cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Csongrád (urbo)
Csongrád [ĉongrAd] estas urbo kun titolo vinvilaĝo kaj kuracbanloko en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Csongrád, kies centro ĝi estas. La loknomo signifas slave: nigra (komprenu:tera) fortikaĵo. Oni nomis la departementon laŭ la fortikaĵo.
Situo
Csongrád situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso havanta havenon kaj pontojn, ĉe kunfluejo de Körös, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Kiskunfélegyháza-Szentes. Proksime estas Szentes.
Historio
En la 11-a jarcento la tiam ekzistanta fortikaĵo kaj la ĉirkaŭaĵo estis departementejo, kiu rango ĉesis en 1241. Ŝajnas, la tataroj detruis la komunumon. En la 15-a jarcento Csongrád havis la rangon urbo. En 1769 katolika preĝejo omaĝe al Beata Damo konstruiĝis. En 1849 la aŭstra armeo forbruligis la urbon. En 1876 ĝi degradiĝis je grandvilaĝo kaj rericevis ĝin en 1923.
Ĉarumistoj
En la 19-a jarcento la komunumo estas centro de ĉarumistoj. Tiam okazis reguligo de Tiso. La laboristoj estis malriĉuloj, havantaj unuradan ĉarumon kaj platfosilon. En la urbo troviĝas monumento de ĉarumisto. Apud la urbo troviĝas iama riverbranĉo de Tiso.
Sărata
Sărata estas nomo de plutaj lokoj en Rumanio:
Csongrád (urbo)
Banloko
Oni banadas ne nur en Tiso, sed ankaŭ en la termala banejo.
Famuloj
En Csongrád naskiĝis kaj mortis: En Csongrád naskiĝis:
Beatrica de Holte
Beatrica de Holte (naskiĝinta proksimume 1250; mortinta la 4-an de decembro 1326 en Essen) estis ekde 1292 ĝis sia morto princabatino de la abatinujo Essen.
Ŝi finfaris la novkonstruaĵon de la katedralo de Essen, kiun ŝiaj antaŭulo kiel abatino, Berta de Arnsbergo, estis komencinta post la katastrofa brulego de 1275. Por la katedrala trezoro de Essen ŝi donacis grandan brakorelikvujon. Beatrica, kiu ne je ĝenerala konsento akiris sian postenon, sekurigis la minacatan ekonomian ekziston de la abatinujo, metante la ĉefbienojn, kies perdiĝo minacis pro la postuloj de lokaj administrantoj, per interkonsentoj aŭ reaĉeto denove sub kontrolon de la abatinujo.
Al Beatrica same kiel ŝia antaŭulo Berta de Arnsbergo mankis la brilo de imperiestra deveno, kiu faris la plej gravajn abatinojn de Essen, Matilda, Sofia kaj Teofano influriĉajn personojn. Per la rekonstruo de la abatopreĝejo, la ekonomia solidigo de la abatinujo kaj la defendo kontraŭ la ekspansiemo de la ĉefepiskopujo de Kolonjo Beatrica kondukis la abatinujon el ekzistominaca krizo kaj sekurigis tiel la pluekziston kiel memstara imperia princlando.
Petrus Luder
En suda Eŭropo
Dum la vintra semestro 1430 Luder venis al la Universitato de Hajdelbergo, estante tre malriĉa. Tie ĉi li konfrontiĝis al la fundamentoj de skolastikisma logiko kaj filozofio. Samtempe li aŭdis pri rilatoj inter la palatina kortego de Hajdelbergo kaj italaj humanistoj. Sekve li forlasis la urbon kaj iris suden. En majo de 1434 li aperis en Romo kaj restis eksterlande dum 22 jaroj.
Reveninte en Germanujo
Tie petis lin la palatino Frederiko la 1-a fari prelegojn universitatan. Luder asertis ke li mem estus la unua persono kiu konatigis ĉi-flanke de la Alpoj la idealojn humanismajn de Guarino. Lia klerigadprogramo kaj liaj prelegoj - per kio forpelotis la skolastikisma sistemo laŭ Aristotelo - sekvis la ideojn de Guarino tiom akurate, ke parte tute laŭvorte identigeblas eltiraĵoj de li. La programo de Luder ĉirkaŭprenis intensan okupiĝon pri poetikaj, retorikaj kaj historiaj tekstoj, ĉefe de Vergilio, Terencio, Horaco, Ovidio, Cicerono kaj Valerius Maximus.
La plej gravaj juristoj kaj teologoj subtenis lin, tamen li ĉiam havis financajn problemojn. Kelkaj biografoj trovis kiel kaŭzon por tio lian diboĉan vivostilon - sed verŝajne tiurilataj aludoj en liaj leteroj (ekz. pri amo-aferoj) estis nura stila ekzercado! Ĉar privataj financkolapsoj estas konataj ankaŭ ĉe aliaj humanistoj. Kialas por tio, ke la tiamaj universitatoj apenaŭ havis proprajn financajn rimedojn krei novajn katedrojn. Luder ekzemple provis sukcesi en 1460 en Erfurto, en 1462 en Lepsiko, en 1464 en Bazelo kaj en 1470 en Vieno. Ĉe ĉiuj menciitaj altlernejoj lia instruado estis dum la plej frua tempo de humanisma pensado. Luder devis agnoski ke la nura deĵorado kiel instruisto ne alportus regulajn salajrojn. Pro tio li denove studis medicinon de 1462-64, fariĝis en Bazelo profesoro pri medicino kaj ekkuracistis. En 1469 li servis etan tempon kiel diplomatiisto por la tirola duko Sigismund.
Graveco
Luder postlasis plurajn latinlingvajn poemojn, leterojn, paroladojn, historiajn tekstojn, kies literatura valoro ĝenerale malaltestimatas. Tamen ne neglekteblas lia graveco kiel la plej influa meze de la fruaj humanistoj en Germanujo.
Lia sukcesa agado kiel instruisto konfirmatas ankaŭ danke al multaj konservitaj kajeroj de lernantoj. Ili klare pruvis lian kapablon veki intereson pri la humanisma movado kaj eksciti la emon de la lernantoj verki poete retorikiste historiiste. Meze de ili troviĝas multaj konatuloj, kiel Stephan Hoest, Matthias von Kemnat, Hartmann Schedel kaj Albrecht von Bonstetten.
Monterejo
La urbo Monterejo (Monterrey) estas la ĉefurbo de la meksika subŝtato Nuevo León. Ĝi estas la tria plej granda urbo de Meksiko.
Laŭ censo de 2000 ĝia loĝantaro estas iom pli ol tri milionoj; en ĝia aglomeraĵo, konsistigata de la municipoj San Pedro Garza García, San Nicolás de los Garza, Guadalupe, Escobedo, Apodaca kaj Santa Catarina) loĝas preskaŭ kvin milionoj.
Ĝia meza alto super marnivelo estas 537 metroj; ĝiaj koordinatoj estas 25° 40' N / 100° 18' U.
La urbo estis fondita en 1596 de Diego De Montemayor kaj ludis malgravan rolon dum la tuta kolonia tempo. Tamen ek de la fino de la 19-a jarcento ĝi transformiĝis al tutlanda industria centro.
