cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azia hirundo
Kutimaro
Tiu murhirundo manĝas insektojn kaptitajn dumfluge.
Rimedo
Rimedo laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas tute ĝenerale "tio, kio servas por atingi celon". Ofte temas pri instrumento aŭ ilo, sed ankaŭ pli abstrakte pri mono aŭ homa forto.
Dolní Dvořiště
Dolní Dvořiště (Unterhaid) estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en suda parto de distrikto Český Krumlov, en Sudbohemia regiono. Vivas ĉi tie. La municipo estas konata precipe pro unu el la plej gravaj ŝoseaj limpasejoj inter Ĉeĥio kaj Aŭstrio – limpasejo Dolní Dvořiště – Wullowitz. La municipo situas en dislimejo de montaroj Šumava kaj Novohradské hory. Mezo de la municipo estas malproksima 28 km sude de Český Krumlov. La plej proksimaj urboj estas: Kaplice (10 km norde), Vyšší Brod (13 km okcidente) kaj Freistadt (en Aŭstrio, 19 km sude).
Katastro de la municipo estas tre ampleksa – 90 km²; dum kio ĝi tuŝas de Malše ĝis Vultavo. De oriento ĝis okcidento ĝi mezuras 17 km, de nordo ĝis sudo 13 km. Ĝi konsistas el ok partoj.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1279.
Centra Litovio 1920-1940
La tiel nomata "Centra Litovio" (pole Litwa Środkowa) estis la nomo de pseŭdoŝtato kun la ĉefurbo Vilno (litove Vilnius, pole Wilno), kiun deklaris anoj de la pola armeo post anekso de la regiono. La pseŭdoŝtato neniam atingis plenan ŝtatan suverencon kaj dum la 16-a de aprilo 1922 iĝis parto de la Dua Pola Respubliko.La regiono ĉirkaŭ la urbo Vilno, kie plejparte loĝis kaj ankaŭ nun loĝas litovoj, antaŭ la Unua Mondmilito estis parte la cara imperio de Rusio kaj dum la jaro 1915 estis okupita de la armeo de la Germana Imperio. Post kiam tiu armeo devis retiriĝi, la armeoj de Litovio, Pollando kaj Sovetunio batalis pri regado de la regiono. Post la komenciĝo de la pola-bolŝevika milito armeo sub komando de la pola generalo Lucjan Żeligowski okupis la areon, kiu apartenis al la ekde la jaro 1918 sendependa ŝtato Litovio, sed estis tiumomente okupita de la sovetunia Ruĝa Armeo. La 12-an de oktobro 1920 Żeligowski, kune kun pseŭdoregistaro nomumita de la pola armeo, proklamis la ŝtaton "Centra Litovio". Litovio vole-nevole devis rezigni pri sia ĉefurbo Vilno kaj proklamis la duan plej grandan urbon de Litovio, Kaŭnaso, intertempa ĉefurbo.
Dum la jaro 1939 Pollando kaj la baltiaj ŝtatoj laŭ la sekreta aldona protokolo al la Hitler-Stalin-pakto laŭ mapa linio dividiĝis inter la nazia Germana Regno kaj Sovetunio. La plej granda parto de la Respubliko Litovio kaj ankaŭ la pole aneksita "Centra Litovio" okupiĝis de la Sovetunio kaj ekde la jaro 1940 iĝis la Litova SSR (Litova Socialisma Soveta Respubliko).
Dum 1991 la Litova SSR kaj kadre de ĝi la regiono ĉirkaŭ Vilno fariĝis la - denove suverena - Respubliko Litovio.
Tenuto
Tenuto (Itala lingvov|it. "tenuto") apartenas muziko krom legato, portato, stakato al la kvar plej uzataj koncertinstrukcioj. Se oni ludo noton per "tenado", oni ĉiukaze eltenu komplete la notvaloron.
La tenado-strio situas ĝenerale kiel ĉiuj artikulaciaj signoj super tiu flanko de la notkapo vidalvide de la notkolo.
Gene Roddenberry
Eugene Wesley „Gene“ Roddenberry (naskiĝis la 19-an de aŭgusto 1921 en El Paso, Teksaso; mortis la 24-an de oktobro 1991 en Santa Monica, Kalifornio) estis verkanto de filmaj scenaroj kaj produktisto de televidaj kaj kinejaj filmoj. Aparte li konatiĝis kiel kreinto de la scienc-fikcia serio. La televidaj serioj Andromeda  kaj Misio Tero de lia vidvino Majel Barrett estis kreitaj el lia heredaĵo. Li mem nomis sin humanisto.
Biografio
Gene Roddenberry naskiĝis somere de 1921 en Teksaso. Post la mezlerneja fino li mallonge vizitis la urban kolegion de Los-Anĝeleso. Dum la Dua Mondmilito li estis piloto de la usona aerarmeo. Post la milito li ĝis la jaro 1949 laboris kiel civila piloto ĉe la aviada kompanio Pan American. De 1949 ĝis 1956 li estis policisto en Los-Anĝeleso, laboris en la oficejo de la urba policestro kaj aparte preparis konceptojn por publikaj paroloj de sia ĉefo. Ekde komence de la 1950-aj jaroj li ankaŭ agis kiel memstara verkisto de filmaj scenaroj kaj sukcese konceptis la scenarojn interalie por la televidaj serioj Dragnet, Highway Patrol, Dr. Kildare, Naked City, The U.S. Steel Hour kaj Have Gun, Will Travel.
En 1959 li provis realigi la unuan tute mem konceptitan televidan serion 333 Montgomery Street, kaj tiucele produktis provan epizodon, kiu tamen ne konvinkis televidajn kanalojn financi tutan serion. En tiu prova epizodo ĉefaktoris DeForest Kelley, kiu poste famiĝis en la rolo de d-ro Leonard McCoy en en la filmaro Star Trek.
Foisches
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Gene Roddenberry
Biografio
En 1963 Gene Roddenberry bonŝancis: la filmprodukta firmao Metro-Goldwyn-Mayer aĉetis la serion The Lieutenant. En 1964 fine filmprodukta firmao ekinteresiĝis pri la ideo de la serio Star Trek: La tiutempe sendependa firmao Desilu Productions konvinkis la televidan entreprenon NBC doni al Gene Roddenberry 20.000 usonajn dolarojn, por el tri epizodaj konceptoj realigi unu. La produktado de la prova epizodo daŭris inter oktobro 1964 kaj februaro 1965. Tamen la televida entrepreno NBC tute ne konvinkiĝis: La filmo tro multekostis (630.000 usonajn dolarojn anstataŭ kutime 160.000 ĝis 180.000 dolaroj), tro longis (65 minutojn anstataŭ la tiutempe kutimaj 50 minutoj por epizodoj de televidaj serioj), kaj la utopieco de la scenaro, interalie la tendenco de politika internaciismo, ŝajnis ne konvena al la tiama epoko.
Tamen oni kontraŭ ĉiu racia kalkulo konsentis produktigi duan epizodon, kaj poste daŭrigis la serion. En la unuafojaj prezentoj de la serio, la epizodoj ne estis viditaj de elstare multaj spektantoj, kaj plurfoje la televida entrepreno pripensis fini la produktadon de pliaj epizodoj. Grupo de fervoraj seriaj subtenantoj tamen ripete tre engaĝiĝis favore al daŭrigo de la projekto, verkis amason da petaj leteroj kaj sukcesis konvinki la manaĝerojn de la televida kanalo NBC daŭrigi la serion ĝis septembro 1969.
