cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bamijana valo
Krom la bamijanaj Budhoj temas precipe pri ĉi tiea ampleksa sistemo de kavernaj loĝejoj, kiuj estas ofte ornamitaj per ĝis nun videblaj surmuraj pentraĵoj. En multaj tiuj ĉi profundigitaj kavernoj poste troviĝas restaĵoj de pli grandaj aŭ malpli grandaj statuoj eĉ kun eventuala altaro, do la vico da kavernoj estas konsiderebla kiel malgrandaj temploj.
Monda heredaĵo
Pro sia eksterordinara valoro la antikvaj memorigaĵoj en la Bamijana valo estis en la jaro 2003 envicigitaj en liston de monda heredaĵo de Unesko sub nomo. Sume temas pri ok konkretaj memorigaĵoj.
Ronaldinho
Ronaldo de Assis Moreira aŭ Ronaldinho (eta Ronaldo) aŭ Ronaldinho Gaúcho (gaŭĉa eta Ronaldo) (naskiĝis la en Porto Alegre) estas brazila futbalisto. En komenco de sia kariero, oni en Brazilo komparis lin al Ronaldo. Li ludis por Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense, Paris Saint-Germain F.C., FC Barcelona kaj A.C. Milan. Nuntempe li ludas por Flamengo.
Josef Vaněček
Josef VANĚČEK (naskiĝis la 7-an de januaro 1923 en Devín apud Bratislava - mortis la 8-an de januaro 1998 en Pardubice) estis ĉeĥa esperantisto, fondinto, prezidanto kaj honora prezidanto de Asocio de Esperantistoj-Handikapuloj.
Post finstudo de gimnazio en Brno, tuj post la dua mondmilito, li soldatiĝis kaj post plua studado en armea lernejo li iĝis oficiro, ĝis la fino de sia kariero li atingis la rangon de kolonelo. Post geedziĝo en 1950 lia edzino naskis infanojn Josef, Jan kaj Eva, pri kiuj ŝi eminente zorgis, sed bedaŭrinde en 1967 ŝi mortis.
Ne ĉiu scipovas kompreni la tragedion, kiam homo, kies sensoj normale funkciis, subite estas ĉirkaŭita per totala silento. Li vidas, ke la homoj ion sciigas al li, ke ili volas ion demandi, sed li nenion aŭdas, nek komprenas. Kaj baldaŭ trafis lin alia plago, kiam forpasis lia edzino.
Dank‘ al tio Josef Vaněček ne kutimis rezigni, li lernis solvi ĉiujn problemojn, batali kontraŭ la malfavora sorto kaj trovi en si sufiĉajn fortojn por venki.
Li lernis Esperanton per koresponda kurso kaj trovis en ĝi sencon de sia vivo. Lia kursgvidanto doktoro Josef Hradil sugestis al li ideon helpi same al handikapitaj homoj.
Dank‘ al kromordinara klopodo de Josef Vaněček en 1992 estiĝis memstara Asocio de Esperantistoj-Handikapuloj (AEH), kiun ankaŭ UEA agnoskis kiel fakan asocion.
Josef Vaněček sukcesis aranĝi tri internaciajn kongresojn de AEH, instali memortabulon omaĝe al L. L. Zamenhof en Františkovy Lázně, regule eldonadi bultenojn Informilo kaj Antaŭen, lernotekstojn, bildvortarojn, kolekton de ludoj en Esperanto k.s. Dum lastaj kvar jaroj li kunlaboris kun sia amikino kaj poste edzino Jarmila Rýznarová.
Buritirama
Buritirama estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 19.600 loĝantojn en 2010.
József Zsigmond Berényi
Barono József Zsigmond Berényi [joĵef ĵigmond berEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Berényi Zsigmond József (Lia nobela antaŭnomo estis karancsberényi [karanĉberÉnji]) (naskiĝis la 1694 en Hungara reĝlando en Bodok (nuntempa Dolné Obdokovce en Slovakio), mortis la  1748 en Pécs) estis hungara pastro, episkopo, abato, kanoniko.
Biografio
József Zsigmond Berényi lernis en jezuita lernejo, poste en Pázmáneum, fine en Jezuita Universitato de Nagyszombat, kie li doktoriĝis el teologio. Li lernis ankaŭ en Romo inter 1715-1718, kie li pastriĝis. Pli frue en 1714 li iĝis abato. Liaj sekvaj ĉefaj postenoj aŭ titoloj estis: Li establis seminarion kun biblioteko (kiu estis ĝermo de Librejo Klimo) en Pécs. Li estis entombigita en Baziliko-katedralo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo en Pécs.
C. Michaux
C. MICHAUX estas menciata kiel aktoro de teatraĵo prezentita dum la 1-a UK 1905. Li eble estis parenco de Alfred MICHAUX, advokato el Bulonjo-ĉe-Maro, la ĉefa organizanto de la unua Universala Kongreso de Esperanto. Tiu ĉi poste verkis reformitan Esperanton, sen ĝermanaj radikoj, kiun li nomis Romanal. Kune kun Paul Boulet li verkis lernolibron por franclingvanoj (Methode pour apprendre seul l'Espéranto).
Boletus edulis
Priskribo
Ĝi havas ĉaman aŭ flavbrunan koloron, ofte la rando estas pli hela. La ĉapelo estas komence globforma, sed ĝi platiĝas. Ĝi grandas de 10 ĝis 25 cm sed povas atingi 35 cm.
La pora produkta tavolo troviĝas sub la ĉapelo, kiu havas – june – blanketan, poste verdflavan koloron. Tiu tavolo estas facile deigebla el la ĉapelo.
La trunketo estas blanketa kaj ventra en la malsupra parto. Ĝi havas helan retecan figuron surtrunkete.
La fungokarno estas malmola kaj blanka. Distranĉita, la karno restas blanka, ne bluiĝas. Ĝi estas bongusta (la venenaj radika kaj vulpa boletoj estas amaraj).
Sistematiko
Fakte nun oni scias ke Boletus edulis estas klado, kiu enhavas plurajn speciojn.
Klado de edulis sensu stricto (nobla boleto en strikta senco)
Longueville (Manche)
Longueville estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Longuevillais.
(13398) 1999 RF62
(13398) 1999 RF62 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Carl Loewe
Carl LOEWE (* 30-an de novembro 1796 en Löbejün en Saalkreis; † 20-an de aprilo 1869 en Kiel; kompleta nomo Johann Carl Gottfried Loewe) estis germana komponisto.
Baladoj
La plej konataj el la 400 baladoj estas:
Hora Svaté Kateřiny
Hora Svaté Kateřiny (Katharinaberg) estas urbo en Ĉeĥio situanta en Ercmontaro sur ŝtatlimo inter Ĉeĥio kaj Germanio, proksimume 12 kilometroj nordokcidente de Litvínov en distrikto Most en Regiono Ústí nad Labem. Plej proksimaj municipoj en la ĉirkaŭaĵo estas Brandov, Nová Ves v Horách (Bohemio, Ĉeĥio), Deutschneudorf (Saksio, Germanio) kaj banloko Seiffen (Saksio,Germanio). Hora Svaté Kateřiny estas membro de mikroregiono Ligo de municipoj en regiono de Ercmontaro (LMRE). Antaŭ la dua mondmilito la urbo estis plejparte germana. Vivas en ĝi.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1480.