Historio
Monterejo situas al monteca valo de la meksika nord-oriento. Dum sia komenca tempo ĝi konservis grandan distancon de la ĉefaj hispanaj koloniaj centroj, kiuj troviĝis centre kaj okcidente en la vicreĝlando. En la ejo, kiun ĝi nun okupas, establiĝis du setlejoj, kiuj fiaskis dum siaj unuaj jaroj. La unua nomiĝis Santa Lucia kaj estis fondita en 1577 de la portugala sacerdoto Alberto del Canto. La dua nomiĝis San Luis Rey de Francia (Sankta Ludoviko, reĝo de Francio) kaj estis fondita de Luis Carvajal y de la Cueva, same portugalo kaj unua koloniiganto de la Nova Regno de León. La definitiva fondo okazis je la 20-a de septembro 1596 fare de Diego de Montemayor, kiu nomis la lokon Ciudad Metropolitana de Nuestra Señora de Monterrey (Metropola Urbo de Nia Sinjorino de Monterrey), honore al Gaspar de Zúñiga y Acevedo, grafo de Monterrei (en Galegio), tiama vicreĝo de "Nova Hispanio".
Kvankam ĝi jam komence estis ĉefurbo de la Nova Regno de León (tiam Estado de Nuevo León), Monterejo dum la pliparto de sia historio havis etajn grandecon kaj signifon. Ankoraŭ en 1905 ĝi havis apenaŭ 80.000 loĝantojn. Nur post la fondo de la unaj entreprenoj fine de la 19-a jarcento Monterejo komenciĝis evolui ekonomie kaj demografie.
En 1846 la urbon invadis la usona armeo kaj restis ĝis 1848. Poste de la 3-a de aprilo ĝis la 5-a de aŭgusto 1864 la urbo funkciis kiel meksika ĉefurbo pro dekreto de la tiama prezidento Benito Juárez, kiun tien persekutis trupoj de Maksimiliano la 1-a kaj de la franca armeo.
En 1910 Antonio I. Villareal, armea guberniestro de la subŝtato, ordonis malfermi ĝiajn templojn, detruis tiun de Sankta Francisko (la plej malnovan de la urbo) kaj detruis la pliparton de ĝiaj koloniaj arkivoj, pro sia malamikeco al la katolika eklezio.
En 1988 la urbon atakis uragano Gilberto, kaŭzis grandajn materiajn damaĝojn kaj postulis dekojn da viktimoj el la loĝantaro.
Sur la Roche
Sur la Roche signifas en la franca lingvo Sur la roko. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Incurvatus in se
Incurvatus in Se (latin ’kurbiĝita en si’) estas teologia frazo priparolanta vivo koncentrata interne prefere ol ekstera pri Dio.
58145 Gus
58145 Gus estas tre malgranda, malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Marian Rudnyk elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Ĝi estas en orbita resonanco 2:7 kun la Tero.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Augustin J. “Gus” Rudnyk (1927 – 2011), patro de la malkovrinto. Li ĉiam kuraĝigis sian filon en scienco kaj arto. Veterano de la dua mondmilito (Usona Terarmeo, Counter Intelligence Corps), li ankaù laboris pri komunikaj sistemoj por la Luna Esplora Modulo de la NASA-a Projekto Apollo, la datuma sistemo de la Kosmopramo kaj multenombraj programoj de spionsatelitoj de la Usona Defendo.
Olga Ĥoĥlova
Olga Stepanovna Ĥoĥlova (17a de junio 1891 – 11a de februaro 1955), aŭ pli mallonge Olga ĤOĤLOVA kaj edziĝinta Olga Picasso, estis rusa dancistino de la kompanio Rusaj Baletoj kaj portempe edzino de la fama pentristo Pablo Picasso. Ŝi estis krome inspira muzo kaj modelo de kelkaj liaj pentraĵoj, inter kiuj elstaras oleoj surtolaj de 1917, nome "Portreto de Olga sur brakseĝo" kaj "Olga Ĥoĥlova kun mantilo".
Biografio
Olga Ĥoĥlova naskiĝis en familio aristokrata en la urbo Niĵino. Ŝia patro estis Stepan Vasilieviĉ Ĥoĥlov, oficiro de la ŝiparmeo de la Rusa Imperio, kaj ŝia patrino estis Lidia Zinĉenko (ukrania). En 1911, estante 20-jaraĝa, estis elektita de Sergej Djagilev por formi parton de la fama dancokompanio Rusaj Baletoj. Kvankam ŝi ne estis unu el la ĉefaj dancistinoj de la kompanio, ŝi formis parton de la koregrafio kiu estis premierita en la ĉefaj eŭropaj urboj.
Dume, ekde 1914, la Rusa Imperio kaj parto de Eŭropo estis enirintaj en la kirlo de la Unua Mondmilito. Fine de la milito, la situacio estis ankoraŭ pli nestabila kaj ĥaosa, kaj la familio de Olga vidiĝis kaptita ankaŭ de la rusa revolucio. La artistino, antaŭ tia situacio kaj spite lasadon tie de sia familio, preferis resti en Eŭropo, kiel granda parto de la dancokompanio.
Estante 25-jaraĝa, ŝi konis Pablo Picasso en Romo, komence de 1917 dum la ludado de la baleto Parade. Picasso, kiu jam estis fama kiel plinovigisma artisto, zorgis por la realigo de dekoracioj kaj vestaro de la verko. Al Picasso plaĉis la bohemia vivo de Parizo de komenco de la 20-a jarcento. Li estis ekstravagancema, kun forta kaj revolucia karaktero. Olga estis de riĉa familio kaj ekstravertita.
Ili geedziĝis unue civile, kaj poste laŭ la ortodoksa ritaro en la Katedralo Aleksandro Nevskij de Parizo la 12-a de julio 1918. Olga adoptis la edzinan nomon Olga Ruiz Picasso. Ili establiĝis en la distrikto de Rue La Boétie de Parizo. La 4an de februaro 1921 naskiĝis la nura filo de Olga, nome Paulo Ruiz Picasso. Post la geedziĝo, antaŭ la insistemo de sia edzo, ŝi haltigis sian dancokarieron kaj li flankenlasis la avangardisman tendencon de la kubismo por reveni al la tradicia portreto. La paro estis feliĉe geedziĝinta kaj partoprenis ofte en publikaj sociaj eventoj en Parizo en la 1920-aj jaroj. Al Pablo Picasso la aristokrata deveno de Olga tre bone konvenis por povi vendi siajn verkojn kaj enkondukiĝi en la alta pariza socio. Aliflanke, ŝia familio suferis la konsekvencojn de la milito kaj alvenis al ŝi leteroj kiuj rakontis pri malapero de ŝia patro, la morto de unu frato, la ekzilo de alia, kaj pri la malbona ekonomia situacio de ŝiaj patrino kaj fratino. Ŝia patro estis partoprenanta en la Blanka Armeo, kiu estis venkita dum la enlanda milito.
Ekde 1927, la rilato ekmalboniĝis rapide. Picasso, estante 45-jaraĝa, estis havinta sekretan rilaton kun franca junulino 17-jaraĝa, nome Marie-Thérèse Walter. En 1935, Olga sciis, ke Pablo Picasso havos filon kun sia amantino. Tiam, ŝi forportis Paulo, rompis ĉian rilaton, kaj iris loĝi en suda Francio. Picasso petis separon, sed malakceptis disdoni sian havaĵon, kvankam temante pri geedzeco de kunhavataj havaĵoj laŭ la franca civila juro, Olga rajtas ricevi la duonon de la granda havaĵo de Picasso. La paro, kvankam separiĝis en 1935, neniam plenumis la demarŝojn por divorco.