En 1969 Gene Roddenberry edziĝis al Majel Barrett. Post lia morto en 1991, lia vidvino filme realigis plurajn pliajn el liaj ideoj, interalie la televidajn seriojn Andromeda kaj Misio Tero. Gene Roddenberry krome estis inter la unuaj homoj, kiuj decidis "kosme entombiĝi", do flosigi kapsulon kun cindro de la mortinta korpo en la kosmon.
Li estis la unua verkisto kaj filma produktisto, kiu ricevis honoran stelon en la "promenejo de furoro" (Walk of Fame) en Holivudo (1985).
Rekone al la viva verkaro de Gene Roddenberry, la Internacia Astronomia Unio (IAU) en 1994 decidis nomigi krateron sur la planedo Marso laŭ li. Ĝi havas la marsajn koordinatojn −49,9° latitudo kaj 4,5° longitudo, kaj havas diametron de 140 km.
Aviso
Aviso portugale Avis estas vilaĝo kaj municipo de Portugalio en la Distrikto de Portalegre, regiono Alentejo kaj subregiono Alta Alentejo, kun ĉ. 1.900 loĝantoj.
Ĝi estas municipo el 605,55 km² da areo kaj 5.197 loĝantoj (2001), subdividita en 8 fregezioj.
Gotika muziko
Gotika muziko arigas muzikistoj kaj ties produktaĵoj kiuj disvolviĝas ene aŭ rande de la gotika movado.
Ĝi estas origine okcidenteŭropdevena fenomeno kiu, kvazaŭ nigra fenikso, elstariĝis el la cindroj de la forbruligita punkmovado okaze de la forpaso de Ian Curtis, kantisto de Joy Division, kaj renkontis sian oran periodon dum la 1980-oj precipe en Britio kun fundamentaj muzikgrupoj kiel interalie The Cure, The Sisters of Mercy, Bauhaus aŭ Siouxsie and the Banshees. Ĝi estis aparte influita de londona noktoklubo Batcave kiu naskis sian propran samnomitan muzikĝenron kies ĉefgrupo estas Alien Sex Fiend. Post momenta malvigliĝo komence de la 1990-oj, germandevena malluma ondo kaj belgdevena Electronic Body Music (EBM) venis veki la movadon. Ĝi nun pluekzistas ambaŭflanke de atlantiko kaj plimalgrandmezure en orienta Azio dank'al grupoj kiuj provas krei siajn proprajn stilojn inspiriĝante de la «prauloj» de la 1980-oj.
Prahistorio
Dekadenca, glama, nigra, malsana, premante la doloropunkton, rokmuziko ne vicatendis ĝis la 1980-oj por kunfandi kun la malluma flanko de la Forto: Hoochie Coochie Man, Voodoo child, Fortune teller, Seventh son, Me and the Devil Blues... per si mem parolas la titoloj. Jam la makabra humuro de Screamin' Jay Hawkins, kaj siaj troaj spektakloj, enscenigante ĉiajn tipojn da amuletoj, fetiĉoj, mortkapoj, ĉerkoj kaj kantante la faman I put a spell on you, oscilante inter kabareda valso kaj bluso. La tohuvabohuo de Jay jam antaŭavertis sian Nov-Orleanan publikon pri ĉeesto de movado kiu poste senbride plagos, kaj tuj generos eŭropajn konkurantojn: Screaming Lord Sutch en Britio aŭ Hector en Francio. Du fantaziemaj fanfaronuloj kies tualeto aspektis kiel infanvorula ĝentlemano, ornamitaj je basko, gamaŝo, cilindro, kaj kiu moviĝas nur per ĉerkoveturilo. Iliaj kantoj temis pri Ĵakvo la Buĉisto, ilia rokmuziko estis peza kaj sovaĝa, kaj ili pretervole favoris plumbitan ritmon kaj minoran agordon. Jeŝ, ĉiujn tiajn artistojn Boris Vian, Nick Cave aŭ Marilyn Manson nun bombaste citas.
Post-1960-oj
Post sopiri pri floroj, libera amo kaj vigla konscio, la mirindega impulso kiu plirapidigis historion dum la 60-oj, subite ŝanĝiĝas al malbonaj vibroj. Muziko kiel vestoj, diskokovriloj aŭ gitarsonoj, ĉio ŝajnis odori je sulfuro. Jam psikedeleco estis forviŝita. Kaj la roksteluloj sin pelis por aŭdi la belajn predikojn de Anton LaVey. The Rolling Stones kantis Sympathy for the devil dum iliaj umikinoj randvagis sorĉarton. Jimmy Page ne hezitis aĉeti la nobeldomon kiun bienis Aleister Crowley, kaj tie troni.
Sed la simbolaj muzikgrupoj malkaŝe obskuraj kaj gotikaj estas Black Sabbath kaj Black Widow. La unua estis la plej grava dum la dua estis la plej ekstrema. Scene, tiuj ĉi sin allasis al simii diablomeson, kun spadoj kaj senvestitaj virinoj. Ĝiaj muzikaĵoj estis akompanita de fluto, fantoma ĥoro kaj vodua drumo, kiu ŝajnis ĉion ŝuldi al la Symphonie fantastique fare de Hector Berlioz. Tiel, ĝia Come to the Sabbath aŭguris la filmmuzikon de John Carpenter kiel la stilon Batcave. Ve! Finfine, ili estis rigardita nur kiel modo kaj do rapide fariĝis ela.
Sab, siaflanke, eltrovis pezan rokmuzikon kaj atmosferan metalon. Dank'al ilia verko eblas nun aŭskulti nigrmetalon, mortmetalon, ktp... kvankam Ozzy Osbourne kaj siaj kamaradoj ne jam suspektis ĝin.
Samepoke, Deep Purple kantis Black night, la ĝenanta KD-kovrilo de Pious bird of good omen (Fleetwood Mac) afiŝis ŝokeman gravedan monaĥinon, klorida kreitaĵo frontpaĝis Valentyne Suite de Colosseum, furoris I walk on gilded splinters de Dr John poste rekantita de Marsha Hunt, Donovan kreis Season of the witch poste ilustrita de ĉiuj, ekz Julie Driscoll aŭ Al Cooper, kaj fine la Beatles lanĉis Abbey Road, kiu ŝprucis lacan kaj pezan sentaĵon, kvazaŭ adiaŭo al la grupo mem kaj al finanta magia jardeko.
Tiam plenrekte ricevis la gotan skurĝon la ŝmirita rokmuziko kaj kelkaj maturiĝantaj punkoj, kiel la juna Dave Vanian, estonta kantisto de Damned kaj seksalloga kopio de Bela Lugosi. Ĉia peono estis lokigita por ke dek jaroj poste, laŭ la impetado de Damned, trafe, la gota rokmuziko, tia kian oni nun komprenas, ĝermis ĉe la Batcave.
