cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nigrafrunta lanio
La Nigrafrunta lanio aŭ Malgranda lanio (Lanius minor) estas malgranda paserina birdo kiu apartenas al plej tipa genro Lanius de la familio de Laniedoj. Ĝi estas simila laŭ aspekto al la Granda lanio Lanius excubitor kaj al la Sudgranda lanio L. meridionalis. Ĝi reproduktiĝas en sudorienta Eŭropo (ankaŭ en tre izolitaj makuloj de sudokcidenta Eŭropo, kiel en plej nordorienta Hispanio, suda Francio kaj Italio, sed ĉefe el Balkanio al suda duono de Rusio) kaj en Azio (Turkio, Kaŭkazo, norda Irano kaj Centra Azio). Ĝi vintras en Suda Afriko, sed ne en plej suda Sudafriko.
Tiu specio preferas sekajn malfermajn malaltajn terojn eĉ kultivejojn kun proksimaj arboj aŭ arbustoj, kaj elstaras sur arbopintoj aŭ telefonkabloj.
Ĝi estas iom pli malgranda ol la Granda lanio (19 al 21 cm longa), kaj havas grizajn kronon kaj dorson (pli hele en pugo) kaj nigran frunton (anstataŭ blanka superokula kaj supermaska strio) kaj relative pli longajn flugilojn kun pli markata blanka flugilmakulo, kiu dumfluge estas strio. La beko estas mallonga, larĝa ĉebaze kaj hokoforma en pinto de supra makzelo, kiel ĉe aliaj lanioj, kaj pli nigra ol ĉe la Granda lanio. La subaj partoj estas blankecaj (blanka gorĝo) sed pli markataj per rozkolora nuanco ol ĉe la Granda lanio.
Tiu mezgranda migranta paserino manĝas grandajn insektojn, malgrandajn birdojn kaj lacertojn. Kiel ĉe aliaj lanioj, ankaŭ tiu ĉasas el elstaraj ripozejoj kaj palisumas kadavraĵojn ĉe dornoj aŭ pikdratoj kiel ĉe "manĝujo".
Ĝi estas rara vaganto en okcidenta Eŭropo, inklude Brition, kutime kiel printempa ekapero. Tiu specio ne estas minacata kaj ties populacio estas ĉirkaŭkalkulita el 2.510.000 al 9.000.000 individuoj, kies plej parto troviĝas en Eŭropo. Ĉiukaze suferas ian malpliiĝon pro ekzemple nestoparazitojn kiel pigoj, habitatoperdo pro intensigo de agrikulturo kaj irigacio, senarbarigo, klimataj faktoroj (variado de temperaturo aŭ vento) kaj izoligo de la okcidentaj populacioj.
Ĝi ne havas agnoskitajn subspeciojn.
<br style="clear:both">
Sandra Kalniete
Sandra KALNIETE (naskiĝis la 22-an de decembro 1952) estas latva politikistino, kiu interalie estis komisionano en la Eŭropa Komisiono Prodi, kiu gvidis la Eŭropan Union de la 16-a de septembro 1999 (post la demisio de la antaŭa Komisiono Santer) ĝis la 31-a de oktobro 2004. Ŝi oficis en la komisiono ekde la 1-a de majo 2004, kiam Latvio iĝis membroŝtato de la Unio. En la Eŭropa Komisiono, ŝi kune kun dua komisionano el la "malnovaj" membroŝtatoj prezidis la fakojn agrikulturo, kampara progresigo kaj fiŝado. Sandra Kalniete estas membro de la socialisma partio LTF de Latvio.
Vivo
Sandra Kalniete naskiĝis en Togur en la Tomska regiono, Rusio, kien ŝia familio estis deportita de Latvio post kiam la lando konkeriĝis fare de Sovetunio. Inter la jaroj 1977 kaj 1981 ŝi studis en la Latvia Akademio pri Asro kaj poste laboris kiel historiisto pri arto, interalie publikiginte la libron "Latvia teksaĵa arto" dum 1989. Dum 1988 ŝi aliĝis al la movado por sendependiĝo de Latvio, kaj iĝis vicprezidantino de la Latvia Popola Fronto (LTF), la ĉefa por-sendependeca politika organizaĵo.
Post kiam Latvio deklaris sian sendependecon de Sovetunio, Sandra Kalniete laboris en la latvia ministrejo pri eksteraj rilatoj kaj iĝis ambasadoro de Latvio ĉe la Unuiĝintaj Nacioj (de 1993 ĝis 1997), en Francio (de 1997 ĝis 2000) kaj ĉe Unesko (de 2000 ĝis 2002). Dum novembro 2002 ŝi iĝis latvia ministrino pri eksteraj rilatoj kaj havis tiun pozicion ĝis ŝi iĝis komisaro de la Eŭropa Komisiono dum majo 2004.
Multaj latvoj estis ŝokitaj kiam ŝi ne estis re-nomumita komisaro de la Eŭropa Unio dum novembro 2004, kiam ekoficis la Eŭropa Komisiono Barroso - fakte Latvio entute ne reprezentiĝis en tiu komisiono. Ŝi malakceptis la malplialtrangajn poziciojn, kiujn la latva ministrejo pri eksteraj rilatoj sekve ofertis al ŝi, kaj dum iom pli ol jaro ne aktivis politike. Komence de la jaro 2006, ŝi aliĝis al la latvia Partio de Nova Erao, kaj dum oktobro 2006 elektiĝis latvia parlamentano. Ŝi estis la kandidato de la Partio de Nova Erao por la posteno de la prezidento de Latvio, antaŭ ol ŝi retiris sian kandidatiĝon favore al Aivars Endziņš la 24-an de majo 2007.
Masarandubo
Masarandubo (Manilkara huberi) estas fruktojn portanta planto de la genro Manilkara de la familio Sapotacoj (Sapotaceae) kies ligno estas tre grava por domkonstruaĵo.
Disvastiĝo
Manilkara huberi estas apartenanta al grandaj partoj de norda Sudameriko, Mezameriko kaj Antiloj, ĉe altecoj sub 800 metroj (2,600 futoj) super marnivelo.
Priskribo
Masarandubo estas granda arbo, atinganta altojn de 30-55 metroj (98-180 futoj). La folioj estas longformaj, ĉirkaŭ 1-2 decimetroj (3.9-7.9 coloj) longaj, kun flavaj malsupraj flankoj. La floroj estas hermafroditaj; blanka kun 3 sepaloj. La manĝebla frukto estas flava kaj ovforma, 3 centimetroj (1,2 coloj) en diametro, enhavanta unu semon (aŭ foje du).
Uzoj
La frukto de M. huberi similas al la sapoto el Manilkara zapota (sin. Achras sapota) kaj estas manĝebla, kun bonega gusto, populara por uzo en desertoj. M. huberi produktas manĝeblan latekson, kiu povas esti rikoltita en maniero simila al la rikoltado de la latekso de la kaŭĉuka arbo (Hevea brasiliensis). La latekso sekiĝas al malelasta kaŭĉuko, kiu estas konsiderata pli malalta ol gutaperko.