Olga vivis siajn lastajn jarojn sola, sen povi piediri post infarkto. En la 11-a de februaro 1955, ŝi mortis pro kancero en la franca urbo Cannes. Pablo Picasso ne venis al la funebro. Ŝi estis entombigita en la Tombejo Grand Jas.
9368 Esashi
9368 Esashi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Masaru Mukai kaj Masanori Takeishi elde la observatorio de Kagoŝima en la insulo Kiuŝuo.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Esaŝi, (japane : 枝幸町, Esashi-chō) en nordo de Hokajdo ĉe la bordo de la Oĥotska Maro, proksime de la hejmo de la dua malkovrinto. Konata kiel "La Vilaĝo de la Suna Eklipso", ĝi estis vizitita de astronomoj el la tuta mondo dum la plenaj sunaj eklipsoj de la kaj. Post la eklipso de 1896, la usona astronomo David P. Todd donacis multajn librojn al la vilaĝo, kaj ĉi-tiuj estis la ĝermo de la unua publika biblioteko establita en Hokajdo.
Limo (apartigilo)
La vorto limo eble signifas...
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri limo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Rabobirdo
La ekologia grupo el la klaso de birdoj ampleksas la falkoformajn birdojn (Falconiformes spp.) tage aktivadantajn kaj strigoformajn birdojn (Strigiformes spp.) nokte aktivadantajn. La falkoformaj birdoj vivas ĉie tra la tuta mondo, de la suda kaj norda polusoj ĝis la ekvatoro. Ili apartenas al 5 familioj el 298 specioj. En Ĉinio troviĝas 3 familioj el 56 specioj, inkl. de agloj, falkoj kaj pandionoj. Ilia beko estas kurba kun korneca tegaĵo ĉe la bekradiko kaj dentforma elstaraĵo. Li flugiloj kaj piedoj estas fortaj, ungoj akraj, kaj la plejparto de ili havas krurajn plumojn. La birdino estas pli granda ol la virbirdo.
La falkoformaj birdoj, ferocaj kaj karnovoraj, nestas plejparte sur altaj arboj, montokrutaĵoj, rokegoj, nur malmultaj el ili nestas surtere. La ovokovado, kiu daŭras 28-45 tagojn, estas farata ĝenerale de la gebirdoj kune. La tutkorpe blankaj birdidoj sekse maturiĝas malfrue. La femalaj birdoj flegas siajn idojn en la nesto, dum la masklaj serĉas manĝaĵojn por ili.
La akcipitro (Accipiter gentilis) troviĝas ĉe en Ĉinio kaj ankaŭ vidiĝas preskaŭ en la tuta norda hmisfero. La maskla akcipitro 50 cm. longa estas malhelgriza de la kapo ĝis la dorso kun evidentaj blankaj makuloj, la malsupra parto de ĝia korpo estas blanka kun multaj nigraj horizontalaj strioj. La plumaro de la femala birdo similas al tiu de la maskla.
La akcipitroj, utilaj al la forstumo, vivas sur montoj kun pinglofoliaj, larĝfoliaj kaj miksaj arbaroj. En la ordinaraj tagoj ili agas unuope. En la aero ili glisas laŭ rekta linio. Dum ĉasado ili unue enigas siajn akrajn ungojn en bruston de la kaptitaĵo kaj sekve mordrompas ĝin. Iafoje ili sin kaŝas sur arboj, trovinte ĉasaĵon, ili tuj sin ĵetas sur ĝin. Ili manĝas ĉefe leporojn, musojn kaj aliajn malgrandajn bestojn kaj iafoje ankaŭ alispecajn birdojn.
La strigoformaj birdoj troviĝas en Eŭropo, Azio, Afriko, Aŭstralio kaj suda kaj norda Ameriko. Ili havas 134 speciojn, el kiuj 26 troveblas en Ĉinio. ilia beko estas akra kaj kurba, ĉe kies radiko estas korneca tegaĵo kaj plumoj. La kapo estas granda kaj la kolo mallonga. Sur la vizĝsimila antaŭparto de la kapo brilas paro da grandaj okuloj. La fortaj piedoj havas plumojn sur sia dorso kaj la ungoj estas grandaj kaj akraj.
La orelstrigo (Asio otus) vivas en la okcidenta parto de Ŝinĝango, la nordokcidenta parto de Gansu, la Interna Mongolio, la Nordoriento, Siĉŭan kaj aliaj lokoj de Ĉinio. aŭtune ĝi migras orienten kaj eĉ al Taiwan por pasigi vintron. Ĝia supra korpo estas flavbruna kun densaj nigrebrunaj makuloj kaj la malsupra korpo estas helkolora kun nigrebrunaj vertikalaj makuloj.. ĝiaj oreloj estas plenaj de longaj haroj.
La orelstrigoj loĝas en malaltaj montregionoj kaj arbaroj sur ebenaĵoj. Tage ili aktivadas malmulte kaj elflugas por serĉi manĝaĵojn nur ĉe la vespera krepusko. Ili manĝas malgrandajn bestojn, insektojn kaj birdetojn. Laŭ statikstiko, 97% de iliaj manĝaĵoj estas animaloj malutilaj al la homaro. Unu orelstrigo eĉ povas formanĝi 4-6 musojn ĉiutage. Ilia fekundiĝo okazas inter marto kaj majo. La birdino ellasas ovojn en forlasita nesto de alia birdo, sur dezerta marĉo aŭ duno. En la nesto ĝi metas 3-5 kaj maksimume 7-8 blankajn ovojn sur kuseno el arbofolioj aŭ faligitaj herboj.
Rusia malsatego de 1921
La Rusia malsatego de 1921 komenciĝis printempe de la sama jaro kaj daŭris tra 1922. Temis pri vera malsatego: oni devis decidi ĉu semi aŭ manĝi la grenojn. Dum la plej akra malsatego, helpaj organizoj disdonis grenojn al la fervoja stabo por ke la provianto estu liverita.
La malsategon rezultis la kombinita efiko de la detruiĝo de la agrikultura produktado, kio jam komenciĝis dum la unua mondmilito kaj daŭris tra la perturboj de la rusia revolucio de 1917 kaj la rusia enlanda milito kaj ties politiko de la militkomunismo. Rusion plagis interrompa trosekeco en 1921, kiu malbonigis la situon al nacia katastrofo. Multfoje, la malzorgemo de la loka administrado - kiu rekonis la problemon tro malfrue - kontribuis la tragedion.
Historio de la malsatego
Rusio suferis ses kaj duonjaron je milito, antaŭ komenciĝo de la malsatego. La lastaj jaroj de la unua mondmilito en oriento estis bataloj en la Rusia Imperio. Moderna milito ĉiam elĉerpas iun ajn ekonomion, sed Rusio estis izolita de la komerco de la centraj potencoj (pli fruaj plej gravaj komercaj partneroj), sed pro fermo de la Dardaneloj eĉ de la aliancanoj, plia parto de la mondo. La finiĝo de la greneksporto komence rezultis plenajn grenrezervujojn.
