cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
András Kiss (violonisto)
Biografio
András Kiss aĝis 5, kiam li komencis violonludi en muziklernejo de Újpest, poste inter 1955-1960 en konservatorio en Budapeŝto, fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1965. Lia violona ĉefinstruisto estis Tibor Ney. Inter 1965-1968 li plulernis en konservatorio de Leningrado helpe de stipendio, fine li kandidatiĝis. En 1968 en konkurso en Lejpcigo li atingis la 3-an lokon. Hejmenveninta li ekinstruis en la Altlernejo, en 1984 li atingis la rangon docento, ekde 1995 ĝismorte li estis katedrestro. Inter 1971 kaj 1988 li recitalis sola en la tuta mondo, tamen en 1971 li establis violonkvarteton, kun kiuj li same recitalis. En 1990 li aliĝis al orkestro, kies dirigento estis Ken-Iĉiro Kobajaŝi. Li ricevis ŝtatajn premiojn inter 1991-2004. Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.
Koloruloj
En la kunteksto de Sud-Afriko, oni uzas la anglan vorton "Coloured" (Koloraj) por indiki homojn kiuj havas iom da afrika sango, sed ne sufiĉe por estis konsideritaj Nigruloj de la leĝoj de la Sud-Afrika registaro dum la epoko de Apartismo. Ili dividiĝas en multaj sub-grupoj, ekzemple la Grikvoj, kiuj estas la descendantoj de Buroj kaj Khoisan, kaj la "Cape Malay" aŭ Malajoj de Kaburbo, kiuj devenas parte de sklavoj kaj ribeloj portitaj al Sud-Afriko el Indonezio de la Nederlanda registaro antaŭ jar-centoj.
Dum la epoko de Apartismo, la registaro klasigis la homojn kiel Blankuloj, Koloraj, Hindoj aŭ Nigruloj, kaj ĉiu grupo havis malsamajn rajtojn. La registaro ofte uzis ne-klarajn metodojn por decidi kiu estis Kolora kaj kiu estis nigra aŭ blanka, kaj povis okazi ke membroj de la sama familio estu klasigitaj en malsamaj manieroj. La "kolora" populacio havis malpli da rajtoj ol la blankuloj kaj ne povis voĉdoni, sed ĝi havis pli da rajtoj ol la nigruloj.
Nuntempe la vorto "coloured" ne plu havas leĝan signifon, sed oni tamen ankoraŭ uzas ĝin. La "koloruloj" estas la plej multo de la populacio en la regionoj de Okcidenta Kablando kaj Norda Kablando. La plej multo el ili parolas la Afrikansan kiel unua lingvo, sed kelkaj parolas angle.
Ankaŭ en Namibio kaj Zimbabvo estas homoj de miksita raso kiuj estas nomataj "coloured".
Kroonstad
Nelspruit estas grandurbo kaj diocezo en Sudafriko, en Provinco Liberŝtato.
Geografio
situas sur altebenaĵo laŭ rivero Vals en la meza parto de la lando. Welkom troviĝas 62, Vanderbijlpark 120, Krugersdorp 180, Johanesburgo 182, Bloemfontein 193, Pretorio 238, Newcastle (Sud-Afriko) 266, Durbano 433, Port Elizabeth 720, Kaburbo 1093 km.
Historio
estis establita en 1855. Voortrekker Sarel Cilliers tie dronis en rivereton en 1900. Tiutempe estis ĉefurbo de Oranje Liberŝato. La britoj konstruis koncentrejon ĉi tie dum la kontraŭbura milito por virinoj kaj infanoj.
Ekonomio
Kroonstad estas la centro de riĉa agrikultura distrikto, produktante maizojn, tritikojn, lanojn, laktaĵojn, viandaĵojn. Ĉefindustrio estas la agrikulturo.
Trafiko
havas flughavenon. El la urbego kuras ĉefvojoj al Kaburbo kaj Johanesburgo, fervojoj kuras al Johanesburgo, Bloemfontein, Durbano kaj Klerksdorp.
Klimato
havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 9-22 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas ĉ. 500-600 mm. La pluvo en januaro kulminas. Inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.
Saale-biciklovojo
Karaktero kaj koneksoj
Ĝi atingas la federaciajn landojn Bavario (Fiĥtela montaro, Frankonia Arbaro), Turingio (Turingia Skista Montaro, Saale-regiono) kaj Saksio-Anhaltio konsiderate esti unu el la plej postulantaj ĉe-riveraj ciklovojoj de Germanujo. En la supraj partoj ĝi karakterizatas per multaj krutaj grimpejetoj. En la regiono de la akvobaraĵoj (Saalekaskade: Bleilochtal-baraĵo, Burgkhammer-baraĵo, Walsburg, Hohenwarte-baraĵo kaj Eichicht-baraĵo) ĉeakva biciklado ofte maleblas. Ekde Saalfeld inverse la vojo ankaŭ de familioj kun infanoj. La norda koneksa ciklovojo estas Elbe-ciklovojo. Plejparte ĝi estas asfaltita.
Saale-ciklovojo estas parto de la unuaranga D-itinero 11 Balta Maro–Supra Bavario; dum la lastaj kilometroj ĝi estas parto de la Tuteŭropa biciklovojo R1 kaj de EuroVelo 2.
Lokoj sinsekvantaj
Jen la komunumoj kiuj transiratas: Zell, Schwarzenbach an der Saale Oberkotzau, Hof (Saale), Berg-Rudolphstein, Blankenstein-Rosenthal, Bad Lobenstein-Saaldorf, Saalburg, Ziegenrück-Drognitz, Kaulsdorf-Breternitz, Saalfeld, Rudolstadt, Uhlstädt, Kahla, Jena, Dornburg, Camburg, Großheringen Naumburg-Saaleck, Weißenfels, Bad Dürrenberg, Merseburg, Halle (Saale), Brachwitz, WettinAlsleben, Bernburg, Nienburg, Calbe, Barby.
Karpospizo
La Karpospizo (laŭ la genro) aŭ Pala rokpasero (Carpospiza brachydactyla) estas malgranda pasero troviĝanta en Afganio, Armenio, Azerbajĝano, Cipro, Ĝibutio, Egiptio, Eritreo, Etiopio, Kartvelio, Irano, Irako, Israelo, Jordanio, Kuvaito, Libano, Omano, Pakistano, Kataro, Saŭdarabio, Sudano, Sirio, Turkio, Turkmenio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kaj Jemeno. Resume la specio reproduktiĝas en sudorienta Turkio, norda Mezoriento, vagante en Saŭdarabio kaj Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, kaj Armenio orienten al Irano, Turkmenio kaj okcidenta Afganio.
Tiu specio estas grizbruna, pli hela sube, kun nestrieca dorso kaj pli nigrecaj flugiloj kiuj montras blankan flugilstrion subŝultre. La kapo estas simile sablokolora al helbruneca senmarka escepte pri iom svaga hela superokula strio. La kruroj estas ruĝecaj kaj la beko griza.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbustaroj kaj moderklimataj herbejoj.
Kapelo Gizela (Veszprém)
Kapelo de Gizela estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Veszprém, en la fortikaĵo, kie ĝi estas la plej malnova konstruaĵo de la urbo. La nuna nomo Gizela-kapelo estas uzata nur ekde la 18-a jarcento.
