008 laŭ iniciato de gestudentoj de Kijiva Nacia Universitato kaj leĝigita la 15-an de aprilo 2009. La sindikato havis branĉojn en kelkaj ĉefurbaj universitatoj, same kiel en pluraj regionaj centroj de Ukrainio.
En la mez-1990-aj jaroj, studenta sindikato nomita "Rekta Agado" jam ekzistis en Kijivo. Dum sia ekzisto, la sindikato okazigis kelkajn sukcesajn agojn celantajn protekti la rajtojn de studentoj. Tiuj estis la unuaj provoj levi la maldekstran studentan movadon en Ukrainio. La sindikato ekzistis ĝis 1998.
En 2008, kiam la studentoj decidis formi novan sendependan sindikaton, estis decidite preni la nomon "Rekta Agado" kiel signon de daŭrigado de la tradicioj de junulrezisto. Tiel, la modelo "Rekta Agado" de la 90-aj jaroj ricevis la konvencian nomon "unua generacio". Kelkaj aktivuloj de la unua generacio en la 2000-aj jaroj helpis la laboron de la sindikato.
En 2023, dum la plenskala invado de Rusio en Ukrainion, kun la malboniĝo de la socia situacio de studentoj kaj la apero de novaj defioj al la supera eduka sistemo, aperis grupo de livaj gestudentoj kaj rekomencis la laboron de la sindikato. La ŝlosila tasko de la "kvara generacio" komence de 2023 estas la lukto por aliro transiri la ŝtatlimon de Ukrainio por homoj studantaj en eksterlandaj universitatoj.
Krødsherad
estas komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Buskerud. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun.
Allgemeiner Deutscher Musikverein
La Allgemeiner Deutsche Musikverein (ADMV) estis germana asocio, kiun fondis en 1861 Louis Köhler, Franz Brendel, Franz Liszt kaj aliaj. Ĝi donis al si la taskon, prezenti plejparte pli novajn komponaĵojn kaj certagrade esti por la vivantaj komponisto tio, kio pentraĵaj ekspozicioj estis por la vivantaj pentristoj. En 1937 la nazioj malfondis la asocion ADMV.
Historio
En 1859 okazis pro la 25-jara ekzisto de la fakrevuo Neuen Zeitschrift für Musik en Lepsiko unua sonartisto-kunveno. Dum la dua sonartisto-kunveno (4-an ĝis 8-an de aŭgusto 1861) en Vajmaro en kunsido je la 7-a de aŭgusto la komponistoj fondis la asocion. Neue Zeitschrift für Musik fariĝis organo de la asocio. Fine de la 19-a jarcento ADMV staris sub protekto de la ĉefduko de Vajmaro.
Allgemeiner Deutscher Musikverein okazigis aron de grandaj sonartistokunvenojn, interalie en 1861 (Vajmaro), 1864 (Karlsruhe), 1865 (Dessau), 1867 (Meiningen), 1868 (Altenburg), 1870 (Vajmaro), 1878 (Erfurto), 1880 (Baden-Baden), 1881 (Magdeburgo) kaj 1883 (Lepsiko). Je la 42-a sonartistofesto Gustav Mahler direktis la 27-an de majo 1906 la unuan prezentadon de sia 6-a simfonio en Saalbau Essen.
La muzika tendenco, kiun preferis Allgemeiner Deutscher Musikverein, estis tiu de la Novgermana Skolo, orientiĝinta je Franz Liszt kaj Richard Wagner. Plejparte je la fino de la ĉefaj kunsidoj de la asocio okazis muzikistaj renkontiĝoj, kiu celis plie la eksterajn interesojn de orkestromuzikstoj, muzikinstruistoj ktp..
Komence de la 20-a jarcento la membrokotizo ĉiujara sumiĝis je 6 markoj. ADMV komisiis regule muzikeldonejon Breitkopf & Härtel per la presado de interesaj novaj muzikpecoj.
La nazioj malfondis en 1937 la asocion kaj anstataŭis la sonartistokunvenojn per naziismaj Imperiaj Muzikfestivaloj. La arĥivo, la biblioteko kaj la notkolekto de ADMV nun stokas en arĥivoj en Vajmaro.
Cioboteni
Cioboteni [ĉobotenj] (hungare: Csobotfalva, ĉobotfalva) estis vilaĝo en Rumanio nordoriente de Miercurea Ciuc.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 425 loĝantojn (hungaroj). Ĝia unua mencio estas en 1556.
Historio
Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Csík). En 1941 ĝi unuiĝis kun Vardotfalău sub nomo de Ĉikŝomjo.
Gentiana acaulis
Gentiana acaulis (alpa genciano aŭ sentiga genciano) estas specio de florplanto de la familio Gencianacoj Gentianaceae, indiĝena de centra kaj suda Eŭropo, el Hispanio oriente al la Balkanoj, kreskanta ĉefe en montaj regionoj, kiaj Alpoj, Cevennes kaj Pireneoj, je altoj de 800–3000 m.
Tiu planto, kiel aliaj de ties genro, valoras por kultivado pro malofta pure intensa bluo de ties floroj. Kaj ties kultivaĵojn akiris diversajn premiojn.
La latina specifa epiteto acaulis signifas "mallongtiga".
La tre rilata Gentiana clusii, ofte nomata laŭ la sama komuna nomo de tiu specio, diferencas pro sia kresko sur alkalaj grundoj. Ĝi havas pli mallongajn foliojn kaj la floroj ne havas oliv-verdajn striojn.
Bildo de genciana floro videblas sur flanko de moneroj de 0.01 eŭro de Aŭstrio.
Nacia Parko Pù Mát
La parko estis fondita la 8-an de novembro 2001 kaj okupas areon de 911,13 km². Tie ĉi kreskas 2461 specioj de plantoj. Inter 241 specioj de mamuloj 5 estas endemioj unikaj en Hindoĉinio. Nombro de turistoj vizitantaj ĉiujare la parkon egalas al ĉ. 1000 personoj.
Lingva teritorio
Lingva teritorio estas programero enkadre de Lingvaj Festivaloj dum kiu la homoj parolantaj certan lingvon kunvenas en certa loka kaj anstataŭ lingva prezento interparolas en la anoncita lingvo kutime gvide de la persono sperta aŭ denaske parolanta tiun lingvon.
Lingvaj teritorioj sukcese okazas dum la festivaloj en Ĉeboksaro kaj Moskvo.