cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Centra Darfuro
Centra Darfuro (ولاية وسط دارفور) estas unu el la subŝtatoj de Sudano kaj unu el kvin konsistanta la Darfuro regiono. Ĝi estis kreita en januaro 2012 rezulte de la daŭranta paca procezo por la pli larĝa Darfur regiono. La subŝtata ĉefurbo estas Zalingei. La subŝtato estis formita de teritorio kiu estis parto de la statoj de Okcidenta Darfuro kaj Suda Darfuro.
(19244) 1994 CX12
(19244) 1994 CX12 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Steinseltz
(jen france, origine germane kaj alemane Steinselz) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
3802 Dornburg
3802 Dornburg estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la malnova germana urbo Dornburg, nemalproksima de la observatorio de Tautenburg.
Okcidenta Memfiso (Arkansaso)
Okcidenta Memfiso, kaj en angla West Memphis estas la plej granda urbo en la Kantono Crittenden, Arkansaso, Usono. La loĝantaro estis de 26,245 en la popolnombrado de 2010, kio rangigis ĝin kiel la 18a plej granda urbo en la ŝtato, malantaŭ Bella Vista. Ĝi estas parto de la metropola areo de Memfiso, kaj ĝi situas rekte trans la Misisipo el Memfiso.
Okcidenta Memfiso estas unu el nur du urboj en Arkansaso (kun Hot Springs) kie eblas vetludado.
17084 Sundararajan
17084 Sundararajan estas meze granda, hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Suvin Sundararajan, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la Westfield High School de Westfield (Masaĉuseco, Usono).
Kantono Seurre
La kantono Seurre (france canton de Seurre) estas franca kantono lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi estas unu el la 10 kantonoj de la Arondismento Beaune. Ĝia ĉefurbo estas Seurre.
Komunumoj
Apartenas al la kantono Seurre la jenaj 23 francaj komunumoj :
4775 Hansen
4775 Hansen estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la dana astronomo Peter Andreas Hansen (1795–1874), por celebri la 200-jaran jubileon de ties naskiĝo.
Batalo de Kalipolis
|undefined La Batalo de Kalipolis aŭ Batalo de Gallipoli, konata ankaŭ kiel Dardanela Batalo, aŭ Batalo de Çanakkale (en turka Çanakkale Savaşı), estis batalo (aŭ pli precize milita kampanjo) de la Unua Mondmilito kiu okazis ĉe la duoninsulo Gallipoli en la Otomana Imperio inter la 25a de aprilo 1915 kaj la 9a de januaro 1916. Tiu duoninsulo formas la nordan bordon de Dardanelo, nome markolo kiu havigas marvojon al kio tiam estis la Rusia Imperio, nome unu el la Aliancanoj dum la milito. Cele al sekurigi ĝin, la aliancanoj de Rusio, nome Britio kaj Francio, lanĉis ŝipan atakon sekvitan de amfibia elŝipigo sur la duoninsulo kun la eventuala celo kapti la tiama otomanan ĉefurbon Konstantinopolo (nuntempa Istanbulo). La ŝipa atako estis kontraŭpelita, post ok monatoj de luktado, kun multaj mortoj ambaŭflanke, dum ankaŭ la terkampanjo malsukcesis kaj la invadaj trupoj devis retiriĝi al Egipto.
Babismo
La Baba Kredo aŭ Babismo (perse : بابی ها = Bábí há) estas religio fondita en 1844 en Persio de juna komercisto de la urbo Ŝirazo ( Sh íráz), kies nomo estis Siyyid (praido de la Profeto Mohamedo) 'Alí Muḥammad (1819-1850), konata sub la titolo Báb (arabe : "باب" signifanta "Pordego"). Ĝi estas "revelaciita" religio inter la Abrahamaj religioj, kiel Judismo, Kristanismo kaj Islamo, sed ĝi estas sendependa de tiuj ĉi kaj havas siajn proprajn profeton, sanktajn librojn kaj leĝaron. Tiu mesiisma religio kaŭzis grandan tumulton en la persa socio, ĉar en tre mallonga tempo ĝi ekhavis grandan adeptaron, inter kiu troviĝis kelkaj el la plej elstaraj siatempaj religiaj gvidantoj resp. islamaj teologoj, kaj ĉar la ŝijaisma pastraro kune kun la persa registaro akre persekutis ĝin kaj mortigis dekmilojn da babanoj. El Babismo poste naskiĝis la Bahaa Kredo.
Batalo de Kalipolis
La kampanjo estis unu el plej grandaj otomanaj venkoj dum la milito kaj ĉefa malvenko por la aliancanoj. En Turkio, ĝi estas konsiderata kiel difina momento en la nacia historio: fina klopodo en defendo de la patrolando dum la Otomana Imperio ekfalis. La lukto formis la bazon por la Milito por Turka Sendependiĝo kaj por la fondo de la Respubliko Turkio ok jarojn poste sub Mustafa Kemal Atatürk, kiu dekomence elstariĝis kiel komandanto ĉe Kalipolis.
Aliflanke, la kampanjo estas ofte konsiderita kiel markigo por la nasko de la nacia konscio en Aŭstralio kaj Novzelando kaj la dato de elŝipiĝo, nome la 25a de Aprilo, estas konata kiel "Anzac Day" (anzaka tago). Ĝi restas la ĉefa grava rememoro de militaj perdoj kaj de veteranoj en tiuj du landoj, eĉ pli ol la Remembrance Day ( Armistica tago, kiu estas la memortago pri militfina tago de la unua mondmilito).
Babismo
Mesiisma Atendo de la Ŝijaismo Dekdu-imama
Islamanoj atendas ian mesion titolitan Al-Mahdí (arabe : المَهْديّ signifas "Tiu, kiu estas bone gvidata") de la sunaistoj kaj Al-Qá'im (arabe : القائم signifas la Releviĝanto) de la ŝijaistoj. La Korano ne parolas pri li sed multaj rakontoj (hadisoj) de la islama tradicio priskribas lin. Legeblas interalie la jena hadiso en la kolekto titolita Musnad Aḥmad ibn Hanbal : "Dio malkaŝos la Mahdí-on el mia familio tuj antaŭ la "Tago de Juĝo"; eĉ se la mondo havus nur unusolan tagon por daŭre ekzisti, li restarigos sur la tero justecon kaj malaperigos tiranecon kaj subpremadon"
Qá'im
Por la ŝijaistoj dekdu-imamaj tiu "Promesito" rilatas al la reveno de la 12-a Kaŝita Imamo Muḥammad al-Mahdí (868 - ?). Kiam mortis la 11-a Imamo Ḥasan al-Askarí (846–874), lia 5-jara filo Muḥammad malaperis la 24-an de julio 874 (4-a de  Sh awwál 260 p.H.) : tiam komenciĝis la "Mallonga Kaŝado" ( Gh aybatu'ṣ-Ṣu gh rá), dum kiu la Imamo daŭre gvidis la komunumon per mesaĝistoj titolitaj Abwáb (arabe: ابواب pordoj; s. باب báb). Estis kvar tiaj homoj (arabe: الارْبع نُوّاب : la kvar reprezentantoj) : Kiam mortis la lasta ĉirkaŭ 940 (329 p.H.), komenciĝis la "Longa Kaŝado" ( Gh aybatu'l-Kubrá) de la Imamo, kiu ne plu havis fizikajn kontaktojn kun la kredantoj.
