cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Entlebuch
Geografio
La teritorio de la komunumo Entlebuch etendiĝas sur areo de 56,95 km² en montareta kamparo. La kernvilaĝo mem situas en kaldrono, kiun fosis la rivero Eta Emme, kie alfluas al ĉi-lasta la rivero Granda Entlen, kiu rivero formas la sudan limon de la komunumo. Sude de la fonto de la Granda Entlen situas la monto Wissgubergrat, kiu kun alteco de 1930 m s.m. estas la plej alta punkto de la komunumo, ĉe la limo al Kantono Obvaldo.
Kastelo de Arenberg
Historio
La ejo estis la kastelo de la sinjoroj de Heverlee ekde la 12-a jarcento, sed tiu familio iĝis malriĉa kaj devis vendi la ejon en 1445 al Croÿ-familio de Pikardio. Antoine de Croÿ la 1-a disfaligis la mezepokan kastelon kaj komencis labori por konstrui la nunan kastelon en 1455 en la loko, de kiu li detruis ĉiujn krom unu turon. Willem van Croÿ kompletigis laboron sur la kastelo en 1515, kaj fondis monaĥejon pro la Kastelkialoj por la benediktano Celestines. La arkitektura stilo estas en granda parto tradicie flandra, kun grejsaj fenestrokadrumoj kaj brikmuroj, kvankam ĝi estis strukture ŝanĝita ekde 1515 kaj havas elementojn de gotika, renesanca kaj novgotika arkitekturo. Ĝiaj grandaj angulturoj estas tipaj germanaj.
Entlebuch
Geografio
Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la vilaĝoj kaj setlejoj Ebnet, Finsterwald, Rengg, Rotmoos, Gfellen, kaj la eksklavo Dieplischwand.
Kastelo de Arenberg
Historio
Charles de Croÿ la 3-a estis la 4-a kaj lasta duko, kaj post sia morto en 1612 sendemande la kastelo estis donita al la Arenberg-familio en kiu lia fratino geedziĝis, kaj restis en tiu familio ĝis la Unua mondmilito.
Entlebuch
Najbaraj komunumoj
La komunumo Entlebuch limas en nordokcidento al Wolhusen, en nordo al Werthenstein, en nordoriento al Schwarzenberg LU kaj Alpnach (Kantono Obvaldo), en sudo al Sarno (Kantono Obvaldo), en sudokcidento al Hasle kaj en okcidento al Doppleschwand.
Kastelo de Arenberg
Historio
La unua pilotata gas-plena balonflugo en historio ekis de la frontgazono de la lastelo la 21-an de novembro 1783; la aerostatisto estis profesoro Jean-Pierre Minckelers.
Entlebuch
Trafiko
Entlebuch disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lucerno al Berno. Diversaj komunumpartoj atingeblas de la stacidomo per poŝtaŭtolinioj.
Kastelo de Arenberg
Historio
Eĉ antaŭ la Unua mondmilito, la 8-a duko de Arenberg volis vendi la kastelon kaj ĝiajn grundojn al la Katolika universitato de Loveno, por akceptebla prezo. Dum la Unua mondilito, la kastelo kaj grundoj estis okupitaj fare de la germanoj kaj aŭstroj. La kastelo kaj parko estis konfiskitaj fare de la belga registaro sur la ekapero, kaj tiam post la milito Arenberg-familio estis konsiderita kiel germanaj aŭ aŭstraj pro ilia proksimeco al Habsburg-ligo, monarkoj de Aŭstrio-Hungario. Ĝi prenis ĝis 1921 por la universitato por akiri ilin, iĝante vastigitaj natursciencoj kaj inĝenieristikkampuso en la stilo de tiu de amerika universitato. Post la partigo de la universitato laŭ lingvolinioj en 1968, la kastelo kaj grundoj restis kun la nederlanda elvokiva duono kiel la unu el ĉefkampusoj por la nova, sendependa Katolika universitato de Loveno. La kastelo mem estas la ĉefkonstruaĵo de la Fakultato de Inĝenieristiko kaj loĝigas aŭditoriojn kaj studiojn por la Sekcio de Arkitekturo, Urbanismo kaj Urboplanado, inkluzive de la Poŝto-Diplomiĝinto-Centra-Homaj-Kompromisoj kaj la Internacia Centro por Conservado de Raymond Lemaire. La konstruaĵo estas senkaŝa al publiko. La antaŭa Celestine-monaĥejo pro la Kastelkialoj nun loĝigas la kampusbibliotekon, kaj la adresoj de multaj el la scienco konstruaĵoj estas sur la strato nomataj Celestijnlaan (la nederlanda por "Celestina strato").
Entlebuch
Trafiko
La komunumo situas ĉe la kantona ĉefvojo de Lucerno al Langnau en Emme-Valo. La plej proksimaj aŭtovojalveturejoj situas en Dagmersellen en nordo kaj en Emmenbrücke en oriento ambaŭ en distanco de proksimume 30 km kaj ambaŭ al la svisa aŭtovojo A2.
Historio
La unuaj dokumentaj mencioj de Entlebuch datiĝas el la jaro 1157 Entilibuoch kaj Entelinbuoch.
En mezepoko Entlebuch apartenis al la Senjoroj de Wohlhusen, kiuj vendis ĝin proksimume en la jaro 1300 al la Habsburgoj. La Habsburgoj pandigis la vilaĝon kun la tuta voktejo en la jaro 1350 al Peter von Thorberg. Ĉar tiu provokis la malamon de la popolo, la voktejo Entlebuch en la jaro 1385 kontraktis eternan ligon kun la urbo Lucerno. La lucernanoj tamen fariĝis nur la novaj mastroj en Entlebuch, kio kaŭzis ribeladon kontraŭ Lucerno en la jaro 1434, tiam en 1513 okaze de la tiel nomita Cepa Milito kaj denove en 1653 dum la Kamparana Milito. Post la Helveta Revolucio de 1798 ĝis la fino de la Helveta Respubliko Entlebuch apartenis al la tiama distrikto Schüpfheim, kiu tiam en la jaro 1803 transformiĝis al la aktuala distrikto Entlebuch de Kantono Lucerno.
Kareaĵo
Kareaĵo estas manĝaĵo konsistanta el viando, ofte birdaĵo, fiŝaĵo, aŭ moluskaĵo sole aŭ kombine kun vegetaĵoj en kareo, spicaĵo, konsistanta el diversaj pulvoroj. Multaj kareaĵoj estas tute vegetaraj.