La 11-an de marto 2008 estis al la municipo renovigita statuso de urbo.
Gusztáv Heckenast
Gusztáv Heckenast [gustAv hekenast], laŭ la hungara skribmaniero Heckenast Gusztáv estis hungara historiisto, instruisto kaj profesoro.
Gusztáv Heckenast naskiĝis la 1922 en Budapeŝto. Li mortis la 1999 en Budapeŝto.
Seneko
La nomo Seneko aŭ Seneca kutime referencas al
Melkado
Manmelkado
Manmelkado estas farita per masaĝado kaj subpelado el la cicoj de la mamaro, ŝprucante la lakton en sitelon. Estas du ĉefaj metodoj uzataj nome la jenaj:
Maŝinmelkado
Plej melkado en disvolvigita mondo estas farita uzante melkomaŝinojn. La cicotasoj estas ligataj al la bovinaj cicoj, poste la tasoj alternas inter vakuo kaj normala aerpremo por elpreni la lakton. La lakto estas filtrata kaj malvarmigita antaŭ esti aldonita al grandaj laktujegoj por stokado.
Nuntempe ekzistas tute aŭtomataj melkomaŝinoj kiuj permesas al la bovino elekti kiam estu melkata, kaj tiele oni atingas pli grandan kvanton da lakto pli efike.
Letero al Diogneto
Historio de la dokumento
La dokumento restis nekonata ĝis la 15-a jarcento. Ĉirkaŭ la jaro 1436 latina juna kleriko Tomaso el Areco, loĝanta en Konstantinopolo por studi la grekan lingvon hazarde trafis, inter la paperoj uzitaj de fiŝvendisto por envolvi fiŝon, tiun manuskripton. Kaj tiel oni ekposedis tiun kodekson, kiu poste transiris al la manoj de dominikano Johano Stojković el Raguzo, kiu tiam membris en la legacio de la Koncilio de Bazelo ĉe Konstantinopolo. Tiu ĉi ĝin kunportis al Bazelo. Ĝin ricevis humanisto Johano Reuchlin. Sekve en 1560 aŭ en 1580 ĝi troviĝis en la abatejo de Marmoutier (Alzaco), el kie, inter la jaroj 1793 kaj 1795, estis transigita al la biblioteko de la municipo de Strasburgo. La 24-an de aŭgusto 1870, dum la franca-prusia milito, la prusia artilerio provokis incendion en la biblioteko kiu detruis la manuskripton de tiu greka letero.
Spite de tiu perdo, la teksto estas precize konata pro la fakto ke la 16-a jarcento el ĝi oni kopiis tri ekzemplerojn:
Sed kio plej gravas estas la du kontrolkomparojn de la manuskriptoj publikigitaj de Eduard Cunitz kaj Eduard Reuss, respektive en 1842 kaj en 1861, por la unua kaj tria eldono de la verkoj de Justino Martiro publikigitaj iniciate de Johann Carl Theodor von Otto. Aparte, la kontrolkomparo zorgita de Reŭss estis detalema kaj Otto, kies editoraĵo aperis post la detruo de la manuskripto, ĝin citis abunde, tiel ke la eldono de Otto estas hodiaŭ tiu kiu plej ĝuste informas pri la manuskrupto mem.
Enhavo
Diogneto estas pagano, al kiu la “Letero” estas adresita. Ĝi ekiras per iuj demandoj koncernantaj kristanojn per kiuj tiu enketas pri ili.
La respondo de la aŭtoro encentriĝas en skemeca kaj severa kritiko pri politeismo kaj judismo: rilate kristanojn, li deklaras, ilia religio ne povas estinti instruata de simpla homo.
Li krome ilustras la kondiĉon de kristanoj en la mondo per serio de paradoksoj, kaj ĝin komparas al la kondiĉo de la animo en la homa korpo:
Kio subtenas tion ĉion? Tiu religio ne estas frukto de homa elpenso, sed de revelaciiĝo de la dia amo, kiu sendinte sian Filon elaĉetis la homojn el la abismo en kiun ilia nekapablo plenumi la bonon ilin ĵetis. Dio ne pretendis ke ili siafortostreĉe eliru el ĝi, sed lia ŝajna malfrua riveliĝo permesis al la homoj plisperte konsciiĝi pri ilia boneco; kaj lia amo igas ebla la amon praktikitan de la kristanoj en tiu ĉi mondo, kun la rigardo fiksa al sia ĉiela civitaneco. Imitado de tiu konduto estas proponita ankaŭ al Diogneto.
La lasta parto de la “Letero” entenas konsiderojn pri la revelacio pri la diaj misteroj, revelacio transdonita de la Logos al la Apostoloj kaj de tiuj ĉi al la Eklezio, kiu ilin konservas kaj anoncas.
Estas ankaŭ proponita ankaŭ interpreto alegoria de la du arboj de la Edena Paradizo kun la celo difini la ĝustan rilaton inter la scio kaj la dumviva praktiko.
Stilo kaj pritaksoj
La “Letero” estas verkita en altkvalita greko, brila en la argumentado, kapabla saĝe profiti de la rimedoj de la retoriko.
Laŭlonge de la historio ĝi altiris juĝojn entuziasmajn:
”Juvelo de la kristana antikveco, al kiu praktike neniu verko de la postapostola epoko povas egali pro koncepto kaj stilo". (Semisch, 1855.
Unu el la plej elstaraj specialistoj pri la greka literaturo, Eduard Norden, tiun verkon inkluzivas 1909 inter la brilegaĵoj greke produktitaj de kristanoj”.
Tamen ekzistas ankaŭ legoj malpli pozitivaj same kiel tiu de Geffcken, kiu tiel komentis 1907:
”La aŭtoro de la “Letero” skribas al amiko siajn opiniojn pri kristanismo, neniu el kiuj estas ideo, eĉ ne pensée (komplete kaj logike pritraktata): kontentegante la momentan postulon, li ĉarmforme kolektas ĉiun specon de banalaj esprimoj”.
Plej signifas estas la formulado pri la funkcio de kristanoj en la mondo tiel taksataj:
”Oraj partikloj kiuj, eĉ solaj, justigus la detaleman laboron elspezitan por analizo de nia teksto”. [Henri-Irénée Marrou, specialiste analizanto de la teksto).
Mistera rilate sian originon kaj sian destinon tra la kristana antikveco, la "Letero al Diogneto” restas do enigma pro ĝia kapablo fascini kaj generi rezervojn.
La Dua Vatikana Koncilio ree malkovris tiun verkon proponante el ĝi iujn esprimojn en siaj dokumentoj, precipe por priskribi la kondiĉojn de kristanoj en la mondo. Ĝi estas citata en:
Satoshi Tezuka
Satoshi Tezuka (japane 手塚 聡, n. 4-an de septembro 1958) estas japana futbalisto. Li de 1980 ĝis 1988 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
NGC 739
NGC 739 (aliaj indikoj — PGC 7312, MCG 5-5-30, 6ZW 116, ZWG 503.59, PGC 7334, ARAK 67, NPM1G +33.0059) estas galaksio en konstelacio Triangulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Sabrina Sabrok
Lorena Fabiana COLOTTA SABROK alias Sabrina SABROK (Buenos Aires, 4-a de marto 1976) estas argentina aktorino kaj kantistino.