Ŝijaistoj asertas, ke la Imamo ne mortis sed vivas kun siaj elektitaj disĉiploj en misteraj urboj Jábulqá kaj Jábulsá. Kiam finiĝos la Tempoj, dum kiuj regos surtere maljusteco kaj malpaco, kaj la miskredantoj estos konfuzitaj kaj malesperigitaj, li reaperos kun Jesuo-Kristo por venki la miskredantojn kaj restarigi universalajn pacon kaj justecon por mil jaroj. Li estos signo anoncanta la "Tagon de Dio" (Yawmu'lláh) anoncita sub diversaj nomoj en la Korano.
Kelkaj aludoj de la Imamoj kaj de religiaj eminentuloj atentigis pri la jaro 1260 p.H., kiel ebla dato por la alveno de tiu Promesito : "Kiam oni demandis Imamon Ja'far, praido de Mohamedo, pri la jaro, en kiu la Qá’im estos malkaŝita, li respondis jene : << Vere, en la jaro sesdeka estos Lia Afero revelaciita kaj Lia nomo disvastigita. >> En la verkoj de la klera kaj ĉiekonata Muḥyi’d-Dín-i-'Arabí troviĝas multaj aludoj kaj pri la jaro de la alveno kaj pri la nomo de la promesita Malkaŝanto. Inter ili estas la jenaj : << La servantoj kaj la subtenantoj de Lia Kredo estos el la homoj de Persujo >> … << En Lia nomo, la nomo de la Gardanto ( 'Alí) antaŭas tiun de la Profeto (Muḥammad). >> … << La jaro de Lia Revelacio estas egala al duono de tiu numero, kiu estas dividebla per naŭ (2520 > 1260). >> En siaj poemoj pri la jaro de la Malkaŝanto, Mírzá Muḥammad-i-A kh bárí skribas la jenan antaŭdiron : << En la jaro  Gh ars (de kies literoj la nombra valoro estas 1260 laŭ la Abjad-numeraloj) la tero iluminiĝos per Lia lumo, kaj en  Gh arasih (1265) la mondo pleniĝos per ĝia gloro. Se vi ĝisvivos la jaron  Gh arasí (1270), vi vidos, kiel la nacioj, la regantoj, la popoloj, kaj la Kredo de Dio ĉiuj estos renovigitaj. >> En tradicio atribuita al la Imamo  'Alí, la Komandanto de la Kredantoj, estas ankaŭ enskribita : << En  Gh ars estos plantita la Arbo de Dia gvidado.>>"
1844
La 23-an de majo 1844 (5-a de Jamádíyu’l-Awwal 1260 p.H.) Siyyid 'Alí-Muḥammad proklamis en sia domo en Ŝirazo sian mision al Mullá Ḥusayn, deklaris sin esti la "Pordo de Dio" (Bábu'lláh) kaj donis al li la titolon "Pordon de la Pordo" (Bábu'l-Báb) kaj nomis lin la unuan de la "Literoj de la Vivanto", kiuj estis la diskonigontoj de Babismo tra Persio.
La Báb pilgrimis al Mekko kaj Medino kun Quddús kaj sia etiopa servisto. Malagrablaj estis la vojaĝo kaj la akcepto de lia mesaĝo…
Li tamen oficiale skribis leteron al la Ŝarifo de Mekko kaj dum la lasta tago de Sia pilgrimo proklamis sian mision ĉe la Kaabo
1845
Komence de la islama jaro 1261 p.H. la Báb rezignis sian viziton al Karbilá. Poste la registaro trudis limigojn al la baba movado kaj la senditojn de la Bab oni batis kaj enkarcerigis.
Oni fine arestis lin en Ŝirazo kaj volis atingi ke li malkonfesu sian mision.
1846
Okaze de epidemio de Ĥolero en Ŝirazo, la Báb sukcesis forfuĝi dum marto al Esfahano (Iṣfáhán), kie lin protektis la guberniestro Manú ch ihr Kh án ĝis sia morto en marto 1847.
1848
Je la 10-a de aprilo Báb estis transloĝigita al la prizono de  Ch ihríq laŭ la ordono de la Granda Veziro Ḥájí Mírzá Áqásí, por ĉesigi lian kreskantan influon en Máh-kú.
De la 26-a de junio ĝis la 17-a de julio okazis la Baba Konferenco de Bada sh t, dum kiu estas anoncita la fino de la Ŝario (islama leĝaro).
Julie la Báb estis publike pridemandita en Tabrizo (Tabríz). Li eldiris publikan kaj draman deklaron kaj sekve suferis pro primokado kaj bastonado.
Daspletosaŭro
Daspletosaŭro (Daspletosaurus; malnovgreka: "terura lacerto" < δασπλητο- = 'terura' kaj σαυρος = 'lacerto') estas genro de karnomanĝanta tiranosaŭredo vivinta dum la malfrua kretaceo en regiono nun parto de Nordameriko.
Babismo
1848
La 21-an de julio Mullá Ḥusayn eklevis la "Nigran Flagon" de la Ĝihado en Mazenderano kaj ekmarŝis kun 200 aliaj babanoj al Maŝhado (Ma sh had). Sed la 10-an de oktobro granda grupo da babanoj estis sieĝata ĉe la tombo de  Sh ay kh Ṭabarsí, kie alvenis Quddús la 20-an de oktobro.
1849
Dum pluraj monatoj la babanoj sieĝataj en sia fortikaĵo de  Sh ay kh Ṭabarsí sukcese rezistis al la registaraj trupoj komandataj de la princo Mihdí Qulí Mirzá. Je la 10-a de majo finiĝis la batalo post interkonsentita kapitulaco. La venkintoj promesis liberecon al la babanoj sed tuj rompis sian ĵuron kaj mortigis multajn el ili.
Nelonge post tiu masakro la Báb verkis sian testamenton, en kiu li enoficigis Mírzá Yaḥyá-i-Núrí-on (1831-1912) kiel nominalan ĉefon de la babanoj post sia forpaso.
1850
Ribelo kaj masakro de la babanoj en Nayríz en la provinco de Fárs kaj konflikto en Zanján
Je la tagmezo de la 9-a de julio la Báb estis publike ekzekutita kun juna disĉiplo en la kazerno de Tabrizo laŭ la ordono de la Amír-Niẓám Taqí- Kh án (1807-1852).
Liaj fizikaj restaĵoj estis ĵetitaj en fosaĵon ekster la urbo, de kie la babanoj dum nokto ŝtelume kolektis ilin por diversloke kaŝe konservi ilin ĝis fine en 1909 eblis daŭre entombigi ilin en maŭzoleo sur la Monto Karmel (Israelo).
1851
Babanoj ribelantaj estis amasbuĉitaj en Zanĝan (Zanján).
Sekve
La Babismo komence transvivis nur kaŝe kaj ekzile. Post la ekzekuto de Báb en 1850 pluraj babanoj deklaris esti "Tiu, kiun Dio manifestos" anoncita de la Báb, sed neniu el ili sukcesis konvinki la baban komunumon pri la praveco de siaj pretendoj kaj multaj poste reprenis ilin.
Tamen baldaŭ dum la sekvaj jaroj elstariĝis Mírzá Ḥusayn 'Alí Núrí (1817-1892), kiu elmontris la necesajn kvalitojn por esti "Tiu, kiun Dio manifestos" anoncita de la Báb. Li fine tion oficiale deklaris, unue al kelkaj el la babanoj en 1863, sed dum la sekvaj jaroj li pli vaste ne nur al la tuta baba komunumo sed ĝenerale al la mondo sian mision proklamis.