Kareaĵoj povas esti aŭ "malsekaj" aŭ "sekaj". Malsekaj kareaĵoj entenas signifan kvanton da saŭco bazitaj sur jogurto, kokossuko, legoma pureo, brogaĵo, aŭ butero kaj akvo. Sekaj kareaĵoj estas preparitaj kun malmulte da likvaĵo kiu estas lasita vaporiĝi, postlasante la ceteraĵon tegitan kun spica miksaĵo. Kareaĵaj puristoj limigas la uzon de la vorto "kareaĵo" al malsekaj kareaĵoj.
Karekolbaso (germane currywurst, prononco: [kœʁiˌvʊɐ̯st]) estas rapidmanĝaĵo de germana origino konsistanta el vaporigita kaj poste fritita porka kolbaso (germane Bratwurst) tipe tranĉita en tranĉaĵoj kaj superverŝita per karea keĉupo, saŭco bazita je spicigita keĉupo aŭ tomata saūco, superŝutita per karea pulvoro aŭ pretfarita keĉupo spicigita per kareo kaj aliaj spicoj. La manĝo estas ofte servata kun pomfritoj.
Nomo
Kareo (el la tamila kari) estas spicomiksaĵo el Suda Azio. Ĝi konsistas el almenaŭ ses diversaj muelitaj spicoj, ekzemple : kajena pipro, kurkumo, kariofilo, karvio, kardamomo, koriandro, zingibro, cinamo kaj pipro. La vorto devenas el la tamila vorto kari.
Notendas, ke en Barato mem oni ne uzas tiun vorton - kiu estas precipe uzata en Okcidento - sed masala, kiu signifas "miksaĵo". Ĉar la konsisto de tiu miksaĵo malsimilas laŭ ĉiu recepto, neniam ĝi estas pretigita kaj kunmetita antaŭtempe. Sed en Okcidento oni vendas jam pretigitan miksaĵon sub tiu nomo.
Neuhausen (Spree)
Neuhausen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Spree-Neiße de la federacia lando Brandenburgio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Kareaĵo
Nomo
Ĝi fajnigas la guston de rizaĵoj, viandaĵoj, ovaĵoj, fiŝaĵoj kaj saŭcoj.
Karea pulvoro
Karea pulvoro estas miksaĵo de spicoj de ĝenerale varia kunmetaĵo, evoluigita de la britoj dum ilia koloniisma regado de Brita Hindio.
"Kareo" elvenas de Suda Barato kaj temas pri saŭco ia ajn. "Karea pulvoro" estis evoluigita de brito, kiu deziris preni guston de hinda manĝaĵo hejmen, sen bezoni uzi freŝajn spicojn. Rezulte "karea pulvoro" en okcidenta mondo havas laŭregulan normigitan guston, sed nepre ekzistas milionoj da kareaj gustoj en Barato.
Spicaj miksaĵoj, kiuj revenis al Anglio dum imperia rego, estis tre malmultaj, kaj tiel ili ne havas gravan efikon, se iom, sur hodiaŭa spica kulturo en Britio.
(13950) 1990 RP9
(13950) 1990 RP9 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Kareaĵo
Karea pulvoro
Plej multaj receptoj kaj produktistoj de karea pulvoro kutime inkluzivas koriandron, kurkumon, kuminon kaj fenugrekon en sia miksaĵoj. Laŭ recepto, suplementaj ingrediencoj kiel zingibro, ajlo, fenkolo, cinamo, kariofilo, sinapa semo, verda kardamomo, nigra kardamomo, muskato, ruĝa pipro, longa pipro kaj nigra pipro eble ankaŭ estu aldonataj.
Estas ankaŭ nomo aldonita al malsama miksaĵo de spicoj, kiu inkluzivas kareajn foliojn, kiuj estas uzataj en sud- kaj orient-barata kuirarto.
🇯🇵
Karē (カレー) aŭ karē raisu (カレーライス, "kareaĵo kun rizo") estas nuntempa nacia kuiraĵo en Japanio. La kareaĵo alvenis al Japanio de Barato tra Anglio en la 19a jarcento. Tio estas manĝata en hejmoj, restoracioj, lernejoj, stacidomoj kaj kampadejoj.
NGC 3589
NGC 3589 (aliaj indikoj — UGC 6275, MCG 10-16-96, ZWG 291.46, PGC 34308) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Cantalupa
Cantalupa estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Cumiana, Frossasco kaj Roletto.
Kreno
Kreno (Armoracia rusticana, antaŭe Cochlearia armoracia) estas multjara planto, botanike apartenanta al la brasikacoj (Brassicaceae). Ĝi kreskas ĝis 150 centimetrojn alte kaj estas kultivata precipe por sia granda, blanka radiko, kvankam ankaŭ la folioj estas manĝeblaj.
Kuraca efiko
La radiko estas uzata kiel spicaĵo kaj delonge oni konsideras ĝin kuraca planto. Jam Plinio la Maljuna skribis pri ĝia bona influo al la cerbo. Plej grava ĝi estas vintre kaj printempe, kiam mankas la vitaminoj. La radiko enhavas pli ol 100 mg da vitamino C en 100 g, provitaminon A, vitaminojn el la grupo B, fitoncidojn kun antibakteriaj influoj, multe da kalio, kalcio, magnezio, akran silicon, sukerojn kaj aliajn substancojn. La popola medicino aplikas krenon kontraŭ daŭraj inflamoj, inflamoj de urinveziko kaj renoj. Raspita kreno kun sukero aŭ mielo estas popola medikamento kontraŭ raŭkado. Freŝajn krenajn radikojn oni kolektas printempe (marto-majo) aŭ aŭtune (septembro-oktobro). Plej bone estas uzi ĝin freŝan. Ĝi stimulas stomakan kaj intestan agadojn (tre taŭga al malfacile digesteblaj manĝaĵoj!) kaj influas urinige. Pro alta enhavo de vitamino C (askorba acido) ĝi estas rekomendata precipe printempe, kiam tiu vitamino mankas. Kreno bone influas kontraŭ reŭmataj malsanoj (deekstere, krenaj kompresoj).
Kuirarto
En la kuirejo oni aldonas freŝe raspitan krenon al kuiritaj manĝaĵoj, en majonezojn, saŭcojn kaj supojn, en panŝmiraĵojn. Tre ŝatata estas miksaĵo de raspitaj pomoj kaj kreno. Platajn kren-tranĉaĵojn oni aldonas al konservitaj legomoj.
Por molekula biologio, la krena enzimo peroksidazo utilas por imunologia kaj neŭrologia esploradoj.
TBS
La vorto havas plurajn signifojn:
Eggerberg (stacidomo)
Eggerberg estas fervoja stacidomo en Eggerberg, Svislando.
