cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tombejo de Varsoviaj Insurekcianoj
Nekropolo, kiu komence ampleksis 4,5 ha, hodiaŭ okupas la areon de 1,5 ha kaj troviĝas ĉe la str. Wolska 174/176 en Varsovio, de okcidenta kaj norda flanko estas limigita per murego de Wolski-tombejo, de sudo de la str. Wolska, kaj de oriento de la str. Józefa Sowińskiego. Tie ripozas soldatoj de la Varsovia ribelo kaj ties civilaj viktimoj, ankaŭ etprocente soldatoj mortfalintaj en Varsovio en aliaj operacoj de la dua mondmilito.
Historio
Unuaj entombigoj okazis jam novembre 1945 kaj daŭris ĝis komenco de la 50-aj jaroj. La plej granda funebra ceremonio okazis la 6-an de aŭgusto 1946, kiam al Wola oni kunveturigis 5,5 tunoj da cindroj (117 ĉerkoj) de murditaj personoj kaj bruligitaj en la unuaj tagoj de la ribelo sur terenoj de antaŭa Ĝenerala Inspektejo de Armitaj fortoj (Aleo Ujazdowskie), sidejo de Gestapo ĉe aleo Szucha, kaj ankaŭ de la kvartalo Wola mem, en tio el amasa genocida ekstermo de la loĝantaro, nomata de la travivintoj kiel la masakro de Wola.
Acca (Hexham)
Acca konstruis kaj plibonigis multajn preĝejojn. Li enkondukis gregorian ĉanton en sian diocezon. Li famis pro sia teologia klereco kaj sia biblioteko. Li instigis Eddius Stephanus verki biografion de Wilfrid. Li pruntis multajn librojn kaj dokumentojn al la historiisto Bede.
En siaj verkoj Bede reproduktas leteron de Acca al si mem.
Drakensberga siskino
La Drakensberga serino aŭ Drakensberga kanario, Serinus symonsi, estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn. Ĝi estas endemia specio de loĝantaj birdoj en orienta Kabprovinco, Transkei kaj okcidenta Natalo en Sudafriko, kaj en Lesoto. Ĝi estas foje atribuita al la genro Pseudochloroptila kiel Pseudochloroptila symonsi .
Tiu afrotropisa specio estas foje konsiderata samspecifa kun la Kaba siskino, Serinus totta de suda Kabprovinco, en kiu kazo la nomiga okcidenta formo estas S. t totta, kaj la orienta formo estas S. t. symonsi.
Tiu surloke komuna sed timida kaj diskreta siskino troviĝas en arbustecaj valoj kaj montetoj de la montoj Drakensbergoj.
Aspekto
La Drakensberga serino averaĝe estas 13–14 cm longa. La vosto havas blankajn bordojn, karaktero diferenciga por ambaŭ seksoj, kaj videbla ĉefe dumfluge. Maskla plenkreskulo havas svage striecan brunan dorson, helbrunajn flugilkovrilojn, pugon kaj supran voston, kaj flavajn subajn partojn. La kapo kaj nukoflankoj estas flavecgrizaj kaj olivecaj. La gorĝo estas brilflava, sed la resto de la subaj partoj estas iom pli senkoloraj.
La ino havas similajn sed pli senkolorajn suprajn partojn kaj ne havas flavon en la plumaro. La kapo kaj subaj partoj estas sablokoloraj kun multaj fajnaj malhelbrunaj strioj en kapo kaj brusto. La junplumaro estas multe kiel tiu de la ino, sed kun pli markata strieco.
Ne estas teritoria koincido kun la iom pli malgranda Kaba siskino, kiu havas blankajn punktojn en flugilplumoj kaj vosto kaj pli uniformajn suprajn partojn.
La alvoko de la Drakensberga serino estas ŝŭii, ofte dumfluge, kaj la kanto, kiel tiu de la Kaba siskino, estas milda kaj agrabla trileco simila al tiu de la Mozambika kanario.
Reproduktado
Unu kialo malcertigas la taksonomion de tiu specio, ĉar se ĝi estas vera siskino, ĝi estas la ununura kiu reproduktiĝas en kavaĵoj. Ili konstruas neprofundan tasforman neston en fendo aŭ truo en roko, sur kornicoj aŭ inter vegetaĵaro, ĉefe filikoj. Natura arbotruoj rare estas uzataj.
La nesto estas konstruata de la ino el fajna plantomaterialo, kovrita el planta lanugo kaj animalaj haroj. La ovaroj estas de 3 aŭ 4, foje 5, ovoj, kiuj estas kovataj de la ino. Ŝi estas manĝigata de la masklo en la nesto per elglutado.
Manĝo
La Kaba siskino estas vidata en paroj aŭ malgrandaj aroj, moviĝanta diskrete inter arbustoj dum ĝi manĝas semojn (inklude protea), burĝonojn kaj insektojn.
Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio
La Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio (angle: National Aeronautics and Space Administration, NASA) estas la oficiala usona agentejo de kosma esplorado kaj studo. Ĝi estas ne-armea organizo, tamen ĝi faras armeajn kaj nearmeajn misiojn.
Vizio kaj misio
La vizio de NASA estas "plibonigi vivon tie ĉi, etendi vivon tien, kaj trovi vivon fore". Ĝia misio estas "kompreni kaj protekti nian hejman planedon, esplori la universon, serĉi vivaĵojn, kaj inspiri la sekvantan generacion de esploristoj".
Kosmokonkuro
Post la monde unua lanĉo de homfarita satelito, Sputnik-1, je la 4-a de oktobro 1957, la atento de Usono turniĝis al ĝiaj propraj novmaturaj kosmaj penoj. La Usona Kongreso, alarmita de la perceptita minaco al usona sekureco kaj teknologia estreco, urĝis tujan kaj rapidan agadon; Prezidento Dwight D. Eisenhower kaj liaj konsilantoj konsilis pli prudentajn rimedojn. Kelkaj monatoj de debato produktis konsenton, ke nova federala agentejo necesas por fari ĉiujn ne-militajn agadojn en la kosmo.
Sylvi Saimo
Sylvi SAIMO (naskiĝinta 12-a de novembro 1914, mortinta 12-a de marto 2004) estis finna kanuadanto. Ŝi ricevis oron en olimpiaj ludoj en 1952 kaj en monda ĉampioneco en 1950. Ŝi estas pensata kiel ikono de virina sporto de Finnlando. Saimo estis ankaŭ membro de parlamento de Finnlando en 1966–1979.
Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio
Kosmokonkuro
Je la 29-a de julio 1958 prezidento Eisenhower subskribis la leĝon de 1958 pri la Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio (NASA). Kiam ĝi efektiviĝis je la 1-a de oktobro 1958, NASA konsistis ĉefe el kvar laboratorioj kaj proksimume 8 000 oficistoj de la 46-jaraĝa esplora agentejo por aeronaŭtiko, la Usona National Advisory Committee for Aeronautics (Nacia Konsila Komitato por Aeronaŭtiko).