Instruoj de la Babismo
La babismo estas revelaciita religio inter la abrahamaj religioj, kiel judismo, kristanismo kaj islamo, sed ĝi estas sendependa de tiuj ĉi kaj havas siajn proprajn profeton, librojn kaj leĝaron. La Báb asertis, ke li revelaciis kvin cent mil versojn, sed plejparto de liaj verkoj bedaŭrinde perdiĝis. Listo de verkoj de Bab ankoraŭ haveblaj estas priskribita de Denis MacEoin en sia verko titolita Sources for Early Bab Doctrine and History (fontoj por fruaj historio kaj dogmaro de la Bab). La ĉefaj verkoj estas la Qayyúmu'l-Asmá'  (1844, komento de la 12-a korana surao titolita "Jozefo") kaj la persa Bayán (1847, ne finverkita), kiu anstataŭis la Koranon por la babanoj.
Apero de la Promesito de Islamo (Qá'im)
Ekde la 23-a de majo 1844 (5-a de Jamádíyu’l-Awwal 1260 p.H.) la Báb deklaris esti la Promesito atendita de la islamanoj por restarigi sur la Tero justecon kaj malaperigi tiranecon kaj subpremadon antaŭ la "Tago de Juĝo".
La unua titolo, kiun alprenis Siyyid 'Alí-Muḥammad-i- Sh írází, estis al-Báb, kies signifo en la araba lingvo estas "la Pordo". Sed tiu titolo estigis miskomprenon de la ŝijaistoj pri liaj pretendoj : pro tio ke la kvar mesaĝistoj de la "Kaŝita Imamo" dum la "Mallonga Kaŝado" tiel titoliĝis kaj ĉar laŭ hadiso la Profeto Mohamedo diris "Mi estas la urbo de scio kaj  'Alí estas ĝia pordo", ili opiniis, ke la Báb estis peranto inter ili kaj la "Kaŝita Imamo". Tial, kiel rezignon pri liaj pretendoj, la ŝijaistaj religiestroj de Ŝirazo favore akceptis la konfeson de Báb dum lia pridemandado en 1845:
" لعنت خدا بر کسی که مرا وکيل امام غايب بداند. لعنت خدا بر کسيکه مرا باب امام بداند. لعنت خدا بر کسيکه مرا منکر نبوّت حضرت رسول بداند. لعنت خدا بر کسی که مرا منکر انبيای الهی بداند. لعنت خدا بر کسيکه مرا منکر امامت امير المؤمنين و ساير ائمّهء اطهار بداند."
"'La kondamno de Dio estu sur tiu, kiu konsideras min aŭ kiel reprezentanton de la Imamo aŭ kiel ties pordon. La kondamno de Dio estu ankaŭ sur tiu, kiu akuzas min pri tio, ke mi neis la unuecon de Dio, ke mi malkonfesis la profetecon de Mohamedo, la Sigelo de la Profetoj, ke mi malakceptis la verecon de iuj el la antikvaj senditoj, aŭ ke mi rifuzis ekkoni la gardantecon de 'Alí, la Komandanto de la kredantoj, aŭ de iuj el la imamoj, kiuj postvenis lin.'"
Fakte li asertis esti NE la "pordo" de la Qá'im, sed tiu "Promesito" mem, la "pordo de Dio" (باب الله Báb'u'lláh), kiel li proklamis dum sia oficiala proceso en Tabrizo julie de 1848:
"من همان قائم موعودی هستم که هزار سال است منتظر ظهور او هستيد و چون اسم او را ميشنويد از جای خود قيام ميکنيد و مشتاق لقای او هستيد و عجّل اللّه فرجه بر زبان ميرانيد براستی ميگويم بر اهل شرق و غرب اطاعت من واجب است."
"Mi estas, Mi estas, Mi estas la Promesito! Mi estas Tiu, kies nomon vi dum mil jaroj alpreĝis, je kies mencio vi leviĝis, kies alvenon vi sopiris vidi, kaj la horon de kies Revelacio vi preĝis al Dio rapidigi. Vere Mi diras, estas devige, ke la popoloj de la Oriento kaj la Okcidento obeu Mian vorton kaj ĵuru lojalecon al Mi."
Sekve li okupis rangon egalan al tiu de la Profeto Mohamedo, per titoloj kiel "Primara Punkto" (Nuqṭiy-i-Úlá), ĉar el tiu punkto devenas ĉio kreita kaj ĉiuj Literoj de la Libro. Jesuo-Kristo estas por la kristanoj la "enkorpiĝinta Vorto" kaj la Profeto Mohamedo estas por la islamanoj la "marŝanta Korano"… por siaj disĉiploj la Bab estas ankaŭ la manifestiĝo de la dia Vorto, la "Punkto de Bayán" (Nuqṭiy-i-Bayán) de la sankta Libro por nova epoko, kaj li titolis siajn 18 unuajn disĉiplojn "Literoj de la Vivanto". Li konsideris sin kiel "Manifestiĝon de Dio" (en la persa lingvo Mazhar-i-iláhí = manifestiĝo de la diaj kvalitoj en homa "templo") kaj liaj disĉiploj ankaŭ nomis lin per la titoloj Ḥazrat-i-A'lá (Plejalta Ĉeesto), Jamál-i-Mubárak (Benita Belo), Ḥaqq Ta'álá (Plejpotenca Vero), Ṣáḥibu'z-Zamán (la Sinjoro de la Erao),  Dh ikr'u'lláh (Rememoro de Dio) kaj Qurrat'ul-'Ayn (Konsolo de la Okuloj)
Klarigoj de la Profetaĵoj pri la "Tago de Juĝo"
Komentoj kaj klarigoj de la religiaj skriboj islamaj multas en la verkoj de Báb. Ekzemple lia unua libro titolita Qayyúmu'l-Asmá' , kiun li verkis en 1844 pri de la 12-a korana surao titolita "Jozefo", aŭ lia persa Bayán, kiun li verkis en 1847-1848 kaj kies nomo arabe signifas "klarigo", kiel uzita en la 75-a korana surao titolita Al Qiyámah (la Reviviĝo) 75/16-19 : لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْءانَهُ فَإِذَا قَرَأْنَهُ فَاتَّبِعْ قُرْءانَهُ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ (Lá tuḥarrik bi-hi lisán-aka li-ta`jala bi-hi. ´inna `alay-ná jam`-ahu wa-qur´án-ahu, fa-´i dh á qara’ná-hu fa-ittabi‘ qur´án-ahu.  th umma ´inna `alay-ná bayán-ahu) Ne movu vian langon per ĝi (ndlt : t.e. per tiu revelacio), por akceli ĝin. Nin vere koncernas la kolekto kaj la legado (ndlt: wa qur'an-ahu, la sama vorto kiel por la "Korano"); tial, kiam Ni legas ĝin, vi sekvu ties legadon (ndlt : qur´án-ahu, la sama vorto kiel por la "Korano"). Poste Nin koncernas ĝia klarigo (ndlt : bayán-ahu, la sama vorto kiel por la "Bajano").