La latekso de M. huberi estas iam uzata por fari golfajn pilkkovrilojn. Ĝi estas konsiderata bona, sed mallongdaŭra, kovrilo, kiu postulas oftan revestadon, tamen ĝi estas populara en turniroj.
La arbo ankaŭ estas uzita por ligno en Porto-Riko. En Brazilo estas la ligno preferata por subtegmenta lignaro (traboj, k.a) ĉar plie esti daûrema ,fortika ankaû ne estas atakita de termitoj. La ligno estas ruĝa, tre malmola, kaj estas populara por uzo en meblokreado, konstruado, donante bonajn fervojajn ŝpalojn. La ligno estas tiel densa ke ĝi ne flosas sur akvo, kaj necesas antaŭborado antaŭ najlado. La specifa pezo de ligno de M. huberi estas inter 0,85 kaj 0,95 g / cm3.
Sinonimio
Manilkara huberi estas ankaŭ konata kiel :
18132 Spector
18132 Spector estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Gold Coast, Kvinslando, Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona kanzonverkisto kaj komponisto Phil Spector, naskinĝinta en Novjorko. La nomo estis donita en 2001, sed en 2003 Phil Spector kulpis pri murdo kaj, de 2009, estis enprizonigita por 19 jaroj.
Le Pigeon (stacidomo)
Le Pigeon estas fermita franca stacidomo sur linio -, situanta en  Baladou, en departemento Lot, regiono.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Souillac - Viescamp-sous-Jallès (719000).
Marie Hankel
Verkoj (elekto)
La renkonto : komedieto originale verkita / de Marie Hankel. En: Tri unuaktaj komedioj: ludataj dum la 4a Internacia Esperantista Kongreso en Dresden, aŭgusto 1908; p. [87] - 96
Tie ĉi oni parolas Esperante : unuakta komedio / de Thomas J. Williams. Trad. kaj aranĝita de M. Hankel. En: Tri unuaktaj komedioj: ludataj dum la 4a Internacia Esperantista Kongreso en Dresden, aŭgusto 1908; p. [55] - 86
La simbolo de l' amo / Marie Hankel. En: Unuaj Internaciaj Floraj Ludoj: Barcelono, Septembro 1909; p. [3]
Sableroj / de Marie Hankel. Leipzig: Germana Esperanto-Librejo, 1911, 91 p. : muziknotoj. - (Internacia Librotrezoro 2-4)
Rozujo sovaĝa, simbolo de l' amo, En vintro vi staras sen ia ornamo! En kampo vi nuda ĉagrenas dezerte, Rozujo, malvarmo mortigos vin certe. Mallaŭte tre dolĉa voĉeto elsonas: „Silentu, silentu, mi dormon bezonas, Min nutras denove patrino la tero. Trankvile atendas mi ĝis la somero.“ Dormantan rozujon printempo vekigis, Somero ĝin riĉe kaj bele florigis. Ho, donu al mi nun kroneton belfloran, Girlandan, balancan kaj brile koloran! „Ne tuŝu, ne ŝiru floraron, la mian. Mi pikos, mi vundos la manon, la vian, Pro amo mi miajn floretojn defendos, Pro amo mi miajn pikilojn forsendos.“ Al vento ĝi florofoliojn oferis, Aŭtune la fruktoj fiere aperis: Rozujo, simbolo de l' amo vi estas, Trankvila, alloga, kuraĝa vi estas.
Kreemo
Hankel en siaj poemoj esprimis la idealismajn tendencojn de la Esperanto-kulturo antaŭ la milito. La precipa kolekto de ŝiaj verkoj estis kolekto de poemoj kaj rakontoj, Sableroj (1911).
Bildaro
<Gallery> Dosiero:Marie Hankel.jpg|Marie Hankel Dosiero:Hankel.jpeg|Hermann Hankel, edzo de Marie Hankel Dosiero:Mariehankel grabtolkewitz.jpg|La tombo de Marie Hankel en Urnenhain Tolkewitz Dosiero:1911 Sableroj.jpeg|Sableroj, 1911. Dosiero:1922 Sableroj.jpeg|Sableroj, 1922. </Gallery>
Éva Almási
Éva ALMÁSI, laŭ hungarlingve kutima nomordo Almási Éva estas hungara aktorino, voĉoaktoro kaj reĝisoro. Ŝia edzo estas Lajos Balázsovits, same aktoro, ŝia filino estas Edit Balázsovits.
Éva Almási naskiĝis la 1942 en Budapeŝto.
Biografio
Éva Almási frekventis aktoran ĉeflernejon inter 1961-1965 en Budapeŝto, sed jam en 1960 ŝi ricevis rolojn en teatro. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro József Attila, poste inter 1968–1987 en Teatro Madách. Baldaŭe ŝi aliĝis al diversaj teatroj, ekzemple al Teatro Szigligeti (Szolnok). Ŝi ricevis premion Kossuth en 1997, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Ŝi apartenas al Aktoro de la nacio de 2016.
Alkohola fermentado
Alkohola fermentado aŭ etanola fermentato, estas biologia procezo, kiu konvertas sukerojn kiel glukozon, fruktozon kaj sakarozon en ĉelan energion, produktante etanolon kaj karbondioksidon kiel kromproduktoj. La rezulta etanolo estas uzata en la fabrikado de kelkaj alkoholaĵoj, kiel vino, biero, cidro, kava, ktp. ​ En la aktualo oni komencis sintetizigi etanolon ankaŭ pere de la fermentado industrie grandskale por esti uzita kiel biobrulaĵo.
Komunumoj de Hautes-Alpes
Jen listo de la '''162 komunumoj de la franca departemento Hautes-Alpes.
10207 Comeniana
Ĝi nomo aludas al la Universitato Komenio de Bratislavo (latine : Universitas Comeniana Bratislavensis, la ĉefa institucio de supera edukado en Slovaka Respubliko fondita en 1919, kaj la Instituto de Astronomio, unu el la unuaj mezlernejoj de la universitato, estis establita en 1943. La observatorio de Modra ankaŭ apartenas al tiu universitato.
Allèves
Allèves estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france Haute-Savoie, arpitane Savouè d'Amont), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes). Fine de en la komunumo vivis.
Aktivula Maturigo
Ĝi realiĝas pere de intensa serio da seminarioj, longaj je 2 ĝis 7 tagoj, kun sesioj inter 4 kaj 8 horoj tage. Tipe ili okazas paralele aŭ sinsekve kun aliaj aranĝoj por esperantistoj, kiam eble kun junularaj aranĝoj. La laborlingvo dum la seminarioj estas Esperanto. Seminario tipe havas kvar gvidantojn, kiuj ne nur prelegas, sed inkluzivas en siaj kontribuoj interagajn elementojn: grup- aŭ par-laboron, komune plenumendajn taskojn, rol-ludojn aŭ diskutrondojn. Seminarioj laŭeble inkluzivas paneldiskuton aŭ forumon por kuntiri fadenojn inter la diversaj sesioj. Seminarioj laŭkonsile finiĝu per pritaksa, konkluda sesio, kiu formulu rekomendojn al nomitaj homgrupoj aŭ organizoj.
