cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sophia Maria Westenholz
Muzikkritiko
MH Stucky en sia studo pri la muziko de Sophie Maria diras:  “Westenholz komponis en malsamaj stiloj kaj kun variaj influoj”… “Ŝia evoluo de la strofa formo pliigante ĝian rolon, la idioma skribo por piano, la lerta uzo de la dinamiko, la progresinta harmonia lingvo, kaj la esprimplena kaj virtuoza melodia skribo, montras la transirajn Lied-tendencojn de la malfrua 18-a ĝis 19-a jarcentoj.”… “ŝiaj komponaĵoj ne estas malpli esprimplenaj ol tiuj de ŝiaj pli famaj kolegoj, Beethoven, Mozart aŭ Schubert.”
Verkaĵoj
Westenholz tiris inspiron de la verkoj de Johann Abraham Peter Schulz kaj Johann Friedrich Reichardt kaj skribis kantojn en ambaŭ strofa kaj folklora-kantstilo.
Ŝiaj verkoj inkluzivas:
Lieder kun senornamataj melodioj:
Lieder kun ornamataj melodioj:
Lieder kiuj reprezentas la fruan romantikan stilon:
Grigorkovo (distrikto Dmitrov)
Grigorkovo (Григорково) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 5 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Provinco Nyanza
La provinco Nyanza (svahile Mkoa wa Nyanza, angle Nyanza Province, plene esperantigebla "laga provinco") estis unu el sep provincoj de Kenjo, ĝis ĉiuj provincoj laŭ nova konstitucio de aŭgusto 2010 malfondiĝis. La provinco kovris areon de 12 507 kvadrataj kilometroj kaj laŭ kalkulo de 2007 ĝi havis 5 050 000 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de 404 homoj po kvadrata kilometro. Administra centro estis la urbo Kisumu, kaj kiel alia aparte granda urbo menciindas Kisii. La provinco plu dividiĝis je dek du distriktoj.
La provinco limis je Tanzanio, Ugando kaj la Viktoria lago - ĝi havis sian nomon laŭ la lago: Nyanza en la lingvo de la etno sukumoj, vivantaj en la najbara ŝato Tanzanio, kaj ankaŭ en aliaj el la bantuaj lingvoj, havas la signifon "lago".
La plej multnombra etno en la areo de la eksa provinco estis la nilotaj luoj, kaj estas pluaj bantulingvaj etnoj kiel la gusioj, kuriaoj kaj luhjoj.
Laŭ la provinco nomatas la asteroido 1356 Njanzo.
Durazzano
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Benevento. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Najbaras la komunumoj Cervino (CE), Sant'Agata de' Goti, Santa Maria a Vico (CE) kaj Valle di Maddaloni (CE).
Boletice nad Labem
Boletice nad Labem (Stein-Politz) estas XXXII-a parto de statuta urbo Děčín. Tra okcidenta flanko trafluas rivero Elbo. Estas ĉi tie registritaj 504 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Děčín XXXII-Boletice nad Labem situas en katastra teritorio Boletice nad Labem kun areo 2,56 km².
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1407.
Aluminito
Aluminito estas hidroza aluminia sulfida mineralo kun formulo: Al2SO4(OH)4·7H2O. Ĝi estas terblanka ĝis grizblanka monoklina mineralo kiu preskaŭ nenima montras kristalan formon. Ĝi formas botrioidaj ĝis mamilaj argilecaj amasoj. Ĝi havas tre mildan durecon de 1–2 kaj specifan graviton de 1.66–1.82.
Ĝi ekzistas en kuŝejoj el argilo kaj lignito kiel redoksa produkto de pirito kaj markasito kun aluminiaj silikatoj. Ĝi ekzistas ankaŭ en vulkanaj sublimejoj, en kuŝejoj de natura sulfuro kaj rare en kavernoj. Ĝi ekzistas en asocio kun basaluminito, gibsito, epsomito, gipso, celestito, dolomito kaj goetito.
Ĝi estis por la unua fojo priskribita en 1807 el Halle, Saksio-Anhalto, Germanio, kaj nomita tiel pro sia aluminienhavo.
Vorotnavank
Vorotnavank estis detruita multfoje pro eksterlandaj invadoj same kiel tertremo en 1931 dum kiu la kupolo de Sankta Karapet kolapsis. En 1104 la tjurkaj selĝukoj atakis la monaĥejon kaj la apudan fortikaĵon Vorotnaberd (3 km sudoriente). Ivane Zakarjan liberigis ilin kaj donis la regpovon de Vorotnavank kaj Vorotnaberd al Liparit Orbeljan de la Orbeljan-familio. La monaĥejo estis riparita kaj funkciigebla dum ĉi tiu tempo. Aliaj eksterlandaj invadoj inkluzivis la mongolajn tatarojn (1236?) Kaj poste Timur en 1386. Subtera trairejo estis konektita al la fortikaĵo de Vorotnaberd, kaj estis uzata dum sieĝoj invadante armeojn. Rekonstruaj klopodoj estis farataj ekde 1980 kaj preskaŭ finiĝis.
Rajmondo Sabundo
Rajmondo Sabundo (1385-1436) estis kataluna erudiciulo, juristo, filozofo, kuracisto, teologo kaj reĝa profesoro en la Universitato de Tuluzo. Lia "Natura Teologio", verkita proksimume inter 1434 kaj 1436, signigis etapon en la historio de la teologio. Ĝi estas origine verkita en la latina, kvankam ne en la puran klasikastilon, pro la sennombraj katalanaj vortoj.
Liaj sekvantoj eldonis en pli klasikan version kaj baldaŭ ĝi estis tradukita en la francan de Michel de Montaigne (1533-1592 (Parizo, 1569) kaj latine publikigita en pluraj okazoj, inter ili en Deventer, (1487); Strasburgo, (1496); Parizo, (1509) kaj Venecio, (1581). En 1564, la Prefaco de la verko estis metita en la Index librorum prohibitorum pro ties deklaro ke la Biblio ne estas la sola fonto por revelacii la veron.
Vidu ankaŭ
<Center>
</Center>
Tando Alahjar
Tando Alahjar (خیرپور, ٽنڊوالهيار) estas urbego en provinco Sindo (Pakistano), kie ĝi estas ĉefurbo de la samnoma distrikto.
Geografio
Tando Alahjar situas sur ebenaĵo proksime al la rivero Induso en sudorienta Pakistano. Hajderabado (Pakistano) troviĝas 36, Karaĉio 186, Sukur 249, Kveta 554, Multano 591, Fajsalabado 788, Lahoro 873, Peŝavaro 988, Rawalpindi 996, Islamabado 1009 kilometrojn (aere).
Historio kaj populacio
Proksime de la nuna urbocentro argilfortikaĵo estis konstruita en 1709. Ĝi ankaŭ funkciis kiel komerca stacio. Urbeto formiĝis ĉirkaŭ la fortikaĵo, ĝi estis konata kiel La urbo de Alahjar. Dum dominado de britoj (1843-1947) stacidomo estis establita en 1906. Ĝi reflektis la kreskantan gravecon de la urbo kiel centro de agrikulturo kaj komerco. La loknomo ŝanĝiĝis al "Tando Alahjar". La brita estro prenis la fortikaĵon por ĝia oficiala uzo. En 1933 irigacia kanalo estis konstruita. Antaŭ la sendependiĝo (1947) la plimulto de loĝantoj estis hinduoj. La templo de Baba Ramdevji estis simbolo de hindu-islama unueco kaj paca kunekzistado. Post sendependeco multaj hinduoj foriris, samtempe alvenis muslimoj el oriento. Tamen la templo - situanta en la urbocentro - restas populara celloko por hinduaj pilgrimantoj. La loĝantoj estas ĉefe islamanoj kaj parolas variajn lokajn lingvojn. Estas ankaŭ malgranda hindua minoritato.