Antaŭ la malsatego, ĉiuj partoprenantoj de rusia enlanda milito de 1918-20 - t.e. la bolŝevikoj, blankuloj, la anarĥistoj, la malfideliĝintaj nacioj - provizis sin laŭ la antikva metodo de "vivu el la provinco": ili prenis nutraĵon, kie ĝi kreskis aŭ trovis ĝin; ili donis ilin al sia armeo aŭ al la apogantoj kaj rifuzis ties cedon al la malamikoj. En la konfiskado, la bolŝevikoj estis la plej efikaj, sendube apogante al ties venko. La bolŝevika registaro rekviziciis provianton de la kamparanoj, ne aŭ apenaŭ kompensante ilin. Tio kondukis al tio, ke la kamparanoj draste reduktis la produktadon. La bolŝevikoj kredis, ke la kamparanoj penas aktive submini la militan apogon, tiel Lenin ordonis konfiski rikolton, nutraĵon de la kamparanoj, eĉ ofte rezervitajn por popra vivteno kaj semado. En 1920, ordono de Lenin fortigante emfazis la nutraĵ-konfiskon de la kamparanoj. Lev Trockij argumentis, ke tio okazis printempe de 1920; Lenin eventuale konfesis la eraron.
En junio de 1921, Miĥail Tuĥaĉevskij, pli posta marŝalo, estis sendita al subpremo de ribelo de Tambov, per armilaj aŭtoj kaj kanonoj, venengasoj. Li ordonis ĝenerale kapton de ostaĝoj, specife la plej aĝan filon, kiu estis pafmortigita, se la familio kaŝis armilojn aŭ ribelantojn. Tiu ordono estis kontraŭita ĉe la armeaj gvidantoj kaj estis nuligita post monato.
La malsatego, la matrosribelo de Kronstadt, larĝaj kamparanaj ribeloj kiel ribelo de Tambov kaj la fiasko de la germana ĝenerala striko konvinkis Lenin-on turni sian politikon en alian direkton hejme kaj alilande. Li dekretis pri Nova Ekonomia Politiko la 15-an de marto, 1921. La malsatego do servis (trudis) malfermi al okcidento: Lenin alvokis helpajn organizojn por liveri helpon. Tiutempe - je feliĉo - okcidenta Eŭropo jam ne bezonis helpon kaj A.R.A. havis organizon en Pollando, forigante la polan malsategon, komenciĝintan en vintro de 1919-20.
La internacia helpa klopodo
Kvankam, la bolŝevika registaro ne eldonis oficialan peton por helpo, komitato de bonkonataj personoj - sen evidenta partia ligo - organizis fari apelacion por asistenco. En julio de 1921, la verkisto Maksim Gorkij publikigis petegon al la ekstera mondo, pretendante, ke milionoj da vivoj estas minacataj pro rikolta malsukcesego. En la konferenco de Ĝenevo la 15-an de aŭgusto - organizita fare de Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco (angla mallongigo ICCR) kaj la Ligo de Asocioj de Ruĝa Kruco - oni fondis la International Committee for Russian Relief (ICCR) (Internacia Komitato por la Rusia Helpo) kun Dr. Fridtjof Nansen kiel ties ĉefkomisiito. La ĉefa partoprenanto estis la American Relief Association de Hoover, kun aliaj asocioj kiel American Friends Service Committee kaj la International Save the Children Union, kies ĉefa kontribuanto estis la brita Save the Children Fund.
Nansen veturis al Moskvo, kie li subskribis interkonsenton kun Georgij Ĉiĉerin, soveta eksterkomerca ministro, ke ICCR havas plenan kontrolon je la helpagado. Samtempe, komenciĝis serioza kolekta kampanjo en Britio por la kontraŭmalsatega helpo. Oni aperigis tutpaĝajn anoncojn en la gazetoj, prezentis filmeton pri la malsatega regiono, organizis lokan kolektadon. En septembro, ŝipo forlasis Londonon, liverante 600 tunojn da provianto. La unua nutra centro malfermiĝis en oktobro en Saratov.
ICCR administris la nutradon de ĉ. 10 milionoj da homoj, grandparte tra ARA, fondita de la Usona Kongreso. La International Save the Children Union - por komparo - manaĝis nutradon de 375.000 ĉe pinto de la helpagado. La operacio estis danĝera - pluraj helpagantoj mortis je ĥolero - kaj ne estis sen kritiko, enhavante la Londonan Daily Express, kiu komence neis seriozecon de la malsatego, poste argumentis, ke la mono estus pli bone elspezinda kontraŭ malriĉeco en la Unuiĝinta Reĝlando.
La post-helpa periodo
La bolŝevikoj permesis agadon de la helporganizoj por kontinue libere disdoni nutraĵon ĝis en 1923, ĉar ili vendis grenon eksterlanden. La efiko de la afero estis, ke Rusio ricevis nenion plu de la okciidentaj filantropoj. Kiam oni malkovris tiun agadon, la eksterlandaj helporganizoj rompis la helpon. Kvankam tiutempe Lenin estis jam malsana, la eluzo de la trofidemaj kapitalistoj estis lia kutima politiko.
François Furet taksis la kvanton de malsatmortintoj je 5 milionoj, dum la malsatego de 1892 en la imperiestra Rusio kaŭzis malsatmorton de 375.000 ĝis 400.000 homoj. Sed tiuj lastaj malsatmortoj okazis inter pacaj cirkonstancoj, sen antaŭaj militoj.
Politikaj eluzoj de la malsatego
La bolŝevika registaro uzis la malsategon por komenci atakon kontraŭ la ortodoksa eklezio. La bolŝevikoj prirabis la preĝejojn onidire por vendi la valoraĵojn kaj aĉeti nutraĵojn. Ili ankaŭ multajn kredantojn, pastrojn murdis dum tiuj konfiskoj.
Michael Müller
Michael Müller (naskiĝinta la en Okcidenta Berlino) estas  germana politikisto (SPD) kaj estis ĉefurbestro (laŭvorte "reganta urbestro") de Berlino de 2014 ĝis 2021. Müller estis de 2004 ĝis 2012 estro de la SPD-landa asocio Berlino kaj de 2011 ĝis 2014 urbestro kaj senatano por urba evoluo kaj medio. Antaŭe li estis SPD-frakcia estro en la ĉambro de deputitoj de Berlino.
Antaŭĝojo
Emocio, anticipado, atendado, esperado de iu okazonta ĝojo. Multaj konsideras ĝin unu el la plej belaj ĝojoj. En sia fama verko, ’La Eta Princo’ Antoine de Saint-Exupéry tre precize priskribas la senton de antaŭĝojo:
Saranpaul
Ĝi situas sur la dekstra bordo de la rivero Ljapin, en la Polusa Uralo.