Karpospizo
Oni ne scias multe pli la reprodukta kutimaro. Sed almenaŭ oni trovis rilaton kun disponeblo de ŝtonetoj surgrunde kaj ne kun disponeblo de arboj. Ankaŭ rilatas al pluvsezonoj kaj al disponeblo de akridoj kaj skaraboj, du ĉefaj predoj por idoj.
Kapelo Gizela (Veszprém)
Gizela estis reĝino, ŝia edzo estis Stefano la 1-a (Hungario).
Karpospizo
Estas 3 aŭ 4 fosiliaj specioj de Carpospiza en Egiptio kaj Etiopio.
Kapelo Gizela (Veszprém)
Historio
La plej frue en tiu loko ia etaĝa konstruaĵo situis. En la 13-a jarcento oni trakonstruis ĝin etaĝa gotika kapelo. Do, ne estas vera tiu opinio, ke la kapelo estis fondita de reĝino Gizela. Post la kontraŭturkaj militoj nur tiu kapelo restis el la mezepoko, la posedanto daŭre estis preposto de Veszprém. Iam oni konstruis kelon por la vinoj sub la kapelon. En la 18-a jarcento oni parte malkonstruis la kapelon pro pligrandigo de la apuda episkopa palaco, sed la loĝantaro protestis, tial almenaŭ partoj restis el la kapelo. Poste oni alkonstruis barokajn partojn, kiujn oni forigis en 1938. Oni faris novan altaron en 1938. Inter 1980-1983 arkeologoj esploris la kapelon kaj ili trovis partojn de freskoj. En 1995 la kapelo estis renovigita.
Enger
Enger estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Herford de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Kapelo Gizela (Veszprém)
Konstruaĵo
Antaŭ la kapelo ornama puto de la fortikaĵo situas.
Nyáregyháza
Ne miskomprenu kun Nyíregyháza!
Nyáregyháza (njAredjhAza) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en subregiono Monor. Ne miskomprenu pri urbo Nyíregyháza. La loknomo signifas poplo-eklezio.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, urbo Pilis kaj tie la fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Cegléd-Szolnok estas proksime. La ĉefurbo estas je 40 km-oj.
Historio
Dum la historio la bienoj apartenis al familio Nyáry (njAri) (=popla). La komunumo nur fine de la turka erao senhomiĝis. Tie naskiĝis politikisto Pál Nyáry, partopreninto de la revolucio kaj liberecbatalo 1848-1849 kaj tie vivis populara aktorino Sári Fedák en la 1950-aj jaroj.
Famuloj
En Nyáregyháza naskiĝis:
James Krüss
James KRÜSS (naskiĝis la 31-an de majo, 1926, mortis la 2-an de aŭgusto, 1997) estis germana verkisto.Kiel filo de elektrikisto li naskiĝis sur la insulo Helgoland. Li studis por fariĝi instruisto, sed neniam laboris en tiu ĉi profesio, ĉar li post siaj unuaj literaturaj provoj preferis vivteni sin de la verkado.
La verkaro de James Krüss konsistas precipe el romanoj, rakontoj kaj radiodramoj por infanoj kaj junuloj. Ili krom fantastaj kaj humuraj elementoj ankaŭ montras socikritikajn trajtojn. Tion bonege elmontras la ruza oka strofo de la poemo Das Königreich von Nirgendwo (La Regno de Nenie), al kiu estas ligilo pli sube. Unu el liaj plej famaj verkoj estas la porinfana romano Timm Thaler oder Das verkaufte Lachen. Inspirite de la rakonto La Mirinda Historio de Petro Schlemihl de Adelbert von Chamisso li rakontas pri orfa knabo, kiu vendas sian ridon, por povi vivi sen materiaj zorgoj.
James Krüss mortis en Tafira Alta, Kanariaj Insuloj.
Kantono Morgan (Georgio)
La kantono Morgan - angle Morgan county - estas kantono de Usono en la subŝtato Georgio. Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas . La kantono estis fondita la.
Alterosa
Alterosa estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono Alfenas. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun.
UK 1999
La 84-a Universala Kongreso de Esperanto okazis de la 31-a de julio ĝis la 7-a de aŭgusto 1999 en Berlino, Germanio. Partoprenis aliĝintoj el 66 landoj. Estis alloga por vizitantoj, sperti la germanan ĉefurbon 10 jarojn post falo de la Berlina Muro. La kongresa temo estis "Tutmondiĝo – ŝancoj por paco?" Rezulton de diskutoj kaj alvokon sur ĝia bazo enhavas la Kongresa Rezolucio.
Kiel kongresejo servis la larĝaspaca Internacia Kongresa Centro Berlino "Internationales Congress Center (ICC)", konstruita inter 1975 kaj 1979 en tiam tre modernisma, eĉ iom futurisma stilo.
Alta Protektanto estis prof. Roman Herzog, Federacia Prezidanto de Germanio.
Okazis la dua Nitobe-simpozio, organizata de Hans Erasmus, kun konataj eksteraj partoprenantoj.
Rektoro de la Internacia Kongresa Universitato estis nobelpremiulo Reinhard Selten. Kunlabore kun AIS San-Marino okazis AIS-IKU, aro da oklekciaj kursoj komplementantaj la Kongresan Universitaton.
Antaŭhistorio
La prezidanto de UEA John Wells en 1993 sendis salutmesaĝon al Esperanto-Ligo Berlino (ELB) okaze de la jubileo „90 jaroj Esperanto en Berlino” kun instigo, inviti Universalan Kongreson de Esperanto en la germanan ĉefurbon."Wells skribis: „Berlino neniam enskribiĝis en la mapon de kongresaj urboj de UEA. Ĉu vi ne trovas tion stranga kaj malfacile kredebla? Ĉu vi ne intencas korekti tiun historian maljustaĵon antaŭ ol ni atingos la 90an aŭ eĉ la 100an Universalan Kongreson?”"Laŭ decido de la jarĉefkunveno de ELB konstituiĝis la 17-an de septembro 1994 la komisiono „Universala Kongreso de Esperanto en Berlino“ por esplori la demandon, sub kiuj kondiĉoj eblas, okazigi UK en Berlino. Kunagadis en la komisiono naŭ berlinanoj, inter ili Hermann Tautorat, Eva Bork, Gary Mickle kaj Heike Schüssler, kaj la hamburganoj Elsbeth kaj Werner Bormann, kiuj speciale kontribuis per personaj spertoj pri organizo de Universalaj Kongresoj, specife pri la UK de Esperanto en Hamburgo 1974.
Estis esploritaj lokoj por kongresaranĝoj, por konvena loĝado de diversaj kongresvizitantoj, la financado kaj la preteco de berlinaj kaj alilokaj esperantistoj agadi por la kongreso. La prezidanto de la komisiono Fritz Wollenberg prezentis al la jarĉefkunveno de ELB la 5-an de februaro 1995 detalan raporton kun la rekomendo: „La komisiono konkludas, ke eblas, rekomendi al la jarĉefkunveno la kandidatiĝon de Berlino por Universala Kongreso de Esperanto.”
Laŭ decido de la jarĉefkunveno okazis la 9-an de aprilo eksterordinara ĉefkunveno de ELB, en kiu Nikola Rašić, la Konstanta Kongresa Sekretario en la Centra Oficejo de UEA, eksplikis speciale la taskojn de la lokaj esperantistoj prepare al la kongreso kaj dum ĝi. Post diskuto oni interkonsentiĝis pri voĉdonado. La 4-an de majo en Esperanto-Centro Falkstraße 25 publike estis kalkulitaj la voĉoj. Plejmulto de la ELB-membroj voĉdonis por organizado de UK inter 1999 kaj 2003 en Berlino.