Merkredo
Merkredo estas la tria tago de la semajno, laŭ internacia normo ISO 8601. Tiu nomo venas el la franca mercredi, kiu siavice venas de la latina dies Mercurii, tago de la dio Merkuro. El tiu venas la vortoj miércoles kaj mercoledì ankaŭ.
Aktivula Maturigo
Oni provis difini la temterenon trakteblan en la seminarioj: tio estas ege vasta. Jen en precize 25 vortoj la difino:
Merkredo
Oni kopiis la ideon en ĝermanidaj lingvoj, uzante la nordian dion Votanon anstataŭ Merkuro, en la angla nomo Wednesday, en la nederlanda woensdag. La germana nomo Mittwoch signifas "semajnmezo".
Aktivula Maturigo
Al tiu difino necesas aldoni, ke oni ja ekskludas de AMO trejnadon de instruistoj kaj kursgvidantoj, ĉar oni opinias, ke tio estas tereno por Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), kiu jam tie fosadas sian sulkon.
Merkredo
En multaj mondpartoj, merkredo estas la tria kaj meza tago de la laborsemajno.
Aktivula Maturigo
La siglo por la programo estas AMO, kaj la Seminarioj Pri AMO iom ŝerce prenas la nomon SPAMO. La programo estis antaŭvidita en la Strategia Plano de UEA, akceptita de la Komitato de UEA en la 98-a Universala Kongreso de Esperanto en Rejkjaviko, Islando en julio 2013. La konturoj de la programo estis establitaj en la lasta parto de 2013, cele al ĝia lanĉo kaj la unua seminario frue en 2014.
Kritikoj pri la malfortoj de la programo
Unuavice malsufiĉe progresis sistema afiŝigo de materialoj: unuopaj gvidintoj prizorgis tion diversloke, sed retejo por AMO restas starigata. Necesas kompili liston de la ĝisnunaj kaj potencialaj gvidontoj (kune kun biografia prezento) kaj de la trakteblaj temoj.
Merkredo
Vidu: Gregoria kalendaro.
Aktivula Maturigo
Kritikoj pri la malfortoj de la programo
Gravas kompletigi kaj organizi la bazan dokumentaron pri AMO. El tiuj kvar pleje utilas ekkoni la projekton:
D-AMO 01 skizas la programcelaron
D-AMO 02 la ecojn de seminarioj
D-AMO 07 (petilo por okazigo de seminario)
D-AMO 10, gvidilo kiu kuntiras plej diversajn konendaĵojn.
Urĝas la kreo de administra teameto por transpreni la signifan organizan kaj dokumentadan laboron – pri tio taskaro ekzistas (D-AMO 09).
AMO en 2014
La unua seminario okazis en Horány, Hungario en marto. Ĝis la jarfino okazis ok seminarioj en ok landoj, en kvar el la kvin kontinentoj. La nombro da partoprenantoj en ĉiu seminario variis inter dudek kaj sesdek kvin kaj entute temis pri pli ol 230 partoprenantoj; ĉirkaŭ kvindek gvidantoj prizorgis centon da sesioj, kun entute pli ol ducent laborhoroj.
1 Horány, Hungario (JER)
marto, 3-taga, 8 horoj tage, ĉ. 20 seminarianoj, 5 gvidantoj.
Fortikaĵo de Egervár
Fortikaĵo de Egervár estas impona, preskaŭ sendifekta, renesanca historia monumento en Hungario, en Transdanubio.
Aktivula Maturigo
AMO en 2014
Ĉeftemo: Kiel komuniki efike.
Fortikaĵo de Egervár
Historio
La unua mencio pri ligna fortikaĵo okazis en 1288 laŭ latina formo castrum Egerwar. Ĝi estis detruita en 1409, rekonstruita jam el ŝtonoj inter 1476-1490. La nun videbla renesanca formo naskiĝis post diversaj trakonstruoj en la 1540-aj kaj 1560-aj jaroj. Dum la kontraŭturkaj bataloj depost 1600 (tiam falis Kanizsa) la fortikaĵo situis rekte kontraŭ la turkoj. Ili bruldetruis la fortikaĵon en 1664. En 1671 la Habsburgoj forprenis ĝin, poste ĉefepiskopo György Széchényi aĉetis ĝin. Post falo de liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la laŭ ordono unu el la aloj estis malkonstruita, tiel estiĝis la U-formo. Tiam estis konstruita la dua etaĝo kaj la arkada koridoro. Tiuj trakonstruoj donis al la fortikaĵo kastelan aŭ burgan aspekton. Ekde la malfrua 18-a jarcento la burgo ne estis loĝata, paŝo post paŝo ĝi iomete ruiniĝis.
Aktivula Maturigo
AMO en 2014
Gvidintoj: Veronika Poór, Petro Balaž, Lu Wunsch-Rolshoven, Stefan MacGill, Orlando Raola.
Fortikaĵo de Egervár
Historio
Depost la 2-a mondmilito la nova posedanto estis la ŝtato mem, kelkaj familioj loĝis en la kastelo. En la 1960-aj jaroj la kastelo plene renoviĝis. En la sekva jardeko ĉiusomere oni aranĝis subĉielajn teatraĵojn, interne turista hotelo kun muzeo funkciis. Inter 2009-2012 denova renoviĝo okazis, poste pli moderna ekspozicio ekfunkciis. La vizitantoj povas scii ĉion helpe de saĝtelefono.
Aktivula Maturigo
AMO en 2014
2 Sidnejo, CA (NASK)
julio, 2-taga, 8 horoj tage, 25-30 seminarianoj, 7 gvidantoj.
Ĉeftemo: Strategio kaj praktiko de E-informado en Nord-Ameriko.
Gvidintoj: Mark Fettes, Grant Goodall, Humphrey Tonkin, Ĵenja Amis, Derek Roff, Chuck Mays kaj Nicholas Woods.
3 Fortalezo, BR (La 70a IJK)
julio, 4-taga, 3,5 horoj tage, 25-30 seminarianoj, 4 gvidintoj.
Ĉeftemo: Kiel organizi lokajn grupojn, gvidi teamon?
Gvidintoj: Olga Shilyaeva, Veronika Poór, kaj du pliaj.
4 Siano (Xian), CN(Fine de 5-semajna kursaro)
aŭguste, 6-taga, 6-8 horoj tage, 65 partoprenintoj, 7 chef-gvidintoj plus pliaj.
Ĉeftemo: Konsciigo, kapabligo kaj praktiko de nia lingvo.