Ŝi aperas en televidaj programoj La hora pico, Gran Hermano México Sabrina, El Sexo en su Máxima Expresión...
Indre Østfold
Indre Østfold estas komunumo de Norvegio, kreita komence de la jaro 2020 el la antaŭaj komunumoj Askim, Eidsberg, Hobøl, Spydeberg kaj Trøgstad. La loko Askim estas la administra centro de la nova komunumo. Ekde la kreiĝo komence de januaro 2020 ĝi apartenas al la provinco Viken - antaŭ tio la kvin membraj loĝlokoj de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Østfold. Laŭ la stato de en la teritorio de la nuna komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun
(66959) 1999 XO35
(66959) 1999 XO35 estas terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido, malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia spektra klaso "Sk" (subklaso de la klaso"S") indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Orbito
Ĝia tre discentra klinata orbito krucas tiun de Marso kun marsa MOID de 0,07502 AU (11,223 milionoj da km), ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de la Tero : ĝia tera MOID estas 0,277491 AU (41,512 milionoj da km) por la epoko.
Ĝi estas nemalproksima de la orbita resonanco 1:4 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero, tio, kiu estas karakterizilo de la korpoj de la alinda familio.
Mooj
La mooj (aliaj nomoj: Degha, Janela, Aculo, Mmfo, Mohua, Mochia, Miao, Mo Jia, Mo Min, Buru (Buro), Ching, Sou kaj Panyam) estas etno en Ganao kaj Ebur-Bordo. Ili mem nomas sin Deg, la nomo Mo estas uzata de iliaj najbaroj kaj de eksteruloj. Ankaŭ en la koloniisma epoko oni nomis ilin Mo.
La hodiaŭa ganaa loĝregiono de la mooj troviĝas sude de la Nigra Voltao oriente de la urbo Bandao (Banda) kun kernregiono vidalvide al Bamboi, kie tradicie aŝantia pramo veturadas trans la Nigran Voltaon. (Bamboi situas je la norda bordo de la suda riverparto). Parto de la mooj setlas ankaŭ norde de la Nigra Voltao. Plia malgranda Mo-grupo loĝas pli norde en la nordoriento de la lobi-lando, proksimume en la ĉirkaŭejo de la punkto 09°40’ N; 02°30’W.
Arta roko
La arta rokenrolo estas ĝenro de rokenrolo emerĝinte fine de la jaroj 1960 inspirita de la Altkultura muziko (avangarda kaj klasika). La unua uzo de la termo, laŭ la Merriam-Webster Online Dictionary, datas de 1968. La arta rokenrolo estas muzika formo kiu "provis iri trans la limoj de rokenrolo", kaj kiu elektas eksperimentan kaj konceptan alproksimiĝo. La arto rokenrolo inspiras al si de multaj ĝenroj, ĉefe de la klasika muziko kaj de la eksperimenta rokenrolo, kaj de psikedelaj kaj avangardaj muzikoj, de Popola muziko, de la baroka popo, kaj, poste, de la ĵazo.
Hénansal
(jen france, bretone Henant-Sal) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Eidsberg
Eidsberg estas vilaĝo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la komunumo Indre Østfold kaj kun la komunumo membriĝis en la tiam same novkreita provinco Viken. Ĝis la fino de 2019 la loĝloko estis memstara komunumo en la historia provinco Østfold - la centro de la malnova komunumo estis la loĝloko Mysen. Fine de en la komunumo vivis. La teritorio havas komunan limon kun
Sega
Sega Korporacio estas japana multnacia videoluda programisto kaj eldonisto ĉefsidejita en Shinagawa, Tokio. Ĝiaj internaciaj filioj, Sega de Ameriko kaj Sega Eŭropo, estas respektive ĉefsidejitaj en Irvine, Kalifornio kaj Londono. La arka divido de Sega ekzistis kiel Sega Interactive Co., Ltd. de 2015 ĝis 2020. Sega estas filio de Sega Group Corporation, kiu estas siavice parto de Sega Sammy Holdings. De 1983 ĝis 2002, Sega ankaŭ disvolvis konzolojn de videoludoj.
Sega estis fondita de usonaj komercistoj Martin Bromley kaj Richard Stewart kiel Nihon Goraku Bussan la 3an de junio 1960; baldaŭ poste, la kompanio akiris la valoraĵojn de sia antaŭulo, Servaj Ludoj de Japanio. Kvin jarojn poste, la kompanio fariĝis konata kiel Sega Enterprises, Ltd., post akirado de Rosen Enterprises, importisto de ludoj kun monero. Sega evoluigis sian unuan moner-luditan ludon, Periskopo, en la malfruaj 1960-aj jaroj. Sega estis vendita al Golfo kaj Okcidentaj Industrioj en 1969. Post malkresko en la arkadkomerco en la fruaj 1980-aj jaroj, Sega komencis evoluigi videoludajn konzolojn, komencante kun la SG-1000 kaj Master System, sed luktis kontraŭ konkurencantoj kiel la Nintendo Entertainment System. En 1984, Sega-ekzekutivoj David Rosen kaj Hayao Nakayama gvidis administran aĉetadon de la kompanio kun subteno de CSK-Korporacio.
Glenn Gould
Glenn Herbert GOULD (naskiĝis la 25-an de septembro 1932 en Toronto, Ontario, Kanado, mortis la 4-an de oktobro 1982, Toronto) estis pianoartisto en Kanado, fama pro brila, ofte surpriza ludprezento, pureco de la kontrapunkta ludo.
Sega
Sega liberigis sian sekvan konzolon, la Sega Genezon (konatan kiel la Mega Drive ekster Nordameriko), en 1988. La Genezo luktis kontraŭ la konkurenco en Japanio, sed trovis sukceson eksterlande post la liberigo de Sonic la Erinaco en Sonic kaj mallonge submetis sian ĉefan. konkuranto, la Super Nintendo Entertainment System, en Usono Poste en la jardeko, Sega suferis plurajn komercajn fiaskojn kiel la 32X, Saturn, kaj Dreamcast-konzoloj. En 2002, Sega ĉesis fabriki konzolojn por iĝi tria partio-programisto kaj eldonisto kaj estis akirita de Sammy Korporacio en 2004. En la jaroj de la akiro, Sega estis pli profita. Sega Holdings Co. Ltd. estis establita en 2015, Sega Korporacio, estante renomita Sega Games Co., Ltd. kaj ĝiaj arkadaj, entretenimiento, kaj ludila sekcioj apartigitaj en aliaj kompanioj. Sega Ludoj kaj Sega Interactive estis kunfanditaj en 2020 kaj renomitaj Sega Korporacio.
Sega produktis plurajn multmilion-vendantajn franĉizojn, inkluzive de Sonic la Erinaco, Totala Milito kaj Jakuza, kaj estas la plej fekunda arkadludo-produktanto de la mondo. Ĝi ankaŭ funkciigas amuzajn arkadojn kaj produktas aliajn distraĵojn, inkluzive de Sega Ludiloj. Sega estas agnoskita por sia tempo subtenanta siajn proprajn videoludajn konzolojn, ĝian kreivecon, kaj ĝiajn novigojn. En pli lastatempaj jaroj, ĝi estis kritikita pro siaj komercaj decidoj kaj la kvalito de ĝia krea eligo.