La Báb instruis, ke simbolaj estas la vortoj "Reviviĝo", "Tago de Juĝo", "Paradizo" kaj "Infero" uzitaj en la ŝijaismaj profetaĵoj pri la "Fino de la Tempoj" :
En sia persa Bajano la Báb skribis, ke Adamo ne estis la unua homo kaj ke nenombreblaj generacioj homaj vivis antaŭ li. Adamo estis la unua profeto de spirita ciklo de la homaro, la "Ciklo de la Profetadoj", kiu komenciĝis 12210 lunajn jarojn antaŭ la Báb kaj finiĝis per la islama revelacio de Mohamedo, titolita kiel la "Sigelo de la Profetoj" ( Kh átam an-Nabiyyín) en la korana verso 33/40.
Kiel indikas lia nomo mem en la araba lingvo "باب" (b-a-b = pordo), Báb deklaris sin esti la ĉarniro aŭ la pordo inter du spiritaj cikloj de la homaro: antaŭ li finiĝis kun Mohamedo la "ciklo de la profetadoj" kaj post li komenciĝas kun "Tiu, kiun Dio manifestos" la "ciklo de la plenumado" de tiuj profetaĵoj.
Kiam la "Báb" sendis siajn disĉiplojn tra Persio por diskonigi sian revelacion kaj la "Bonan Novaĵon" de la tagiĝo de nova erao, li skribis por ili en sia "Epistolo al la Literoj de la Vivanto" : من شما را برای روز خداوند که ميآيد تربيت و آماده ساخته‌ام… راز و اسرار يوم اللّه که خواهد آمد امروز مکشوف نيست طفل تازه متولّد آن روز مقامش از بالغين اين امر ارجمندتر است و جاهل آن ظهور درجه‌اش از عالم اين روز بالاتر. اينک در طول و عرض جهان پراکنده شويد و با قدم ثابت و قلب بی‌آلايش راه را برای آمدن روز خدا مهيّا و مسطّح کنيد
"Mi preparas vin por la alveno de grandioza Tago… Neniu jam konas ĝian sekreton. Ĝi estas nek diskonigebla nek imagebla… La novnaskito en tiu Tago estos pli evoluinta ol la plej saĝaj kaj respektindaj homoj de nia epoko. La plej simpla, la plej malklera homo de tiu epoko superos per sia scio la teologojn plej erudiciajn kaj plej perfektajn de niaj tagoj. Disiru ĉien tra la lando kaj, per firma piedo, per sanktigita koro, preparu la vojon por ĝia alveno."
Anonco de la alveno de "Tiu, kiun Dio manifestos"
En siaj verkoj la Báb anoncas la alvenon de alia "Manifestiĝo de Dio" titolita "Tiu, kiun Dio manifestos" (man yuẓhiruhu'lláh, arabe : من یظهر الله‎, perse: مظهر کلّیه الهی‎ ). Li estos tiom glora estaĵo, ke la Báb asertis mem ne povi adekvate priskribi liajn kvalitojn. La Sankta Libro kaj la leĝaro revelaciitaj de la Báb estos anstataŭataj de la Sankta Libro kaj de la leĝaro, kiuj estos revelaciitaj de "Tiu, kiun Dio manifestos" en la "Tago de la Reviviĝo".
En siaj verkoj la Báb aludis pri la graveco de la jaroj 9-a (1269 p.H.) kaj 19-a (1279 p.H.) post la naskiĝo de la Babismo en 1844 (1260 p.H.), kaj pri limtempoj nomitaj  Gh iyá th  ( غیاث ) kaj Musta gh á th  ( مستغاث ), de kies literoj la nombraj valoroj laŭ la Abjad-numeraloj estas respektive 1511 kaj 2001.
Li ankaŭ rilatigis la vorton Bahá'  kun "Tiu, kiun Dio manifestos": "Ĉia splendoro (arabe : Bahá' ) de la Bajano estas "Tiu, kiun Dio manifestos"; estu plena mizerikordo al tiu kredanta je li kaj plena puno al tiu malkredanta..
Leĝaro anstataŭanta la Islaman Ŝarion
Babismo klare distingiĝis de Islamo post la Konferenco de Bada sh t. Ekde tiam por la babanoj la sankta libro Bayán anstataŭis la Koranon kaj la leĝaro revelaciita en ĝi la islaman ŝarion..
Inter tiuj novaj leĝoj estis la ŝanĝo de la Kiblo (direkto al kiu la kredanto sin turnu por plenumi la devigajn preĝojn ritajn) de la Kaabo en Mekko al la domo de la Báb en Ŝirazo, kaj la ŝanĝo de la islama kalendaro luna al suna kalendaro, kiu konsistas el 19 monatoj po 19-tagaj kun 4 aŭ 5 kromaj tagoj kaj kies lasta monato estas fasta periodo.
La Báb ankaŭ revelaciis sufiĉe ampleksan ritaron, ofte ne komplete efektivigitan. Iuj postuloj estis ekzemple : Tiuj leĝoj estas evidente modernaj kaj toleremaj. Tamen estis ankaŭ aliaj leĝoj, kiuj impresas per ilia severeco rilate al ne-babanoj. Ekzemple : Aliaj ritoj koncernis pilgrimadon, fastadon, funebradon, uzadon de ringoj kaj parfumoj. Pri tio Denis MacEoin skribas, ke tiu leĝaro ne estis vere intencita al laŭlitera apliko sed ke Báb, konsciante tre mallongan periodon de ilia valideco resp. la tre baldaŭan aperon de "Tiu, kiun Dio manifestos" precipe celis per fortaj signoj aboli la islaman leĝaron kaj revivigi kaj renovigi la persan socion resp. prepari ĝin por la tre baldaŭ aperonta nova erao.
Testamento de la Báb
La Báb en 1849, nelonge post la martirigo de Quddús, verkis dokumenton kiu verŝajne estas konsiderebla kiel lia testamento. En tiu verko titolita Lawḥ-i-Vasaya, li enoficigis sian disĉiplon Mírzá Yaḥyá Núrí (Ṣubḥ-i-Azal : Mateno de Eterneco) kiel nominalan estron de la baba komunumo por ke, resume, li:
La 4-an de aŭgusto 1980 la Universala Domo de Justeco skribis al bahaano pri la rango de Mírzá Yaḥyá, ke la Báb ne nomumis plenrajtan posteulon similan al Sankta Petro, al la Imamo  'Alí aŭ al  'Abdu'l-Bahá sed pli ĝuste titularan estron aŭ administranton de la baba komunumo ĝis la apero de "Tiu, kiun Dio manifestos", ĉar li sciis lian alvenon tuja.
Skismo pri "Tiu, kiun Dio manifestos"
Post la ekzekuto de Báb en 1850 pluraj babanoj deklaris esti "Tiu, kiun Dio manifestos" anoncita de la Báb, sed neniu el ili sukcesis konvinki la baban komunumon pri la praveco de siaj pretendoj kaj multaj poste reprenis ilin.
Kiam je la 8-a de aprilo 1853 (28-a de Jamádíyu' th - Th ání 1269 p.H.) Bahá'u'lláh alvenis al Bagdado (Ba gh dád, en Irako) post sia enkarcerigo en la subtera prizono Síyáh- Ch ál de Teherano (Ṭihrán, ĉefurbo de Persio), li trovis la baban komunumon en plej kompleta konfuzo kaj mizero. Lia duonfrato Mírzá Yaḥyá, kiun la Báb nomumis kiel la "babanestron" en sia testamento, sukcesis eskapi el la sanga subpremado de la babanoj en Tákur kaj forfuĝis al Bagdado, kie li time sin kaŝis sub la nomo de Ḥájí 'Alíy-i-lás Furú sh . Ĉar Mírzá Yaḥyá-on ne trafis la ekzila dekreto de la Ŝaho, Bahá'u'lláh petis lin reveni al Persio por diskonigi tie la Babismon kaj servi al la Kredo.