Mazan
(jen france, okcitane Masan) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane Vauclusa), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Teesdorf
Teesdorf estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Baden. Krome ĝi apartenas al la historia regiono Industrieviertel (industria regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Roĝero de Wendover
Roĝero de Wendover (m. la 6-an de majo 1236) estis angla kronikisto.
Li estis monaĥo ĉe la abatejo de St Albans, Anglio. Poste li estis nomumata prioro de monaĥejo ĉe Belvoir, sed dum la frua regado de reĝo Henriko la 3-a (Anglio) li estis senpostenigata pro misuzo de la monprovizo kaj reeniris la abatejon de St Albands kiel monaĥo. Tie li mortis en 1236.
Lia ĉefa verko estas la parto de Flores Historiarum, verŝajne komencita de Johano de Wallingford (m. 1214), abato de St Alband: Roĝero pritraktis la jarojn 1216-1235.
Uĵ
Uĵ (Ung, Уж, Uh) estas rivero en Ukrainio kaj Slovakio.
Ĝi devenas en alto de 850 m en Karpatoj ĉe la Uĵok-trapasejo. Uĵ fluas preter la slovaka-ukraina limo kaj ĉe Uĵhorod fluas al Slovakio. La tuta longo de la rivero estas 127 km, el kiu 21,3 km falas je Slovakio.
La akvokolekta areo estas 2750 km², 61% en Ukrainio, 31% en Slovakio. La rivero alfluas la ebenaĵon ĉe Ungvár. La averaĝa akvoporto de la Uĵ estas 32,3 m³/s.
La nomo Uĵ signifas en la slava serpento.
Gravaj apudriveraj urboj:Ungvár, Perecseny, Nagyberezna.
Akvonivela indikilo: Velikij Bereznij.
La valo de Uĵ estas grava en la Karpatoj pro trafika kaj ekonomia vidpunkto. Preter la rivero kuras la vojo al regiono Lviv kaj la elektra fervojo de Ungvár-Szambor. Ĉe Ungvár kaj Felsődomonya (Оноківці) funkcias akvocentralo sur Uĵ.
Ĝi alfluas en Slovakio la riveron Laborec.
Carlo Maratta
Carlo Maratta aŭ Maratti (Camerano, 13-a de majo 1625 - Romo, 15-a de decembro 1713) estis itala pentristo de la fina baroko, kiu laboris ĉefe en Romo.
Li estis ŝlosila figuro de la dua duono de la 17-a jarcento, reprezentis pentrarton de stilo simpla kaj mezurita (modera), mala al la dekoraciema baroko de Pietro da Cortona kaj Luca Giordano.
Maratta eniris en la Akademio de Sankta Luko de Romo en 1662. Li laboris je la servo de la papoj Inocento la 12-a kaj Klemento la 9-a, kiujn li portretis (1669) kopiante la skemo de la portreto de Inocento la 10-a pentrita de Velázquez. Oni komisiis al li la restaŭradon de la freskoj de la Rafaelaj Ĉambroj.
Post la morto de Bernini kaj Pietro da Cortona, Maratta iĝis estro de la romia pentrarto. Unu el liaj plej gravaj verkoj estas pentraĵo pri Konstanteno detruanta la idolojn por la Baptejo de Laterano.
Velký Rapotín
Velký Rapotín (Groß Gopritzreith) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Tachov, troviĝanta en distrikto Tachov proksimume 3,5 km sudoriente de Tachov. Vivas ĉi tie .kaj estas ĉi tie registritaj 26 adresoj.
Velký Rapotín estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,7 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.
Graziadio Isaia Ascoli
Graziadio Isaia ASCOLI (naskiĝinta la en Gorico, mortinta la  en Milano) estis aŭstria-itala lingvisto kaj orientalisto. Li pioniris en la komparo de la hindeŭropa kaj de la ŝemida lingvaroj.
Vivo
Estante filo de komercisto li komence memdidakte lernigis al si orientalajn lingvojn kaj bazojn de hindeŭropa lingvaro kaj ĝia komparo. Dediĉinte sin al gramatiko, li poste turnis sin al dialektologio. En 1861 li estis nomumita profesoro ĉe la milana akademio Accademia scientifico-letteraria. En 1873 li publikigis la unuan volumon de la revuo "Archivio glotologico italiano", kiun li fondis kaj direktis ĝis 1901. Tie plej gravis temoj dialektologiaj. Krom la antaŭparolo, en kiu Ascoli diskutis pri lingva demando, la signifo de ĉi tiu volumo kuŝas antaŭ ĉio en la sekcio Saggi ladini: tie romanĉa lingvo en siaj tri branĉoj disde Grizono tra Sudtirolo ĝis Friulujo. En ĝi unuafoje priskribitis science la romanĉaj dialektoj de la alpaj regionoj de Svislando. En la tria volumo Ascoli ekzamenis grandan parton de la dialektoj de la franca lingvo en Svisujo per Schizzi francoprovenzali.
Fonto
Federico Spiess: "Ascoli, Graziadio Isaia", ĉe: Dizionario storico della Svizzera (tie ĉi interrete)
Meksikaj sekaj arbaroj
La Meksikaj sekaj arbaroj estas tutmondaj 200-regiono el la centramerika ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj de Meksiko. La ekoregiono inkluzivas la sek-arbarajn ekoregionojn de la pacifik-oceana marbordo de Meksiko ekde Sinaloa kaj suda Malsupra Kalifornio ĝis Gvatemalo. Ĝi estas unu el la tutmondaj 200-unuoj, kiuj estas prioritataj regionoj por la naturkonservado.
La regiono kovras areon de 315 000 kvadrataj kilometroj kaj inkluzivas ok ekoregionojn :
Szatmár
Ne konfuzu pri Szakmár!
Szatmár estas la hungara nomo de lokoj, ofte esperantigitaj kiel Satmaro
Sudanaj savanoj
La sudanaj savanoj estas larĝa zono de tropika savano kiu trakuras orienten-okcidenten la afrikan kontinenton, ekde Atlantiko en la okcidento ĝis Etiopaj Altaĵoj en la oriento. La sahela savano de akacioj, troviĝas en la nordo, inter la sudanaj savanoj kaj Saharo. En la sudo la arbara-savana mozaiko estas transira zono inter la sudanaj savanoj kaj la gvineaj humidaj arbaroj kaj la kongaj arbaroj kiuj pli apudas la ekvatoron.