Fruaj programoj de NASA estis esplorado pri homa kosmoflugado kaj estis faritaj sub la premo de konkuro inter Usono kaj Sovetio, kiu ekzistis dum la Malvarma milito (la kosmokonkuro). La programo Mercury (merkura), komencita dum 1958, ekkondukis NASA-on laŭ la pado de homa kosma esplorado kun misioj ellaboritaj por simple malkovri, ĉu homoj povas travivi en la kosmo. Je la 5-a de majo 1961, kosmonaŭto Alan B. Shepard Jr. fariĝis la unua usonano en la kosmo, kiam li pilotis Freedom 7 (Liberecon 7) dum 15-minuta suborbita flugo. John Glenn fariĝis la unua usonano, kiu orbitis la teron je la 20-a de februaro 1962 dum 5-hora flugo en Friendship 7 (Amikeco 7).
Post kiam la projekto Merkuro pruvis, ke homa kosmoflugo estas ebla, projekto Gemini (Ĝemeloj) lanĉiĝis por fari eksperimentojn kaj ellabori aferojn rilatajn al la luna misio. En la unua ĝemela flugo kun (du) enveturilaj kosmonaŭtoj, Gemini 3 (Ĝemeloj 3), flugis Virgil "Gus" Grissom kaj John W. Young je la 23-a de marto 1965. Naŭ aliaj misioj sekvis, montrante ke daŭraj homaj kosmoflugoj eblas, pruvante ke rendevuo kaj kupliĝo enkosma eblas, kaj kolektante medicinajn datumojn pri la efikoj de senpezeco al homoj.
Projekto Apollo
Post la sukceso de la programoj Mercury kaj Gemini la Projekto Apollo komenciĝis por provi fari interesaĵojn en la kosmo; laŭ la unuaj planoj, skizitaj jam ĉirkaŭ 1960, ĝi eble sendu homojn ĉirkaŭ (sed ne sur) Lunon.
La celo de la projekto Apollo radike ŝanĝiĝis post la anonco de la tiama prezidento John F. Kennedy la 25-an de majo 1961, ke Usono devis celi "surlunigi homon kaj revenigi lin sekure al la Tero" antaŭ la jaro 1970. Tiel Apollo iĝis programo por meti homojn sur la Lunon. La projekto Gemini komenciĝis nelonge post tio kun la celo provizi kosmoŝipon por provi teĥnikojn necesajn pro la novaj misioj de la programo, nun multe pli malsimplaj.
Post ok jaroj de teĥnikoprovaj misioj, inkluzivantaj la unuan perdon de astronaŭtoj dum la historio de NASA (la lanĉeja fajro de Apollo 1), la programo Apollo sukcesis je siaj celoj kiam la misio Apollo 11 allunigis du astronaŭtojn, Neil Armstrong kaj Buzz Aldrin, la 20-an de julio, 1969 kaj sekure revenigis ilin al la Tero la 24-an de julio. La unuaj vortoj de Armstrong, post kiam li eliris la kosmoŝipon Eagle, kaptis la historiecon de la okazo: "That's one small step for [a] man, one giant leap for mankind." (Tio estas unu eta paŝo por homo, unu grandega salto por la homaro.). Dek du homoj (vidu liston) piediris sur la Luno antaŭ la fino de la programo Apollo en decembro 1972.
NASA estis gajninta la lunan konkurson, kaj en ia senco tio ĉi lasis ĝin sen direkto, aŭ minimume sen la publika atento, kiu necesis por garantii grandajn buĝetojn de la Usona Kongreso. Post kiam Lyndon B. Johnson eksiĝis kiel prezidento, NASA perdis sian ĉefan politikan subtenanton; kaj Werner von Braun estis movita al ofico pripropagandi en Vaŝingtono. Planoj por ambiciaj sekvaj projektoj konstrui kosmostacion, estigi lunan bazon kaj lanĉi homan mision al Marso antaŭ 1990 proponiĝis, sed kun la fino de la aĉetprogramo de ekipaĵoj por Saturn kaj Apollo ne estis kapablo subteni tiujn ĉi planojn. La kvazaŭ-katastrofo de Apollo 13, kie oksigenujo eksplodis kaj preskaŭ kondamnis ĉiujn tri kosmonaŭtojn, helpis rekapti atenton kaj zorgon. Kvankam misioj ĝis Apollo 20 estis planitaj, Apollo 17 estis la lasta flugo sub la flago de Apollo. La programo finiĝis pro budĝetaj reduktoj (parte pro la Vjetnama milito) kaj deziro disvolvigi reuzeblan veturilon.
Aliaj Fruaj Misioj
Kvankam la vasta plimulto de la budĝeto de NASA elspeziĝis por homa kosmoflugo, jam estas multaj robotaj misioj instigitaj de la kosma agentejo. En 1962 la misio de Mariner 2 lanĉiĝis kaj fariĝis la unua kosmoveturilo, kiu faris preterflugon de alia planedo – ĉi-kaze Venuso. La misioj Ranger (Vagkontrolisto), Surveyor (Termezuristo), kaj Lunar Orbiter (Luna Orbitanto) estis esencaj por taksi lunajn kondiĉojn antaŭ penado de Apolonaj surluniĝoj kun homoj surveturilaj. Poste la du Viking probes (vikingaj sondiloj) surplanediĝis sur la surfaco de Marso kaj sendis kolorajn bildojn reen al Tero; sed eble pli imponaj estis la misioj de Pioneer (Pioniro) kaj aparte Vojaĝisto (angle Voyager), kiuj vizitis Jupiteron, Saturnon, Uranon, Neptunon resendante sciencajn informojn kaj kolorajn bildojn.
Malgajninte la kosman konkurson, Sovetio devis, kune kun Usono, ŝanĝi la aliran manieron. Je la 17-a de julio 1975 Apolona veturilo (uzita tiel post nuligado de planitaj lunaj flugoj) endokiĝis al Sovetia kosmoveturilo Sojuz 19. Kvankam la Malvarma milito daŭris multaj pliajn jarojn, tiu ĉi estis gravega punkto en la historio de NASA kaj multo de la posta kunlaboro en kosma esplorado, kiu ekzistas hodiaŭ, ekis de tiu ĉi misio. La unua kosmostacio de Usono, Skylab, estis okupata de la fino de Apolono ĝis la malfruaj 1970-aj jaroj.
Kosmoprama Erao
La kosmopramo (aŭ kosma navedo) fariĝis la plej grava fokuso de NASA dum la malfruaj 1970-aj kaj la 1980-aj jaroj. Planita esti ofte lanĉebla kaj plejparte reuzebla veturilo, kvar kosmopramoj konstruiĝis antaŭ 1985. La unua, Columbia, estis lanĉita je la 12-a de aprilo, 1981.
La kosmopramo ne estis ĉiam bona novaĵo por NASA – flugoj estis multe pli kostaj ol unue prognozita, kaj eĉ post la 1986-a Challenger-a katastrofo emfazis la riskon de kosmoflugo, la publiko refoje perdis intereson, dum la misioj aperis ordinariĝi. Laboro komenciĝis sur Kosmostacio Libero (Space Station Freedom) kiel fokuso por la homfluga kosma programo, sed interne de NASA estis disputo, ke tiuj ĉi projektoj okazis koste de pli inspiraj senhomaj misioj, tiel kiel la Voyager-sondiloj. Eĉ sen la katastrofo de Challenger la malfruaj 1980-oj markis malaltan punkton por NASA.
