cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
120942 Rendafuzhong
120942 Rendafuzhong estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la duagrada lernejo Rendafuzhong (ĉine: 人大附中, Réndà Fŭzhōng), filio de la Renmin Universitato de Ĉinio en la Teknologia Parko Zhongguancun (中关村, Zhōng Guān Cūn). Fondita en 1950, la lernejo estas fama kaj en Ĉinio kaj eksterlande pro ties rimarkindaj realigoj en eduko.
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 3:5 kun Marso.
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiujn de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,2585 astronomia unuo (38,672 milionoj da km).
Hejmloka patriotismo
Hejmloka patriotismo (de la vorto patrioto, surbaze de la latina adjektivo patrius en la signifo "patreca, hejma") estas aparte forta ŝato kaj prefero por la propra loĝloko aŭ ties rekta ĉirkaŭaĵo. Tiu inklino ofte ligiĝas al senkonscia aŭ konscia malaprezo kaj malplivalorigo de aliaj lokoj, aparte de najbaraj aŭ laŭ socia signifo kompareblaj al la propra hejmloko. La vorto havas iom ironian tonon, ĉar patriotismo ja estas emocia sinteno de forta prefero de la propra "patrujo", do kutime celas la plivalorigon, preferon kaj idealigon de tuta nacio. Al tio la signifa limigo for de tuta nacio al nur la kompareble malgranda hejmloko ne vere korespondas, kaj eĉ iomete ridindigas la koncepton de patriotismo. Fortaj kaj rigidaj subtenantoj de hejmloka patriotismo havas psikajn karekterizaĵojn pri la idealigo de la propra grupo kaj la kontrasta malidealigo de la resto de la mondo, kiuj ankaŭ – eble pli forte – estas inter la ecoj de naciismo kaj de rasismo. En memironia kaj malforta formo tamen la hejmloka patriotismo konsideriĝas persona eco pardonebla kaj ne vere komparebla al ideologio – rivaleco inter simile grandaj, najbaraj komunumoj aŭ duoblaj urboj ekzemple pri la komparo de urbaj festoj, ekzemple dum karnavalo, aŭ de tipaj lokaj manĝaĵoj konsideriĝas pli amuza ol serioza konkuro, kaj same sporta rivaleco inter la teamoj de konkuraj urboj.
Disvastiĝo
Hejmloka patriotismo kutime aparte fortas en regiono, kiuj dum la pasinteco estis organizitaj kiel sendependaj ŝtatetoj aŭ urboŝtatoj, aŭ ankaŭ en kazoj, en kiuj antaŭe sendependaj vilaĝoj aŭ urboj estas unuigitaj al komuna administra unuo, kaj la lokuloj emocie malaprezas tiun unuiĝon. En iuj urboj de Italio ankoraŭ nuntempe ekzistas ne nur forta rivaleco inter unuopaj urboj, ekzemple en Toskano, sed eĉ rita rivaleco inter la unuopaj urbaj kvartaloj (contrade), kiel ekzemple en Siena.
Hejmloka patriotismo povas forte bremsi la teorie utilan ekonomian aŭ kulturan kunlaboron inter najbaraj urboj aŭ neurbaj komunumoj. Ofte en tiaj kazoj la "lokaj patriotoj" nomas la timon pri perdo de la loka identeco kaŭzo de tia malkunlaboro.
Beatrice d'Este
Beatrice d'Este, kun diversaj skribvariaĵoj, ekz-e Béatrice, Beatrix, en Esperanto ankaŭ Beatriks, Beatrico, Beatrica ktp., estas la nomo de pluraj virinoj el la itala nobela familio Este. Inter ili estas:
Caetanópolis
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Metropolitana de Belo Horizonte kaj en la mikroregiono Sete Lagoas. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Beatrice d'Este
Aŭstrio-Este
Similan nomon havis ankaŭ pluraj virinoj el la pli posta nobela familio Aŭstrio-Este, branĉo de Habsburgo-Loreno. Inter ili:
Zájezd
Zájezd estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto distrikto Kladno, regiono Mezbohemia. Ĝi etendiĝas proksimume 9 kilometroj oriente de Kladno. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1316.
Domodedovskaja (stacio de Moskva metroo)
Domodedovskaja (Домодедовская, "de (urbo) ") estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Zamoskvoreckaja linio, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' sude de Moskvo.
(14991) 1997 UV14
(14991) 1997 UV14 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia amatora astronomo Frank B. Zoltowski elde Woomera (Aŭstralio).
558 Carmen
558 Carmen estas granda, mezhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de "Carmen", eponima rolulino de la opero de Georges Bizet.
Mihály Kovács (pentristo)
Mihály Kovács [mihAj kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kovács Mihály estis hungara pentristo. Mihály Kovács naskiĝis la  en Tisza-Abád-Szalók, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Mihály Kovács devenis el servutula familio. Li frue ŝatis desegnadi, li studis en desegna lernejo en Pest (urbo), poste en belarta akademio de Vieno helpe de mecenato kaj katolika eklezio. Liaj plej gravaj instruistoj estis Leopold Kupelweiser, Josef Danhauser, Joseph von Fünrich, Karl Gsellhofer kaj Johann Ender. Inter 1942 kaj 1947 li vivis en Italio, poste li hejmenvenis. Li pentradis okazintaĵojn kaj figurojn de la Hungara revolucio de 1848, poste aliajn famulojn kaj bildojn por preĝejoj. En 1863 li vojaĝis al Hispanio kaj Portugalio. En 1867 li edziĝis al hispanino, ili vojaĝis al Hungarlando. En la sekvaj jaroj ili vojaĝis al pluraj landoj.
Kienberg (Supra Bavario)
Kienberg estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Traunstein kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Senfina spaco
Senfina spaco estas la observebla regno de spaco kiu antigas preter ia abstrakta limigo aŭ kompreno per la homa cerbo de moderna teorio de koncepta spaco. Konata spaco streĉas ĝis 14 miliardojn da lumjaroj for, kaj neniu priscias tion, kio estas preter. Iuj spekulativoj estas, ke post konata spaco, hiperspaco komenciĝas, kiu, kiam enirita, realportas onin al la alia flanko de la universo, ekde la komenco.
Mahé (Sejŝeloj)
Mahé estas la plej granda el la 115 insuloj de la Sejŝeloj: Ĝi longas 28 km, larĝas 8 km kaj sume kovras 154,7 km² da areo. Sur la insulo loĝas 72.000 homoj, preskaŭ 90 procentaĵoj de la ŝtata loĝantaro. Urba centro de la insulo estas Viktorio, kiu konsideriĝas la plej malgranda nacia ĉefurbo de la Tero.
Ekde la inaŭguro de internacia flughaveno kaj la deklaro de ŝtata sendependeco disde la kolonia potenco Britio en 1976, Mahé estas la senkonkurenca trafika centro de la lando, aparte por eksterlandaj turistoj kiuj venas viziti la sejŝelan insularon.
Grandaj partoj de la granita insulo estas kovrataj per densaj arbaroj ofte vualitaj per nebulo. Pro la monto Morne Seychellois, kies pinto altas 905 super la marnivelo, Mahé ankaŭ estas la plej alta sejŝela insulo. Norde situas vasta mangleja ekosistemo.