Tion li ne faris, kaj instigite de Siyyid Muḥammad-i-Iṣfahání ekĵaluzis pro la kreskanta influo de Bahá'u'lláh ene de la komunumo. Por eviti konflikton kaj disiĝon ene de la babanaro Bahá'u'lláh foriris el Bagdado kaj ermitiĝis en la montaroj de la iraka Kurdistano dum du jaroj de la 10-a de aprilo 1854 (12-a de Rajab 1270 p.H.) ĝis la 19-a de marto 1856 (12-a de Rajab 1272 p.H.).
Reveninte pro la insista peto de sia familio kaj de la babanoj, li pli kaj pli transprenis la spiritan gvidadon de la baba komunumo. Kaj en 1863 (1279 p.H.), dek-naŭ jarojn post la naskiĝo de la Babismo, jus antaŭ sia foriro al Konstantinopolo, kien per registara dekreto li estis ekziligita, li deklaris al la babanoj, ke li estas "Tiu, kiun Dio manifestos" anoncita de la Báb. La plej multaj babanoj rekonis lin tia ĉar ili konsciis la atentigojn de la Báb pri la jaroj 9-a kaj 19-a post la naskiĝo de Babismo. Kelkaj tamen rifuzis tion pro sia opinio pri la limdatoj  Gh iyá th  (1511) kaj Musta gh á th  (2001), kiujn ankaŭ menciis la Báb rilate al la alveno de "Tiu, kiun Dio manifestos".
Rezulte dum la dua jaro de la ekzilo en Edirne (Adrianopolo), Mírzá Yaḥyá ekribelis kontraŭ la aŭtoritato de sia duonfrato, intrigis ĉe la turkaj aŭtoritatoj, komplotis kaj provis plurfoje mortigi lin, interalie per veneno. Estiĝis fine skismo ene de la baba komunumo resp. inter la sekvantoj de Bahá'u'lláh (bahaanoj = bahá'í ) kaj la sekvantoj de Mírzá Yaḥya (azalanoj = azalí ), kiu ankaŭ sin deklaris profeto kaj sin titolis Ṣubḥ-i-Azal (Mateno de Eterneco).. La tiel nomata "Plej Granda Disiĝo" oficialiĝis dum septembro de 1867 inter Ṣubḥ-i-Azal kaj Bahá'u'lláh, kiu nelonge poste verkis sian libron titolitan Kitáb-i-Badí'  (La Mirinda Libro Nova) por refuti la argumentojn de siaj opoziciantoj nomitaj de li la "Popolo de la Bayán" (Ahl-i-Bayán) kaj precipe de Siyyid Muḥammad-i-Iṣfahání
La foje eĉ sanga konflikto inter bahaanoj kaj azalanoj forte malkontentigis la turkan registaron, kiu fine ordonis splitigon de ekzilintoj kaj sendon de unu grupo, inter ili Mírzá Yaḥya, al la insulo Kipro kaj de la alia, inter ili Bahá'u'lláh, al la punkolonio de Akko ( 'Akká) en Palestino. Ili forlasis Adrianopolon la 12-an de aŭgusto 1868 (22-an de Rabí'u' th - Th ání 1285 p.H.).
Naskiĝo de Nova Religio : la Bahaa Kredo
Ekde tiam tiuj du grupoj fariĝis religiaj movadoj apartaj kaj sendependaj kiel judismo, kristanismo aŭ islamo.
Bahá'u'lláh ŝipe alvenis en Akko, kiun li kvalifikis la "plej grandan prizonon", la 31-an de aŭgusto 1868 (12-an de Jamádíyu'l-Awwal 1285 p.H.) kaj restis tie ekzilita ĝis sia forpaso la 29-an de majo 1892 (2-an de  Dh i'l-Qa'dih 1309 p.H.). Dum tiuj jaroj, li daŭre revelaciis sian mesaĝon al la homaro kaj fondis novan religion, la Bahaa Kredo, kiu poste disvastiĝis tra la tuta mondo.
Ṣubḥ-i-Azal mortis en Famagusto (Kipro) la 29-an de aprilo 1912 kaj estis enterigita laŭ la islama rito. Lia eta adeptaro rapide disfalis en la 20-a jarcento. Nuntempe eble estas ankoraŭ kelkmil da neorganizitaj posteuloj liaj precipe en Irano kaj Uzbekio. Babanoj tamen ludis iom signifan rolon je la promulgo de la irana konstitucio en 1905.
Pasado de Merkuro elde Venuso
Pasado de Merkuro vidita elde Venuso okazas, kiam Merkuro pasas ekzakte inter Suno kaj Venuso. Dum la pasado, Merkuro aperus kiel nigra punkto sur la suna disko por hipoteza venusa observanto, kiu kapablus vidi Sunon tra la venusa atmosfero.
La fenomeno estas kompreneble neobservebla de Tero, ĉar la malpliigo de la suna lumo sur Venuso estas nemezurebla.
La pasadoj de Merkuro elde Venuso okazas grupope : dum periodo de ĉirkaŭ kvarono de jarcento, okazas po inter sep kaj naŭ pasadoj, kaj sur sekva kvarono da jarcento neniu okazas. Sed sur longa periodo, iliaj ofteco estas pli granda ol tiu de la pasadoj de Merkuro elde Tero.
La sinodika periodo de Merkuro rilate al Venuso estas 144,5662 tagoj, kaj la inklinacio de merkura orbito rilate al Venuso estas 4,33°, do malpli ol rilate al la tera ekliptiko.
Datoj
Estintaj kaj estontaj pasadoj de Merkuro elde Venuso.
Rimarku la alternon de periodoj kun kaj sen pasadoj. Alia stranĝaĵo estas ke granda nombro da pasadoj okazas duope, disigataj de ekzakte kvar teraj jaroj.
Titikako (insulo)
La insulo de la Suno aŭ insulo Titikaka estas insulo de Bolivio en la lago Titikaka, ene de la municipo Copacabana en la provinco Manco Kapac de la departemento La Paz. Ĝi havas longon de 9,6 km por 4,6 km de larĝo kaj areon de 14,3 km², kio daras ĝin la insulo plej granda de la lago. Ties origina nomo estas insulo Titikaka kaj pro tio la lago kie ĝi estas nomiĝas Titikaka, kio signifas "pumon el ŝtono".
La insulo havas krutan terenon kun variaj altoj, la deklivoj de la montetoj montras terasojn faritajn por la kultivo de antikvaj inkaaj loĝantoj.
La insulo en la inkaa epoko estis sanktejo kun templo kaj pastroj dediĉitaj al la dio Suno aŭ Inti kaj de tie la nomo.
La plej parto de la insulo estas loĝata de indiĝenoj Ajmaroj, kiuj dediĉas sin al la agrokulturo, al turismo, manfarado kaj brutobredado. La parolata lingvo estas la jarcenta, nome la ajmara lingvo, kaj krome la hispana.
En la lago estas alia insulo nome Insulo de la Luno, aŭ Insulo Koati.