Peresznye
Ne miskomprenu kun Perenye!
Tando Alahjar
Agrikulturo, industrio
Tando Alahjar estas unu el la plej riĉaj agrikulturaj regionoj de Pakistano. Oni kultivas bananojn, mango (frukto)jn, sukerkanojn, tritikojn, kotonojn kaj cepojn. Mangoarboj eĉ suerstrate kreskiĝas. Estas sukerfabrikoj kaj oni prilaboras ankaŭ kotonojn.
Trafiko
Tando Alahjar situas laŭ la fervoja linio inter Hajderabado kaj Barato. Al la urbego kuras 4 ĉefvojoj, la plej grava el Hajderabado.
Klimato
Tando Alahjar situas en arida klimato laŭ la klimata klasifiko de Köppen. La averaĝa temperaturo varias inter 21-32 °C, sed tio estas en majo kaj junio 44 °C. Tamen ofte estas ventoj, kiuj moderigas la varmon. De aprilo ĝis julio la ventoj portas polvojn. Jare pluvas inter 150-200 mm, en ĉiuj monatoj pluvetas, nur en julio kaj aŭgusto pluvas.
Peresznye
Geografio
Peresznye situas laŭ la aŭstra landlimo, laŭ traira flankovojo.
Historio
La unua mencio devenis el 1195. En 1532 la turkoj detruis la vilaĝon, sed poste la alvenintaj kroatoj refondis Prisika-n. De tiam ankaŭ kroatoj vivas en Peresznye.
Batalo de Cedynia
Batalo de Cedynia okazis la 24-an de junio 972 inter soldataroj de la princo de poloj Mjeŝko la 1-a kaj grafo de Limes Sorabicus Hodo, apogata de loka potenculo Siegfried la 1-a (Walbeck). La militiro estis privata entrepreno de germanaj grandpotenculoj, malkonkorda kun la pli fruaj traktatoj de Mjeŝko la 1-a kun Oto la 1-a. La batalo estis nur pli granda epizodo de la invado de Hodo al Okcidenta Pomerio, almilitita kelke da jaroj pli frue de polanoj.
Informo pri la batalo konserviĝis danke al la kroniko de Thietmar de Merseburg (1012–1018). Oni ne estas certa pri la loko de tiu ĉi batalo, ĉar en la kroniko estas nur latina nomo Cidini. En la 18-a jarcento pastro Adam Naruszewicz en sia Historio de la pola nacio identigis Cidini kun la nuna Szczecin. Pluraj historiistoj situis la batallokon maldekstraborde de Odro, identigante Cidini kun Zehdenick aŭ Zeuthen. Tamen konsiderinda plimulto de la nunaj esploristoj indikas Cedynia.
Bruo
Teknike, ricevas la nomon bruo ĉiuj signaloj, kiuj malpermesas aŭ malfaciligas la komunikadon, sed plej ofte rilate je la sono.
Ĝenerale, bruo signifas aron da konfuzaj sonoj.
Figure, bruo estas sensacia famo.
Vida
Oni povus konsideri bruo ĉion kio malfaciligas ricevi korekte la mesaĝon. Ekz. fortaj lumoj, inkaj makuloj, la interferoj sub la ĉefa televidkanalo ...
Sona
Ĝi estas la ĉefa klaso de bruo por la nesciencistoj, kaj ofte oni nomigas 'bruo' la sonojn kiuj ne estas dezirataj aŭ agrablaj. Tamen, povus esti bruo ankaŭ belega muziko se oni volas paroli kaj tiu tre laŭta muziko ne permesas ĝin.
Elektronikaj
En elektronika sistemo aperas bruo. Dependante ĉu la sistemo estas sona aŭ vida, tia estos la fona bruo.
Je radiokontaktoj
Oni diferencas du specojn de bruo:
Žichovice
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1045.
Mariana Fosego
Mariana Fosego estas la plej profunda loko de la tera surfaco kun profundaĵo metrojn sub nivelo de Pacifiko. Ĝi situas apud Marianoj.
Judenbach
Judenbach - prononco - estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sonneberg de la federacia lando Turingio, kaj ekde julio 2018 kun la najbaraj komunumoj Föritz kaj Neuhaus-Schierschnitz fuziis al nova komunumo Föritztal - la administrejo situas en la loĝloko Neuhaus-Schierschnitz. Fine de la jaro 2017 la loĝloko havis 2 365 loĝantojn.
Zoltán Farkas (reĝisoro)
Zoltán Farkas [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Farkas Zoltán estis hungara reĝisoro, filmomuntisto.
Zoltán Farkas naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Li edziĝis en 1936, baldaŭ 2 gefiloj naskiĝis. Li ricevis premion en 1942 en Venecia Bienalo.
Daniliĥa (distrikto Dmitrov)
Daniliĥa (Данилиха) estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio. En 2010 ĝi havas 13 loĝantojn (laŭ tutrusia popolnombrado).
Morgaŭ 21-a de aprilo 2009
En 2009 la peco, renomigita per la nova titolo, estis denove surdiskigita kaj publikigita de kvindek ses el la plej famaj italaj kantistoj, kiuj por la okazo kreis grandan grupon nomatan "Unuiĝintaj Artistoj por Abruco" (itale: Artisti Uniti per l’Abruzzo), kiel memoraĵon de la tertremo de la jaro 2009 en La-Aglo, por komplete transigi la profitojn por la kampanjo "Ni savu la arton en Abruco" (itale: Salviamo l'arte in Abruzzo).
La peco
La peco, dissendita radiofonie je la 3:32 la 6-an de majo 2009 precize post unu monato ekde la tertremo, estis komercigita ekde la 8-a de majo interrete je 0,60-0,75 eŭroj kaj ekde la 15-a de majo en la vendejoj je 5,00 eŭroj en KD entenanta la integran version de la peco, la instrumentan version kaj la videofilmeton.
La kanto, leĝere ŝanĝita en la teksto por adapti ĝin al la okazo, estas parto de la iniciato Ni savu la arton en Abruco, solidarprojekto de la artistoj kaj de la diskaro al la homoj frapitaj de la tertremo en Abruco naskita por helpi igi baldaŭ uzeblaj la lokojn de la kulturo.
En la mezo de la peco estas rekantaĵo skribita kaj kantita de Jovanotti, CapaRezza, Frankie HI-NRG, J-Ax, Fabri Fibra kaj de Sud Sound System, kiu konsistigas eksplicitan omaĝon al homoj batitaj de la tertremo.
Danke al la engaĝiĝo, la disponeblo, la tuja aniĝo kaj la emociema kuntreniĝo de la artistoj partoprenintaj la iniciativon, la peco estis registrita en ununura tago, la 21-an de aprilo 2009 – el kiu elvenas la nova titolo de la peco – en la laborejo Officine Meccaniche de Mauro Pagani, en Milano.
La unuopaĵo finis sian komercan vivon en la fino de decembro 2009 per la retiriĝo el la vendejoj kaj la interrompo de la diĝita vendo.
