cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jamajka korvo
La voĉo, kiel tiuj de siaj du plej proksimaj parencoj, estas tre distinga kaj konsistas el variaj tartalaj kaj bobelaj sonoj (ofte kvazaŭ de Meleagro) sed ankaŭ inklude pli korvecan "kraa-kraa" okaze.
Urbodomo de Kecskemét
La Urbodomo de Kecskemét estas historia monumento en Kecskemét, laŭ la ĉefplaco.
Historio
La Urbodomo en Kecskemét estis klasikisma, malmoderna kaj malbela konstruaĵo en la 18-a jarcento. Pli nova, jam impona secesia urbodomo estis konstruita inter 1893 kaj 1897 fare de Ödön Lechner kaj Gyula Pártos. La urbodomo funkcias seninterrompe ekde la konstruo. En 1911 sismo okazis en la urbo, sed Lechner tujfaris la renovigojn. Inter 1897 kaj 1996 ankaŭ biblioteko funkciis en la domego.
Konstruaĵo
La duetaĝa urbodomo situas sola inter 4 trotuaroj, ĝi formas brikoformon kaj interne kortoj troviĝas. La fasado estas simetria, la meza parto etendiĝas pli antaŭe, tie estas la ĉefenirejo post 3 arkoj. La meza fasado havas triangulon plej supre, flanke po 1 ornamturoj altiĝas. Inter la triangulo kaj la enirejaj arkoj situas horloĝo kaj sonorila ilaro pli malsupre en la balkono, kiu ofte muzikas melodion. La eksteraĵo ofte estas kovrita per ceramikaĵoj kun hungarecaj motivoj. Interne Bertalan Székely pentris la freskojn.
Barnabaso
Barnabaso estis judo el la izraela tribo de levidoj, sed kun sia familio ne vivis en Judio, sed sur la mediteranea insulo Kipro. Laŭ la listigo de jesuaj apostoloj en la novtestamenta libro Agoj de la Apostoloj (4,36) li krome havis la duan nomon Jozefo (en iuj manuskriptoj Joseo). Barnabaso estas plurfoje menciata en la nova testamento, krom en la libro Agoj de la Apostoloj interalie en la unua epistolo al la korintanoj kaj la epistolo al la galatoj. Laŭ pli postaj kristanaj tradicioj oni jes ja kalkulis lin al la disĉiploj kaj apostoloj de Jesuo, sed ne al la dek du kernaj apostoloj. Laŭ la kristanaj legendoj li predikis en Romo, estis episkopo en Milano kaj baptis la pli postan papon Klemento de Romo.
Laŭ la apokrifaj Barnabas-aktoj li kiel martiro mortis sur la insulo Kipro, kie li konsideriĝas nacia sanktulo.
Vivo kaj dokumentaj fontoj
Laŭ la indikoj de la apostola historio de Luko, Barnabaso estis membro de la unua kristana komunumo en Jerusalemo, kiun li subtenis per la kapitalo akirita pro vendo de bieno. Laŭ la sama libro (9,27) li varbis por akcepto de Paŭlo de Tarso inter la jerusalemaj apostoloj. El nuntempa scienca vidpunkto tamen subeblas ĉu tio estas historia vero. Laŭ du teksteroj de la libro Agoj de la Apostoloj (11,22-30 kaj 13,1) li ĉefe kristane misiis en Antioĥio. En la tiea komunumo ej judaj kaj ne-judaj kristanoj li aktivas kune kun Petro kaj Paŭlo, kiun li mem tie konatigas. Laŭ la ĉapitroj 13 kaj 14 de la libro raportatas, ke li akompane de Paŭlo faris misian vojaĝon tra Kipro kaj la suda Malgrandazio. Sendube Barnabaso estis inter la gvidaj unuaj kristanaj misiistoj. Li ankaŭ estis inter la partoprenantoj de la apostola koncilio (komparu la teksteron Agoj de la Apostoloj 15,1-5 kaj la epistolon de Paŭlo al la galatoj 2,1-10).
Antikvaj kristanaj legendoj raportas pri la kuraco de malsanuloj fare de Barnabaso per tio, ke li metis sur ilin la evangelion laŭ Mateo. La tiel nomata "Barnabasa epistolo" plej probable ne estas de Barnabaso, ĉar ĝi ekestis nur dum la unua duono de la 2-a jarcento. Tiu teksto enhavas malkutimajn interpretojn de la malnova testamento (alegoriojn) kaj polemikon kontraŭ la judismo. La frua kristana verkisto Tertullianus supozis, ke la epistolo al la hebreoj estus verkita de Barnabaso. En la apokrifaj Barnabasaj aktoj oni raportas pri la misiistaj vojaĝoj de Barnabaso ĝis lia martira morto sur la insulo Kipro – la verko venas el la 6-a jarcento. La tiel nomata "evangelio laŭ Barnabaso" nur ekestis dum la 14-a ĝis 16-a jarcentoj, sed en islama polemiko kontraŭ la kristanismo estas ŝatata citaĵo kvazaŭ temus pri historia fonto: Tiu "evangelio" propagandas Mohamedon kiel la veran profeton kaj Jesuon kiel sian vojo-preparanton, kiu ne mortis per krucumado kaj ne estis la filo de dio.
La fakto, ke nur tre malmultaj kristanaj preĝejoj kaj monaĥejoj estas nomataj laŭ Barnabaso, probable ŝuldiĝas al la fakto, ke en la nova testamento li prezentiĝas tre en la ombro de la elstara apostolo Paŭlo. Tamen ekzistas monaĥa ordeno de "barnabasidoj", kiu estas nomata laŭ barnabasa preĝejo.
En kristanaj bildigoj oni kutime montras la sanktulon kun la evangelio laŭ Mateo kaj kun ŝtono. Lokoj, kie troviĝas kristanaj preĝejoj kun relikvoj de Barnabaso, estas Milano (Italio), Prago (Ĉeĥio), Namuro (Belgio), Kolonjo kaj Andechs (Germanio) kaj la insulo Kipro.
La sanktulo estas la patrono de la urboj Milano, Florenco kaj Logroño. Krome li konsideriĝas la patrono de la profesioj de barelistoj kaj teksistoj.
Memortago
La katolika, protestanta kaj anglikana memortago de la sanktulo estas la 11-a de junio.
Oberried am Brienzersee (stacidomo)
Oberried am Brienzersee estas fervoja stacidomo en Oberried ĉe la Lago de Brienz, Svislando.
Xanana Gusmão
Kay Rala Xanana GUSMÃO (naskiĝis la 20-an de junio, 1946), orgine nomita José Alexandre GUSMÃO, estis la unua prezidanto kaj estas nuna ĉefministro de Orienta Timoro.
Gusmão naskiĝis en Manatuto, kiam la lando ankoraŭ estis sub kontrolo de Portugalio, kaj studis en jezuita lernejo en la ĉirkaŭaĵo de Dilo.
En 1971, li engaĝiĝis en la politika agado por la sendependeco de la lando, kun la movado organizita de José Ramos-Horta.