En 1995 Rus-usonaj interagoj refoje atingiĝis komence de la Pram-MIR-aj misioj, kaj pliafoje Rusa veturilo (ĉi-foje plene plumizita kosma stacio) endokiĝis ĉe usona veturilo. La kunlaboro daŭras ĝis hodiaŭ, kun Rusio kaj Usono kiel la du plej grandaj partneroj en la plej granda kosma stacio iam konstruita – la Internacia Kosma Stacio (International Space Station) (IKS). La forteco de ilia kunlaboro pri tiu ĉi projekto estis eĉ evidenta, kiam NASA komencis dependi de Rusaj lanĉaj veturiloj por servi la IKS post la Kolombia katastrofo en 2003, kiu tenis surgrunda la kosmopraman veturilaron dum longe pli ol du jaroj.
Ĉar IKS kostis pli ol cent miliardojn da dolaroj, estis de tempo al tempo malfacile al NASA pravigi la projekton. La loĝantaro ĝenerale estas ĝis nun malfacile impresebla per detaloj de kosmaj sciencaj eksperimentoj, preferante novaĵojn de grandaj projektoj al ekzotaj lokoj. Eĉ nun IKS ne povas loĝigi tiom da sciencistoj kiom planite.
Dum multo de la 1990-aj jaroj NASA alfrontis malgrandiĝantajn jarajn buĝetojn pro ŝparemo ĉe la Usona Kongreso en Vaŝingtono. Reage la naŭa direktoro de NASA, Daniel S. Golden, pioniris la agmanieron de "pli rapida, pli bona, pli malmultekosta", kiu ebligis al NASA redukti la koston dum ankoraŭa liverado de larĝa gamo de aerokosmaj programoj. Tiu agmaniero estis kritikata kaj re-taksata post la duopaj perdoj de Mars Climate Orbiter (Marsa Klimata Orbitilo) kaj Mars Polar Lander (Marsa Polusa Algrundiĝulo) en 1999.
Estonteco de NASA
La publike plej inspira misio de NASA dum la pasintaj jaroj jam estis la misio Mars Pathfinder (Marsa Padtrovanto) en 1997. Ĵurnaloj tra la mondo eldonis bildojn de la algrundiĝilo forsendanta sian vagilon, Sojourner (Pasloĝanto), esplori la surfacon de Marso en maniero neniam antaŭe farita ĉe iu ekster-tera loko. Malpli publike aklamita, sed scienc-progresiga de 1997 ĝis nun (2005) estas la orbitilo Mars Global Surveyor (Marsa Globa Termezuranto). De 2001 la orbitanta Mars Odyssey (Marsa Odiseado) esploras pri pruviloj de pasinta aŭ nuna akvo kaj vulkana aktiveco sur la ruĝa planedo. NASA planas kontinuan esploradon de la ruĝa planedo per pli da kosmoveturiloj, tiaj kia la Mars Reconnaissance Orbiter (Marsa Rekognoska Orbitilo), kiu atingos Marson en 2006.
La katastrofo de la kosmopramo Kolombio en 2003, en kiu mortis sep kosmonaŭtoj kaj kiu kaŭzis 29-monatan paŭzon de kosmopramaj flugoj, kaŭzis gravan rekonsideron de la prioritatoj. La Usona registaro, diversaj sciencistoj kaj la publiko, ĉiuj konsideris la estontecon de la kosma programo.
NASA-partoj
La NASA-centro troviĝas en Vaŝingtono kaj krome ekzistas pli ol dek aliaj centroj kaj laboratorioj, el kiuj plej gravaj estas:
17269 Dicksmith
17269 Dicksmith estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Gold Coast, Kvinslando, Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstralia bonkorulo kaj aventuristo Dick Smith, kiu faris la unuan helikopteran flugon ĉirkaŭ la mondo en 1983 kaj al la norda poluso en 1987. Sekve al veto, li plenumis en 2000 flugon per balono de Nov-Zelando al Aŭstralio kontraŭ la hegemoniaj ventoj
Premio La Verko de la Jaro
Premio La Verko de la Jaro estas aljuĝita ĉiujare al efektive eldonita beletraĵo (alterne proza aŭ poezia), per referendumo de la abonantaro de Literatura Foiro. La premion iniciatis tiu revuo en 1975, sed de post 1999 administras ĝin Esperanta PEN-Centro.
Kvankam la laŭreato estas libro, ĝia aŭtoro estas pli facile memorebla ol ĝia titolo. Plej ofte la premion gajnis István Nemere, Mauro Nervi, Johán Valano (kiu estis la unua laŭreato, per Ĉu vi kuiras ĉine? en 1976). Inter la premiitaj estas verkoj de John Francis, Karolo Píĉ, Nicolino Rossi, Giorgio Silfer, Sabira Stahlberg, Spomenka Štimec.
Kocsola
Kocsola [koĉola] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Dombóvár.
Situo
Kocsola situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Kaposvár, laŭ fervojo (nuntempe jam aŭtobusoj trafikas) Lepsény-Dombóvár. La lasta troviĝas 20, Tamási 18 km-ojn for.
Historio
Pli frue romianoj vivis tie. Dum la turka erao Kocsola senhomiĝis. La refondiĝo en 1740 okazis. Alvenis ankaŭ germanoj, kiuj parte estis deportitaj post la 2-a mondmilito.
Vilaĝservoj estas: lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kuracejo, gastejo, restoracio.
Famuloj
En Kocsola naskiĝis skulptisto Géza Samu.
(12315) 1992 FA2
(12315) 1992 FA2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Vaŝingtona Universitato ĉe Sankt-Luizo
Vaŝingtona Universitato en Sankta Luiso (Washington University in St. Louis; mallongigita WashU, WUSTL) estas privata esplora universitato en St. Louis, Misurio, Usono. Ĝi fondiĝis en 1853, kaj oni nomis ĝin laŭ George Washington, la unua ŝtatprezidanto de Usono: Washington University. En 1976, por eviti konfuziĝon kun la aliaj eblaj signifoj de Vaŝingtona Universitato, oni oficiale renomis ĝin Washington University in St. Louis, t.e. "Vaŝingtona Universitato en Sankta Luiso".
En 2010 la universitato rangis 30-a en la Ŝanhaja Listo de la ĉefaj esplor-universitatoj de la mondo.
Árpád Király
Árpád Király [kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Király Árpád estis hungara inĝeniero, muzeestro.