La 16-an de oktobro 1995 okazis fondokunveno de la provizora LKK kun la prezidanto Bengt-Arne Wickström (kongresejo), vicprezidantoj Detlev Blanke (scienco), Detlef Hofmann (turismo), Fritz Wollenberg (informado), sekretario Hermann Tautorat, kasisto Hans Peter Kames kaj membroj Frank Stocker (politikistoj), Peter Kühnel (tranoktejoj), Ulrich Becker (kulturo), Martin Schüler (kontaktoj en Brandenburgio), Sabine Trenner (Infana Kongreseto), Johann Pachter (giĉetoj), Werner Bormann (konsilanto), Elsbeth Bormann (konsilantino). Poste estis sendita komuna letero de GEA (prezidanto Frank Stocker), ELB (prezidanto Fritz Wollenberg) kaj BEA (prezidanto Detlef Hofmann) al la Estraro de UEA kun la invito: „Germana Esperanto-Asocio, Esperanto-Ligo Berlino kaj Brandenburgia Esperanto-Asocio invitas la Universalan Kongreson de UEA por la jaro 1999 al la germana federacia ĉefurbo Berlin.“
La 18-an kaj 19-an de junio Osmo Buller, la Ĝenerala Direktoro de UEA vizitis Berlinon, por informiĝi pri la kondiĉoj por UK kaj renkonti la aktivulojn kaj partnerojn.
Finfine en la solena malfermo de la UK en Prago estis informita pri la decido de la UEA-estraro, okazigi la 84-an UK de Esperanto en somero 1999 en Berlino.
LKK
La provizora LKK nun intensigis sian preparlaboron por la UK. La duan de februaro 1997 konstituiĝis la LKK kiel registrita unuiĝo kun Bengt-Arne Wickström kiel prezidanto. En la lasta kunveno la 6-an de majo 2001 estis decidita pri nuligo de la unuiĝo.
Pro la subita morto de la LKK-sekretario Hermann Tautorat la 19-an de majo 1996 estis bezonata kompetenta sekvonto. Ina Tautorat transprenis la streĉan laboron kaj sukcese kunordigis la laborojn dum la UK.
Bengt-Arne Wickström gvidis la LKK ĝis majo 1999. Multaj preparlaboroj estis faritaj. Dank al lia engaĝiĝo la Federacia Prezidanto de Germanio fariĝis Alta Protektanto de la UK kaj gravaj personoj de la publika vivo akceptis membrecon en la Honora Komitato. La 22-an de majo li deklaris en letero al UEA sian demision kiel LKK-prezidanto pro problemo kun LKK-ano. Li plue kunlaboris en LKK kiel kongresejestro. La LKK plulaboris sen prezidanto. Neniu volis anstataŭi lin.
Alta Protektanto kaj Honora Komitato
Honora Komitato formiĝis, por morale subteni la UK en Berlino. Akceptis la membrecon politikistoj de diversaj partioj kaj aliaj gravaj personoj de la publika vivo en Germanio. Jen la membroj:
En la akcepta letero al la LKK-prezidanto prof. Wickström li eksplikis interalie:
Komunumaro
Komunumaro estas administra teritoria unuo, kiu grupigas plurajn komunumojn, por komune plenumi difinitajn taskojn. Vidu:
UK 1999
Alta Protektanto kaj Honora Komitato
„Ĝojigas min ege, ke la Universala Kongreso unuafoje okazos venontjare en Berlino. Tio estas por la germana ĉefurbo pozitiva, estonten direktanta signalo. Berlino krome ofertos ekster la kongresaranĝoj multfacetajn ekzemplojn por kunestado de la kulturoj kaj per tio miaopinie estos ideala aranĝloko.”
En la akcepta letero li akcentis:
„Mi tute konscias pri la grava kontribuo, kiun Esperanto plenumas al la interkompreniĝo de la popoloj. Pro tio mi volonte akceptas vian inviton.“
En la akcepta letero de lia oficejo tekstas:
Krome estas grave por li „aprezi la fakton, ke la Universala Esperanto-Kongreso decidiĝis por la ĉefurbo de la denove unuigita Germanio kiel kongresloko.”
Informfolioj de LKK
LKK eldonis por la interna informado en 1998/1999 serion da informfolioj sub la titolo: „LKK Berlin informas“
Aperis jenaj folioj: „Patrona Komitato estiĝas“, „LKK-vizito en ICC“, „Ni preparas la prezentadon de la UK de Esperanto 99 dum la ĉijara UK en Montpellier (1-a – 8-a de aŭg. 1998)“, „Ni nun pritraktas kun profesia kongresorganizanto, elektita de UEA surbaze de la preparlaboro de LKK, pri UK-ekskursoj“, „Alvoko de la LKK – La Universala Kongreso 1999 en la germana ĉefurbo estu afero de ni ĉiuj“.
Por informi germanlingvanojn LKK eldonis por disdono la germanlingvan faldfolion ''„Viele Länder – viele Themen. Ein Kongress mit einer Sprache“'' (Multaj landoj – multaj temoj. Unu kongreso kun unu lingvo)
Berlin-Brandenburgiaj Esperanto-aranĝoj en 1998/1999, dediĉitaj al UK
29-a de aŭgusto 1998 - Somera Festo de ELB kaj BEA en Michendorf (Brandenburgio)
6-a de julio 1998 - Prelego de prof. d-ro György Nanovfsky, Ambasadoro de Hungara Respubliko kaj Dojeno de Diplomatia Korpuso en Moskvo en Haus Ungarn, Berlino
12-a de decembro 1998 – Zamenhoffesto de ELB kaj BEA en Pola Instituto en Berlino kun Esperanto-Redakcio de Pola Radio Varsovio, kanzona programo de la pola kantistino Jadwiga Dzięgeliewska el Krakovo, akompanata ĉe piano de Gražyna Nazarko kaj muzika programo de Elena Wilke kaj la ensemblo „Ne plu“.
3-a de julio 1999 Festa kunveno sur Esperantoplaco en Berlino-Neukölln okaze de 50-jariĝo de ELB
Berlin-Mapo kaj -gvidlibro, poŝtstampo kaj speciala gazetnumero
Pharus-eldonejo publikigis Esperanto-version de sia mapo „Berlin Centro“ laŭ iniciato de la berlina esperantistino Eva Hoffmann en traduko de Dieter Berndt kaj kun informoj pri ELB, GEA kaj UK.
GEA eldonis Esperanto aktuell, n-ro 4-5/99 en julio 1999 kiel germanlingva superrigardo pri la internacia kaj nacia Esperanto-movadoj
Deutsche Post (Germana Poŝto) uzis porokazan stampon kun la dato 7-a de aŭgusto (Modelo: Hans-Joachim Wolf, Berlino) en poŝtoficejo la 9-an de aŭgusto.
Emblemo, afiŝo, kongresaj bultenoj kaj libro
La ronda emblemo de la UK (Modelo: Joachim Schulze, Lepsiko) montras la Brandenburgan Pordegon kun ĉirkaŭa skribo.
La afiŝo montras la radioturon kaj la kongresejon ICC.
UEA eldonis du bultenojn, la unuan kun informoj pri Berlino kaj listo de kongresaj perantoj, la duan kun informoj pri restado en Germanio kaj Berlino kaj pri la kongresa programo, speciale pri ekskursoj.