En 1974, post la Revolucio de la Diantoj, oni komencis la planojn por la malkoloniigo de la lando. En 1975, la movado de Gusmão, la FRETILIN deklaris la sendependecon, kiel Demokrata Respubliko de Orienta Timoro, kaj li estis ŝarĝito subskribi la akton.
Naŭ tagojn poste, Indonezio invadis Orientan Timoron, kaj Gusmão sin engaĝiĝas en la lukto kontraŭ la invado. En 1992 li estis enprizonigita, ĝis 1999. En tiu ĉi jaro okazas referendumo, kiun venkas la proparolantoj de la sendependiĝo.
En aŭgusto 2007, Gusmão estis elektita ĉefministro.
Henry Ford
Henry FORD (naskiĝis la ĉe Dearborn kaj mortis la ) estis usona inventisto kaj entreprenisto, kiu fondis la aŭtomobilan konzernon Ford en Dearborn, Michigan kaj estis pioniro de la muntoĉena tekniko kaj de la amasproduktado.
Kvankam Ford ne inventis la aŭtomobilon aŭ la muntoĉenon, li disvolvigis kaj fabrikis la unuan aŭtomobilon kiuj multaj mezklasaj usonanoj povis permesi al si aĉeti. Farinte tion, Ford konvertis la aŭtomobilon el multekosta kuriozaĵo en praktika ilo kiu tiom ŝanĝis la pejzaĝon de la 20a jarcento. Lia enkonduko de la aŭtomobilo Modelo T revoluciis transportadon kaj usonan industrion. Kiel posedanto de la entrepreno Ford Motor Company, li iĝis unu el la plej riĉaj kaj konataj personoj en la mondo. Oni atribuis al li la "Fordismon": nome amasproduktadon de malmultekostaj varoj kongrue kun altaj salajroj por la laboristoj. Ford havis tutmondan vidon, kun konsumismo kiel ŝlosilo por la paco. Lia intensa enĝaĝiĝo al sistema malaltigo de kostoj rezultis en multaj teknikaj kaj negocaj plinovigoj, kiaj la sistemo de franĉizoj kiu metis filiojn tra plej el Nordameriko kaj en ĉefaj urboj de ses kontinentoj. Ford lasis plej el siaj ampleksaj riĉaĵoj por la Ford Fondaĵo kaj aranĝis por ke lia familio kontrolu la kompanion permanente.
Krom la laboro en la aŭtomobila industrio, Ford ankaŭ engaĝiĝis en politiko. Por ekzemplo li estis pacisma dum la unuaj jaroj de la Unua Mondmilito, tio estas partiano ke Usono ne eniru en milito kontraŭ Germanio; tiukadre li estis ankaŭ antisemita, kiu publikigis kontraŭjudajn broŝurojn, pro kio li estis admirata de Adolfo Hitlero kaj ricevis premion de la Nazioj.
Komenca vivo
Henry Ford naskiĝis la 30an de Julio, 1863, en farmo de Greenfield Township, Miĉigano. Lia patro, William Ford (1826–1905), estis naskiĝinta en la Graflando Cork, Irlando, al familio kiu estis origine el Somerset, Anglio, Lia patrino, Mary Ford (denaske Litogot) (1839–1876), estis naskiĝinta en Miĉigano kiel plej juna filo de belgaj enmigrantoj; ŝiaj gepatroj mortiĝis kiam ŝi estis infanino kaj ŝi estis adoptita de najbaroj, nome O'Herns. La idoj de Henry Ford estis Margaret Ford (1867–1938); Jane Ford (ĉ. 1868–1945); William Ford (1871–1917) kaj Robert Ford (1873–1934).
Lia patro donacis al li poŝhorloĝon kiam li estis ankoraŭ dekjarulo. Kiam li estis 15jaraĝa, Ford dismuntis kaj remuntis la horloĝpecojn de amikoj kaj najbaroj dekoj de fojoj, akirante reputacion de horloĝa reparisto. Kiam li estis 20jaraĝa, Ford piediris kvar mejlojn al sia episkopala preĝejo ĉiun dimanĉon.
Ford multe suferis kiam lia patrino mortiĝis en 1876. Lia patro esperis ke li finfine ekregu la familian farmon, sed li malamis la farmolaboron. Li poste skribis, "Mi neniam havis partikularan amon al la farmo — estis la patrino en la farmo kion mi amis."
En 1879, Ford lasis sian hejmon por labori kile metilernanto de maŝinisto en Detroit, unua ĉe James F. Flower & Bros., kaj poste ĉe Detroit Dry Dock Co. En 1882, li revenis en Dearborn por labori en la familia farmo, kie li entuziasmiĝis por la funkciado de la Westinghouse portebla vapormotoro. Li estis poste dungita de Westinghouse por servi ties vapormotorojn. Dum tiu periodo Ford ankaŭ studis librotenadon ĉe la Negoclernejo Goldsmith, Bryant & Stratton en Detroit.
Geedziĝo kaj familio
[[Dosiero:Henry Ford 1888.jpg|eta|dekstre|altdekstre|Henry Ford en 1888
(aĝe 25)]] Ford edziĝis al Clara Jane Bryant (1866–1950) la 11an de Aprilo, 1888, kaj eltenis sin pere de la farmo kaj regante segilejon. Ili havis unu filon: Edsel Ford (1893–1943) kiu mortiĝis 49jaraĝa pro malsano.
Kariero
Ankaŭ en 1896, Ford partoprenis en kunsido de regantoj de Edison, kie li estis prezentita al Thomas Edison. Edison aprobis la eksperimentadon pri aŭtoj fare de Ford. Kuraĝigita de Edison, Ford desegnis kaj konstruis duan vehiklon, kompletigante ĝin en 1898. Apogita per la kapitalo de la magnato de Detroit nome William H. Murphy, Ford rezignis el la Edison Company kaj fondis la Detroit Automobile Company la 5an de Aŭgusto, 1899. Tamen, la aŭtomobiloj tie produktitaj estis de pli malalta kvalito kaj de pli alta prezo ol Ford volis. Finfine la kompanio ne estis sukcesa kaj estis dissolvita en Januaro 1901.
Kun la helpo de C. Harold Wills, Ford desegnis, konstruis, kaj sukcese ŝoforis 26-ĉevalan aŭtomobilon en Oktobro 1901. Danke al tiu sukceso, Murphy kaj aliaj investistoj en la Detroit Automobile Company formis la Henry Ford Company la 30an de Novembro 1901 kun Ford kiel ĉefinĝeniero. En 1902, Murphy dungis Henry M. Leland kiel konsultanto; Ford, reage, lasis la kompanion kiu portis sian nomon. Kiam Ford foriris, Murphy renomigis la kompanion kiel Cadillac Automobile Company.
