cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(32122) 2000 LD10
Ĝia orbito iom malproksime tanĝas tiun de Marso sed ne traira ĝin. Ĝia marsa MOID estas 0,287614 astronomia unuo, tie estas 43,026 milionoj da km.
Ŝoreo
La ŝoreo (Shorea) estas orientalisa genro de proksimume 196 da specioj de plejparte pluvarbaraj arboj en la familio de la dipterokarpacoj. La genro estas nomita laŭ Sir John Shore, la Guberniestro ĝenerala de la Brita Orienthinda Kompanio, 1793-1798. Ĝi estas indiĝena en Sudorienta Azio, ekde pli norda Barato ĝis Malajzio, Indonezio kaj Filipinoj. En okcidenta Malesio kaj Filipinoj tiu genro dominas la tropikajn arbarojn.
La plej alta registrita tropika angiospermo altas 88,3 metrojn, kaj estas Shorea faguetiana en la sabaha Nacia Parko Tavaŭ-Montetoj, sur la insulo de Borneo. En tiu parko almenaŭ kvin aliaj specioj de la genro estis mezuritaj trovinte ekzemplerojn de pli ol 80 m : Shorea argentifolia, S. gibbosa, S. johorensis, S. smithiana kaj S. superba. Borneo estas ankaŭ la varmpunkto de ŝoreo-diverseco kun 138 da specioj, de kiuj 91 estas endemiaj en la insulo.
Reproduktada biologio
La plimulto de la ŝoreaj specioj "ĝenerale" floras. "Ĝenerala florado" okazas ĉe neregulaj intervaloj de 3-10 jaroj, en kiu preskaŭ ĉiuj dipterokarpacaj specioj kune kun specioj de aliaj familioj ekstrem-abunde floras. Estas opiniite ke ĝenerala florado disvolviĝis por superi la bezonojn de la semopredantojn kaj/aŭ por faciligi polenadon. Ŝajnas ke ambaŭ klarigoj havus meritojn. Florado supozeble estas ekigita de aridaj periodoj kiuj okazas dum transirperiodoj de La Niña ĝis El Niño. Estas sugestite ke la amplekso de florado dependas de la periodeco de la aridaj periodoj asociitaj kun la ENSO-ciklo (El Niño-suda oscilado), kun la plej fortaj floradoj okazantaj post intervalo de pluraj jaroj kun neniu florado.
La ŝoreo estas insekte polenata kaj multaj insektospecioj estas implikataj. Specioj ene de la sekcioj de Shorea samhavas la samajn insektajn polenigantojn. Florado ene de sekcio estas sinsekva ene de unu vivejo kaj specio-komunumo por malhelpi konkuradon por poleniginantoj.
Ekonomia uzado
Multaj ekonomie gravaj konstrulignaj arbospecioj apartenas al la genro ŝoreo. La ligno vendiĝas sub diversaj komercaj nomoj inkluzive de meranti, lauan (aŭ luan), lawaa, serayan, balau, kaj bangkirai. Aliaj ŝoreaj produktoj inkludas damargumon kaj illipe. Damargumo estas rezino kolektata de gamo da specioj. Ĝi kolore varias laŭ la diferencaj taksonomiaj grupoj. Shorea wiesneri estas listigita en multaj retejoj kiel grava fonto de damargumo ; tamen, tiu prezentiĝas esti aŭ komerca nomo aŭ sinonimo.
La alloge nomita "filipina mahagono" kiu vendiĝas en Nordameriko ne estas mahagono entute, sed fakte miksaĵo de lignospecoj de la ŝorea genro. Pli konvene, la nomo "filipina mahagono" estus uzitenda por Toona calantas kaj ne por ŝorea ligno.
Konservada statuso
Cent kaj kvardek ok ŝoreaj specioj estas nuntempe listigitaj sur la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. La plimulto de tiuj ĉi estas listigitaj kiel estante krize endanĝerigitaj. Ekzistas kelkaj rimarkoj rilate la listo de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo pri la dipterokarpacoj, ĉar la kriterioj uzataj por taksi la nivelon de minaco estas bazataj plejparte sur bestpopulaciokarakterizaĵoj. Tiu supozeble troigas la minacotakson, se uzite por longevivaj vivej-specifaj organismoj kiel ekzemple arboj. Krome, pro unu specio laŭdire formorta sur la Ruĝa listo de IUCN, Shorea cuspidata, estas komuna en la Nacia Parko Bako kaj ankaŭ ĉeestas en la Nacia Parko Lambir. La ŝoreo-speciopaĝo donas minacoklasifikojn :
Orly-Sud (Orlyval)
Orly-Sud (4) estas franca stacio sur aŭtomata metrolinio Orlyval situanta en komunumo Paray-Vieille-Poste sur la teritorio de Flughaveno Parizo-Orly, en departemento Essonne. Ĝi priservas la Sudan terminalon de la flughaveno.
Alirejo
Aliro eblas tra pordo K, zono de pakaĵoj. Orlyval ebligas senpagan interkonekton inter Orly-Sud kaj Orly-Ouest.
Michael Stolz
Michael STOLZ (naskiĝinta en 1820 en Matrei in Osttirol, mortinta en 1890 en Insbruko) estis aŭstra skulptisto.
Vivo
La filo de kirkoservisto ricevis trejniston je skulptado kaj desegnado fare de la patro jam dum junaj jaroj, ĉar tiu ĉi pli frue estis laborinta kiel lignoskulptisto. Sekvis jaroj en Vieno kie li aniĝis al la cirklo de Joseph von Führich adoptante la tre religian orientiĝon de tiuj ĉi rondoj. En la printempo de 1848 Stolz estis flagoportanto en la Matrei-kompanio de la kapitano von Stadler dum la Itala kampanjo. Reveninte Stolz iĝis instruisto pri desegnado ĉe la Supera nehumanisma gimnazio en Insbruko. En Insbruko li restis ĝismorte.
En la tirola ĉefurbo li kreis por la timpano de la Tirola landa muzeo Ferdinandeum reliefon reprezentantan omaĝon al la artoj, sciencoj kaj metioj. Ĉar ĝi estis el gipso kaj elmetita al influoj de vento kaj veteraĉo ĝi jam delonge ne plu ekzistas. La unuan fojon li konatiĝis kiam oni komisiis al li en la jaro 1855-a fari novan ĉefaltaron por la paroĥa kirko en Wels.
La produkto estis tiam perfekta ke li ekde tiam ne nur el Tirolo sed ankaŭ el aliaj katolikaj landoj ricevis mendojn. Estas de li ankaŭ la romanikstila altaro de Zirl, la gotikstila en Landeck kaj la ankaŭ gotikstila en la Kirko Nia kara sinjorino en Münster.