La Monda Natur-Fonduso (WWF) subdividas la sudanajn savanojn en du ekoregionojn, apartigitajn per la Kameruna Altebenaĵo. La okcident-sudana savano iras ekde Atlantiko ĝis orienta Niĝerio, kaj la orient-sudana savano etendas sin de Kameruna Altebenaĵo orienten ĝis Etiopaj Altaĵoj. Kune, tiuj du ekoregionoj konstituas tutmondaj 200-regionon. La sudanaj savanoj estas unu el la tri apartaj fiziografiaj regionoj de la pli granda afrika kontinento. Fiziografie tiu provinco estas subdividita en tri apartajn fiziografiajn sekciojn, la Niĝero-Basenon, la Ĉada Lago-Basenon, kaj la Mez-Nilo-Basenon.
Peckfitz
Peckfitz ekde la unua de januaro 2011 estas parto de la komunumo Gardelegen en Germanio - antaŭe temis pri memstara komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Altmark Salzwedel de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 30-an de junio 2006 la komunumo havis 172 loĝantojn.
Erdélyi Tudósító
Erdélyi Tudósító (Transilvania Raportisto) estis socia kaj scienca revuo en Braŝovo de 19-a de februaro 1919, de 1927 en Kluĵo (Rumanio). Ĝia redaktoro estis Ernő Veress, grava kunlaboranto estis Adolf Vorbuchner. Ĝi ekiris kun titolo ''Brassói Kath. Tudósító'' komence ĉiusemajne, poste duonmonate kaj fine ĉiumonate. En 1936 aperis kun titolo Tudósító. En 1944 havis la titolon Új Erdély kaj estis redaktita de Béla Kovrig.
Konsulo
Konsulo havas plurajn signifojn:
TBV
La vorto havas plurajn signifojn:
11216 Billhubbard
11216 Billhubbard estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey. Tiu kampanjo estas plenumita elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, sur la Monto Bigelow kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, ambaŭ en la montaro Santa Catalina, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Laupersdorf
Geografio
Laupersdorf situas en la valo de la rivero Dünnern ĉe la suda deklivo de la montĉateno Brunnersberg, kiu apartenas al la Soloturna Ĵuraso. Krom la ĉefvilaĝo al la komunumo apartenas la nova kvartalo Vorstatt, la vilaĝeto Höngen, kaj la setlejoj Änerholz, Raucheln, Riemenrüt kaj Schad.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 15,52 km², de kiuj laŭ statistiko de 1997 47% estas kovritaj de arbaro, 47% servas por agrikulturo kaj 5% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Laupersdorf limas en nordo al Mümliswil-Ramiswil, en oriento al Balsthal, en sudoriento al Niederbipp (BE), en sudokcidento al Wolfisberg  (BE), kaj en okcidento al Matzendorf.
Trafiko
Laupersdorf situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 30 de Balsthal al Moutier. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Gänsbrunnen al Balsthal. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 6 kilometrojn sudoriente en Oensingen.
Historio
La unua dokumenta mencio de Laupersdorf datiĝas el la jaro 968 kiel Luiperestorf.
La supera jurisdikcio dum mezepoko apartenis al la Grafejo Buchsgau, kiu en la jaro 1426 estis akirita de la urbo Soloturno. De tiam ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Laupersdorf apartenis al la soloturna voktejo Falkenstein kaj la tribunalo Matzendorf.
György Tóth (astronomo)
György TÓTH [djordj tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tóth György estis hungara astronomo.
György Tóth naskiĝis la  en Pestszentlőrinc (nun jam urboparto de Budapeŝto). Li mortis la en Acsád.
Biografio
György Tóth ekde 1953 studis en Scienca Universitato Lajos Kossuth, fine li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Post siaj studoj li laboris en atomreaktoro de esplora fizika instituto en Budapeŝto, baldaŭ en fabriko, kie li okupiĝis pri duonkonduktaĵoj. En 1959 li plulernis en Universitato de Karolo helpe de stipendio, poste li estis observatoriestro en Szombathely ĝis 1993. Li okupiĝis pri observado de artefaritaj satelitoj kaj li edukis generaciojn de astronomoj.
Wuhletal
Wuhletal estas verdokoridoro en nordorienta Berlino en la distrikto Marzahn-Hellersdorf ĉe la rivero Wuhle, el kiu ĝi ricevas sian nomon. La parko kreiĝis post la fermo de la traktofabriko de Falkenberg en 2002, kiu fakte uzis la riveron kiel akvodeponejo. La fermo de la traktofabriko de rubaj akvoj estis defendita de ekologiistoj ĉar la malaltigo de la nivelo de subteraj akvoj en la zono de la parko estis endanĝerigita.
Kumino
Herbo
Kumino (Cuminum) estas genro de unujaraj herboj kun folioj fadene dividaj: estas kvar specioj hejmaj de la Mediteranea regiono ĝis Sudano kaj Centra Azio el kiuj la oficina kumino estas plej konata.
Malta insulo Comino
La nomo de la malta insulo Comino etimologie venas de la kumino. Kumino estas unu el la plantoj kiuj povas kreski sur la arida grundo de la insulo.
Bildaro
<Gallery> Dosiero:Historical CUMIN.jpg|eta|180px| Dosiero:Black Cumin.jpg|eta|180px|Nigraj kuminaj semoj Dosiero:Dry-cumin-seeds.jpg|eta|180px|Sekaj kuminaj fruktoj (aŭ semoj) Dosiero:Sa cumin.jpg|eta|180px|Semoj de kumino </Gallery>
Cuautempan
Cuautempan estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas San Esteban Cuautempan.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8497 loĝantojn. El tiuj estas 4084 viroj kaj 4413 virinoj. La komunumo havas surfacon de 85.47 kvadratkilometroj.
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 19° 55′ norda latitudo kaj 97° 47′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 1520
Kronologio de la komunumaj prezidantoj
Enrique Rivera (1940)
Federico Cruz (1941-)
Juan García (1942-) Federico Cruz Quintero (1943-1944)
Juan García Ortega (1945-1947)
Víctor Pineda González (1948-1950)
Humberto Quintero Cortés (1951-1953)
Gonzalo Pineda (1954-1956)
Erasmo Posadas B. (1957-1959)
Ignacio Cortés Bonilla (1960-1961)
Ricardo Cortés Bonilla (1964-1965)
Fortunato Pineda Bonilla (1966-1968)
Federico Cruz Cármaco (1969-1972)
Abraham Gómez Bonilla (1972-1975)
Job Pineda Rodríguez (1975-1978)
Federico Cruz Cármaco (1978-1981)
Abraham Gómez Bonilla (1981-1984)
Humberto Quintero Cortés (1984-1987)
Margarito Zamora Qintero (1987-1990)
Dr. Joselito Posadas Manzano (1990-1993)
Profr. Genaro Quintero Hernández (1993-1996)
Ricardo Cortés Betancourt (1996-1999)
José María Ronquillo Mora (1999-2001)
Edmundo Pérez López (2002-2005)
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21039a.htm
Cantalupo Ligure
Cantalupo Ligure estas komunumo de Italio.