Monkolektado
Post unu jaro de la registrado, Domani 21/04.09 kolektis 1.183.377,35 eŭrojn, kiuj estas en la kuranta konto n° 95882221 de la itala Ministerio pri kuturaj havaĵoj. 450.000 KD estis venditaj kaj 74.000 sondosieroj elŝutitaj. Oni aldonu eĉ la aŭtororajtojn de SIAE aldonitaj de Mauro Pagani de 39.357,70 eŭrojn kaj 29.651,66 eŭrojn.
Johann Friedrich Fritsch
Johann Friedrich Fritsch estis germana libristo, eldonisto kaj patro de Thomas Fritsch. Li starigis libroeldonejon en 1675, kies nomo estis Schürersche Buchhandlung. Post lia morto, en 1680, dum la Librofoiro de Frankfurto, lia dungato Johann Friedrich Gleditsch edziĝis, en la 21-a de novembro 1681, al lia vidvino - Catharina Margarethe Fritsch (1647-1720) - kaj donis kontinuecon al la negocoj. Glediĉo administris la kompanion ĝis kiam li povis transdoni ĝin al sia duonfilo Thomas Fritsch, en 1693.
Morgaŭ 21-a de aprilo 2009
Klasifikoj
Morgaŭ 21-a de aprilo 2009 debutas unuapozicie en la itala diĝita klasifiko, vendante 357.000 ekzemplerojn en la unua semajno, iĝante unu el la plej altaj debutoj en la historio de la diĝita klasifiko FIMI. En la dua semajno, la unuopaĵo pliigas la vendojn, per aliaj 562.000 ekzempleroj, kaj la unuan pozicion sukcesas pluteni, sume, dum 12 semajnoj, iĝante la plej venditaj unuopaĵo de la jaro 2009.
Hlavatce
Nomon Hlavatce havas pluraj municipoj:
NGC 1097
NGC 1097 (aliaj indikoj — PGC 10488, ESO 416-20, IRAS02441-3029, MCG -5-7-24, ARP 77, UGCA 41, AM 0244-302) estas galaksio en konstelacio Forno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tadanari Lee
Tadanari Lee (japane 李 忠成, n. ) estas japana futbalisto. Li de 2011 ĝis 2012 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Gračac
Gračac estas vilaĝo kaj municipo en Kroatio. Ankoraŭ 39 komunumoj apartenas al la municipo, inter kiuj ekzemple Tomingaj.
Situo
Gračac situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Zagrebo-suda Kroatio. Gospić troviĝas 50 km-ojn.
Historio
Post la mezepoko la vilaĝo situis en fronto de Osmana Imperio kaj Habsburga Imperio. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Lika-Krbava, kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.
Hebron
Hebron, esperante Hebrono, estas urbo situa en Cisjordanio ĉirkaŭ 30 km sude de Jerusalemo.
Klimato
La averaĝa ĉiujara pluvokvanto sumiĝas je 502 mm. La averaĝa ĉiujara temperaturo estas 15,5 °C.
Historio
Hebrono estas urbo de eksterordinara graveco por judoj, kristanoj kaj islamanoj, pro la situo de la historie sankta tombejo, kiu ankaŭ estas nomata Groto de Makpela en la biblio, de la bibliaj patriarĥoj, kaj de Rut kaj Jesajo, en ĝia centro. Antaŭ la masakro de 1929, ĉiuj tri loĝantaroj vivis kune en la urbo. En la urbo troviĝis multaj antikvaj judaj kaj islamaj preĝejoj. En la biblio troviĝas alia nomo por Hebrono, Kirjat Arba, kiun la israelanoj uzis por nomi la grandan judan setlejon apud Hebrono.
En 1099, Gotfredo de Bouillon elokupis la urbon kiu iĝis "Castellion Saint Abraham". En 1168, la romanika preĝejo sankta Abraham estis konstruita. Saladino rekaptis Hebronon en 1187.
Ĉirkaŭ la fino de la kristana dominado, en 1166, Maimonido vizitis Hebron kaj povis preĝi en la Groto de Makpela. El tio dedukteblas ke dum la krucmilita dominado la aliro al la groto estis permesita al ĉiuj.
En 1260 Sultano Baibars starigis la regadon de Mamelukoj; tiuepoke oni konstruis la minaretojn sur la strukturo de la groto de Makpela, kiu fariĝis Moskeo de Ibrahami. Tuj post la sama sultano, pilgrimanta al la sankta loko, dekretis malpermeson por judoj kaj kristanoj eniri la groton. Tiu malpermeso, fakte, ĉesis kun la Israela konkero en la sestaga milito (1967).
Epoke de la Otomana Imperio la judoj povis preĝi ekstere de la strukturo, al ili malpermesita.
En aŭgusto 1929, 67 judoj estis mortigitaj de araboj okaze de publika manifestacio, La ago eniris historion kiel masakro de Hebron de 1929. Tiam la urbo estis parto de Palestino sub brita mandato.
Tuluzo
Tuluzo (franclingve Toulouse, okcitanlingve Tolosa) estas la kvare plej granda urbo de Francio, post Parizo, Marsejlo kaj Liono. Ĝi estas la prefektejo de la departemento Alta Garono, sed ankaŭ la ĉefurbo de la tuta regiono Sudo-Pireneoj. En la franca lingvo, la loĝantojn de Tuluzo oni kutime nomas Toulousaines (inoj) kaj Toulousains (ne nur inoj) en la franca lingvo kaj, respektive, Tolosenca kaj Tolosenc en la okcitana.
Tuluzo estis la ĉefurbo de la visigota reĝlando dum pli malpli cent jaroj kaj historia ĉefurbo de Langvedoko, kaj hodiaŭ ĝi estas la ĉefloko de la prefektejo Alta Garono kaj la sidejo de la Urba komunumo de Metropola Tuluzo.
Kun 447,340 loĝantoj je la 1-a de januaro 2011, ĝi estas la kvara plej loĝata urbo de Francio. La urba areo de Tuluzo arigas 1 250 251 loĝantojn en 2011 kiu estas ankaŭ la kvara de la lando. Kun 892,115 loĝantoj, la loĝantaro estas la sesa post tiu de Lilo kaj Nico kaj antaŭ tiu de Bordozo.
Tuluzo estas urbo kiu sekvas la ĝeneralajn tipajn arkitekturajn trajtojn de la sudo de Francio kaj konata kiel la « rozkolora urbo » pro la koloro de la loka tradicia konstrumaterialo, la briko el terakoto. La disvolviĝo de la kulturo de la violo de Tuluzo en la 19-a jarcento igis ĝin la emblemo de la urbo kaj donis la surnomon al la urbo « urbo de violoj ». Ankaŭ ĝi estas iom malpli ofte konata kiel « cité Mondine » (la Ciutat Mondina okcitane), reference al la dinastio de la grafoj de la urbo, kelkfoje nomataj Raymond.
Ligante Tuluzon kun Sète, la Sud-franca Kanalo estas en la listo de Monda heredaĵo de Unesko ekde 1996. La Baziliko Sankta Saturnino, la plej granda romana kirko de Eŭropo ankaŭ troviĝas en ĉi listo ekde 1998 ene de la titolo pilgrimvojoj de Jakobo de Kompostelo.
La emblema sporto de Tuluzo estas la rugbeo 15, kaj ties klubo naciskale havas la plej altajn medalojn. La kasuleto kaj la kolbaso estas la emblemaj specialaĵoj de la tuluza kuirarto.