Originoj kaj arkpafado (1940–1982)
En 1940, usonaj komercistoj Martin Bromley, Irving Bromberg, kaj James Humpert formis Normajn Ludojn en Honolulu, Havajo. Ilia celo estis provizi amuzajn maŝinojn, inkluzive de slot-maŝinoj, al militaj bazoj, ĉar la kresko de dungitaro kun la komenco de la Dua Mondmilito kreus postulon por distro. Post la milito, la fondintoj vendis Normajn Ludojn en 1945, kaj en 1946 establis Servajn Ludojn, nomitajn pro la armea fokuso. Post kiam Usono-registaro malpermesis fendaĵmaŝinojn en siaj teritorioj en 1952, Bromley sendis dungitojn Richard Stewart kaj Ray LeMaire al Tokio por establi Servajn Ludojn de Japanio por provizi monerojn kun usonaj bazoj en Japanio. Jaron poste, ĉiuj kvin viroj establis Servajn Ludojn Panamo por kontroli la entojn de Servaj Ludoj tutmonde. La kompanio disetendiĝis dum la sekvaj sep jaroj por inkludi distribuon en Sud-Koreio, Filipinoj kaj Sud-Vjetnamio. La nomo Sega, mallongigo de Servaj Ludoj, unue estis uzata en 1954 sur fendo-maŝino, la Diamanta Stelo.
Glenn Gould
Lia repertuaro konsistis ĉefe el kontrapunktaj verkoj (precipe Bach, malfrua Beethoven kaj Arnold Schönberg, sed li evitis romantikan muzikon de la 19-a jc.)
Sega
Originoj kaj arkpafado (1940–1982)
Pro konateco devenanta de enketoj pri krimaj komercaj praktikoj, Servaj Ludoj de Japanio estis dissolvitaj la 31an de majo 1960. La 3an de junio, Bromley establis du kompaniojn por transpreni siajn komercajn agadojn, Nihon Goraku Bussan kaj Nihon Kikai Seizō. La du novaj kompanioj aĉetis ĉiujn aktivaĵojn de Servaj Ludoj de Japanio. Kikai Seizō, komercanta kiel Sega, Inc., temigis fabrikadon de fendaj maŝinoj. Goraku Bussan, faranta komercon sub Stewart kiel Utamatic, Inc., funkciis kiel distribuisto kaj funkciigisto de moner-funkciigitaj maŝinoj, aparte jukeboxes. La kompanioj kunfandiĝis en 1964, konservante la nomon Nihon Goraku Bussan.
Glenn Gould
Li ŝanĝis en 1964 de koncertejo al sonregistra studio, kie li estis produktanto, verkisto kaj prezentisto.
Doel
Doel ekde la 60aj jaroj de la pasinta jarcento konatiĝis pro la plilarĝigaj planoj de la haveno de Antverpeno. Tiuj ĉi planoj tiom minacas la vilaĝon, ke ĝi perdiĝas.
Historio
Doel unue estis menciita en la jaro 1267 kiel "De Doolen". La ĝusta signifo estas malklara. Eble ĝi referencas al la nederlandlingva "dalen" [malsupreniri]. Dum la Mezepoko De Doolen verŝajne ankoraŭ estis insularo en la rivero Skeldo.
Ekde la 13a jarcento oni en Doel elfosis torfon. Doel kaj la ĉirkaŭaj regionoj apartenis al la mastro de Beveren, kiu stimulis la torfelfosadon. En 1571 Doel kune kun Kieldrecht iĝis sendependa sinjorlando.
La torfelfosado en la torfmarĉo igis la regionon vundebla por inundoj. Samtempe la Skeldo en la 12a jarcento estis ĉiam pli forte influata de la Norda Maro. Tial Doel kaj nordaj partoj de la Lando de Beveren ekde la 14a jarcento regule inundiĝis kaj oni ekkonstruis digojn kaj polderojn.
Doel apartenis al la paroĥo de Kieldrecht kaj nur en 1792 iĝis sendependa. En tiu jaro Doel estis asignita al la imperiestro de Aŭstrio kaj definitive aliĝis al la Sudaj Nederlandoj. Nur post la sendependiĝo de Belgio, Doel iĝis sendependa komunumo.
Bazilo Polenov
Bazilo POLENOV (Василий Дмитриевич Поленов; naskiĝis la en Sankt-Peterburgo, mortis la  en vilaĝo Borok (nun Polenovo, Tula provinco de Rusio)) estis rusia pentristo, majstro de la historia, pejzaĝa kaj ĝenra pentrarto. Li famiĝis krome kiel pedagogo.
Bazilo naskiĝis en la nobela familio, kies anoj estis bone edukitaj. Lia patro Demetrio Polenov estis akademiano pri la rusa lingvo kaj leksiko kaj okupiĝis ĉefe pri arkeologio kaj bibliografio. Lia patrino Maria Aleksejevna (naskita Voejkova) verkis librojn por infanaro kaj ŝatis pentri.
Doel
Planoj el la 90aj jaroj
Je la 1a de junio 1999 la flandra registaro decidis ke Doel kiel loĝloko malaperu. Post la balotoj en 1999 la politika partio Agalev zorgis pri tio ke oni faru studon pri la viveblo de Doel post la finpretigo de la Deurganckdoko. Tiu ĉi studo ne ŝanĝis ion ajn; Doel malaperu.
Bazilo Polenov
Ekde 1872 li vojaĝis tra Eŭropo kiel pensiulo de Akademio, kie konatiĝis kun tiea belarto. Li longe troviĝis en Parizo, kie verkis pentraĵon “La aresto de hugenotino”,  pro kiu li poste diplomiĝis kiel akademiano.
Doel
Situacio en la jaro 2000 kaj poste
Loĝantoj rajtis peti esti eksproprietigitaj, sed samtempe la flandra registaro garantiis al ili la rajton povi pluloĝi tie ĝis la jaro 2007. Socia peranto estis enoficigita por plenumi la socian akompanan planon. Je la 31a de decembro tiu ĉi socia plano finiĝis. La labormetodo zorgis pri tio ke la vilaĝo iom post iom mortas: je la 1a de majo 2003 ankoraŭ loĝis en la centro de Doel 214 de la 645 en 1998. Je la 1a de septembro 2003 ankaŭ la vilaĝa lernejo estis fermita, ĉar restis nur 8 lernantoj. Tamen en la domoj kiuj malpleniĝis, ekloĝis novaj homoj kaj tiel la nombro de loĝantoj stabiliĝas.
En julio 2005 la Deurganckdoko estis solene inaŭgurita. Jam en la printempo de la jaro 1999 konatiĝis planoj por dua kontenera doko, la Saeftinghedoko. Tiu ĉi etendiĝos rekte tra Doel kaj efektivigo de la planoj do signifus definitivan morton de la vilaĝo. Plej frue en la jaro 2007 la registaro decidos ĉu ĝi estos fosita aŭ ne.
Bazilo Polenov
En 1876 li revenis Rusion kaj tuj veturis en fronton de la rusa-turka milito, kie li servis kiel ĉefa pentristo de carido, heredonto Aleksandro (estonta imperiestro Aleksandro la 3-a). Post la milito Polenov translokiĝis al Moskvo, en kiu longtempe loĝis. En la ĉefurbo aperis lia pentraĵo «Moskva korteto», kiu alportis al li novan grandan gloron. Ĉi-loko situanta encentre de Moskvo, en Arbat distrikto, nun aspektas tute malsame, kvankam la bela preĝejo feliĉe konserviĝis.