Same li faris en 1867 la tuton internan de la paroĥa kirko en St. Pauls. En 1863 oni farigis lin Tiroler Landes-Adresse, kies kolorigon prizorgis August von Wörndle. Dum la jaroj 1867/68 Stolz estis plejtempe en Italujo, ĉefe en Romo, kie - ricevinta stipendion fare de la registaro - li strebis pliperfektigi sin. Sed li tiam jam estis tro maljuna por tiri grandan profiton el la roma restado. Frukto de tiu ĉi tempo estas statuo de la Virgulino en Kaltern. Stolz lernis ankaŭ pri la renesanca arto en Romo kaj imitis ĝin de tempo al tempo, ekz. kiam li dezajnis en 1877 la altaron, la monstrancon kaj la aliajn kirkajn meblojn por preĝejo en Bad Ischl. Sed la ĉefa verko de Stolz estis la granda skulptaro ĉirkaŭ la krucimita Jesuo en tombeja kapelo en Insbruko. Pro plaĉego al la fidelulo ĝi estis ofte kopiita por aliaj tiaj kapeloj.
Graveco
Kiom altestimata Stolz inter kolegoj estis videblas en la fakto ke li elektitis en 1877 por la restaŭradlaboroj de la kirko kaj la famekonata Krucumitaro en Wechselburg proksimde de Rochlitz (komisio fare de la grafo Schönburg).
Menciindas ankoraŭ la gotikstila altaro por la pilgrimpreĝejo en Seefeld (1870), altaro por la Ligoriana kirko en Romo (1871), dezajno de la fenestroj de la kunsidejo de la tirola Landa domo (1876) kaj por la mozaiko de la konko en la virina monakejo sur Hirschanger apud Insbruko. Tie ĉi Stolz uzis motivojn el la roma Baziliko Sankta Klemento (1879).
La lastajn jarojn li pasigis agrable retiriĝinte. Ĉe lia entombigo en la 18.11.1890 funebris ne nur la klerika partio, kies membro li estis, sed ĉiuj amikoj de arto en Tirolo ĉar li estis unu el ilia plej bonaj reprezentintoj. Lia propra artista evoluo ekmalŝatigis lin la akademian trejnadon kontraŭa al la daŭra praktikado, laŭ la mezepoka modelo. En tiu ĉi senco li ankaŭ parolis dum la Katolika tago en Insbruko en la jaro 1867-a.
Hej, en herbejo ruĝa viburno
Hej, en herbejo ruĝa viburno (Ой, у лузі червона калина) estas kanto de Stepan Ĉarneckij (1881-1944), kiu fariĝis ukraina popola kanto. Estis kreita en 1914 por teatro "Ruska Besida". Himno de Ukrainaj siĉ-pafistoj, estis populara ankaŭ inter armeanoj de Ukraina Ribela Armeo.
La kanto estis plenumita anstataŭ nacia himno dum la lastaj jaroj de Ukraina SSR kaj ege populara dum la invado de Rusio en Ukrainion (2022).
Takuro Okuyama
Takuro Okuyama (奥山 卓廊, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Thespa Kusatsu kaj Mitsubishi Mizushima.
16017 Street
16017 Street estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Ethan James Street, finalisto en 2003 de la scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo Intel Science Talent Search, pro lia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Winston Churchill High School de Livonia (Miĉigano, Usono).
Maximiliano de Almeida
Maximiliano de Almeida estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale Noroeste Rio-grandense), kaj apartenas al la mikroregiono Sananduva. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 4 911 loĝantoj.
Maria La Baltejra
María Peres (Perez), A Balteira (Baltejra), naskita en Armea (Coirós) en la 13-a jarcento, estis galega menestrelo.
Fono
Dum la Mezepoko disvolviĝis kiel ĉefa muzikstilo la religia, komponata kaj aŭdata en monaĥejoj kaj beginejoj, por akompani la mesojn kaj preĝojn, por pliproksimigi la animon al Dio. En ĝi ludis grandan rolon multaj virinoj, monaĥinoj, kaj beginoj. Samtempe, for de la muroj de konventoj, monaĥejoj kaj preĝejoj, aŭdiĝis sekulara muziko ludata de trobadoroj kaj trobadorinoj de altaj sociaj tavoloj. Ili dediĉis sin al komponado kaj prezentado de siaj verkoj en la aristokrataj kaj kortegaj rondoj.
La plej oftaj temoj de tiuj tekstoj estis ĝentila vivo, specife pri amaj aferoj, la kodoj de kavalireco kaj bonegaj heroaj legendoj, kiuj altigis la moralon, kuraĝon kaj honoron de mezepokaj kavaliroj. Tiuj prezentadoj de la trobadoroj havis precipe distrajn celojn, ne profesiaj. Komponi, verki versojn, poemojn estis dignaj kaj honorigaj aktivecoj. Sed ludi muzikilojn ne estis aferoj por korteganoj. Tion faris aliaj artistoj: la menestreloj, kiujn la trobadoroj dungis por akompani ilin en iliaj prezentaĵoj. Tiamaniere socie pli malfavoraj, sed kreemaj kaj kapablaj artistoj, eniris en la altajn rondojn de riĉaj, gravaj personecoj, La menestreloj aperis en urboj kaj vilaĝoj por distri kaj amuzi la malaltajn sociajn klasojn en la kruda kaj intensa mezepoka vivo. Ili ja estis profesiaj muzikistoj kiuj ricevis salajrojn por spektakli siajn artojn sur strataj podioj, en trinkejoj aŭ kiel allogaĵoj ĉe festoj kaj bankedoj de reĝoj kaj nobeloj.
Peranto (biologio)
Peranto estas (laŭ PIV) malgranda molekulo, kiu kombiniĝas kun ricevanto kaj modifas ties strukturon kaj konsekvence ties aktivecon. Nervotransigilo estas nerva peranto.
Peranto, kiu aktivigas ricevanton, nomiĝas agonista, peranto kiu senaktivigas ricevanton, nomiĝas antagonista.
Maria La Baltejra
Fono
Ili estis vojaĝantaj artistoj, kiuj parkerigis la kantojn kreitajn de trobadoroj, aŭ kantis temojn de populara tradicio. Foje ili aliĝis al karavanoj de forirantoj al kiuj ĝojis kantante kantojn, ludante instrumentojn aŭ prezentante ĉiajn akrobataĵojn. Plejofte ili lertis en pluraj el tiaj artoj, tiel oni nomis ilin ankaŭ ĵonglistojn, kion oni povus traduki kiel ‘ŝerculo’ ĉar la uzado de la satiro kaj ridindeco estis ofta en la ĵongladoj. Dank' al ili ekdiskoniĝis aro da epopeaj kaj popularaj poemoj el la pagana tradicio.
Do, la sekulara populara muziko havis du grandajn ĉefrolulojn, kiuj forte influis en la mondo de la kulturo kaj lingvo de la socio. La trobadoroj kaj la menestreloj sin dediĉis al kreado kaj interpretado de kantitaj versoj per kiuj ili disvastigis la lingvon kaj la historion de ĉiu popolo. Ankaŭ ili diskonigis la novaĵojn venintajn de foraj frontoj kie ajn la Krucmilito batalis. En ambaŭ kolektivoj partoprenis multaj virinoj kiuj akompanis la artojn de siaj kunuloj aŭ ili mem fariĝis grandaj artistinoj de spektakloj.