Industria teknologio
La industria teknologio estas la uzado de la inĝenieriko kaj la fabrikado por atingi pli rapidan produktadon, pli simplan kaj pli efikan. La etoso de la industria teknologio dungas personojn kreivajn kaj teknike kompetentajn kiuj povas helpi la entreprenon havi efektivan kaj enspezigan produktivecon. ​
La programoj de industria teknologio kutime inkludas instrukciojn en la teorio de plibonigo, homaj faktoroj, organiza kondutaro, industriaj procezoj, proceduroj de industria planado, informadikaj aplikaĵoj kaj preparado de informoj. ​
Planadi kaj desegni procezojn de fabrikado kaj de ekipaĵaro estas ĉefa aspekto de industria teknologo. Tiu industria teknologo estas ofte respondeca pri la plibonigo de difinitaj desegnoj kaj procezoj. La industria teknologio konsistas en la administrado, funkciado kaj elteno de kompleksaj operaciaj sistemoj.
Maurice Godelier
Maurice Godelier (naskiĝinta la 28an de Februaro, 1934) estas franca antropologo kiu laboras kiel Direktoro de Studoj ĉe la École des hautes études en sciences sociales. Li estas unu el plej influaj francaj antropologoj kaj estas plej bone konata kiel unu el pli fruaj defendantoj de la marksisma aligo al antropologio. Li estas konata ankaŭ pro sia kampolaboro inter la popolo de la Barujoj en Papuo-Novgvineo el la 1960-aj al la 1980-aj jaroj.
Antigona (Sofoklo)
Por la samnoma franca dramo far Jean Anouilh, vidu artikolon Antigona.
Antigona (greke: Ἀντιγόνη) estas tragedio verkita tuj antaŭ aŭ en 441 a.K. fare de Sofoklo. Ĝi estas ĥronologie la tria el la Tri Tebaj Tragedioj, sed estis la unua verkita.
Vernouillet (Yvelines)
Vernouillet estas franca situanta en departemento Yvelines, regiono Francilio.
Antigona (Sofoklo)
Intrigo
Persekutite, Edipo abdikas la tronon de Tebo donante ĝin al siaj du filoj, Eteoklo kaj Poliniko, kiuj devos alterne regadi laŭvice. Eteoklo regas la unua, sed la du fariĝas malamikoj kiam Eteoklo rifuzas cedi la tronon, kaj Poliniko iĝas ekzilita. Li revenas ataki en la kampanjo Sep kontraŭ Tebo. Ĉe la komenco de la dramo, ambaŭ fratoj estas jam mortaj, ĉiu verŝajne mortigita de la alia. La nuna registo, Kreono, faris dekreton: Ĉar Poliniko batalis kontraŭ Tebo, oni lin ne enterigu. Dume, Eteoklo estas enterigota kun plenaj militistaj honoroj.
Vernouillet (Yvelines)
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Vernolitains.
Antigona (Sofoklo)
Intrigo
Antigona, la filino de Edipo kaj fratino de la mortintaj fratoj, kredas ke tiu proklamo kontraŭas la volon de la dioj (kion ŝi priskrbas kiel …la neskribitajn kaj nemalsukcesantajn leĝojn de la ĉielo. Ĉar ilia vivo ne estas de hodiaŭ nek hieraŭ, sed de ĉia tempo, kaj neniu homo scias kiam ili por la unua fojo promulgiĝis.) Ŝi konfidas sian planon enterigi Polinikon al la fratino Ismena, sed Ismena, estante pli timida, rifuzas partopreni. Ismena agnoskas sian timon, sed konsentas kun la motivo de Antigona.
Kiam Kreono informiĝas ke iu provas enterigi Polinikon, li ordonas malkovrigon de la korpo. Antigonan oni kaptas dum ŝi reiras al la korpo de sia frato, kaj oni ŝin venigas antaŭ la furiozan reĝon. Ŝi fiere akceptas la morton. Ismena pretendas ke ankaŭ ŝi partoprenis la krimon, sed Antigona diras al ŝi ke ŝi restu ekster la afero, ĉar ŝi elektis ne partopreni la agojn.
La fianĉo de Antigona, Haemon (ankaŭ filo de Kreono), alvenas dirante ke la tuta urbo opinias ke Antigona agis juste. Kvankam li pretendas mem esti 'neŭtrala' pri la afero, li diras al la patro, ke li subtenas la ŝtaton en la afero. Kreono, tamen, daŭrigas kriadi, dirante ke Haemon perfidis virinen. Fine, Haemon diras ke la morto de Antigona kaŭzos alian. Kiam Kreono mallaŭdas la ŝajnan minacon al sia vivo, lia filo diras al li, ke ne estas Kreono kiu mortos. Furioziĝinte, Kreono decidas ĝismorte malsatigi Antigonan en sigelita kaverno. La ĥoro persvadas lin lasi Ismenan libera, ĉar ŝi senkulpas.
La blinda profeto, Tirezio, tiam diras al Kreono, ke ties agoj ne justas. Kreono rikanas, mokante Tirezion per tio ke profetoj jam de ĉiam amas oron. Tirezio diras al li, ke lia propra karno kaj sango baldaŭ mortos, kaj ke liaj agoj kaŭzas miasmon (poluon). Frontate de tiu terura profetaĵo, Kreono disŝirite hezitas, sed venas al la konkludo ke Poliniko estu enterigita kaj Antigonan oni ne mortigu.
Li trovas ke lia malkovro ("anagnoisis") tro malfruis. Antigona estas jam sin mortiginta en sia kaverno, sin penduminte kiel antaŭe faris ŝia patrino, Jokasta, (en Reĝo Edipo). Tien irinte por savi Antigonan, Haemon trovas nur ŝian mortan korpon en la kaverno. Ankaŭ Kreono iras al Antigona, sed tie lin konfrontas la vidaĵo de Haemon sin klinanta super la korpo de Antigona. Haemon minacas Kreonon, kaj sin mortigas. La edzino de Kreono, Eŭrika, ankaŭ mortigas sin mornante pro la morto de ŝia filo.
Kreono, perdinte sian familion, lasas sin forkonduki. Lia eraro ("hamartia") estas venĝece reveninta sur lin, forprenante de li ĉion de li amatan.
Drama signifo kaj interpreto
La dramo noteble estas unu el la malmultaj helenaj dramoj en kiuj la eno de la palaco estas montrata. Kutime en helena tragedio la tuta agado okazis ekster la domo aŭ palaco, kiu estas bildigita sur la "skeno" (la fono de la scenejo); mortoj okazis "ene", nevidate de la aŭdantaro. En ĉi tiu dramo, tamen, oni malfermis la "skemon" por montri Kreonon trovanta la korpon de Eŭridika.
Ankaŭ la karaktero de la gardisto estas nekutima, ĉar li parolas kiel malaltklasano, en pli natura lingvaĵo, anstataŭ en la stilizita poezio de la aliaj roluloj. Oni foje jam komparis al li similajn rolulojn en la verkoj de Ŝekspiro.
Grava demando en la dramo estas la karambolo de valoroj inter Kreono kaj Antigona. Kreono subtenas obeon al la de homoj faritaj leĝoj, dum Antigona insistas pri la pli altaj leĝoj pri devoj al la diojkaj al la familio. Kreono, drama heroo, konstatas sian eraron nur post kiam li perdas la tutan sian familion.
Moskulo
La moskulo (Moschus) estas genro de Eŭraziaj mamuloj el la ordo de parhufuloj kaj familio de moskuledoj. Oni trovas ĝin en la nordorienta, norda, orienta kaj sudokcidenta Ĉinio, kaj ankaŭ en kontinenta Eŭrazio (inkl. Koreio, Japanio, Kaŝmiro, Nepalo kaj Sikimo).