Kalpetran (stacidomo)
Kalpetran estas fervoja stacidomo en Embd, Svislando.
Presidente Prudente (mezoregiono)
La mezoregiono de Presidente Prudente estas unu de la 15 mezoregionoj de la brazila subŝtato de San-Paŭlio. Ĝi enhavas 54 municipojn kuniĝantas en tri mikroregionoj.
Saint-Nom-la-Bretèche
Saint-Nom-la-Bretèche estas franca komunumo en departemento Yvelines, en regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj estas nomitaj Nonnais-Bretechois.
Venizy
Venizy estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 878 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.
Geografio
Venizy etendiĝas sur 43.68 km², kaj havis 878 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 19 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Daniel Dubois, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Venizy apartenas al la kantono de Brienon-sur-Armançon, kies ĉefurbo estas Brienon-sur-Armançon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Cuautinchán
Cuautinchán estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Cuautinchán.
Apelativo
Apelativo estas ĝenerala nomo, do tia nomo, kiu ne estas propra nomo, ekz. ĉevalo, ĝojo, ŝtono.
Cuautinchán
Geografio
La komunumo laŭ la popolnombrado de la instituto INEGI en 2005 havis 7720 loĝantojn. El tiuj estas 3781 viroj kaj 3939 virinoj. La komunumo havas surfacon de 136.50 kvadratkilometroj.
Apelativo
Vidu ankaŭ
Noun
Cuautinchán
Geografio
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 57′ norda latitudo kaj 98° 1′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2140
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21040a.htm
Crouy (stacidomo)
Crouy estas franca stacidomo sur linio La Plaine - -  (landlimo), situanta en  Crouy, en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio La Plaine - Hirson - Anor (frontière) (229000).
NGC 3590
NGC 3590 (aliaj indikoj — OCL 852, ESO 129-SC14) estas malfermita stelamaso en konstelacio Kareno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Újfalu
Újfalu estas hungara esprimo por novaj vilaĝopartoj (laŭvorte ĝi signifas Nov-vilaĝo). Ĝi estas ofte menciita kiel vilaĝoparto, sed ne kiel aparta vilaĝo, komunumo. Post vasta uzado de poŝto diversaj lokaj nomoj aldoniĝis al Újfalu por fari diferencon inter ili.
En aliaj lingvoj
La slavoj uzas la vorton Nová Ves, la germanoj Neudorf.
Lajos Kocsis (futbalisto)
Lajos Kocsis [lajoŝ koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kocsis Lajos estis hungara futbalisto (avanulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.
Lajos Kocsis naskiĝis la  en Szeged, li mortis la  en Budapeŝto.
Montoj Ahrensfelde
La Montoj Ahrensfelde estas la plej altaj montoj de nordorienta Berlino en la distrikto Marzahn-Hellersdorf. Ili havas la nomon de la loko Ahrensfelde en la distrikto Barnim de la federacia lando Brandenburgio, kiu troviĝas norde de la montoj. La montoj estas 114,5 m aŭ 101 m. super marnivelo.
Cuautlancingo
Cuautlancingo estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas San Juan Cuautlancingo.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 55456 enloĝantojn. El tiuj estas 27027 viroj kaj 28429 virinoj. La komunumo havas surfacon de 33.17 kvadratkilometroj.
La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 19° 6′ norda latitudo kaj 98° 15′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2180
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21041a.htm
Johann Adolph Darnstedt
Johann Adolph DARNSTEDT (naskiĝinta en 1769 en Auma, mortinta la en Dresdeno) estis germana desegnisto kaj kuprogravuristo.
Vivo
Dum infanaĝo la familio translokiĝis en 1784 al Dresdeno. Tie ĉi oni malkovris talentan lian artistan kaj sekve li studis inter 1787 kaj 1791 ĉe la artakademio dresdena. Tie li iĝis disĉiplo de Adrian Zingg. Poste li trejniĝis ĉe la kortega gravuristo Christian Gottfried Schulze dediĉante sin precipe je pejzaĝoj. Post studadfino li liberprofesiulis en Dresdeno. En 1796 kreitis la serio 16 Landschaften aus dem Plauenschen Grund; ili furoris dum la Artekspozicio en 1801 en Dresdeno. Danke al lia detalemo kaj altkvalitaĵkread-intenco li iĝis unu el la plej bonaj kaj demanditaj kuprogravuristoj siatempe. De la direktoro de la artakademio dresdena, grafo Camillo Marcolini, li rekomendis al la saksia princelektisto. De 1804 Darnstedt laboris ĉefe por princelektisto Frederiko Aŭgusto la 1-a kaj partoprenis diversajn elmontradojn artajn.
Lizerne
Lizerne estas svisa rivero en Valezo, dekstra alfluanto de Rodano.
Johann Adolph Darnstedt
Vivo
En 1808 kaj 1810 oni aljuĝis al li la oran medalon de la Brera-akademio de Milano. En la 5.1.1811 li ekmembriĝis ĉe artoakademio dresdena kaj jam en la 31.12.1815 li nomumitis eksterorda akademiprofesoro. La saman jaron li ek-anis ĉe artakademio berlina Sekvis docentmembrecoj en 1814 ĉe la akademio milana kaj baldaŭ poste ĉe Rusia Akademio de Belartoj kaj Reĝa Dana Akademio de Arto.
Lizerne
Ĝia fonto estas en la masivo de Les Diablerets apud la rondvalo de Derborence, kaj ricevas la akvon de rivero Derbone, kiu trafluis tra Lago de Derborance.
Johann Adolph Darnstedt
Vivo
Krom aĵoj por Dresdeno li faris grafikojn por la pariza Napoleono-muzeo kaj por privatuloj, ekz. por Johann Christian Klengel, Philipp Otto Runge, Frederik de Moucheron kaj Joseph Wynants. Por la dresdena arĥeologo Wilhelm Gottlieb Becker li ilustris la volumojn 1 kaj 3 de ties verko Augusteum. La 40 gravuraĵoj pri Seifersdorfer-valo (laŭlonge de Röder-rivero) ege laŭditis de ĉiuj. La artistoj Johann Gottfried Abraham Frenzel, Johann Gottlob Schuman kaj Eduard Harnapp menciindas kiel disĉiploj de Darnstedt. En 1819 li eksuferis je amaŭrozo kaj devis en la 1.1.1829 ĉesigi ĉiun verkadon.