Kalia inozinato
Kalia inozinato aŭ C10H11N4K2O8P estas organika kompleksa salo de kalio kaj inozinata acido, uzata kiel gusto-plibonigilo de la nutro-industrio kaj ofte trovata en rapidofaraj makaronoj, frititaj terpomoj kaj gamo da aliaj manĝetoj. Tiu kombinaĵo estas stabila sed neakordigebla kun fortaj oksidigagentoj.
Maria La Baltejra
Vivo
Unu el la plej konataj menestrelinoj estis María Perez Baltejra aŭ pli bone konata kiel Maria La Baltejra. Ŝi estis galega muzikistino kaj dancistino de la 13-a jarcento kiu ĝuis rimarkindan popularecon ĉe la kortego de Alfonso la 10-a ‘la Saĝa’.
Malmultaj datumoj oni konas de ŝia vivo kaj de ŝia arta kariero. Plej multaj el la datumoj devenas de dokumento subskribita kun la monaĥejo de Sobrado en 1257, en kiu ŝi vendis bienon kontraŭ dumviva lupago, protekto kaj loko por esti entombigita. La alia fonto de informo pri ŝi estas la priridaj, mokaj kantoj kiujn komponis pli ol 12 trobadoroj, ĵonglistoj kaj inkluzive Alfonso la 10-a mem. Tiaj primokaj kantoj estas dediĉitaj al kantistino, dancistino kaj muzikistino, postvivanta en mondo malfavora al la virina kondiĉo. La partopreno en tiu vira medio estis la bazo de la negativa vidpunkto maljuste kantita de la galeg-portugalaj trobadoroj.
Maria Baltejra probable naskiĝis en La Korunjo, Galegio, kie ŝi havis domon kaj heredis bienon. Ŝi aperas unue en la kortego de Ferdinando la 3-a sed komencas brili pro ŝiaj skandaloj dum la regado de lia filo, Alfonso la 10-a, en kies kortego ŝi ludis sian arton, inter la jaroj 1257 kaj 1267, kiel indikas Ramón Menéndez Pidal.
Ŝi estis virino kiu preferis la vivon en libereco, plena de aventuroj, sen ligoj, sen limoj. Per la kantoj kiujn ŝi inspiris oni povas scii ke La Baltejra plenumis sian promeson pilgrimi al la Sankta Lando ĉirkaŭ 1257 dum la krucmilito. Ŝia reveno estis salutita per kantoj de ŝerco kaj mokado de viroj kiuj enviis ŝian kuraĝon kaj decidemon. Specife, la trobadoro Pedro da Ponte kiu kantis: “Nia krucmilitisto María Pérez jam venis de eksterlando, tiel ŝarĝita de indulgoj, ke ŝi ne eblas trovi la ĝustan pozon per la pezo (de la indulgoj)…”
Estas ankaŭ konata, ke ŝi rilatis kun la Maŭroj kaj ke ŝi povus agi kiel agento de Alfonso la 10-a, solvante aŭ mildigante politikajn obstaklojn per siaj ĉarmoj. Alia bildo, kiu venis al ni pri La Baltejra, priskribas ŝin kiel lertan ludanton, probable en Murcio, sur la militfronto. Unue ŝi ŝajnigis perdi la ludon kaj poste, surprize senmonigis la alian.
Pli ol 12 kanzonoj estis dediĉitaj al Maria Perez Baltejra, kio atestas ke ŝi estis la plej populara menestrelino de la 13-a jarcento kaj unu el la malmultaj, kies nomo transdaŭris.
Cinamila karbonato
Cinamila karbonato aŭ cinamila karbonato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la cinamila alkoholo kaj karbonata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo. Cinamila karbonato posedas 19 karbonatomojn, 18 hidrogenatomojn, kaj 3 oksigenatomojn. Cinamila karbonato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de karbonataĵoj kaj cinamilaj derivaĵoj.
5153 Gierasch
5153 Gierasch estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝia nomo honoras la profesoron pri astronomio Peter J. Gierasch, kiu solvis fundamentajn problemojn pri atmosfera dinamiko por Marso, Jupitero kaj, per la "mekanismo de Gierasch", Venuso. Li kunfondis la Centron por Radiofiziko kaj Kosma Esploro de la Universitato Cornell kaj ricevis la Premion Gerard P. Kuiper 2014 pro siaj kontribuoj al la planedoscienco.
Raul Soares
estas municipo kun urbaj rajtoj en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Zona da Mata kaj en la mikroregiono Ponte Nova. Fondita en 1925, laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
NGC 5264
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ruĝkrona barbulo
La Ruĝkrona barbulo (Megalaima rafflesii) estas birdospecio de la familio de Aziaj barbuloj aŭ Megalaimedoj. La barbuloj estas grupo de preskaŭpaserinaj birdoj kun tutmonda tropika distribuado. Ili ricevas tiun familian nomon pro la bridoj aŭ harecplumoj kiuj ĉirkaŭas siajn fortikajn bekojn.
Ĝi troviĝas en Brunejo, Indonezio, Malajzio kaj Singapuro, krom en la kontinento Birmo kaj Tajlando. Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj plantejoj. La specio estas minacata pro perdo de habitato.
En la genro de Aziaj barbuloj nome Megalaima estas du grupoj de specioj laŭ la kapoplumaro, kvankam ĉiuj havas ĝeneralan verdan plumaron en la korpo kaj vosto. Sed laŭ la kapoplumaro estas specioj kiuj havas grizbrunajn sen koloraj markoj kapojn, kolon kaj bruston, kiel la  Brunkapa barbulo, la Stribarbulo, la Verda barbulo kaj la Verdorela barbulo, dum aliaj havas tre rimarkindajn kolorajn markojn en la kapo ĉefe ruĝaj, flavaj aŭ bluaj (bazaj koloroj) kun metalaj briloj, kiuj estas ekzemple la jenaj: Ruĝkrona barbulo, Ruĝgorĝa barbulo, Flavfrunta barbulo, Flavgorĝa barbulo, Nigrobrova barbulo, Bluvanga barbulo, Flavkrona barbulo, Blugorĝa barbulo, Bluorela barbulo, Ruĝfrunta barbulo kaj Sangofrunta barbulo. Tiu ĉi specio, do, apartenas al tiu lasta grupo kun koloraj markoj.
Pli precize tiu ĉi orientalisa specio, krom la jam menciata verda ĝenerala koloro havas tre ruĝan kronon, de kie venas la nomo de la specio en kelkaj lingvoj, sube tre bluan superokulan strizonon samlonge al la nuko, sube tre nigran traokulan larĝan strion el super la beko samdirekte kiel la aliaj du supraj (en tiu nigra strio rimarkindas tre ruĝa makulo sub kaj malantaŭ la okulo), sube tre blua gorĝo kun flavaj aŭ oranĝaj (au ruĝaj) markoj super la ŝultroj, tio estas ambaŭflanke de la gorĝo. La beko estas fortika kaj malhelgriza (ĉirkaŭe videblas la bridaj harecplumoj) same kiel la kruroj.
Árpád Gyergyai
Árpád Gyergyai
Beate Klarsfeld
Beate Auguste KLARSFELD-KÜNZEL (n. la 13-an de februaro 1939 en Berlino) estas germana-franca ĵurnalistino kaj nazio-ĉasantino.