La moskulo estas malhelbruna, kun leŭsflavaj aŭ grizaj makuloj. La haroj sur la dorso kaj ambaŭflanke de la korpo estas malhelaj kaj tiuj sur la abdomeno helaj. Ĝi longas ĉirkaŭ 1 metron, la vosto estas 4-5 centimetrojn longa kaj altas 51-61 centimetrojn. La koksa parto estas je ĉ. 5 centimetroj pli alta ol la ŝultroj. Ĝi pezas 9-11 kilogramojn. Nek la femala moskulo nek la maskla havas kornojn. La maskla moskulo havas fortajn suprajn kaninojn longajn je ĉ. 7,5 centimetroj, kiuj montriĝas ekster la lipoj. La femala moskulo havas malgrandajn kaniojn, kiuj ne trontriĝas eksper la lipoj. La maskla moskulo havas moskujon sub la ventro. Oni ne bone scias, kiom da specioj de moskuloj troviĝas en la mondo. Iuj fremdlandaj zoologoj opinias, ke troviĝas nur unu specio, dum la Zoologia Instituto sub la Ĉina Akademio de Sciencoj opinias, ke troviĝas tri specioj, nome M. moschiferus, M. sifanicus kaj M. berezovskii.
Mosko, sekrecio de la maskla moskulo, estas valora ĉina medicinaĵo kaj ankaŭ altklasa parfumo.
Specioj
Himalaja moskulo estas uzata por: Kelkaj konsideras la blankventran moskulon subspecio de la orventra.
Granzin
Granzin estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Eldenburg Lübz. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Montrilo
Ekzemploj de kutimaj montriloj estas komputila muso, tuŝplato kaj tuŝekrano, por komputilaj ludoj ankaŭ stirstango, kaj pli arkaike lumplumo.
Antaŭ la invento de komputiloj, oni foje ankaŭ nomis "montrilo" la ciferplatojn de grandaj horloĝoj ekzemple sur turoj.
Kasato
La termino cassata en la itala lingvo ankaŭ rilatas al speco de frosta deserto el Napolo konata kelkfoje kiel "napola glaciaĵo".
Blua horo
Meteologie, la blua horo estas tempo inter tago kaj nokto, kiam la ĉielo aperas preskaŭ komplete blua, kun koloro pli malhela ol la taga ĉielbluo. Kontraue al la taga ĉielbluo, la bluan horon kaŭzas ne precipe la difuzo de Rayleigh, sed la lum-sorbo de ozono en la supraj tavoloj de la atmosfero, en la bendoj de Chappuis.
Fotantoj foje uzas tiun tempon por produkti specialajn efektojn, interalie, ĉar tiutempe la heleco de la ĉielo similas al tiu de lumigita ĉambro.
La daŭro de la fenomeno forte dependas de la latitudo kaj de la sezono, aŭ alidire de la loka tagolongo. Ce la ekvatoro ĝi daŭras ĉirkaŭ 20 minutojn, ce ekvinokso 30 minutojn. Ĉe latitudo de 45° ĝi povas je vintra solstico dauri 50 minutojn.
Confuciusornis
Confuciusornis (Esperante: Konfuceobirdoj) estas antikva genro da birdoj el la Frua Kretaceo de Ĉinio, kiu vivis proksime antaŭ 120 miliono da jaroj. Simila al modernaj birdoj, Konfuceobirdoj havis sendenta beko, sed apudaj genroj estis dentaj kiel Hesperornis kaj Ichthyornis. Ĝi estis nomata pro la ĉina moro-filozofo Konfuceo (551-479 a.K.).
Sofia (Gandersheim)
Sofia (naskiĝis someron aŭ aŭtunon de 975 (?); mortis la 30-an de januaro 1039 en Bad Gandersheim) estis filino de imperiestro Oto la 2-a kaj imperiestrino Teofano kaj per tio fratino de Oto la 3-a. Ŝi fondis la abatinujon Sankta Ciriako en Eschwege, estis ekde 1002 ĝis sia morto estrino de la Abatinujo Gandersheim kaj ekde 1011 samtempe estrino de la Abatinujo Essen.
Pirazolo
Pirazolo estas organika heterocikla kombinaĵo karakterizata per kvin-membra ringo je tri karbonatomoj kaj du apudaj nitrogenatomoj. Pirazoloj estas malforta bazo kun pKb egala al 11.5. Ĝi estas klaso da komponaĵoj enhavantan la pirazolan ringon kaj uzata en farmacio nature trovata aŭ artefarite sintezita.
Pirazoloj enhavas du duoblajn ligilojn en la molekulo, kiu donas aromatan karakteron al la substanco. Ili estas stabilaj komponaĵoj kaj povas ekzisti laŭ izomeraj strukturoj. Pirazoloj estas raraj en naturo kiam komparataj al la imidazoloj, kiuj estas vaste trovataj kaj posedas centran rolon en multaj biologiaj procezoj.
Historio
La nomo pirazolo estis donita al ĉi-klaso da komponaĵoj en 1883, far la germana kemiisto Ludwig Knorr (1859-1921). En klasika metodo kreita de la germana kemiisto Hans von Pechmann (1850-1902), la pirazolo estis sintezita ekde la acetileno kaj duazometano. En 1959, la unua natura pirazolo, tio estas la pirazolila alanino, estis izolita en semoj de akvomelonoj.
Proprecoj
En medicino, derivaĵoj el la pirazoloj uzatas pro ilia analgezia, anti-algesia, kontraŭ-inflama, kontraŭ-febra, kontraŭmisritma, trankviliga, muskolkvietiga, psikostimula, anti-konvulsia, kontraŭdiabeta, unuaminaoksidazo-inhiba, antifunga, kaj antibakteria proprecoj. La pirazolo estas konkurenca inhibanto de la enzimo alkohol-senhidrogenazo, respondeca pri la transformo de alkoholoj en aldehidoj.
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Benzimidazole.svg| Benzimidazolo Oxazole.png| Oksazolo Phenylbutazone.png| Fenilbutazono Pyrazolidin.png| Pirazolidino 3-Pyrazoline.svg| Pirazolino 2,3‐dihydro‐1H‐pyrazol‐3‐one.svg| Pirazolono 4-methyl-1H-pyrazole.svg| Fomepizolo 1H-indazole_200.svg| Indazolo Isoxazol.svg| Izoksazolo Thiazol.svg| Tiazolo Isothiazol_-_Isothiazole.svg| Izotiazolo 1H-indole_200.svg|  Indolo L-Tryptophan_-_L-Tryptophan.svg| Triptofano Pyrazol.svg| Diazolo 3-Methylpyrazole.png| Metil-pirazolo 3-(2-pyridyl)pyrazole.png| Piridil-pirazolo 4-Phenyl-1H-pyrazole.png| Fenil-pirazolo 3,4-Dimethyl-1H-pyrazole.png| Dumetil-pirazolo (1,2,4)Triazolo(4,3-a)pyrazine.png| Triazolo-pirazino Amino-1-methyl-1H-pyrazole.png| Amino-metil-pirazolo Pyrazole-1-alanine.png| Pirazolila alanino </Gallery>
Bizerto
Bizerte aŭ Bizerta (بنزرت, berbere Benzert) aŭ esperante Bizerto estas grandurbo en Tunizio kaj la plej norda urbo de Afriko.