La Kongresa Libro, eldonita de UEA, Rotterdamo 1999, enhavas informojn pri la Alta Protektanto, la Honora Komitato, la LKK, estraro de UEA kaj Centra Oficejo de UEA. Enestas utilaj informoj pri Berlino kaj la kongresejo, eta ABC de la kongresano, prezento de kongresaj aranĝoj, listo de kongresanoj kaj de Universalaj Kongresoj.
Gazetara Konferenco kaj gazetara kampanjo de GEA
GEA sendis al ĉirkaŭ ducent gazetoj en Germanio informojn pri la UK kun indiko pri esperantisto el la regiono, kiu veturas al la UK kaj pretas esti intervjuata. Aperis amaso da gazetartikoloj rilate al la UK.
Kongresejo kaj salonoj
La Internacia Kongresa Centro (ICC) en Berlino Charlottenburg, iom for de la urbocentro, estis unu el la plej grandaj kongresdomoj de la mondo. En ĉi-tiu arĝente-griza High-Tech-arkitektura konstruaĵo eblis okazigo de la plej multaj kongresaj aranĝoj sub unu tegmento, do kongresanoj rapide venis de loko al loko.
Apud la konataj salon-nomoj Zamenhof (1), Trompeter (2), Lapenna (3), Hodler (6), Kalocsay (Libroservo en ponta vestiblo) estis nomitaj interalie salonoj honore al Catherine Schulze (5), usona Esperanto-instruistino kaj -aktivulino, estrarano de ELNA kaj redaktoro de ĝia revuo, Oene Hoekstra (8) nederlanda Esperanto-instruisto, estraro kaj prezidanto de NGGE – Nederlanda Grupo de Geinstruistoj, Johannes Dietterle (9), germana pastro kaj gimnazia instruisto, direktoro de Germana Esperanto-Instituto, Elsbeth Bormann (11/12), sociala laborantino, kiu gvidis virinan agadon en UEA kaj estis prezidanto kaj Honora prezidanto de GEA, Rudi Graetz (13/14), germana komerca konsilisto, prezidanto de Centra Laborrondo Esperanto en Kulturligo de GDR 1965-1977, Gustav Kühlmann, dano, kiu prezidis de 1944 plurfoje Konversacian Esperantistan Klubon Kopenhago dum jardekoj, ekde 1979 estris la asocion Internacia Aŭtomobilista Esperanto-Klubo kaj kunordigis agadon de Veterana Esperanto-Klubo (VEK), Jean Forge  (Kulturetaĝo – Meza vestiblo), eminenta pola-germana filmreĝisoro kaj Esperanto-verkisto, Eugen Wüster (Tegmentoĝardeno), aŭstra inĝeniero, universitata profesoro, unu el la fondintoj de la Esperantologio, fondinto de la moderna terminologio-scienco. Per nomo de ĉambro estis honoritaj Hermann D. Tautorat, grava Esperanto-instruisto kaj aktivulo en Berlino, fondinto de Ĵaŭda Rondo kaj Esperanto-Centro, Jean Borel, svisa ĵurnalisto, redaktoro, tradukisto, kiu fondis en 1903 Berlinan Esperanto-grupon kaj Esperanto-eldonejon Möller & Borel kaj iniciatis fondon de GEA.
Salutmesaĝoj kaj akcepto
Mesaĝon al la UK sendis:
Li „deziras al la 84-a Universala Kongreso de Esperanto bonan kaj sukcesan iradon kaj transsendas la plej bonajn salutojn.”
Li skribis:
„La internacia lingvo, en 1887 iniciatita de la kuracisto Ludwig Zamenhof, povis krei aktivan lingvokomunumon, kies membroj en pli ol cent landoj agadas en la spirito de reciproka respekto kaj toleremo. Esperanto ne konas lingvan hegemonion nek diskriminacion de minoritatoj, sed alprenas elementojn el diversaj lingvoj kaj kulturoj por ilin kunligi.
Mi tre kore bonvenigas vin ĉiujn en Berlino al la 84-a Universala Kongreso de Esperanto. La kongreso pruvu unu plian fojon la kapablecon de la planlingvo Esperanto, kaj okazu fruktodona diskuto pri „tutmondiĝo kiel ŝanco por la paco“.
Li priskribis la situacion de la mondo kaj akcentis: „Pli kaj pli ofte montriĝas, ke la problemoj komunas. Inter la minacoj troviĝas kelkaj bone videblaj: terorismo, pandemonio, amasarmado. Aliaj insidas kaŝe: klimata ŝanĝo, narkot-komerco, ‚lavado de ŝtelita mono’. Ĉiuj ignoras landlimojn. Ili estas ‚problemoj senpasportoj’. Neniu lando sola kapablas, ilin forbari. Tial ĉiu lando bezonas Unuiĝintajn Naciojn.” Ke „diversaj fortoj de la civila socio” en la lastaj jaroj „montris sin ĉiam pli aktivaj je la nacia kaj internacia skaloj” en konstruado de paco kaj batalo kontraŭ minacoj al la paco, li taksas „tre pozitiva evoluo”. La salutmesaĝo finas per la vortoj: „Je ĉi tiu historia momento mi dediĉis min al la konstruado de nova fundamento el paco, progreso kaj evoluo, en la kadro kaj per la helpo de Unuiĝintaj Nacioj. Tian devon al la nuntempo kaj la estonto nun frontas ni ĉiuj. En tiu spirito, mi deziras al vi plenan sukceson.“
Li komence atentigis: „Via kongreso pritraktos la problemojn de Tutmondiĝo, paco kaj lingva diverseco. Tiuj temoj ja centre rolas en la programo de UNESCO, …“ Post kelkaj pensoj rilate al la kongresa temo kaj la signifo de demokratio tiurilate, li daŭrigas: „Interparolante, homoj lernas kompreni unu la alian kaj praktiki la moralan solidarecon, sur kiu baziĝas ĉiu vera integriĝo. En tia aliro efektive kuniĝas la idealoj de d-ro Esperanto kaj tiuj de UNESCO. Ni dividas vizion pri vera tutmondeco. Preter la tre limigita tutmondiĝo ekonomia de la merkatoj.“ Kulminas liaj eksplikoj en la alvoko: „Ni renovigu niajn strebojn por certigi, ke la tutmondiĝo inkluzivu ankaŭ tiun ĉi dimension: senkondiĉan respekton al kultura kaj lingva diverseco. Se ni sukcesos ĉi-rilate, tio siavice naskos novajn ŝancojn por plifortigi la pacon kaj plibonigi homajn vivojn.“
Li karakterizis la specifan signifon de UK en la germana ĉefurbo: „Urbo, kie oni iam ordonis, ke Esperanto malaperu, sed urbo, kiu fariĝas por la semajno venonta la ĉefurbo de Esperantujo … urbo, kie falis la muro, popolon dividinta, eĥo de tiu evento, sonante tra la mondo kai inaŭgurinte falon de muro virtuala, dividinta homaron en kampoj malamikaj. Ĉi tie do, fare de dissalto de Berlina muro, startis efektivigado de la ideo de tutmondiĝo.” Por Zaleski-Zamenhof tutmondiĝo „prezentas al paco kondiĉon necesan”, ĉar laŭ li „la gravaj problemoj … postulas tutmondskalajn solvojn” kaj Esperanto, vehiklo de la universala toleremo, fundamenta valoro de interhomaj rilatoj, toleremo signifanta respekton de la diverseco, de la alieco, tial do necesa faktoro de sukcesa funkciado de la tutmondiĝo.”