En 1960 ŝi renkontis la jud-francan juriston Serge Klarsfeld al kiu ŝi en 1963 edziniĝis en Parizo. Ŝi jam dum jaroj kunlaboras kun sia edzo por senmaskigi militkrimulojn. En 1968 ŝi malkovris ke la tiama okcident-germana kanceliero Kurt Georg Kiesinger estis nazio dum la Dua Mondmilito. Dum CDU-kongreso ŝi vangofrapis lin, pro kio ŝi estis komdamnita je kvar monata prizonpuno.
En 1979 en Novjorko fondiĝis la Beate Klarsfeld Fondaĵo kiu batalas kontraŭ la antisemitismo.
Bionectria epichloë
Bionectria epichloë estas specio de fungoj el la familio Bionectriaceae. Gia anamorfo estas Clonostachys epichloë. Ĝi parazitas kun Epichloë typhina.
Gotika libroilustrado
] La libroilustrado de la gotiko deiris ekde Francujo kaj Anglujo, kie ĝi komenciĝis proksimume 1160/70, dum kiam en Germanujo ankoraŭ ĝis proks. 1300 superregis romanikaj formoj. Dum la tuta gotika epoko Francujo kiel ĉefa kulturnacio restis decida por la stilaj evoluoj de la libroilustrado. Per la transiro de malfrugotiko al renesanco libroilustrado perdis en la dua duono de la 15-a jarcento sian rolon kiel unu el la plej gravaj artgenroj sekve de la disvastiĝo de la presarto.
Je la turniĝo de la 12-a al la 13-a jarcento la komerca libroproduktado paŝis ĉe la flankon de la monaĥeja libroproduktado, samtempe pli kaj pli artistoj pernome aperis. Tipa fariĝis la majstro, kiu estris metiejon, per kiu li verkis kaj en la bildtabula kaj en la libra pentrado. Pase de la 13-a jarcento la nobelaro anstataŭis la klerikaron kiel ĉefa mendanto, per tio la profana literaturo fariĝis preferata objekto de la libroilustrado. La plejofte ilustrita librotipo tamen restis la horlibro.
Sinspelt
Sinspelt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj apartenas al la komunumaro Suda Ejfelo (Verbandsgemeinde Südeifel), administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj, kiu ekestis la 1-an de julio 2014. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Gorna Orjaĥovica
Gorna Orjaĥovica (cirile Горна Оряховица) estas urbo en norda Bulgario. La urbo estas la centro de samnoma komunumo kaj apartenas al la provinco Veliko Tarnovo. Fine de la jaro 2009 la urbo havis loĝantojn.
Rilatoj al Esperanto
En la apuda urbeto Dolna Orjaĥovica, parto de la komunumo Gorna Orjaĥovica, la 17-an de aprilo 1870 naskiĝis kaj poste la plejparton de sia vivo logis Ĥristo Popov, unu el la pioniroj de Esperanto en Bulgario. Li estis instruísto en lernejo de la urbeto kaj fariĝis aŭtoro de lernolibro, aperinta en 1895. Kune kun Georgi Oreskov, li verkis la librojn "Plena manokonduko por ellerno de la internacia lingvo Esperanto" kaj "Plena vortaro de la lingvo internacia Esperanto. Parto 1-a, Esperanta-bulgara", ambaŭ eldonitaj en 1900.
Novobiliĉi (stacidomo)
Novobiliĉi (Новобіличі) estas fervoja stacio en Kievo (Kieva provinco), ĉefurbo de Ukrainio.
Köröm
Köröm estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Miskolc. La loknomo signifas: ungo.
Situo
Köröm situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Sajó, ĉe kunfluo de Sajó kaj Hernád, laŭ flankovojoj. Kontraŭe Muhi estas atingebla tra ponto. Nyékládháza troviĝas 9, Tiszaújváros 11, Miskolc 16 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1387, tiam apartenanta al abatejo de Sajólád. En 1707 pro inundo de Sajó ne en fortikaĵo de Ónod okazis la parlamenta malfermo, sed sur kampo de Köröm. En 1858 pramo ekfunkciis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.
Famuloj
En Köröm naskiĝis meteologiisto István Bodolai.
Siddi
Siddi - jen itale kaj sarde - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma regiono Sardio, situas en la suda parto de la insulo kaj ekde aprilo 2021 estas parto de la refondita administra unuo provinco Mez-Kampidano (Medio Campidano, Campidanu de Mesu). Antaŭe ĝi kvin jarojn estis parto de la provinco Sud-Sardio kaj antaŭ 2016 apartenis al la tiam malfondita sama provinco Mez-Kampidano. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Najbaraj komunumoj estas Baressa (OR), Collinas, Gonnoscodina (OR), Gonnostramatza (OR), Lunamatrona, Pauli Arbarei kaj Ussaramanna.
Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Kentaro Takada
Kentaro Takada (高田 健太郎, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Thespa Kusatsu.
Komunumoj de Alpes-Maritimes
Jen listo de la 163 komunumoj de la franca departemento Alpes-Maritimes. (CAP) Kunurba komunumo de Grasse (Communauté d'agglomération du Moyen Pays Provencal), kreita en 2002.
(CAR) Kunurba komunumo de Menton (Communauté d'agglomération de la Riviera Française), kreita en 2002.
(CAN) Kunurba komunumo de Nice (Communauté d'agglomération de Nice-Côte d'Azur), kreita en 2002.
(CAS) Kunurba komunumo de Antibes (Communauté d'agglomération de Sophia Antipolis), kreita en 2002.
Helbling-domo
La Helbling-domo (germane: Helblinghaus) estas konstruaĵo situanta en la malnova urbokerno de Innsbruck, tre proksime al Ora Tegmento, Herzog-Friedrich-Straße nr 10.
Paim Filho
Paim Filho estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 4.243 loĝantojn en 2010.
Helbling-domo
Priskribo
La origina strukturo estis konstruita en la 15-a jarcento, sed evoluis signife kun novaj arkitekturaj stiloj en postaj jarcentoj.
La Helbling-domo estis kompletigita en 1732 fare de Anton Gigl. La konstruaĵo estis nomita laŭ Sebastian Helbling, kiu posedis la konstruajn de 1800 ĝis 1827.
Eksteraj ligiloj
Pri la domo
Cayo Lara
Cayo Lara Moya (Argamasilla de Alba, Ciudad Real, 1952) estas hispana politikisto, membro de la Komunista Partio de Hispanio (PCE) kaj ĝenerala kunordiganto de Unuiĝinta Maldekstro (Izquierda Unida. IU).
Profesia terkultivisto, li agadis ĉe la sindikato COAG. Li estis urbestro de Argamasilla de Alba de 1987 ĝis 1999. Ekde 2000 estis ĝenerala kunordiganto de Unuiĝinta Maldekstro de Kastilio-La Manĉo.
En la 9-a Federacia Asembleo de Unuiĝinta Maldekstro (novembro 2008) kandidatiĝis al la posteno de coordinador general, kaj li havis la 43% da delegitaj voĉdonoj, kaj eniris en la Federacia Politik-Kunsido. Tiu ento elektis lin la, kiel sekvanto de Gaspar Llamazares je la ĉefposteno de la partio, kun apogo de la 55% da kunsidantoj.