Árpád Király naskiĝis la  en Pápa. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Árpád Király akiris diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1947. Post siaj studoj li instruis, tamen ne longe, poste li havis inĝenieran postenon en Pécs, en 1953 en Komló, post 2 jaroj en Budapeŝto. En tiuj urboj li gvidis elektrajn muntadojn. Li pensiuliĝis en 1984. En tiuj jardekoj li savis malnovajn elektrajn konsistaĵojn, fine li establis muzeon pri elektrotekniko. En 1993 li fondis societon pri memoro de Ányos Jedlik. Li ricevis premiojn inter 1977 kaj 2004.
Bousseraucourt
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Pinillos
Pinillos [piNIljos] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la suda komarko Nova Kamero. La loknomo Pinillos estas etimologie komprenebla kiel Pinetoj aŭ pli malverŝajne Roketoj (el peñillas).
Geografio
Ĝi estas tre aparta loĝloko komunikita nur laŭ la montara regiona ŝoseo LR-453 okcidente al la nacia ŝoseo N-111 kun Torrecilla en Cameros norde kaj Pradillo sude.
Historio
Dum la Moderna Epoko, Pinillos prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio.
Aktualo
La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, forstado, kaj la rura turismo.
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, du ermitejoj, kaj mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.
Ryžoviště
Ryžoviště (iam malĝuste Rýžoviště) estas municipo situanta en distrikto Bruntál en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie. La nomo Ryžoviště (Braunseifen) estas el minadaferoj. Seifen estas franka vorto kaj ĝi signifas rojon, el kiu oni ekspluatas multekostan metalon per priŝprucado de sablo.
Historio
La historio de Ryžoviště datiĝas ĉirkaŭ la jaro 1190. La unuaj kolonigistoj estis serĉantoj de multekostaj metaloj kaj oro. Jam en la jaro 1295 estas pruvita fondo de malsanulejo kun kapelo. Ekde 1429 ĝi estas parto de sinjorujo Sovinec. La plej granda evoluo okazis enm la jaroj 1860, kiam la urbeto havis 2953 loĝantojn. En 1874 trafis la urbeton la plej granda katastrofo. Pro incendio forbrulis 106 loĝdomoj, inkluzive de urbodomo, konstruita en 1624, 67 apudaj konstruaĵoj kaj 38 grenejoj plenigitaj per greno. En la jaroj 1886 kaj 1888 estis konstruitaj sinsekve du fabrikoj por produkatdo de silko. La varo estis eksportita ĉefe en Usonon, Anglion, Francion kaj Svision. Post la fino de la dua mondmilito Ryžoviště estis loĝigita plejparte de civitanoj el Valaĥio (el Valašské Klobouky) kaj Hanakio (el Morkovice), sed ankaŭ el aliaj partoj de Moravio, Slovakio kaj Rumanio.
Ferdrupt
Ferdrupt [fɛʁdʁy] estas franca situanta en departemento, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Ferdrupéens.
Baĥio
Baĥio (hispane : Bajío, signifante malaltebenaĵo) estas regiono de Nordcentra Meksiko kiu inkludas partojn de la subŝtatojn Gvanaĥŭato, Keretaro, Agvaskaljento kaj Ĥalisko. Baĥio estas plurfoje agnoskita kiel la regiono kun la plej bona vivokvalito kaj kiel la plej sekura regiono en Meksiko, ankaŭ la plej dinamika en Latin-Ameriko. Nuntempe, estas forta servregiono kiu spertas daŭrantan socian kaj ekonomian revivigon. Ĝi estas forta komerca kaj ekonomia centro. La plej grandaj urbegoj de Baĥio estas León, Santiago de Querétaro kaj Aguascalientes.
Geografio
En ĝenerala ĉiutaga parolado, ĝi estas kutime rilatata al la subŝtatoj Gvanaĥŭato kaj Keretaro, kvankam ĝi nur formas parton de ili. Ĝi estas karakterizata per sia tre mekanizata mekanizata agrikulturo, kun averaĝa precipitaĵo de ĉirkaŭ 700 milimetroj jare (unu el la plej altaj en la lando).
Dum la epoko de Nova Hispanujo, la regiono estis konata kiel la pankorbo de la lando. Ĝis hodiaŭ (duan jardekon de la 21-a jarcento), la regiono produktas sorgon, tritikon kaj maizon kiel siaj precipaj kultivaĵoj.
Kulturo
Baĥio estas konata pro esti la lulilo de la meksika sendependeco de la Hispana Imperio kaj unu el la plej konservativaj bastionoj de la meksika katolikismo. Estis en Baĥio kie en aprilo 1915, dum la meksika revolucio, generalo Álvaro Obregón provokis decidajn batalojn kontraŭ Francisco Villa. La soldatoj de Villa perdis en junio ekster Celaya.
Prahistoria Baĥio-Kulturo
Freŝdataj arkeologiaj studoj pri Baĥio malkovrigis ampleksan, prahistorian kulturtradicion unikan en la regiono, precipe en la riverebenaĵoj de la riveroj Lermao kaj Laĥao. La Baĥio-Kulturo prosperis de 300 ĝis 650, kie kulturaj centroj inter El Cóporo en la fora nordo de Gvanaĥuato ĝis Plazuelas en la fora suda okcidento. Pli ol 1 400 ejoj estis malkovrataj ĉie en la subŝtato de Gvanaĥuato, sed nur la lokoj de Cañada de la Virgen, El Cóporo, Peralta, kaj Plazuelas ricevis ampleksan studon.
NGC 2296
NGC 2296 (aliaj indikoj — IC 452, MCG -3-18-3, IRAS06464-1650, CGMW 1-397, PGC 19643) estas reflekta nebulozo en konstelacio Granda Hundo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Thomas Edward Lawrence
Thomas Edward LAWRENCE, naskiĝinta la en Tremadoc (Kimrio) kaj mortinta la  en Clouds Hill (Anglio), estis brita oficiro kaj agento, arĥeologo kaj verkisto. Li estis konata kiel Lawrence de Arabio (Laŭrenco de Arabio), interalie pro sia rolo en la Araba Ribelo dum la unua mondmilito. Pseŭdonimoj liaj estas '''T. E. Smith, T. E. Shaw kaj John Hume Ross'''.
Lawrence estis la dua el kvin filoj de baroneto Thomas Robert Tighe Chapman kaj Sarah Junner, infanvartistino en lia domo. Sarah Junner uzis la nomon de sia supozata patro, John Lawrence, kiun nomon ricevis ankaŭ la filoj.
T. E. Lawrence studis historion en Kembriĝo kaj en 1909 sola vojaĝis tra Sirio kaj Palestino por studi krucmilitistajn fortikaĵojn. La araban lingvon li lernis ĉe arĥeologiaj laboroj ĉe Karkemiŝ inter 1911 kaj 1914. En decembro 1914, post ekpartopreno de la Otomana Imperio en la unua mondmilito, Lawrence aniĝis en la brita sekreta servo en Kairo. Kiam en 1916 Husejn, ŝarifo de Mekao, ribelis kontraŭ la otomana sultano, Lawrence estis sendita kiel komunika oficiro al Fajzal, filo de Husejn. Li subtenis la gerilecan militon kontraŭ la imperio sub estreco de Edmund Allenby ĝis armistico en 1918. Li iĝis ano de la Honora Legio.