Li al la invititoj diris: „Rimarkinda ĉe via kongresa temo ŝajnas al mi, ke vi malimplice metas en la malfonon de viaj pripensoj la eblajn sekvojn pozitivajn de tutmondiĝo, dum ĝuste ĉi tie en Germanio la nocio „tutmondiĝo“ ofte havas negativan nuancon. Mi konsentas kun vi, ke la tutmonda interplekto de la ekonomio kaj la plidensigo de la tutmonda komunikado estas grandioza ŝanco por pli bona interkompreniĝo inter la popoloj. … La tempo tiurilate laboras favore al la baza ideo de Esperanto.” Li eksplikis poste la gravajn ŝanĝojn en la sistemo de altlernejoj kaj sciencoj en Germanio en rilato al tutmondiĝo.
Kongresa Temo
La Kongresa Temo estis pridiskutita en kelkaj specialaj kunvenoj, sed ludis ankaŭ rolon en diskutkontribuoj kaj paroladoj de aliaj aranĝoj kaj publikaĵoj.
Vilmos Benczik, la reĝisoro de la Kongresa Temo, en Kongresa Libro atentigis pri aspektoj de tutmondiĝo, pri diversaj rigardoj al ĝi, kaj starigis pripensindajn demandojn. Fine li skribis: „Estas esperige, ke la blindan mondan eŭforion ĉiam pli ofte rompas tiaj demandoj kaj ankaŭ provoj de respondoj. Ni esperantistoj, kiuj estas fruaj apostoloj de la penso pri tutmondeco, certe devas aŭdigi nian voĉo en tiu monda debato.“
En la Kongresa Rezolucio estis fiksita rezulto de la diskutoj kaj fine formulita jena alvoko: „La 84-a Universala Kongreso de Esperanto…
alvokas
- al Unuiĝintaj Nacioj, al ties instancoj, al ĉiuj internaciaj forumoj, al la ne-registaraj organizaĵoj kaj al la uzantoj kaj parolantoj de Esperanto tra la mondo, doni gravan atenton al tiuj ĉi aspektoj de tutmondiĝo, kaj klopodi direkti la procezon tiel, ke ĉiuj homoj de la terglobo profitu el ĝi. Tio povas okazi nur ĉe senkondiĉa respekto de ĉiuj homaj rajtoj, inkluzive de la rajtoj je lingva kaj kultura diverseco;
- al la ekonomie prosperaj kaj politike fortaj ŝtatoj celi ne asimilon de la cetera mondo sed unuiĝon kun ĝi surbaze de reciproka kompreno, respekto kaj reciprokaj avantaĝoj, ĉar nur tia tutmondiĝo povas garantii por la homaro solidan pacon en vera feliĉo.“
Antaŭkongreso
Detlev Hofmann kun sia entrepreno “espero-Reisen” antaŭ UK de 24-a ĝis 30-a de julio buse rondvojaĝis kun kongresanoj „Ambaŭborde de la Odro”. Estis vizititaj multaj polaj kaj germanaj urbetoj.
Nacia Vespero
Per muziko, dancoj kaj literaturaj tekstoj estis prezentitaj Berlino kaj la ĉirkaŭa Brandenburgio nuntempaj kaj historiaj. Elpaŝis gurdisto Eberhard Franke, la berlina dancensemblo „Berolina Linke Wade“, Barbara Kellerbauer kun kanzonoj de Bertolt Brecht, Volkstanzkreis Alte Liebe (Soraba Popola Dancensemblo „Malnova Amo“), Dancgrupo kaj Koruso de Bruno-Göring-Amikaro, Duo Britt Hedrich kaj Rüdiger Busch (Brit Hedriĥ kaj Ridiger Buŝ) – kontrabaso kaj gitaro - kun ĵazo kaj klasika muziko, la Ensemblo Musici Berlin – koruso kaj solistoj – kun berlinaj melodioj kaj fine Mr. Breeze (Briz) – Berlina Rok-grupo. Muzikis ankaŭ strataj muzikantoj el Berlino: Nikolai Kirjasijev (akordiono), El Gitano – The Human Jukebox (La Cigano – homa muzikaŭtomato) kaj Massimo (Italio) kaj amikino Erna (gitaro kaj fluto).
András Lovasi
Biografio
András Lovasi ne finis la lernadon en Universitato de Pécs. Li ŝatis la muzikon kaj li fondis diversajn rokgrupojn, ekzemple "Kispál és a Borz" (kun András Kispál en Pécs), "Kiscsillag" en 2005. Li estas eksedziĝinta havanta 2 filinojn. Li ricevis premion Kossuth en 2010.
UK 1999
Nacia Vespero
Tra la programo lerte gvidis Martin Haase.
Internacia arta Vespero
Laŭ alvoko anonciĝis Esperanto-artistoj kaj prezentis impresan programon. Interalie tre mistere dancis la fama dana kantisto Kim Jesus Henriksen kaj laŭ hejma arta tradicio la korea dancistino Song Ĝong-Ok.
Tra la programo gvidis Katalin Smidéliusz (Katalin Kováts) kaj Fritz Wollenberg.
Kulturetaĝo Forge
Ĝi funkciis ĉiutage kun varia programo. Elpaŝis la duopo Ĵomart kaj Nataŝa, Germana dancgrupo kaj pola dancensemblo, Bahaa dancgrupo „Diverseco“, Popola dancensemblo de Bruno-Göring-Amikaro, Klezmer-muzikgrupo „Harry’s Freilach“, Aleksander Danko (akordionisto), Elena Wilke kaj grupo „Ne Plu“, Georgo Handzlik (kantisto kaj gitaristo).
Rigardeblis la ekspozicio de pentraĵoj kaj grafikaĵoj de Helga Plötner el Gräfenheinichen (Germanio). Inter la artaj verkoj videblis portretoj de germanaj kaj alilandaj esperantistoj.
Belartaj Konkursoj
La 2-an de aŭgusto en salono Wüster oni informis pri rezultoj de „Belartaj Konkursoj“ de UEA en 1999. La prezidanto de la juĝkomisiono omaĝis festparole al la 50-jariĝo de Belartaj Konkursoj kaj al 75-a naskiĝtago de la elstaraj Esperanto-verkistoj Marjorie Boulton kaj William Auld.
Premiitoj:
Poezio: 1-a premio Antonio Valén (Hispanio) pro „Amafer’ iama”, 2-a premio Stefan MacGill (Hungario) pro „Ercoj”, 3-a premio Gonçalo Neves (Portugalio) pro „Amoroj”, Honoraj Mencioj Gonçalo Neves (Portugalio) pro „Gagat” kaj „Aglo”. Partoprenis 52 verkoj de 25 aŭtoroj el 17 landoj.
Prozo: 1-a premio Sten Johansson (Svedio) pro „Nepoj en Torento”, 2-a premio Sten Johansson (Svedio) pro „Kastelo de revoj”, ”, 3-a premio Lena Karpunina (Germanio) pro „La ridinda letero”, Honora Mencio Jorge Camacho (Hispanio) pro „Ludwig”. Partoprenis 20 verkoj de 14 aŭtoroj el 12 landoj.
Teatraĵo: 1-a premio Paul Gubbins (Britio) pro „Nun ni parolu!” kaj „Kien la pruneloj Kreskas”, 2-a premio ne aljuĝita, 3-a premio Paul Gubbins (Britio) pro „La neforlasito”. Partoprenis 5 verkoj de 3 aŭtoroj el 3 landoj.