Gvidintoj: Trezoro HUANG Yinbao, Ĉielismo WANG Tianyi, Stalino YUAN Yongming, Miaohui, Nema PARK Yongsung (Koreio), Chimedtseren Enkhee (Mongolio), Usui Hiroyuki (Japanio).
aŭguste, 4-taga, 4 horoj tage, 20-40 partoprenintoj, 4 gvidintoj.
Ĉeftemo: Kiel altigi la prestiĝon de Esperanto.
Gvidintoj: Sara Spanò, Stefan MacGill, Amri Wandel, Giulio Cappa.
6 Modra-Harmónia, SK (kadre de KAEST)
novembre, 4-taga, 3,5 horoj tage, 10-45 partoprenintoj, 8 gvidintoj.
Ĉeftemo: Ciferecigo de la Esperanta kulturo.
Gvidintoj: Eva Fitzelová, Johannes Mueller, Michal Matúšov, Mélanie Maradan, Vladimír Türk, Václav Zouzalík, kun enkondukintoj Peter Baláž kaj Stefan MacGill.
7 Lomeo, TG (kadre de Togolanda Kongreso)
decembre, 3-taga, 6 horoj tage, 29 partoprenintoj, 5 gvidintoj.
Ĉeftemo: Konsciigo en la uzado.
Gvidintoj: Adjévi ADJE, Didier Apélété AGBOLO, Raymond Yao AFANTCHAO-BIAKOU, Antoine KOUASSI-KOUABLAN, Mireille GROSJEAN
8 Weiβwasser, DE (kadre de JES)
decembre-januare, 4-taga, 3 horojn tage, 10-30 partoprenintoj, 5 gvidintoj.
Ĉeftemo: Esencaj elementoj por sukcesa E-organizo
Gvidintoj: Veronika Poór, Peter Baláž, Judith Meyer, Michael Boris Mandirola, Nico Huurman.
Planoj por 2015
La deziro por seminarioj restas – kvin estas jam akceptitaj. La unua (AMO 9) jam okazis kun krom-nomo ‘seminaRIO’ ĉar ĝi okazis fine de januaro en Rio-de-Ĵanejro, kadre de la 50-a Brazila Kongreso de Esperanto. Sekvos kadre de la Internacia Junulara Festivalo de la Itala Esperanto-Junularo la deka seminario kun ĉeftitolo Memmastrumado. Mezmaje okazos seminario (AMO 11) ankaŭ kadre de nacia kongreso, en Uppsala, Svedio. Seminarioj plie okazos en Afriko, Azio kaj Ameriko.
Perspektiva celo estas la sistema trejnado de trejnistoj – nunaj kaj potencialaj. Tion devas prizorgi iuj kun altnivelaj kapabloj pri tia trejnado, kiuj profesie plenumas tiun rolon ekster esperantistaj rondoj.
AMO 12 okazos en Raleigh, Norda Karolino, Usono, kadre de la Nord-Amerika Somera Kursaro (NASK). La AMO-seminario okazos paralele kun la Kino-Teatro-Festivalo (KTF) inter la 30a de junio kaj la 5a de julio. Inter la prezentantoj estos Paul Gubbins, Christopher Mihm, Jennifer Bondelid, Gary Grady, Chuck Mays kaj Derek Roff, kun temo: ‘Kapabligo en diversaj aspektoj de kino-arto’. Tio inkluzivos la uzon de filmoj en la informado. Ĉu por reklami, informi, eduki aŭ distri, sukcesa filmo devas enplekti diversajn kapablojn, metiojn kaj lertojn, pri kiuj malmultaj ricevis instruon. KTF/AMO donos enkondukon al diversaj aspektoj de sukcesa preparado kaj realigo de filmo. Pri filmado oni laboros pri la funkciado de la fotilo/kamerao, por sukcese kapti la momentojn, registri bonajn bildojn, kaj montri la emocie gravajn elementojn de la rakonto. Pri redaktado, oni devas lerni kiel kunmeti kaj munti la elementojn antaŭe filmitajn, kaj komuniki la rakonton. Unu flanko estas koncepta: malkovri kaj kompreni la rakontajn eblojn, kiuj vere ekzistas en la filmeroj, kaj kiuj ĉiam estas iom malsamaj ol la intenco de la verkisto kaj la komenca plano. Poste, necesas elekti kaj konkretigi unu specifan kaj finan rakonton, kaj kunmeti ĝin el la plej trafaj pecoj, per flankenmeto de ĉio balasta aŭ malhelpa. Partoprenantoj kreos kompletan filmeton dum la seminario, inkluzive de verkado de scenaro, reĝisorado, lumigo, sonregistrado kaj redaktado. Plie oni spektos mallongajn filmojn kaj analizos kaj kritikos ilin.
AMO 13 okazos en Kinŝaso, DR Kongo, inter la 4a kaj 11a de julio kun temo: ‘Lingvo kaj kulturo de Paco’. Tio okazos kunlabore inter la Landa Asocio de UEA (DKEA,prez. Lungikisa Sumbu), kaj la Nacia Komisiono por Unesko (Liema Ibongo Botie). Gvidantoj estos NLANDU LUYALU (Ĝenerale pri lingvo lernado), Arlain KIZEYIDIOKO (Esperanto-didaktiko), MAFUILA MAVOMO ( Instrumetodoj kaj Historio de la Esperanto-movado en Afriko), BATANGU MPESA (Kiel lerni Esperanton en la loka lingvo Kikongo), OMBA Alexandrine (Planado de instruista laboro kaj organizado de kursoj), MAZANGU DIUMBEKI (Konsiloj pri lingvo-instruado kaj konversaciaj rondoj).
AMO en 2016
AMO 18.
lando: Slovakio
Dato:.
Gvidintoj: Ján Vajs, Stanislav Mandrak, Dorota Rodzianko, Michal Matúšov kaj Petro Baláż.
lando: Brazilo
Insektomanĝuloj
La ordo de insektomanĝuloj (Insectivora - de latina insectum "insekto" kaj vorare "manĝi") estas ne plu uzata biologia grupiĝo ene de la klaso de mamuloj.
Aktivula Maturigo
AMO en 2016
Ĉeftemo: Verda Komunikado: ni kaj daŭripova mondo.
Insektomanĝuloj
Antaŭe oni uzis la grupon kiel kolektivan nomon por diversaj malgrandaj ĝis malgrandetaj relative nespecialigitaj, insektomanĝantaj mamuloj. Pro tio ke oni klasigis ĉiujn primitiv-aspektajn placentulojn kiel insektomanĝulojn oni kredis ĝin konsistigis la bazon de kiu evoluis aliaj placentulaj ordoj. Je plej vasta la ordo de insektomanĝuloj estis polifileta kaj sekve ne povas esti konsiderata esti eĉ klado.