Nomo
La nomo Tolosa aperis en la malnovaj skribaĵoj sed ne antaŭ ol la 2-a jarcento, (Τώλοσσα en la greka lingvo de Poseidonios, Tolosa en latino de Cicerono, Cezaro, Plinio etc.). Ĝin oni ligas kun la tektosaĝaj volkoj.
La origino de la nomo Tuluzo ankoraŭ hodiaŭ estas necerta sed plej probable ligita al la gaŭla loĝejo de la tuluzatoj.
La tuluzatoj estis branĉo de la keltoj tektosaĝaj volkoj kiu ekloĝis tie en la 3-a jarcento aŭ estis asimiliĝo kompleksa de indiĝenaj popoloj.
La enigma ligo kondukas nin al plurnombraj hipotezoj kiuj kelkfoje malakceptas ĝian keltan devenon.
Certaj lingvistoj konsideras ĝin ibera.
Tiu ĉi hipotezo ricevas ofte grandan subtenon ĉar la regiono kie ĝi troviĝas estas markita de keltibera influo kiu okupis la sudon de la Pireneoj.
La esploristoj pensis ke la nomo Tolosa povas deveni el * Tolso kiu signifas «torda, tordita ».
La substrato de la praeŭska, nehindeŭropa lingvo lasas plurajn spurojn en loknomoj sur vasta teritorio de la sudo de la lando pli identigebla sur la masivo pirinea aŭ en la regionoj de gaskonio okcidente de la rivero Garono.
La latina nomo de la urbo Tolosa estas ankaŭ la nomo en la okcitana lingvo por la urbo Tuluzo, kiu sin trovas en la nuntempa devizo Per Tolosa totjorn mai. Ĝi iĝis Tholose unue en la franca, poste ĝi transformiĝis en Toulouse, plejverŝajne sub la influo de la okcitana prononco, je la fino de la 17-a jarcento.
Vigla urbo
La urbo jam frue industriiĝis danke al la Borso de Bazaklo ĉe la Garono, kaj ĝi iĝis naskiĝloko de multaj aviadil-fabrikantoj kiel Latécoère, Sud-Aviado, la kompanio Airbus fondita en 1970 en Blagnac, Tuluzo, estas eŭropa teknologio kiu inkluzivas multajn altteknikajn industriojn en la sektoroj kosmonaŭtika, elektronika, komputika, kemia, farmacia, servaj kaj aliaj kiel Météopole. Ĝi ankaŭ havas multajn esplorcentrojn, kiel la Laboratorio de Analizo kaj Konstruado de Sistemoj, la Nacia Centro por Spacaj Esploroj, Agrobiopolo kaj ankaŭ ĝi fokusiĝas sur esploroj rilataj al homaj kaj veterinaraj medicino.
Ĝi estas ankaŭ grava universitata urbo, kies universitato estis fondita jam en la Mezepoko (en 1229, unu el la plej malnovaj en Francio kune kun tiuj de Parizo kaj Montpeliero), kiu gastigas 100.000 studentojn. Jean Jaurès estis docento ĉe la Fakultato de Literaturo, Paul Sabatier, Nobel-premiito pri kemio en 1912 estis dekano de la Fakultato de Sciencoj kaj Vincent Auriol, prezidento de la Franca Respubliko estis laŭreato de la Fakultato de Juro.
La urbo havas prestiĝajn kulturajn instituciojn kiel ekzemple la fama Teatro de la Kapitola Teatro pro ĝia tradicio je opero kaj belkanto. La urbo ankaŭ havas plurajn aliajn teatrojn.
Aliaj lastatempe konstruitaj instalaĵoj kiel la kongresejo Pierre Baudis, la biblioteko José Cabanis, la Zenito, la urbo de la Areo de la Spaco, la muzeo de la Plantĝardenoj, la kazino-teatro ankaŭ apartenas al tiuj centroj kiuj riĉigas kaj vigligas ĝian urbon.
Situo
Tuluzo situas en la Sudo (Midi) de Francio, norde en la departemento Alta Garono, sur la komunika akso inter la Mediteraneo kaj la Atlantiko. Ĝi situas sur kubuto de la rivero Garono kiu, venanta el la Pireneoj, orientiĝas nordoriente antaŭ la direkt-ŝanĝiĝo en Tuluzo de kie ĝi iras nordokcidente ĝis la Atlantiko. Suden, kiam la vetero estas agrabla, la pireneaj montoĉenoj estas videblaj. Estas sur tiu kubuto de la Garono, natura nodo por la komercaj komunikiloj, kie la unuaj homoj ekloĝis en la praa epoko de Tuluzo.
Geografio ĝi situas je 122 kilometroj de pic d'Aneto kulmina pinto de la Pireneoj, fonto de la Garono en la masivo de Maladeto (Hispanio), 144 kilometroj de la Mediteraneo al Gruissan en la departemento Aude oriente kaj 233 kilometroj de la Atlantiko al Capbreton en Landes okcidente.
La dekstra parto de Tuluzo troviĝas sur nemergebla teraso sur kiu la romia urbeto establiĝis. Estas tie ankaŭ kie la komerca urbo estis formata. Aliflanke de la rivero Garono, troviĝas la maldekstra bordo kun malnova setlejo Saint-Cyprien, dum longa tempo malriĉa kvartalo ĉar konstruita ekster la muregoj de la urbo kaj en neregebla zono : situanta je kelkaj metroj malalte ĉe la dekstra bordo, la kvartalo Sant Çubran (nun Saint-Cyprien) ofte suferas gravajn inundojn. Tiel, en 1875, la kvartalo Saint-Cyprien estis inundita kaj pluraj pontoj estis detruitaj.
La Sudfranca Kanalo, verko de Pierre-Paul Riquet, kiu reprenis artefaritan kurbon de la Garono al la Mediteraneo trakuras la urbon kaj la regionon ĉe la dekstra flanko.
Klimato
Laŭ la Köppen-klasifiko, la klimato de Tuluzo kongruas kun la karakterizaĵoj de la malseka subtropika klimato (mildaj temperaturoj dum la tuta jaro, atingante 22 °C averaĝe ĝis la somero kun abunda pluvado). Krome, tie estas mezvarma oceana klimato, kun mediteranea kaj kontinenta influo, karakterizita per sekaj someroj kaj varma suna aŭtuno, milda vintro kaj printempo markita per fortaj pluvoj kaj fulmotondroj, kiel ekzemplo, la hajlfalo en majo 2008 kaj 2009. Regantaj ventoj estas, laŭ la ordo de graveco, la okcidenta vento (ĝenerale alportante malsekecon el la Atlantiko), la suda vento (el la sudoriento) kaj la vento norda, malpli ofta kaj kutime malvarma kaj seka. La vent d'autan estas ankaŭ nomata "la vento kiu frenezigas " aŭ "diabla vento", pro la influo sur la homa kaj besta kondutoj (ĉagreniĝo, korritma malordo, ktp.) kio okazas pro la alta aer-ionigo alportita de ĝi. Kelkfoje la vento povas esti tre potenca kiel tiu de la 4-a de majo 1916, kiam ĝi renversis la trajnon Tuluzo-Revel.
Tuluzo spertis mezumon de 34 varmaj tagoj kaj 33 tagoj malvarmaj jare. La averaĝa jara temperaturo estas 13,4 °C. La plej varma temperaturo iam registrita en Tuluzo estas 44° en aŭgusto 1923 kiu ankaŭ estis registrita en Saint Simon (areo sude de Tuluzo) kaj en la flughaveno Francazal. Ĝi estis la franca rekordo ĝis 2003. La plej malvarmaj temperaturoj estas -19.2 °C registritaj la 15-an de februaro 1956. La plej pluvaj tagoj atingis 82,7 mm en 7 julio 1977 laŭ fonto de Météo - Francio. La plej humida jaro estis 1993 entute 914,9 mm kaj la plej seka estis 1967 kun 377,8 mm. Tuluzo ĝuas sunbrilon kiu ja superas 2000 horojn jare (jara averaĝa 1981-2010 ).