Geografio
situas sur ebenaĵo laŭ la Mediteranea Maro. La plej norda parto de Afriko troviĝas 15, Tunizo 66 km.
Historio
-on fenicianoj fondis ĉirkaŭ 1000 a.K. Baldaŭe la romianoj okupis ĝin kaj ili nomis la urbon Hippo Diarrhytus. En 647 okazis araba, en 1574 turka konkeroj. Poste la haveno estis nesto de piratoj. En 1880 francoj alvenis kaj ili konstruis mararmean bazon. Dum la 2-a mondmilito Bizerte estis okupita de la germana armeo, kiujn usonanoj sekvis en 1943. En 1961 batalo okazis inter francoj kaj tunizianoj, 700 homoj mortis. Post 2 jaroj la francoj rezignis pri la armea bazo.
Nuntempe la loĝantaro okupiĝas pri turismo, teksaĵoj, fiŝkaptadoj, ĉe la apudaĵo oni kultivas tritikojn, fruktojn kaj legomojn.
Trafiko
havas havenon por jaĥtoj, 2 fervojajn liniojn kaj unu vojon al sudo.
Klimato
situas en la mediteranea klimato. La temperaturo varias inter 7 kaj 32 °C. Jare pluvas po 626 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter julio-aŭgusto malpli.
Gaby
Gaby estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la italaj regiono kaj provinco Aosta Valo, grandparte loĝata de franclinganoj. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Andorno Micca (BI), Brusson, Callabiana (BI), Gressoney-Saint-Jean, Issime, Piedicavallo (BI), Rassa (VC) kaj Sagliano Micca (BI).
Kristana patrono estas la sankta Ĉefanĝelo Miĥaelo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Niĵne Solotvino
Situo
Niĵne Solotvino situas sur ebenaĵo laŭ rojo.
Historio
La unua mencio devenis el 1405. Ĝis Traktato de Trianon Alsószlatina apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio, dume rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Niĵne Solotvino apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Desoksiribozo
Desoksiribozo (C5H10O4) estas kvinkarbona sukero (pentozo) derivata el la ribozo per eltiro de unu oksigeno.
Desoksiribozo havas kvinmembran ringon, konsistantan el kvar karbonaj kaj unu oksigena atomoj. Hidroksilaj grupoj ligiĝas al la karbonoj enringaj (2 ĉe desoksiribozo, 3 ĉe ribozo) kaj unu al la eksterringa karbono.
La desoksiribozo kiel ribozo kapablas formi longajn ĉenojn de gravaj molekuloj. La genetika materialo de la surtera vivo konsistas el la ĉenoj de la desoksiribozo (kromosomoj) kun nukleotidoj kiel adenino, timino, guanino kaj citozino. Tiu ĉi kompleksa materialo estas konata kiel DNA (desoksi-ribonukleata acido). Partoj de la genetika DNA (genoj) servas per traskribo por konstrui RNA. La RNA uzas la traskribitajn informoj por konstrui proteinojn, enzimojn ktp., kiuj determinas la funkciadon kaj kreskadon de la vivaĵo.
Chercos
Chercos [ĈERkos] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Almerio, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 13 km2 kie loĝas 306 geloĝantoj, do loĝdenso estas 23.5 loĝ./km2. Chercos situas je 79 km de la provinca ĉefurbo Almería je 805 super marnivelo en la komarko Valo de Almanzora.
Origine, la vilaĝo estis je tri kilometroj suden en la supra monteto. En la 1940-aj jaroj, la tiama urbestro Antonio Sáez Sáez decidis ŝanĝi la urban kernon al la aktuala loko, nome pli konvena kaj pli bone komunikita. Tiu decido malplaĉis al kelkaj, kiuj dekomence rezistis kontraŭ la ŝanĝo. La stratoj de la Malnova Chercos estis restaŭritaj komence de la 21a jarcento. Kelkaj domoj de tiu malnova kerno kaj la preĝejo plue estas uzataj por duarangaj necesoj.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 306 geloĝantoj de la municipo Chercos estas 145 inoj kaj 161 viroj. En la 13-kvadratkilometra teritorio estas 6 setlejoj, kie loĝas 266 geloĝantoj, kaj aliaj 40 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 2, 2 inoj kaj 0 viroj, kaj mortis 1, 1 inoj kaj 0 viroj. Tiel la natura kresko estis 1 (0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 94 homoj (30.7%).
En la unua duono de la 20a jarcento estis preskaŭ milo da loĝantoj, sed en la 1960-aj jaroj ekestis elmigrado kaj dum du jardekoj okazis drastaj faloj, kaj iom post iom oni venis sub 300 lokanoj. Tio estas, oni perdi du trionojn de la loĝantaro.
Historia heredo
Estis trovitaj multaj restaĵoj el la Ĥalkolitiko, la Mezepoko, Al Andalus kaj la posta Reconquista:
Aksiomoj de kvantuma mekaniko
La aksiomoj de kvantuma mekaniko estas la matematikaj aksiomoj kiujn fizika teorio devas verigi por ke ĝi estas kvantuma teorio. Ili specifas la matematikan formon de propraĵoj de fizika sistemo: statoj, observeblaĵoj, kaj tempevoluo.
Historio
Originale, teorioj de kvantumaj fenomenoj estis faritaj nesisteme kaj senprincipe. Fizikistoj kiel Max Planck kaj Albert Einstein trovis malprecizajn ideojn de la ĝenerala karaktero de kvantumaj sistemoj; ekz., la energio de kvantuma sistemo estas kvantumita po unuoj nomataj kvantumojn. Sed ne ekzistis matematika, klara kadro sur kio oni povis derivi tiujn ideojn. Tiaj ĉi teorioj nomiĝas malnova kvantuma teorio.
En 1925, la germana fizikisto Werner Heisenberg trovis la unuan ĝustan priskribon de kvantuma mekaniko uzante matricojn; en 1926 alia germana fizikisto Erwin Schrödinger trovis alian, sed kiel validan, priskribon de kvantuma mekaniko bazita sur ondoj. En 1930, la angla fizikisto Paul Dirac, en lia libro Principles of Quantum Mechanics (Principoj de kvantuma mekaniko), pruvis ekvivalentecon de la matrica kaj onda priskriboj. Sed tiu ĉi libro ne estis matematike zorgema.
La moderna priskribo de kvantuma mekaniko, rigora matematike, estis farita principe de John von Neumann en lia libro Mathematical Foundations of Quantum Mechanics (Matematikaj fundamentoj de kvantuma mekaniko). Li uzis ilojn el funkcionala analitiko, kiel Hilberta spaco kaj distribuoj, en sia rigora priskribo.
La aksiomoj
Du metodoj povas interpreti tiun ĉi formulon de tempevoluo:
Kombinita sistemo
Ofte, unu sistemo estas farita el malgrandaj sistemoj kunigitaj.
La statsitiko de relativa sistemo sekvas ĝia spinon.
La Hamiltona operatoro de la kunigita sistemo estas sumo de Hamiltona operatoroj de ĉia subsistemoj, eble kun interagaj termoj.