Casares
Koordinatoj estas kaj la Poŝtkodo estas 29690 kaj ES-29690 por eksterlando.
Mahé (Sejŝeloj)
En distanco de poe nur malmultaj kilometroj de Mahé, situas la malgrandaj insuloj Sainte Anne, Île au Cerf, Île Longue, Île Moyenne, Île Ronde, Île Sèche, Conception, Île Thérese, kaj Île aux Vaches.
El eŭropa vidpunkto, la insulo unuafoje malkovriĝis fare de angloj en la jaro 1609, sed ĝis ekspedicio de la franco Picault en la jaro 1742 restis neloĝata. La franca influo restis ĝis 1814, kiam la insulo kaj ankaŭ la aliaj 114 najbaraj insuloj de la Sejŝeloj estis okupitaj fare de la brita armeo kaj ĝis la deklaro de sendependeco en 1976 restis parto de la brita imperio.
Minankabaŭa lingvo
La 29-an de januaro 2013 la vikimedia prilingva komitato aprobis kreon de aŭtonomeca eldono de Vikipedio en la lingvo, kiu ricevis la titolon Wikipedia baso Minang, do minangkabaŭlingva Vikipedio: La projekto praktike ekfunkciis la 7-an de februaro kaj per multaj robotaj redaktoj atingis 150 000 artikolojn jam sep monatojn poste, la 9-an de septembro 2013 (la 1-an de 2023 ĝi enhavas  artikolojn). Pro la ampleksa uzateco de la reta enciklopedio, tiu projekto signife plividebligis la lingvan nomon kaj konscion pri la lingvo inter alilingvanoj.
Natria ferocianido
Natria ferocianido, ferocianido de natrio aŭ Na4Fe(CN)6 estas neorganika natria salo de heksacianata acido aŭ H4[Fe(CN)6]. Ĝi estas flava kristala solido, solvebla en akvo kaj nesolvebla en alkoholo. Malgraŭ la cianidaj (CN) ligantoj, natria ferocianido havas malaltan toksecon (taga akceptebla ingestado inter 0 kaj 0,025 mg/kg da korpopezo).
La ferocianidoj estas malpli toksaj ol multaj saloj de cianido, pro tio ke la molekulo inklinas al neliberigo de cianidaj jonoj. Tamen, kiel ĉiuj solvaĵoj de ferocianidaj saloj, aldono de acido povas rezulti en produktado de cianida gaso, kiu estas toksa. Laŭ ĝia dekahidrata formo, Na4Fe(CN)6, estas konata kiel flava prusiato de natrio. La flava koloro apartenas al la anjono ferocianido.
Reakcio
'''3 Na4[Fe(CN)6] <small style="color:green;">(Flavo de Prusio) + 4 FeCl3 → Fe4[Fe(CN)6]3 <small style="color:blue;">(Bluo de Prusio) + 12 NaCl}'''
Hindrek Rikand
Hindrek RIKAND (naskiĝinta la en Võru; mortinta en 1940) estis estona esperantisto kaj poŝtdirektoro. Li estis diplomita Esperanto-lektoro, gvidis multajn kursojn, paroladis kaj skribis artikolojn pri Esperanto. Li verkis „Estonan-Esperantan poŝvortaron“ (Eesti-Esperanto Taskusõnastik 1931, 171 p.) kaj estis estrarano de Esperanto-Asocio de Estonio (EAE).
Julio César Turbay Ayala
Julio César Turbay Ayala (Bogoto, 18-a de junio de 1916 - Bogoto, 13-a de septembro de 2005) estis politikisto kaj diplomatisto kolombia, integra de la Liberala Partio kaj prezidento de Kolombio en la periodo 1978-1982 pere de la liberala partio. Li unue estis urbestro de tri diversaj lokoj en la 1930-aj jaroj. Li iĝis parlamentano de Kundinamarko ĝis 1942. En 1943 li estis elektita deputito kaj antaŭ 1949 li jam prezidis ĝin dufoje. Estro de la opozicio kontraŭ la konservativaj rgistaroj, en 1953 li iĝis parto de la Liberalisma Stabanaro, kaj en 1957, Ministro de Minoj kaj Nafto.
En 1958 la nova prezidento, Alberto Lleras Camargo, igis lin Ministro de Eksteraj Rilatoj, ĝis 1961. Li iĝis Senatano en 1962, 1966, 1970 kaj 1974. En 1967 li estis foje anstataŭanto de la Prezidento Carlos Lleras Restrepo. Li estis ambasadoro ĉe la Unuiĝintaj Nacioj (1967-1969), Granda Britio (1973-1974) kaj Usono (1975-1976).
En 1978 venkis en la balotado al prezidenteco, kies plenumo karakteris pro kritikoj kontraŭ lia perforta subpremado de opozicio kaj geriloj. Ekzemple Gabriel García Márquez ekziliĝis pro tio. Li akceptis nivelojn de koruptado kaj kontraŭleĝeco de la funkciado de la administracio. Poste li reiĝis ambasadoro ĉe Vatikano (1987-1989) kaj ĉe Italio (1991-1993).
Leonard Bernstein
Leonard BERNSTEIN (naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1918 en Lawrence, Massachusetts – mortis la 14-an de oktobro 1990 en New York City) estis usona komponisto, dirigento, pianisto kaj populariganto de muziko. Aŭtoro de sukcesaj muzikaloj (West Side Story 1957, filmigita en 1961, Candide, On the Town), operoj (Trouble in Tahiti, A Quiet Place), baletoj (Dybbuk), simfonioj (Jeremiah, The Age of Anxiety), kantoj, scena kaj filma muziko.
Infano de polaj - judaj enmigrintoj el Ukrainio, studis muzikon en Harvard kaj en Filadelfio. En 1958-1969 li agis kiel dirigento de la Novjorka filharmonio kaj gastis en la plej elstaraj operscenejoj de la tuta mondo. En sia verkaro ofte kunligis elementojn de ĵaza kaj populara muziko kun tradiciaj muzikaj formoj (ekz. en scena Meso). Li uzis specifan ritmon (oftajn sinkopojn, ŝanĝiĝantajn ritmojn, nesimetrian akcentigon) kaj kolorplenan instrumentkonsiston. Li konsiderinde meritas pri altigo de arta nivelo de populara muziko kaj muzikaloj. Li famiĝis ankaŭ kiel populariganto de muziko (precipe en televido kaj radio) kaj aŭtoro de libroj pri muziko, per kiuj li kapablis veki ĉe multaj homoj intereson pri klasika muzika ĝenro. Estas interese, ke multaj el liaj kantkomponaĵoj estas plurlingvaj, ofte miksiĝas la angla, la hebrea kaj aliaj lingvoj inkluzive la latinan.