Aktivula Maturigo
AMO en 2016
AMO-20.
lando: Nepalo
Insektomanĝuloj
Lastatempe oni multe rafinis la taksonomion, kaj oni nun metis tupajuloj, makrosceliduloj, kaj dermopteroj en apartajn ordojn kune kun multaj fosiliaj grupoj antaŭe metitaj en la ordo de insektomanĝuloj. Dum iom da tempo oni kredis ke la restantaj insektomanĝulaj familioj konsistigis kladon, al kiu oni donis la nomon Lipotyphla, sed novaj esploroj montris ke la Chrysochloridae (ortalpoj) kaj Tenrecidae (tenrekoj) ankaŭ devus esti apartigitaj en nova ordo de Afrosoricida. La restantaj insektomanĝulaj specioj do provizore konsistigis ordon kun la nomo Eulipotyphla, sed pliaj esploroj indikis ke eĉ la Erinaceidae (erinacoj) devus en ordo aparta de la restantaj, la Soricomorpha, kiu konsistas el la Soricidae, Talpidae, Solenodontidae, kaj Nesophontidae. Tiuj du ordoj, Erinaceomorpha kaj Soricomorpha, do nun anstataŭigas la ordon Insectovora.
ordo : INSEKTOMANĜULOJ - Insectivora
Aktivula Maturigo
AMO en 2016
Ĉeftemo: Kiel instrui al azianoj efike kaj interese.
AMO-21.
lando: Indonezio
8973 Pratincola
8973 Pratincola estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Aktivula Maturigo
AMO en 2016
Ĉeftemo: Instrustrategioj konvenaj por Azio kaj Oceanio.
8973 Pratincola
Nomo
Ĝi estis nomita per la scienca nomo de Glareola Pratincola, specio de ĥaradrioforma birdo de la familio de la glareoledoj, komune nomita kolumglareolo.
Aktivula Maturigo
AMO en 2016
Ĉeftemo: SUPER-AMO 1: trejnado de trejnistoj.
AMO-23.
lando: Turkio
Ĉeftemo: Pri eblaj agadoj por Esperanto en la Meza Oriento.
lando: Danio
Sant'Antioco
La komunumo inter 2005 kaj 2015 apartenis al tiam malfondita provinco Carbonia-Iglesias kaj post tio de januaro 2016 ĝis aprilo 2021 apartenis al la provinco Sud-Sardio. Tiam tamen la malnova provinco reestiĝis, nur ricevis la novan nomon provinco Sulcis Iglesiente. Tiu provinco kovras kompare malgrandan teritorion en la sudokcidenta angulo de la insulo Sardio.
Aktivula Maturigo
AMO en 2016
Ĉeftemo: Skandinavio - FLAM-analizo kaj solvoj.
Sant'Antioco
Geografio
Sant'Antioco estas ĉemara feriejo kaj turisma haveno sur la samnoma insulo Sant'Antioco, ligita al la pli granda insulo Sardio per [[istmo] 5 kilometrojn longa. La frakcio Maladroxia estas grava turisma feriejo,
Aktivula Maturigo
AMO en 2016
AMO-25.
Sant'Antioco
Geografio
La komunumo ankaŭ inkludas la du neloĝatajn insulojn Isola la Vacca (bovina insulo) kaj Isola il Toro (virbova insulo) sude de Sant'Antioco.
Aktivula Maturigo
AMO en 2016
lando: Usono
Talcy
Talcy estas la nomo de pluraj artikoloj.
Aktivula Maturigo
AMO en 2016
Ĉeftemo: Vigla komunikado kun la publiko.
AMO 26.
lando: Hispanio
Ĉeftemo: Aktualaj eblecoj por disvastigi Esperanton.
AMO-27.
lando: Pollando
Ĉeftemo: SUPER-AMO 2; trejnitoj aplikas siajn lernaĵojn.
AMO-28.
Ĉeftemo: Avantaĝoj kaj obstakloj de moderna komunikado.
AMO-29.
lando: Tanzanio
Ĉeftemo: Edukado cele al paco kaj disvolviĝo.
AMO en 2022
N Loko M T Kadra aranĝo:
72 H Irano H apr 1 ‘Ŝtopi la digojn’ – kiel aliri niajn malfortojn. Irana kongreso
73 V Kioto, JP maj 1 Ekonomio favoru esperantistojn. Unuafoje kun IKEF
74 V Virtuala Kongreso jul 1 Altiri pli da junuloj en Eŭropo. Kun la VK de UEA
75 H Greziljoro, FR, H jul 2 Kulturo ene de Esperanto
76 V Benino, V. jul 2 En la Virtuala Kongreso de ILEI. Edukado kaj kulturo
77 H Vroclavo, PL, H sept 1 Reteno de junularo kaj oraĝuloj en kursoj
78 H Zagrebo, HR N nov 2 Literaturumi traduke. Memorkunsido por Lucija Borčić
79 V Kioto, JP nov 1 Etikaj aspektoj de komerca agado
80 H Pekino, CN dec 1 Strategia planado por la ĉinaj regionoj
81 H Lomeo, TG dec 2 Esperanto per io, io per Esperanto. Kadre de nacia togolanda kongreso
∑ 10 9 landoj, (2 novaj: HR, JP) -- - --
N: Numero seria; H: Hibrida seminario; V: Virtuala seminario; Loko: Landkodoj laŭ ISO-normoj (JL 2018, p. 254); M: Monato; T: Nombro da tagoj kun seminaria programo.
La Antigua
La Antigua estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo nomiĝas José Cardel, kvankam historie apartan gravecon havas la samnoma loĝloko La Antigua, kiu nun havas nur 900 loĝantojn, sed historie gravas, ĉar ĉi-tie la Grandan Vendredon (du tagoj antaŭ la kristana festo de pasko) de la jaro 1519 albordiĝis la unuaj ŝipoj de hispanaj konkeristoj de Meksiko. La historia setlejo tiuloke fondita de la hispanoj origine ricevis la nomon Villa Rica ("riĉa urbo"). La nun ankoraŭ viedeblaj historiaj domoj, interalie vilao de Hernán Cortés, estas ruiniĝintaj, sed servas kiel turisma vidaĵo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 016.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 25409 loĝantojn. El tiuj estis 12251 viroj kaj 13158 virinoj. La komunumo havas surfacon de 106.9 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 22 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 22 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 20 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 23 529 personoj. En la jaro 2000 temis pri 23 389, do temis pri malkresko je 0.12 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 21 021 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 138 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.66 % de la loĝantoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Shun Nagasawa
Shun Nagasawa (長沢 駿, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Shimizu S-Pulse, Roasso Kumamoto, Kyoto Sanga FC, Matsumoto Yamaga FC, Gamba Osaka, Vissel Kobe kaj Vegalta Sendai.
Trinidad
Trinidad (hispane, signifo "triunuo") estas interalie la nomo de
Silberstedt
Silberstedt (dane: Sølvested, Sylvested) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto kaj la administra centro de la komunumaro Arensharde, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Eugenia de Montijo (metroo de Madrido)
Eugenia de Montijo estas stacio sur de la Metroo de Madrido, situanta sub la interkruciĝo de Vojo de los Ingenieros kaj Strato de Nuestra Señora de la Luz, inter la distriktoj  kaj Carabanchel. Ĝia nomo omaĝas al la hispana aristokrato kaj edzinimperiestro de Francio Eugenia de Montijo.