Eseo: Premio „Luigi Minnaja”: Gonçalo Neves (Portugalio) pro „Niaj verboj sen veproj”, 2-a kaj 3-a premioj ne aljuĝitaj
Kanto: Premio „Ahn Song-san pri Kanto”: Valentina Maria Nan (Rumanio) pro „Ami”, 2-a premio Fiorello Fiorentin, teksto, kaj Aldo Fiorentin, muziko, (Italio) pro „Rifuĝintoj”, kaj Anja Karkiainen, teksto, kaj Vesa Pölkki, muziko, (Finnlando) pro „Kiam la folioj flavas”,  3-a premio Aldo Fiorentin (Italio) pro „Pensoj pri la paco”. Partoprenis 10 kantoj de 6 aŭtoroj el 6 landoj.
Infanlibro: „Infanlibro de la Jaro 1998”: Kroatia Esperanto-Ligo pro la libro „Mirindaj aventuroj de metilernanto Hlapic” de Ivana Brlic-Mazuranic, trad. el la kroata Maja Tišljar.
Vidbendo: 1-a premio „Esperanto in Mecklenburg und Vorpommern 1905-1944”(1-a parto) de Ralf Kuse (Germanio), 2-a premio „Esperanto – komunikado kaj kulturo” de Brazila Esperanto-Ligo, reĝisorita de Ciro Gomes de Freitas, 3-a premio „Malproksima eĥo de la silka vojo” (pri Taĝikio) de Firdaus Ŝukurov (Taĝikio). Du vidbendoj ne videblis pro teknikaj kialoj. Sume partoprenis 5 vidbendoj.
Ekspozicioj
Pentraĵoj kaj grafikaĵoj de Helga Plötner el Gräfenheinichen (Germanio) rigardeblis en Kulturetaĝo Forge. Inter la artaj verkoj videblis portretoj de germanaj kaj alilandaj esperantistoj.
Teatraĵoj, koncertoj kaj filmo
Livija Kroflin kaj Ivan Špoljarec de teatra trupo Lutkobus (Pupobuso) el Zagrebo ludis la spektaklon „La eta princo” de Antoine de Saint-Exypéry, adaptita de Livija Kroflin, reĝisorita de Vera Lončar.
Koncertis la pianistoj Aldo Fiorentino el Italio kaj kantistinoj Galina Staneŝnikova kaj Elena Puĥova el Moskvo. Chopin-koncerton prezentis Mariusz Adamczak el Varsovio.
Roman Dobrzyński prelegis post montro de sia filmo „Chopin revenas al Majorko” pri Chopin kaj Gorge Sand.
Internacia Kongresa Universitato
Dum la 52a sesio de la Internacia Kongresa Universitato, kies rektoro estis Reinhard Selten kaj vicrektoro Erich-Dieter Krause, estis faritaj jenaj prelegoj:
Kuzma Petrov-Vodkin
Kuzma Sergeeviĉ Petrov-Vodkin (Кузьма Сергеевич Петров-Водкин; naskiĝis la, mortis la ) estis grava rusa kaj soveta pentristo kaj verkisto.
UK 1999
Internacia Kongresa Universitato
Okcidenta matematiko: sekreta batalilo de kultura imperiismo? (Alan Bishop)
Kuzma Petrov-Vodkin
Biografio
Li naskiĝis en Ĥvalinsk, Saratova provinco, kiel filo de ŝufaristo, eklernis pentrarton ĉe pentristoj de ikonoj kaj signaloj. Hazarde, dunganto de lia patrino invitis bone konata arkitekto, R. Meltzer. Petrov-Vodkin estis prezentita al la gasto kaj impresis lin tiom ke li atingis inviton studi arton ĉe Sankta Peterburgo. La edukado estis financita pere de monkolekto inter lokaj komercistoj. Li itam renkontiĝis kun Borisov-Musatov, nome grava pentristo loĝanta en Saratov, kiu kuraĝigis Petrov-Vodkin plustudi. Petrov-Vodkin restis en Sankta Petesburgo el 1895 al 1897 studante ĉe la Lernejo de Barono Stieglits antaŭ translokiĝi al la moskva lernejo de pentrarto, skulpturo kaj arkitekturo. Tie Petrov-Vodkin estis studento de Valentino Serov, Isako Levitan kaj ĉefe Konstanteno Korovin. En 1901 li veturis al Munkeno por atenti klasojn ĉe Anton Ažbe. Li gradiĝis en 1904.
Komenco de sendependa laboro (1899-1912)
En Parizo en 1906 li renkontiĝis kaj edziĝis al Maria Jovanovic (1885–1960), filino de serbaj enmigrintaj hotel-zorgantoj. Ŝi restis lia vivodaŭra kompano. Ili havis du filinojn, unu el kiuj mortis [senverigita] en infanaĝo.
UK 1999
Internacia Kongresa Universitato
Psikiatrio -- sojle al la tria jarmilo (Hans Eichhorn)
Sekureco en komputila komunikado: Legitimado kaj ĉifrado (Reinhard Fössmeier)
Lingvodinamiko inter dialekto kaj normlingvo (Martin Haase)
Teodoro Ŝvarc, entreprenanto, verkanto, travivanto (Humphrey Tonkin)
Quéven
(jen france, bretone Kevenn) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
UK 1999
Internacia Kongresa Universitato
De la homarana helpo al la homarana interveno en la aktuala internacia juro (Rafaela Urueña de Hernández)
La prelegoj de Eichhorn kaj Fössmeier estis enkondukoj al samtemaj kursoj de po ok lecionoj, aranĝataj kune de UEA kaj AIS San-Marino en la kadro de AIS-IKU.
Heidi Klum
Heidi Klum (naskiĝis la 1-an de junio 1973 en Bergisch Gladbach) estas germana fotomodelo, unu el la plej konataj manekenoj de la mondo. Ekde 2008 ŝi ankaŭ estas usona ŝtatanino.
Ŝi geedziĝis en majo de 2005 kun la angla kantisto Seal. Ili havas du filojn kaj unu filinon. En 2012 la paro disiĝis.
UK 1999
AIS-IKU-kursoj
UEA kunlabore kun Akademio de Sciencoj San Marino (AIS) komplementis IKU per AIS-IKU-kursoj oklekciaj, kiuj ebligis pli profundan okupiĝon pri kelkaj el la temoj, prezentitaj dum IKU.
La IKU-prelegoj kaj la kursoj trovis grandan intereson. Ĝis la lastaj lecionoj la salono estis plena.
Terminologia Kunveno
Gvidis ĝin Petr Chrdle, UEA-estrarano pri faka agado. Parolis Wera Blanke pri terminologia evoluo kaj spertoj kun TEC, Christer Kiselman pri sia revizia kunlaboro pri matematiko kaj statistiko pri la nova eldono de PIV, Luis de Yzaguirre pri rolo de teknologio en estonteco de lingvo kaj neceso de Esperanto, Karl Hermann Simon pri la forsta terminaro Lexikon Silvestre, István Gulyás pri fervoja terminaro de Internacia Fervoja Unio. En diskuto parolis Sandra Schweder, Detlev Blanke, Rüdiger Eichholz kaj Jan Werner. Revivigo de TEC estis postulata.
Esperantologia Konferenco
Sub gvido de Marc van Oostendorp ĝi ĉefe okupiĝis pri komputilaj aspektoj rilate al futuro de lingvoj.
Nitobe-simpozio
La duan Nitobe-simpozion, inkluzivintan ekstermovadajn sciencistojn gvidis Hans Erasmus. Estis inkluzivitaj neesperantistaj sciencistoj. Temo estis “Tutmondiĝo kaj lingva diverseco”. Prelegintoj: Prof. Dr. Ulrich Ammon, Dr. Tove Skutnabb-Kangas, Prof. Claude Piron, Prof. Dr. Florian Coulma s, Mrs. Emma Bonino.
Religiaj aranĝoj
Ekumenan Diservon en St. Marien-preĝejo ĉe Alexanderplatz la 1-an de aŭgusto partoprenis pli ol 600 homoj. Kantis kvarvoĉa koruso el Munkeno akompanata de blov-ensemblo kaj granda orgeno. La diservo enhavis eŭkaristion. Invitis IKUE, KELI, LKK. Predikis interalie Adolf Burkhardt.
Al interreligia preĝhoro en Evangelische Kirche am Lietzensee invitis Bahaa Esperanto-Ligo.
Kunvenoj de asocioj, uniĝoj ktp.
La 65-a Internacia Kongreso de Blinduloj okazis jam de 25-a ĝis la 31-a julio en Berlino (Hotel Unter den Linden) kun 102 partoprenantoj. Jarkunvenojn dum UK aranĝis ISAE (sciencistoj), IPTEA (poŝtistoj), IKEL (etnistoj), FAME-fondaĵo, Esperantlingva Verkista Asocio, Germana Esperanto-Asocio, IKEF (komercistoj), ASLE (sociallaborantoj). Kunvenis radio-amatoroj (ILERA), radio-aŭskultantoj (AERA), Rondo Familia, medicinistoj (UMEA), juristoj (EJA), fervojistoj, verduloj (AVE), ateistoj (ATEO), komunistoj (KEK), membroj de SAT, mondcivitanoj, spiritistoj (Societo F.V. Lorenz), katolikoj (IKUE), interesatoj de naturkuracado (INA), samseksemuloj (LSG), kat-amikoj (Rondo Kato), Goo-ludantoj (EGLI) kaj la Internacia asocio “Monda Turismo”. Refondiĝis la Aŭtoklubo Esperantista. Renkontiĝis legantoj de Litova Stelo, de Revuo Esperanto kaj El Popola Ĉinio. EEU kunvenis al fermita kunsido kaj publika pri Eŭropa agado, en kiu prezentis sin la nova estraro U. Broccatelli (prezidanto), K. Fettes-Tösegi (sekretariino) kaj H. van Ten Hagen (kasisto).
Tago de la lernejo
La 3-an de aŭgusto kunvenis interesatoj pri instruado de Esperanto. Enkondukon al la temo „Kiel Esperanto povas kontribui al interkultura edukado?“ faris la prezidanto de ILEI Mauro la Torre. La germanan eduksistemon prezentis Günther Lobin. Kontribuis Lusi Harmon, Stefan Mc Gill kaj Paul Gubbins. Gvidis la aranĝon Jennifer Bishop.
Kursoj kaj ekzamenoj
En internaciaj ekzamenoj de ILEI/UEA sukcesis 4 por la elemta kaj 6 por la meza ekzameno.
Jam tradiciaj Esperanto-Cseh-kurso kaj Cseh-seminario efektiviĝis.
Konversaciajn rondojn por pli bone praktiki Esperanton gvidis Atilio Orellana Rojas.
Kurson de soraba lingvo, lingvo de slava minoritato, vivanta en la germanaj federaciaj ŝtatoj Brandenburgio kaj Saksio, gvidis Michael Wolf.
UEA-instancoj kaj -organizaĵoj kunvenis
Dum la UK kunvenis la komitato de UEA. La Estraro de UEA publike respondis, same la Centra Oficejo de UEA. Estis diskutitaj spertoj pri Delegita Reto, estis kunsidoj pri agado en Ameriko, agado en Afriko, agado en Azio kaj agado de landaj asocioj de UEA, estis aranĝita Forumo de Fakaj Asocioj kaj spertinterŝanĝo pri Kulturaj Ĉefurboj de Eŭropo 2000.
Rheinische Post
Rheinische Post (laŭvorte "rejnlanda poŝto", mallongigo RP) estas germana regiona gazeto, kiu aperas ĉiutage de lundo ĝis sabato. Ĝi fondiĝis en la urbo Duseldorfo (germane Düsseldorf) kaj havas sian centran redakcion tie.
UK 1999
UEA-instancoj kaj -organizaĵoj kunvenis
Kunvenis la FAME-fondaĵo kaj la Akademio de Esperanto kaj fermite kaj publike.
Rheinische Post
En la dua jarkvarono de 2016, do inter aprilo kaj junio, sume vendiĝis averaĝe 299 974 ekzempleroj ĉiutage, plejmulto en abonoj, sed signifa parto ankaŭ per unuopaj aĉetoj.
Oskar Kokoschka
Oskar Kokoschka (naskiĝis, mortis ) estis aŭstra pentristo, poeto kaj dramisto. Li estas plej multe konata pro siaj intensaj ekspresionismaj portretoj kaj pejzaĝoj.
UK 1999
Junulara programo
Specialaj junularaj programeroj traviveblis čefe en gimnazio Schillerschule, kie ankaŭ troviĝis la amasloĝejo.
Oskar Kokoschka
Biografio
Kokoschka havis amaferon kun Alma Mahler. Ŝi ĉesis la rilaton. Li daŭre amis ŝin la tutan vivon. Unu el liaj plej grandaj verkoj Die Windsbraut (aŭ La Tempesto), estas omaĝo al ŝi. Lia poemo Allos Markar temis pri tiu rilato.
Kuzma Petrov-Vodkin
Komenco de sendependa laboro (1899-1912)
Dum tiu stadio en sia arta disvolviĝo. Petrov-Vodkin etende uzis estetikon de ortodoksaj ikonoj kune kun pli brilaj koloroj kaj nekutimaj komponoj. Liaj verkoj estis ofte kritikitaj kiel blasfemaj kaj erotaj.
Oskar Kokoschka
Biografio
Taksita de degenerinta arto fare de Nazioj, Kokoschka forlasis Aŭstrion en 1934 por Prago. En 1938, kiam ĉeĥoj engaĝiĝis en Wehrmacht, Li fuĝis al Unuiĝinta Reĝlando. Li restis tie dum la milito.
Kokoschka fariĝis brita civitano en 1946. En 1978 li reakiris sian Aŭstran civitanecon. Li vojaĝis al Usono en 1947. Poste li translokiĝis al Svislando. Li vivis tie la reston de sia vivo. Li mortis en Montreux.
Literaturaj verkoj
Literaturaj verkoj de Kokoschka estas tiel kuriozaj kaj interesaj kiel liaj artaj verkoj. Lia memoraĵo, A Sea Ringed with Visions, estas tiel freneze psikedela kiel io ajn verkita de aliaj sub la influo de nunaj halucinogenoj. Lia mallonga teatraĵo "Murdisto, Espero de Virinoj" estas ofte nomita la unua ekspresionisma dramo. Lia Orpheus und Eurydike (1918) fariĝis opero fare de Ernst Krenek.
Kuzma Petrov-Vodkin
Matureco (1912-1928)
De 1924 ĝis 1926 Petrov-Vodkin loĝis en Francio kun sia familio. En 1922 li pentris portreton de la rusa poetino Anna Aĥmatova.
Dum siaj plej fruaj jaroj, Petrov-Vodkin disvolvigis sian "sferan perspektivon": unika tekniko kiu distordas la desegnon por reprezenti, ke la vidanto estas sufiĉe alte por vere noti la sferan kurbon de la tero. Li uzis ĝin etende en siaj verkoj kiel Morto de komisaro kaj En la fajrlinio, kiu faras ke la observanto ŝajnu pli distanca, sed fakte pli proksima. Petrov-Vodkin uzis pli malhelajn tonojn laŭlonge de la tempo, sed liaj pentraĵoj iĝis pli detalaj. Li ekpentris mutajn naturojn kaj portretojn, kaj poste eliris el tiuj dekomencaj temoj.
Kun helpo el la soveta registaro, li faris kelkajn veturojn tra Sovetunio, produktante multajn verkojn montrantajn instruajn celojn.
Lastaj jaroj (1928-1937)
En 1927, Petrov-Vodkin eksuferis pro pulma tuberkulozo kaj devis ĉesi pentri dum kelkaj jaroj. Li ŝanĝis al literaturo kaj verkis tri ĉefajn duon-membiografiajn volumojn, nome Ĥvalinsk, Spaco de Eŭklido kaj Samarkandia. La unuaj du el tiuj estas konsiderataj inter la plej fajna rusa literaturo tiutempa.
Printempe de 1932 la Centra Komitato de la Komunista Partio dekretis, ke ĉiaj ekzistintaj literaturaj kaj artaj grupoj kaj organizoj estu dismuntitaj kaj anstataŭataj de unuigitaj asocioj de kreivaj profesiuloj. Laŭ tio, la Leningrada Unio de Artistoj estis establita la 2an de Aŭgusto 1932, kio estis la fino de la historio de la post-revolucia arto. La epoko de soveta arto ekis. Petrov-Vodkin estis elektita la unua prezidento de la Leningrada Unio de Artistoj en 1932.
En Februaro 1939, Petrov-Vodkin mortis pro tuberkulozo en Leningrado.
UK 1999
Junulara programo
Koncertis la sveda rokgrupo Persone kaj la rusa kantduopo Ĵomart kaj Nataŝa. Estis ofertitaj Esperanto- kaj germana kursoj, ludoj, danckurso, uzintago, urbludo, Kneipentour (knajpa ekskurso), disco, danco kaj gufujo.
Internacia Infana Kongreseto
Samtempe kun la 84-a Universala Kongreso de Esperanto okazis la 32-a Internacia Infana Kongreseto de la 31-a de julio ĝis la 7-a de aŭgusto en Bergholz-Rehbrücke ĉe Potsdamo en Infana Turisma Centro am Teufelssee (Ĉe la Diabla Lago). Al la teamo de prizorgantoj apartenis Sabine Trenner, Monica Cruz, Jenny Goddard, Steffen Pietsch, Ana-Maria Pinter kaj Lukaŝo Tokarski. La infanoj, 6- ĝis 14-aĝaj, estis invititaj de la talismano de la kongreseto Villi Abelo, al kiu ili povis sendi siajn aliĝilojn sub adreso de Deutsche Esperanto-Jugend, Grellstraße 36, Berlino. Por la partoprenantoj Sabine Trenner verkis la libron La aventuroj de Villi Abelo kun allogaj rakontetoj por la infanoj. La 7-an de aŭgusto sin prezentis la partoprenantoj de la IIK en la ferma aranĝo de UK.
Ekskursoj
Kunlabore kun profesia organizanto estis ofertitaj ekskursoj kun Esperanto-gvidantoj:
Antaŭ la kongreso: Ĉe ambaŭ flankoj de Odro (Detlef Hofmann), Romantika Germanio (Walter Ullmann/Rainer Kurz)
Dumtagaj ekskursoj 4-an de aŭgusto: Potsdamo, la „versajlo“ de Berlino (André Weber, Martin Haase), Dresdeno, urbo de arto (Uwe Werner), Boatado tra Spree-arbaro (Rudolf Burmeister, Horst Theurich), Wittenberg kaj parko de Wörlitz (Siegfried Linke), Religioj en Berlino (Hans Moser), Leipzig – Lepsiko (Katarina Eckstädt)
Duontagaj ekskursoj: Berlin vizio 2000 (Gerald Roemer), Berlino – enkonduko (Holger Netzel, Sebastian Hartwig), Berlino dumnokte (Martin Haase, Elisabeth Schwarzer), Muzea Insulo (Sven Niemann), Kaŝita Orient-berlino – malantaŭ la kurteno kaj tra la historio de Esperanto (Hella Lanka, Fritz Wollenberg), La kastelo Charlottenburg kaj la Egipta Muzeo (Monika Ludewig), Sur la rivero Spree, sub la pontoj (Horst Theurich),
Por berlina publiko
En Tago de la malferma pordo la 5-an de aŭgusto je 14-a, 15-a kaj 16-a horo estis ofertitaj germanlingvaj gvidoj, por ke la berlina publiko povis viziti elektitajn aranĝojn de la UK en diversaj salonoj kaj konvinkiĝi pri la viveco de Esperanto.
Libroservo
En Libroservo renkontis sian publikon dum aŭtoraj duonhoroj la Esperanto-aŭtoroj Malcolm Jones, Erich-Dieter Krause, Manuel de Seabra, Ronald Gates, Roman Dobrzynski, Geraldo Mattos, Georgo Handzlik kaj Anna Löwenstein.
Solena fermo kun flagotransdono
Fine de la Solena Fermo Kep Enderby alvokis al kiel eble plej amasa veno al la 85-a UK 2000 en Tel Avivo. LKK-sekretario Ina Tautarat transdonis la Esperanto-flagon al Eran Vodevoz, israela LKK-ano.
Gazetartikoloj germanlingvaj
Dirk Müller: Do you speak Esperanto? In Berlin beginnt ein Kongreß über die kleinste aller Weltsprachen. En: Berliner Morgenpost de 31-a de julio 1999
Michael Brunner: Die Plansprache des Dr. Hoffnung. En: Der Tagesspiegel de 28-a de julio 1999
Kd: Krokodilo kommt nicht so gut an. Weltkongress der Weltsprache Esperanto – und Prenzlauer Berg ist mit dabei. En: Berliner Abendblatt de 28-a de julio 1999
Literaturo
Kongresa Libro – 84-a Universala Kongreso de Esperanto Berlino 31 julio – 7 aŭgusto 1999, UEA, Rotterdam 1999.
Pordego al Kongreso, kajeroj 1-6, redaktoroj: Stefan Maul, Reinhard Pflüger, Thomas Bormann, Sandra Schweder, Frank Stocker (Kongresa Kuriero).
Berlino: Sub flago tutmonda. En: Revuo Esperanto en septembro 1999 (Materialoj pri la UK en Berlino (Enhavo: Kongresa Rezolucio / Mesaĝoj de L.C. Zaleski-Zamenhof, Kofi Annan, Federico Mayor / Vilmos Benczik: Tutmondiĝo, ĉu por ĉiuj? (Berlina prelego) / Kep Enderby: Asocio ne nur lingva (parolado en Strategia Forumo / Multaj detalaj raportoj).
Vilmos Benczik: Omaĝo al talento kaj diligento. En Revuo Esperanto en decembro 1999 (Pri Belartaj Konkursoj).
Pri la faka profilo de la 84-a Universala Kongreso de Esperanto. En: Informilo por Interlingvistoj 8 (1999) 3 (30), p. 2-5.