De postpunko al gotiko
Eĉ se malluma emo ekzistis de pli ol jardeko, fakuloj hodiaŭ ĝenerale datas la komencon de gotika muziko ĉirkaŭ 1979 en Britio. Tony Wilson, fondinto de la muzikeldonejo Factory Records, estis unu el la unua taksi la roka grupo Joy Division kiel «gotika», termino ĝis tiam pli kunligata al jarcent-aĝa literaturo ol al moderna muziko. La kunuloj de Joy Division tamen neniel zorgis pri siaj eksteraĵo, tiom grava identigmaniero ĉe la venonta movado, sed la muziko de Ian Curtis, en nur du albumoj, estis distingeble fantoma, plumba, malvarma kaj seniluzia, antaŭsciigante lian memmortigon en 1980. La ceteraj grupanoj poste fondos New Order, sed ĉiam konservi gotikan sonon. Samepoke Siouxsie Sioux de Siouxsie and the Banshees, punkdevena grupo formita fare de ŝatantoj de The Sex Pistols, estis la unua, ja antaŭ Robert Smith, kiu popularigis la tipan gotikan eksteraĵon, dum sia muziko, kvankam ne tre malluma, forte influis la movadon. Ŝi turneis kun Robert Smith, frontulo de The Cure, kaj grade tiu ĉi gotikiĝos, tiom veste (Smith iĝas vira respondaĵo al Siouxsie, en pli ĉifa kaj hirta) kiom muzike, ekde sia dua albumo.
Iel simila al Joy Division parolante pri sono kaj humoro, Bauhaus (kiu debute nomiĝis Bauhaus 1919) ankaŭ naskiĝis ĉirkaŭ tiu tempo. Muzikumante laŭ la modelo de David Bowie, ili vere ekcelis mallumen sub la influo de Gloria Mundi, kun kiu Bauhaus koncertis. Fine de 1979, la unuopaĵo Bela Lugosi's Dead kiu aludas la bazon de la gotika mito fariĝas funebra himno de la frua gotika movado.
Tiranedoj
La Tiranedoj (science: Tyrannidae) estas granda familio (104 genroj, 438 specioj) de paseroformaj birdoj trovebla en Norda kaj Suda Ameriko, ĉefe en tropiko. Ili estas simila al la muŝkaptuledoj, tamen ili estas pli granda kun pli fortaj bekoj. Kelkaj genroj kaj specioj:
Gotika muziko
Puŝpeliĝas influoj
Jam, kore de la 1980-oj, la ora erao de la grupoj klasifikitaj en la gota ĉionmetejo (kiun cetere ne jam tiele nomiĝis), la subfluoj estis legiaj: Estis tiuj kiuj amindumis la novondon la sintezilojn, la frostan kaj deprimeman sonaron kiel The Cure aŭ The Creatures, flankprojekto de Siouxsie kaj de Budgie, batisto de The Banshees. Pli tondreme, la ŝtonrokaj adeptoj roras je diversaj gradoj de kredindeco. Inter ili, Southern Death Cult (poste epitomigita Death Cult kaj fine The Cult), kies ekstravaganta estro Ian Astbury, frapaltira pozulo maskita kiel flagra pirato, alproksimiĝis punko, peza goto kaj iomete histeria metalo. Same kiel por la desperadoj Fields of the Nephilim, kiuj aldonis eron da suka psichobilly al ilia aspekto de elinfera kaŭbojo. Sed oni devas atendi ĝis 1986 por aŭskulti The Mission, fama grupo kiu kombinas goton kaj ŝtonrokon. Inspirante de The Sisters of Mercy kaj de Led Zeppelin, ili alpropriĝis la sinteno de laŭmodaj noktaj trampoj kaj la stilo de bombastaj paroloj. Samkategorie, kvankam pli disonanca, la kaliforniaj provokuloj Christian Death ankaŭ trafis la eŭropan publikon. The Cramps, alia usondevena muzikistaro, neniam sin ŝaĝis de gota etiketo. Tamen, je la komenco, oni ja flaris haladzojn da gota influo, pririgardante ilia sinteno kvazaŭ ĵus elfositaj vampiroj, kaj iliaj kantoj ĝisgorĝe plena je nigra humuro. En 1982, ili heredas de foraj anglaj parencoj: Alien Sex Fiend, kunportita de koraka paro kunigita per la sanktaj ligoj de edzeco. Ĉe la gefiuloj Nik kaj Mrs Fiend, oni ankaŭ aplikas la funebran humuron per albumtitoloj kiel Who's been sleeping in my mind?, kaj per ginjolaj videooj kiel Horreur light.
Areto da grupoj venos pli kaj pli riĉigi la subgrundan obskurkulturon, kiel la dekadencaj Sex Gang Children, la nederlandaj Clan of Xymox, la elektro-industriaj Skinny Puppy kaj ceteraj Dance Society, Gene loves Jezebel, Flesh for Lulu, All About Eve, Play Dead... kaj la subĝenroj eksponenciale komplikiĝas kaj miksiĝas: elektro-industrio, elektro-dark, dark-industrio, EBM (electronic body music), metalo-goto, metalo-industrio, ŝvebvoĉo (heavenly voices)...
Estis do ekspektebla ke post la gotdiluvemaj 1980-oj, la afero simpliĝus ekde 1990, kaj ke la gota "modo" lante svenus kvazaŭ efemera kaj omena blinko. Efektive, okazis ondokavon kiam la stelbandoj trafis turmentojn, splitis, aŭ sin turnis al novaj sonaj horizontoj. Sed post nedaŭra spleno, la lozita movado sukcesis revigliĝi kaj naski aliajn avatarojn. Eble lacita de la spektremaj voĉoj de la Batcave, de la eteraj impetoj de la ŝvebmuziko aŭ de la torturaj gitaroj de la mortroko, elektronika muziko, kiu delonge kaŝkaŭris en alternativ-muzika ero, subite ŝprucis kaj renovigis la ĝenron kiu loziĝis pro troa organikemo. Do, Skinny Puppy, Front Line Assembly aŭ Front 242, kiu senhaste pluiris marĝene de la gotaj herooj, fariĝis la pruaj figuroj de la elektronika renoviĝo kiu plugos profundan sulkon, per kiu nenombreblaj bandoj sukcesiĝos.
Nu, el tiu nesondebla gota interplektaĵo, kelkaj tamen sukcesis elfari la bonan miksaĵon, taŭgeje kaj taŭgtempe. Kaj kape de tiu saĝa ĝenr-muldilo alvenas Marilyn Manson, evidente. Per vendologia senco tiom akra kiom tiu de Madonna, la fama MM, eĉ nomate perfidulo, ĉerpis el ĉiaj fontoj elementoj kiujn li digestis por prezenti ĝin al usona publiko kiu sendube nur postulis surpriziĝi kaj eĉ ŝokiĝi. La gota movado tiam ekrigardis la novan komercan dispistulon oblikve. Kiam ajn oni aludas gotmovadon al personoj kiuj ne fakas tiumedie, ili respondos Marilyn Manson. La gotŝatantoj, kiuj sekvis la unuajn jarojn kies steluloj, kvankam rigardita kulte de la ŝatantoj, stumblis kiam ili aŭdacis aventuri ekster la subgrundaj tuboj, sentis Manson kvazaŭ maldolĉan pilulon trudglutenda. Pro tio, post konkeri usonajn junulojn kiu aparte ĝojas aŭskulti la "kantisto, kiun la gepatroj malŝategas", la malriverencema internacia gotulo provis konkeri la puristajn gotojn. Tion li finfine fiaskis (ĉe la pli ol 15-jaruloj, ĉiaokaze), sed lia daŭrema furoro tamen lin regalis de iugrada respekto. Estas Trent Reznor kiu impulsis la manson-an karieron, sed estas ankaŭ li kiu fariĝis poste sia plej intima rivalo. Trent Reznor, tiu estas la viro kiu kapulas Nine Inch Nails (NIN) kiu, same kiel Manson, devenas de la saĝa ĝenr-muldilo inter gota, metala kaj industria muziko. Sed Reznor, eĉ se li ne igas la saman furoron, gajnis la nekoncepteblan veton arigi dum siaj spektakloj ambaŭ la subgrundajn adeptojn kaj la pli popularaj tavoloj da publikoj. Nu, Reznor bone aplikis la ĝeneralajn trajtojn de sia personeco al sia sona verko: neantaŭvidebla, kompleksa, turmentita, teksturita kaj molkora.