Loĝantaro
La loĝantaro de la urbo estis 440.204 je la 1-a de januaro 2009, kun 1.218.166 da loĝantoj en la metropola areo (france: aire urbaine), en marto 1999 en tiu areo loĝis 964,797, kio estis rekorda kresko je +1.87 % jare inter 1999 kaj 2009.
Tuluzo estas la kvara plej granda urbo en Francio post Parizo, Marsejlo kaj Liono, kaj la kvara plej granda metropola areo post Parizo, Liono kaj Marsejlo.
La kosmonaŭtika kaj alt-teknikaj industrioj estas la malbremsantoj por tiu senhalta kresko de la loĝantato je 1,49 % jare en la metropola areo en la 1990aj jaroj (kompare kun 0,37 % de metropola Francio), kaj rekorda 1.87 % jare en la 2000-aj jaroj (0.68 % por metropola Francio), kiu estas la plej alta demografia kresko de iu franca metropola areo pli granda ol 500.000 loĝantoj, pro kio la tuluza metropola areo superis la arean metropolon de Lilo kiel la kvara plej granda metropola areo de Francio en 2009.
Oni kalkulas ke estas ĉirkaŭ 2.500 judaj familioj en Tuluzo. Islama asocio kalkulis 35.000 islamanojn en la urbo. Aliaj grandaj grupoj estas la hispanoj, afrikanoj, latinamerikanoj kaj armenoj.
La hispana komunumo
La geografia proksimeco de Tuluzo al Hispanio kaj la malnovaj historiaj rilatoj inter la Tuluza graflando kaj la Aragona reĝlando, igis ke la hispanoj havu konstantan ĉeeston en ĉi tiu urbo. Fakte, ĝi reprezentas unu el la plej gravajn komunumojn de la urbo kun ĉirkaŭ 20 aŭ 25 mil anoj. Nur sufiĉas viziti kelkajn popularajn pulbazarojn de la urbo (Cristal, Saint-Aubin, Saint-Cyprien, Saint-Sernin…) kie la kastilia lingvo estas parolata de pluraj homoj. Tuluzo altiris la atenton de hispanoj pro laboraj kialoj ekde la 1920-aj jaroj ĝis la 1930-aj, kaj ili ekloĝis en tiamaj aĉ-kondiĉaj kaj fifamaj kvartaloj kiel tiu de Saint-Cyprien, kiuj poste iĝis la ĉefa setlejo por la respublikanaj ekzilitoj dum la tridekaj jaroj. Tamen, la pure hispanaj (tio estas, tiuj kiuj naskiĝis en Hispanio) hodiaŭ estas malmultenombraj, ĉirkaŭ 2 386 laŭ la censo de 2006, t.e. 6,3 % el ĉiuj eksterlandanoj de la urbo.
Frua historio
La Garona Valo estis fokuso por komerco inter Pireneoj, Mediteraneo kaj Atlantiko ekde minimume la Ferepoko. La historia nomo de la urbo, Tolosa (τώλοσσα, kaj de ĝiaj loĝantoj, la Tolosates, unue registrita en la dua jarcento a.K.), ĝi havas nekonatan signifon kaj originon, eventuale el la akvitana aŭ ibera lingvoj, sed ankaŭ ĝi estas ligita al la nomo de la gaŭlaj tektosaĝaj volkoj.
En 721, la duko Odo la Granda de Akvitanio venkis la invadan umajadan islaman armeon dum la Batalo de Tuluzo. La venko de Odo estis malgranda malhelpo por la islama vastiĝo en la kristana Eŭropo, kaj islamanoj finfine okupis grandan teritorion inkluzive de Poitiers. Karolo Martelo, jardekon poste, gajnis la faman Batalo de Tours, ankaŭ nomita, Batalo de Poitiers.
Distrikto de Tuluzo
. Dum la karolida renesanco, Tuluzo elstariĝis kaj estis la ĉefurbo de la samnoma Graflando. En la 12-a jarcento, konsuloj transprenis la administradon de la urbo kaj venis malfacilaj jaroj. Krome, estis epoko el religia konfuzo. En Tuluzo, la kataroj provis starigi komunumon, sed ili estis malvenkitaj de la soldatoj de Simon de Montfort. La posta enmarŝo de la Inkvizicio kondukis al periodo de religia fervoro dum kiu estis fondita la dominikana monaĥejo de la jakobenoj. Sub la rego de Rajmondo la 2-a kaj de tuluzaj nobeluloj, la urbaj limoj etendiĝis trans la murojn en la nordo kaj same longe en la sudon.
En la Paco de Parizo de 1229, Tuluzo estis formale submetita al la krono de Francio. La sola heredantino de la distrikto, Johana, estis engaĝita al Alfonso, grafo de Poitiers, pli juna frato de Ludoviko la 9-a. La geedziĝo iĝis laŭleĝa en 1241, sed ĝi restis seninfana, tiel, ke post la morto de Johana la distrikto apartenis al la krono de Francio kiel heredo. Ankaŭ en 1229, la Universitato de Tuluzo estis establita post la pariza modelo, celita kiel rimedo por disigi la herezan movadon. Diversaj monaĥaj ordenoj, kiel la parokanaro de la ordeno de predikantaj fratoj, estis komencitaj. Paralele, longa periodo de inkvizicio komenciĝis ene de la Tuluzaj muroj. La timo pro subpremo devigis la dignulojn al ekzilo, aŭ transformi sin. La inkvizicio daŭris preskaŭ 400 jarojn, kies ĉefurbo estis Tuluzo. Grafo Rajmondo la 7-a estis juĝita pro herezo kaj mortis en 1249 sen heredanto.
Sevran
Sevran [] estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Parizo en la departemento Seine-Saint-Denis, en la regiono Francilio. Ĝi havis 50,053 loĝantojn en la jaro 2011.
Geografio
Sevran situas nordoriente de la centro de Parizo.
Transporto
Sevran havas du stacidomojn: kaj, kiuj estas haltejoj de la regiona linio RER B.
Du haltejoj de la linio T4 de la pariza tramo troviĝas en Sevran: kaj.
Tuluzo
Ene de la Regno de Francio
Ne estis ĝis la 15-a jarcento kiam Tuluzo komencis ĝui "oran epokon". Danke al la statuso je administra centro, la urbo kreskis kaj iĝis pli riĉa, partoprenante la komercon de Bordozo kun Anglio, same kiel cerealoj kaj tekstiloj. Parlamento estis starigita en ĝi fare de Karolo la 7-a kaj la komercistoj de la urbo daŭre pliriĉiĝis. Ilia ekonomia bonfarto estis plejparte bazita sur fabrik-bazita blua tinkturfarbo konata kiel paŝtelo, kiun ili eksportis ĉie en Eŭropo. Tiuj paŝtelkomercistoj konstruis grandiozajn domegojn kaj la arkitekturo kaj beletro prosperis en Tuluzo kiel neniam antaŭe.