Måsøy
Måsøy - jen norvege, en la norda samea Muosát, kvene Moseija - estas komunumo de Norvegio, kaj kadre de ĝi insulo en la Atlantiko. La komunumo ĝis la jaro 2019 situis en malnova departemento (norvege fylke) Finnmark kaj ekde la komenco de la jaro 2020 apartenas al tiam kreita, unuigita departemento Troms kaj Finnmark. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administra centro de la komunomo estas la loĝloko, kaj komunumestro estas . Aliaj vilaĝoj inkludas Bakfjord, Gunnarnes, Ingøy, Måsøy sur la samnoma insulo, Slåtten kaj Snefjord. La municipo situas sur la kontinento same kiel pluraj insuloj.
La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj. La departamenta ĉefurbo Tromsø per aŭta vojo, pro la fjorda kaj montara pejzaĝo iom kurba kaj tial pli longa ol la linia distanco, de la komunuma ĉefloko Havøysund situas en distanco de 577 kilometroj.
Ablon-sur-Seine
Ablon-sur-Seine [] estas franca komunumo en la departemento Val-de-Marne, en la regiono Francilio. Ĝi havis 5,221 loĝantojn en la jaro 2011.
Transporto
La stacidomo estas haltejo de la regiona linio RER C.
NGC 457
NGC 457 (alia indiko — OCL 321) estas malfermita stelamaso en konstelacio Kasiopeo.
Novjara Renkontiĝo
La Novjara Renkontiĝo (NR) estas ĉiujara Esperanto-renkontiĝo, organizata ekde 2002.
Escepte de la 1-a fojo, kiam la evento gastis en urbo norde de Berlino, do en regiono proksime al Pollando, la renkontiĝo ĝis nun ĉiam okazis en relative okcidenta loko de Germanio, facile atingebla de Nederlando, Belgio, Luksemburgio, Francio kaj Svislando. La eventon organizas la germana asocio EsperantoLand, kies gvidanto estas Lu Wunsch-Rolshoven. La infanan kaj junularan programon aranĝis dum multaj jaroj Christoph Frank, parte kun lia edzino Ines Frank; intertempe ĉefe Nicky Janssen kaj Valère Doumont ofertas programerojn por infanoj kaj junuloj. Christoph Frank kutime surscenigas (pup-)teatraĵon. La planadon kaj surlokan organizadon de la programo ekde proksimume 2008 faras Betti Maul. La teknikan aranĝon de la programeroj dum deko da jaroj ĝis 2022 prizorgis Klaus Rumrich kun kelkfoja helpo de junuloj kaj aliaj.
Hornhausen
Hornhausen estas eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto. Ekde la 1-a de januaro 2008 la loĝloko estas parto de urba komunumo Oschersleben (Bode). La 30-an de junio 2005 la komunumo havis 1752 loĝantojn.
Novjara Renkontiĝo
Unu el pluraj jarfinaj kunvenoj
En Germanio la Esperanto-parolantoj ĝis fino de 2008 festis dum la jarfinaj tagoj krom en NR ankaŭ en la pli tradiciaj renkontiĝoj IS (Internacia Seminario/Semajno) kaj IF (Internacia Festivalo). Ekde la jarfino 2006 ankaŭ AS (Ago-Semajno) de la Pola Esperanto-Junularo atingis pli ol 150 partoprenantojn, ĉefe junuloj kaj junaj plenkreskuloj. Laŭ plano publikigita komence de 2009 AS kaj IS kuniĝos al Junulara E-Semajno (JES). La 1-a JES laŭ tiu intenco okazu fine de 2009 en Zakopane, Pollando; tiam ne okazos IS en Germanio.
"Novjara Internacia Semajno" (NIS)
Por eviti mankon de renkontiĝo por junuloj en Germanio ekde la jarŝanĝo 2009/10 la asocio EsperantoLand ofertas la aranĝon "Novjara Internacia Semajno" (NIS). Por tiu nova IS iom pliriĉiĝis la ĝisnuna junulara programo de NR; partoprenas ĉefe junuloj inter 14 kaj 20 jaroj.
Multaj infanoj kaj junuloj
NR bone taŭgas por familioj kun infanoj. Ekde la 3a NR partoprenas regule 40 ĝis 60 infanoj kaj junuloj inter kelkaj monatoj kaj 20 jaroj, triono ĝis duono estas denaskuloj. Per tio NR verŝajne fariĝis la plej granda Esperanto-renkontiĝo por infanoj kaj junuloj ĝis 16 jaroj. Krome partoprenas ankaŭ pluraj dekoj da plenkreskaj unuopuloj kaj paroj sen infanoj.
Kompara anatomio
Kompara anatomio estas la studo de similaĵoj kaj diferencoj en la anatomio de diferencaj specioj. Ĝi estas tre rilata al la evolua biologio kaj al la filogenetiko (evoluo de specioj).
Priskribo
Kompara anatomio longe servis kiel pruvaro por evoluo; ĝi indikas ke variaj organismoj havas komunan praulon. Ankaŭ, ĝi helpas sciencistojn al klasigo de organismoj baze sur similaj karakteroj de ties anatomiaj strukturoj. Kompara anatomio eltenas la darvinan teorion de posteularo kun modifoj, konatan ankaŭ kiel evoluo. Komuna ekzemplo de kompara anatomio estas la similaj ostostrukturoj ĉe membroj de katoj, balenoj, vespertoj kaj homoj. Ĉiuj tiuj organoj konsistas el samaj bazaj partoj; kvankam ili utilas por tute malsamaj funkcioj. La skeletaj partoj kiuj formas strukturon uzitan por naĝado, kiaj naĝilo, ne estus idealaj por formi flugilon, kiu estas pli bone taŭgaj por flugado.
Andor Boldizsár
Andor BOLDIZSÁr [bildiĵAr], Rudolf Müncz, estis hungara komikaktoro.
Andor Boldizsár naskiĝis la  1878 en Karcag. Li mortis la 1915 en Hungario en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio).
Kariero
Andor Boldizsár ludis en Modern Színpad de Budapeŝto, kiel membro de aktora trupo de Endre Nagy (verkisto). Li ricevis nur kamparanajn rolojn, ĉar lia voĉo estis konvena al tio. Dum la unua mondmilito li partoprenis kiel volontulo en la serba fronto. Li vunditiĝis kaj mortis pro tifo.
Belogorsko (Krimeo)
Belogorsko (antaŭ 1944 - Karasubazar,, , ) estas urbo en Aŭtonoma Respubliko Krimeo, administra centro de la Belogorska distrikto (montrita densblue sur la mapo). La urbo situas ĉe la rivero Bijuk-Karasu 42 km. oriente de Simferopolo. Tra la urbo pasas la vojo, kiu kunligas Simferopolon kun la orienta parto de Krimeo. La rusa kaj ukraina nomoj signifas laŭvorte Urbo kun blankaj montoj, la krime-tatara nomo signifas Bazaro ĉe [rivero] Karasu.