Tutmalsame, The Dresden Dolls kreas mirindan furonron post aperigi nur du albumoj. Veras ke Amanda Palmer kaj Brian Viglione, dank'al sia formulo piano/kanto/perkutiloj ofertas unikajn kaj teatremajn prezentojn kiuj lasas neforviŝablajn spurojn pro ilia apartigeco kaj talento. Fresdate turneante kun NIN, la jam kulta paro sperte miksas kabaredan manieron kaj dezajnon kun punkan muzikon je entuziasmiga ritmo, por doni tre gotan rezulton.
Resume, post la eksplodo de la movado dum la 1980-oj, la elektronika renaskiĝo dum la 1990-oj, oni nun ĉeestas en la 2000-oj revenon al la sonaro de la 80-oj. La kultaj grupoj (Bauhaus, The Sisters of Mercy...) rekomencas muziki kaj novigi post dek jaroj da silento, fortigita de ilia eksperimento kaj ilia ankoraŭ vigla famo. Oni faras novon per malnovo kaj malnovon per novo, kaj novaj bandoj senpaŭze burĝonas kiel Cinema Strange, Bloody Dead aŭ Sexy ant the Vanishing... kaj la movado senĉese evoluas kaj maturiĝas. Tamen, post tri jardekoj da vivado, gotmuziko rajtas plengorĝe klami: "goto ne estas nura modo".
Muzikaj subĝenroj
Laŭ la priparolata epoko kaj ĉu oni parolas larĝasence aŭ striktasence, la difino de la gotika muziko povas multe ŝanĝi laŭ la vidpunktoj. Se precize paroli, oni kutimas citi subĝenrojn kiuj gravitas ene aŭ rande de la gotika universo. Jen kelkaj el ili:
Beerenburg
Be(e)renburg estas kun spicherboj infuzita nederlanda/frisa alkoholaĵo kun alkoholoelcento de ĉirkaŭ 30%.
Berenburg
Se la spicherboj estas infuzitaj surbaze de juniperbrando oni parolas pri berenburg. Se la spicherboj estas infuzitaj surbaze de brando, ĝi estas bitero aŭ spicherba likvoro.
Beerenburg
La originala Beerenburg (kun majusklo, dufoje e en la unua silabo kaj g je la fino) estis farita en la 18-a jarcento de amsterdamaj juniperbrandodistilistoj kiuj uzis sekretan spicherban miksaĵon de la spicherbokomercisto Hendrik Beerenburg. Tiu havis butikon je la Amsterdamse Stromarkt apud la Haarlemmersluis. La spicherbopaketoj antaŭ ĉio fariĝis tre popularaj inter ŝipistoj, kiuj atribuis sanigan efikon al la el spicherboj farita trinkaĵo. Ne miriga ke diversaj apotekistoj ekfaris ilian propran infuzaĵon.
Eble oni uzas dekon da diversaj spicherboj por la trinkaĵo. Oni mencias centaŭrion, glicirizon, santallignon, gencianoradikon, laŭrofolion kaj juniperberon. Jam rapide ekestis lokaj variantoj de Beerenburg, kiuj ne rajtis uzi la nomon. Tial ekestis diversaj ortografiaj variaĵoj je la nomo Beerenburg kiel Berenburg kaj Berenburger.
Populareco kaj miksaĵo
Malgraŭ la amsterdama origino de berenburg, la trinkaĵo antaŭ ĉio populariĝis en Frislando kaj ankaŭ iomete en Groningen kaj Drenthe. Frisa specialaĵo kun berenburg estas Dokkumer koffie (kafo el Dokkum). En la fiŝistovilaĝoj Spakenburg, Urk kaj Volendam la alkoholaĵo antaŭ ĉio estas konsumata de junaj plenkreskuloj.
Ygos (stacidomo)
Ygos, plennome Ygos-Saint-Saturnin, estas franca stacidomo sur linio - ̀, situanta en  Ygos-Saint-Saturnin, en departemento Landes, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ŝuaroj
La ŝuaroj estas sud-amerika indiana etna grupiĝo apartenanta al la etno de ĵivaroj. Ili vivas en regiono de Ekvatoro nomata "montara" (plejparte en la provinco Morona-Santiago) kaj en areoj limaj en la nordo de Peruo, sur orientaj deklivoj de la Andoj kaj borde de la rivero Marañón. Ilia lingvo apartenas al la ĵivara lingvaro. Ili iam nombris 300 000, nuntempe restas ĉ. 20 000.
La agrikulturo de ŝuaroj estas praarbara, ili kultivas maniokon, maizon, bataton kaj aliajn plantojn. Ili kolektas fruktojn de la arbaro, ĉasas, fiŝkaptas per pafkano kaj per venenigita sago. La grandaj familioj vivas en komuna loĝejo.
Ili estas batalemaj kaj fieraj indiĝenoj, kiuj estas konataj pro ilia tekniko pri canco-pretigo.
Bulleh Ŝaho
Bulleh Ŝaho aŭ Bulleh Shah, foje Bulla(h) Shah (1680–1757) (en panĝaba بلہے شاہ (laŭ Ŝahmuĥi-ortografio); ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ (laŭ Gurumuĥi-ortografio) ) estis panĝaba sufisma poeto, humanisto kaj filozofo. Lia kompleta nomo estis Syed Abdullah Shah Qadri.
La poezio kaj filozofio de Bulleh Ŝaho neniam pridubis la religian ortodoksismon de siatempa Islamo sed li foje uzas metaforojn por esprimis sian seniluziiĝon rilate al la rigideco de islamaj klerikuloj siatempaj.
La verkoj de Bulleh Ŝaho reprezenta lin kiel humanisto, iu kiu havigas solvojn al la sociologiaj problemoj de la mondo ĉirkaŭ li dum li vivas tra ĝi, priskribante la problemojn de sia patrinlando Panĝabo, dum sia serĉado de Dio. Lia poezio markas sian mostikan spiritan vojaĝon tra la kvar etapoj de Sufismo: Ŝariat (Vojo), Tariqat (Observado), Haqiqat (Vero) kaj Marfat (Unuiĝo).
Arondismento Tulle
Arondismento de Tulle estas unu el la tri arondismentoj de la franca departemento Corrèze, en la regiono Limoĝio. Ĝia ĉefurbo estas Tulle.
Kantonoj
La arondismento de Tulle entenas 14 kantonojn kaj 118 komunumojn.