La stacio estis malfermita la.
Recreio
Recreio (oficiale Município de Recreio) estas municipo en Brazilo. Ĝi apartenas al la mikroregiono Cataguases (esperante: Katagŭazjs) kaj al la mezoregiono Zona da Mata (esperante Zono de la Ĝangalo) de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis.
NGC 5215B
NGC 5215B (aliaj indikoj — ESO 383-29, MCG -5-32-41, VV 693, PGC 47888, PGC 47887) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(116134) 2003 WZ142
Ĝi orbitas, kun febla orbita klineco, ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata «Troja Tendaro».
169 Zelia
169 Zelia estas malgranda sed hela asteroido de la asteroida zono, Ĝi estis malkovrita, la 28-an de septembro 1876 elde la observatorio de Parizo (Francio) de la francaj fratoj kaj astronomoj Paul kaj Prosper Henry. Ambaŭ interkonsentis por atribui la malkovron de ĉiu asteroido jen al unu jen al la alia frato. La oficiala malkovrinto de 169 Zelio estas Prosper-Mathieu Henry.
Ĝi ricevis la inan nomon "Zelia", antaŭnomo unu nepino de Camille Flammarion.
Allinges
Allinges estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france Haute-Savoie, arpitane Savouè d'Amont), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes). Fine de en la komunumo vivis.
Alcaracejos
Alcaracejos estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Córdoba, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 176 km2 kie loĝas 1500 geloĝantoj, do loĝdenso estas 8.5 loĝ./km2. Alcaracejos situas je 74 km de la provinca ĉefurbo Córdoba.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1500 geloĝantoj de la municipo Alcaracejos estas 763 inoj kaj 737 viroj. En la vilaĝo loĝas 1421 geloĝantoj, kaj aliaj 79 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 13, 5 inoj kaj 8 viroj, kaj mortis 31, 16 inoj kaj 15 viroj. Tiel la natura kresko estis -18 (-1.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 554 homoj (36.9%).
César (Tramtransporto en Parizo)
César estas haltejo de Tramvojo T8 situanta en komunumo Villetaneuse.
La nomo César estas tiu de samnoma placo, omaĝe al franca skulptisto César, plennome César Baldaccini (1921-1988) kiu verkis en "Atelieroj de Villetaneuse" inter 1954 kaj 1965.
Napoleono la 3-a
Charles-Louis-Napoléon Bonaparte (1808 - 1873), filo de Louis Bonaparte kaj Hortense de Beauharnais, svisa civitano de Salenstein en Kantono Turgovio, estis la unua Prezidento de la Franca Respubliko en 1848 kaj poste la dua imperiestro de la Francoj en 1852 sub la nomo Napoléon la 3-a.
Nassif Isaac
Nassif ISAAC (naskiĝis en Fajum, Egiptio) estas egipta esperantisto.
Napoleono la 3-a
Vivo
La 29-30-an de januaro 1853 li edziĝis al Eugenia de Montijo (5 majo 1826 – 11 julio 1920), grafino de Teba kaj do lasta Imperiestredzino de la francoj (1853-1870). Ili havis filon, Louis (oficiale Eugène-Louis-Jean-Joseph-Napoléon).
Nassif Isaac
En sia juneco li kunsidis kun la patrino kaj la fratinoj por komuniki kun la spiritoj.
PISM
PISM
Napoleono la 3-a
Puĉprovoj
Post diversaj puĉprovoj en la 1830-aj jaroj Louis-Napoléon iris al ekzilo en Usono. Okaze de la morto de sia patrino en la jaro 1837 li revenis al Kastelo Arenenberg en Svislando. Francio postulis de Svislando la tujan ekziligon de Napoleono, sed ĉar li servis kiel oficiro de la svisa armeo kaj estis svisa civitano kaj honora civitano de Turgovio, Svislando rifuzis tion kaj donis pluan azilon al Napoleono.
PISM
La literkombino havas plurajn signifojn:
Nassif Isaac
Li faris la unuagradan instruon en Kairo kaj la duangradan en Asjut, Usona Kolegio.
Napoleono la 3-a
Karcero
Ek de Anglio Napoleono faris novan puĉprovon, kiu fiaskis la 6-an de aŭgusto 1840 en Boulogne-sur-Mer. Li nun estis kondamnita al dumviva karcero en la fortikaĵo Ham, el kiu li sukcesis fuĝi la 25-an de majo 1846.
Prezidento de la franca respubliko
Dum la feburara revolucio en la jaro 1848 li revenis al Francio kaj estis elektita prezidento de la respubliko. Mallonge antaŭ la fino de sia oficperiodo Napoleono faris la 2-an de decembro 1851 ŝtatrenverson, kiu kondukis al sangaj luktoj en la tuta lando. Napoleono venkis en tiuj bataloj kaj la 21-an de decembro 1851 en publika baloto akiris diktatorecajn povojn.
Imperiestra krono
La 21-an de novembro 1852 Napoleono okazigis baloton por la reinstituciigo de la imperieco. En la baloto 7 824 000 francoj voĉdonis kun "Jes" kaj nur 253 000 kun "Ne*. La 2-an de decembro 1852 Napoleono lasis sin deklari imperiestro de la francoj.
Lia regno finiĝis per la Francia-Prusia Milito.
Lia politika filozofio estas miksaĵo de romantikismo, aŭtoritateca liberalismo kaj utopia socialismo. Kvankam dum la lastaj jaroj li estis forta defendanto de la tradiciismo kaj katolika civilizacio.
Andreo Vesalio
Andreo Vesalio (naskiĝis la en Bruselo, mortis la 5-an de oktobro 1564 en la insulo Zante) figuras en la historio pri medicino kaj tiufakaj sciencoj kiel granda kaj pionira gravulo de la moderna anatomio.
Andreo Vesalio naskiĝis en bonstata familio tradicie ligita al la medicina profesio. Lia praavo estis medicinisto de Maria el Burgonjo kaj docento ĉe la universitato de Loveno, kaj verkis serion da komentarioj pri aforismoj de Hipokrato kaj fine ankaŭ lia patro, samnome Andreo, estis medicinisto kaj apotekisto de la imperiestro Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio). Tiuj premisoj estis puŝo por la eniro de Andreo en la profesion kaj fariĝo de unu el la plej famaj anatomoj de sia tempo tiom ke li povis instrui en diversaj universitatoj kaj ricevi la ŝarĝon de persona medicinisto de la menciita imperiestro Karolo ĉe la hispana kortego.