Historio
La unua mencio pri la urbo rilatas al la 13-a jarcento. Dum malfrua mezepoko la urbo estis grava komerca centro sur la vojoj, kiuj kondukis al Eŭpatorio kaj Teodozio. Dum la tempoj de Krimea Ĥanlando la urbo apartenis al grava nobela familio Ŝirin. Kelkfoje (en la jaroj 1624, 1628, 1630, 1675) la urbo estis prirabita fare de kozakoj. En la jaro 1736, kiam la tiama ĉefurbo de Krimeo Baĥĉisarajo estis forbruligita, Karasubazar iĝis rezidejo de ĥano Fetiĥ II Geraj, tamen jam post unu jaro la urbo estis forbruligita fare de rusujaj militistoj.
Antaŭ la ekzilo de krime-tataroj (18-an de majo 1944) Belogorsko estis unu el 3 urboj de Krimeo (kune kun Aluŝto kaj Baĥĉisarajo), kie la krime-tatara loĝantaro estis pli multnombra, ol la alinacia loĝantaro.
En la 19-a ĝis la unua duono de la 20-a jarcento la urbo estis ankaŭ la ĉefa centro de la krimĉaka kulturo (krimĉakoj - tjurka gento, loĝanta en Krimeo), sed dum la germana okupado dum la Dua Mondmilito la tuta krimĉaka loĝantaro estis ekstermita.
Ekonomio
La ĉefa entrepreno - la Belogorska vinfarejo. Estas ankaŭ kelkaj malgrandaj konstru-uzinoj.
En la urbo estas aŭtobusa stacio.
Socia sfero
En la urbo estas 4 bazaj lernejoj, du hospitaloj, kinejo, 2 bibliotekoj, muzika lernejo, regionstuda muzeo; kelkaj preĝejoj, 3 moskeoj.
Nuntempe en la urbo loĝas iom pli ol 18 mil homoj (ĉ. 37% - rusoj, ĉirkaŭ 28% - krime-tataroj, ĉirkaŭ 24% - ukrainoj).
Geophaps
Geophaps estas eta genro de birdoj de la familio Kolombedoj. Establita de George Robert Gray, ĝi enhavas tri nuntempajn speciojn. La plumaro kaj distribuado sugestas, ke ĉiuj specioj ene de la genro formiĝis el komuna praulo kaj ke tra adapta radiado ili iĝis ege variaj laŭ grando, formo kaj ekologio.
Taksonomio
La genro Geophaps estis enkondukita en 1842 por gasti la specion de la Bildogorĝa kolombo (Geophaps scripta) fare de la angla zoologo George Robert Gray. La genronomo kombinas la radikojn el la Antikva greka geō signife "grundo" kaj phaps signife "kolombo".
Ĝankojo
Ĝankojo estas urbo en Krimeo, administra centro de la Ĝankoja municipo kaj de la Ĝankoja distrikto. Ĝankojo estas grava fervoja nodo (ĉi tie kruciĝas du fervojaj linioj:Sebastopolo — Melitopolo kaj Armjansko — Kerĉo) kaj industria centro.
La nomo de la urbo venas el la krime-tatara lingvo kaj signifas "animo-vilaĝo" aŭ "ĉarma vilaĝo" (can — animo, köy — vilaĝo).
Ĝankojo ricevis statuson de urbo en la jaro 1926. En la urbo estas kelkaj uzinoj, inter ili: maŝinkonstrua, ferbetona, fabriko de mastrumaj varoj, kelkaj nutro-uzinoj. En la urbo estas kelkaj bazaj lernejoj, faka lernejo kaj regionstuda muzeo.
La urbo estas grava transporta centro, ĝi havas fervojan stacidomon kaj aŭtobusan stacidomon. Nuntempe en la urbo loĝas ĉirkaŭ 40 mil homoj.
Turo de Londono
La Turo de Londono (anglalingve Tower of London, aŭ tradicie pli simple The Tower) estas historia monumento lokita en la centro de Londono, Anglio, ĉe la norda bordo de la rivero Tamizo. Ĝi situas en la distrikto Tower Hamlets kaj estas apartigita de la kvartalo City per vakua areo nomita Tower Hill.
(120962) 1998 VM11
(120962) 1998 VM11 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Turo de Londono
La turo origine ludis la rolon de fortikaĵo, reĝa palaco kaj malliberejo (precipe por altrangaj kaj reĝaj kaptitoj, ekzemple la estoita Elizabeto la 1-a). Dum la Unua Mondmilito kaj la Dua Mondmilito la fortikaĵo denove funkciis kiel malliberejo, kaj 12 ekzekutoj de homoj akuzitaj je spionado estis aranĝitaj tie. Post Dua Mondmilito la difekto kaŭzita dum la Blitzkrieg (fulmomilito) estis riparita, kaj la fortikaĵo estis malfermita al publiko.
Hodiaŭ la kastelo estas unu el la plej popularaj turismaj vidindaĵoj de Londono. Ĝi estas administrata de la bonfara fonduso "Historiaj Reĝaj Palacoj", kaj en 1988 estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko.
La Turo de Londono kaj Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Kaj poste venas la vico de Fidiaso, kiu montras mirindaĵojn el Eŭropo. Jen kiel oni prezentas Londonon kun tri grandaj vidindaĵoj nome la Londona Fortreso, la Ponto de la Ĉefturo kaj la Vestminstera Abatejo:
Sapindacoj
La sapindacoj (Sapindaceae) estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo sapindaloj (Sapindales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 140 genrojn kaj 1750 speciojn,. Ĝia tipa genro estas sapindo.
Tiuj plantoj plejparte troviĝas en la tropikaj regionoj de la mondo, nur malmultaj estas disvastigataj en la moderaj zonoj.
Priskibo
Ĉar la hodiaŭa familio estis kunigita el pluraj familio pro molekulfilogenaj kialoj, estas nur malmultaj komunaj karakterizaĵoj.
Estas plej ofte lignaj plantoj: arboj, arbustoj aŭ lianoj; pli malofte herbaj plantoj. Ili estas ĉiamverdaj aŭ deciduaj. La folioj estas alternesidantaj kaj spirale aŭ kontraŭsidantaj ĉe la branĉoj. La plej ofte funkcie unuseksaj floroj estas kvar- aŭ kvinnombraj. Plej ofte estas tri (du ĝis ses ) karpeloj estas kunkreskinta al ovario. Formiĝas diversaj fruktoj. La semoj havas ofte arilon, kiu povas esti venena en nematura stato.
Disvastigo
La sapindacoj estas precipe en la tropikoj. Ili kreskas en la tutaj tropikaj Sudameriko, Afriko kaj Azio, kaj ankaŭ en Aŭstralio, Novzelando kaj Oceanio. En la moderaj zonoj de la norda hemisfero, en Nordameriko, Eŭropo kaj Orientazio nur ekzistas malmultaj genroj, ekzemple la  aceroj (Acer).
Taksonomio
La familio estas starigita en la jaro 1789 sub la nomo „Sapindi“ fare de Antoine Laurent de Jussieu en Genera Plantarum, p. 246. sinonimoj por sapindacoj Juss. estas: Aceraceae Juss., Aesculaceae Burnett, Allophylaceae Martinov, Dodonaeaceae Kunth ex Small, Hippocastanaceae A.Rich., Koelreuteriaceae J.Agardh, Paulliniaceae Durande, nom. inval., Paviaceae Horan. La botanika nomo venas de la latina vortoj sapo (samas kun la esperanta sapo) kaj india por Hindio.