Ford Motor Company
Reage, Malcomson allogis alian grupon de investistoj kaj konvinkis la fratojn Dodge akcepti parton de la nova kompanio. Ford kaj Malcomson estis rekunigitaj kiel la Ford Motor Company en la 16a de Junio, 1903, kun kapitalo de 28,000 dolaroj. La originaj investistoj estis Ford kaj Malcomson, la fratoj Dodge, la onklo de Malcomson nome John S. Gray, la sekretario de Malcolmson nome James Couzens, kaj du advokatoj de Malcomson, nome John W. Anderson kaj Horace Rackham. Ford tiam montris nove desegnita aŭton sur la glacio de la Lago Sankta Claire, ŝoforante 1 mejlon (1.6 km) en 39.4 sekundoj kaj atingante novan rapidan rekordon je 91.3 mejloj por horo (146.9 kilometroj por horo). Konvinkita per tiu sukceso, la kurŝoforo Barney Oldfield, kiu nomigis tiun novan modelon Ford "999" honore al la plej rapida lokomotivo tiama, portis la aŭton tra la tuta lando, kio faris la markon Ford konata tra tuta Usono. Ford ankaŭ estis unu el la fruaj financantoj de Indianapolis 500.
Modelo T
La Modelo T estis enkondukita en la 1a de Oktobro, 1908. Ĝi havis la stir-radon maldekstre, kion ĉiu alia kompanio tuj kopiis. La tuta motoro kaj transmisio estis enmetita; la kvar cilindroj estis fanditaj en solida bloko; la suspensio uzis du duon-elipsajn risortojn. La auto estis tre simple ŝoforebla, kaj facile kaj malmultekoste riparebla. Ĝi estis tiom malmultekosta je 825 dolaroj en 1908 (21,730 dolaroj de 2016; la prezo falis ĉiun jaron) ke dum la 1920-aj jaroj, majoritato de usonaj ŝoforoj estis lernintaj ŝofori la Modelon T.
Ĉirkaŭ 1918, duono de ĉiuj aŭtoj en Usono estis de Modelo T. Ĉiuj novaj aŭtoj estis nigraj; ĉar Ford skribis en sia membiografio, "Ajna konsumanto povas havi aŭton farbita je ajna koloro kiun li volas kondiĉe ke ĝi estu nigra". Ĝis la disvolvigo de la muntoĉeno, kiu postulis nigran koloron pro ties pli rapida sekigtempo, la aŭtoj de Modelo T estis disponebla ankaŭ en aliaj koloroj, kiaj ruĝa. La desegno estis fervore helpita kaj defendata de Ford, kaj la produktado pluis tiom malfrue kiom ĝis 1927; la fina totala produktado estis 15,007,034. Tiu rekordo restis dum la venontaj 45 jaroj. Tiu rekordo estis atingita en 19 jaroj el la enkonduko de la unua Modelo T (1908).
Prezidento Woodrow Wilson petis al Ford kandidatiĝi kiel demokrato por la Usona Senato el Miĉigano en 1918. Kvankam la lando estis en milito, Ford kandidatiĝi kiel porpaca kandidato kaj forta subtenanto de la proponita Ligo de Nacioj. Ford estis venkita en disputata elekto fare de la respublikana kandidato, Truman Newberry, iama Usona Sekretario de la Ŝiparmeo.
Henry Ford donis la prezidenteco de la Ford Motor Company al sia filo Edsel Ford en Decembro 1918. Henry retenis finan decidaŭtoritaton kaj foje elpostenigis sian filon. Henry startigis alian kompanion, Henry Ford kaj Filo, kaj organizis spektaklon por translokigi sin kaj siajn plej bonajn dungitojn al la nova kompanio; la celo estis timigi la restintajn malemajn akciulojn de la Ford Motor Company por vendi siajn akciojn al li antaŭ ili perdos plej el sia valoro. (Li estis determinata havi tutan kontrolon super strategiaj decidoj.) La ruzaĵo funkciis, kaj Henry kaj Edsel aĉetis ĉiujn restantajn akciojn el la aliaj investantoj, tiele havigante al la familio la tutan posedon de la kompanio.
Ĉirkaŭ la mezo de la 1920-aj jaroj, vendoj de la Modelo T ekmalpliiĝis pro la kreskanta konkurenco. Aliaj aŭtofabrikantoj proponis pagoplanojn pere de kiuj konsumantoj povus aĉeti aŭtojn, kiuj kutime inkludis pli modernajn mekanikajn trajtojn kaj stilon ne disponeblajn ĉe la Modelo T. Spite urĝemo fare de Edsel, Henry malakceptis enkonduki novajn trajtojn en la Modelon T aŭ por formi konsumantan kreditoplanon.
Modelo A kaj posta kariero de Ford
Ĉirkaŭ 1926, malpliiĝintaj vendoj de la Modelo T finfine konvinkis Henry fari novan modelon. Li entreprenis la projekton kun granda elano de teknika sperteco en la desegno de la motoro, ĉasio, kaj de aliaj mekanikaj necesaĵoj, dum lasis la kadran desegnon al sia filo. Edsel ankaŭ sukcesis venki la dekomencajn objektojn de sia patro por la inkludo de glit-ŝanĝa transmisio.
Ford ne kredis en libro-tenistoj; li amasigis unu el la plej grandaj riĉaĵoj de la mondo sen ke sia kompanio estu aŭditata dum lia administrado. Sen kalkulista departemento, Ford ne havis manieron precize koni kiom multe da mono li estis enspezanta kaj la spezoj de ĉiu monato kaj la fakturoj kaj pagoj de la kompanio estis ĉirkaŭkalkulitaj per pesado per pesilo. Nur en 1956 Ford estis publike komerca kompanio.
Ankaŭ pro insisto fare de Edsel, Ford lanĉis Mercury en 1939 kiel rimedo por defii Dodge kaj Buick, kvankam Henry ankaŭ montris relative malmultan entuziasmon por tio.
La kvin-dolara salajro
Ford estis pioniro de la "bonfara kapitalismo", planita por plibonigi sia laboristaro kaj speciale por malpliigi la fortan dungoŝanĝon kiu kondukis multajn liajn departementojn dungi 300 homojn jare por plenumi 100 laborlokojn. Efikeco postulis dungi kaj reteni la plej bonkvalitajn laboristojn.
Ford gapigis la tutan mondon en 1914 proponante tagan kvindolaran salajron (130 nuntempaj dolaroj), kio pli ol duobligis la salajron de plej el liaj laboristoj. Klevlanda gazeto publikigis en ĉefartikolo, ke tiu anonco "pafis kiel blindiga rakedo tra la malhelaj nuboj de la nuna industria depresio." Tiu movo montriĝis tre profitebla; anstataŭ la konstanta dungoŝanĝo de dungitoj, la plej bonkvalitaj mekanikoj en Detroit venis al Ford, portante sian homan kapitalon kaj espertojn, pliigante la produktivecon, kaj malpliigante la trejnkostojn. Ford anoncis sian kvindolaran programon la 5an de januaro, 1914, plialtigante la minimuman tagan pagon el 2.34 al 5 dolaroj por kvalifikitaj virlaboristoj.