OTR-21 Toĉka
OTR-21 Toĉka estas taktika balistika misilo fabrikita en Sovetunio. Ĝia GRAU-kodo (ГРАУ) de la Armitaj Fortoj de Rusia Federacio estas 9K79; ĝia NATO-raportnomo estas SS-21 Scarab. Ĝi estas transportita en specifa veturilo nomata 9P129 kaj levita antaŭ lanĉo. La misilo uzas inercian gvidsistemon. La Armitaj Fortoj de Rusia Federacio informis ke ili ne plu uzas la misilojn Toĉka-U ekde aprilo 2020 kaj anstataŭigis ilin per pli modernaj misiloj 9K720 Iskander-M.
Itala duoninsulo
La Itala duoninsulo, ankaŭ nomata Apenina duoninsulo, situas en suda Eŭropo, inter la Tirena kaj Adriatika Maroj. La norda limo de la duoninsulo estas linio iranta de la urbo La Spezia al la urbo Rimini, la tiel nomata Got-linio (linea gotica).
La Itala Duoninsulo entenas mezan kaj centran Italion (escepte de la insuloj), San-Marinon kaj Vatikanon.
La nomo Apenina venas el la montaro Apeninoj.
Pantano Grande
Pantano Grande estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 9.895 loĝantojn en 2010.
Lango-labialo
La langolabialaj konsonantoj transkribiĝas en la Internacia Fonetika Alfabeto per aldono de la diakrito "meva" al la respektiva alveolara konsonanto. Ili fojfoje trobeblas anstataŭe kun la simbolo por bilabiala konsonanto, sed tian uzaĵon ne agnoskas la Internacia Fonetika Asocio, kaj implicus ke ambaŭ lipoj uzatas.
23214 Patrickchen
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Patrick Ming Chen, kiu gajnis la unuan rangon kaj la "Plej bona en sia Kategorio" en la Intel International Science and Engineering Fair de 2007 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Li estis lernanto ĉe la Oregon Episcopal School de Portland (Oregono, Usono).
Marat Safin
Nun li vivas en Montekarlo, Monako.
Teknokratio
Teknokratio estas la "organizado kaj mastrumado de la ekonomiaj rimedoj de regiono aŭ lando, farata de teknokratoj, kaj ne de politikistoj."
Teknokratio estas sistemo de administrado kie decidantoj estas elektitaj surbaze de teknologia sciaro. Sciencistoj, inĝenieroj, teknologoj, aŭ ekspertoj en iu kampo, formas la estraron, anstataŭe de elektitaj reprezentantoj. Gvidadkapabloj estus selektitaj surbaze de specialeca scio kaj efikeco, prefere ol per parlamentaj kapabloj. Teknokratio en tiu signifo de la vorto (tuta registaro prizorgita kiel teknika aŭ inĝenieristika problemo) estas plejparte hipoteza. En alia ofte uzita signifo, teknokratio estas ajna parto de burokratio kiu estas administrita fare de teknologoj laŭ teknike kaj analize solidaj manieroj.
La esprimo teknokratio estis origine uzita por rekomendi la aplikon de la scienca metodo al solvado de sociaj problemoj. En tia sistemo, kiun la rolo de mono kaj ekonomiaj valoroj povis esti malpli emfazis. Oni proponas daŭripovon kiel rimeda bazo, anstataŭe de mona profiteco, por certigi daŭran operacion de ĉiuj soci-industriaj funkcioj. Kelkaj uzoj de la vorto rilatas al formo de meritokratio, kie la plej kapablaj estas en ofico, ŝajne sen la influo de specialaj interesgrupoj. La vorto teknokratia estis uzita por priskribi registarojn kiuj inkludas ne-elektitajn profesiulojn sur ministeria nivelo.
Sadukeoj
Sadukeoj estis juda sekto kiu formiĝis eble en la jaro -248; tiel nomita laŭ la nomo de ĝia fondinto Cadok, sekve oni devus nomi ilin "cadokeoj" en Esperanto, sed la nomo "sadukeoj" venis pere greka versio en la Biblio. La sadukeoj ne kredis al la senmorteco de l' animo, nek al reviviĝo, nek al bonaj kaj malbonaj anĝeloj. Tamem ili kredis al Dio, sed, nenion atendante post la morto, ili servis al Dio nur celante materiajn rekompencojn, ĉar laŭ ilia kredo, la Providenco limiĝis nur al tio; ankaŭ la kontentigo de la sentumoj estis en iliaj okuloj la precipa celo de la vivo. Koncerne la Skribaĵojn, ili tenis sin nur al la Leĝo de Moseo, ne akceptante la tradicion nek ian ajn interpretadon. Ili lokis la bonajn agojn kaj la plenumadon de la leĝo pli alten, ol la eksteraĵojn de la kulto.
Komarko de Alfaro
Estas du ĉefaj trajtoj en la komarko: geografie la rivero Ebro fluas laŭ la tuta nordorienta bordo de la komarko (kaj de la tuta regiono) plej ofte farante limon kun Navaro; due la komarka ĉefurbo Alfaro estas kun diferenco la ĉefa centro demografie, ekonomie kaj socipolitike de la komarko. La komarko limas ĉirkaŭe kun Navaro.
Municipoj de la komarko
Aldeanueva de Ebro, Alfaro, Rincón de Soto.
Demografio
La komarko de Alfaro estis unu el la komarkoj kiuj havis pli ampleksan ekonomian kaj demografian disvolvigon ene de la regiono Rioĥo. Tio rilatis al prospera nutrindustrio kaj ĉefe de vinproduktado, same kiel la disvolvigo de protektita devennomo DOP "Peras de Rincón" (piroj) kaj la DOP Rioja (vino de Rioĥo). Krome estas entreprenoj ankaŭ por ligno, mebloj kaj konstruado. Tiu ekonomia disvolvigo rezultis en konsiderinda pliigo de la loĝantaro konstante ekde la 1920-aj jaroj, sed tio ne okazis same en ĉiuj el la municipoj de la komarko. La pliiĝo estis multe pli granda en Alfaro kaj Rincón de Soto ol ĉe Aldeanueva, kiu tamen retenis kaj eĉ iomete pliiĝis.
Telecinco
Telecinco (Telekvin) estas hispana televidkanalo, unu el la ĉefaj hispanaj privataj televidofirmaoj. Ĝi estas la dua privata televido en Hispanio post Antena 3.
Boreo
Por la vento Boreo, vidu la paĝon Boreo (vento).
Boreo (boré aŭ inúbia) estas ligna blovinstrumento de tupiaj indiĝenoj en Brazilo. Ĝi estis uzata kiel la klarino, por gvidi batalantojn dum milito. Ĝi havas nur unu truon ĉar tupia muziko konis nur du tonojn.
Vere, oni ne bone konas ĝin, ĉar estas nur desegnoj kaj priskriboj pri ĝi. Ĝi gravas por literatura uzo de la vorto en romantika periodo de brazila literaturo.