En 1884 la pentristo vojaĝis al Konstantinopolo, Palestino, Sirio kaj Egiptio, kie li multe laboris kaj verkis kelkajn rimarkindajn pentraĵojn pri la historiaj personoj.
Doel
Situacio en la jaro 2000 kaj poste
Pro plivastigo de la antverpena haveno, jam antaŭe perdiĝis la vilaĝoj Oosterweel, Oorderen, Wilmarsdonk kaj Lillo. Ankaŭ aliloke en Eŭropo pro industrio vilaĝoj estis minacataj aŭ perdiĝis, ekz. Garzweiler en Nordrejn-Vestfalio kaj Altenwerder ĉe Hamburgo (ambaŭ en Germanio).
Denunco
Vortkomparo
La vortkomparo montras, ke denunco havas neŭtralan valoron en latinidaj lingvoj (fr, it), dum en ekzemple la hodiaŭa germana denunco nur havas negativan signifon de fi-denunco, kalumnio, perfido, ĝi do apartenas al la falsaj amikoj.
Bazilo Polenov
Post interkonatiĝo kun Savo Mamontov, fama entreprenisto kaj mecenato, Bazilo Polenov kaj lia fratino, ankaŭ pentristino Helena, ofte vizitis bienon Abramcevo, kiu estis lulilo de multaj eminentaj reprezentantoj de la rusaj kulturo kaj belartoj. Dank’ al granda kontribuo de Helena Polenova en Abramcevo aperis unika, originala ligna skulpturo. Ŝi mem kaj ŝiaj asistantoj instruis la lignan metion al adoleskoj el proksimaj vilaĝoj, kiuj ellaboris sian novan stilon. Ekde 1882 ĝis 1895 Bazilo Polenov laboris kiel profesoro en moskva Lernejo de pentrarto, skulpturo kaj arkitekturo.
Dum lastaj jaroj de sia vivo Polenov preferis pentri naturajn pejzaĝojn. Ĉi-cele li aĉetis bienon Bjoĥovo proksime de vilaĝeto Borok (nun Polenovo), Tula provinco de Rusio situanta sur la alta bordo de Okao rivero. Tie li konstruis la studion por pentrado kaj loĝado de siaj amikoj. Nun en la bieno funkcias muzeo de Bazilo Polenov. La pentristo mortis la 18-an de julio 1927 kaj estis sepultita en tiea vilaĝa tombejo.
Abraham Brill
Abraham Arden BRILL (12a de oktobro, 1874 – 2a de marto, 1948) estis aŭstridevena psikiatro kiu pasigis sian preskaŭ tutan plenkreskan vivon en Usono. Li estis la unua psikoanalizisto kiu praktikis en Usono kaj la unua tradukisto de Sigmund Freud en anglan.
Le Loreur
Le Loreur estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Abraham Brill
Kariero
Studinte kun Eugen Bleuler en Zuriko, Svisio, li renkontiĝis kun Freud, kun kiu li entreprenis korespondadon ĝis la morto de Freud en 1939. Li revenis en Usonon en 1908 por iĝi unu el la plej fruaj kaj plej aktivaj defendantoj de psikoanalizo, kaj la unua kiu tradukis al angla plej el la ĉefaj verkoj de Freud, same kiel librojn de Jung. Lia unua traduko de Freud aperis en 1909 kiel Some Papers on Hysteria; kaj kvankam la kvalito de liaj tradukoj foje estas plibonigebla, lia ĝenerala kontribuo al la disvastigo de psikoanalizo en Usonon ne povas esti forgesita. Li kampanjis por akademia agnosko de sia fako, prelegis en la Universitato Kolumbio, kaj iĝis klinika profesoro de psikiatrio en la Universitato de Novjorko. Li ankaŭ praktikis psikoanalizon.
Emil Erlenmeyer
Richard August Carl Emil Erlenmeyer (1825-1909) Frankfurto ĉe Majno estis germana kemiisto, konata pro siaj kontribuaĵoj por la disvolviĝo de la struktura teorio, formulante la regulon de Erlenmeyer, kaj kiel dezajnisto de kemia flakono. Li eniris en la Universitato de Gießen por studi medicinon, sed, influita de la lecionoj de Justus von Liebig li ŝanĝis je kemio. Liaj konkeroj pli notindaj estis la sintezoj de la Guanidino kaj Tirozino, same kiel li sukcesis klarigi la strukturon de komponaĵoj kiel la Laktono.
Le Loreur
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Lorois.
Emil Erlenmeyer
Kemiaĵoj de li studitaj
<Gallery> Benzoes%C3%A4ure.svg| Benzoata acido Cinnamicacid2.png| Cinamata acido L-Phenylalanin_-_L-Phenylalanine.svg| Fenilalanino Glycerin_Skelett.svg| Glicerolo Guanidin.svg| Guanidino Quinoline_chemical_structure_part1.png| Ĥinolino Lactone_Types.png| Laktono L-leucine-skeletal.png| Leŭcino Naphthalene_numbering.svg| Naftaleno Sodium-formate-2D.png| Natria formiato Sodium-oxalate-2D.png| Natria oksalato L-Tyrosin_-_L-Tyrosine.svg| Tirozino </Gallery>
Vidu ankaŭ
<Gallery> dosiero:Leopold_Gmelin.jpg| Leopold Gmelin (1788-1853) dosiero:Justus_von_Liebig_NIH.jpg| Justus von Liebig (1803-1873) dosiero:Robert Wilhelm Bunsen (HeidICON 116097).jpg| Robert Bunsen (1811-1899) dosiero:Burg_Windeck_(Weinheim).jpg| Heinrich Will (1812-1890) dosiero:Wurtz_Charles-Adolphe.jpg| Charles-Adolphe Wurtz (1817-1884) dosiero:Carl_Remigius_Fresenius.jpg| Carl Remigius Fresenius (1818-1897) dosiero:Wiesbaden_Herbstpanorama.jpg| Adolph Erlenmeyer (1822-1877) dosiero:Butlerov_A.png| Aleksandro Butlerov (1828-1886) dosiero:Heinrich_von_Angeli_-_Friedrich_August_Kekul%C3%A9_von_Stradonitz.jpg| August Kekulé (1829-1896) dosiero:Couper_Archibald_Scott.jpg| Archibald Scott Couper (1831-1892) dosiero:Borodin.jpg| A. P. Borodin (1833-1887) dosiero:VladimirMarkovnikov.jpg| V. V. Markovnikoff (1837-1904) dosiero:Friedrich_Konrad_Beilstein.jpg| F. K. Beilstein (1838-1906) dosiero:August Friedrich Horstmann 01.jpg| A. F. Horstmann (1842-1929) dosiero:Leo Gans ca1910.jpg| Leo Gans (1843-1935) dosiero:Hermann Dingler ca1910.jpg| Hermann Dingler (1846-1935) dosiero:Mannheim-Wasserturm-2005-06-26.jpg| Ludwig Darmstaedter (1846-1927) dosiero:Hans Bunte.jpg| Hans Bunte (1848-1925) </Gallery>
Abraham Brill
Kariero
En 1911 li estis fondinto de la Novjorka Psikoanaliza Societo (aŭ Instituto) kaj poste helpis en la fondo de la Usona Psikoanaliza Asocio.