Eliro
Eliro (mallonge Eli) estas la dua libro (de la Malnova Testamento) en la Biblio. Ĝi estas la dua el la kvin libroj de Moseo, kiuj nomiĝas hebree Torao (kiu estas parto de la Tanaĥo), greke Pentateŭko.
Nomo
La titolo estas
La libro nomiĝas Eliro, ĉar ĝi rakontas pri la eliro de la Izraelidoj el Egiptujo, gvidate de Moseo.
Aŭtoro
Longe oni pensis, ke ĝin verkis la profeto Moseo laŭ Dia revelacio, sed hodiaŭ la plejmulto de la teologoj estas konvinkitaj, ke diversaj aŭtoroj ĝin verkis dum multe da tempo.
Enhavo kaj strukturo
Jen ebla dispozicio en tri ĉefaj partoj: Jen kelkaj konataj perikopoj el Eliro:
Teksto en Esperanto
La (iom prilaborita) traduko de Zamenhof estas trovebla
Parliament Hill
Parliament Hill (Parlamenta Monteto) estas areo de malferma parko en la sudorienta angulo de Hampstead Heath en nordokcidento de Londono, Britio. La monteto, kiu estas 98 metrojn alta, elstaras kiel rigardejo super la konturo de la ĉefurbo.
La Palaco de Westminster, kiu estas 10.1 km sude de Parliament Hill en la Urbo Westminster, povas esti vidata el la montopinto, kvankam konstruado en la intermezaj partoj de Londono parte malhelpas tion.
Estas areo por trejnado kaj konkuro de transterena kuro kaj por trejnado de rugbeo, ekzemple sabate matene.
Estas ankaŭ samnomaj areoj kaj montetoj en Otavo kaj Kebeko, Kanado.
Listo de famuloj mortintaj en Miskolc
Jen listo de famuloj, kiuj mortis en Miskolc:
Fontoj
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.
Elektrono
La elektrono aŭ negatono estas fundamenta subatoma partiklo, kiu portas negativan elektran ŝargon. Ĝi estas leptono, kiu partoprenas en elektromagnetaj interagoj, kaj ĝia maso estas malpli ol unu milono el la maso de la plej eta atomo. Ĝia elektra ŝargo difiniĝas konvencie esti negativa, kun valoro de −1 en atomaj unitoj. Kune kun atomaj nukleoj, elektronoj konsistigas atomojn; iliaj interagoj kun apudaj nukleoj estas la ĉefa kaŭzo de kemia ligado.
Okcident-kongaj marĉarbaroj
La okcident-kongaj marĉarbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la arbara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de Kongo Kinŝasa kaj Kongo Brazavila. Ĝi konstituas kune kun la Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj, la tutmondaj 200-regionon nomatan "okcident-kongaj humidaj arbaroj".
Elektrono
Historio
La elektrono kiel unito de ŝargo en elektrokemio estis postulatita de George Johnstone Stoney (Georgo Ĝonston Stonij) je 1874. Li ankaŭ kreis la terminon elektrono en 1894. Dum la malfrua 1890-aj jaroj, pluraj fizikistoj supozis, ke elektro povas konceptiĝi kiel farita el diskretaj unuoj, kiuj nomiĝas kelkaj aferoj, sed ilia realeco ne konfirmiĝas definitive.
Okcident-kongaj marĉarbaroj
Kun la limtuŝantaj Orient-kongaj marĉarbaroj, ĝi konsistigas unu el la plej vastaj kontinuaj areoj de dolĉakvo-marĉarbaro en la mondo. Ĝi estas inundita arbaro kun alta kanopeo, densa subarbaraĵo kaj havas ŝlimecan grundon. Ĝi ne estis tre multe disturbita de eksteraj influoj kaj tiele restas plejmulte netuŝita ĉar trapasi tion arbaron estas konsiderita "preskaŭ neebla".
Elektrono
Historio
La malkovro, ke la elektrono estas subatoma partiklo estis farita je 1897 de Joseph John Thomson (Jozefo Johano Tomson) en la Laboratorio Cavendish (Kavendiŝa Laboratorio) ĉe la Universitato de Kembriĝo, dum li studis katodradiaj tuboj. Katodradia tubo estas hermetika vitra cilindro, en kiu du elektrodoj apartiĝas per vakuo. Kiam elektra tensio aplikiĝas trans la elektrodoj, katodaj radioj generiĝas, iganta la tubon lumeti. Tra eksperimentado, Thomson malkovris, ke:
Li konkludis, ke tiuj radioj, anstataŭ esti ondoj, konsistas el negative ŝargitaj partikloj, kiujn li nomis "korpuskloj." Li mezuris ilian kvocienton de maso per ŝargo kaj konstatis, ke ĝi estis pli ol miloble pli malgranda ol tiu de hidrogenatomo, sugestanta, ke ili estas aŭ tre alte ŝargitaj aŭ tre etaj mase. Pli malfruaj eksperimentoj de aliaj sciencistoj subtenis ĉi lastan konkludon. Ankaŭ, ilia rilatumo de maso per ŝargo estas sendependa de la elekto de katoda materialo. Pro tio, Thomson konkludis, ke ili estas universalaj ĉe ĉiaj materialoj.
La ŝargo de la elektrono zorge mezuriĝis de Robert Millikan (Roberto Milikan) en lia ole-guta eksperimento je 1909.
Okcident-kongaj marĉarbaroj
Faŭno
La ekoregiono gastigas la endanĝerigatan okcidentan malaltaĵan gorilon (Gorilla gorilla gorilla) kaj la afrikan arbarelefanton (Loxodonta cyclotis).
Elektrono
Historio
La "perioda leĝo" asertas, ke la kemiaj ecoj de elementoj plejparte ripetas sin periode kaj estas la fundamento de la perioda tabelo de la elementoj. La leĝo mem unue eksplikiĝis per la atommasoj de la elementoj. Tamen, ĉar estis anomalioj en la perioda tabelo, penadoj fariĝis por trovi pli bonan eksplikon por tiu fenomeno. Je 1913, Henry Moseley (Henriko Mozlij) enkondukis la koncepton de la atomnumero kaj eksplikis la periodan leĝon rilate al la nombro de protonoj, kiun ĉiu elemento havas. Dum la sama jaro, Niels Bohr montris, ke elektronoj estas la efektiva fundamento de la tabelo. Je 1916, Gilbert Newton Lewis klarigis la kemian ligadon de elementoj per elektronaj interagoj.
Kategorio
La elektrono estas en la klaso de subatomaj partikloj nomitaj leptonoj, kiujn oni kredas esti fundamentaj partikloj (t.e., ili ne povas diseriĝi en pli etajn konsistigajn partojn).
Kiel ĉiuj partikloj, ankaŭ elektronoj povas agi kiel ondoj. Tiu nomiĝas la onda-partikla dualeco aŭ komplementeco (Bohr estigis ĉi lastan terminon) kaj povas montriĝi per la duobla-fendeta eksperimento.
La kontraŭpartiklo (aŭ antipartiklo) de la elektrono estas la pozitrono, kiu havas la saman mason sed pozitivan anstataŭ negativan ŝargon. La malkovrinto de la pozitrono, Carl David Anderson (Karlo Davido Anderson), proponis nomadon de normalaj elektronoj negatronoj kaj uzadon de elektrono kiel ĝenerala termino por priskribi ambaŭ la pozitive kaj negative ŝargitajn variantojn. Tiu uzado neniam modiĝis kaj estas malofte, se iam, renkontita hodiaŭ. , plie estis ankaŭ mallongtempa uzo de la terminoj "negatono" pri la elektrono kaj "pozitono" pri la antipartiklo, t.e. la pozitrono.