Cubzac-les-Ponts
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Cubzac daus Ponts - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Blaye (aŭ Blaia) kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas cubzacais.
Hemanto
Hemanto aŭ sangofloro (PIV) (Haemanthus) estas genro el la amarilidacoj. Ties specioj estas bulbaj herboj, staŭdoj kaj kreskas en suda Afriko kun ofte grandaj, okulfrapaj, kap- aŭ umbelformaj infloreskoj de ruĝaj aŭ blankaj floroj. Kelkaj specioj estas subvitre aŭ ĉambre kulturataj. Ili havas du aŭ nur kelkajn dikajn foliojn.
(14359) 1988 CU1
(14359) 1988 CU1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Blankokula muŝkaptulo
La Blankokula muŝkaptulo, Melaenornis fischeri, estas malgranda paserina birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas foje lokata en la genro Dioptrornis anstataŭ Melaenornis. Estas malhelbruna al nigreca birdo supre (ĉefe en flugiloj kaj vosto), pli sablokolora sube. En la malhela kapo elstaras la hela okulringo de kio devenas la komuna nomo de la specio.
Ĝi estas indiĝena de la altaj teroj de Afriko el Etiopio kaj Kenjo tra Orienta Afriko al orienta Kongo kaj Malavio. En Kenjo ĝi ne ĉeestas en la oriento kaj nordo de la lando. Ĝi estas birdo de altaj teroj kiu estas komuna en arbaraj habitatoj, inklude ĝardenoj.
Ĝi estas tre rimarkinda birdo kutime vidata ĉu sola ĉu laŭ paroj. La Blankokulaj muŝkaptuloj estas ofte vidataj ĉu kaptantaj insektojn dumfluge ĉu elgrunde. Ili ripoziĝas laŭ stara sinteno sur branĉoj, stumpoj, trafikindikiloj ktp.
La scienca nomo omaĝas la germanan esploriston Gustav Adolf Fischer.
Malnovurba Placo
La plej notinda konstruaĵo sur la placo estas Malnovurba Urbodomo
Je la kontraŭa flanko de la placo troviĝas monumenta konstruaĵo de la Preĝejo de Virgulino Maria antaŭ Týn.
La centron de la placo okupas la monumento de Magistro Jan Hus (verko de skulptisto L. Šaloun); la statuaro estis malvualita en 1915 okaze de la kvincentjara datreveno de brulmortigo de la reformatoro. Sur la norda flanko konserviĝis el originaj domoj la konvent-konstruaĵo de Paŭlanoj (domo n-ro 930/7), frubaroka, el la jaro 1684, kies impona frontono meritas atenton.
Notindaj plue, orientflanke, estas palaco Kinský (n-ro 606/ 12) (nuntempe ejo de grafikaj kolektoj de la Nacia Galerio), rokokostila konstruaĵo el 1755-1765, kaj Týn-lernejo n-ro 604/14 kun interesa renesanca frontono. En ĝia teretaĝo kaj en tiu de la najbara domo n-ro 603/15 konserviĝis gotikaj arkadoj.
La domoj sur la suda flanko de l' placo havas romanikajn kaj gotikajn fundamentojn. Plej multajn el ili oni rekonstruis en barokstilo. La domo "Ĉe unukornulo" (U jednorožce) n-ro 551/17 havas tipan frurenesancan portalon. La domo n-ro 548/20, ĉe la angulo de strato Železná, posedas romanikajn kelojn, bone konservitan malfrugotikan enirejon kaj restaĵojn de portalo kun dato 1496 A. D. (el metiefo de Matěj Rejsek). Ĉi tie la fama ĉeĥa komponisto Bedřich Smetana malfermis en 1848 privatan muziklernejon. La domvico kontraŭe de la urbestra domo (inter la stratoj "Železná" kaj "Melantrichova") atentigas precipe per siaj konservitaj arkadoj.
En apudeco de la urbestra domo troviĝas la domo "Ĉe minuto" (n-ro 3/2), notinda renesancstila konstruaĵo, kies specialaĵo estas sgrafito kun figuraj desegnaĵoj, devenantaj el komenco de la 17-a jarcento. Nuntempe la preĝejo de Sta Nikolao (kostel sv. Mikuláše) ĉe la angulo de Pariza strato ankaŭ apartenas al la Malnovurba placo. La elstara barokstila konstruaĵo el 1732-1735 estas laboraĵo de K. I. Dientzenhofer. La skulptaĵoj devenas de Antonín Braun, nepo de la fama baroka skulptisto de Praha, Matyáš Braun, dum la freskojn sur la kupolo faris bavara pentristo Peter Assam. La preĝejo apartenas nun al la Ĉeĥoslovaka eklezio.
Henri de Saint-Simon
Henri de Saint-Simon [sensimon], en Esperanto Henriko de San-Simono (fakte Claude-Henri de Rouvroy, grafo de Saint-Simon; naskiĝis 17-a de oktobro 1760 Parizo; mortis 19-a de majo 1825 Parizo) estis aristokrato, oficiro ĉe la usona liberiga milito kaj ĵurnalisto; fondinto de la unua socialista skolo (vidu Sansimonismo).
Vivo
Lia persona sekretario estis ekde 1817 Auguste Comte.
Saint-Simon fondis fruan utopian socialismon kun kristanaj influoj. Li havis la ideon pri industria socio kun nova moro.
József Romhányi
József ROMHÁNYI [jOĵef romhAnji], hungare Romhányi József, Esperante Jozefo Romhányi estis hungara poeto, tradukisto, libretisto kaj verkisto.
József Romhányi naskiĝis la 8-an de marto 1921 en Nagytétény, kiu estas nun apartenaĵo de Budapeŝto. Li mortis la 7-an de majo 1983 en Budapeŝto.
ISO 3166-2:ES
La ISO-kodoj de la 17 aŭtonomaj komunumoj kaj la 50 provincoj (hispane provincia) de - plus du hispaniaj eksklavoj en Nordafriko (hispane ciudades autónomas en el Norte de África, do "urboj aŭtonomaj en la nordo de Afriko") - konsistas el la dulitera (alpha-2) ISO-kodo de Hispanio, "ES" (de la hispana formo "España" respektive la kataluna "Espanya"), kaj po unu aŭ du literoj.
En februaro 2010 ĉiuj aŭtonomaj komunumoj, kiuj nur konsistas el unu provinco, ricevis kodon malsaman de la koncerna provinco. Krome la kastili-lingvaj toponimoj de la objektoj en la aŭtonomaj komumoj Galegio, Katalunio kaj Balearoj estis anstataŭigitaj per toponimoj en la galega respektive kataluna lingvoj, ĉar nur tiuj nun estas oficialaj.
Provincoj
1 Tiuj provincoj identas al la samnomaj aŭtonomaj komunumoj.
Distrikto Halberstadt
ATENTU: La 1-an de julio 2007 el la malnovaj distriktoj Halberstadt, Quedlinburg kaj Wernigerode kreiĝis la nova distrikto Harco (laŭ la montaro Harco). Ĉi-tie ankoraŭ priskribiĝas la malnova distrikto!