Branto
La Brantoj aŭ Nigraj anseroj (Branta) estas ansera genro en la familio de Anasedoj kaj subfamilio de Anserenoj kiu enhavas la grupojn de anseroj kaj cignoj. Ili loĝas en la nordaj marbordaj regionoj de Palearkto kaj en la tuta Nordameriko, migrante al pli sudaj marbordoj vintre, kaj kiel loĝantaj birdoj en Havajo. En la Suda Hemisfero, memeltenebla naturiĝinta populacio devena el enmetitaj birdoj de unu specio troviĝas ankaŭ en Novzelando.
La komuna nomo de la Nigraj anseroj devenas el la elstaraj areoj de nigra koloraro troviĝantaj ĉe ĉiuj specioj. Ili povas esti distingataj el ĉiuj aliaj veraj anseroj pro siaj kruroj kaj piedoj, kiuj estas nigraj aŭ tre malhelgrizaj. Krome ili havas nigrajn bekojn kaj grandajn areojn de nigra en kapo kaj kolo, kun blankaj (okro en unu specio) markoj kiuj povas esti uzataj por apartigi plej speciojn. Kiel ĉe plej anseroj, ties subvosto kaj supraj vostokovriloj estas blankaj. Ili estas ankaŭ averaĝe pli malgrandaj ol aliaj anseroj, kvankam oni konas tre grandajn taksonojn, kiuj rivalas kun la Cigna ansero kaj kun la Nigrakola cigno laŭ grando.
La specioj de Eŭrazio de nigraj anseroj havas pli marbordan distribuadon kompare kun la grizaj anseroj kiuj kunhavas saman ĝeneralan areon de loĝado, ne troviĝant tre interne eĉ vintre (escepte ĉe eventualaj perditaj birdoj aŭ individuoj fuĝintaj el kaptiveco). Tio ne pravas ĉe la amerikaj kaj pacifikaj specioj, ĉe kies teritorioj la grizaj anseroj ĉefe forestas.
9580 Tarumi
9580 Tarumi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Koyo Kawanishi kaj Toshiro Nomura elde la observatorio de Minami-Oda, apud Kamikaŭa en gubernio Hjogo (Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kvartalo Tarumi-ku (japane 垂水区), unu el la naŭ kvartaloj de Kobe kie Toshiro Nomura naskiĝis kaj vivas. Tarumi estas priskribita en japanaj poemoj de la 8-a jarcento, kaj ĝi estas ankaŭ malanova vorto por akvofalo. La ponto Akaŝi-Kaikjō, plej longa pendoponto en la mondo, ligas Tarumi kun la insulo Aŭaĝi. Ĝi estis finita en 1998.
Brahmo
Brahmo (ब्रह्म, brahma; pli konata per sia radiko, brahman ब्रह्मन्) estas absoluto en Hinduismo. Brahmo estas la realeco neŝanĝanta, enrestanta, kaj transcenda kiu estas la Fundo Dia de la tutaj materio, energio, tempo, spaco, esto, kaj ĉio transa en ĉi-tiu universo. La naturo de Brahmo priskribatas tiel kiel transpersona, persona, kaj nepersona laŭ malsamaj skoloj saĝamaj. En la Rigvedo, Brahmo ekzistigas la estaĵo praa Hiranjagarbha, kiu egaligatas kun la dio kreanta Brahmao. La trimurti sekve tiel konsidereblas kiel personigito de Hiranjagarbha kiel la principo aganta kiu realigas la aperaĵojn de la universo. La vidantoj kiuj plivigligis la verkadon de la Upaniŝadoj asertis ke la animo liberigita (ĝiŭanmukta) realigintas ĝian samecon kun Brahmo kiel ĝian memon veran.
La vorto “Brahmo” devenas de la verba radiko bṛh-, kiu signifas „kreski, ŝveli, elvolvi“, kaj sugestas grandecon. Tekstas la Upaniŝado Mundaka:
Laŭ Francisko Azorín Brahmo estas Dio, kiu formas kun Viŝnuo k. Sivao la hinda triunuo [tiel: sen akuz.]; reprezentita de la artistoj per kvarkapa estaĵo. Li indikas etimologion el sanskrita Brahma (preĝopovo, pastro, dio). Kaj aldonas terminojn brahmano, brahmanismo.
Vukovar
Vukovar (Wukowar, Vukovár) estas urbo en Kroatio.
Situo
Vukovar situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Danubo, laŭ ĉefvojo Osijek-Beogrado, laŭ fervojo el Osijek kaj Vinkovci. La lasta troviĝas 20, Osijek 36 km-ojn. Ankoraŭ 3 komunumoj apartenas al la municipo.
Historio
La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1150 en formo "castrum Vlcou". Inter 1526-1687 la urbo apartenis a la Osmana Imperio, poste al la Habsburga Imperio. En 1848 la hungaroj venkis la serbojn en batalo. En 1910 loĝis tie 10 359 da homoj, (4 125 kroatoj, 3502 germanoj, 1592 serboj, 954 hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon la urbo apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Szerém, al distrikto de Vukovar/Vukovar, kies distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine inter 1941-1945 kaj ekde 1991 al Kroatio. En 1922 en Vukovar okazis la 2-a kongreso de la socialista laborista partio, akceptinta specialan rezolucion favore al Esperanto . En 1991 tie okazis la plej granda kaj kruela sieĝo de la militado. La kroatoj kontraŭstaris 3 monatojn. La tuta urbo plene detruiĝis. Nuntempe la rekonstruado daŭras, helpas ankaŭ la Eŭropa Unio. Vukovar apartenas al la plej gravaj ĉedanubaj havenurboj. En 2001 loĝis en la tuta municipo 31 670 da homoj, (18 199 kroatoj, 10 412 serboj, 387 hungaroj, 112 albanoj, 45 ciganoj kaj aliaj.
Famuloj
En Vukovar naskiĝis:
Krzyżanowice
Krzyżanowice (ĉeĥe Křižanovice, germane Kreuzenort) estas vilaĝo situanta en suda Pollando, ĝi estas administra centro de komunumo Krzyżanowice (pollingve gmina Krzyżanowice). La unuaj skribmencioj pri la vilaĝo devenas el la 13-a jarcento. La nomo de la vilaĝo kelkfoje ŝanĝiĝis, ekz. Crozanowitz, Krajanewitz, Krzizanewitz. Nur en la tempo de regado imperiestro Vilhelmo la 1-a estis en la jaro 1874 destinita nomo Kreuzenort kaj tiu persistis ĝis la jaro 1945. Post la dua mondmilito la nomo de la vilaĝo denove ŝanĝiĝis en la devenan nomon Krzyżanowice kaj kun la plej granda verŝajneco ĝi estas derivita de nomo Crizan, eĉ kiam la devenon eblas vidi ankaŭ en vorto „kruco“ (pollingve „krzyż“).