Telecinco
Gestevisión Telecinco estis unu el la unuaj tri privataj televidstacioj en Hispanio. Ĝi estis integrita en Madrido la 10-an de marto 1989, kun tri ĉefaj akciuloj, Anaya Group, POST KIAM kaj Silvio Berlusconi, ĉiu kun 25 % kaj estis koncedita televidokoncesion la 28-an de aŭgusto 1989. Ĝi unue komencis testilan transdonon la 10-an de marto 1989, kaj poste, ĝi elsendis oficiale la 3-an de marto 1990. La 10-an de marto 2000, la hispana registaro renovigis la koncesion por dek jaroj pli. En 1997 la Mediaset de Silvio Berlusconi akiris la plej multajn el la akcioj en Telecinco. Gestevisión Telecinco estis listigita sur la borso la 24-an de junio 2004.
34252 Orlovsky
34252 Orlovsky estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Natalia Orlovsky, finalistino de la Regeneron Science Talent Search de 2018, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri ĉela kaj molekula biologio. Ŝi estis lernantino ĉe la Garnet Valley High School de Glen Mills (Pensilvanio).
Irén Fekete
FEKETE Irén estis rumanuja hungara aktoro naskita en Nagyszalonta la 13-an de junio 1889 kaj mortinta ?.
Kariero
Ŝi debutis 1906 kaj ŝi ludis en vaganttrupoj: inter 1920 kaj 1935 Arad, Temeŝvaro, Braŝovo kaj Târgu Mureş.
(19717) 1999 UZ40
(19717) 1999 UZ40 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.
Gazzuolo
Gazzuolo estas komunumo de Italio.
La 1
La 1 estas la unua televidkanalo de Hispana Televido, grupo apartenanta al la publika firmao Radiotelevido Hispana. Ĝi havas ĝeneralan programaron por ĉiaj publikoj. Ĝi estis la plej spektata kanalo en Hispanio dufoje: ekde sia kreiĝo ĝis 2004 kaj de 2009 ĝis 2012.
Ĝi estis la unua televidkanalo kiu elsendis en Hispanio, la 28-an de oktobro 1956. De tiam ĝi ricevis plurajn nomojn kiel VHF, Programa Nacional, Primera Cadena, TVE-1, La Primera aŭ la nuna La 1 (laŭtlegita kiel La Uno). La nomo Hispana Televido (Televisión Española) ankaŭ estis uzata nur rilate al ĉi tiu televido, eĉ se tiu nomo origine rilatas al grupo posedanta plurajn televidkanalojn.
Ponto Sankta Paŭlo
La ponto Sankta Paŭlo estas trabponto kiu transiras la riveron Huécar en la urbo Kvenko en Hispanio.
Ĝi estis konstruita inter 1533 kaj 1589 laŭ iniciato de la kanoniko Juan del Pozo, komence ŝtona, kiu ligis la monaĥejon Sankta Paŭlo kaj la historian urboparton.
Tiu unua ponto estis detruita kaj nova konstruiĝis en 1902 el fero kaj ligno, laŭ la arkitektura linio de la epoko. Ĝi estas rektlinia ponto el 60 metroj.
La ponto estas heredaĵo de la urbo Kvenko kaj estas unu el la plej bonaj lokoj ekde kie eblas ekrigardi la Pendodomojn.
Firstotureto
Firstotureto, tegmentotureto aŭ sanktusturo estas tureto sur la firsto aŭ tegmento de preĝejo, kapelo, urbodomo kaj aliaj iomete luksaj publikaj aŭ privataj domoj, en kiu pendas sonorileto.
Kontraste al turo, tiu ĉi elemento ne havas propran fundamenton, ĉar sidas sur tegmenta firsto. Ĝi troviĝas normale super altarejo, aŭ, precipe sur gotikaj krucformaj kirkoj, super krucejo de la ĉefa kaj orta navoj.
La sonorilon en firstotureto oni sonorigadas ekz. dum Sanctus kaj dum hostilevado. Tiu ĉi kutimo hodiaŭ nur malmultloke konservatas, pli frue tamen la sonorigado estis kutima.
Firstoturetoj komencis aperadi unuafoje en la 13-a jarcento, sur novaj preĝejoj ili ne plu estadas konstruataj.
Preĝejo Sanktaj Kosmaso kaj Damiano (Vát)
Preĝejo Sanktaj Kosmaso kaj Damiano estas romkatolika konstruaĵo en vilaĝo Vát (Hungario).
Historio
La unua mencio pri la preĝejo okazis en 1324. Supozeble post jardekoj ĝi estis ankaŭ paroĥo. En la 16-a jarcento la loĝantoj sekvis la luteranismon, sed en la sekva jarcento la loĝantoj denove estis katolikoj. En 1697 laŭ la priskribo ĝi estas nur preĝejeto kun ligna tureto kaj kun aparta sonorilostablo. Baldaŭ la paroĥo funkciis jam en la proksima vilaĝo, sed la preĝejo mem barokiĝis kaj renoviĝis en 1780. La nun videbla formo estas videbla ekde la 1810-aj jaroj. En 1964 la kirko ekstere, en 1969 interne plene renoviĝis, fine lastfoje en 2014.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sole en mezo de la vilaĝo. Plejparto de la fasado estas la reliefanta kvadrata turo kun enirejo. La absido estas duonronda. Interne en la ĉefaltaro skulptaĵo pri Sankta Maria, apude Kosmaso kaj Damiano estas videblaj. Kermeso okazas dum la 26-an de julio. La preĝejo estas pilgrimloko, tamen por la ĉirkaŭaĵo.
Nacia propra aŭtonomeco
La aŭstromarksisma principo nacia propra aŭtonomeco ("la principo propra"), evoluigita de Otto Bauer en sia libro Die Nationalitätenfrage und die Sozialdemokratie (La nacia demando kaj socidemokratio) en 1907, estis vidata de li kiel maniero kolekti la geografie disigitajn membrojn de la sama nacio por "organizi naciojn ne laŭ teritorioj sed en simplan asocion de personoj", kaj tiel radikale malligis la nacion disde la teritorio kaj faris el la nacio senteritorian asocion. La aliaj ideologiaj fondintoj de la koncepto estis alia aŭstromarksisto, Karl Renner, en ties eseo Staat und Nacia (Ŝtato kaj nacio) el 1899 kaj la Juda Laborbundisto Vladimir Medem, en ties eseo Di sotsial-demokratie un di natsionale frage (Socidemokratio kaj la nacia demando) el 1904.
Preĝejo Sanktaj Kosmaso kaj Damiano (Vát)
Konstruaĵo
Kermeso okazas en la lasta dimanĉo de septembro.
Nacia propra aŭtonomeco
Medem
En sia teksto de 1904, Medem ellaboris sian version de la koncepto:
Subtenantoj
Ĉi tiu principo estis poste adoptita de diversaj partioj, inter ili la Juda Socialista Laborista Partio ekde sia fundo en 1906, la Juda Laborbundo ĉe ties konferenco de aŭgusto 1912 (kiam la mocio "Pri nacia kultura memstareco" fariĝis parto de la programo de la Bundo), la armenaj socidemokratoj, la rusa Konstitucia Demokrata Partio (Kadets) ĉe ties Naŭa Kongreso en junio 1917, la unue otomana kaj poste greka Socialista Laborista Federacio de Tesaloniko, la maldekstraj cionistoj (Haŝomer Hacajr), kiuj favoris dunacian solvon en Palestino, la juda Popolpartio (inspirita de Simon Dubnov, kiu evoluigis koncepton pri juda memstareco egale al la Bauer-a) kaj la Demokrata Unio de Rumaniaj Hungaroj (RMDS) depost 1989.