Post la milito Lawrence rifuzis publikan honoron, eĉ la Viktorian Krucon, kaj retiriĝis por verki libron pri siaj memorajoj, The Seven Pillars of Wisdom (la sep pilieroj de saĝo). En 1922 li por anonimiĝi alprenis la pseŭdonimon ''T. E. Shaw'', sub kiu nomo li servis kiel senranga soldato en la brita aer-armeo ĝis 1935; post sia eksiĝo li ekloĝis en Cloud Hills en Dorset. La li akcidentis per sia motorciklo kaj mortis pro siaj vundoj la. Li estis ŝtathonore entombigita; lia tombo portas la devizon de la Universitato de Oksfordo: Dominus illuminatio mea ( la sinjoro estas mia lumo).
En 1962 lia vivo estis filmigita kun la titolo Lawrence of Arabia.
Vilibaldo
Vilibaldo (Willibald, Willibaldus; n. ĉ.700, m. ĉirkaŭ 787) estis anglosaksa sanktulo kaj episkopo de Eichstätt in Germanio.
La ĉefa fonto de informoj pri lia vivo estas la verkoj de Hygeburg (aŭ Hugeburc aŭ Huneberc), anglosaksa monaĥino kiu vivis en la malfrua 8-a jarcento.
Familio kaj frua vivo
Vilibaldo naskiĝis en Wessex, Anglio, la 21-an de oktobro, ĉirkaŭ 700. Li estis frato de Valpurga kaj Vinibaldo (Winibald), kiu iĝis abato de monaĥejo ĉe Heidenheim (Meza Frankonio); ambaŭ estas ankaŭ konsiderataj kiel sanktuloj. Li estis parenco de Sankta Bonifacio.
Kiam li havis tri jarojn li suferis pro grava malsano kiu preskaŭ mortigis lin. Liaj gepatroj ĵuris ke li enirus monaĥejon se li postvivus. Kiam li havis kvin jarojn, ili sendis lin al benediktana monaĥejo en Hampshire.
Vojaĝoj
En 722, kune kun sia patro kaj sia frato Winibald, Willibald komencis pilgrimi. Dum la sekvantaj dek jaroj li vizitis multajn landojn kaj estis eble la plej vojaĝinta anglosakso.
José Batlle y Ordóñez
José Pablo Torcuato Batlle y Ordóñez (21-an de majo 1856 en Montevideo - 20-an de oktobro 1929 samloke) estis ĵurnalisto, politikisto de Kolorado-Partio kaj dufoje prezidento de Urugvajo. Ĝia oficperiodo daŭris de la 1-a de marto 1903 ĝis 1-a de marto 1907 kaj 1-a de marto 1911 ĝis 1-an de marto 1915. Li enkondukis multajn gravajn reformojn en la lando.
Vilibaldo
Vojaĝoj
En Eŭropo Willibald kaj siaj kunuloj iris al Rueno, Francio kaj aliaj kristanaj sanktejoj, antaŭ ol atingi Italion, kie ili vizitis Lucca, Romon kaj aliajn urbojn. En Italio ili malsanis pro pesto sed ĝuis miraklan resaniĝon.
José Batlle y Ordóñez
José Battle estis filo de pli frua prezidento Lorenzo Batlle y Grau, generalo kaj pezidento inter 1868-1872. Li estis ankaŭ onklo de posta urugvaja prezidento, Luis Batlle Berres kaj pranepo de prezidento Jorge Batlle (oficis de 2000 ĝis 2005)
Vilibaldo
Vojaĝoj
En 725 Willibald kaj Winibald velis de Napolo al Efezo, vizitante survoje Sicilion kaj Egipton. Post viziti la tombon de Sankta Johano la Evangeliisto en Efezo, ili iris al Patara kie ili pasis la vintron. Ili velis al Kipro, kie ili havis aŭdiencon kun greka episkopo kaj vidis la preĝejon de Sankta Johano la Baptisto, kiu konservis la supozatan kapon de tiu sanktulo.
José Batlle y Ordóñez
Dum lia oficperiodo, li ekis movadon, kiun li nomis Batll-ismo: Li protektis la ŝaton kontraŭ la eksterlanda ekonomia imperialismo. Li batalis por enkonduko de la sendunga subvencio (1914), okhora labortago (1915) kaj ĝenerala balotrajto. La registaro transprenis importon de eksterlandaj produktoj (maŝinojn, krudmaterialojn). La viandoprilabora industrio stimulis kreskon, devizajn enspezojn de Urugvajo.
Vilibaldo
Vojaĝoj
Willibald kaj Winibald, kun sep nearmataj kunuloj, reiris al Azio. Tie ili estis dum iom da tempo malliberigataj de la saracenoj, kiuj neniam renkontis iun ajn anglosakson kaj kredis ke ili spionas. Viro kaj sia filo, kiu deziris savi siajn animojn, donis al ili manĝaĵojn. Fine hispano aŭdis novaĵojn pri ili, kaj petis lian fraton (kiu estis reĝa ĉambelano) peticii la reĝon por ilia liberigo. La reĝo konsentis, kaj ili pluveturis al Damasko kaj la Sankta Lando. Tie Willibald subite perdis sian vidpovon, sed post du monatoj mirakle regajnis ĝin dum li preĝis en Jerusalemo antaŭ la supozata kruco de Jesuo Kristo.
Post iom da tempo Willibald velis al Konstantinopolo. Li iris al Niceo por studi dokumentojn pri la 1-a Koncilio de Niceo. Li pluvelis al Sicilio kaj Napolo, kiun li atingis ĉirkaŭ 732. Li pasis dek jarojn en la benediktana monaĥejo Monto Kasino kaj alia itala monaĥejo kie li servis kiel sakristiano, dekano kaj pordisto.
Lia abato Petronax estis alvokata al Romo kaj Willibald akompanis lin. Willibald priparolis siajn vojaĝojn al la papo, Gregorio la 3-a. Sankta Bonifacio petis Gregorion permesi ke Willibald misius en Germanio.
Germanio
Bonifacio alvokis Willibald al Turingio. Survoje li renkontis sian fraton Winibald por la unu fojo ene de ok jaroj. En Turingio la 42-jara Willibald konsekriĝis kiel episkopo de Eichstätt.
Willibald estis multe vizitata de gravuloj kiu deziris aŭdi pri liaj vojaĝoj. Li mortis ĉirkaŭ 787 kaj entombiĝis en la katedralo de Eichstätt. Lia fest-tago estas la 7-a de julio, kvankam ĝi ne aperis en la oficiala kalendaro de la romkatolika eklezio.
Kari Häkämies
Kari Pekka HÄKÄMIES (n. la 17-an de septembro 1956 en Karhula) estas finna politikisto. Lia partio estas Nacia Koalicio. Li estis membro de finna parlamento 1987–1998, ministro pri rajto 1996–1998 kaj ministro pri eksteraj rilatoj 1999–2000.
Ankaŭ lia frato Jyri Häkämies estas politikisto.