La familio Sapindaceae estas dividita en kvar subfamilioj; ĝi entenas ĉirkaŭ 142 genroj kun 1600 ĝis 1900 specioj.
Ekkonoj inter 2000 kaj 2009 montris, ke ankaŭ la genroj de la ĝis tiamaj aceracoj (Aceraceae) kaj  hipokastanacoj (Hippocastanaceae), enordigitaj en la subfamilio Hippocastanoideae, nun apspeciojas la familio sapindacoj. Kune al ĉiuj sapindacoj estas la origina formiĝo de disko je la bazo de la  floro, kiu mankis ordinare ĉe ventpolenigataj specioj. La kvar subfamilioj estas distingitaj laŭ la formo de la ovario; la Sapindoideae nur havas etan ovolon, la Hippocastanoideae havas du ovolojn, la Dodonaeoideae havas du ĝis plurajn ovolojn kaj Xanthoceroideae ses ĝis ok ovolojn po ovaria fako (egalas al unu karpelo ). Tio egalas la opinion de AGP II kaj AGP III (Angiosperma filogena grupo) koncerne al la familio sapindacoj.
Laŭ WFO kaj TPL
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (9 jun. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Utiligado
Multaj acero-specioj kaj – kultivaroj estas plantitaj en la moderaj klimatoj en parkoj kaj ĝardenoj. Ankaŭ kelreŭterio, Aesculus-specioj kaj kultivaroj estas ornamplantoj en la moderaj klimatoj.
La ligno de multaj acero-specioj estas uzatas multflanke. Vidu: acerligno. Ankaŭ la ligno de kelkaj eskulo-specioj estas uzata. De multaj tropikaj specioj oni uzas la lignon.. La ligno de du Pometia-specioj estas estas komercigita sub la nomoj „kasai“, „matoa“, „megan“, „taun“. Harpullia pendula ankaŭ liveras bonan lignon.
Diversaj specioj estas uzataj kiel fiŝveneno. Kelkaj genroj havas ornamplantoj Cardiospermum, Dictyoneura, Filicium, Koelreuteria, Lepisanthes por tropikaj regionoj. Dodonaea angustifolia obi uzas kiel heĝo. Ombroarboj estas Dodonaea angustifolia kaj Filicium-specioj. Multaj specioj el la familiio liverax manĝeblaj fruktoj: longano (Dimocarpus longan), liĉio (Litchi chinensis) aŭ rambutano (Nephelium lappaceum) kaj manĝeblaj semoj.
Por gajni nutraĵon ankaŭ akeo (Blighia sapida) estas utiligata. Kelkaj Diploglottis-specioj liveras marmeldojn kaj sapojn. La folioj kaj la junaj ŝosoj de Cardiospermum halicacabum kaj Koelreuteria paniculata estas kuirite manĝeblaj kiel spinaco. Ankaŭ la folioj kaj la floroj de ksantocero (Xanthoceras sorbifolium) estas manĝeblaj kuiritaj. Acersiropo estas konata.
La fruktŝeloj de la okcidenta sapindo (Sapindus saponaria) aŭla arboŝeloj de Jagera pseudorhus estas uzataj por fari sapon. Por lavi oni ankauj uzas la fruktojn de la lavnuksa arbo (Sapindus mukorossi).
Stale
Stale estas vilaĝo en la administra distrikto de Gmina Grębów, ene de la distriktego Tarnobrzeg, Subkarpatia Vojevodio, en sud-orienta Pollando. Ĝi situas ĉirkaŭ 9 km okcidente de Grębów, ĉirkaŭ 6 km oriente de Tarnobrzeg, kaj 62 km norde de regiona centra urbo Rzeszów.
János Lavotta
János LAVOTTA [jAnoŝ lavota], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lavotta János estis signifa hungara komponisto kaj violonisto. Lia nobela antaŭnomo estis izsépfalvi. János Lavotta naskiĝis la 5-an de julio 1764 en Hungara reĝlando, en Pusztafödémes (nuntempa Pusté Úľany en Slovakio). Li mortis la 11-an de aŭgusto 1820 en Tállya.
Biografio
János Lavotta frekventis lernejojn en Supra Hungarujo, fine en Pest (urbo). Li estis soldato, poste li havis postenon en Peŝto ĝis 1791. Baldaŭe li pli kaj pli ligiĝis al la muziko, tial li plenumis postenojn ĉe teatroj en Peŝto, Miskolc kaj en Transilvanio. Inter 1804-1816 li migris tra la tuta lando. Poste li instruis muzikon kaj fondis vendejon pri muziko en Debrecen. Baldaŭe li malsaniĝis.
Üßbach
La Üßbach aŭ Üssbach estas apenaŭ 49 km longa rivereto en la mezmontaro Eifel, germana federacia lando (Rejnlando-Palatinato). Ĝi havas sian fonton apud Mosbruch en la distrikto Vulkaneifel kaj enfluas ĉe Alf (distrikto Cochem-Zell) en la samnoman riveron, malonge antaŭ tiu enfluas la Mozelon. Ĉe la rivereto Üßbach situas la kuracloko Bad Bertrich.
Louis Spohr
Louis SPOHR (naskiĝis la 5-an de aprilo 1784 en Braunschweig, mortis la 22-an de oktobro 1859 en Kassel), ankaŭ Ludwig Spohr (baptonomo Ludewig), estis germana komponisto, dirigento, pedagogo, organizanto de muzikfestivaloj kaj violonisto tutmonde fama; krom la italo Niccolò Paganini li apartenis al la plej elstaraj violonistoj siatempaj. Spohr jam dumvive estis famulo kaj kiel komponisto multe pli fama ol ekz. Robert Schumann.
Les Plains-et-Grands-Essarts
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Stacio Hatsukaichi
Stacio Hatsukaichi (japane: 廿日市駅 [Hacukaiĉi-eki], angle: Hatsukaichi Station) estas fervoja stacio en Hacukaiĉi, Gubernio Hiroŝima, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa).
Louis Spohr
Vivo
Spohr naskiĝis kiel unua filo de la medicinkonsilisto Dr. Karl Heinrich Spohr (1756–1843), kiun oni en 1786 tranlokis kiel kuracisto al Seesen ĉe Harcmontaro, kaj lia edzino Ernestine Henke (1763–1840). La infano jam junaĝe manifestis sian muzikan talenton, tiel ke la nur kvinjarulo foje povis kanti kun sia patrino duetojn dum vesperaj muzikadoj de la familio. Dekdujara Spohr ricevis en Brunsvigo samtempe kun la gimnazia muzikan instruadon. Tie lin instruis Kunisch, poste Maucourt violonludadon, dum kiam la orgenisto Hartung - tamen nur mallongtempe – instruis al li kompozicion. Laŭ propraj asertoj de Spohr tiu estis la nura instruo de harmoniscienco kaj kontrapunkto, kiun li iam ajn ricevis, tiel ke li dankis siajn elstarajn ĉikampajn ĉefe al sia laboremo.