Oponantoj
La tuta koncepto estis forte oponata de la bolŝevikoj. La broŝuro de Stalin Marksismo kaj la nacia demando (1913) estis ilia ideologia referenco pri la afero, kune kun la Kritikaj Rimarkoj pri la Nacia Demando de Lenin (decembro 1913), speciale la ĉapitro "Kultura-nacia aŭtonomeco" (Stalin estos poste Popola Komisaro de Nacioj de 1917 ĝis 1923.) Al la kritikoj de Lenin kaj Stalin pri la nacia propra aŭtonomeca koncepto poste aliĝos la kataluno Andreu Nin en sia artikolo La aŭstra lernejo, naciaj emancipaj movadoj (1935).
Efektivigo
Ĝi estis adoptita kiel oficiala politiko en la mallongdaŭra Ukraina Popola Respubliko (1917–1920) kaj en la intermilita Estona Respubliko (Leĝo pri propra memstareco el 1925) kaj estis inkludita en la "Deklaro koncernante la protekton de malplimultoj en Litovio" de la Ligo de Nacioj en 1925.
La memstara reprezenta strukturo de la palestinaj judoj inter 1920 kaj 1949, la Asefat ha-Nivharim, ankaŭ povas esti konsiderata kiel efektivigo de la nacia propra aŭtonomeca principo.
Ekde la falo de Sovetio kaj ties satelitaj reĝimoj, la nacia propra memstareco estas la principo sur kiu leĝoj aplikantaj al etnaj malplimultoj estis faritaj, kiel la "Ago pri naci-minoritata kultura aŭtonomeco" de Estonio en 1993, la Ago LXXVII de 1993 de Hungario pri la "Rajtoj de naciaj kaj etnaj malplimultoj," la latvia "Leĝo pri nelimigita evoluado kaj rajtoj al kultura aŭtonomeco de la nacioj de Latvio kaj etnaj grupoj" el 1991, la litovia "Leĝo pri etnaj malplimultoj," la rusia "Leĝo pri nacia-kultura aŭtonomeco" el 1996 kaj la ukrainia "Leĝo pri naciaj malplimultoj" el 1992.
-ind-
La esperantlingva sufikso "-ind-" aldonas al vortradikoj karakterizaĵon ke ĝi "meritas aŭ valoras esti farata". Eblas uzi la postafikson nur ĉe objektivaj verboj.
Tomás León Caspe Cereijo
Tomas León Caspe Cereijo (1911 - mortis la 16-an de januaro 1991) estis hispana esperantisto, UEA-delegito en Sevilo, kiu vigligis la lokan movadon de la lastaj 1970-aj jaroj ĝis la 1980-aj jaroj.
-ind-
Eksteraj ligiloj
Sprachaufbau des Esperanto Esperanto vocabulary
Suna eklipso de la 1-a de Septembro 2016
Ringforma Suna eklipso okazis la 1-an de septembro 2016. Ĝi estis videbla en Afriko.
Congostrina
Congostrina estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La censita loĝantaro en 2016 estis de 19 loĝantoj kaj la denseco estas de 0,73 loĝ/km².
Situo
Congostrina situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de Gvadalaĥaro en la nord-okcidenta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1018 m super marnivelo; je 61 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 26,04 km². La geografiaj koordinatoj estas 41°02′18″N 2°59′04″Ok.
Historio
Dum la Hispana Enlanda Milito, en la municipo estis konsignitaj maŭraj trupoj de la frankisma armeo.
Demografio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 19, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Congostrina, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Congostrina kie oni falis al la nunaj 19.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Mungfabo
La mungfabo (Vigna radiata) (sin.: Phaseolus radiatus, Ph. aureus), ankaŭ mungofabo, Jerusalemfabo estas kultivplanto el la familio de guŝacoj (Fabaceae aŭ Leguminosae), subfamilio papiliofloraj (Faboideae). Ĝi estas strikte parenca al aliaj faboj precipe al nigra fabo (Vigna mungo).
La fabo estas kultivita jam jarmilojn en Hindio kaj nun en tuta sudorienta Azio.
Priskribo
Ĝi altas ĝis 1,50 m, havas guŝojn longajn je 10 cm. La grajnoj grandas kiel pizo kaj havas la koloron de malhelverda, malofte flava aŭ nigra.
Uzeblecoj
Oni povas manĝi la ŝosojn (mungidojn), la freŝajn, junajn guŝojn aŭ la sekajn fabojn. Oni uzas eĉ la farunon el la grajno por vitra vermiĉelo.
En Eŭropo oni nomas la mung-ŝosojn erare "sojŝosoj" aŭ "sojĝermoj", sed ili konsistas el mungfaboj kaj ne el sojfaboj.
La mungfaboj estas pli facile digesteblaj ol kutima ĝardena fabo tiel ili ne kaŭzas produkton de intestaj gasoj. Ili estas malpli bongustaj ol la eŭropaj faboj.
La mungfabo havas 24 % entenon el proteino (el seka maso), kiu riĉas je lizino.
Tomás León Caspe Cereijo
La loka samideanaro konis lin kiel Antolín Colmenar Rivero, ĉar li devis ŝanĝi sian nomon pro politika persekuto post la hispana enlanda milito.
Li agis kiel vera Esperanto-mecenato de la movado en Andaluzio, ĉar en 1976 li donacis sian meblovendejon sur strato Sol, 75 en la urbo Sevilo, kaj kune kun Felipe González del Pino, tie kunfondis la Academia Sevillana de Esperanto, kie oni komencis disvastigi kaj instrui senpage la esperantan lingvon. Kelkajn jarojn poste, kiam la movado iĝis pli stabila, oni kreis la Sevilan Esperanto-Asocion (Asociación Sevillana de Esperanto), kiu fariĝis grava referenco en la hispana movado dum la okdekaj jaroj. Antolín estis prezidanto kaj honora membro de Sevila Esperanto-Asocio ĝis sia morto en januaro 1991. Sevila Esperanto-Asocio estis tiel multenombra kaj aktiva ke ĝi eldonis periodaĵojn, disvastigis Esperanton tra la lokaj medioj kaj foiroj, instruadis la lingvon per tutjaraj kursoj, organizis naciajn kaj regionajn kongresojn kaj renkontiĝojn kaj eĉ naskis junularan sekcion, S.E.J.O.-n (Sevila Esperanta Junulara Organizo) kiu fariĝis alia grava referenco en la hispana junulara movado ĝis la naŭdekaj jaroj.
Francisco Azorín Poch
Li estis filo de Francisco Azorín Izquierdo, grava pioniro de la hispana kaj meksika movadoj. La filo lernis Esperanton naŭjara, instruita de Joseph Ferdinand Berger en Kordovo.
Arondismento Ussel
Arondismento Ussel estas unu el la tri arondismentoj de la franca departemento Corrèze, en la regiono Limoĝio. Ĝia ĉefurbo estas Ussel.
Francisco Azorín Poch
En 1943 Francisco Azorín Poch komencis sian universitatan docentiĝon kiel helpanto de praktikaj klasoj en la fakultato pri matematiko en la Komplutensa Universitato de Madrido. En 1953 li tie finis siajn studojn per la doktoriĝekzameno pri matematiko.
Arondismento Ussel
Kantonoj
La arondismento de Ussel entenas 8 kantonojn kaj 69 komunumojn.