Blagodarnij
Blagodarnij (Благодарный) estas urbo en Stavropola regiono (Rusio). Ĝi situas apud Norda Kaŭkazo ĉe rivero Mokraja Bujvola (Мокрая Буйвола), kiu fluas en riveron Kuma (Кума).
En la urbo estas fervoja stacio.
Kodo laŭ OKATO: 07210501.
San Pablo Villa de Mitla
Geografio
San Pablo Villa de Mitla apartenas al la distrikto Tlacolula al kiuj apartenas entute 25 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11219 loĝantojn. El tiuj estis 5309 viroj kaj 5910 virinoj. La komunumo havas surfacon de 82,93 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1680 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4107 indiĝenoj. El tiuj 3570 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 3570 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Listo de kosmosondiloj
Ĉi-listo prezentas ĉiujn kosmosondilojn, kiuj studas objektojn en la sunsistemo (krom la tero mem). Ĉi-listo ankoraŭ ne estas kompleta.
Suno
(Listo ne enhavas observejojn en terorbito)
132524 APL
(Ĉi-asteroido komence estis nomita 2002 JF56.)
Carry Nation
Carry Amelia NATION (naskiĝis kiel MOORE la, Garrard, Kentucky, mortis la , Leavenworth, Kansas) estis usona kontraŭalkoholulo. Ŝi estis ĉefe konata pro tio, ke ŝi detruis drinkejojn per hakilo. Nation apenaŭ ricevis apogon de la naciaj kaj internaciaj kontraŭalkoholaj movadoj, sed ŝia agado verŝajne helpis la enkondukon de la usonan alkoholkonsuman prohibicio en 1919.
Ŝi altis ĉirkaŭ 180 cm kaj pezis ĉirkaŭ 80 kg, kiu vestis sin per puritanaj nigraj kaj blankaj vestoj.
Ŝi edukiĝis instruistino, en 1867 geedziĝis kun la juna kuracisto Charles Gloyd, kiun ŝi forlasis post kelkaj monatoj pro ties drinkemo. Ŝi denove geedziĝis en 1877 kun David Nation, juristo, ĵurnalisto kaj pastoro. Lia dua edzo divorcis en 1901, post kiam ŝi forlasis ankaŭ lin.
Ŝi kondukis agadojn kontraŭ insitutoj, eksterlandaj nutraĵoj, tabako, taliumo, mallongaj jupoj kaj pornografiaj bildoj. Li estis porparolanto de la virina balotrajto.
Kronada Ruino-Baziliko de Székesfehérvár
(aŭ Iama Kronada Baziliko omaĝe al Dipatrino) estis baziliko, nun ruina ĝardeno, kiel muzeo en urbo Székesfehérvár.
Historio
En 1426 oni konstruis gotikan altan turon, supozeble 65-70m-ojn altan. Poste ankaŭ Matiaso la 1-a pligrandigis la konstruaĵon, kiu iĝis 100 m-ojn longa. En 1543 la turkoj okupis la urbon, ili profitis la bazilikon kiel deponejo de eksplodaĵoj. En 1601 la hungaroj reokupis la fortikaĵon, sed la preĝejo bruldetruiĝis. Post unu jaro la turkoj reokupis la fortikaĵon kaj ili el ŝtonoj de la preĝejo rekonstruis la fortikaĵon.
Kronadoj
La jenaj hungaraj reĝoj estis kronitaj en la baziliko:
Genezo
Genezo (mallonge Gen) estas la unua libro (de la Malnova Testamento) en la Biblio. Ĝi estas la unua el la kvin libroj de Moseo, kiuj nomiĝas hebree Torao (kiu estas parto de la Tanaĥo), greke Pentateŭko.
Nomo
La libro nomiĝas
Sebourg
estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france Hainaut respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento Nord [] (okcidentflandre Noorderdepartement), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais, nederlande/flandre Noord-Nauw van Calais). Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Valenciennes (france Arrondissement de Valenciennes, okcidentflandre Arroundissement Valencyn), kaj al la kantono . La teritorio havas komunan limon kun.
Blagoveŝĉensko (urbo en Amura provinco)
Blagoveŝĉensko (Благовещенск) estas urbo en Rusio, ĉefurbo de Amura provinco. En jaro 2002 la urbo havis 219.2 mil loĝantojn.
La urbo estis fondita en jaro 1856, havas statuson de urbo ekde jaro 1858. La urbo estis nomita kiel Ustj-Zejskij (Усть-Зейский) inter 1856 kaj 1858. En jaro 1959 ĝi havis 95 mil loĝantojn.
Genezo
Nomo
Genezo signifas "estiĝo", "formiĝo", "historia deveno". La libro nomiĝas tiel, ĉar ĝi rakontas pri la ekesto de la mondo, pri la plej frua historio de la homo, kaj pri la komenco de la popolo Izrael.
Blagoveŝĉensko (urbo en Amura provinco)
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 50°17' norde, longitudo 127°32' oriente.
Genezo
Aŭtoro
Longe oni opiniis, ke ĝin verkis la profeto Moseo laŭ Dia revelacio, sed hodiaŭ la plejmulto de la teologoj estas konvinkita, ke diversaj aŭtoroj ĝin verkis dum multe da tempo.
Blagoveŝĉensko (urbo en Amura provinco)
La urbo situas sur bordo de rivero Amur (Амур), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Zeja (Зея).
Genezo
Enhavo kaj strukturo
Jen ebla dispozicio:
Blagoveŝĉensko (urbo en Amura provinco)
En la urbo estas fervoja stacio.
Genezo
Enhavo kaj strukturo
Jen kelkaj konataj perikopoj el Genezo:
Blagoveŝĉensko (urbo en Amura provinco)
La interurba telefona kodo estas 4162, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 6 horoj (en jaro 2005).
Genezo
Teksto en Esperanto
La (iom prilaborita) traduko de Zamenhof estas trovebla IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
Blagoveŝĉensko (urbo en Amura provinco)
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 10401.
Tirradiko
Tirradikoj aǔ kontraktilaj radikoj tiras grundŝosojn – do bulboj, cepoj aǔ rizomoj – per radikkontraktado pli profunde en la teron. La arboŝelaj ĉeloj verŝajne estas laǔlonge (aksiale) etenditaj, la fibroj de la celvandoj ankaŭ iras laŭlonge. Kiam la planto altigas la turgoron, la ĉeloj mallongiĝas kaj dikiĝas. Per la dikiĝo la radikoj fiksiĝas, kaj la plantoj tiriĝas profunden. Tiu afero okazas ofte ĉe geofitoj. La preciza mekanismo ankoraŭ ne estas konata.
Keminmaa
Keminmaa, nomo antaŭ la jaro 1979 Kampara komunumo de Kemi (finne Kemin maalaiskunta) estas komunumo en la Laponia provinco de Finnlando, mallonge en finna Laponio. Keminmaa situas tuj ekster la urbo Kemi, ĉe Kemi-rivero.