Lia scienca kaj profesia formiĝo
Liaj originoj, certe ne humilaj, al li permesis akiri bonegan instruadon: lia progresinta formiĝo komenciĝis en la Paedagogium Castri (Pedagogejo de la Urbo), prepara lernejo aneksita al la universitato de Loveno kaj sekve en la Collegium Trilingue (Trilingva Kolegio). Li, do, studis ankaŭ la latinan lingvon, la grekan kaj la hebrean. Lia scio pri la latina estis tiam profunda ke, utiligante tiun lingvon, li povis instrui, tridekjaraĝa, anatomion en Italio. Koncerne la grekan, tradicio volas ke kapablis traduki Galenon unuavide. En 1530 eniris universitaton de Loveno kiu tiutempe estis unu el la plej grandaj de Eŭropo, eble dua rilate nur al Parizo aŭ Bolonjo. Li studis ankaŭ filozofion kaj filologion, sed, sendepende de liaj universitataj kursoj, li preferis interesiĝi pri anatomio kaj ekpratikis dissekcadojn de musoj, hundoj kaj katoj. En Loveno li publikigis sian unuan libron. Tio estis interpreto de la "Naŭa Libro de Al-Mansur" de la persa kuracisto Al-Razio. Sub la influo de lia multlingva eduko, Vesalio ankaŭ inkludis anatomiajn terminojn en la hebrea en siaj libroj.
En 1533 translokiĝis al Parizo por studi medicinon, imitante tiel la familian tradicion. Liaj precipaj majstroj estis Jacobus Sylvius kaj Ioannes Guinterius Andernacus. Vesalio admiris siajn majstrojn ilin laŭdante en estontaj verkoj, sed sekve li sin montris nekontentigita pri la instruo ricevita: en Parizo, fakte, anatomio estis instruata laŭtradicia maniero, tio estas baziĝante entute sur la legado de la verkoj de Galeno kaj preskaŭ ignorante la praktikon de la dissekcado. La fakto, ke Galeno fidis en siaj libroj je nekropsioj de bestoj kaj ne de homoj, neniun ĝenis. Klasoj estus kondukitaj kiam la profesoro sidas ĉe la alta kaj honora seĝo kaj legas la skribaĵojn de Galeno, dum sensciaj helpantoj-buĉistoj faras la nekropsionojn. Vesalio tuj trafis erarojn en la libro, kaj multfoje li prenis la tranĉilon kaj mem faris la nekropsion por konstati la erarojn de Galeno. Tio certe indignigus Sylvius.
Vesalio, male, estis tute inklina al rekta studo pri la homa korpo: li utiligis tiel, same kiel jam faris diversaj studentoj, la havigon de la Tombejoj de la senkulpuloj por rekte manipuli la ostojn. Ĉi-koncerne, en lia De Humani Corporis Fabrica (Pri la fabriko de la homa korpo), li rakontas kiel en tiu tombejo eblis trovi grandan kvanton da ostoj; kiel li fariĝis tiom sperta ke li povis veti pri kapablo diveni la korpan pozicion de osto ankaŭ okulbendite; tiam tiu spertiĝo en la tombejo estis necesa pro manko de vera instruo pri tiu ero de la medicino. Tamen jam en tiu periodo li ekmontris bonajn kvalitojn pro la dissekcado.
En 1536, pro la invado de de Francio iniciate de Karlo de Hispanio, li estis devigita reveni al Loveno, kie daŭrigis la primedicinajn studojn kaj la praktikon de dissekcado. La 5-an de decembro 1537 alfrontis, ĉe la Universitato de Padovo, ekzamenon kaj akiris la titolon de Doktoro en Medicino.
Kariero
La kariero, vera kaj propra, de Vesalio startas en Padovo. Jam la postan tagon de la doktoriĝo li publike lekcias dissekcante kadavron kaj eksplikante organojn kaj teknikon uzitan. La Venecia Senato (Padovo estis tiam urbo de tiu respubliko) al li tuj asignas la katedron de anatomio kaj kirurgio.
Dum siaj lekcio, li utiligas, kiel vidajn helpilojn, ankaŭ nefiksajn foliojn ilustritajn per skemecaj desegnoj kaj skizaj subtekstoj. Ses el tiu tabuloj estis presitaj sub la titolo Tabulae anatomicae sex (Venecio 1538): tiel komeciĝis la persona produktado anatomia istrua-scienca de Vesalio, kiu atingis la kulminon per la De humani corporis fabrica (Bazelo 1543), perfekta sintezo de scienca rigoro kaj estetika beleco.
25140 Schmedemann
25140 Schmedemann estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
(14159) 1998 SV141
(14159) 1998 SV141 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
1110 Jaroslawa
1110 Jaroslawa estas malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.
Sant'Antonio di Gallura
Sant'Antonio di Gallura estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj ekde aprilo 2021 estas parto de la nova provinco nordorienta Sardio, antaŭe ekde 2016 estis parto de la provinco Sassari kaj ekde 2001 de Olbia-Tempio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Arzachena, Calangianus, Luras, Olbia kaj Telti.
1110 Jaroslawa
Nomo
Ĝi estis nomita per la antaŭnomon de Jaroslav Grigorjeviĉ Neujmin, filo de la malkovrinto.
Oni ne konfuzu kun 15212 Yaroslavl'
Andreo Vesalio
Kariero
El la «Fabriko» estis ankaŭ eltirita, precipe kiel porstudenda helpilo, 'Epitomo (verkokolekto), nome resumo de la verko reduktita al ses ĉapitroj.
La 4-an de aŭgusto de la sama jaro en Speyer (Germanio), Vesalio prezentis sian verkon al la imperiestro Karolo la 5-a kiu lin levis al la rango de kortega medicinisto. Ne estas klaraj la motivoj pro kiuj Vesalio forlasis la laboron de scienca esploristo por la nova ŝargo; iuj opinias ke tiu nova laboro al li estis bezonata por rekuperi la grandajn elspezojn necesajn por la presado de la «Fabriko», dum aliaj inklinas pensi ke Vesalio volis distanciĝi el la akademiaj malamikoj ĉar en ĝi li jam havis tro da malamikoj. Sed la motivo plej valida konsistas en tio kion li mem deklaris en la «Fabriko»: laŭ li, anatomio estas nur la fundamento de la medicino, dum li aspiris esti kompleta medicinisto. La deĵoro ĉe la imperiestro ofertis multajn okazojn praktiki medicinon kaj kirurgion.
En januaro de 1544 li revenis al Italio por definitive solvi la aferon de la universitato de Padovo, sed vojaĝis kaj lekciis ankaŭ en Bolonjo kaj en Pizo. Ĉi-lasta kazo, li inaŭguris, kun la ĉeesto de Kozimo la 1-a de la Mediĉoj, la anatomian teatron de vojo Sapienza.
Li revenis al Belgio por edzinigi Anne van Hamme kaj ekintensigis aktivadon precipe kiel armea kirurgo, plenumante diversajn komisiojn en diversaj eŭropaj landoj ŝarĝite de la imperiestro. Inter 1553 kaj1556 li vivis preskaŭ konstante en Bruselo, kie private praktikis sian profesion kaj reprenis kelkajn siajn esplorojn.