La distrikto Halberstadt (germane: Landkreis) ĝis ties malfondo la 1-an de julio 2007 situis en la okcidento de la federacia lando Saksio-Anhalto de Germanio. La urbo Halberstadt estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 664,99 km² fine de 2006 loĝis homoj; do meznombre 117 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio-Anhalto la koncerna nombro estas 124, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Halberstadt estas signita per 8.
Najbaraj distriktoj estis sude Wernigerode (20), sudoriente Quedlinburg (14), en la nordo distrikto Börde (6), la malsuprasaksaj distriktoj Wolfenbüttel kaj Helmstedt, en la okcidento Goslar.
Urbaj kaj neurbaj komunumoj inter la jaroj 1990 kaj 2007
(inter krampoj la nombroj de loĝantoj fine de 2006)
Unueca komunumo
komunumaroj kun membraj komunumoj
administra centro de komunumaro *
Simon Reeve
Simon Alan Reeve (naskiĝis en septembro 1972 en Hammersmith, Londono) estas brita aŭtoro, dokumenta filmisto kaj televida prezentisto.
Simon Reeve loĝas en Londono kaj laboras pri internacia terorismo, solvado de konfliktoj kaj vojaĝdokumentoj en malmulte konataj lokoj. Li verkis plurajn librojn inkluzive de The New Jackals kaj A Day in September.
Lokoj Ne-Ekzistantaj
Holidays in the Danger Zone: Places That Don't Exist estas kvin-parta BBC-serio ellaborita, planita kaj prezentita de Simon Reeve pri regionoj kun faktaj reĝimoj, kiuj ĝis nun ne estis internacie agnoskitaj aŭ nur en izolitaj kazoj, kaj kiuj estas pretenditaj de aliaj landoj, ĉar el ilia vidpunkto temas pri nelegitimaj secesioj de sia naciaj teritorioj: Somalilando, Ĉednestrio, Tajvano, Sud-Osetio kaj Montara Karabaĥo.
=== Renkontu la 'stan'-landojn === Meet the Stans estas kvar-parta BBC-serio pri Centra Azio, denove disvolvita kaj prezentita de Reeve. En tiu serio li vojaĝas de la nordokcidenta Kazaĥio (Kazakstano), laŭ la rusa landlimo tra Kirgizio kaj Taĝikio ĝis Afganio, okcidenta Uzbekio kaj la legendaj urboj de la Silka Vojo, Samarkando kaj Buĥaro.
Paŝon post paŝo: La vivo en miaj vojaĝoj
La 6-an de septembro 2018 aperis la aŭtobiografio de Reeve nomata Step by Step: The Life in My Journeys,pri lia vivo kiel sukcesa aŭtoro kaj televida prezentisto.
Vidu ankaŭ
Erika Fatland
NGC 5265
NGC 5265 (aliaj indikoj — MCG 6-30-68, ZWG 190.40, KUG 1337+371, IRAS13379+3706, PGC 48354) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Guildhall Art Gallery
La Guildhall Art Gallery (esperante "Gildohala Artgalerio") estas arta galerio, kiu entenas la artan kolektaron de la City de Londono, en Britio. La galerio troviĝas ene de konstruaĵo, kiu estis finpretigita en 1999 por anstataŭi antaŭan konstruaĵon detruitan dum la dua mondmilito en 1941. Ĝi estas ŝtonkonstruaĵo, duone gotikstila por kongrui kun la stilo de la apuda londona gildohalo.
La kolekto konsistas el proksimume kvar mil verkoj, el kiuj 250 ĉiam restas ekspoziciataj. Multaj pentraĵoj temas pri Londono aŭ londonrilatitaj aferoj.
Demokratia Respubliko Kongo
La Demokratia Respubliko Kongo, aŭ Kongo Kinŝasa, estas ŝtato en Centra Afriko, de 1971 ĝis 1997 nomita Zairio. La landonomo, same kiel tiu de Kongo Brazavila, devenas de la rivero Kongo, kiu limas la du landojn.
La Demokratia Respubliko Kongo (République démocratique du Kongo), foje aludita kiel DR Kongo, DRC, Kongo-Kinŝaso, Zairio-Kongo, DROC, aŭ RDC, estas lando situanta en la mezafrika regiono de la Grandaj Lagoj. Ĝi estas la due plej granda lando en Afriko laŭ areo kaj la dekunua plej granda en la mondo, havante la grandecon de okcidenta Eŭropo. Kun loĝantaro de 80 milionoj kaj preskaŭ 250 etnaj grupoj kaj lingvoj, la Demokratia Respubliko Kongo estas la deknaŭa plej popolriĉa nacio en la mondo, la kvara plej popolriĉa nacio en Afriko, same kiel la plej popolriĉa oficiale francparolanta lando.
Ĝi estas limigita fare de la Centrafrika Respubliko kaj Suda Sudano en la nordo; Ugando, Ruando, kaj Burundo en la oriento; Zambio kaj Angolo en la sudo; la Kongo Brazavila, la angola eksklavo de Kabindo, kaj Atlantiko en la okcidento; kaj estas apartigita disde Tanzanio fare de lago Tanganjiko en la oriento. La lando havas aliron al la oceano tra 40-kilometro- (25 mejl.) peco de atlantika marbordo ĉe Muanda kaj la ĉirkaŭ 9-km larĝa elfluejo de la rivero Kongo kiu malfermiĝas en la Gvinean Golfon. Ĝi havas la duan plej altan totalan kristanan loĝantaron en Afriko.
La Dua Konga Milito, komenciĝanta en 1998, detruis la landon kaj foje estas referita kiel la "Afrika Mondmilito" ĉar ĝi implikis naŭ afrikajn naciojn kaj dudek armitajn grupojn. Malgraŭ la subskribo de packontraktoj en 2003, batalado daŭrigis en la oriento de la lando en 2007. Tiele, la troa pezo de seksperforto kaj aliaj perfortoj estis priskribitaj kiel la plej malbonaj en la mondo. La milito estas la plej mortiga konflikto de la mondo ekde la Ĉina Revolucio, mortigante 5.4 milionojn da homoj ekde 1998. Pli ol 90% ne estis mortigitaj en batalo, mortante anstataŭe pro malario, diareo, pulminflamo kaj subnutrado, plimalbonigita fare de dislokitaj loĝantaroj vivantaj en nesanitaraj kaj troloĝataj kondiĉoj al kiuj mankis aliro ŝirmiĝi, akvo, manĝaĵo kaj medicinoj. Kvardek sep procento el tiuj mortoj estis infanoj sub la aĝo de kvin. Eĉ al nuno la daŭrantaj konfliktoj pliseverigas la malplenigon de la granda agrikultura potencialo de la lando. Konflikto por kontrolo de la mineraloriĉaĵo estis tialo por kelkaj el la plej perfortaj abomenaĵoj. Kongo havas, partumita kun Niĝerio, HDI rangigo de 304, la plej malsupra en la mondo. Ĝi ankaŭ estas la lando kun la plej malsupra Kruda Nacia Enspezo de la mondo kun GNI de 190 USD.