Liaj verkoj troviĝas en multaj kolektoj: ekz. en Dresdeno ĉe Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Dresdner Stadtmuseum, Körnermuseum; en la Urba muzeo de Nurenbergo kaj en Berlino.
Lizerne
Ĝia longo estas 15 km, kaj ĝi alfluas Rodanon apud la vilaĝo Ardon.
Maubec (Vaucluse)
Maubec (jen france, okcitane Maubèc) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane Vauclusa), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
1788 Kiess
1788 Kiess estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita de la partoprenantoj de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj, gvidata de la Universitato de Indianao, la elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Carl Clarence Kiess (1887–1967).
(11218) 1999 JD20
(11218) 1999 JD20 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Neuhaus-Schierschnitz
Neuhaus-Schierschnitz - prononco - estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sonneberg de la federacia lando Turingio, kaj ekde julio 2018 kun la najbaraj komunumoj Föritz kaj Judenbach fuziis al nova komunumo Föritztal - la administrejo situas en la loĝloko Neuhaus-Schierschnitz. Fine de la jaro 2015 la loĝloko havis 3081 loĝantojn, fine de 2016 estis 3103.
San Nicolás (Tamaulipas)
San Nicolás estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Nicolás. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10036.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 675 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ne konata °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 906 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj - personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,0 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
661 de la loĝantoj de San Nicolás en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 75 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 11,35 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 11,27 % (36 el 315), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 11,43 % (39 el 346).
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 794 personoj apartenis al la katolika religio kaj 72 personoj al la protestantisma religio. 12 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 28 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Stacio Dekijima
Stacio Dekijima (japane: 出来島駅 [Dekiĝima-eki], angle: Dekijima Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Niŝi-Jodogaŭa, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Hanshin: Linio Hanshin-Namba.
Elektrotango
Electrotango - Tango electrónico estas sonmiksaĵo kaj/aŭ aranĝaĵo de klasika tangomuziko de la argentina tango kun elektronaj pulsoj kaj sonoj. Elektrotango povas uzi melodiajn stilkopiojn aŭ verajn klasikajn tangomuzikaĵojn.
Historio
La muzikstilo ekestis fine de la 1990-aj jaroj samtempe en Eŭropo kaj en Argentino. Unuaj komencoj okazis en la eksperimentema haŭzo-muziko (tango-haŭzo) samkiel en triphopo kaj en tamburbaso, ekzemploj troviĝas ekzemple ĉe la argentina bando Altocamet. La sontrakoj tamen baziĝas ankoraŭ sur specimenoj de tango-diskoj, kaj memstara interesitaro longan tempon ne povis evolui.
Post la transiro al nova jarmilo kelkaj bandoj komencis muziki ankaŭ koncerte kaj uzi je tio ankaŭ verajn muzikinstrumentojn, kio donis al la muzikstilo puŝon al populareco. Stampaj estis bandoj kiel la franca Gotan Project kun ĝia unua albumo La Revancha del Tango, la argentina grupo Tanghetto kaj la projekto Bajofondo Tango Club.
Plejparte en elektrotango estas miksata malrapida funkopulso, simile al triphopo, kun tangeroj. Ekzistas tamen ankaŭ elektrot-projektoj, kiuj uzas kiel bazo haŭzo-pulson en 4/4-takto. La stila varieco ene de la ĝenro estas larĝa.
Post la sukceso de unuaj projektoj en 2003 kaj 2004 surmerkatiĝis multaj elektrotangaj muzikalbumoj, kiuj rapide kaj per plej simplaj rimedoj estis produktitaj – la ĝenro donis al muzikistoj en la ekonomie mizera Argentino esperon pri financa sukceso. Dumpase de la jaro 2005 la ondo de publikigaĵoj denove malpliiĝis kaj ankaŭ la pioniroj de Gotan Project sin dediĉis per la albumo Lunático el 2006 denove pli forte al la klasikaj strukturoj de argentina tango.
Elektrotango kiel danco
Pri elektrotango ofte oni dancas neotangon. La elektrona takto validas kiel komencantema kompare kun la pli komplikaj taktoŝanĝoj de nure klasikaj interpretaĵoj.
7068 Minowa
7068 Minowa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo Toshiyuki Minowa. Dum 10 jaroj, fotilo por meteoroj de la Observatorio de Tokio estis instalita en lia ĝardeno. Kiel lernejestro, li aktive popularigis astronomion al la lernantoj kaj li kontribuis krei teleskopon, kiun povas manovri uzanto en rulseĝo.
Tor (programaro)
Tor estas libera programaro kiu faciligas komunikadojn anonimajn. Tor kaŝas la originon de la reta trafiko por enkursigi ĉiujn datumojn senditajn de la uzanto (petojn TTT-ajn, alŝutojn, IRC-an komunikadon, ktp) tra tutmonda reto de pli ol sepmil komputiloj kaj serviloj. Pro tiu enkursigo, la reta observado estas farita preskaŭ neebla.
Tor havas du ĉefajn funkciojn: ebligi la anoniman retumadon de la TTT-ejo (en la Tor-a terminaro, la clearnet [helreto]), kaj ebligi la retumadon de alterna TTT-ejo kiu oni nur povas uzi tra Tor, darknet [malhelreto].
Anonima retumado
La celo de Tor estas malkunigi la identigon kaj la kursigon, kiuj kutime estas kunigitaj. Pro tiu malkunigo, Tor esperas kaŝi la identigojn de siaj uzantoj kaj ties retajn agadojn. Tor estas realigo de la cepa kursigo (onion routing), kiu ĉifras kaj hazarde saltigas la komunikadojn de uzantoj tra tutmonda reto de relajsoj proprietitaj de volontuloj. Tiuj relajsoj uzas la ĉifradon en plur-tavola maniero (tio estas la bazo de la cepa metaforo) por sekurigi la perfektan antaŭan kaŝecon (perfect forward secrecy) inter la relajsoj, tiel Tor donas al la uzantoj privatecon je la lokoj fizikaj de siaj retoj. Krome, por sekreti kelkajn el la enigaj relajsoj (pontaj relajsoj), Tor-aj uzantoj povas eviti la interretan cenzuron se ĝi funkcias nur por bloki la IP-adresojn de la publikaj relajsoj Tor-aj.
Ĉar la IP-adresoj de la uzanto kiu sendas la komunikadon kaj la uzanto kiu ricevas la komunikadon ne ambaŭ estas neĉifradaĵoj (cleartext) je iu ajn salto en la kurso, oni kiu kaŝaŭskultas ĉe iu ajn loko sur la komunikada kanalo ne povas direkte identigi nek la sendanton nek la ricevanton. Krome, je la vidpunkto de la ricevanto, la lasta Tor-a relajso (nomita la eliga relajso [exit node]), estas la sendanto de la komunikado, anstataŭ la efektiva sendanto.