Detroit estis jam altsalajra urbo, sed la konkurencantoj estis devigitaj plialtigi la salajrojn aŭ perdi siajn plej bonkvalitajn laboristojn. La politiko de Ford montris, ke tamen, pagi plie al dungitoj ebligos la laboristojn de Ford akiri la aŭtojn kiujn ili estis fabrikantaj kaj tio estis bona por la loka ekonomio. Li vidis la pliiĝantan salajron kiel profit-hava ligite al premio por tiuj kiuj estis la plej produktivaj kaj bonkaraktera laŭ kriterioj de la dunganto. Eble estis Couzens kiu konvinkis Ford adopti la 5-dolaran salajron.
Reala profit-dispartigo estis proponita al la dungitoj kiuj estis laborintaj por la kompanio dum ses monatoj aŭ plie, kaj, grave, kondukis siajn vivojn en maniero kiun la Ford-a "Sociala Departemento" aprobis. Ili malakceptis drinkadon, vetludadon kaj konduton kiel mabonaj gepatroj. La Sociala Departemento uzis 50 esploristojn, plus helpan stabanaron, por elteni dungonormigojn; granda procento de laboristoj kapablis esti kvalifikitaj por tiu "profit-dispartigo."
La kvin-taga laborsemajno
Krom plialtigi la salajron de siaj laboristoj, Ford ankaŭ enkondukis novan, malpliigitan laborsemajnon en 1926. Tiu decido estis farita en 1922, kiam Ford kaj Crowther priskribis ĝin kiel ses 8-horaj tagoj, kio faras 48-horan semajnon, sed en 1926 oni anoncis ĝin kiel kvin 8-horaj tagoj, kio faras 40-horan semajnon. (Ŝajne la programo ekis estante sabato labortago kaj iom poste tii ŝanĝis al libertempa tago.) La 1a de majo, 1926, la fabriklaboristoj de Ford Motor Company ŝanĝis al kvin-taga 40-hora laborsemajno, kaj la oficejaj laboristoj faris la transiron la postan aŭguston.
Ford estis farinta tiun decidon por helpi produktivecon, ĉar li esperis, ke la laboristoj faros pli da peno en sia laboro kontraŭ pli da libertempo, kaj li kredis ankaŭ ke pli deca libertempo estas bona por la negocoj, ĉar la laboristoj havos fakte pli da tempo por aĉeti kaj konsumi pli da varoj. Tamen, ankaŭ altruismaj tialoj ludis ian rolon, ĉar Ford mem klarigis "Estas tempo por liberigi nin el la nocio ke la libertempo de laboristoj estas ĉu 'perdita tempo' aŭ klasprivilegio."
Sindikatoj
Ford estis akra kontraŭ sindikatoj. Li klarigis siajn vidpunktojn pri sindikatoj en la ĉapitro 18a de My Life and Work. Li pensis, ke ili estas tro forte influitaj de kelkaj estroj kiuj, spite siajn fanfaronajn bonajn motivojn, ili finfine faras pl da damaĝo ol da bono al la laboristoj. Plej volis nur limigi la produktivecon kiel rimedo helpi la dungadon, sed Ford vidis tion kiel mem-detrua ĉar, en lia opinio, produktiveco estis necesa por ke estu ekonomia prospero.
Li kredis, ke produktivaj atingoj el kelkaj laborsektoroj stimulas la pli ampleksan ekonomion kaj tiele tio kreskigos novajn laborpostenojn aliloke, ĉu ene de la sama korporacio aŭ en aliaj. Ford kredis ankaŭ, ke la sindikatestroj havas malican stimulilon por nutri la konstantan soci-ekonomian krizon kiel vojo al pluteno de sia propra povo. Male, li kredis, ke saĝaj administristoj havas stimulilojn por helpi la bonan agadon de siaj laboristoj, ĉar farante tion oni maksimumigas iliajn proprajn profitojn. Ford tamen agnoskis, ke multaj administristoj estas esence tro malbonaj administristoj por kompreni tion. Sed Ford kredis, ke finfine, se bonaj administristoj kia li mem povus rezisti la atakojn de misgvidataj homoj kaj el maldekstro kaj el dekstro (t.e., kaj socialistoj kaj reakciaj malbonaj administristoj), la bonaj administristoj povos krei soci-ekonomian sistemon ene de kiu nek malbonaj administristoj nek malbonaj sindikatoj povos trovi sufiĉan subtenon por plue ekzisti.
Por malhelpi la agadon de sindikatoj, Ford promociis Harry Bennett, nome iama mararmeano kaj boksisto, por estri la Servan Departementon. Bennett uzis diversajn timigajn taktikojn por ataki la organizadon de sindikatoj. La plej fifama okazaĵo, la 26an de majo, 1937, okazis kiam la sbiroj de Bennett batis perbastone membrojn de la sindikato "United Automobile Workers", kiel Walter Reuther. Kiam la Bennett-anoj estis batintaj la UAW-reprezentantojn, la surloka kontrol-policestro estis Carl Brooks, nome eks-ano de la Serva Departemento de Bennett, kaj [Brooks] "ne ordonis interveni." La venontaj tagon fotoj de la vunditaj sindikatanoj aperis en la gazetoj, disvastigante tion kio poste estos konata kiel La batalo de la superpasejo.
Fine de la 1930-aj kaj komence de la 1940-aj jaroj, Edsel — kiu estis prezidanto de la kompanio — pensis, ke Ford estis veninta al ia interkonsento por kolektiva negocado kun la sindikatoj ĉar violento, laborrompo, kaj akraj sakostratoj ne povis plui. Sed Ford, kiu ankoraŭ havis la finan vetoon en la kompanio pere de facto bazo eĉ se ne oficiale, malakceptis kunlabori. Dum kelkaj jaroj, li retenis Bennett zorge de la parolado kun sindikatoj kiuj estis klopodante organiziĝi en la Ford Motor Company. La memorlibro de Sorensen klarigis, ke la celo de Ford por reteni Bennett enofice estis certigi ke neniam estos interkonsento.
La Ford Motor Company estis la lasta aŭtofabrikanto de Detroit kiu agnoskis la UAW, spite la premojn fare de la cetero el la aŭtofabrika industrio kaj eĉ de la Usona registaro. Laborbremsa striko fare de la sindikato UAW en aprilo 1941 fermis la fabrikon de River Rouge. Sorensen poste rakontis ke malespera Henry Ford estis tre proksima al la okazaĵo kun minaco rompifermi la kompanion pli ol kunlabori, sed lia edzino Clara diris al li ke ŝi lasos lin se li detruos la familian negocon. En ŝia opinio, ne meritos la penon la kaoso kiuj li estus kreinta. Ford plenumis la ultimaton de sia edzino, kaj eĉ samopiniis kun ŝi poste. Subite, la Ford Motor Company iris el la plej durkapa malkunlaborema inter aŭtofabrikantoj ĝis la plej favora interkonsentanto kun UAW. La kontrakto estis subskribita en junio 1941. Ĉirkaŭ unu jaron poste, Ford diris al Walter Reuther, "Estis unu el la plej raciaj aferoj kiujn Harry Bennett iam faris kiam li metis la UAW en tiu fabriko." Reuther demandis, "Kion vi celas?" Ford respondis, "Bone, vi estis luktanta kontraŭ General Motors kaj la uloj de Wall Street. Nune vi estas ĉi tie kaj ni donis al vi sindikatejon kaj pli ol vi havis el ili. Tio metas vin en nia flanko, ĉu ne? Ni povas luktanta kontraŭ General Motors kaj Wall Street kune, ĉu ne?"