Spite ties grandan loĝantaron kaj tre dense loĝataj regionoj, Kongo havas vastajn areojn de naturo kiuj subtenas unu el la plej altaj niveloj de biodiverseco.
Etimologio
Iam la Demokratia Respubliko Kongo estis kolonio de Belgio nome Belga Kongo, kaj post la sendependigo la uzita nomo estis Respubliko Kongo ĝis la 1a de aŭgusto 1964 kiam ties nomo ŝanĝiĝis al Demokratia Respubliko Kongo (por korespondi al ŝanĝo de konstitucio kaj distingi ĝin el la apuda Respubliko Kongo). Antaŭ tio, la du landoj estis distingitaj laŭ iliaj ĉefurboj, la Demokratia Respubliko Kongo (aktuala Kinŝasa), kiel Congo-Léopoldville, kaj la Respubliko Kongo kun Brazzaville, Congo-Brazzaville. En 1971, la tiama prezidento Mobutu ŝanĝis la nomon de la lando al Respubliko Zaire, nomo deriva el malĝusta prononcado en portugala de la vorto en kikongo nzere aŭ nzadi, kio tradukeblas kiel "la rivero kiu englutas ĉiujn riverojn", alude al la rivero Kongo, kiu same ŝanĝis sian nomon al Zaire.
El la Unua Konga Milito kiu kondukis al la elpostenigo de Mobutu en 1997, la lando iĝis denove Demokratia Respubliko Kongo.
Historio
Reĝlando Kongo (en la konga lingvo: Kongo dya Ntotila aŭ Wene wa Kongo) estis bantua regno en centra Afriko, kiu ekzistis ekde la 14-a ĝis en la 18-a jarcento.
Spongo de Menger
La spongo de Menger estas matematika objekto tridimensia, kiu ekestas per teoria konstruado analoga al tiu de la aro de Kantor. Ĝi estis nomita laŭ la aŭstra matematikisto Karl Menger, kiu priskribis ĝin en 1926.
Demokratia Respubliko Kongo
Historio
Por akiro de kaŭĉuko, rubenojn, diamantojn, oro kaj eburo en granda kvanto, la indiĝenoj estis devigataj perforte labori kaj ekis reĝimo de teruro kaj masakroj de enteraj vilaĝoj. Kalkuloj inkludante la rektajn kaj la nerektajn viktimojn (pro malriĉigo de la lando) varias inter 6 kaj 10 milionoj da homoj.
Spongo de Menger
Ĝi ekestas per rikura divido de kubo al 3×3×3 subkuboj kaj forpreno de la mezaj sep subkuboj kaj sama traktado de la restantaj 20 subkuboj. Same kiel la aro de Kantor ĝi havas mezuron (ĉi-okaze volumenon) nulan. La sekva bildo montras la tri unuajn paŝojn de tiu forpreno:
Demokratia Respubliko Kongo
Historio
Laŭ la belga konstitucio la registaro ne rajtis investi ŝtatan monon en siaj kolonioj. Tiele ĉio estis financata private aŭ de la propra kolonio. En 75 jaroj Belgio igis la kolonion de Kongo giganton agrikolan kaj minejan. Tamen la plej parto de la konga loĝantaro ne ĝuis la ekonomian kreskon. La salajroj estis malalategaj, la tradicioj estis anstataŭitaj de bazlernejoj, oni organizis faktan sistemon de rasapartigo. Ĉe Belgio dum multe da tempo oni faris politikon kaj propagandon patrecajn pri la kolonio de Kongo, respegulita ekzemple en verkoj kiel "Tinĉjo en Kongo", kiu gloriis la "civilizan mision" de Belgio. Tio daŭris almenaŭ ĝis la jardeko de 1930.
Post kelkaj jaroj de naciista efervesko post la Dua Mondmilito la 4an de januaro de 1959 la belga registaro anoncis agnoskon de la sendependo de Kongo kaj decidis fiksi la daton de la 30a de junio 1960 por la sendependo post negocado en Bruselo. La partioj pli kontraŭkoloniaj venkis en la parlamentaj kaj prezidentaj balotadoj. Joseph Kasa-Vubu estis elektita prezidento kaj Patrice Lumumba ĉefministro. La 30a de junio de 1960, la belga ekskolonio atingis la sendependon post ses monatoj de preparoj.
La nova lando suferis kelkajn internajn malfacilaĵojn, kaj Belgio intervenis por certigi malokazigon de naciigo de la naturaj resursoj, apogante la disigon de la du minejaj provincoj de Katango kaj Suda Kasaio. Joseph-Désiré Mobutu ekhavis la povon en Kongo, kaj ordonis la enkarcerigon de Lumumba, kiu estis mortigita en karcero danke al la kompliceco de la belga sekreta servo. De 1965 ĝin regis Mobutu Sese Seko. En 1971-1999 ĝi nomiĝis Zaira Respubliko. Post 1980 la korupto kaj malbona administrado de la reĝimo de Mobutu lanĉis Kongon en la mizeron kaj la intercivitanan militon. De 1991 Mobutu dividis ŝtatpotencon kun la opoziciulo Etienne Tshisekedi, sed baldaŭ eloficigis lin el la ĉefministra posteno. Politika malharmonio transformiĝis al milita kontraŭstaro. De 1994 en la landon venis rifuĝintoj el la najbara Ruando, kio havis detruan influon al la landa ekonomio.
En 1994 Mobutu ŝajne apogis la amasbuĉadon ĉefe de tutsioj nomita Ruanda genocido. En 1996 oni proklamis la forpelon de tucioj el la lando kaj eksplodis ribelo en orientaj regionoj; krome aliaj kontraŭantoj de Mobutu insurekciis kaj en majo de 1997 la ribelo eniris en Kinŝaso, Mobutu forfuĝis kaj la landon ekregis Laurent-Désiré Kabila.
El 1998 al 2003 la lando suferis internacian militon, kiam Ruando, Burundio kaj Ugando alianciĝis por helpi la kongajn ribelulojn kontraŭ Laurent Kabila, kiu siavice ricevis la apogon de la registaroj de Angolo, Ĉado, Sudano, Zimbabvo kaj Namibio. En tiu milito okazis pli da 3,5 milionoj da mortoj, plej granda nombro post la Dua Mondmilito. Plej terura ero de tiu konflikto estas ke ĉiu partio milite perfortas kaj persekutas civilan loĝantaron ĉu la armeo de la konga registaro ĉu la ribeluloj, kiuj laŭdire apogas la tutsiojn kongajn. En novembro de 2008 la generalo Laurent Nkunda estris novan ribelon en la orientaj regionoj (Kivu) kontraŭ la tiama prezidento Joseph Kabila, filo de la eksa. Ĉirkaŭ la urbo Goma okazis dum tiuj jaroj enormaj translokigoj de loĝantaro (multaj centoj da miloj) ĉiam fuĝintaj el rabado kaj perforto.