En 1555 li publikigis version, reviziitan kaj riĉigitan, de la «Fabriko». Aparte li havis okazon studi la virinajn korpojn, ankaŭ de gravedaj virinoj, kaj tio al li ebligis la esploron kaj priskribon de la utero kaj fetoj.
El tiu eldono de la «Fabriko» estis, male, forigitaj la antaŭaj luadoj al sia iama majstro Jacobus Sylvius. Intertempe, fakte, ne ĉesis la kritikoj kontraŭ liaj kritikoj kontraŭ Galeno, kaj inter liaj kritikantoj ekstare figuris Sylvius. Kritikantoj ne malhelpis al si la provon ataki lian reputacion ĉe la imperiestra kortego uzante eĉ la falsan argumenton laŭ kiu la dissekcado de homaj kadavroj estus ago malpia kaj kondamninda. Tiurilate la imperiestro mem skrupule enketis ĉe la teologoj de Loveno pri la morala licenco de dissekcadoj: tiuj ĉi repondis ke ili estas laŭmoralaj.
Biografio
En 1556, imperiestro Karolo, abdikanta al la trono, por li disponigis pension kaj lin nomumis grafo. En 1559 Vesalio revenis al hispana kortego por deĵori ĉe Filipo la 2-a. Li sukcesis sanigi la princon Don Carlos de postsekvoj de fendo al la kapo kiu lin reduktis mortosojlen. Tiu kazo estis por Vesalio kiel nesimpatia kontrolo pri liaj teoriaj kaj praktikaj medicinistaj kapabloj: tio kaj pro la graveco de la vundo kaj pro la fakto ke temis pri la princo kaj pro la malamikeco superfluinta el aliaj kortegaj medicinistoj.
Tial komencis maturiĝi en Vesalio la deziro forlasi la kortegon kaj reveni deĵori en Italion. Tiu deziro eble jam naskiĝis kiam en 1561 Gabrielo Falloppio al li sendis el Padovo, kiel omaĝon, ekzempleron de sia verko Observationes Anatomicae (prianatomiaj observoj), kiuj entenis kelkajn obĵetojn kaj kritikojn al vesalia «Fabriko». Tiam Vesalio skribis respondan leteron senditan per la venecia ambasadoro ĉe la hispana kortego. Tiu ĉi, tamen, estis restigita en Hispanio pro aliaj aferoj laŭ diversaj monatoj, kaj kiam revenis al la Venecia Respubliko, (oktobre 1562), Falloppia jam estis mortinta.
Pri la motivoj de lia pilgrimo
Dum jaroj oni kredis ke la elveturo de Vesalio al la Sankta Lando estis altrudita de problemoj de justico aparte kun la Inkvizicio. Ĉi-rilate konsulteblas diversaj fontoj : Fama franca medicinisto kaj kirurgo Ambroise Paré raportas pri afero koncernanta hispanan mediciniston kiu praktikis dissekcadon sur nobelino mortinta pro «strangolado de la utero». Ĉe la dua ĉizado, la virino subite revekiĝis; kaj tio provokis tian hororon en la ĉeestantoj ke, la anatomo, antaŭe multe ŝatata, fariĝis por ĉiuj malamata kaj malŝatinda, kaj decidis forlasi la landon. Edward Jorden, angla medicinisto, raportas ion similan, sed al ĝi apudigas la nomon de Vesalio kaj aldonas ke li uzis la pilgrimon kiel pretekston por forlasi la landon. Franca diplomatikisto Hubert Languet, en sia letero, male rakontas ke la viktimo de la dissekco estis viro kaj ke Vesalio konsciiĝis pri la falsa morto nur post la disŝiro de la brusto kaj ekvido de la koro ankoraŭ pulsanta: pro tio li estis procesita kaj mortkondamnita de la Inkvizicio; tamen pro interesiĝo de la reĝo Filipo la 2-a, la peno estis interŝanĝita kontraŭ pilgrimo al la Sankta Lando. Aliaj tiutempaj fontoj tute ignoras tian eventon, aparte ne ekzistas iu ajn dokumento aŭ juĝa akto rilate tiun proceson.
25140 Schmedemann
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana geologiisto Nico Schmedemann, esploristo en la Instituto de Geologiaj Sciencoj de la Libera Universitato Berlino. Li estas fakulo en la studo de kronologio de kraterigo sur la surfacoj de asteroidoj kaj planedaj satelitoj klel ŝlosilo por establi tempan skalon de la plej grandaj alfrapoj kaj eventoj de surfaca refarado.
Andreo Vesalio
Pri la motivoj de lia pilgrimo
Aliaj historiistoj asertas ke multe neprobablas, kvakam ne maleblas, ke Vesalio plenumu similan eraron. Pliprobablas, male, ke li, post la morto, estis viktimo de perfida kalumnio elpensita de liaj kontraŭuloj. . Fakte, la letero de Languet povus esti falsaĵo: fakte, kvankam portante la daton de 1-a de januaro 1565, ĝi estis publikigita unuafoje en 1620 en la verko Vitae Germanorum Medicorum de Melchior Adam (Vivo de germanaj medicinistoj), dum ĝi ne aperas en la korespondaj kolektaĵoj de Languet.
Laŭ la moderna historiografio la onidiro pri la kondamno de Vesalio konsiderindas sena je iu ajn fundamento. Kaj fine iu povas pligrimi ankaŭ motivite de sia religiemo.
Anekdoto de la ripo de Adamo
Alia anedokto multe disvastigita, rakontanta pri la kondamno de Vesalio, diras ke li estis kondamnita de la Inkvizicia tribunalo pro tio ke li asertus ke, kontraŭe al la onia konvinko fondita sur la Biblio, viro kaj virino havas la saman nombron de ripoj, kiel rezultas el dissekcadoj de li efektivigitaj. En la Genezo estas dirate ke Eva estis devenigita el modlado de ripo de Adamo, do al tiu ĉi devus manki unu ripo: el tio la kredado ke al ĉiuj viroj mankus unu ripo! Oni rakontas, eble goliardie, ke la kredado estus tiutempe tezo science akceptita kaj firmigita kaj dogme altrudita de la ekleziaj aŭtoritatuloj.
Tio ĉio, memkompreneble, estas historia falsaĵo, antaŭĉie ĉar, kiel jam dirite, Vesalio neniam estis kondamnita, kaj plue ĉar, historie, neniam ekzistis dogmo pri la ripo mankanta, sed eventuale temis pri popola onidiro.
Verkoj de Vesalio
Vesalio publikigis en Venecio en 1538 Tabulae Anatomicae Sex, kie li komencis uzi la modernan terminologion, kaj la plej interesan De humani corporis fabrica en 1543 en Bazelo kiu estas konsiderata la unu el la bazaj tekstoj de la moderna anatomio. La prianatomiaj tabuloj de la «Fabriko» estis ilustritaj de lernanto de Tiziano, kies nomo bedaŭrinde ne estas konata.