Francisco Azorín Poch
De 1981 Francisco Azorín Poch estis membro de Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales, hispana akademio pri matematiko kaj natursciencoj. En 1985 la Universitato de Malago atribuis al li honoran doktorecon.
Azorín Poch estis dumviva membro de UEA kaj membro de Akademio Internacia de la Sciencoj.
Neustadt (Hesio)
Neustadt [nojŝtat] estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Marburg-Biedenkopf de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Affonso Correa
Affonso CORREA (mortis la 4-an de novembro 1990 en Fort Lauderdale) estis multjara kolono de la movado en Vaŝingtono, Usono.
Kiel funkciulo de Organizo de Amerikaj Ŝtatoj, li akiris permeson instrui Esperanton en ties sidejo kaj grave rolis en la establo de rilatoj inter ĝi kaj UEA.
Hipofizo
La hipofizo produktas hormonojn regulantajn ampleksan diversecon da korpaj agadoj, inkluzive de hormonoj, kiuj stimulas aliajn endokrinajn glandojn (tiroido, gonadoj, kortiko de la surrenaj glandoj). Dum iom da tempo tio motivis sciencistojn nomi ĝin la estra glando, sed nun ni scias, ke ĝin mem fakte regulas la hormonoj ellasataj de la hipotalamo.
La hipofizo fizike ligiĝas al la hipotalamo per dukto.
Inflamon de la hipofizo oni nomas hipofizito. Ĝi estas malofta kaj ankoraŭ ne bone komprenata malsano. Vidu artikolon Hipofiza malsano.
Sanktaĵo de Sanktaĵoj
En Judismo la Sanktaĵo de la Sanktaĵoj aŭ latinlingve: Sancta Sanctorum (hebrelingve: Qodesh ha-Qodashim) konstituis la plei sanktan areon, antaŭe de la tabernaklo poste de la Templo de Salomono, en kiuj estis konservita la Kesto de Interligo.
Kiel en ĉiuj temploj de la antikvaj tempoj, ankaŭ en tiu hebrea, do, estis du ĉambroj la unua difinita “sanktaĵo” kaj la dua “Sanktaĵo de la sanktaĵoj”.
Hebreismo
Kovrita kaj/aŭ ĉirkaŭita per unu aŭ pluraj ruĝaj/violaj tolaĵoj, en ĝin povis eniri nur la ĉefsacerdoto, unufoje jare, dum la datreveno de la Jom Kipur, kun la incensa oferaĵo de la rita pekliberiĝo (Eliro 26, 33); li eldiris la biblian tetragramon, kies alfabetaj literoj estis konataj nur per dia revelacio. La Sanktaĵo de Sanktaĵoj estis deigita pere de kurtenoj tendoj kaj kurtenoj el la cetero de la sanktejo; en de ĝi, sur la monto Morija troviĝis la supozita la ŝtono de la kreo de la mondo
En la unua Templo estis konservataj ankaŭ en la ĉambro de la Sanktaĵo de la Sanktaĵoj restaĵoj de la manao kaj, laŭtradicioj, ankaŭ la bastonoj de Moseo kaj Aaron.
Nova Testamento
La Nova Testamento la evangeliistoj Marko (15, 38), Mateo (27, 51), Luko (23, 45) rakontas ke la kurteno de la Templo rompiĝis. Tamen, kutime la evento ne estis, ĉe la plej granda parto de ekzegezistoj kaj teologoj, historie interpretita, sed teologie.
Fariseoj
Fariseoj (el la hebrea lingvo Parasch, divido, apartigo) estis sekto de judismo. La tradicio formis gravan parton de la juda teologio; ĝi konsistis el kolekto de sinsekvaj interpretoj donitaj pri la senco de la Sanktaj Skriboj kaj kiuj fariĝis nepre kredindaj dogmoj. Tio estis la leĝistoj, temo de senfinaj diskutadoj, plej ofte nur pro demandoj pri vortoj aŭ pri formoj. El tiuj interpretoj, naskiĝis pluraj sektoj, el kiuj ĉiuj pretendis havi la monopolon de l' vero; kiel preskaŭ ĉiam okazas, tiuj sektoj funde malamis unuj aliajn. Inter tiuj sektoj, la plej influhava esti tiu de la fariseoj kiuj havis kiel ĉefon Hillel, judan leĝiston naskitan en Babilono, fondinton de fama skolo, kiu instruadis, ke nur al la Skribaĵoj oni ŝuldas fidon.
Ĝia apero estis ĉirkaŭ -200. La fariseoj estis persekutataj en diversaj epokoj, precipe dum la regadoj de Hirkano la 1-a, ĉefpastro kaj reĝo de la judoj, de Aristobulo la 1-a kaj de Aleksandro; tamen tiu ĉi lasta redonis al ili iliajn honorojn kaj havaĵojn, kaj tiel ili reakiris sian potencon kaj ĝin konservis ĝis la ruino de Jerusalemo en la jaro 70, kiam ili malaperis pro la diasporo de la judoj. En la komenco de kristanismo, fariseoj estis la ĉefaj kontraŭuloj de nova religio, kaj aperas ofte en Evangelioj disputante kun Jesuo, kiu tre ofte diris kontraŭ ilia hipokritecon, tiel la vorto "fariseo" estas ankaŭ uzata de kristanoj kaj antisemitoj kiel sinonimo de "hipokrito".
La fariseoj, kiel uzite en la esperanta biblio, (hebree: peroushim, la apartuloj) estis teologa grupo de la antikva judismo. Ĝi kreiĝis dum la epoko de la dua juda templo (ĉirkaŭ 530 a.K. ĝis 70 p.K.) kaj iĝis kiel rabenoj la nura postvivanta juda komunumo, la du aliaj estintaj la esenoj kaj la saduceoj. Tamen oni ofte konsideras la poste estiĝintan karaistojn kiel intelektajn heredulojn de ĉi lastaj, la saduceoj.
Adeptiĝis ĉefe piuloj. La fariseoj estis aparte striktaj por obei la leĝon, kaj tiel apartiĝis de la aliaj judoj, kio klarigas la etimologion de la nomo. Tamen la plej influa fariseo al postaj generacioj, Hilelo, estas konata pro sia relativa malsevereco, eĉ influante la Zamenhofan filozofion hilelismon (homaranismon).
Masakro de Jamestown
La masakro de Jamestown okazis la 22-an de marto 1622 en la ĉirkaŭo de la angla setlejo Jamestown (Virginio) kaj estis la unua granda masakro de blankuloj fare de indianoj en Norda Ameriko.
Indianoj de la paŭhatana konfederacio gviditaj de la ĉefo Opekankano atakis farmbienojn kaj loĝejojn ĉirkaŭ Jamestown. La indianaj batalantoj detruis pli ol sepdek anglajn setlejojn kaj mortigis ĉirkaŭ 347 anglojn, t.e. triono de la loĝantaro.
Jamestown estis la unua sukcesa angla setlejo en Nord-Ameriko en 1607 kaj la ĉefurbo de la kolonio Virginio.
Kvankam Jamestown mem estis savita pro lastminuta alarmo multaj pli malgrandaj setlejoj laŭ la rivero James estis bruligitaj, viroj, virinoj kaj infanoj mortigitaj kaj kampoj detruitaj.