Teorie
Elektronoj havas elektran ŝargon −1,6022 × 10−19 kulomboj, mason 9,11 × 10−31 kilogramoj (bazita sur ŝargaj/masaj mezuroj), kaj relativecan ripozan mason ĉirkaŭ 0,511 MeV/c2. La maso de la elektrono estas proksimume 1/1836 el la maso de la protono. La ofta simbolo por la elektrono estas e−.
Laŭ kvantuma mekaniko, elektronoj povas reprezentiĝi per ondofunkcioj, pro kiuj kalkulita probableca elektron-denseco povas determiniĝi. La orbito de ĉiu elektrono en atomo povas priskribiĝi per ondofunkcio. Bazita sur la malcerteca principo de Werner Heisenberg, la ekzakta movokvanto kaj pozicio de la efektiva elektrono ne samtempe povas determiniĝi. Tiu estas limigo, kiu simple asertas, ke ju pli precize oni scias pozicion de partiklo, des malpli precize oni povas scii ĝian movokvanton, kaj inverse.
La elektrono havas spinon ½ kaj estas fermiono. Krom ĝia esenca akraflanka movokvanto, elektrono havas esencan magnetan momanton laŭlonge de ĝia spina akso.
Elektronoj en atomo ligiĝas al tiu atomo; elektronoj, kiuj moviĝas libere tra vakuo, spaco, aŭ iuj periloj estas liberaj elektronoj, kiuj povas enfokusiĝi al elektrona fasko. Kiam liberaj elektronoj moviĝas, estas neta fluo de ŝargo. Tiu fluo nomiĝas elektra kurento. La rapido, ĉe kiu kurento fluas en drato estas tipe 75% el lumrapido.
En iuj superkonduktantoj, paroj de elektronoj moviĝas kiel Cooper-aj paroj, en kiuj ilia moviĝo pariĝas al apuda materio per kradaj vibradoj nomataj fononoj. La distanco inter la du elektronoj en Cooper-a paro estas proksimume 100 nm.
Korpo havas elektran ŝargon kiam tiu korpo havas pli aŭ malpli da elektronoj ol tiom, kiom estas bezonata por ekvilibrigi la pozitivan ŝargon de la nukleoj. Kiam objekto havas troaĵon de elektronoj, oni diras, ke la objekto estas negative ŝargita. Kiam objekto havas malpli da elektronoj ol protonoj, oni diras, ke la objekto estas pozitive ŝargita. Kiam la nombro de elektronoj kaj la nombro de protonoj estas egalaj, iliaj ŝargoj nuligas sin reciproke, kaj oni diras, ke la objekto estas elektre neŭtra. Makroskopa korpo povas pliigi elektran ŝargon per frotado. Tiu estas la fenomeno frotelektro aŭ triboelektro.
La pozitrono havas la saman mason kaj spinon kiel la elektrono. Kiam elektrono kaj pozitrono renkontiĝas, ili eble neniigas sin reciproke, kreante du gamaradiajn fotonojn. Se la elektrono kaj pozitrono havus nekonsiderindan movokvanton, ĉiu gamaradio havus energion 0,511 MeV.
Elektronoj estas ĉefa elemento en elektromagnetismo, teorio, kiu estas preciza por makroskalaj sistemoj kaj klasika modelado de mikroskopaj sistemoj.
En la universo
Sciencistoj kredas, ke la nombro de ekzistantaj elektronoj en la konata universo estas almenaŭ 1079. Tiu nombro implicas averaĝan densecon ĉirkaŭ unu elektrono en kubmetro de spaco. Astronomoj determinis, ke 90% el ĉiom da la detektebla maso en la universo estas hidrogeno, kiu konsistas el unu elektrono kaj unu protono.
Bazita sur la klasika elektra radiuso kaj premisanta densan sfero-pakadon, oni povas kalkuli, ke la nombro de elektronoj, kiu povus sidi en la videbla universo estus ĉirkaŭ 10130.
En industrio kaj la laboratorio
Elektronaj faskoj uziĝas por veldado, litografio, kaj elektronaj mikroskopoj. Elektronaj mikroskopoj uziĝas por pligrandigi detalojn ĝis 500.000-oble, kaj iuj elektronaj mikroskopoj povas uziĝi por studi atomajn aspektojn. Elektronaj faskoj ankaŭ estas esenca parto de katodradiaj tuboj, kiuj uziĝas vaste kiel montriloj en laboratoriaj iloj, komputilaj ekranoj, kaj televidiloj.
Convention (pariza metrostacio)
Convention [kɔ̃vɑ̃sjɔ̃] (Konvencio) estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 12, en la 15-a arondismento de Parizo.
Stacio
Ĝi situas ĉe kruciĝejo de Strato de Vaugirard, Strato de la Convention kaj Strato Alain-Chartier, sur Placo Geneviève-de-Gaulle-Anthonioz.
Ĝi ŝuldas sian nomon al Nacia Konvencio, la ĉefa institucio de la Unua Respubliko de Francio.
Polaris (Stratovarius)
Polaris estas la dekdua muzikalbumo de la finnlanda muzikgrupo Stratovarius, publikigita en 2009.
Tbiliso (stacidomo)
Tbiliso (თბილისის ცენტრალური სადგური) estas fervoja stacio situanta en Tbiliso, Kartvelio. Origine konstruita en 1872, fervoja stacio de Tbiliso spertis diversajn arkitekturajn transformojn, kaj nuntempe funkcias kiel kombinita fervoja stacidomo kaj komerca centro.
Historio
Fervoja stacidomo Tbiliso estas la centra fervoja stacidomo de Tbiliso kun apuda komerca centro. La unua centra stacio en Tbiliso estis konstruita en 1872, kun trajnoj irantaj al la haveno de Poti ĉe Nigra Maro. En la 1940-aj jaroj la konstruaĵo estis malkonstruita kaj anstataŭita de konstruaĵo en la stilo de stalinisma arĥitekturo. En la fruaj 1980-aj jaroj la konstruaĵo de 1940 estis malkonstruita kaj anstataŭita de konstruaĵo en la stilo de brutalisma (nudbetona) arĥitekturo. La arĥitektoj Bairamashvili, Kavlashvili, G. Shavdia kaj Jibladze gajnis Ŝtatan Premion pro sia laboro en 1992. En 2010 la stacio estis rehabilitita kaj transformita en kombinitan fervojan stacidomon kaj komercan centron. La transformo estis dezajnita de arĥitektoj Zwarts & Jansma.
Estonteco
La rekta transira fervojlinio de Tbiliso estos anstataŭita de pretervoja ligo norde de Tbiliso en la venontaj jaroj. La centra stacidomo Tbiliso estos fermita kaj restos kiel komerca centro. Ĝi ne plu estos priservata de pasaĝeraj trajnoj, ekzistanta infrastrukturo estos malmuntita.