Ford Airplane Company
Ford, kiel aliaj aŭtofabrikaj kompanioj, eniris en la aviada negoco dum la Unua Mondmilito, konstruante motorojn Liberty. Post la milito, la entrepreno revenis al la aŭtofabrikado ĝis 1925, kiam Ford akiris la entreprenon "Stout Metal Airplane Company".
La plej sukcesa aviadilo de Ford estis la Ford 4AT Trimotor, ofte nomata "Tin Goose" (Ladansero) pro sia ondeca metalkonstruado. Ĝi uzis novan alojon nomitan "Alclad" (alklado) kiu kombinis la kontraŭkorodan rezistadon de aluminio kun la forto de duraluminio. La aviadilo estis simila al la V.VII-3m de Fokker, kaj kelkaj diras, ke la inĝenieroj de Ford kaŝe mezuris la aviadilon de Fokker kaj poste kopiis ĝin. La Trimotor unuafoje flugis la 11an de junio, 1926, kaj estis la unua sukcesa usona pasaĝera aviadilo, kiu portis ĉirkaŭ 12 pasaĝerojn en fakte nekomforta maniero. Ankaŭ kelkaj variantoj estis uzitaj de la Usona Armeo. Ford estis honorita de la Smithsonian Institution pro ŝanĝo de la aviadila industrio. 199 Trimotoroj estis konstruitaj antaŭ la entrepreno estis dishaltigita en 1933, kiam la Ford Airplane Division fermiĝis pro la malmultaj vendoj dum la Granda Depresio. Ĉefa fabriko por aviadiloj estis Willow Run.
Unua Mondmilito
Ford kontraŭis militon, kion li vidis kiel terura perdo, kaj subtenis sintenojn kiuj kontraŭas la militan intervenon. Ford iĝis tre kritika de tiuj kiuj laŭ li financis militon, kaj li klopodis haltigi ilin. En 1915, la pacistino Rosika Schwimmer atingis favoron de Ford, kiu konsentis financi Pacŝipon al Eŭropo, kie la Unua Mondmilito estis eksplodiĝinta. Li kaj ĉirkaŭ 170 aliaj elstaraj pacestroj veturis tien. La episkopalia pastoro de Ford nome Reverendo Samuel S. Marquis, akompanis lin en la misio. Marquis estris la Sociologian Departementon de Ford ekde 1913 ĝis 1921. Ford parolis kun la Prezidento Wilson pri la misio sed ne atingis subtenon de la registaro. Lia grupo iris al la neŭtrala Svedio kaj al Nederlando por renkonti kun pac-aktivuloj. Celo de granda kritiko kaj ridindeco, Ford lasis la ŝipon tuj kam ĝi atingis Svedion. En 1915, Ford kritikis "German-Judajn bankistojn" pro instigo al milito.
La fabrikoj de Ford en United Kingdom produktis traktorojn Fordson por pliigi la nutradon de Britio, same kiel kamionojn kaj motorojn de avidiloj. Kiam Usono eniris en la milito en 1917 la kompanio iĝis grava liveranto de armiloj, speciale de motoroj Liberty por avidiloj, kaj de kontraŭsubmarŝipaj boatoj.
En 1918, dum pluis la milito kaj la Ligo de Nacioj estis polemika afero en la tutmonda politiko, la Prezidento Woodrow Wilson, el la partio de demokratoj, kuraĝigis Ford por ke tiu kandidatiĝu por la Miĉigana sidloko en la Usona Senato. Wilson kredis, ke Ford povus klinigi la pesilon en la Kongreso favore al la propono de Wilson por la Ligo. "Vi estas la nura homo en Miĉigano kiu povas esti elektita kaj helpi la atingon de la paco kiun vi tiom deziras," la prezidento skribis al Ford. Ford respondis: "Se ili volas elekti min, ili faru tion, sed mi eĉ groŝon ne investos." Ford kandidatiĝu, tamen, kaj venkis per nun 4500 voĉdonoj el pli ol 400 000 eblaj en la ŝtatnivelo. Ford restis entuziasma Wilson-ano kaj subtenanto de la Ligo. Kiam Wilson faris gravan prelegan turneon somere de 1919 por promocii la Ligon, Ford helpis financi ties reklamadon.
Dua Mondmilito kaj mensa kolapso de Ford
Ford estis kontraŭinta la eniron de Usono en la Dua Mondmilito kaj plue kredis, ke la internacia negocado povus generi la necesan prosperon kiu evitu militojn. Ford "insistis, ke la milito estas la produkto de avaremaj financistoj kiuj serĉis profiton en la homa detruo"; en 1939 li iris tiom for kiel por plendi, ke la torpedado de usonaj komercŝipoj fare de germanaj submarŝipoj estas la rezulto de konspiraj aktivecoj entreprenitaj de financistaj milit-farantoj. La financistoj al kiuj li estis aludinta estas la kodo de Ford por judoj; li jam estis iam akuzante judojn pri la eksplodigo de la Unua Mondmilito. En la deklivo al la Dua Mondmilito kaj kiam finfine la milito eksplodis en 1939, li informis, ke li ne volis komerci kun militfarantoj. Kiel multaj aliaj negocistoj de la epoko de la Granda Depresio, li neniam ŝatis aŭ tute malfidis el la Administracio de Franklin Roosevelt, kaj pensis, ke Roosevelt estis iom post iom pelante Usonon pli proksime al la milito. Ford plue negocis kun la Nazia Germanio, inkludante fabrikadon de milit-materialo. However, he also agreed to build warplane engines for the British government.
Jam en 1940, kun la uzado de inter 100 kaj 200 francaj militkaptitoj por labori kiel sklavaj laboristoj, Ford-Werke kontraŭis la artikolon 31an de la Konvencio de Ĝenevo de 1929. En tiu epoko, kiu estis antaŭ Usono eniris en la milito kaj ankoraŭ estis plenaj diplomataj rilatoj kun Nazia Germanio, Ford-Werke estis sub la kontrolo de la Ford Motor Company. La nombro de sklavaj laboristoj kreskis samtempe dum la milito etendiĝis, kvankam la historiisto Max Wallace asertas ke la entreprenoj en Germanio ne estis devigitaj de la Naziismaj aŭtoritatoj uzi sklavajn laboristojn.
Kiam Rolls-Royce serĉis fabrikanton en Usono kiel aldona fonto por la motoro Merlin (kiu kongruis kun la ĉasaviadiloj Spitfire kaj Hurricane), Ford unue akceptis kaj poste ŝanĝis la planon. Li ĉiuokaze "aliiĝis al la militklopodo" kiam Usono eniris en la milito en decembro, 1941. Lia subteno de la usona militklopodo, tamen, estis problemiga.