La duko de Brunsvigo nomumis la 15-jarulon ĉambromuzikisto, promesante al li, sendi lin pro plua edukado al iu ajn granda majstro, kaj elektis finfine Franz Eck en Munkeno, Kiam tiu faros artan vojaĝon al Rusio. Spohr akompanis lin kaj revenis nur julie 1803 al Brunsvigo. Tie li trafis sur Pierre Rode, kies violonludado influis lian pluan evoluon. La renomo de Spohr kiel violonvirtuozo disvastiĝis sekve de kelkaj artvojaĝoj tiel rapide, ke li ricevis jam en 1805 la postenon de koncertmajstro en Gotha. Post kiam li geedziĝis kun la harpo- kaj pianovirtuozino Dorette Scheidler, li restis – escepte de pluraj artvojaĝoj kune kun sia edzino – ĝis 1813, kiam li sekvis vokon al Vieno kiel dirigento de la Theater an der Wien. Malkonsentoj kun la teatresto, grafo Ferdinand von Pálffy, kaŭzis, ke li demetis sian postenon jam post du jaroj kaj denove komencis artvojaĝi, ĉfoje ankaŭ tra Svisio, Italio kaj Nederlando, Ĝis kiam li en 1817 ricevis la postenon de dirigento ĉe la operejo en Frankfurt am Main kaj transprenis la gvidadon de la orkestro de la Frankfurta Muzeoasocio. Ĉi tie li ekprezentis en 1818 sian operon Faust kaj en 1819 Zemire und Azo, kiu ambaŭ trafis sur frenezan aplaŭdon; tamen Spohr jam septembron ĉijaran forlasis Frankfurton, por koncertvojaĝi tra Belgio, al Parizo kaj en 1820 al Londono
Post kvarmonata restado glorkronite li revenis kaj lokiĝis en Dresdeno, tamen jam sekvajare li ricevis vokon kiel kortega dirigento al Kassel pro iniciato de Carl Maria von Weber kaj surposteniĝis tie januare 1822. Ekde tiam li ne plu entreprenis grandajn vojaĝojn kiel virtuozo, tamen li faris elstarajn servojn por la muzika vivo de la urbo Kassel, altigante la nivelon de la orkestro kaj fondante ankaŭ kantasocion por oratorioj.
Ne malpli gravis siaj aktivadoj kiel instruisto kaj komponisto. Li fariĝis la kapo de violonskolo, kiun Germanio ekde Franz Benda ne plu havis, kaj el ĉiuj partoj de Exuropo venis la lernantoj. Samtempe li evoluigis surprizan produktivon sur ĉiuj kampo de la komponado kaj dirigentis dum multaj muzikfestivaloj en Germanio kaj Anglio. Ankaŭ la morto de sia edzino (1834), kiun en dua edzeco la pianistino Marianne Pfeiffer nur proksimume anstataŭis, ne povis bremsi siajn laboremon kaj devofidelecon samkiel la pedantaj ĉikanoj, kiujn li devis toleri deflanke de sia princo post la jaro 1848, kvankam tiu ĉi jaron antaŭe dekoris lin per la titolo „ĝeneralmuzikdirektoro“. Ekde 1857, kontraŭ sia volo pensionata je parta forpreno de sia salajro, li restis ĝis sia morto la 22-an de oktobro 1859 alte respektita persono kaj artisto.
La komponisto Spohr pliriĉigis la muzikan literaturon la muzikan literaturon sur ĉiu de ĝiaj kampoj per valoraj majstraĵoj. Sur tiu de la drama muziko li fariĝis krom Carl Maria von Weber kaj Heinrich Marschner kla ĉefreprezentanto de la romantika opero, kvankam li postsekvas ĉi tiujn rilate la surscene efikan kaj pro tio liaj operoj, escepte de Jessonda, jam dumvive malaperis de la germanaj scenejoj. La plej grandan sukceson havas siaj pecoj por la violono kaj liaj violonkonĉertoj, inter ili nome la 7-a, 8-a („laŭforme de kantsceno“) kaj 9-a, samkiel liaj violonduetoj. Lia granda violoninstrua libro eĉ hodiaŭ estas sufiĉe altranga.
Verkaro
Louis Spohr postlasis pli ol 200 verkojn, i.a.:
lidoj por kantvoĉo, klarneto kaj piano (Texte )
Mestanza
Mestanza estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.
Ĝi estas kaj vilaĝo kaj municipo kiu enhavas la domarojn de Hoyo [Ojo] kaj Solanilla del Tamaral. Estas sude de Puertollano, en la valo de Alkudjo, kun la diglago de Montoro en sia municipa teritorio, kaj proksime de Sierra Madrona.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas mestanceños. La censita populacio en 2010 estis de 796 loĝantoj kaj la denseco estas de 2,15 loĝ/km².
Situo
Mestanza estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Puertollano aŭ natura komarko de Valo de Alkudjo en la suda parto de la provinco de Ciudad Real, ĉe la limo kun la provinco de Kordovo, je altitudo de 740 m; je 53 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo, kaj je 252 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo.
La areo de ties teritorio estas de 370 km². La geografiaj koordinatoj estas 38°34′28″ N 4°04′17″ Ok.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Ankaŭ minado (karbo, plumo, arĝento), ĉasado.
Historio
Proksime estas surrokaj skemaj pentraĵoj de prahistorio. Dum la epoko de la Romia Imperio estis aktivado ĉe la minoj. Tiu aktivado estis ligata al pliriĉigo de Kajo Mario, generalo kaj konsulo dum la Romia respubliko, kiu nomigis la Marjanaj Montaroj, poste en la hispana Sierras Mariánicas (Sierra Morena kaj Sierra Madrona).
La araboj konstruis kastelon, moskeon kaj ĉirkaŭ tiu la vilaĝon. Tiele la nomo estis la berbera vorto Mistasa, kiu signifas moskeon, kaj de tie "Mestanza". La vilaĝo estis konkerita de la kristana reĝo Alfonso la 6-a en 1086. La Ordeno de Kalatrava hegemoniis en la teritorio kaj decidis akcepti la trapason de ŝafaro kaj bovaro tra tiuj terenoj el la montaroj de norda Kastilio (Soria, Teruel, Guadalajara) al sudaj paŝtejoj ekzemple ĉe la valo de Alkudjo. La mezepoka organizo kiu kontrolis tiun agadon estis nomata Mesta. Multaj loĝantoj de Kastilio setlis definitive en tiu teritorio danke al historia rilato pro la sezona transirigo de gregaroj.
Károly Rusz
Károly Rusz [kAroj rus], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rusz Károly estis hungara grafikisto, ilustristo. Pri datenoj de Károly Rusz  mankas informoj. Kelkaj supozas, ke li naskiĝis en Lejpcigo.
Biografio
En la dua duono de la 19-a jarcento li estis aktiva en Pest (urbo), baldaŭ jam en Budapeŝto. Li studis ksilografion en metiejo de "Mihalovics". Li iĝis sendependa ksilografiisto kun propra metiejo en 1864. Li kreis grafikajn portretojn pri kremo de iama kaj tiutempa Hungarlando. Ekde 1865 liaj ilustraĵoj konstante aperis en pluraj gazetoj, plej ofte en Vasárnapi Ujság.