La bubelo fine eksplodis en la duono de la 16-a jarcento. Alia blua tinkturfarbo alvenis de Ameriko, konata kiel indiga. Ĝi forviŝis la paŝtelkomercon kaj ĝi plonĝis. Religia konflikto eksplodis inter la katolikoj kaj la kalvinistoj. Dum la sama epoko, konstruaĵoj estis detruitaj per fajro kaj ekzistis ankoraŭ pli da ekaperoj de malsatego kaj pesto.
En 1761, tuluza komercisto, Joan Calàs, estis imputita je murdado de sia propra filo por malhelpi lian katolikiĝon. Calas estis mortigita unu jaron poste. La persekuto en Tuluzo de protestantoj kiel ekzemple, Calas, estis vaste kondamnita kaj religia maltoleremo iom post iom malaperis.
Dum la cetero de la 18-a jarcento, la urbo estis malrapide modernigita. Tio inkludis periodon de urba rekonstruado, kiu iĝis pli serioza en 1750. Nova projekto inkludis la konstruaĵon de la Reĝa Ĝardeno. La Granda Rondo ankaŭ datrilatas al tiu periodo, kune kun la Kanalo de Brienne kaj la Quai Dillon.
En la Franca respubliko
La Batalo de Tuluzo (1814) estis unu el la lastaj bataloj de la Napoleonaj Militoj, kvar tagojn post la kapitulaco de Napoleono kaj la Franca Imperio al la nacioj de la Sesa Koalicio. Tuluzo, la regiona ĉefurbo, pruvis esti forte defendita de la Marŝalo Soult.
En 1856, la stacio estis malfermita, lanĉante novan epokon en transportado. Aliaj transport-plibonigoj inkludis la pliigon de stratoj por formi pli vastajn bulvardojn. Iom post iom, Tuluzo aperis kiel moderna franca urbo.
Dum la fruaj jardekoj de la 20jarcenta historio, Tuluzo atestis la amasan alvenon de enmigrintoj el norda Francio, Italio kaj Hispanio. Novaj industrioj alvenis en la urbo, inkluzive de aviadilproduktado kaj kemiaj fabrikoj. La franca aerpoŝtoservo estis starigita ĉi tie ankaŭ, dum en la Dua Mondmilito, Tuluzo ludis decidan rolon en la rezista movado.
En la 1960-aj jaroj, nova ondo de enmigrintoj alvenis en la urbo, en tiu epoko el Alĝerio. Novaj hejmoj estis konstruitaj kaj la limoj de la urbo ankoraŭ estis plivastigitaj. La industri-interesoj de Tuluzo ampleksiĝis por inkludi kosmoesploron kaj elektronikon, kaj hodiaŭ, ĝi estas la kvara plej granda urbo de Francio.
Urba komunumo de Metropola Tuluzo
La Urba komunumo de Metropola Tuluzo estis kreita en 2001 por pli bone kunordigi la transporton, infrastrukturon kaj ekonomiajn politikojn inter la ĉefurbo Tuluzo kaj ĝiaj tujaj sendependaj antaŭurboj. Ĝi sukcedas antaŭan distrikton kiu estis kreita en 1992 kun malpli da potenco ol la nuna konsilio. Ĝi kunigas la urbon Tuluzo kaj 24 sendependajn komunumojn, kovrante areon de 380 km2, kie loĝas 583,229 homoj (laŭ la censo de 1999), 67% el ili loĝas en la ĉefurbo Tuluzo mem. En februaro 2004, la tuta loĝantaro de la urba komunumo estis 651,209 loĝantoj, 65.5% el ili loĝas en Tuluzo. Pro lokaj politikaj disputoj, la Urba komunumo nur gastigas 61% de la loĝantaro de al metropola areo, la aliaj sendependaj antaŭurboj rifuzis aliĝi. Ekde 2009, la urba komunumo fariĝis urbo (en la franca: communauté urbaine).
Loka politiko
Unu el la plej gravaj politikaj figuroj en Tuluzo estis Dominique Baudis, la urbestro de Tuluzo inter 1983 kaj 2001, membro de la centrisma partio UDF. Unue konata kiel ĵurnalisto fama pro lia priraportado de la milito en Libano, 36 jarojn aĝa Dominique Baudis sukcedis sian patron Pierre Baudis en 1983 kiel urbestro de Tuluzo. Pierre Baudis estis urbestro de 1971 ĝis 1983. La dinastio Baudis transformis Tuluzlon en centro-dekstran fortikaĵon, ĉar la urbo estis historie maldekstrema ekde la 19-a jarcento. Dominique Baudis ankaŭ estas konata kiel verkisto kiu verkis historiajn romanojn pri la antikvaj grafoj de Tuluzo, la Krucmilitoj kaj la Albigensismo.
Dum lia epoko kiel urbestro, la ekonomio kaj la loĝantaro de Tuluzo spertis fortan kreskon kaj prosperon. Li provis fortigi la internacian rolon de Tuluzo, same kiel revivigi la kulturan heredon de la urbo. La okcitana kruco, flago de Langvedoko kaj simbolo de la grafoj de Tuluzo, estis elektita kiel la nova flago de la urbo, anstataŭante la tradician blazonon de Tuluzo (kiu inkluzivis la lifloron de la franca monarkio). Multaj kulturaj institucioj estis kreitaj, por altiri eksterlandajn elmigrantojn kaj substreki la pasinton de la urbo. Ekzemple, monumentoj el la epoko de la grafoj de Tuluzo estis reestigitaj, la simfonia koncertejo de la urbo estis plibeligita, ĉefteatro estis konstruita, Muzeo de Moderna Arto estis fondita, la Fondaĵo Bemberg (eŭropaj pentraĵoj kaj bronzoj de la Renesanco ĝis la 20-a jarcento) estis establita, grandega pop-muzik-koncertejo (Zénith, la plej granda en Francio ekster Parizo) estis konstruita, la spacmuzeo kaj instru-parko Cité de l'Espace estis fondita, ktp.
Trakti kreskon, grava loĝigo kaj transportad-projektoj estis lanĉitaj. Eble Baudis estas plej fame konata estas pro la Tuluza Metroo: linio A de la metroo estis malfermita en 1993, kaj Baudis sukcesis entrepreni la konstruon de plia linio, t.e. la Linio B (kiu malfermiĝis en 2007), malgraŭ forta loka opozicio pro la antaŭplanitaj kostoj. La kreado de sistemo de subteraj aŭtaj parkumadstrukturoj en la urbocentro estis akre kritikita de la Verda Partio.
Vincent Lübeck
Vincent LÜBECK (* septembro 1654 en Padingbüttel; † 9-a de februaro 1740 en Hamburgo) estis komponisto de la barokepoko.
Tuluzo
Loka politiko
Malgraŭ ĉi tiuj amasaj entreprenadoj, la ekonomio de la urbo estis tiel forta, ke Dominique Baudis sciigis en 1999, ke la urbo finis repagi sian ŝuldon, igante ĝin la nura granda urbo en Francio kiu iam atingis solventecon. En Eŭropo, tipa pokapa urba ŝuldo el urboj kiaj Tuluzo estas proksimume 1,200 eŭroj. Atinga solventeco estis multjara celo por Baudis, kiu diris ke li malaperigos la urban ŝuldon kaj lia elposteniĝo. La loka opozicio, aliflanke, kritikis tiun atingon, dirante ke la tasko de registaroj estas ne prizorgi la nul-deficiton, sed certigi la bonfarton de civitanoj, tra sociaj avantaĝoj, enhavante programojn por tiuj kiuj pli bezonas ĝin.