En la 13-a jarcento Krzyżanowice apartenis al familioj Tworkowskiidoj kaj Dobeschidoj, plu al familioj Karwatidoj, Wieczidoj, Oppersdorfidoj, Praschmidoj kaj Wengerskiidoj. En la jaro 1775 la vilaĝo venis en la manojn de familio Lichnovský-idoj, vidu:, kiuj administris la vilaĝon kaj aliajn posedaĵojn dum ses generacioj. En la jaro 1788 princo Johano Karlo von Lichnowsky kreis el la posedaĵoj en Krzyżanowice majoraton – feŭdan heredordenon, alvokanta por heredi la plej aĝan el la plej proksimaj parencoj. Sidejo de la familio estis kastelo en Krzyżanowice, kiu fariĝis centro de kultura vivo. En la jaro 1806 estis gasto en la kastelo Ludwig van Beethoven kaj en la jaroj 1843 – 1848 ĉi tie kelkfoje restadis Franz Liszt. Por ilia memoro ĉiujare okazas en Krzyżanowice koncertoj de serioza muziko. Lasta posedanto princo Wilhelm von Lichnowsky vendis en la jaro 1930 la kastelon eĉ kun apuda parko al Ordeno de fratinoj Franciskaninoj, kiuj proprumas tiun ĉi objekton ĝis hodiaŭ.
Sur loko de hodiaŭa masonita preĝejo de sankta Anno staris jam en la jaro 1447 ligna preĝejo. La hodiaŭa sanktejo devenas el la jaro 1793 kaj ĝi estas konstruita en malfrue baroka stilo. Super neogotika portalo troviĝas blazono de familio Lichnovský-idoj. Ekde la jaro 1679 ĉi tie funkciis paroĥeja lernejo, en hodiaŭ neekzistanta konstruaĵo proksime de la preĝejo. Pligrandiĝanta nombro de infanoj estis en 1904 kaŭzo por konstrui novan lernejon. En la 20-a jarcento Krzyżanowice pliriĉiĝis je pluaj lernejkonstruaĵoj.
Kiam estis enfunkciigita la fervojo en direkto Racibórz – Bohumín en la jaro 1874, Krzyżanowice havis propran stacidomon. Ĉar por tiu ĉi celo estis uzita ĉasista kasteleto de Lichnovský-idoj, la krzyżanowica stacidomo estis konsiderata ĝis la jaro 1945 kiel la plej bela en la tuta distrikto Racibórz. La 16-an de septembro de 1913 la loĝantoj de Krzyżanowice estis atestantoj de vizito de imperiestro Vilhelmo la 1-a en la princa kastelo de Lichnovský-idoj.
En la paso de konstrulaboroj en la jaro 1936 estis en Krzyżanowice trovitaj spurojn de pramalnova tombejo. Tiam oni malkovris pli ol 50 tombojn (urnojn) devenantaj el la tempo de bronza tempo, antaŭ 3000 – 3500 jaroj. La esploroj konfirmis, ke tiu ĉi loko estis antaŭ 600 jaroj uzata kiel tombejo kaj la malkovrita sektoro estas nur parto de la pramalnova tombejo.
Al fino de la dua mondmilito tra ĉi tie trairis batalfronto kaj granda parto de konstruaĵoj estis neniigita pro bombardado.
Ronda kluzo de Agde
La ronda kluzo de Agde (Écluse ronde d'Agde) estas kluzo de la Sudfranca Kanalo proksime de la urbo Agde. Ĝi konstruiĝis en 1676 kaj estas la sola ronda kluzo kun konekto al pli ol du kanaloj funkcianta en Francio. Krom la du konektiĝoj de la Sudfranca Kanalo, tria konektiĝo estas kanalo gvidanta al la fina parto de la rivero Hérault, mallonge antaŭ ties enfluon en la Mediteranean Maron, kiu do provizas rapidan vojon de ŝipoj el la Sudfranca Kanalo al la maro. La kluza baseno, kiel indikas la nomo, estas ronda kaj iom aspektas kvazaŭ tre granda kaldrono.
Origine la kluza baseno el vulkana ŝtono konstruiĝis je diametro de 29,2 metroj kaj profundo de 5,2 metroj. En 1978 tri kvaronoj de la baseno plivastiĝis ĝis diametro de 38,5 metroj, tiel ke fakte la konstruaĵo ne plu ekzakte "rondas". Sed ĉar la plivastigita parto simple estas tri kvaronoj de pli vasta cirklo, tamen la origine "ronda impreso" de la kluzo tamen ankoraŭ bone rekoneblas.
Auguste Frédéric Louis Viesse de Marmont
Auguste Frédéric Louis VIESSE DE MARMONT (naskiĝis la 20-an de julio 1774 en Châtillon-sur-Seine, mortis la 22-an de marto 1852 en Venecio) estis franca marŝalo.
Li estis leŭtenanto dum la francaj revoluciaj militoj. En 1793 li partoprenis al la sieĝo de Toulon kaj li iĝis kapitano. En 1800 post la batalo de Marengo li iĝis generalo. En 1806 li partoprenis al la konkeron de la Respubliko de Dubrovnik, kaj en 1808 li iĝis duko de Dubrovnik. En 1809 post la batalo de Znojmo li iĝis marŝalo. En 1813 li partoprenis al la Batalo de Leipzig. En 1814 li perfidis kontraŭ Napoleono.
2339 Anakreono
2339 Anakreono estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.
Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego) kaj sendis la fotografiajn platojn en Nederlandon, kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin.
Nomo
Ĝia nomon honoras la antikvan grekan lirikan poeton Anakreonon (ĉ -550 ‒ ĉ -464).
155784 Ercol
155784 Ercol estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 19-a de septembro 2000 de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Carl Jack Ercol, sisteman inĝenieron ĉe la Laboratorio de Aplikata Fiziko de la Universitato Johns Hopkins. Li servis kiel Gvidanto pri Termika Subsistemo por la misio New Horizons al Plutono.
Remi sen familio
Remi sen familio estas japana desegnofilmo de 51 epizodoj. Ĝi estas adapto de la romano Sen familio, verkita de Hector Malot kaj eldonita en 1878.
Kaskantyú
Kaskantyú (kaŝkantjU) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kiskőrös.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ etfervojo Kiskőrös-Kecskemét. La lasta urbo troviĝas 50, Kiskőrös 10 km-ojn for.
Historio
Vilaĝservoj estas germana aŭtonomio, lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kuracejo, sportejo.
Hobøl
Hobøl estas vilaĝo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la komunumo Indre Østfold kaj kun la komunumo membriĝis en la tiam same novkreita provinco Viken. Ĝis la fino de 2019 la loĝloko estis memstara komunumo en la historia provinco Østfold. Fine de en la komunumo vivis. La teritorio havas komunan limon kun
Masakuni Yamamoto
Masakuni Yamamoto (japane 山本 昌邦, n. 4-an de aprilo 1958) estas japana futbalisto. Li de 1980 ĝis 1981 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Fehérgyarmat
Fehérgyarmat [fehe:rdjarmat] estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Fehérgyarmat, kies centro estas. En la loknomo fehér signifas: blanka, gyarmat estas praa hungara gentonomo.
Situo
Fehérgyarmat situas sur ebenaĵo, en dekstra bordo de Somesul (Tur (rivero) tre proksime fluas), laŭ fervojo inter Debrecen kaj Szatmárnémeti, laŭ ĉefvojo Debrecen kaj limpasejo Tiszabecs.