En la orienta parto de la lando dum jaroj daŭras batalado inter la registaraj trupoj kaj gerilanoj, ofte forme de etna purigado. Fine de 2019 nombro de rifuĝintoj en tiu regiono atingis 4,5 milionojn. Multaj el ili fuĝas al la najbaraj landoj kiel Angolo, Zambio kaj aliaj. Ugando gastigas pli ol 1 milionon da rifuĝintoj, inkluzive de 384 000 konganoj, el kiuj 48 000 alvenis en 2019.
Geografio
La Demokratia Respubliko Kongo situantas en la kerno de la centr-okcidenta parto de Subsahara Afriko kaj limas (laŭ horloĝo, el okcidento) kun Angolo, la Respubliko Kongo, la Centrafrika Respubliko, Sud-Sudano, Ugando, Ruando, Burundo, Tanzanio (lime kun la lago Tanganiko) kaj Zambio. La teritorio estas trapasata de la Ekvadoro, kun unu triono el la lando en la Norda Hemisfero kaj du trionoj en la Suda Hemisfero.
Kiel rezulto de ties ekvatora loko, DR Kongo posedas altajn pluvindicojn (Vidu artikolon Pluvĝangalo), la jara averaĝo de la lando estas de 1.070 mm. Ĉiu tiu pluvo estas la kaŭzo de la ekzsito de la Kongaj arbaroj, nome la dua plej granda ĝangalo de la mondo. La superabunda vegetaĵaro kovras grandan parton de la baseno de la rivero Kongo, ĝis ties elfluo en la Atlantikon okcidente. Tiu areo estas ĉirkaŭata de savanoj sude kaj sudokcidente, de montaraj terenoj okcidente kaj de densaj paŝtejoj etende trans la rivero Kongo norde. Altaj montoj troviĝas en la regiono plej orienta de la lando, kies plej alta punkto estas la Monto Ngaliema en la landlimo kun Ugando (5110 metroj).
La baseno de la rivero Kongo etendas sur preskaŭ la tuta lando, en areo de ĉirkaŭ 3’700 000 km². La rivero kaj ties alfluantoj (Kasai, Sangha, Ubangi, Aruvimi, kaj Lulonga estas la plej grandaj) formas la kernon de la ekonomio kaj de la transporto, kaj havas altan efikon sur la ĉiutaga vivo de la loĝantaro. La fonto de la rivero Kongo troviĝas en la altaj teroj kaj la montoj de la valo Granda Rifto, kaj ankaŭ en la lago Tanganiko kaj la lago Mŭero. La rivero Kongo estas la plej longa de Centra Afriko, la dua plej longa de Afriko, kaj ankaŭ la dua plej akvenhava de la mondo (post Amazono).
La valo Granda Rifto de la afrika kontinento enhavas la areon de la Afrikaj Grandaj Lagoj kun kiuj la DR Kongo limas almenaŭ kun du el ili nome la lago Alberto kaj la lago Tanganiko. La Rifta Valo havigis la plej parton de la sudo kaj de la oriento de la DR Kongo per granda kvanto de mineralaj riĉoj. Inklude koltanon (mineralo kiu helpis financi diversajn flankojn de la Dua Konga Milito, konflikto kiu rezultis en proksimuma kalkulo de pli ol 5 milionoj de mortoj, la plej granda ekde la Dua Mondmilito), kobalton, kupron, kadmion, nafton, diamantojn, oron, arĝenton, zinkon, magnezion, stanon, germaniumon, uranion, radiumon, baŭksiton, feron kaj karbon. Bedaŭrinde tiu riĉo ne povis esti profito por la popolo de la DR Kongo, male la lokaj geriloj financiĝas parte danke al la espluatado kaj vendado de mineraloj kaj ĉefe de diamantoj plej ofte kontraŭleĝe elfositaj.
Flaŭro kaj faŭno
Situanta sur teritorio de orografio tre diversa, la D.R. Kongo posedas grandan varion de biomoj; ekde la savano en la sudaj regionoj, la humida ĝangalo montareta de la regionoj montaraj de la oriento, la grandaj afrikaj lagoj oriente kaj la ĝangalo de Kongo, kiu estas, post la Amazona arbaro la plej etenda de la mondo, tio igas Kongon unu de la lando kun plej biologia diverseco de la planedo.
La internacia organizo WWF dividas la teritorion de la DR Kongo en deksep ekoregionoj:
Inter la multaj specioj (kelkaj endemiaj kaj multaj aliaj raraj) kiuj loĝas en tiu teritorio oni povas trovi du speciojn de ĉimpanzoj; nome la ordinara ĉimpanzo kaj la bonobo aŭ nana ĉimpanzo, la okcidenta gorilo, la okapio kaj la Konga pavo. Kvin el la naciaj parkoj de la lando estas katalogitaj kiel Monda heredaĵo de Unesko: nome la naciaj parkoj Garamba, Kahuzi-Biega, Salonga kaj Virunga kaj la Okapia Naturrezervejo. La enlanda milito kaj la malriĉigita ekonomio multe damaĝis la biodiversecon. Multaj parkogvardistoj estis murditaj aŭ ne povis pluigi sian laboron. Tiuj kvin lokoj estas listitaj kiel endanĝerigita Monda Heredaĵo fare de la Unesco.
Demografio
Oni registris kaj katalogis ĉirkaŭ 200 al 250 etnajn grupojn el kiuj majoritato estas Bantuoj. La plej multnombra popolo estas tiu de la Kongoj, la Luboj kaj la Mongoj, kiuj kune kun la Mangbetuoj-Azandeoj konstituas ĉirkaŭ 45% el la loĝantaro. Oni parolas ĉirkaŭ 700 lokajn lingvojn kaj dialektojn. Krome ĉar nur en 1960 la lando sendependiĝis disde Belgio, la oficiala lingvo de la Demokratia Respubliko Kongo estas la franca, kaj nek la nederlanda nek la germana, kiuj ne havas hegemonion al mondoregiono. Aliflanke, la lingala lingvo estas uzita kiel lingvafrankao.
Ĉe 2007, la Demokratia Respubliko Kongo enhavis ĉirkaŭ 65.750.000 da loĝantoj (inter ili 17,8 % lubaoj, 16,4 % konganoj, 13,2 % mongoj, 9,9 % ruandanoj). La averaĝa kvanto de gefiloj por virino estas de 6.37, nome unu el plej altaj indicoj de Afriko, kio okazigas loĝantokreskon neniam vidita en la historio de la lando: oni ĉirkaŭkalkulas ke por la jaro 2050 tiu lando havos ĉirkaŭ 177.200.000 de loĝantoj, kio havus gravajn konsekvencojn kaj ekonomiajn kaj mediajn (totala detruo de arbaroj kaj naturaj rimedoj). Tiele la elmigrado estas konstanta, kaj multaj kongolanoj abandonas la landon serĉe de pli bonaj vivkondiĉoj. La Eŭropa Unio estas la kutima celo de la elmigrantojn kiuj eliras el Kongo, ĉefe al Belgio kaj Francio.
Ĉefaj urboj
Ĉefaj urboj krom la ĉefurbo estas Mbuji-Mayi (1.559.073 en 2010), Kisangani (682.599 en 2009), Kananga (597 000), Goma (500 000), Lubumbaŝo (402 000), Kolwezi (451.168 en 2010).