En 2000, Dominique Baudis estis ĉe la pinto de sia populareco, kun aprobo de 85% el la loĝantaro. Li tiam anoncis ke li ne planas kandidatiĝi por la kvara (6-jara) oficperiodo en 2001. Li klarigis ke kun 3 oficperiodoj li estis la plej long-servanta urbestro de Tuluzo ekde la Franca Revolucio; li sentis ke ŝanĝo estus bona por la urbo, kaj ke la nombro da oficperiodoj devus esti limigita. Li subtenis Philippe Douste-Blazy, tiam UDF-urbestro de Lourdes kiel sian posteulon. Baudis poste estis nomumita prezidanto de la CSA (Conseil supérieur de l'audiovisuel).
Vincent Lübeck
Lübeck i.a. lernis ĉe Caspar Förckelrath kaj kune kun Andreas Kneller. la verkaro de Lübeck estas stile parenca kun la de Dietrich Buxtehude kaj estis ligita al la Nordgermana orgenskolo. Li komponis kantatojn kaj verkojn por orgeno kaj klaviceno.
Tuluzo
Loka politiko
Philippe Douste-Blazy mallarĝe venkis en la voĉdonado (2001). Douste-Blazy devis alfronti revigligitan politikan opozicion, same kiel la dramecan eksplodon de la fabrikejo AZF en 2001.
En marto 2004, li membriĝis en la nacia registaro, kaj lasis Tuluzon en la manoj de la vicurbestro Jean-Luc Moudenc, elektita urbestro fare de la magistrato. En marto 2008, Moudenc estis venkita de la kandidato de la Socialista Partio, Pierre Cohen. En la venontaj elektoj en 2014 Moudenc venkis Cohen en revanĉo por rekonkeri la taskon kun pli ol 52% de la voĉoj.
Kultura heredaĵo
La kultura vivo en Tuluzo estas tre vigla kaj tre bunta.
Vincent Lübeck
Al siaj plej gravaj lernantoj apartenas Christian Henrich Postel kaj Michael Johann Friedrich Wiedeburg. Ankaŭ la verkaro de Johann Sebastian Bach estis influita de la verkoj de Lübeck.
Liaj filoj Peter Paul Lübeck (* 1680) kaj Vincent Lübeck la pli juna (* 1684), kiujn li ankaŭ instruis, same estas komponistoj, tamen ne atingis la famon de iliaj patro.
Tuluzo
Muzeoj
La multenombraj muzeoj de la urbo reprezentas gravan historian heredaĵon. La muzeo Sankta Rajmondo situanta proksime de la Baziliko Sankta Sernino estis kreita en 1892. Ĝi estis dediĉita al la arto kaj la arkeologio de la Antikveco. La muzeo de Malnova Tuluzo estas privata muzeo kiu montras objektojn aŭ malnovajn dokumentojn de la urbo. La muzeo Paul-Dupuy montras kolekton de objektoj kun rilatoj al la artoj grafikaj kaj dekoraciaj el la Mezepoko ĝis 1939. La muzeo Georges-Labit montras ekzotikajn objektojn kolektitajn de la aventuranto Georges Labit.
Le Muzeo de la Aŭgustenanoj estas la muzeo de belartoj de Tuluzo kreita en 1795. Temas pri la plej malnova muzeo de la urbo kaj ankaŭ de Francio por la centra muzeo de Parizo. Ĝi arigas kolekton de pentraĵoj de malnovaj epokoj, kolekton de italaj pentristoj kaj alian de flandraj kaj nederlandaj tapiŝoj. Ĝi ankaŭ posedas kolekton de skulptaĵoj. La Hôtel d'Assézat gastigas ankaŭ la fondaĵo Bemberg kiu arigas kolekton de libroj, tapiŝoj kaj skulptaĵoj. La muzeo de moderna arto kaj nuntempa ĉe Abattoirs, kreita en 2000, okupas la konstruaĵojn de la iama abatejo de la urbo.
Tuluzo posedas aliajn muzeojn kiel la Muzeo de mediciniloj de la hospitaloj de Tuluzo, la Departementa muzeo de la Rezistado kaj Deportado, la Suda centro de la Arkitekturo kaj de la Urbo, la Municipa centro de la afiŝado, la poŝtkarto kaj grafikarto.
Le muzeo de la natura historio post renovigo kaj remalfermo en oktobro 2007. Fine, oni devas mencii ankaŭ la teman parkon Cité de l'espace.
La Muzeo Georges-Labit situanta en la strato de Japanio numero 17, konstruita en 1893 kun ekzotika japana kaj mediteranea ĝardeno proponas montron de aziaj artaĵoj (Barato, Kamboĝo, Tajlando, Indonezio, Nepalo, Ĉinio kaj Japanio) kaj antikvaĵoj egiptaj.
Flaxlanden (stacidomo)
Flaxlanden estas franca stacidomo sur linio Paris-Est -, situanta en Zillisheim, apud Flaxlanden, en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Tuluzo
Muzeoj
Les Abattoirs (en esperanto "La buĉejoj") estas ekspoziciejo pri moderna kaj nuntempa arto.
Teatro
Ekde 1736, la urbo Tuluzo havas sian propran teatran trupon kiu nun havas fortan tradicion. Ĝia sidejo troviĝas en la sama konstruaĵo de la urbodomo. Hodiaŭ ĝi estas ekskluzive konsakrita al la liriko kaj baleto, administrita de aŭtonoma municipa konsilantaro ekde 1994, la teatro de la Kapitolo estas baleta grupo el 35 dancistoj plentempe dungitaj kaj miksita ĥoro el 45 kantistoj.
Flaxlanden (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Est - Mulhouse-Ville (001000).
Tuluzo
Teatro
Tuluzo vidis la amasan aperon de surstrataj teatraj trupoj kiel Royal de luxe kaj de movado de artistoj ligitaj al la urba sceno. Sed la ĉefa teatro precipe konsakrita al la dramarto estas la Teatro de la Cité TNT kiu estas grava konstruaĵo malfermita en en 1998 konstruita de la arkitekto Alain Sarfati. Ĝi posedas amfiteatron por 898 sidantoj, malgrandan teatrejon por 250 homoj kaj studion por 74 homoj. Ĝi akceptas 100.000 spektantojn ĉiujare. Du aliaj teatroj estas spaciale menciindaj: la teatro de la Digo kaj la teatro Garono. La unua montras regionajn teatraĵojn dum la dua estas teatro kiu serĉas la originalan kreadon. Pluraj aliaj teatroj kiel la Urbo-teatro, la teatro Daniel-Sorano, la teatro Pavé, la Grenier-Taetro gastigas plurajn teatraĵojn ĉiujare.
Muziko
La himno de Tuluzo estas La Tuluza de la komponisto Louis Deffès.
La 13-an de februaro 2008, okaze de la 15-a datreveno de la venkoj de la klasika muziko (la plej granda jara koncerto pri klasika muziko en Francio) okazis en la Halle aux Grains de Tuluzo. Dum la ceremonio, la Nacia orkestro de la Kapitolo estis longe laŭdita pro ĝia tutmonda renomo.
La Nacia Orkestro de la Kapitolo estas la franca orkestro kiu donis pli da koncertoj dum la jaro 2007 ol ĉiuj aliaj orkestroj.