Ŝantano
En la hinda epopeo Mahabarato Ŝantano estis reĝo de la urbo Hastinapuro, en la nordo de Barato. Li jam aperis en la himno 10.98 de Rigvedo (la plej grava kaj antikva sankta teksto de Barato de la 2-a jarmilo a.K.). Li estis devenanto de la luna raso de la dinastio Bharatoj kaj komuna praulo de la pandavoj kaj la kaŭravoj.Ŝantano konvertiĝis en reĝo de Hastinapuro kiam liaj fratoj (unu pro lepro kaj la alia pro batalado fore) lasis la vicon al li. La reĝo Ŝantano havis du filojn kun Satjavati: Ĉitrangado kaj Viĉitravirjo. Kripa kaj lia fratino Kripi estis adoptitaj de la reĝo Ŝantano.
Post la morto de Ŝantano, Satjavati daŭre regis la teritorion kun la helpo de siaj du filoj kaj de Biŝmo.
Émile Verhaeren
Emile VERHAEREN (naskiĝis en Sint-Amands, Belgio la, mortis en Rouen, Francio  la ) estis franclingva flandra belga poeto.
Li ankaŭ parolis la lokan lingvon, ĉar tiutempe la nederlanda ankoraŭ ne estis la oficiala lingvo por edukado en flandra bazaj lernejoj. Li tute franclingviĝis pere de la antaŭa eduksistemo kiu estis en la franca tiutempe.
Lia poezio per versoj, ofte "liberaj", t. e. neregulaj, iniciatis urban lirismon kantante pri la unua industria revolucio, sed ankaŭ pri la mizeroj de la simplaj homoj. Li estis sesfoje nomumita por la Nobel-premio pri literaturo kiun li preskaŭ atingis sed en 1911 estis altribuita al lia amiko Maurice Maeterlinck.
Verhaeren estis unu el la fondintoj de la literatura skolo de simbolismo, kaj li estas konsiderita unu el la plej elstaraj reprezentantoj de simbolismo en eŭropa poezio, malĝraŭ ke komence li estis influita ankaŭ de naturalismo. Liaj tekstoj, kun speciala muzikeco, estas dediĉitaj, interalie, al Flandrio, al la moderna urbo en ĝia enkarniĝo, al la heroaj aspiroj de homo al ŝanĝo kaj al lia amo por lia edzino, Marta.
La artkritikisto Remy de Gourmont recenzis pri lia verkado tiele: "Ĉio en liaj kantoj havas novan, strangan kaj mirindan aspekton. La floroj similas al la suno, la herboj fariĝas arboj, la arboj kreskas preter siaj mezuroj ĉielen (...). Ĉi tiu terura homo ankaŭ skribis delikatajn aferojn, ĉar ekzistas ankaŭ senkulpa animo, sentema al amo inter homoj. Kaj al la belaj sociaj revoj.
Ni do povas argumenti, ke almenaŭ koncerne unu el liaj virtoj, li estas la sola poeto, kiu povas konkurenci kun Victor Hugo. Se Verlaine reprezentas francan poezion eksterlande, tiam li, Verhaeren, fariĝas simbolo de ĉi tiu poezio ĉiel, kiel ĝi estas pli pura kaj tradicia. Lia verkaro estis tradukita en 28 lingvoj, interalie en la angla, ĉina, germana, japana kaj rusa. St. Amands, la naskiĝurbeto dediĉis muzeon al ĝia literatura giganto, la provinca muzeo Emile Verhaeren.
En Esperanto
Tiuj estas rete legeblaj:
Ornette Coleman
Randolph Denard Ornette COLEMAN (naskiĝis la 9-an de marto 1930 en Fort Worth, Teksaso, mortis en Novjorko) estis usona ĵaz-muzikisto (ĉefe aldo-, foje ankaŭ tenorsaksofono, trumpeto kaj violono) kaj komponisto. Ornette Coleman validis kiel pioniro de libera ĵazo kaj estis kreinto de la „harmolodio“.
Sininstruado
Coleman instruis al si mem la ludon de tenorsaksofono kaj la notlegadon ekde 1944. En la aĝo de 19 jaroj li forkuris de sia hejmo, por forfuĝi el la diabla cirklo el malriĉeco kaj rasismo en la sudaj ŝtatoj de Usono. En Los-Anĝeleso Ornette Coleman vivtenis sin per laboretoj kaj lernis meminstrue harmonisciencon kaj muzikteorion. Tie li evoluigis ankaŭ siajn muzikajn konceptojn baziĝantaj sur matematika logiko kaj trovis kelkajn kunmuzikantojn per Don Cherry (trumpeto), Bobby Bradford (trumpeto), Walter Norris (piano), Ed Blackwell (frapinstrumentaro), Billy Higgins (frapinstrumentaro) kaj Charlie Haden (baso). La du ĉi-lastajn li renkontis en 1958 en la bando de Paul Bley (piano), ampleksota per Coleman kaj Cherry, antaŭ ol ĝi post la foriro de Bley fariĝis la kvaropo de Ornette Coleman.
Kune ili koncertvagis tra malgrandaj klubejoj en Los-Anĝeleso. Sian unuan sonregistradan kontrakton ili ricevis nur hazarde, ĉar diskeldonejo aĉetis unu el la aranĝaĵoj de Coleman, travis tamen krom ties grupo neniun, kiu tion ja povis ludi. Perite de John Lewis transiris majon de 1959 al Atlantic Records. Post sekvanta dungiteco en la fama klubejo „Five Spot“ en Novjorko en la jaro 1959 la kvaropo de Ornette Coleman Quartett estis renoma en la ĵazmondeto.
Free Jazz / Harmolodic
Kune kun Eric Dolphy (basklarneto), Don Cherry (poŝtrumpeto), Freddie Hubbard (trumpeto), Scott LaFaro (baso), Charlie Haden (baso), Billy Higgins (frapinstrumentaro) kaj Ed Blackwell (frapinstrumentaro) – do kun duoblo-kvaropo – li sonregistris en 1960 sian ja plej faman albumon „Free Jazz: A Collective Improvisation“. Ĉi tiu albumo efikis vojmontra sur la evoluon de maltonala pionira ĵazo. Dum la 1960-aj jaroj Coleman lernis ludi violonon kaj trumpeton tiome, ke li ekde tiam povas uzi ilin por sonkoloraj efektoj. Ekde la fruaj 1960-aj jaroj li komponis ankaŭ verkojn por ensemblo de ĉambromuziko kaj ekde 1967 ankaŭ plurfoje simfoniajn pecojn por pli grandaj ensembloj („Skies of America“, 1972).
Ornette Coleman evoluigis ĉefe ekde la 1970-aj jaroj el la libera ĵazo sistemon „harmolodio“. Alie ol en modala ĵazo oni je tio improvizas pri liniaj intervalserioj. Precipe kune kun sia bando Prime Time li fariĝis ekde meze de la 1970-aj jaroj helpe de la harmolodia sistemo pioniro de libera funko, ĉar li kombinis la „harmolodiojn“ kun agresemaj rokritmoj kaj kosmaj sonoj. En la 1980-aj jaroj Coleman eldonis pluajn diskojn kun Prime Time, sed ankaŭ kun sia klasika kvaropo.