Kiam Usono eniris en la milito, Ford direktis la Ford Motor Company al la konstruo de vasta nova porcela konstruita fabriko en Willow Run proksime de Detroit, Miĉigano. Ford pioneris en Willow Run en la printempo de 1942, kaj la unua B-24 eliris el la muntolinio en oktobro 1942. Kun 330,000 m², ĝi estis la plej granda muntolinio de la mondo tiam. En sia pinto de 1944, la fabriko de Willow Run produktis 650 B-24-ojn por monato, kaj ĉirkaŭ 1945 Ford estis kompletante ĉiun B-24 en dekok horoj, kaj elirante el la muntolinio ĉiun 58an minuton. Ford produktis 9000 B-24-ojn en Willow Run, duono de la totalaj 18 000 B-24-oj produktitaj dum la milito.
Kiam Edsel Ford mortis pro kancero en 1943, estante nur 49-jaraĝa, Henry Ford teorie reprenis kontrolon de la kompanio, sed serio de atakoj fine de la 1930-aj jaroj estis lasinta lin pli kaj pli malfortiĝinta, kaj lia mensa kapablo estis velkiĝinta. Ford estis iom post iom apartigita, kaj aliaj faris decidojn lianome. La kompanio estis fakte kontrolita de grupeto de veteranaj estroj estrata de Charles Sorensen, grava inĝeniero kaj produktestro de Ford; kaj Harry Bennett, la estro de la Servunuo de Ford, nome paramilita forto kiu spionis kaj trudis disciplinon al la dungitoj de Ford. Ford ĵaluzis pro la aklamo kiun Sorensen ricevis kaj forigis Sorensen en 1944. la malkapablo de Ford kondukis al diskutoj en Vaŝingtono pri kiel restaŭri la kompanion, ĉu per milittempa registara dekreto aŭ per instigo al ia puĉo inter estroj kaj direktoroj. Nenio okazis ĝis 1945 kiam antaŭ serioza risko de bankroto, la edzino de Ford nome Clara kaj la vidvino de Edsel nome Eleanor frontis lin kaj postulis la cedon de la kontrolo de la kompanio al sia nepo Henry Ford la 2-a. Ili minacis per la forvendo de ilia havaĵo, kiu estis tri kvaronoj de la totala kunhavaĵo de la kompanio, se li estus malakceptinta. Ford laŭ informoj koleriĝis, sed li ne havis elekton: devis cedi. La junulo ekkontrolis kaj lia unua decido estis maldungi Harry Bennett.
(54678) 2000 YW47
(54678) 2000 YW47 estas troja asteroido de Jupitero, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas kun iom granda klinangulo en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi estas do ano de la tiel nomata « Greka Tendaro ».
Ludvíkov (Velké Losiny)
Ludvíkov (Ludwigsthal) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Velké Losiny en distrikto Šumperk. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km sudokcidente de Velké Losiny. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 11 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Strekiteco (geologio)
Strekiteco aŭ strekiĝo nomiĝas en geologio la spaca orientiĝo de la laŭlonga akso de aperejo de ŝtonaĵokorpo, ekzemple de tavolo aŭ tavolaro de sedimentaj rokaĵoj, kiel estas ilustrita en geologia mapo. Krom tio ankaŭ la orientiĝo de la laŭlonga akso de morfologia plenformo, ekzemple de montoĉeno, nomiĝas tiel. La indiko de la strekodirekto servas krom tio al la preciza difino de la situo de geologiaj ebenoj en la spaco, ekz.de tavolfacoj kaj limigaj facoj de ŝtonaĵo- kaj mineraloplenigitaj fendegoj (inkluzive profitdonaj mineralaj krudmaterialoj kiel en mineraltavoloj resp. ercfendegoj) same kiel faŭltaj, fendegaj kaj ardeziĝaj facoj, foliiĝoj kaj limfacoj de zonoj de sama metamorfoza grado je kontaktmetamorfozo.
Ludvíkov (Velké Losiny)
Ludvíkov situas en katastra teritorio Velké Losiny kun areo 21,26 km².
Strekiteco (geologio)
Difino
En geologia modelo „strekiteco“ estas difinita kiel tranĉlinio (spuro) de geologia ebeno kun elpensita horizonta ebeno. Tiu ĉi tranĉlinio nomiĝas strekolinio. La spaca pozicio de la strekolinio estas difinita per la strekangulo, kiun tiu ĉi formas kun la norda direkto. La angulo estas mezurata ekde magneta nordo (N) horloĝodirekten, do orienten (E); ekzemple N 35°. Se oni volas indiki la angulon ne precize, sed nur proksimume, oni nomas ĉi tiun kazo „NE-Strekiteco“ aŭ ankaŭ „NE-SW-Strekiteco“. La kliniteco de la geologia faco kontraŭ la faco de la horizonta ebeno nomiĝas kliniteco. Plej kruta estas la kliniteco laŭlonge de la fallinio vertikala al la strekodirekto. La angulo inter la horizonta ebeno kaj la fallinio estas la falangulo.
Per la indiko de strekiteco kaj kliniteco la spaca orientiĝo de ajna geologia faco estas klare difinita. Indiko kiel „035/20SE“ signifas, ke la strekodirekto de la geologia faco je 35 grado deflankiĝas de la nordo (horloĝdirekte) kaj je 20 gradoj kliniĝas sudorienten.
Ludvíkov (Velké Losiny)
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1770.
Santa Flavia
Santa Flavia estas komunumo de Italio sur la norda marbordo de la insulo Sicilio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Palermo, ekde aŭgusto 2015 formale itale nomata città metropolitana di Palermo, do metropola urbo Palermo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Bagheria, Casteldaccia kaj Misilmeri.
La restaĵoj de antikva urbo Solunto estas je 2 km de Santa Flavia.
Kabo Safrano (itale Capo Zafferano) estas malgranda kabo kun promontaro, kiu elstaras sur la Tirena Maro, apartenanta al la teritorio de Santa Flavia.
Kistamási
Kistamási [kiŝtamAŝi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár. Kistamás signifas: malgranda Tomaso.
Historio
Laŭ la onidiro la vilaĝo fondiĝis post la tatara invado (1242). La komunumo post la mezepoko apartenis al la Osmana Imperio (dume ne senhomiĝis). Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo tamen senhomiĝis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.
En Kistamási migra poŝto servas.
Peter Tait
Peter Guthrie TAIT Membro de la Reĝa Societo de Edinburgo (28a de aprilo 1831 – 4a de julio 1901) estis skota matematika fizikisto kaj frua pioniro en termodinamiko. Li estas plej bone konata pro sia lernolibro pri matematika fiziko nome Treatise on Natural Philosophy (Traktaĵo pri natura filozofio), kion li kunverkis kun Kelvino, kaj sia frua esplorado pri nodoteorio.
Lia laboro por nodoteorio kontribuis al la posta formado de topologio kiel fako de matematiko. Lia nomo estas konata en grafeteorio ĉefe pro la Konjekto de Tait. Li estas ankaŭ unu el la du nomigantoj de la Teoremo de Tait-Kneser pri oskulaj cirkloj.