Same renoma, la Ĉambra orkestro de Tuluzo, fondita de Louis Auriacombe, estas nuntempe gvidata de la violonisto Gilles Colliard. Ĝiaj pluraj iniciatoj estas la karakterizaĵo de ĉi ensemblo, kiu havas varian kaj buntan repertuaron el la baroka muziko ĝis la moderna muziko. Ĝi prezentiĝas en diversaj lokoj de la urbo, sed precipe en la aŭditorio de la Preĝejo sankta Petro de la Kuirejoj, en la kapelo Sankta Ana, en la kinejo Utopia de Tournefeuille, ktp.
Pluraj artistoj kaj muzikgrupok tuluzaj gajnis internacian reputacion ĉe pluraj muzikaj stiloj kiel ekzemple Claude Nougaro, Art Mengo, Diabologum, Gold, Images, Jean-Pierre Mader, Pauline Ester, Les Malpolis, Zebda kaj Cats on Trees. La repo ankaŭ estas reprezentita de artistoj kaj grupoj kiaj Dadoo, Fabulous Trobadors, KDD kaj aliaj 200 repistoj, la skao kun Spook & The Guay, Beautés Vulgaires, rokmuziko kaj metalmuziko kun Psykup, Sidilarsen, Punish Yourself aŭ The Dodoz kaj la elektronika muziko kun musique électronique Mondkopf, Electrosexual kaj la DĴ Laurent Wolf.
Amaskomunikiloj
Tuluzo estas la hejmo de pluraj lokaj televidkanaloj. France 3 Sud havas sian sidejon en Tuluzo kaj ĝiaj studioj situas en Cépière. Ĝi proponas ĉiutage la regionan aktualecon kaj ankaŭ televidprogramon en la okcitana lingvo, Viure al Païs. M6 havis lokan oficejon ĉe la avenuo Jean Jaurès kiu jam fermiĝis kaj Télé Toulouse estas la loka televidkanalo de la urbo, kies ejoj situas en la Mediateko José-Cabanis, en Marengo (origine ĝi troviĝis en Compans-Caffarelli). Fine, aliaj televidaĵoj estas elsendataj el Tuluzo, kiel ekzemple TV Bruits kiu arigas asociajn televidkanalojn kaj OC-TV kiu diskonigas interetan televidon.
Krom multaj naciaj radiostacioj, la urbo estas kovrita de multenombraj stacioj lokaj: Sud Radio (101.4) gvidita de la grupo Start, France Bleu Toulouse (90.5), Canal Sud (92.2), FMR, Toulouse FM (92.6), Skyrock (100.0), NRJ (100.4), Fun Radio (105.9), RTL (103.9), RMC (104.3), Europe 1 (106.3), Radio Plus, Radio-Radio (106.8), Booster FM, Radio Campus (94.0), Radio Mon Païs kaj Radio Occitània.
La gazetaro estas reprezentita plimulte de la ĉiutaga regionaj magazinoj, kiel ekzemple La Dépêche du Midi. Ĉe interreto ekzistas ankaŭ pluraj informiloj tuluzaj: Toulouseblog, Toulouse7.com et ToulouseInfos.
La okcitana lingvo
Tuluzo, dua urbo de Okcitanio kie ĝi estas la nacia lingvo. La singulareco de la urbo konsistas el tio ke ĝi situas ĉe la limo inter la dialektoj langvedoka kaj gaskona. Laŭ la legendo, la gaskona estis parolata ĉe la maldekstra flanko de la rivero Garono (kvartalo Saint-Cyprien) kaj la langvedoka en la urbocentro. La langvedoka vario de Tuluzo, la « tuluza » (tolosan en okcitana), estas sud-langvedoka variaĵo. La urbo donis plurajn ilustrajn verkistojn kaj poetojn en la okcitana, kiel Pèire Godolin. En 1323, estis kreitaj la Floraj Ludoj, la plej malnova poem-konkurso ankoraŭ celebrata, ĉiujare premiante aŭtoron en okcitana lingvo per orkolora violo. Kadre de la konkurso, Guilhem Molinier skribis Las Leys d'Amor (La Leĝoj de Amo), lingvaj dekretoj kiuj rekomendas la tuluzan variaĵon kiel preferindan norman lingvon el inter la diversaj okcitanaj teritorioj (krom Provenco kaj Gaskonio). Longtempe malpermesita la instruado en la Nacia Eduksistemo, la okcitana ĉesis esti regule parolata sur la stratoj jam en la 1920aj jaroj sed restis en kelkaj periferiaj popularaj kvartaloj (Lalande kaj Saint-Cyprien) kie oni povis ĝin aŭskulti ĝis la 1960aj jaroj. La franca lingvo penetris en la altajn klasojn de la urbo fine de la Mezepoko kaj la anstataŭo de la lingvo (almenaŭ en la registroj) de la elito ekokazis inter 1500 kaj 1530. La franca parolita en Tuluzo ankoraŭ havas okcitanismojn, kiu percepteblas en la prononcado, la sintakso aŭ ĉe la vortprovizo . Tio klarigas, ekzemple, ke, parolante pri verkisto strikte en franca lingvo, Pierre Gamarra, oni diris ke li estis “okcitana verkisto en la franca.”
La 16-an de decembro 2006, estis inaŭgurita la ejon Ostal d'Occitània (Domo de Okcitanio), kiu celas esti la fenestro de la okcitana en Tuluzo. Tiu ĉi ejo, konstruaĵo el la 15-a jarcento, renovigita de la lokaj publikaj instancoj, gastigas kvindekon da asocioj kiuj rilatas al la lingvo,. Ekde oktobro 2009, la nomoj de la metrostacioj estis tradukitaj en la okcitanan.
Vidindaĵoj
La Kapitolo de Tuluzo enhavas la Urbdomon de Tuluzo, Operon, kaj la Kapitol-Turon (el la 16-a jarcento). Ĝi situas sur la loko de la nuna Kapitolo. La Cité de l'espace (Spac-areo) estas amuzparko pri kosmoesploro. La Mediateko José Cabanis estas vizitinda biblioteko. La Ĝardeno de la Plantoj estas botanika ĝardeno kiun multaj vizitas precipe dum sunaj tagoj. La plej signifa palaca domo en Tuluzo estas la Hôtel d'Assézat.
La Bazaklo estas vadejo trans la Garono, konstruita en la malfrua 12-a jarcento kaj ankaŭ uzata por hidroelektraj aferoj. La rivero estas transirita de la Nova Ponto, konstruita en la 16-a jarcento, kaj de la Ponto de la katalunoj, konstruita komence de la 20-a jarcento.
Religiaj konstruaĵoj
La katedralo de Tuluzo estas la sidejo de la Romkatolika Ĉefdiocezo de Tuluzo. La Baziliko Sankta Sernino, parto de la Jakoba vojo estis inkluzivita kiel monda heredaĵo de Unesko. Ĝi estas la plej granda romanika kirko en Eŭropo. Ĝi enhavas tion, kio estas ĝenerale konsiderata la plej bela tuborgeno en Francio. La Baziliko Daurade, konstruita inter la 18-a kaj 19-a jarcentoj, estis fondita kiel templo al la romia dio Apolono, antaŭ konvertiĝo al kristanismo en 410 p.K. La Kirko de la jakobenoj en Tuluzo estas la tombo de Sankta Tomaso de Akvino.
La Preĝejo Sankta Petro de la Kuirejoj estas situanta en la strato de la Bulo, apud la placo Sankta Petro en Tuluzo; temas pri la plej malnova kirko de la sud-okcidento de Francio.
Edukado
Toulouse dependas de la samnoma akademio, unu el la plej granda de Francio. Olivier Dugrip estas la rektoro de la Akademio de Tuluzo ekde la 6-a de februaro 2008.