Anstataŭ centra stacidomo la metrostacio Didube en la oriento kaj la stacio Navtlugi (metrostacio Samgori) en la nordokcidento de Tbiliso fariĝis kapostacioj kaj estis priservitaj nur de pasaĝeraj trajnoj. Pro tio rekta ligo por pasaĝeraj trajnoj kaj rektaj interkonektoj por pasaĝeroj ne plu eblas en la estonteco. Anstataŭ la atendita redukto de naturmedia kaj trafika problemoj la nuligo kaŭzos pli da trafikaj problemoj. Ĉar la publika transporto kaj metroa sistemo de la ĉefurbo estas optimumigitaj por la centra stacio. Kvankam argumentita alie de la usona konsilanta firmao Booz Allen Hamilton, la projekto estas do ege pridisputita de Okcident-Eŭropa transport-specialistoj kaj fervojaj societoj.
NGC 1297
NGC 1297 (aliaj indikoj — PGC 12373, ESO 547-30, MCG -3-9-17) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Margarita Cedeño
Margarita Cedeño de Fernández (fraŭla nomo: Margarita María Cedeño Lizardo n. la 1-an de majo 1965 en Santo Domingo) estas advokatino el Dominika Respubliko. Nuna Unua Damo de ĉi tiu lando ekde la prezidantiĝo de Leonel Fernández en 2004. Ŝi ankaŭ estas doktorino pri Juro, cum laude, diplomiĝinta en 1987 en la Aŭtonoma Universitato de Sankta Dominiko.
Breuil-Cervinia
Breuil estas la origina franca nomo, verŝajne el la arpitana breuil aŭ braoulé kiu indikas montaran marŝan ebenaĵon. Tiu loknomo estas tre ofta en la Aosta Valo.
Cervinia estas la itala nomo aldonita al la vilaĝo dum la faŝisma epoko.
La vilaĝo troviĝas 2.012 metrojn super la marnivelo, apud la norda limo de la valo Valtournenche, piede da la monto Cervino.
Kaperich
Kaperich estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Vulkaneifel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Unikodo
La Unicode Consortium (Unikoda Konsorcio) komencis prilabori Unikodon en 1991 kaj ankoraŭ bontenas ĝin kaj plivastigas ĝin. La internacia normo ISO-10646 sekvas ĉiupaŝe la normon Unikodan. En septembro 2013, la plej freŝa versio estis Unikodo 6.3. Tiu versio enhavas repertuaron de pli ol 110,000 signoj, kovrante 100 specojn de skripto. La normo konsistas el aro de kodtabeloj por vida referenco, enkodiga metodo kaj aro de normaj signaj enkodigoj, aro de referencdatumaj dosieroj, kaj kelkaj rilataj eroj, ekzemple signaj atributoj, reguloj por normaligo, malkombinigo, ordigo, vidigo, kaj dudirekta vidigo (por la ĝusta montrado de teksto enhavanta kaj dekstra-al-maldekstrajn skriptojn, ekzemple la araba kaj la hebrea, kaj maldekstra-al-dekstraj skriptoj).
La sukceso de Unikodo unuecigi signarojn kaŭzis la ĝeneraligitan kaj ĉiean uzadon de Unikodo en la internaciigo kaj asimilado de programaroj. La normo estis efektivigita en multaj lastatempaj teknologioj, inkluzive de modernaj operaciumoj, markolingvoj, programlingvoj, ktp.
En decembro 2007, UTF-8 (UTF signifas "unikoda transforma aranĝo") iĝis la plej uzata kodsistemo en la TTT. Antaŭe, la plej uzata sistemo estis askio, kiu estis desegnita ĉefe por tekstoj en la angla.
Kodpunktoj
La numeroj, kiujn Unikodo asignas al signoj, nomiĝas kod-punktoj. Origine Unikodo antaŭvidis maksimume 65.536 (= 216) kodpunktojn, sed tio montriĝis nesufiĉa. Jam en versio 4.0 Unikodo havis 96.382 kodojn, kaj oni difinis la tutan spacon de eblaj kodpunktoj al 1.114.112 (= 17×216). Ĝis septembro de 2016 ekzistis jenaj versioj:
Kodoprezentoj
Unikodo mem estas nur signokodaro, kiu difinas numeron por ĉiu signo. La duumaĵa formo, la kodoprezento, povas varii. Plej ofte oni uzas la jenajn kodoprezentojn:
En XML kaj HTML oni povas prezenti ĉiun ajn signon de la Unikoda signorepertuaro per numeraj signoreferencoj. Ekz. la litero "ĉ" estas tiam skribata kiel  (dekume) aŭ kiel   (deksesume).
La deveno de Esperantaj literoj en Unikodo
Aldone al la senĉapelaj latinaj literoj la dek du ĉapelitaj literoj (ses minuskloj kaj la rilataj ses majuskloj) troviĝis en la normo Unikodo ek de versio 1.0. en 1991. Ilin prenis la kompilantoj el la antaŭa normo Latin Extended-A. Tiuj siavice estis parto de la dua malneto proponita por ISO/IEC 10646-1 en 1990.
ISO/IEC 8859-3:1999 aŭ ECMA-94 aŭ LATIN ALPHABET No. 3
La listo de latinaj alfabetoj kun diakritiloj en Latin Extended-A konsistis el la unuigo de ĉiuj tiamaj alfabetoj en 8-bitaj normoj de ISO 8859, plus la literoj trovitaj en la dua malneto de ISO 10646-1 en decembro 1989. Tiamajn dokumentojn oni disdonis papere, kaj nun ili ne estas facile akireblaj.
CP905 de IBM estas simple la EBCDIC-kodpaĝo de junio 1986. Ĝi korespondas al ISO 8859-3, kaj ISO-TR 109, kiu estas la dekstra paĝo de Latin-3.
ECMA aktivis en la evoluigo de ĉi tiuj literaroj kaj eldonigis ilin kiel paralelan normon (ECMA-94, dua eldono, 1986). ECMA havis intiman rilaton kun ISO.
ISO 6937 de 1983 subtenis la ĉapelitajn literojn de la esperanta, turka, kaj malta lingvoj.
Ankaŭ la normo ISO 6937 (Teletex) subtenis la ĉapelitajn literojn. Laŭ ĝi la ĉapelitaj literoj estis enkodigeblaj per po du bajtoj: nespaciga diakrita signeto kaj litero.
La internacia telekomunika unio aprobis la uzadon de Esperanto en telegramoj ktp en 1949. Eble tio inspiris la inkludon de Esperanto en postaj normoj.
Unikodo en Esperantaj retpaĝoj
La kutima metodo por prezenti Unikodon en TTT-paĝo estas per signokodaro UTF-8. La servilo eble aŭtomate sendas la informon pri signokodaro, sed oni povas eksplicite aldoni tiun informon en la HTML-kodo de la paĝo. Ene de la "head"-elemento oni tiam metu jenan "meta"-elementon: (Ekzemple, Vikipedio mem uzas ĉi tiun metodon.) Ĉiu moderna foliumilo bone traktas ĉapelitajn literojn en UTF-8-paĝoj. Foje tamen nek la HTML-kodo nek la servilo sendas tiun informon, kaj la uzanto devas eksplicite elekti la UTF-8-enkodigon en sia softvaro, kio ofte konfuzas kaj ĝenas uzantojn. Ĝenerale, tamen, la uzanto ne devas ion ajn fari, por ke la unikodaj signoj estu bone traktataj.
Ne ĉiu unikoda tiparo taŭgas
En oktobro 1993 aperis en Eventoj n.ro 43 tiu malespera noto de Pejno Simono: