cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Batalo de Ebro
La batalo
Tiu estis lasta ago de la internaciaj brigadoj kiuj estis venkitaj je la 23-a de septembro paralele de italaj kaj germanaj soldatoj.
Sekvo
La respublika armeo retroiris al siaj originaj pozicioj sed ili ankaŭ estis rompitaj kaj ĝi ne ĉesis perdi terenon ĝis la fino de la milito.
Konfliktoj en 1938
Fischbach (Stirio)
Fischbach ("fiŝa rojo") estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Weiz. Fine de en la komunumo vivis.
Ciripedoj
Ciripedo estas tipo de artropodo. Ene de la artropodoj, ĝi konstituas la subklason Ciripedoj en la subfilumo Krustacoj, tiel ke ĝi ankaŭ rilatas al kraboj kaj omaroj. Ciripedoj estas nur maraj, kaj tendencas vivi en neprofundaj kaj tajdaj akvoj, tipe en eroziaj ejoj. Ili estas sesilaj (aŭ sidaj) kaj plejparte pendomanĝantaj. Ciripedoj havas kvar nektonajn (aŭ aktive naĝajn) larvajn stadiojn. Nune oni konas ĉirkaŭ 1,220 ciripiedajn speciojn. La nomo venas el la latina "Cirripedia", signife "buklopieda".
Lesba feminismo
Lesba feminismo kolektiĝis en la malfruaj 1970-aj jaroj pro sento pri nesufiĉeco de la dua ondo de feminismo kaj samseksema liberiga movado. Laŭ Judy Rebick, kanada ĵurnalisto kaj politika aktivisto por feminismo, lesbaninoj ĉiam estis ĉe la koro de la virina movado, sed iliaj specialaj problemoj estis nevidebligitaj de la sama movado.
István Mészáros (kolonelo)
MÉSZÁROS István (pro. me:sza:roŝ) estis hungara korpgarda kolonelo naskita en Dés la 15-an de majo 1899 kaj mortinta en Innsbruck la 12-an de novembro 1975.
Lesba feminismo
Lesba neblanka feminismo elmerĝiĝis kiel respondo al lesba feminisa pensado kaj ties neinkludo de la aferoj klaso kaj raso kiel fontoj de subpremado. La sperto de neblankaj lesbaj feministoj influis ankaŭ la intersekcan teorion, kiu studas la rezultojn de la interagoj inter samtempaj formoj de diskriminado (aŭ "interŝlosaj aksoj de subpremado").
István Mészáros (kolonelo)
Biografio
István Mészáros dum la unua mondmilito li iĝis subleŭtenanto, en 1923 leŭtenanto. En jaroj 1940-43 li plenumis servon ĉe la 5-a korpuso, de 1942 li estis subkolonelo. De 1-a de majo 1943 ĝis 16-a de oktobro 1944 estis la batalionkomandanto de 9-a infanteriregimento Hunyadi János. Okaze de la faŝista puĉo li alvenis al flanko de Ferenc Szálasi kaj tial li nomumis lin komandanto de la gardistaro kaj de 1-a de novembro 1944 nomumis lin kolonelo. Je la fino de la dua mondmilito li iĝis amerika militkaptito, poste li restis en Okcidenta Eŭropo.
Frankfurto ĉe Majno
Frankfurt am Main, esperantlingve Frankfurto ĉe Majno, estas la plej granda urbo en Hesio kaj la kvina plej granda urbo en Germanio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn. 29 procentaĵoj de la logantaro estas eksterlandanoj. Frankfurt estas eksterdistrikta urbo, sed ĝi administre apartenas al la distriktaro Darmstadt - la sudo de Hesio. La urbo havas universitaton, diversajn altlernejojn, muzeojn kaj bibliotekojn kaj estas fama financmetropolo kun multaj bankoj, interalie la Eŭropa Centra Banko. Ĉi tie troviĝas unu el la plej grandaj flughavenoj de Eŭropo. La urbo estas la koro de la ekonomia regiono Rejno-Majno.
En la urbo naskiĝis la fama germana poeto Johann Wolfgang von Goethe. Frankfurto havas longan historion kiel bazarejo por libroj. Ankoraŭ hodiaŭ okazadas ĉi tie unu el la plej gravaj librofoiroj. Multaj konataj eldonejoj havas ĉi tie sian sidejon.
Historio
Frankfurto havis longan historion de memreganta urbo. Dum la periodo de la Sankta Romia Imperio, ĝi estis libera regna urbo, post la Viena Kongreso de 1816 ĝis 1866 eĉ sendependa urboŝtato, la libera urbo Frankfurto.
En la jaro 1848 renkontiĝis en la Paulskirche en Frankfurt la unua libere elektita Nacia Asembleo de Germanujo.
La Traktato de Frankfurt (en franca, Le traité de Francfort; en germana: Friede von Frankfurt) estis pactraktato subskribita la 10an de Majo 1871 en Frankfurto inter la Germana Imperio kaj Francio, fine de la Franci-Prusia Milito.
Vidindaĵoj
Ĉirkaŭ la centra placo "Römerberg":
En la cetera urbocentro:
Je la alia flanko de Majno troviĝas la kvartalo Sachsenhausen, kies malnova parto estas fama pro siaj trinkejoj. Tie troviĝas multe pli da malnovaj trabfakaj domoj (sed ankoraŭ pli multaj kaj pli pitoreske en kvartalo Höchst, plej ofte nur konata pro siaj kemiaj fabrikoj). Ĉe la Sachsenhausen-a bordo estas multaj muzeoj, ekz. pri arkitekturo, pri filmoj kaj la fama arta ekspozicio "Städel".
Plie:
Lajos Papp
Lajos Papp
Frankfurto ĉe Majno
Ekonomio
Henninger-bierfarejo estis grava bierfarejo en Frankfurto. La bierfarejo havas siajn radikojn en la bierfara domo de Eberhard Stein el 1655. Nun ĝia posedanto estas la Radeberger grupo kaj ĝi ankoraŭ ekzistas kiel varomarko.
Publika transporto
La publikan transporton de suda Hesio kunordigas Rhein-Main-Verkehrsverbund (RMV). Vidu tie por biletaj informoj.
Longdistancaj kaj regionaj trajnoj: Frankfurto havas grandan kapostacion okcidente de la centro. Sub resp. apud la ĉefa flughavena halo ekzistas du fervojstacioj: La unua, pli malnova, estas nun uzata de regionaj kaj lokaj trajnoj, ĉe la dua haltas longdistancaj. Ankaŭ la suda stacio (en Sachsenhausen) havas konsiderindan rolon por fervojoj.
Lokaj (ĉirkaŭurbaj) trajnoj: Por la tiel nomata S-Bahn (simbolo ) ekzistas tunelo de la ĉefstacio al la urbocentro kaj plu sub Majno al la sudoriento. Tiu ĉefa akso transprenas ankaŭ funkcion de metroo. De ĝi la linioj disradias al la ĉirkaŭantaj urboj. Ankaŭ la okcidentaj kvartaloj kaj la flughaveno estas tiel konektitaj kun la centro.
Enurba trafiko: kerno estas reto da metrooj (simbolo (simbolo ) kun tri ĉefaj aksoj (iom tramecaj, vidu tram-metroo). De la nord-suda ĝi pluveturas ankaŭ al la apudaj urboj Oberursel kaj Bad Homburg. Krome ekzistas tramoj kaj busoj.
Amaskomunikiloj
Frankfurter Rundschau (prononco [FRANKfurta RUNTŝaŭ], mallonge FR) estas germana nacia gazeto. Ĝi fondiĝis en Frankfurto ĉe Majno kaj havas sian centran redakcion tie. Gazetaj eldonoj ekde la 1-a de aŭgusto 1945 aperas ĉiun lundon ĝis sabaton. La mempriskribo de la Frankfurter Rundschau kiel "maldekstre liberala" fontas de la ĉefa redaktoro el la unuaj jaroj de la gazeto, Karl Gerold (1906-1973).
Frankfurter Allgemeine Zeitung (mallonge FAZ) estas germana nacia gazeto. Ĝi fondiĝis en Frankfurto ĉe Majno kaj havas sian centran redakcion tie. Gazetaj eldonoj ekde la 1-a de novembro 1949 aperas ĉiun lundon ĝis sabaton.
Sporto
En 1992 ĝis 1994 la Federacia Pokalo (nova nomo ekde septembro 2020 Pokalo Billie Jean King), la plej grava konkurso pri naciaj virinaj naciaj teamoj de teniso, okazis en Frankfurto.
Monda Ĉampionado de Futbalo 2006
Inter la 9-a de junio kaj la 9-a de julio 2006 en Germanio okazis la Futbala Mondpokalo, interalie en Frankfurto. En la tute alikonstruita stadiono kun fermebla tegmento en arbarego sude de la urbocentro, kiu dum la turniro havis 43.324 sidlokojn, okazis pluraj matĉoj.
Dum la tiama tempo estis videblaj tiom multe da germanaj flagoj tra la tuta germanujo, kiom ne estis videblaj ekde la dua mondmilito. Kelkaj el tiuj flagoj ankoraŭ restas hisitaj hodiaŭ en individuaj ĝardenoj aŭ balkonoj tra Frankfurto.
Ekzistis pluraj ofertoj por futbalemuloj, kiuj alvojaĝis sen enirbiletoj stadionaj kaj ne plu ricevis tiajn biletojn nigramerkate, tamen vidi la matĉojn – unu el ili estis la Majna Areno, ekranego meze de la rivero Majno en Frankfurto kaj spektejo kun miloj da sidlokoj je la riverbordo.
Partneraj urboj
Urboamikecaj rilatoj krome ekzistas kun la sekvaj urboj:
Esperanto
La Esperanto-Societo Frankfurto estas unu el la plej tradiciaj Esperanto-kluboj de Germanio. Unuaj aktivaĵoj de la societo okazis dum la jaro 1904. Dum la frua 20-a jarcento en la urbo propagandis Karl Wallon.
En la kvartalo Sachsenhausen, en Fritz-Kissel-Siedlung, troviĝas tri stratoj, kies nomoj rilatas al Esperanto: Esperantostraße, Ludwig-Zamenhof-Weg kaj Carl-Barthel-Weg.
En Frankfurto okazis la 2-a SAT-Kongreso 1922, la 18-a Germana Esperanto-Kongreso (1929), la 4-a kaj la 7-a Novjara Renkontiĝo (2005 kaj 2008).
16725 Toudono
16725 Toudono estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la monto Toudono (japane: 頭殿山, Tōdono-san) alta de 1203 metroj, okcidente de la loĝa urbo de la malkovrito: Ŝirataka (gubernio Jamagata).
Keménfa
Keménfa estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg.
Situo
Keménfa situas en Montetaro Zala sur deklivoj, Zala (rivero) preterfluas, fine de tre mallonga sakovojo, fervojo Ukk-Slovenio preteriras. Zalaegerszeg troviĝas 19, Őriszentpéter 20, Nova 21, Körmend 24 km-ojn.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1371 laŭ tiama hungara ortografio "Kemenfolua". Dum la kontraŭturkaj bataladoj la vilaĝo senhomiĝis, sed poste rehomiĝis. En 1900 196 vilaĝanoj vivis ĉi tie. En Keménfa migra poŝto servas.
František Pytloun
František PYTLOUN (naskiĝis la en Vápno; mortis la  en Poděbrady) estis ĉeĥa esperantisto kaj fervoja oficisto, kio ebligis al li multe vojaĝi. Honora membro de ĈEA.
Li estis membro de la landa Esperanto-asocio kaj de UEA ekde 1922, plenumis plurajn funkciojn en la movado, ekz. li estis sekretario kaj prezidanto de Esperanto-klubo en Hradec Králové dum ĝia florado post 1945, komitatano de EAĈSR kaj regiona peranto, komitatano de UEA (1949-1950). Estante fervora propagandisto li fondis klubojn en 12 lokoj de la nordorienta Bohemio, eldonadis belan Esperantan poŝkalendaron kaj vortaretojn. Akirinte diplomon de Cseh-instruisto en Danlando (1933) li gvidis kvardek kursojn de Esperanto en 11 lokoj kaj de 1946 gvidis dum pluraj jaroj korespondajn kursojn kun pli ol 4000 lernantoj (kontrolitajn de d-ro Pitlík). Kun Kořínek li prizorgis la Gazetaran Servon de EAĈSR kaj aktivis en aranĝado de internaciaj renkontiĝoj en Poděbrady. Estas ĉefe lia merito, ke Hradec Králové havas Straton de Zamenhof (en kiu li loĝis). František Pytloun donis senprofite siajn fortojn al la Esperanto-movado.
Johann Paul Kress
Johann Paul KRESS (naskiĝinta la en Hummelshain, mortinta la  en Helmstedt) estis germana juristo kaj akademiano docentinta ĉe la Universitato de Helmstedt.
Vivo kaj agado
Johann Paul Kress, filo de predikisto, frekventis la gimnazion en Gera. Ekde 1695 li studis juron unue en Jena kaj poste en Halle (Saale). Laŭ rekomendo de la naturjuristo Christian Thomasius li deĵoris tempon de unu jaro kiel ĉefedukisto por filo de la prezidanto von Schwanenbeck en Rigo antaŭ la reveno al Jena kaj la studofino tie.
Post la doktoriĝo en la jaro 1786 li estis en Jena unue kelkajn jarojn privata docento. Kun la peranto Gottfried Wilhelm Leibniz, kun kiu li konatiĝis en Vieno, li vokitis en 1712 je la katedro de la jura fakultato de la altlernejo de Helmstedt. Tie li laboris ĉirkaŭ tri jardekojn rifuzante diversajn vokojn alien. En la jaroj 1722, 1731 kaj 1736 li eĉ estis rektoro universitata. En 1738 li nomumigis reĝa-grandbritia kaj poste brunsviga-wolfenbüttela konsilisto. En 1741 li mortis pro apopleksio.
Graveco
Ene de tiutempaj rondoj fakulaj Kress havis tre bonan renomon. Lia scienca verkaro estis tre ampleksa kaj diversema: ĝi enhavis skribaĵojn pri privata juro, punjuro, ŝtata juro kaj kanona juro. Substrekindas la kvalito de lia komento punleĝara eldonite en la jaro 1721-a en la unua eldono pri la priskriboj de Constitutio Criminalis Carolina. Tiu ĉi verko antaŭenpushis ĝenerale la evoluigon de la punlegdono. Krome ĝi, malgraŭ kelkaj enhavaj malprecizaĵoj - interesas pro detala priskribo de la estiĝo de la menciita leĝaro.
Kunkatedralo de Sorio
La Kunkatedralo Sankta Petro au Kolegiato Sankta Petro, estas vera juvelo de la kastilia romaniko kiu troviĝas en la urbo Sorio (Hispanio). Ĝi estas kunkatedralo ekde 1959, kiam ĝi kundividis la katedralan sidejon kun Burgo de Osma.
Bidos
Bidos estas franca situanta en departemento Pyrénées-Atlantiques, regiono Nova Akvitanio.
Lajos Papp (grafikisto)
PAPP Lajos estas hungara grafikisto, pentristo naskita en Kiskunhalas la 9-an de januaro 1886 kaj mortinta en Kluĵo la 22-an de majo 1963.
Bidos
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Bidosiens.
Lajos Papp (grafikisto)
Kariero
Papp Lajos finis en Arta Altlernejo de Budapeŝto (1904-1908), poste en Stuttgart (1913). Ĝis 1918 li vivis en Germanio kaj Hungario, poste li estis desegninstruisto en Kluĵo, de 1948 li estis instruisto de Magyar Művészeti Intézet, resp. de Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo.
Fotilo
Fotilo estas ilo, per kiu oni fotas, aŭ unuope aŭ multsekve.
Fotografilo, per kiu oni povas registri sinsekvajn bildojn (por kinematografio, televido...) estas nomata kamerao.
Ĉiu fotilo konsistas el ia ferma ĉelo. Je unu flanko estas aperturo, tra kiu lumradio eniras la ĉelon; ĝenerale, sed ne ĉiam, estas tie lenso, kiu fokusas la lumradiojn. Je la mala flanko de la ĉelo troviĝas surfaco, kiun frapas la lumradioj; tie formiĝas renversita bildo de la ekstera sceno, kiun nun oni povas vidi aŭ registri.
Tradicia fotilo kaptas la bildon per fotografa filmo, kiu ŝanĝiĝas kemie, kiam lumfrapata. Plua kemia procezo realigas (rivelas) la filmon, kaj videblas negativa bildo. La fina bildo estas kreita per denova fotografado je fotografa papero; la negativigita negativo fariĝas normala bildo.
Historio
La unua prapatro de ĉiuj modernaj fotiloj estas la Camera Obscura (latine: kamero malluma), tenebra kesto aŭ tendo kun eta aperturo projekciante bildon al ekranon. Tiu ilo uziĝis de astronomiistoj ekde la 13-a jarcento por observo de sunmakuloj kaj suneklipsoj, por ne rigardi sunon direkte. La unua aparato de tiu stilo konstruiĝis de Roger Bacon por lia sunobservado, sed jam en 980 Alhaceno eksperimentis pri pli malgrandaj tru-fotiloj. Leonardo da Vinci analizis la strian pason kaj diagnozis, ke la sama principo troviĝas en la homa okulo.
Kiel la naskiĝan horon de fotografio oni rigardas la someron de 1826, kiam Joseph Nicéphore Niépce sukcesis generi la unuan daŭran fotografan bildon per speciala asfalto ("juda peĉo") en stana plato.
3144 Brosche
3144 Brosche estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Otariedoj
Orelfoko, otariedo aŭ otario estas iu ajn membro de la familio de marmamuloj nome Otariedoj, unu el la tri grupoj de pinipedoj. Ili enhavas 15 vivantajn speciojn en sep genroj (alia specio iĝis formortinta en la 1950-aj jaroj) kaj estas komune konataj ĉu kiel marleonoj aŭ felfokoj, distingaj el veraj fokoj (fokedoj) kaj la rosmaro (odobenedoj). Otariedoj estas adaptitaj al duonakveca vivovstilo, kaj manĝas kaj migras surakve, sed reproduktiĝas kaj ripozas sur tero aŭ glacio. Ili loĝas en ĉepolusaj, moderklimataj, kaj ekvatoraj akvoj tra Pacifiko kaj Suda Oceano kaj sudo de Hinda kaj Atlantika Oceanoj. Ili estas certe forestaj el norda Atlantiko.
La vortoj 'otariedo' kaj 'otario' derivas el la greka otarion kun signifo "oreleto", reference al malgrandaj sed videblaj eksteraj orelklapoj (aŭrikloj), kiuj distingas ilin el la Fokedoj.
Genroj kaj specioj
Otariidae aŭ (Orelfokoj ) (13 specioj)
Tecate
Tecate estas unu el la 5 komunumoj de la meksika subŝtato Baja California. La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas Tecate. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 3.
Rivero Vardar
Vardar (Вардар; Αξιός; Axius) estas la plej granda rivero transfluanta Makedonion kaj unu el la plej grandaj riveroj en la balkana regiono. Ĝi estas 388 kilometrojn longa. Ĝi elteriĝas en Vrutok proksime al Gostivar (Nord-Makedonio) kaj enfluas en la Egean Maron.
La kurso de la riverfluo
La rivero originas proksime de la vilaĝo Vrutok, kelkajn kilometrojn sudokcidente de Gostivar en la nordokcidenta parto de Nord-Makedonio. Ĝi ankaŭ fluas tra la urbo Gostivar kaj la valo Polog, kie fluas en ĝin pluraj tributoj: Lakavica, Mazdrača, Pena, Bistrica, Rakita.
Siglind-Erika Schmalzriedt
En 1951 ŝi kiel 14-jara knabino tute sola travojaĝis Eŭropon pere de Esperanto, pri kio raportis centoj da eŭropaj ĵurnaloj kaj radiostacioj. Mallonge poste aperis ŝia germanlingva libro "Sinjos Sprung über die Grenzpfähle" (la salto de Sinjo super la limfostoj), kiu instigis multajn germanajn junulojn lerni Esperanton. La libro klare esprimis subtenon al la tiam tre aktuala idealo pri kreo de eŭropa identeco, la revon pri forigoj de fizikaj kaj mensaj baroj inter la landoj kaj nacioj de Eŭropo kaj adresis ankaŭ la sopiron de multaj junaj germanoj esti respektataj en la najbaraj landoj kiel pacemaj entuzisamuloj, kiuj ne mem kulpis pri la krimoj de la dua mondmilito.
Rivero Vardar
La kurso de la riverfluo
Post fluado tra la Kresto Derven, ĝi fluas en la Valon Skopské. Jen la alfluantoj de la riveroj Lepenec, Treska, Pčinja kaj Markova Reka. Ĝi tiam fluas tra la ĉefurbo Skopje.
Tecate
Geografio
Laŭ la censo de la instituto INEGI de 2010, la komunumo havis loĝantojn. Ĝi havas surfacon de kvadrataj kilometroj. La meza alteco estas 540 metroj super la marnivelo. Sude ĝi limas al la komunumo Ensenada, oriente al la komunumo Mexicali kaj okcidente kun la komunumo Tijuana. Tuj en la nordo komencas la ŝatlimo al Usono.
Siglind-Erika Schmalzriedt
Poste montriĝis, ke la libron pri la sukcesa vojaĝo de sia filino efektive verkis ŝianome la patro Wilhelm "Willy" Oscar Schmalzriedt, kiu sekve (tre sukcese) uzis sian filinon kiel Esperanto-propagandilon. Post la morto de la patro, Sinjo forĵetis la patrajn esperantaĵojn kaj rompis ĉiujn kontaktojn al esperantistoj.
Rivero Vardar
La kurso de la riverfluo
Post fluado tra la Taora Kresto, kie ĝi ricevas la riveron Kadina, ĝi fluas en la malgrandan valon de Veles kaj trapasas la urbon Veles. La riveroj Topolka kaj Babuna fluas ĉi tie.
Tecate
Vilaĝoj kaj loĝlokoj
Sur la komunumo Tecate troviĝas entute diversaj urboj, vilaĝoj kaj loĝlokoj. La plej ĉefaj estas:
Rivero Vardar
La kurso de la riverfluo
Ĝi tiam fluas tra la Tikvesh valo, ĝi kie ricevas la du plej grandaj alfluantoj, la Nigra Rivero de dekstre kaj de la Bregalnica de maldekstre. Ĝi eniras la faman Demirkapian Gorĝon kaj tiam la valon Gevgelija-Valandovo, kie ĝi transpaŝas la grekan limon.
Siglind-Erika Schmalzriedt
Poemo pri Sinjo
<poem style="margin-left:4em;"> 247) Al Sinjo
Tecate
Vilaĝoj kaj loĝlokoj
(stato de la censo 2010)
Rivero Vardar
La kurso de la riverfluo
Ĉi tie ĝi fluas tra la Tesalonikaj malaltebenaĵoj kaj fluas okcidenten al Tesaloniko en la Egea Maro.
Siglind-Erika Schmalzriedt
Poemo pri Sinjo
Ĉu tiom vin ĝojigi povos mia Verdstela lernolibra poezia? Ricevu ĝin kun la sincera diro De mil salutoj kaj de la deziro Ke via multvalora varb-laboro Por Esperanto ĉiam plu sukcesu Kaj ke min via kara juna koro Ne eble troe baldaŭ jam forgesas. poemo de Karl Vanselow
Tecate
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 715 indiĝenoj. El tiuj 496 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 496 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Rivero Vardar
Hidrografaj ecoj kaj datumoj por Vardar
Printempa alteco: 683 m.
Siglind-Erika Schmalzriedt
Poemo pri Sinjo
el: Nia lingvo Esperanto, Tria kajero de la tria serio
Tecate
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Crivobara
Crivobara (krivobara) (hungare:Krimárvára) estas vilaĝo en Rumanio norde de Lugoj. En 1910 ĝi havis 618 loĝantojn (rumanoj); en 1992 67 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1440. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al Secaş.
Rivero Vardar
Hidrografaj ecoj kaj datumoj por Vardar
Tuta longo: 388 km, el kiuj 301 km en Norda Makedonio
Meza deklivo: 2,1%
Meza fluo: 174 m³/s
Spongokukurbo
Spongokukurbo, egipta lufao (Luffa aegyptiaca, ofte ankaŭ L. cylindrica) estas utilplanto de la Malnova mondo, kiu apartenas al la familio de la  kukurbacoj (Cucurbitaceae).
Priskribo
La spongokukurbo estas kiel ĉiu specio de la genro Luffa ĝis 15 m longa, rampanta aŭ vertikale kreskanta grimpplanto. La tigo estas kvineĝa kaj iomete hara. La folioj estas grandaj (ĝis 18 cm × 23 cm), kaj havas 1–15 cm longajn pedunklojn. Ili estas lobaj kaj havas blankajn ĝis argentajn makulojn en la disbranĉejoj de la nervaturo. La grimpotigo estas tri- ĝis kvinfoje dividita.
La masklaj floroj staras en grapoloj kun 7 ĝis 32 longaj, fajne haraj pedunkloj. La pedunklo longas tri ĝis 12 mm, ankaŭ kun haroj. La brakteoj estas kunkreskitaj kun la pedunkloj kaj longas du ĝis ses mm. La lortuboj estas fajne haraj kaj longas tri ĝi sep mm. La finoj de la sepaloj longas 9–14 mm kaj estas triangulaj, pintaj kaj kelkfoje kun glandoj. La korolo estas forte flava, la petaloj longas 2–4,5 cm kaj larĝas 1–3,5 cm. Plej ofte ekzistas kvin stameno, malofte tri.
La inaj floroj staras unuope ĉe 2,5–14,5 cm longaj pedunkloj. La karpelo estas 20–40 mm longa kaj 2 ĝis sep mm larĝa, cilidroforma kaj dense hara. La korolo samas kiel la maskla floro.
La frukto grandas (6–35) cm × (2,5–6) cm. Kultivataj ekzempleroj havas averaĝan longecon de 60 ĝis 80 cm. Ekzistas ankaŭ pli grandaj ekzempleroj, se la grundo estas sufiĉe fekunda. La formo varias inter elipsoida kaj cilindroforma. La semoj estas (10–15) mm × (6–11) mm × (2–3) mm grandaj. La surfaco estas nebrile nigra kaj glata.
Disvastigo
Naturaj formoj kreskas en suda Mezazio ĝis nordorienta Aŭstralio kaj en la sudpacifika regiono. Kultivataj formoj krekas ĉie en la tropikoj. Tie ili kreskas apud riveroj en areoj ĝis 1.000 m super aernivelo.
Kultivado
La spongokukurbo preferas fekundan, acetetan ĝis neŭtralan grundon en sunriĉaj, varmega-humidaj tropikoj. La plej gravaj produktolandoj estas Egiptio, Koreio, Ĉinujo, Gvatemalo, Kolombio kaj Paragvajo.
Ekzistas granda kvanto de landrasoj kaj kultivaroj. En Ĉinujo ekzitas granda diverseco; tie la kultivaroj kun longaj fruktoj kiel 'Xian-si-kua' (鲜丝瓜 Xiānsīguā) kaj 'Hu-Lu-qing' (葫芦 Húlu), kiel fruktoj longas ĝis 150 cm.
Nematurajn fruktojn oni rikoltas 40 ĝis 80 tagojn post la dissemado, maturaj fruktoj tri monatojn pli poste.
Taksonomio
Apud la nomo Luffa aegyptiaca ekzistas ankaŭ la nomo  Luffa cylindrica (L.) ROEM. . Pliaj sinonimoj estas Momordica luffa L. kaj Momordica cylindrica L., ambaŭ nomoj publikigitaj de Linné en lia verko Species Plantarum, 1753.
Vidu ankaŭ
•	listo de legomoj
Eszter Kiss
Eszter Kiss [ester kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kiss Eszter estis hungara aktoro, voĉoaktoro, altlerneja instruisto.
Eszter Kiss naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Eszter Kiss maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1989, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1994. Ŝia ĉefinstruisto estis Gábor Zsámbéki. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Katona József. Inter 2005–2010 ŝi studvojaĝis en Usono. Ŝi ankaŭ instruis en Universitato Indiana hungare apud Mihály Szegedy-Maszák, poste en Chicago ŝi instruis en la universitato kaj ankaŭ ludis en teatro. Ŝi ricevis premion en 2015.
Štiavnik
Štiavnik (hungare Trencsénselmec [trenĉEnŝelmec]) estas vilaĝo en Slovakio. La municipo estas konata pro lignogravuraĵoj.
Situo
Štiavnik situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Bytča troviĝas je 11 km. Amkaŭ sporadaj domaroj apartenas al la municipo.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1439 en latina formo "possessio seu villa Sczewnyk". En 1784 loĝis tie 3210 vilaĝanoj en 712 domoj, en 1828 5760 vilaĝanoj en 561 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Styávnyik, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Trencsénselmec 3591 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bytča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Štiavnik 4083 homoj, (4054 slovakoj).
Gorazdo de Prago
Matěj Pavlík, (la 26-a de majo 1879 Hrubá Vrbka – la 4-an de septembro 1942 Prago) konata kiel Gorazdo de Prago aŭ Sankta Gorazdo la 2-a estis unue romkatolika pastro (samidenao de katolika moderno) kaj pli poste episkopo de moravia diocezo de Eklezio ĉeĥoslovaka (husana) kaj sekve de la ortodoksa eklezio en Ĉeĥoslovakio kaj propaginto de reveno al cirila-metoda tradicio. En 1921 li estis konsekrita kiel episkopo de la Serba Ortodoksa Eklezio kaj elektis por si la nomon Gorazd, laŭ la sanktulo Gorazdo de Moravio el la 9-a jarcento, disĉiplo de Metodo.
Pro partopreno en kaŝigado de paraŝutistoj, kiuj faris atencon kontraŭ Reinhard Heydrich, li estis militkaptita, torturita kaj ekzekutita fare de nazioj en 1943.
Hoorigoj
En oktobro de 1945 estis Gorazdo el komisiigo de la prezidento de la respubliko honorita in memoriam de Ĉeĥoslovaka milita kruco 1939.
En la jaro 1995 estis omaĝe de la herooj de la atenco kontraŭ Heydrich, la paraŝutistoj kaj la episkopo Gorazdo malfermita sub la templo de sanktaj Cirilo kaj Metodo en strato Resslova Nacia monumento de la herooj de heydrichiado – loko de repaciĝo. En lia naskovilaĝo Hrubá Vrbka ekzistas malgranda monaĥejo de sankta Gorazdo kaj en Vilémov monaĥinejo de Morto de sanktega Dinaskintino. La 28-an de oktobro 1997 estis al li in memoriam donita fare de la prezidento de la republiko Ordeno de Tomáš Garrigue Masaryk de la 1-a klaso por eminentaj meritoj pri demokratio kaj homrajtoj.
László Baross
László Baross [lAslO baroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Baross László estis hungara agronomo. Lia nobela antaŭnomo estis bellusi [beluŝi]. László Baross  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Felsőzsember (nuntempa Žemberovce en Slovakio), li mortis la  en Medgyesegyháza (en ties ekstera parto "Bánkút").
Biografio
László Baross frekventis gimnazion en Nagyszombat, poste li akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1886. Post siaj studoj li havis postenon en diversaj bienoj. Li eklaboris en la menciita Bánkút en 1895, kie li restis ĝismorte. Komence li kreis novajn speciojn de sukerkanoj kaj maizoj, de tritikoj ekde 1908. Lia nova tritiko estis aprezita en Kanado en 1933 la plej bona en la mondo, tial li ricevis oran medalon. En la sekvaj jaroj li kreis novajn speciojn de avenoj, sorgoj, ricinoj kaj kotonoj. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.
Le Coudray-Montceaux (stacidomo)
Le Coudray-Montceaux estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Le Coudray-Montceaux, departemento Essonne, regiono Francilio.
Malfermita en 1897 de "Compagnie des chemins de fer de Paris à Lyon et à la Méditerranée" (PLM), temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio D de RER.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Corbeil-Essonnes - Montereau (746000).
Acerosiropo
Acerosiropo estas siropo kutime farita de la ksilema arbsevo de sukeracero (Acer saccharum), ruĝacero (Acer rubrum) aŭ nigracero (Acer nigrum), kvankam oni povas ankaŭ fari siropon de aliaj aceraj specioj, kiel ekzemple, la Oregona aŭ grandfolia acero (Acer macrophyllum). En malvarmaj klimatareoj, tiuj arboj akumulas amelon en la trunkoj kaj radikoj antaŭ la vintro; dum la printempo ili transformas la amelon ĝis sukero, kiu leviĝas je la sevo.
Oni spilas la acerarbon per bori truojn en la trunkon kaj deĉerpi la eksuditan sevon. Poste, oni koncentras la kolektitan sevon per varmigado vaporiĝi iom da akvo. La unua-nacia popolo de Kebekio kaj Vermonto antaŭ longe komencis kolekti kaj uzi acerosiropon; poste la eŭropaj setlantoj povosciiĝis produkti la siropon kaj grade plibonigis la rafinadajn metodojn. Teknikaj plibonaĵoj dum la 1970-aj jaroj plue rafinis la siropan procezadon.
Kebekio en Kanado produktas la plej grandan parton da acerosiropo; la provinco faras rondcifere tri kvaronojn el la mondofertado. Kanado ĉiu-jare eksportas acerosiropon ĝis valoro de pli ol 145 milionoj da dolaroj aŭ 107 milionoj da eŭroj. Vermonto, stereotipa kiel lando de acerosiropo, estas la plej granda produktejo en Usono, ĝi generas ĉirkaŭ kvin kaj duonan procentojn el la mondofertado.
Kanado kaj Usono gradigas acerosiropon laŭ skalo bazita sur denseco kaj diafaneco. Sakarozo estas la plej ĝenerala sukero en acerosiropo. Siropoj ne rajtas enhavi io ajn alie ol acerosevo kaj bezonas almenaŭ sesdek ses procentojn da sukero por etikediĝas kiel "acerosiropo" en Kanado; en Usono, ĉiu siropo devas esti farita preskaŭ tute de acerosevo por etikediĝas kiel "acero". Acerosiropo plejofte estas manĝita kun patkukoj, vafloj, ovaĵpano aŭ avenkaĉo (poriĝo). Ĝi ankaŭ estas ofte ingredienco en bakado, aŭ kiel dolĉigaĵo kaj gustigaĵo. Kuiristoj kaj kulinaraj specialistoj havas laŭdita la unikan guston, kvankam la kemio kiu respondas pro ĉi tio ne plene kompreniĝas. Kaj acerosiropo kaj la sukeracerarbo simbolas Kanadon kaj plurajn usono-ŝtatojn, precipe Vermonton.
Indiĝenaj nordamerikanoj
La praloĝantoj de la Amerikianoj, indiĝena popolo kiu vivis en la nordorienta parto da Nordameriko estis la unuaj konataj etnoj produkti acerosiropon kaj acerosukeron. Laŭ buŝaj tradicioj de Oĝibvoj kaj aliaj tribaj grupoj, same kiel arkeologiaj indicaĵoj, acerarba sevo aŭ wiishkobaaboo ("ŭiŝkobabuo", lauvorte "dolĉan akvon") prozesiĝis por ĝia sukera enhavo kiel siropo aŭ zhiiwaagamizigan ("ĵivagamizigano") kaj acerosukero aŭ ziinzibaakwad ("zinzibakŭado", lauvorte "formata en ligna muldilo"), oportuna por staplado, longe antaŭ ol la eŭropanoj alvenis en la regiono.
La produktado de acerosiropo estas unu el nur kelkaj agrikulturaj procezoj en Nordameriko kiu ne estas eŭropa kolonia importaĵo. Ekzistas neniuj aŭtentikigitaj rakontoj de la eltrovado de produktado kaj konsumo de acerosiropo inter fruaj indiĝenaj grupoj, sed diversaj legendoj ekzistas kiel al la origino de acerosiropoproduktado; unu el la plej popularaj implikas acerosukon por kuiri kaj servi cervaĵon al ĉefo.
Aliaj historioj atribuas la evoluado de acerosiropa produktado diverse al Oĝibvaj diaĵoj kiel Nanaboĵo, Gluskapo, aŭ al la petolema Sciuro. Indiĝenaj triboj evoluigis ritojn ĉirkaŭ sukerofarado, festanta la Sukero Luno (la unua plenluno de printempo) kun Acero Danco. Multaj unua-naciaj preparaĵoj anstataŭigis la salon tradician el Eŭropo kun acerosukero aŭ siropo.
La Algonkenoj rekonis la sukon kiel fonto de energio kaj nutrado. Ĉe la komenco de la printempa degelo, ili uzis ŝtonajn ilojn por fari Vo-formajn incizojn en arbotrunkoj; ili tiam enmetis kavotigaj kanoj aŭ konkavaj pecoj de ŝelo por direkti la sukofluon en sitelojn, ofte faritajn el betulŝelo. La acerosuko koncentriĝis aŭ per plonĝigi varmegajn kuiradoŝtonojn en la siteloj aŭ forlasado la sitelojn eksponitajn al la malvarmaj temperaturoj dum la nokto kaj forigado la glaciotavolon kiu surface formiĝis super la viskoziĝa suko.
Eŭropanoj
En la fruaj stadioj de eŭropa koloniigo en nordorienta Nordameriko, la indiĝena popolo montris la alvenantajn kolonianojn sian metodaron por deĉerpi la trunkojn da certaj specoj de aceroj dum la fru-printempa degelo por rikolti la sukon. André Thevet, la Reĝa Kosmografo de Francio, skribis leteron pri Jacques Cartier trinkanta acerosukon dum siaj kanadaj voyaĝoj. Antaŭ 1860, eŭropaj kolonianoj kaj akaparaj felkomercistoj komencis rikolti aceroproduktojn. Tamen, anstataŭ incizi la ŝelo, kiel faris la indiĝenoj, la Eŭropanoj malpli detrueme boris spilotruojn en la trunkoj per boriloj. Dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj, ili uzis la procezatan acerosukon kiel fonto de cencentrata sukero, en kaj likvaj kaj kristalaj formoj, ĉar oni kana sukero deviĝis importi el la Karibio.
Tipe, sukerfaradaj festoj komenciĝis ĉe la printempa degelo en arbaroregionoj konata enhavi sukeraceroj en sufiĉaj nombrojn. La siropistoj unue boris truojn en la grandaj acerotrunkoj, kutime pli ol unu truo per arbo. Ili enmetis lignaj elfluiloj en la truoj kaj tiam pendigis lignan sitelon el la elstaranta fino de ĉiu elfluilo por kolekti la sukon. Tigoj de sambuko (Sambucus) aŭ sumako (Rhus), kun ĝia facile forigebla medolo, estis inter tradiciaj fontoj de la verŝtuboj aŭ "sukospililoj". Ordinare, oni faris la sitelojn per distranĉado grandan arbotrunkon en cilindraj segmentoj, kavigado kaj forigado la kernon de ĉiu segmento el unu cilindrofino, kreante senjuntan, akvimunan sukujon. La suko malrapide plenigis la sitelojn, kaj la sukerfararo periode revenis por preni la kolektatan sukon. Ili aŭ transdonis la likvaĵon en pli grandaj sukujoj (bareloj, grandaj potoj aŭ kavigadaj ŝtipoj) — ofte muntita sur sledoj aŭ ĉaroj, ke tirbestoj tiel ĉevaloj aŭ oksoj trenis — aŭ ili portis ĝin en siteloj aŭ aliaj oportunaj ujoj al la acersukerejo. Oni remetis la suk-kolektajn sitelojn al la elfluiloj muntita sur la arboj, kaj repetis la tuta traktadon dum la sukfluo sufiĉis dolĉa. La specifaj vetercirkonstancoj de la degeloperiodo decidis, kaj daŭre decidas, la daŭron de la sukerfarada sezono. Ĉar la vetero daŭre varmigas, la normala fru-printempa biologia procezo de acerarbo fine ŝanĝas la guston de la suko, malagrabliganta ĝin.
La bol-procezo temporabis. La sukerfararo rikoltis la suko kaj reportis ĝin al la acersukerejo, kie ili tiam verŝis la likvaĵon en kuvegoj, kutime faritaj el metalo. Ĉe la bazkampejo ili bolis la sukon por maldilui ĝin al la dezirinda konsisto — aŭ subĉiele super kampofajro aŭ interne en ŝedo konstruita por tiu celo, la tiel-nomta "sukerkabano" (francalingve: cabane à sucre; anglalingve: sugar shack or sap house).
Sukerkabanoj
Sukerkabano (france: cabane à sucre; angle: sugar shack) estas duonkomerca entrepreno ofta en Orienta Kanado kaj en la nordo de Nov-Anglio. Ili estas lokoj, kie kolektiĝas kaj boliĝas la sevo de acero por produkti acero-siropon. La nuntempaj sukerkabanoj oferas lokon por kunvenoj kaj eksteraj aktivaĵoj por la publiko. Tio inkluzivas sledrajdadon, esploradon de la ĉirkaŭaĵoj kaj manĝadon de receptoj preparataj antaŭ la klientoj.
NGC 1854
NGC 1854 (aliaj indikoj — NGC 1855, ESO 56-SC72) estas globa stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Löhne
Löhne estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Herford de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
NGC 1854
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 1854, NGC 1855.
Löhne
Rilatoj al Esperanto
En la 1960-aj jaroj la fervora esperantisto Hermann Behrmann estis juna instruisto en Löhne. Ĉirkaŭ la jaro 1969 li en la urbo fondis Esperanto-eldonejon. Post lia translokiĝo al Paderborn, estiĝis el ĝi la Esperanto-Centro Paderborn, kiu registriĝis kiel asocio laŭ germana juro en 1977. Tiu ĉi centro - ĉiam gvidata de Hermann Behrmann - startigis la kampanjon "Testo 5.000": Oni serĉis 5.000 homojn, kiuj pretis "testi" Esperanton, lernante la lingvon pere de "Esperanto Programita". La partoprenantoj povis senpage pruntepreni la lernokajerojn kaj la diskojn. Kvankam la nombro de lernintoj kaj lernantoj superis 5.000 jam en 1980, la "testo" estis daŭrigata ĝis ĉ. la jaro 1988. Ĉirkaŭ la jaro 1998 Hermann Behrmann (kaj kun li la Esperanto-Centro) translokiĝis al Berlino. La Esperanto-Centro en 2003 kuniĝis kun la asocio EsperantoLand.
NGC 1854
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tra la Esperanta Literaturo
Tra la Esperanta Literaturo estas antologio kompilita de Luigi Giambene. La 113-paĝa libro eldoniĝis en la jaro 1907 en Romo ĉe "Editrice Romana". En 1908 aperis dua eldono en Parizo, ĉe "Librairie de l' Esperanto".
Vignanello
Vignanello estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Latio kaj al la provinco Viterbo. Fine de en la komunumo vivis.
Prezidanto de la Respubliko (Francio)
Plie laŭ la artikolo 15 de la konstitucio de 1958, la prezidanto de la Respubliko estas la estro de la armeoj. Li prezidas la konsilantarojn kaj altrangajn naciajn defendokomitatojn.
Ĉisube estas la listo de la Prezidantoj de la franca Respubliko (france: Présidents de la République française).
Ĉi listo postsekvas je la listo de francaj reĝoj.
Vidu ankaŭ la liston de la Konsiliprezidantoj de la francaj Respublikoj
Prezidantoj de Francio
Antaŭnomo NOMO, regkomenco kaj fino, franclingva biografio el la Hejmpaĝo de la Prezidanto
Rio Deseado
La Rio Deseado estas rio kiu formiĝas post la elfluo de la rivero Deseado en la norda areo de la Provinco Santa Cruz, Argentino. Temas pri estuaro kiu ludas gravan rolon kiel biologia zono deklarita Reserva Natural Provincial (Provinca Naturrezervejo). En ties norda bordo sitantas la urbo Puerto Deseado.
Nans-les-Pins
(jen france, okcitane simple Nans) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Boróka Bartha
BARTHA Boróka  [barta] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Târgu Mureş la 7-an de novembro 1974. Ŝi estas la edzino de reĝisoro, sociologo László Béres.
1558 Järnefelt
1558 Järnefelt estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝia nomo honoras la finnlandan astronomon Gustaf Järnefelt.
Zoltán Závodszky
Zoltán Závodszky [zAvodski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Závodszky Zoltán estis hungara operkantisto (tenoro), tradukisto, altlerneja instruisto. Lia unua edzino estis Piroska Tábori.
Zoltán Závodszky naskiĝis la en Bátorkeszi (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bátorove Kosihy en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungario).
Biografio
Zoltán Závodszky eklernis en la Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio. Lia majstro pri kanto estis de:Georg Anthes, pri orgenludo Dezső Antalffy-Zsiross, pri komponado Leó Weiner, Zoltán Kodály kaj Viktor Herzfeld. En la jaroj 1920 kaj 1921 li ricevis stipendion en Reĝa Operejo de Budapeŝto. Inter 1921 kaj 1948 li estis en la Operejo en la statuso privata kantisto. En 1943 li iĝis eterna membro de la Operejo. Dum la nazia erao li ne ricevis rolojn, ĉar lia edzino estis judo. Li estis dum jardekoj la ĉefa kantisto de operoj de Richard Wagner. Post la pensiuliĝo li instruis en la Muzikakademio, poste en simila instituto en Vieno. Li tradukis plurajn operojn kaj kantojn.
Lia edzino sinmortis pro adulto de Závodszky, poste Závodszky denove edziĝis, idojn li ne havis.
Wied (rivero)
La rivero Wied estas 102 km longa dekstra flankrivero de la Rejno en Germanujo. Ĝi trafluas de la fonto ĝis la buŝo rejnland-Palatinatan teritorion. Ĝia akvokolekta areo havas 770,8 km² kaj nutras la Rejnon per ĉ. 9 m³/s akvo.
Rivervojo
La rivero fontas en Westerwald en la alteco de 464 m super marnivelo norde de la komunumo Linden. Komence ĝi pasas Linden ĉe la orienta rando kaj iras en sud-sudokcidenta direkto. Je la orienta bordo de la Dreifelder Weiher (la plej granda lago de la vestervalda lagaro) la juna rivero enfluas la lagon kaj forlasas la lagon en nord-okcidenta direkto.
Poste la rivero fluas en nord-okcidenta direkto al Altenkirchen, poste okcidenten tra la pitoreska Naturparko Rhein-Westerwald preterpasante Neustadt. Poste ĝi turniĝas suden kaj enfluas en Neuwied  la  mezan Rejnon.
Vizma
Vizma (hungare:Vizma) estas vilaĝo en Rumanio nord-nordokcidente de Lugoj. En 1910 ĝi havis 701 loĝantojn (rumanoj); en 1992 12 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1440. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al Secaş.
Wied (rivero)
Etimologio kaj historio
La plej malnova formo de la nomo por la rivero estas uuida (elparolu: ŭida) el la jaro 857. En la Mezepoko la rivero estas ekde la duono de ĝia vojo, proksime de Neustadt (Wied), la limo inter la  episkoplando Treviro maldekstre kaj la Elektoepiskopujo Kolonjo je la dekstra flanko de la rivero.
Flankriveroj
La alfluantoj de la  Wied estas:
Lokoj
Jenaj vilaĝoj kaj urboj ekzistas apud la rivero Wied:
Ekonomio kaj turismo
La lasta kilometro de la rivero estas navigebla kaj iras al la haveno de la fabriko Rasselstein GmbH. Ekzistas marŝopado Wiedwanderweg en la valo apud la rivero, kiu longas 100 km. En Altwied kaj Michelbach ekzistas akvo-energiejoj. En la Muelejo de Strickhausener (komunumo Berzhausen) oni ankaŭ faras kurenton.
Via Postumia
Via Postumia estis romia vojo en Italio, kiu kondukis de Ĝenovo al Aquileia tra ĉ. 450 km.
Ĝia konstruado komenciĝis en 148 a. K. en komisio de konsulo Spurius Postumius Albinus Magnus. Ĝi gvidis de Ĝenovo al la nordo tra la Apeninoj ĝis Dertona (Tortona), de tie al Piacenza, Cremona, Verona, Vicetia (Vicenza) kaj Aquileia.
Lohnsfeld
Lohnsfeld estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Donnersberg de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
85179 Meistereckhart
85179 Meistereckhart estas tre malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, iom proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Majstro Eckhart (Meister Eckhart, ~1260 – ~1328) naskiĝinta en Turingio, la plej granda germana mistikulo. Lia filozofio estis unika, kvankam ĝi miksis grekajn, novplatonismajn, arabajn kaj skolastikajn elementojn. Ĉar parto de liaj teologiaj verkoj estas en germana, ĝi influis la germanajn lingvon kaj terminologion.
Monastiro
Monastiro (el la greka μοναστήριον; ruse монастырь; ukraine монастир; serbe kaj bulgare манастир) – termino markanta ortodoksan monaĥejon – komunan loĝejon de monaĥoj, loko por la monaĥa vivo. Dum la slavaj kaj kelkaj aliaj lingvoj uzas la vorton monastiro en kunteksto de ortodiksismo, la esprimoj de aliaj lingvoj (ekz. la angla monastery) estas uzataj por monaĥejoj de la orienta kaj la okcidenta eklezioj.
Frunte de la monastiro staras igumeno (prioro) aŭ arĥimandrito (abato). Ĉiu monastiro havas sian konstitucion – internan ordon, tradicie nomatan tipikono.
Modenbach
La rojo Modenbach estas ĉirkaŭ 30 km longa orografie dekstra flankrivero de la Speyerbach en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Rivervojo
La rojo Modenbach fontas en la Palatinata Arbaro oriente de la Palatinata akvodislimo en alteco de ĉ 460 m super marnivelo. La fonto situas ĉe montselo inter la montoj Steigerkopf (alteco 613.6 m) kaj Pfaffenkopf (alteco 566 m) im Westen.
Komence la rojo fluas sudorienten, poste oriente tra la samnoma valo ĝis Hainfeld. Malsupre de la vilaĝo ĝi turniĝas al nordoriento kaj fluas tra Edesheim atingante la malaltebenaĵon de Supra Rejno. Tri kilometroj post Freisbach alfluas ĝin de dekstre la Bruchbach, la plej granda alfluanto.
Post pliaj kvin kaj duona kilometeroj la Modenbach ĉe la suda rando de la komunumo Hanhofen de dekstre enfluas la rivereton Speyerbach.
Historio de la aertrafiko
La supra valo de la Modenbach estis scenejo en la 18a jarcento de aertrafika historio Johann Andreas von Traitteur evoluigis paralele al la famaj Fratoj Montgolfier varmaera balono. Nur unu jaro post la francoj li ekis en la jaro 1784 al sia unua veturo, kiu estis 10 km longa trans montdorso.
(16726) 1996 DC
(16726) 1996 DC estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Vince Tóth
TÓTH Vince [tot] (naskiĝis la en Sümeg) estis hungara esperantisto, doktoro de la juro kaj polickapitano. Li estis ekspertizisto i. a. pri Esperantaj aferoj en la politika sekcio de Budapeŝta Ĉefkapitanejo, polickapitano en la urbo Ungvár (1939-1944) kaj policisto ankaŭ post la dua mondmilito.
Li estis esperantisto ekde 1910. Liaj tradukoj aperis en Esperanto-revuoj kaj en la polica fakrevuo Magyar Rendőr. Dum kelkaj jaroj li laboris por Esperanto ĉe la hungara polico, eĉ organizis kurson al policistoj. Li gvidis la HEI, aranĝis la administracion de Literatura Mondo en 1924-26, kunlaboris por la aperigo de La Tragedio de l' Homo (Imre Madách) kaj tradukis la Kriminologion de Rusztem Vámbéry 1928. Lia Vortaro de oficialaj radikvortoj de Esperanto aperis en kvar eldonoj (1923-1937). Por apogi la eldon-agadon en la dudekaj jaroj li organizis Hungaran Esperanto-Instituton kaj financis la unuan periodon de Literatura Mondo.
Rohovce
Situo
la vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Komárno-Bratislavo. La plej proksima urbo estas Dunajská Streda 15 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1250 en formo Zerva. En la 15-a jarcento familio Sárkány (ŝArkAnj) konstruis fortikaĵon, kie poste tranoktiĝis Ludoviko la 2-a en 1521. La nova posedanto Illésházy trakonstruis ĝin renesanca kastelo. Familio Pongrácz faris ĝin klasikisma en la 19-a jarcento. Li faris ankaŭ elitan bienon apud la vilaĝo. Tiutempe la vilaĝo havis 2 partojn: Granda Szarva (sarva) kaj Malgranda Szarva.
En 1910 loĝis en la vilaĝo 448 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Somorja, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1037 da homoj (909 hungaroj kaj 120 slovakoj).
Terorisma atako en Beslano
La terorisma atako en Beslano estis kaptado de 1128 grandparte infanaj ostaĝoj en la mezlernejo N 1 en urbo Beslano (Norda Osetio, Rusio), fare de la teroristoj matene la dum la solena kunveno en la lerneja korto, dediĉita al la komenco de la lernojaro. Dum du tagoj kaj duono la teroristoj retenis en la de ili minigita lernejo 1128 ostaĝojn (plejparte infanojn, ties gepatrojn kaj lernejajn kunlaborantojn) en aĉegaj vivkondiĉoj, rifuzante al homoj plenumi eĉ la plej minimumajn vivbezonojn.
En la tria tago ĉirkaŭ 13:05 en la lernejo okazis eksplodoj kaj poste ekflamis incendio, sekve de kio la konstruaĵo parte disfalis. Post la unuaj pafoj la ostaĝoj komencis forkuri el la lernejo kaj la sieĝantoj sturmis la domon. Dum la ĥaosa interpafado, kiun partoprenis ankaŭ civiluloj uzintaj privatajn pafilojn, estis mortigitaj 27 teroristoj (tri aliaj, inkluzive de unu kamikazino pereis inter la 1-a kaj la 2-a de septembro ). La sola vivkaptita teroristo Nur-Paŝi Kulajev estis arestita kaj poste kondamnita al la dumviva malliberigo.
Kvankam plejparto da la ostaĝoj estis liberigitaj dum la sturmo, 334 homoj pereis (inkluzive de 186 infanoj) kaj pli ol 800 estis vunditaj. La ekonomia damaĝo superis 34 milionojn da rubloj (pli ol 600 mil usonajn dolarojn). La respondecon pri la terorisma atako publike prenis al si Ŝamil Basajev, kiu publikigis tiun deklaron en la retejo de la ĉeĉenaj separatistoj «Kaŭkazo-centro» la 2004.