Liaj diskoj de la 1990-aj jaroj, sur kiuj li parte ludis en klasika ĵazkvaropo (kun piano, baso kaj frapinstrumentaro) resp. en duopo de saksofono kaj piano (kun Joachim Kühn), ankaŭ trafis sur grandan intereson. Sur la albumo Sound Grammar, ekestinta dum festivalrestado en Germanujo, li ludis kun pli nekutima instrumentistaro (kun po du bastistoj kaj frapinstrumentistoj).
En 2002 kaj 2003 Ornette Coleman deflankiĝis al rokmuziko kaj kunlaboris je la aranĝado de verkoj de Edgar Allan Poe The Raven fare de Lou Reed same kiel je Hearts & Diamonds de Eddy Grant. Jam en pli fruaj jaroj li partoprenis produktadojn de Yoko Ono, Claude Nougaro, Jamaaladeen Tacuma kaj Joe Henry.
Marton de 2005 la amaskomunikiloj omaĝis per raportoj kaj laŭdparoladoj la 75-an naskiĝdatrevenon de Ornette Coleman.
Krom pri muziko Coleman ankaŭ interesiĝas pri sciencaj temoj el fiziko, matematiko kaj ĥemio. El la (eksa) geedzeco kun poetino Jayne Cortez devenas lia filo Denardo Coleman, kiun li okupigas ekde 1966 kiel frapinstrumentisto.
Eĉ ĉe la fino de siaj tagoj, kiam Coleman estas en alta kaj respektata loko inter ludantoj kaj programistoj de la lingvo kaj stilo de moderna ĵazo kaj libera ĵazo, li daŭre puŝis sin ludi en nekutimaj stiloj kaj situacioj, li daŭre ludis kun junaj muzikistoj de malsamaj kulturoj, li daŭre rezultis kaj kelkaj el liaj verkoj estas konsideritaj normoj en Do, ekzemple:
Coleman iĝis grava kaj influa figuro, kiu influis la tutan generacion de ĵazistoj kiuj venis post li, kun emfazo de saksofonistoj.
La 11-an de februaro 2007, al Coleman estis premiita Grammy Lifetime Achievement Award.
Ĉiuj sonregistraĵoj je propra nomo
Ne laŭleĝaj albumoj kun *
Striserino
La Striserino (Serinus striolatus) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn.
Ĝi troviĝas en Orienta Afriko nome en Burundio, orienta Demokratia Respubliko Kongo, Eritreo, Etiopio, Kenjo, Ruando, Sudano, Tanzanio, Ugando, kaj Zambio.
Temas pri tre bruneca serino kie rapide rimarkindas tre hela (sablokolora al blanka) longa superokula strio el la beko al la nukoflankoj. Estas same blankecaj gorĝo, subokula makuleto kaj subvanga strizono kiu lasas inter ĝi kaj la gorĝareo malhelbrunan mustaĉan strion. Same malhelbrunas vizaĝo al orelareo, krono, dorso (iom strieca), flugiloj kaj vosto (ege malhelaj kun flavaj bordaj nuancoj). La subaj partoj sub la blanka gorĝareo estas same blankecaj al sablokoloraj sed kun multaj brunaj tre markataj strioj en brusto (iom malpli en plej centra) kaj malpli en ventro kiu estas pli sablokolora; tia strieco nomigas la specion. Kiel kutime en la genro, la beko estas tre dika baze.
Koninklijke PTT Nederland NV
Koninklijke PTT Nederland NV aŭ KPN estas nederlanda telekomunikado-konzerno, kiu ekestis en 1998 el la iama ŝtata kompanio PTT. La sideo de KPN estis Groningen kaj poste Hago.
KPN estas tra ĝia poŝtelefona branĉo KPN Mobile NV proprietulo de la germana poŝtelefona kompanio E-Plus kiel ankaŭ de la belga kompanio BASE. KPN vendis E-plus-on en 2014.
Provinco Jülich-Kleve-Berg
Jülich-Kleve-Berg estis unu el la dek Provincoj de Prusio de la ŝtato Prusujo, kiuj estis formataj post la Viena Kongreso en 1815 per la „dekreto pri plibonigota instalo de la provincaj administrejoj“ de la 30a de aprilo 1815. Oficiale la ekfunkcio de la provincadministrado okazis la 22an de aprilo 1816.
La provinco reprenis la nomon de la iamaj Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg, kiuj ekzistis ĝis 1609, du jarcentojn antaŭe.
Blanka ibiso
Blanka ibiso povas aludi al diversaj birdospecioj nome la jenaj:
Jyri Häkämies
Jyri Jukka HÄKÄMIES (n. la 30-an de aŭgusto 1961 en Karhula) estas finna politikisto. Lia partio estas Nacia Koalicio. Häkämies estis membro de finna parlamento 1999–2012, ministro pri defendo 2007–2011 kaj ministro pri industrio 2011–2012.
José Vasconcelos
José María Albino Vasconcelos Calderón (Oaxaca, 27-a de februaro de 1882-Meksikurbo, 30-a de junio de 1959) estis advokato, politikisto, verkisto, edukisto, publika funkciulo kaj filozofo meksika. Aŭtoro de serio de membiografiaj noveloj kiuj rakontas senegalajn detalojn de la longa procezo de malkompono de la porfirista epoko, de la disvolvigo kaj venko de la Meksika Revolucio kaj de la komenco de la etapo de la reĝimo post-revolucia meksika kiu estis nomita «de konstruo de institucioj».
Kantono Island (Vaŝingtonio)
Kantono Island [Ajlend] (angle: Island County; esperantigite: Insula Kantono) estas administra unuo en la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝia administra sidejo situas en la urbeto Coupeville, kaj ĝia plej granda urbo estas Oak Harbor. La kantono konsistas el du insuloj, la pli granda Whidbey kaj la malpli granda Camano (plus sep insuletoj: Baby, Ben Ure, Deception, Kalamut, Minor, Smith, kaj Strawberry). La surfaca areo de la kantono estas 1 340 km², el kio 800 km² estas akvo kaj nur 540 km² estas seka tero. La usona Buroo Censa raportis, ke la loĝantaro de la kantono estis 71 558 homoj en la jaro 2000.
Whidbey Island (kutime Vidbejo en Esperanto) estas insulo en Vaŝingtonio, ĉe la norda ekstremaĵo de Puĝeta Fjordo. Ĝi estas la plej granda insulo en Vaŝingtonio, kaj formas la plej grandan parton de sia kantono, Island County.
Historio
La parlamento de Oregona teritorio kreis Insulan Kantonon la el parto de Kantono Thurston. Komence ĝi ampleksis la tutan areon de la nuna kantonoj Snohomish, Skagit, Whatcom, kaj San Juan.
Vidu ankaŭ
Kantonoj de Vaŝingtonio
(19489) 1998 HL149
(19489) 1998 HL149 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
GH
GH havas plurajn signifojn.
Blankaflugila serino
La Blankaflugila serino, Serinus leucopterus, estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de kanario kaj aliajn similajn speciojn.