Tibor Budahelyi
Tibor Budahelyi [budaheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Budahelyi Tibor estas hungara skulptisto, grafikisto, medalisto. Tibor Budahelyi naskiĝis la  en Feldbach (Nazia Germanio, nuntempe en Aŭstrio).
Biografio
Tibor Budahelyi abiturientis en Budapeŝto en 1962, poste li laboris kiel ferlaboristo ĝis 1969. Inter 1966 kaj 1982 li lernis en kurso, sed li laboris plu ĝis 1989. Tiutempe li pentradis kaj kreis grafikaĵojn, post jardeko li okupiĝis pri skulptado kaj kreis ankaŭ medalojn. Ekde 1976 li apartenis al artistkolonio de Tokaj, en 1983 kaj 1984 eĉ li gvidis kurson. Ekde 1989 li estis profesie skulptisto. En la 1990-aj jaroj li estis aktiva en simpozioj kaj pluraj artistkolonioj. Li ricevis premiojn inter 1983-2001.
Codex Calixtinus
La Codex Calixtinus aŭ Codex Calixtus (en lat.: Liber Sancti Jacobi, Libro de Sankta Jakobo) estas kolekto de manskribaĵoj el la 12-a jarcento. Oni atribuis ĝin malvere al Kalisto la 2-a, sed verŝajne ĝin kompilis la franca klerulo Aimeric Picaud. Ĝi ekestis kiel instigilo por la vizito de la relikvujo de apostolo Jakobo en Santiago de Compostela.
Enhavo
La libro konsistas el kvin partoj, kiuj ĉiuj staras en pli malpli klara ligo al la sankta Jakobo kaj la pilgrimado al lia sanktejo:
Graveco
De aparta intereso por la historiaj sciencoj estas la pilgrima gvidlibro same kiel la miraklorakontoj, ĉar tiuj ĉi ebligas enrigardon en la cirkonstancoj de mezepokaj pilgrimadoj. Por la muzikscienco siaflanke estas gravaj la plurvoĉaj komponaĵoj, ĉar temas pri unu el la unuaj fontoj, en kiu plurvoĉaj pecoj ne aperas en muzikteoria instrulibro, sed en libro tutverŝajne celata por la praktiko.
→ Vidu ankaŭ: Jakoba Vojo
Ŝtelo de la manskribaĵo en 2011
Ekde la 5-a de julio 2011 oni rimarkis la mankon de la kodekso, kiu kuŝis en la trezorujo de la arĥivo de la Katedralo de Santiago de Compostela, kaj la libro validis kiel perdiĝinta. Jaron poste, la 4-an de julio 2012, oni retrovis la valoregan libron sendifektan en la aŭtejo de elektristro, kiu antaŭe regule laboris en la katedralo, poste tamen kadre de ŝparagadoj de sia dunginto estis maldungita kaj kune kun sia familio krom la kodekso evidente ankaŭ ŝtelis aliajn altvaloraĵojn.
Oľšinkov
Oľšinkov (hungare Meggyfalu [medjfalu], rutene Вільшинків [viljŝinkiv]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Oľšinkov situas fine de sakovojo el Výrava. Medzilaborce troviĝas je 13 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1567 en formo "Olsinka". En 1556 neniu pagis tie imposton. En 1715 oni komputis tie 12 loĝatajn kaj 10 neloĝatajn domojn. En 1787 293 vilaĝanoj en 49 domoj, en 1828 291 vilaĝanoj en 36 domoj loĝis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Olsinkó, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Meggyfalu 267 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Medzilaborce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Oľšinkov 41 homoj, (po 16 rutenoj kaj ukrainoj, 7 slovakoj).
Besence
Besence [beŝence], Bešenca estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sellye.
Situo
Besence situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Sellye troviĝas 12, Szentlőrinc 20, Szigetvár kaj Harkány po 26, Pécs 38, Budapeŝto 234 km-ojn.
Historio
Pli frue romianoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1338 en formo "Olbescen". Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En Besence migra poŝto servas.
Jolán Szatmári
SZATMÁRI Jolán [satma:ri] estis rumania hungara desegninstruistino, pentristino. Ŝi naskiĝis en Satmaro en 1908 kaj mortis en Satmaro en 1972.
Biografio
Jolán Szatmári ekspoziciis en kelkaj lokaj ekspozicioj.
Studánky (Všeruby)
Studánky estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Všeruby, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km norde de Všeruby. Estas ĉi tie registritaj tri adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Studánky situas en katastra teritorio Studánky u Všerub kun areo 1,39 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1645.
Steinsdorf
Steinsdorf ĝis la 31-a de decembro 2013 estis administre sendependa komunumo en Germanio. Ekde januaro 2014 la loĝloko estas parto de la komunumo Weida. La teritorio troviĝas en la distrikto Greiz de la federacia lando Turingio, kaj estas parto de la Turingia Skista Montaro. La 31-an de decembro 2012 la komunumo havis 678 loĝantojn.
Internacia Nudisma Federacio
La federacio laŭ la stato de septembro 2013 havas 35 naciajn asociojn tutmonde, kaj aldone havas korespondantojn en iuj landoj, kie nudismo praktikiĝas, sed kie ne ekzistas formala asocio nudisma. La organizaĵo varbas por oficiala agnosko de "homa rajto pri nudeco en natura medio kaj je naturaj kondiĉoj" kaj por tutmonda rekono de la rajto praktiki nudismon (almenaŭ en interkonsentitaj areoj aŭ, kaze de publikaj naĝejoj kaj aliaj sportejoj, en interkonsentitaj tempoj). Ĝi subtenas la disvolviĝon de nudismaj feriejoj kaj sportejoj, kaj kunlaboras kun naciaj kaj internaciaj institucioj.
Membroj de la federacio estas la naciaj asocioj pri nudismo, krome ekzistas individuaj membroj kaj eksterordinaraj membroj kiel nudismaj feriejoj, hoteloj kaj saŭnejoj.
Membraj naciaj asocioj pri nudismo
La INF laŭ la stato de septembro 2013 reprezentas la sekvajn naciajn asociojn pri nudismo:
Afriko
Azio
Eŭropo
Nordameriko
Sudameriko
Aŭstralio / Oceanio
Horky (distrikto Svitavy)
Municipo Horky situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en valo de rivero Loučná, 8 km nordokcidente de urbo Litomyšl. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skriba mencio pri Horky estas en dokumento de ĉeĥa reĝo Přemysl Otakar la 1-a el la jaro 1226, kie estas nomata kiel atestanto Hlúpen el Hory. La vilaĝon tenis loka malgranda nobelaro ĝis la duono de 16-a jarcento, kiam ĝin aĉetis familiaro Kostka el Postupice kaj alligis ĝin al sia sinjorejo en Brandýs nad Orlicí. En la jaro 1699 estis Horky alligita al la sinjorejo Litomyšl, kie ĝi estis ĝis la jaro 1848.