Kierspe
Kierspe estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mark de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Kierspe estas parto de la regiona pejzaĝo kaj mezalta montaro Sauerland [prononco "Saŭalant"] kaj historie apartenis al la Graflando Mark (germane Grafschaft Mark), al kio ankoraŭ aludas la distrikta nomo.
São Sebastião do Oeste
São Sebastião do Oeste (prononco: saŭnsebastjaŭn dooesĉj, oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono Divinópolis. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun Divinópolis, Santo Antônio do Monte, Pedra do Indaiá kaj Itapecerica.
La loĝloko fondiĝis en 1853 kaj estis levita al la rango de municipo la. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 142 km.
Sudfranca Kanalo
La  Sudfranca Kanalo  (Canal du Midi) estas franca kanalo, kiu navigebligas de Atlantiko ĝis Mediteraneo, kune kun Apudgarona Kanalo (antaŭe nomita flanka kanalo de la Garono). Ambaŭ ili estas la Kanalo de ambaŭ Maroj . Ĝi estas plilongigita per la kanalo de Rodano de Seto ĝis la Rodano.
Ĉar ĝi unue estis nomita Reĝa Kanalo en Langvedoko, la revoluciuloj ŝanĝis ĝian nomon al « Sudfranca Kanalo », en 1789. Ĝiaj samtempuloj rigardis ĝin kiel la plej grandan konstruaĵon de post la dektria jarcento.
La tritika komerco kaŭzis ĝian konstruon. Ellaborita de 1666 ĝis 1681 dum reĝado de Ludoviko la 14a kaj ankaŭ antaŭ supera kontrolo de Petropaŭlo Riketo (Pierre-Paul Riquet) la Sudfranca Kanalo estas unu el la plej malnovaj eŭropaj kanaloj daŭre funkciantaj (la kanalo de Briare (1644) estas ĝia prototipo). La ekkonstruado de tiu laboraĵo estas strikte ligita al problemo de riverveturado en modernaj tempoj. La defio akceptita de Riketo estis aldirekti akvon de la Nigra Montaro (la Montagne noire) ĝis la Sojlo de Naŭruzo (Seuil de Naurouze), la plej alta punkto de la vojiro.
La laboristoj kaj loĝantoj de la regiono bezonis 15 jarojn por finfosi tiun 240 km longan kanalon.
Ekde 1996 Unesko klasigis ĝin en la listo de la Monda kultura heredaĵo.
Aghireș
Aghireș [agireŝ] (hungare: Egrespatak [egreŝpatak]) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Zalău. Administre ĝi apartenas al la komunumo Meseșenii de Jos.
Sudfranca Kanalo
Lokalizado kaj profilo de la Kanalo
La suda kanalo trapasas tri departementojn : Heraŭtio (Hérault), Aŭdio (Aude) kaj Alt-garonio (Haute Garonne). Ĝi fluas 241 km inter Marseljano (Marseillan) apud Seto, kie ĝi eniras en la Taŭo-basenon (Thau), kaj Tuluzo. Ĝi estas profunda ĉirkaŭ 2 m kaj larĝa ĉirkaŭ 20 m. Tiu kanalo posedas iun interkluzejon dividantan akvon, ĉar unu deklivo direkte iras al Atlantiko kaj alia direkte al Mediteraneo. La ronda kluzo de Agde - france Écluse ronde d'Agde - estas kluzo de la Sudfranca Kanalo proksime de la urbo Agde. Ĝi konstruiĝis en 1676 kaj estas la sola ronda kluzo kun konekto al pli ol du kanaloj funkcianta en Francio.
Aghireș
Aghireș situas ĉe la distrikta vojo DJ191C, kiu ligas ĝin al Crasna, Meseșenii de Jos kaj Zalău, kaj ĉe la ringovojo ĉirkaŭ Zalău (rumane: centura Zalău = CZ). Estas planate, ke la tria sektoro de la Transilvania Aŭtovojo iru preter la vilaĝo.
Lunkuko
Lunkuko (ĉine 月饼, tradicie 月餅, pinjine yuèbǐng) estas specialaĵo de la ĉina kuirarto. Temas pri bakaĵo, kiu povas havi aŭ dolĉan aŭ salan guston.
Aghireș
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1140 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 — 671 (rumanoj, 44 % da hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1361. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy).
NGC 458
NGC 458 (alia indiko — ESO 51-SC26) estas malfermita stelamaso en konstelacio Tukano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lunkuko
La kukoj tradicie produktiĝas kaj manĝiĝas aparte dum la aŭtuna tradicia ĉina Aŭtunmeza Festo aŭ Lunfesto, sed ankaŭ ŝatatas okaze de aliaj eventoj. La tipa lunkuko rondas, havas diametron de proksimume 10 centimetroj kaj altas ĉirkaŭ 5 centimetrojn. Ĝi havas kompare multajn kaloriojn kaj ofte manĝiĝas akompanate de ĉina teo.
Ĉiu regiono de Ĉinio havas proprajn receptojn pri lunkukoj. En Tajvano ekzemple la salaj lunkukoj estas plenigitaj per ovoflavaĵo (simbolo por la plenluno) kaj viando, la dolĉaj per batatoj. Kutimas ankaŭ dolĉa plenigo el faboj, sezamo kaj ananaso. Unuigi la principon de sala kaj dolĉa gusto en sama kuko simboligas la harmonion de Jin kaj Jang.
La kukoj kutime dekoriĝas per ĉinaj literoj, ekzemple por "longa vivo" aŭ "harmonio", krome – tre profane – ofte de la produktinta bakejo. Malofte oni produktas ilin private, sed kutime vendeje aĉetas kaj sekve disdonacas ilin al amikoj aŭ familianoj, ofte kun multekostaj aldonaj donacoj. Tre malofte ĉinoj aĉetas lunkukojn por la propra forkonsumo.
Laŭ malnova legendo en la lunkukoj dum la mongola okupo de Ĉinio la ĉinaj ribelantoj kaŝis kaj transportis sekretajn mesaĝojn. Se tiu legendo verus, la kukoj iusence konsideriĝus antaŭŝtupo de la nunaj fortuno-biskvitoj.
Sudfranca Kanalo
Forlasitaj projektoj
La fosado de tiu Kanalo estas malnova revo  : Aŭgusto Cezaro, Nerono, Karolo la Granda, Francisko la 1-a (Francio), Karlo la 9-a (Francio), kaj Henriko la 4-a (Francio) jam revis pri tio. La plej realismaj projektoj estas proponitaj al reĝo en la 16a jarcento. Tiuj ĉi ne estis lanĉitaj pro timo de nemondonaj elspezoj kaj pro konvinko pri homa malebleco fosi tian kanalon.
La projekto de Riketo
En 1660 Riketo trovas solvon de la ĉefa problemo  : alkonduki akvon al divida punkto por provizi la du deklivojn de la kanalo. Tiucele li projektas kapti montarajn akvojn en kolektbaraĵojn kaj aldirekti ilin ĝis Sojlo de Naŭruzo per kanaletoj. Kiam la reĝo Ludoviko la Dekkvara ekscias lian proponon en 1662 li ekvidas oportunon por senigi Hispanion je parto de ĝiaj monrimedojn kaj por stampi sian reĝadon per nepereonta arkitektura verko.