Historio
La loko jam elformiĝis jam en la patrujokupado, ĉe grava trapasejo tra la rivero. La unua skriba fonto troviĝis, kiel Gyarmath en 1334. En la mezepoko ĝi estis kampurbo ekde 1418 kaj apartenis al departemento Szatmár, foje eĉ departementejo estis. Dum la turka erao la regiono apartenis al Transilvanio.
La urbo estis posedaĵo de Károlyi-familio inter (1711-1945). La komunumo rapide evoluis post aliĝo al la landa fervoja linio. En 1850 la urbo iĝis distriktejo. Ekde 1920 parto de la departemento iĝis parto de Rumanio, Fehérgyarmat malgraviĝis. En 1970 okazis granda inundo. En 1978 ĝi iĝis urbo.
Famuloj
En Fehérgyarmat naskiĝis:
Anstromo
Anstromo, aŭ angstromo (mallongigo Å) estas mezurunuo de longo, egala al 100 pikometroj (do, 10–10m). Ĝi ne estas unuo de SI, kaj internaciaj normigaj organizaĵoj ĝin malrekomendas.
Oni ofte uzas ĝin en fiziko por mezuroj de atomoj, kemiaj ligiloj, kaj ondolongoj de videbla lumo; ĝian oportunon ilustras la fakto, ke la diametro de hidrogena atomo estas proksimume 1Å.
La simbolo unikoda
Unikodo entenas apartan signon por anstromo ĉe U+212B. Tamen preferindas la uzo de la sveda litero U+00C5, difinita per la normiga transformo unikoda.
Origino
Anstromo estas nomita omaĝe al la sveda fizikisto Anders Jonas Ångström [ˈɔ̀ŋstrœm], unu el la fondintoj de spektroskopio.
La esperantaj vortaroj (ekz-e NPIV) donas por la mezurunuo oportunigitan esperantigon sen la ortografia g (kiu fakte malestas en la prononco de la lingvoj sveda, angla kaj aliaj, posedantaj la fonemon /ŋ/). Tio estas fonologie ĝusta, ĉar en Esperanto [ŋ] estas alofono de /n/, kaj tiel ni povas simpligi la langorompan karambolon /n-g-str/, kian postulus la meĥanika paŭsaĵo de la skriba formo.
Salgado de São Félix
Salgado de São Félix estas municipo kaj urbo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 12.144 loĝantojn en 2015.
Navurioj
La navurioj estas etno en Ganao kun 14.000 ĝis 15.000 anoj. La navuria lingvo apartenas al la grupo de la kva-lingvoj, ĝi similas al la gonĝaa lingvo. La nvurioj vivas norde de la lago Voltao, je la okcidenta flanko de la enbuŝiĝo de la rivero Otio nordoriente de la urbo Bandao (Banda) en la Orienta Gonĝa-distrikto.
En la jaro 1991 inter la etnoj navuroj kaj gonĝaoj sanga konflikto ekestis, kiu laŭ kelkaj fontoj kaŭzis la morton de 78 homoj. La navurioj laŭ indikoj de kelkaj fontoj spite al la kultura kaj lingva proksimeco al la gonĝaoj rigardas sin kiel tute memstaran etnon. Laŭ la sama fonto la gonĝaoj rigardas la navuriojn kiel parton de sia iama invadarmeo.
Glacia stalaktito
La glacia stalaktito estas natura fenomeno, kiu kreskas suben de la glacia surfaco de maro. Ĝi estis unuafoje filmita en 2011, fare de BBC. La fenomeno estas konata ekde la 1960-aj jaroj.
Klarigo de fenomeno
La frostiĝanta sala marakvo ne formas unuecan blokon -male al la dolĉa akvo-, ĝi similas al spongo laŭ strukturo. En la sponga tavolo elformiĝas multaj kanaletoj, kiu certigas la fluon de la marakvo.
Vintre, super la maro, la aero povas esti 20 Celsius-gradoj en minuso, al kiu la marakvo estas pli varma, ĉ. -2 C. Tiu kontaktiĝante kun la aero formas pluan glacitavolon, tiel la restanta sala akvo iĝas pli kaj pli koncentrita.
La troe malvarma salakvo sinkas pli sube kaj alfrontas la marakvo, kiun frostigas, tiel formiĝante stalaktiton. Se ĝi ĉe malprofunda marbordo atingas la grundon, ĝi povas enfrostigi eĉ malrapide moviĝantajn bestetojn (marstelo).
Fervojoj en Eritreo
Fervojo en Eritreo estas tre grava transporta sistemo en Eritreo.
Resumo (kompilaĵo)
En Eritreo estas - hodiaŭ - unusola fervojlinio kun longeco 280 km – ĝi estas mallarĝtraka kun distanco de reloj de 950 mm. La fervojlinio kondukas el haveno Masavo (Massawa) tra ĉefurbo Asmero kaj tra urbo Agordat ĝis urbeto Bisha en okcidenta Eritreo kaj konstruis ĝin italaj koloniaj oficejoj. Sektoro inter Masavo kaj Asmero estis konstruita en periodo de 1887 – 1911. En la hodiaŭa longeco la linio estis konstruita en la jaro 1932. La linio superas grandan ascendon kaj estas en ĝi 65 pontoj kaj 30 tuneloj, do veturo estas ankaŭ turisma sperto (nuntempe la linio servas ankaŭ al tiu celo). En 1978 estis transporto en la linio haltigita, post la akiro de la sendependo okazis ties parta rekonstruo kaj en 2002 estis renovigita transporto en sektoro Masavo – Asmero; sed ekde la jaro 2003 ne estas regula transporto en la tuta sektoro, sed en ties partoj. En trafiko oni uzas arĥaiĝintajn dizelajn kaj eĉ ankaŭ vaporlokomotivojn.
Zimbabvaj blankuloj
Mmalgranda nombro de personoj de eŭropa etno dekomence venis al Suda Rodezio (nuna Zimbabvo) kiel setlantoj dum la fino de la 19a jarcento. Malrapida emmigrado de blankuloj sekvis post la fino de la Dua Mondmilito, kaj por eviti la tujan enmeton de regado de nigruloj (komune aludita tiam kiel Ŝanĝovento), la memrega kolonio de Suda Rodezio proklamis unuflankan deklaron de sendependeco kaj iĝis de facto sendependa sed neagnoskita ŝtato nome Rodezio.
Kiel ĉe (je variaj gradoj) en plej eŭropaj kolonioj en Afriko kaj Azio, blankaj enmigrantoj prenis privilegian pozicion en multaj areoj de socio. Tamen, la pozicio en Rodezio estis distinga pro la fakto ke la loka minoritato de setlantoj etendis sian politikan, ekonomian kaj socian dominadon en la lando. Etendaj areoj de nekultivitaj farmoterenoj iĝis posedo de blankuloj. Ĉefaj postenoj en publikaj servoj estis rezervitaj por blankuloj, kaj blankuloj laborantaj en permanaj okupoj ĝuis leĝan protektadon kontraŭ konkurenco fare de nigruloj. Dum la tempopaso, tiu situacio iĝis pli kaj pli malakceptita de la majoritataj etnaj grupoj ene de la lando kaj ankaŭ por ampleksaj fakoj de internacia opinio, konduke al la Rodezia Enlanda Milito kaj eventuale al la Lankastera Interkonsento.