Ĝis la jaro 1652 estis posedantoj de la sinjorejo protektantoj de Unuiĝo de fratoj kaj ĉefe pro tio en la jaro 1651 listiĝis ĉiuj loĝantoj de la vilaĝo nekatolikoj. Dum perforta rekatoligado de ĉeĥaj landoj ili restis sekretaj evangelianoj kaj al katolikismo ili aliĝis nur ŝajne. En Horky oni legis malpermesitajn librojn kaj eĉ sep homoj el la vilaĝo estis kondamnitaj pro "luterana herezo". Tiu sekreta evangelianismo en la vilaĝo daŭris ĝis proklamo de "tolera patento" en la jaro 1781, kiam aliĝis al la evangeliana kredo pli ol triono de la loĝantaro.
Vidindaĵoj
Ĉe Horky situas barita ĉasarbaro kaj kelkaj fiŝlagoj. Kverkan arbaron gardis arbargardisto el Horky, ĉirkaŭ la jaro 1700 ĉi tie estis establita fazanejo. Tuta ĉasdistrikto de Horky servis ĝis la jaro 1914 nur al bezonoj de la posedantoj de grandbieno en Litomyšl.
Fiŝlaga mastrumado en Horky komenciĝis en la lasta kvarono de 15-a jarcento, kiam estis fosita kanalo el Končinský rivereto apud Končiny al rivereto Sloupnický en Tisová kaj estis konstruita fiŝlago Velký Horecký, nun nomata Velký Netřebský (Granda fiŝlago de Netřeby). Pli malfrue ekestis fiŝlago Šváb kaj en la duono de 17-a jarcento pluaj fiŝlagoj - Heřmánek, Nohavice, Paloučí, Baštovec, Baláč, U horeckého mlýna, el kiuj jam kelkaj ne ekzistas.
Japana Pacsonorilo
La sonorilo, kun alteco de metro kun diametro de 60 coloj ĉe la bazo kaj pezanta 116 funtojn, gisis metalajn monerojn kolektitajn de reprezentantoj de 60 nacioj kiuj partoprenis la asembleon de Unuiĝintaj Nacioj-Asocioj okazinta en Parizo en 1951. Sur ĝi estas gravuritaj japane la vortoj Vivu la mondpaco en tute (世界 絶 対 平和 萬 歳). Ĝia produktado finiĝis ĉe la Tago de Unuiĝintaj Nacioj en 1952. Ĝi situas ĉe UN sub la tegmento de tradicia strukturo farita de japana cipreso arbo, simbolante la Shinto sanktejo. La tuta strukturo estas metita supre de rokoj donacitaj de Israelo.
La kutimo estas sonorigi dufoje jare - la 21 -an de marto, la unua printempa tago, kaj en la malferma tago de la Ĝenerala Asembleo de UN en septembro ĉiujare.
La sonorilo estis sendita por mallonga tempo al Osaka en Japanio por partopreni en la ekspozicio Expo 70 kaj poste returnita al sia loko ĉe la ĉefsidejo de UN. Samjare la Poŝta Servo de UN produktis serion da poŝtmarkoj kun la ilustraĵo de la sonorilo, kadre de serio de poŝtmarkoj pri artaĵoj posedataj de la organizo.
NGC 5782
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
25538 Markcarlson
25538 Markcarlson estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Zálesie (distrikto Kežmarok)
Zálesie (hungare Gibely [gibej], germane Giebel) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La slovaka historia loknomo estis Gibeľ.
Situo
Zálesie situas laŭ rojo, fine de sakovojo el Matiašovce. Kežmarok troviĝas je 20, Spišská Stará Ves je 7 km.
Historio
En 1612 poloj fondis la vilaĝon. En 1787 323 vilaĝanoj loĝis en 43 domoj, en 1828 286 vilaĝanoj loĝis en 38 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon triaklasa (=malbona). Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Gibely 164 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišská Stará Ves, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Zálesie 93 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Református Gyülekezeti Élet
Református Gyülekezeti Élet (Reformita Kongregacia Vivo) estis popoleca religia revuo en Székelyudvarhely de aprilo 1939 ĝis aprilo 1940 kiel daŭrigo de Harangszó en redakto de Gyula Dávid, loka reformita pastro. Dum la vintraj monatoj ĝi aperis ĉiun dimanĉon, dum la someraj monatoj la unuan dimanĉon de ĉiu monato. Ĝi publikis ankaŭ belestristikon de Asztalos István, Bíróné Váró Éva, Berde Mária, Géza Gárdonyi, Horváth Jenő, Illyés Gyula, Komáromi János, Lévai Lajos, Kálmán Mikszáth, Ferenc Móra, Sándor Dénes, Sinka József, Szabó Jenő.
Bia (mitologio)
Bia - (helene Βια, latine Bia) estis en la helena mitologio filino de la titano Palanto kaj de lia edzino Stikso.
Velviĉiacoj
La velviĉiacoj (Welwitschiaceae) estas planta familio el la ordo velviĉialoj (Welwitschiales). Tiu familio apartenas al gimnospermoj kaj enhavas nur unu genron (velviĉio) kaj unu specion (Welwitschia mirabilis).
Bia (mitologio)
Bia kaj ŝiaj fratoj Krato kaj Zelo estas personigitaj ecoj de la plej alta dio Zeŭso. Ili estas sur Olimpo ĉiam alestantaj apud lia ĉiela trono, similaj al flugilhavaj anĝeloj. Tiun ĉi triopon da gefratoj kompletigas ankoraŭ Niko, kiu ja estas konsiderata diino.
Bia personigas grandegan fizikan forton, trudadon kaj altrudeman impulsadon, aparte al perforto. Radias el ŝi pensa kaj senta abrupteco, sovaĝeco kaj krueleco.
Velviĉiacoj
Taksonomio
Jen la klasifiko agnostika laŭ World Flora Online (31 mar. 2020), kaj ties Esperantaj nomoj :
Tarthun
Tarthun antaŭe estis memstara administra komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2010 estas parto de la tiam novkreita komunumo Bördeaue en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Salzland de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la jaro 2008 la tiam ankoraŭ sendependa komunumo havis 763 loĝantojn.
Vendĉeno
Vendeja- Komerca- aŭ Merkatiga ĉeno estas komerca unuo (kutime firmao) kiu okupiĝas pri podetala komerco kaj havas multajn branĉojn (vendejojn) kun komuna varmarko. Merkataj retoj funkcias laŭ du ĉefaj manieroj:
Foje la du metodoj estas kombinitaj en unu ĉeno - kelkaj el la ĉenbutikoj estas posedataj de la ĉeno, kaj kelkaj estas posedataj de lokaj aŭ landaj koncesiuloj.
Plej multaj podetalaj ĉenoj specialiĝas pri aparta komerco (kiel vendado de manĝaĵoj, vendado de libroj, kaj similaj). Iuj vendĉenoj estas internaciaj kaj tiel konsistigas grava parto de la konsumisma tutmondiĝa kulturo, kiel Uniqlo en la komerco de laŭ modaj vestoj. Walmart kaj Target estas du el la plej popularaj ĉenbutikoj en Usono.