La procezo de mezuro
Kvantuma teorio estas nedeterminisma en senco ke, por du sistemoj same preparitaj en saman difinitan staton, oni povas mezuri malsamajn valorojn por ia observableĵo A. La eblaj mezuritaj valoroj de A apartenas al spektro de A (difinita laŭ mezurteorio). Se la spektro estas diskreta, la spektro estas aro de ajgenoj; tamen ekzistas observeblaĵoj kun kontinuaj spektroj (ekz., pozicio aŭ movokvanto). La probabla distribuo sur eblaj valoroj de A por sistemo en stato estas kie estas la projekcivalorata mezuro de A (t.e. ). Se la spektro estas diskreta, la formulo simpliĝas jenen: kie B_\lambda estas ortnormala bazo de ajgenspaco de ajgeno \lambda.
Villennes-sur-Seine
Villennes-sur-Seine estas franca situanta en departemento Yvelines, regiono Francilio.
1335 Demoulina
1335 Demoulina estas malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Ĝi estis sendepende remalkovrita la de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte, kiu anoncis pli frue ties malkovron.
Villennes-sur-Seine
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Villennois.
1335 Demoulina
Nomo
Ĝia nomo honoras la belgan astronomon Philippe Demoulin.
Aksiomoj de kvantuma mekaniko
La procezo de mezuro
Post mezuro de ia observeblaĵo A el sistemo en komenca stato, kiam la mezurita valoro de A estas \lambda, la stato de la sistemo aperas ŝanĝi sendaŭre kaj nekontinue al. Tiu ĉi procezo estas nomita kolapson de ondfunkcio. Ke tiu ĉi procezo estas reala estas vidpunkto de la interpretado de Copenhagen, sed ekzistas aliaj interpretadoj kiuj malkonfirmas la realecon de tia ĉi "kolapso". Almenaŭe, tiu ĉi procezo estas necesa por ordinaraj kalkuloj.
La Nava de Santiago
La Nava de Santiago estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.
Toponimio
Nava estas arabdevena vorto kiu signifas "ebenaĵo inter montoj" aŭ "altebenaĵo". Oni diras, ke estis tri "navas" laŭlonge de la historio (post la 14a jarcento): la unua estus "Nava del Membrillo" (de la cidonio), la dua "Nava de Mérida" kaj la aktuala "Nava de Santiago".
Historiaj restaĵoj
Estas ege menciinda la eksito de unu el la monumentoj de la megalitismo plej bone konservita de Eŭropo: la dolmeno de Lácara; enorma koridora dolmeno mezvoje inter La Nava kaj Aljucén kaj fakte en bieno inter anzinoj kaj korkokverkoj. La regiona registaro Junta de Extremadura decidis en 2007 ties akiron por plibonigi la aliron kaj eblan konstruon de interpretejo, sed tion ankoraŭ oni ne faris.
La patronino estas Santa Quiteria (martiro de la romia epoko kaj laŭ kelkaj fratino de plej fama martiro Santa Eulalia de Mérida) kaj ties adoro estas rilata al hundoj. Ŝia solena kamparfesto okazas la unuan dimanĉon post la fina dimanĉo de la Sankta Semajno en la bieno Matapega.
Vysoká pri Morave
Vysoká pri Morave, hungare Nagymagasfalu [nadjmagaŝfalu], germane Hochstetten estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Malacky. Vysoká, magas kaj hoch signifas: alta. La historia slovaka loknomo estis Hochštetno.
Situo
Vysoká pri Morave situas laŭ maldekstra bordo de Morava, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Zohor-Záhorska Ves. Bratislavo troviĝas je 26 km-oj.
Historio
En la 6-a kaj 7-a jarcentoj slavoj vivis tie. La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1271. En la 16-a jarcento rifuĝintaj kroatoj alvenis. La vilaĝo longe estis doganprena loko. Gildo de la fiŝistoj en 1697 fondiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagymagasfalu 2472 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al departemento kaj distrikto de Pozsony, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vysoká pri Morave 1847 homoj (1790 slovakoj).
Armea Spaco Záhorie
Záhorie estas armea spaco en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Malacky.
Historio
La speciala areo fondiĝis en 1950.
István Kováts
Kariero
Kováts István post kvar gimnaziaj klasoj en Nagyenyed li fariĝis fotisto; de 1903 memstarulo, de 1906 en Székelyudvarhely. De la 1920-aj jaroj li trairis kun etnografo-desegninstruisto Ferenc Rezső Haáz la Sikullandon. En la jaroj 1930-aj li gajnis tri ormedalojn en tutlandaj ekspozicioj. En lia postrestaĵo troviĝas 40 000 foto-vitroplakoj kaj film-negativoj. Li faris plurajn fotojn pri verkistoj (Áron Tamási, József Nyírő, Zsigmond Móricz, Elek Benedek, Ferenc Szemlér, Lajos Áprily, László Tompa kaj Sándor Tomcsa.
16402 Olgapopova
Nomo
Ĝia nomo honoras Olga P. Popova, fakulinon pri meteorfluoj ĉe la Instituto pri Dinamiko de la Geosferoj de la Rusia Akademio de Sciencoj. Ŝi kondukis kompletan studon de la meteoro de Ĉelabinsk, kiu inkludis la atmosferan trajektorion, takson de la damaĝo, kaj trovon de la meteorŝtono.
Curicó
Curicó estas urbo en la centro de la sudamerika ŝtato Ĉilio, 190 kilometrojn sude de la nacia ĉefurbo Santiago de Chile. Ĝi apartenas al la regiono Maule kaj laŭ takso de la jaro 2012 havas 178 866 loĝantojn. En Curicó laŭ la stato de 2012 interalie situas la sidejo de Ĉilia Esperanto-Asocio kaj Ĉilia Esperantista Junulara Organizo.
La vorto Curicó devenas el la mapuĉa lingvo kaj signifas nigra akvo (Curi nigra; Co akvo).
La teritorio ĉirkaŭ la urbo fariĝis signifa vinkultiva regiono. Ankaŭ kultivado de fruktoj havas ekonomian signifon. La klimato, kun relative altaj diferencoj inter tagaj kaj noktaj temperaturoj, iom similas al tiu de la norda Mediteranea Maro en Eŭropo.
Memoirs of a Geisha (filmo)
Rakonto
Juna kamparanino, Chiyo, kaj ŝia fratino, Satsu, estas venditaj de sia patro al estrino de gejŝo-domo (okiya). Ambaŭ fratinoj estas apartigitaj kaj Chiyo alfrontas la severecon de la domestrino kaj la malfacilaĵojn de la vivo de estonta gejŝo. Ŝi ankaŭ devas alfronti la ĵaluzan sintenon de Hatsumomo, stela gejŝo de la domo, kiu per ruzaĵo sukcesas subigi ŝin al rango de servistino.
Chiyo perdis ĉian esperon en la estonteco, kiam, dum hazarda renkonto, ŝi estas logita de la bonkoreco de viro, prezidento de elektra firmao, al kiu ŝi enamiĝas. Ŝi tiam decidas fari ĉion por altiri lian atenton. Tute oportune, alia gejŝo, Mameha, prenas ŝin sub sia protekto por instrui al ŝi la rudimentojn de la metio. Dank'al Mameha kaj al sia determino, ŝi baldaŭ fariĝas fama kaj admirata gejŝo sub nova nomo Sayuri.