Riketo ricevis neniun teknikan edukadon. Li praktikas eksperimentadon kaj observadon de la tereno tamen lia labormaniero estas scienca. Li konstruas en sia bieno « Bonrepos » maketon de la kanalo kun kluzoj, tuneloj, elverŝoj respektante la deklivojn kaj provizante per akvo la ensemblon. Politika kaj ekonomika kunteksto
Kolberto (Jean-Baptiste Colbert) antaŭvidas, ke tiu projekto favoros ekonomikan eksp-ansion. La kanala konstruaĵo ebligos krei rektan pasejon, kiu evitos la markolon de Ĝibraltaro kontrolita de hispanoj, celante ruinigon de la hispana komerco kaj starigante komercan fluegon tra Langvedoko. La loragezaj (du Lauragais) produktistoj penis eksporti siajn produktojn pro manko de komercaj rimedoj  ; tritikon, silkon, vinon, drapojn, kaj salon. Dank' al kanalo ili pli facile disvendos en diversajn regionojn.
Financado de la projekto
En Oktobro 1666 Kolberto permesas laborkomencon pere de reĝa edikto. Li ricevas helpon de Klervilo (Clerville) inĝeniero pri fortikaĵoj. La ŝtataj financoj ne estas bonstataj do Riketo proponas parte financi laborojn per siaj propraj monrimedoj kontraŭ rajto de kanal-proprieto kaj -ekspluatado. Komence la buĝeto estis je 6 milionoj da tiamaj pundoj tamen finfine la tuto de la laboroj kostas 17-18 milionoj  : 40% de tiu monsumo antaŭpagita de la reĝo, 40% de la provinco kaj 20% de Riketo mem.
Domokos Olajos
OLAJOS Domokos estis rumanuja hungara redaktoro, politikisto naskiĝinta en Korond (Corund) la 10-an de aprilo 1885 – ?.
Biografio
Domokos Olajos finis la gimnazion en Székelyudvarhely, li estis ĝis 1914 ŝtatoficisto. Li iĝis la vicredaktoro en Kolozsvár de gazeto Újság, en 1924–25 li eldonis opozician politikan ĵurnalon kun la titolo Magyarság. Post ĝia ĉeso li estis la interna kunlaboranto de la Ellenzék. Ekde 1929 li estis redaktoro de Keleti Újság, ekde 1933 respondecredaktoro en Kluĵo de Magyar Újság ĝis 15-a de junio, kiam ĝi kunfandiĝis kun Keleti Újság. En 1920 li verkis malferman leteron al la rumana ĉefministro pri respekti la rajtojn de hungaraj oficistoj. Li estis ano de la agantkomisiono de la Magyar Néppárt, ekde 1924 vicprezidanto de la sekcio de Kluĵo de Országos Magyar Párt. Li elmigris en aŭtuno de 1944 al Okcident-Eŭropo. Li estis 25-foje kondamnita pro presardelikto fare de reĝa prokurorejo.
Sudfranca Kanalo
Realigado de la kanalo
La unua parto de la laboroj komenciĝas la 1an de Januaro 1667  : konstruado de la ebenaĵa kanaleto. -15 Aprilo1667 metado de la unua ŝtono de la lago San-Fereolo (Saint Ferreol) -Novembro 1667 metado de la unua ŝtono de la Garona kluzo en Tuluzo, do de la kanalo; -Dum vintro1671-1672 unua ŝip- cirkulado inter Sojlo de Naŭruzo kaj Tuluzo; -1673 fino de la unua parto Tuluzo-Trebo (Trèbes); Ekde 1671 komenciĝas la dua entrepreno por interkomunikigi Trebon kun Mediteraneo kaj por konstrui la havenon de la urbeto Seto (Cette en tiu epoko). - Konstruado de triporda ronda kluzo en Agdo, kiu ebligas eniri en riveron Heraŭto (Hérault) kaj en la Taŭo-basenon.. - Konstruado de 8 sinsekvaj kluzoj en Fonserano (Fonséranes) ĝis la rivero Orbo. En 1680 Riketo forpasas kaj la reĝa inĝeniero Lafojlo (La Feuille) daŭrigas la aferon.
En 1681 fino de la kanal-laboroj en Beziero.
Oficiale la sudfranca kanalo estas malfermita al navigado la 15an de Majo 1682 kaj al trafiko en Majo 1683.
Konkurenco de fervojo
Strange, la kanalo ne vere plenumas sian taskon. La ekonomikaj kaj politikaj cirkonstancoj, la streĉiteco de la hispana milito (1936-1939) malebligas la esperitan ekonomikan kreskon. Post ducentjara ekspluatado , la kanalo komencas suferi pro konkurenco fare de fervoja kaj ŝosea veturado. Ĝi atingas sian apogeon meze de la 19a jarcento.
En 1858, Napoleono la Tria elirigas dekreton, kiu koncesias la kanalon por kvardek jaroj al la kompanio de la Sudfranca fervojo posedanta la linion Bordozo-Narbono. Tiu dekreto pli grave malaltigas la cirkuladon de barĝoj sur la kanalo. Fakte, la kompanio favoras la fervojon pli taksante la kanalan komercan veturadon. La Sudfranca kanalo fariĝas la plej multekosta rivera vojo en Francio. Krome, fervojo ekestas pli regula kaj rapida ol la rivera, des pli, ke la Sudfrancan kanalon malavantiĝigas limigita tonelaro. La Sudfranca kanalo antaŭ la Tuluza stacidomo (inaŭgurita en 1856) tiam estis tre ekspansiiĝanta.
Antaŭ 1859 la kanalo funkcias sola, sed poste en la suda parto de Francio ekestas fervojoj, kies konkurencon klare pruvas la duoniĝo de varveturado inter 1859 kaj 1879. Poste, tiu veturado senĉese pli kaj pli etiĝas. Male, la fervoja linio Bordozo-Seto jam atingas 200 milionojn da tunoj-kilometroj ekde 1860.
En 1898, la kanalon ekadministras la Ŝtato, kiu per sinsekvaj investaĵoj klopodas daŭrigi ĝian konkurenckapablon. La Ŝtato forigas taksojn kaj vojimpostojn, tiel relanĉante kanalveturadon, kiu atingos 80 milionojn da tunoj-kilometroj en 1909.
Laboristaj kaj socialaj kondiĉoj
Dum 15 jaroj proksimume 12000 laboristoj estas dungitaj por la kanala realigado  : viroj kaj virinoj inter 20-30 jaraĝaj, kiuj formas grupojn estratajn de iu ĝenerala kontrolisto. La tuta laboro estas efektivigita mane. Por fosi la kanalon la laboristoj uzas ŝovelilojn, pioĉojn, plugpioĉojn. Ili mem devas prizorgi sian ilaron  ; korbetoj kaj brankardoj servas por transportado de la materialo.