NGC 3591
NGC 3591 (aliaj indikoj — MCG -2-29-12, NPM1G -13.0319, PGC 34220) estas galaksio en konstelacio Pokalo.
Erdélyi Színházi Élet
Erdélyi Színházi Élet (Transilvania Teatra Vivo) estis hungarlingva arta semajnrevuo en Timișoara (Rumanio) inter la 15-a de novembro kaj la 5-a de decembro 1930, en redaktado de Jenő Damó. Ĝiaj artikoloj aperis sen subskriboj, ĉar ili estis verkitaj verŝajne de la redaktoro mem. La materialo publikigita estas fontvalora.
Flamigilo
Flamigilo (aŭ fajrigilo, laŭ PIV 2020 fajrilo ) estas portebla ilo por bruligi.
La flamigilo povas esti benzina, gasa, elektra aŭ piezoelektra.
La poŝa flamigilo konsistas el skatoleto kun mekanismo, kiu ĉe premo de butono bruligas benzinan aŭ gasan flameton.
La gasfornela flamigilo produktas fajrerojn por bruligi gason eliĝanta el flamingo de gasfornelo. En modernaj gasforneloj por bruligi gason estas instalitaj sparkiloj ĉe la flamingoj.
Karl Gräbner
Agado Vajmare
Post la doktoriĝo en 1812 Gräbner vojaĝis en Sudan Francion. La sekvan jaron li anis ĉe la rusia armeo antaŭ ekdeĵoro kiel privata pedagogo en Sankt-Peterburgo kaj Kurlando. Ekde 1820 estis Gräbner burĝo de la urbo Vajmaro kaj tiel samtempulo de Johann Wolfgang von Goethe al kiu li skribis en 1825 omaĝan-ovacian poemon. . Antaŭe li vivis en Rusujo kaj Franclando. Kiel kronikisto de la urbo kaj la kortego de Vajmaro li kompletigis la kolektojn de Gottfried Albin de Wette kaj Franz David Gesky. Oftege li skribis beletraĵojn. Lia prezentado de la grandduka rezideja vivo vajmara estas lia plej grava verko aperinte represite en 1987 en ambaŭ germanaj ŝtatoj.
Plej ofte li verkis beletraĵojn. Gräbner estis krome en 1824 kaj 1825 eldonisto de la semajngazeto Allgemeine teutsche Vaterlandskunde. Gräbner ankaŭ okupiĝis pri fiziko kaj terapimetodoj, pri ĥemio kaj la konsistecon de glazuroj. Kiel la verkoj de Oskar Ludwig Bernhard Wolff, Stephan Schütze kaj Johann Peter Eckermann ankaŭ la gräbneraĵoj traktitis fare de la vajmara kortega librobindisto Martin Bauer (ĉ. 1800–1864). Kiel prezentoj por korteganoj ili venis en la posedon de la Biblioteko Dukino Anna Amalia.
Kurkumo
Kuirarto > Spicoj > Kurkumo
La kurkumo (latine: curcuma longa) botanike apartenas al la zingibracoj (Zingiberaceae). Ĝi havas sian originon en Suda Azio.
En la kuirarto uzatas la rizomo de la planto. Kurkumo fajnigas ĉefe rizon, ovaĵojn, mustardon, supojn kaj saŭcojn. Ĝi estas grava aldonaĵo por kareo. Manĝaĵoj spicitaj per kurkumo havas belan flavan koloron.
En natura kuracado kurkumo havas virton kontraŭ:
Tiel ĝi uzatas por kontraŭbatali:
Kurkumino aŭ  C21H20O6 estas ruĝa-flava solidaĵo trovata en la plantoj de la familio de la kurkumo. Ĝi apartenas al la familio de la zingibro kaj estas uzata kiel herbo-suplemento, en kosmetikaĵoj, kaj en la nutroindustrio kiel nutrogustigilo kaj nutrokolorigaĵo. Kemie, ĝi estas "duarila-heptanoido", apartenanta al la grupo de la "kurkuminoidoj", kiuj estas naturaj fenoloj respondecaj pri la oranĝa-flava koloro de la kurkumo.
Heiko Maas
Heiko MAAS (naskiĝis en Saarlouis, do nun -jara) estas germana politikisto kaj juristo, kiu membras en la socialdemokrata politika partio SPD. Ekde la 9-a de majo 2012 li estis ministro pri ekonomio, laboro, trafiko kaj energio de la federacia lando Sarlando en la pleja sudokcidento de Germanio, kaj funkciis ankaŭ kiel vica ministroprezidanto. La 15-an de decembro 2013 li nomumiĝis ministro pri justico en la nova registaro de Germanio kaj estis ĝis la jaro 2018 kaj en la nova registaro. Ekde marto 2018 li estas en la kabineto de Merkel kiel ministro de eksterlandaj aferoj.
Antaŭe li estis inter la jaroj 1992 kaj 2013 estro de la socialdemokrata frakcio en la landa parlamento de Sarlando kaj sekve estis gvidanto de la opozicio en tiu parlamento. En 2000 li iĝis prezidanto de la landa ligo de la socialdemokrata partio, kaj ekde 2001 li estas membro de la federacia estraro de la partio.
Biografio
Post la fino de mezlernejo li laboris en fabriko Ford Motor Company en sia familia loĝloko. Dum la jaroj 1989–1996 li studis juron en la Universitato de la federacia lando Sarlando plenumante la ŝtatajn ekzamenoj de la 1-a kaj 2-a grado. En la jaro 1989 li ekmembras en la socialdemokrata politika partio SPD. En la jaro 1994 li la unuan fojon estis elektita al la Landtago en la federacia lando Sarlando. Dum la jaroj 1996–1998 li estis la ŝtata sekretario en la regionala ministerio pri medio, energio kaj transporto, kaj poste ĝis la jaro 1999 li estis ministro de la sama ministerio en la kabineto de Reinhard Klimmt. En la jaro 1999 la partio SPD en tiu regiono ekestis en la opozicio. Heiko Maas tiam revenis al la mandato de parlamentano, kiel deputito de SPD en la Landtago. En la jaro 2000 li ekestis ankaŭ la prezidanto de sia partio en la federacia lando Sarlando. En la jaro 2012, post la regionalaj balotoj li aliĝis al la tn. granda koalicio de la landa registaro de Annegret Kramp-Karrenbauer en la federacia lando Sarlando, kaj ekplenumis la funkcion de vica ministroprezidanto (vicĉefministro) kaj ministro pri mastrumado, energio kj transporto.
La 15-an de decembro 2013 li nomumiĝis ministro pri justico en la nova registaro de Germanio kaj estis ĝis la jaro 2018 kaj en la kvara registaro de Angela Merkel, de la 14a marto 2018 li estas en la kabineto de Merkel kiel ministro de eksterlandaj aferoj.
Gams
Gams estas komunumo en la elektodistrikto Werdenberg, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 3017 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006, kies nombro kreskis al 3080 ĝis la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Gams situas ĉe la okcidenta fino de la Wildhaus-Pasejvojo en la Rejnvalo, piede de la montmasivo Alpstein, kie situas la plej alta punkto de la komunumo, nome la kulmino de la monto Mutschen sur alteco de 2121 m s.m. Tra la komunumo fluas la rivereto Simmi, kiu fontas ĉe la Wildhaus-Pasejo. Ĝian okcidentan limon formas la Rejna Enlanda Kanalo.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Gams limas en nordo kaj nordoriento al Sennwald, en sudoriento Buchs, en sudo al Grabs, kaj en okcidento al Wildhaus-Malnov-Sankt-Johano.
Trafiko
Gams estas atingebla per poŝtaŭtobusoj de Buchs SG kaj de Togenburgo tra la Wildhaus-Pasejo. En okcidento la komunumo disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A13, kiu pasas okcidente de ĝi.
Historio
La unua skriba mencio de Gams datiĝas el donacdokumento el la jaro 835 post Kristo kiel Campesias. Per ĉi-tiu dokumento Berengar kaj lia edzino Imma testamentis sian posedaĵon al la Monaĥejo Sankt-Galo.
El la 10-a jarcento ekzistas poseddokumentoj de la Monaĥejo Einsiedeln kaj de la Abatejo Disentis. Poste la komunumo fariĝis posedaĵo de la Libersinjoroj de Hohensax. Ilia posedaĵo transiris en la 14-a jarcento al la Habsburgoj kaj poste al la zurikaj sinjoroj de Bonstetten.
Blua nimfeo
La Nila nimfeo - latine Nymphaea caerulea ("blua nimfeo") aŭ Nymphaea lotus ("lotusa nimfeo"), en pluraj naciaj lingvoj nomata "egiptia lotuso" aŭ "blua lotuso" - estas blua akvoplanto el la genro nimfeo de la planta familio nimfeacoj, kiu interalie multnombre kreskas laŭlonge de la nordafrika riverego Nilo, sed ankaŭ en aliaj mondopartoj, ekzemple en Tajlando. Ĝi povas esti konfuzita kun la "blua lotuso", Nelumbo nucifera, ĉar historie ambaŭ plantoj celiĝis per la sama latina nomo. En pluraj antikvaj kulturoj de norda Afriko, interalie en Antikva Egiptio, Nubio kaj Abisinio, la antikva nomo de Etiopio, la planto havis sanktan statuson.
Gams
Historio
Dum la Malnova Zurika Milito en Gams okazis batalo inter apencelanoj kaj togenburganoj unuflanke kaj aŭstroj aliflanke, kiu finiĝis per aŭstra venko. En la jaro 1497 la gamsanoj aĉetis sian liberecon kaj submetiĝis sub regado de la Svisa Ĵurkomunumo per la lokoj Glaruso kaj Ŝvico. Gams fariĝis parto de la voktejo Gaster.
Blua nimfeo
La folioj are estas larĝe rondecaj, havas diametron de 25-40 cm, kaj iom pli larĝas en la loko kie ili konektiĝas kun la folia tigo. La floroj havas diametron de 10-15 cm. Laŭ historiaj, grandparte mitologiaj, literaturaj fontoj, la floroj malfermiĝu matene, altiĝu ĝis la akvosurfaco, kaj vespere fermiĝu kaj subensinku. Tamen laŭ la moderna botanika scio la floraj burĝonoj altiĝu ĝis la akvosurfaco ene de du aŭ tri tagoj, poste kiam prete malfermiĝu proksimume je la naŭa horo matene kaj germiĝu ĉirkaŭ la tria horo posttagmeze (ne sinkante suben). La floroj havas petalojn plejparte helblue blankecaj ĝis ĉiele bluaj, kaj en la centro de la floro ŝanĝiĝas al helflava koloro.
La nila nimfeo konsideriĝis tre signifa en la egiptia mitologio, ĉar la laŭdira matena apero kaj vespera malapero kun la suno konsideriĝis simbola en la egiptia kulturo, laŭ kiu la suno havis altan kultan signifon. Laŭ iuj kredoj ĝi konsideriĝis, samkiel ovo, la origina ĝermejo de la dioj Atum, kaj laŭ aliaj kredoj Reo, ambaŭ sunaj dioj. Krome ĝi estis la simbolo de la egipta dio Nefertem.
La planto uziĝas en parfumoj kaj en aromoterapio.
Psikoaktivaj kaj fiziologiaj efikoj
Farmakologiaj studoj montris ke la planto havas psikoaktivajn ecojn, kaj povus esti uzita kiel sankta drogo en antikva Egiptio kaj eventuale en iuj antikvaj kulturoj de Sudameriko. Dozoj de 5 ĝis 10 gramoj de la floroj kreas mildan stimulon, ŝanĝiĝantan pensadon, trofortigitan vidan percepton, kaj mildajn halucinojn en la stato de fermitaj okuloj. La planto estas malproksime parenca al la "sankta lotuso" Nelumbo nucifera, kaj havas similajn psikoaktivajn efikojn. Ambaŭ plantoj enhavas la alkaloidojn nuciferino kaj aporfino.
Tiuj psikoaktivaj efikoj igas la planton esti probabla kanditato (el inter pluraj) esti la lotusa planto, kiun manĝis la mitaj lotusomanĝantoj (Λωτοφάγοι lotofagoj) en en la klasika verko Odiseado de Homero.
Laŭ iuj verkoj pri aromoterapio, la planto havu "diecan" esencon, kiu portu eŭforion, plialtigitan atenton kaj trankvilecon. Aliaj literaturaj fontoj citas kontraŭspasmajn kaj dormemigajn, purigajn kaj trankviligajn ecojn.
La planto estas unu el pluraj deklaritaj herboj en la produktaĵo "Spico" origine vendita sub la pretendo esti incenso de pluraj herboj, sed fakte provizita per aldona sintetika narkotaĵo kaj uzita kiel moda drogo. La droga efiko do probable ne rilatas al la aldono de la planto al la miksaĵo, sed al la aldona sintetika narkotaĵo.