cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nuzířov
Nuzířov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Malhostovice en distrikto Brno-provinco. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Malhostovice surrande de Bobrava montetaro. Tra la vilaĝo kondukas ŝoseo II/379. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 55 adresoj.
Glaruso Sudo
Geografio
La komunumo Glaruso-Nordo konsistas el la suda parto de Kantono Glaruso el la iamaj komunumoj de la supra Linth-Valo kaj de la Sernf-Valo. la komunumon limigas je tri flankoj la Alpoj, nur en nordoriento ĝi estas malfermita al Glaruso. Kun areo de 425,88 km² ĝi estas laŭ areo la plej granda politika komunumo de Svislando. La komunumo etendiĝas de alteco de 504 m s.m. en Mitlödi en nordo ĝis al Tödi en sudo kun alteco de 3614 m s.m.
Nuzířov
Nuzířov estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,17 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1349.
Glaruso Sudo
Trafiko
Tra la komunumo pasas la pasejvojo al Klausen-Pasejo. Kiam ĝi estas fermita dum la vintraj monatoj Glaruso-Sudo atingeblas nur ankoraŭ de la flanko de Glaruso. Ĝis Linthal kondukas la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj ek de Rapperswil tra Ziegelbrücke kaj Glaruso. La partoj de la komunumo, kiuj ne situas ĉe tiu fervojlinio atingeblas per diversaj poŝtaŭto- kaj buslinioj, funikularoj kaj aertelferoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 situas proksimume 15 kilometrojn norde en Niederurnen.
Historio
Las komunumo Glaruso Nordo estis fondita surbaze de la decido de la Landkomunumo de la 7-a de majo 2006 redukti la nombron de la komunumoj en la kantono al 3. La surpriza decido, kiu baziĝis sur spontanea propono de malkontenta civitano, estis konfirmita de ĉiuj tribunalaj instancoj ĝis la Federacia Tribunalo. Ĝi lasta verdiktis, ke ĝi pri la decido mem ne estas kompetenta, sed ĉar la plendantoj nur plendis pri la enhavo de la decido kaj ne pri la fakto, ĉu la Landkomunumo entute estis decidokompetenta, ĝi pro formalaj kialoj ne povas verdikti, kaj tial la decido validis, ĉar la templimo por formala plendo pasis. Okaze de eksterordinara Landomunumo de la 25-a de novembro 2007, la decido de la popolo estis konfirmita, kaj estis decidita, ke la decido realiĝos kun efiko de la 1-a de januaro 2011.
Monda naturheredaĵo
La orienta parto de la nova komunumo, tio estas la vilaĝoj de la Sernf-Valo apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.
One A.M. (filmo de 1916)
One A.M. estis unika muta filmo de Charlie Chaplin kreita por filmstudio Mutual Film en jaro 1916. Ĝi estis la unua filmo kiam li ĉefrolis sola, krom mallonga sceno kun Albert Austin, kiu rolis taksiiston.
Intrigo
Chaplin ludas la rolon de domposedanto revenanta malfrue, post tro multe da trinkado. Li nur volas iri al lito, sed la senvivaj objektoj ĉirkaŭ li malhelpas lin.
Hans-Joachim Leithner
Hans-Joachim LEITHNER (naskiĝinta en 1943) estas germana restaŭristo kaj konservisto kaj faklibra verkisto.
Agadoj
Leithner deĵoris en Jena (VEB Jenapharm), ĉe Fakaltlernejo de Erfurto (fakultato pri konservado/restaŭrado; tie ĉi li ankaŭ estis estinta studento) kaj fine ĉe Turingia landoficejo pri monumentprotektado kaj arkeologio. Vivas li Vajmare.
Krom verkoj pri restaŭrado li ankaŭ furore verkis aĵojn pri la kultura historio de Vajmaro kiujn li publikigis memeldonistece. Ĝis nun temis pri esploroj pri putoj, fontanoj kaj parkoj en Vajmaro kaj ties ĉirkaŭaĵoj. Krome li estas ŝatata ĉiĉerono.
NGC 4386
NGC 4386 (aliaj indikoj — UGC 7491, MCG 13-9-27, ZWG 352.33, PGC 40378) estas galaksio en konstelacio Drako.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
The Vagabond
La Vagabondo estas muta filmo de Charlie Chaplin kaj lia tria filmo kun Mutual Films. Eldonite al kinejoj la 10-an de Julio 1916, en ĝi aktoras Edna Purviance, Eric Campbell, Leo White kaj Lloyd Bacon. Tiu filmo eĥigis la laboron de Chaplin je la rolo de The Tramp, kun pli da dramo kaj patoso miksita kun komedio.
Resumo
La rakonto komenciĝas kun Charlie, la Vagabondo, alvenante en drinkejon, ludante je violono por ricevi monojn kaj ekscitante rivalecon kun konkurantaj muzikistoj - tio rezultigas drinkejinterbatiĝon kaj komikan masakron.
Malaperante en la najbarecon de cigana karavano, en la kamparo, li renkontas la belan, kvankam malpurigantan, Edna kaj distras ŝin per sia violono. Ŝi estis kidnapita kaj misuzita fare de la ciganoj kaj de ĉefo inter ili Eric Campbell, kiu vipas ŝin senindulge. Charlie venas por ŝia savo kaj frapas ŝiajn turmentantojn sur la kapo per bastono, antaŭ forrajdo kun ŝi en ŝtelita ĉaro. La intimeco kiu formiĝas inter ili, kiam Charlie lavas sian vizaĝon en bovlo kaj kombas sian hararon, estas malfaciligita per la alveno de filma amrivalo kaj ŝiaj gepatroj. Movante for kun la laste menciita, Edna subite ekkomprenas ke ŝia koro apartenas al Charlie kaj stiras la aŭton reen kaj prenas lin kune kun ŝi.
Dustria stepkoko
Disvastiĝo kaj subspecioj
Ĝi troviĝas en suda Afriko sed ne en la plej suda pinto, nome en Angolo, Bocvano, Malavio, Mozambiko, Namibio, norda Sudafriko, Zambio kaj Zimbabvo.
Aspekto
Temas pri mezgranda birdo 25 cm longa kaj 215-250 g peza la masklo kaj 210-280 g la ino, de tre kamufla kaj striita plumaro ĉefe ĉe la ino kaj sufiĉe da diferencoj inter ambaŭ seksoj. Okulringo estas flava kaj beko estas oranĝeca. La masklo montras en la frunto rimarkindan bildon de kvin partoj (ĉefe unu nigra inter du blankaj, ĉar la aliaj du estas nur makuletoj kaj ne tutaj partoj kiel ĉe la Liĥtenstajna stepkoko); la malantaŭa krono kaj nuko estas jam nigroblanke punktitaj; subokula vizaĝo, kolo kaj brusto estas sablokoloraj kun duobla nigroblanka strio kiu separas la bruston de la ventro. La dorso estas bruna kaj blanke punktita. La ino estas pli striita kaj havas sablokolorajn vizaĝon kaj gorĝon. Junuloj estas similaj al inoj; poste en maskloj aperas la fruntaj kaj la brustaj strioj. Flugilpintoj estas malhelaj. En vosto estas fina nigra undeca strio.
Kutimoj
Ili manĝas grejnojn en eta areo kiam ne estas varma ĉu frumatene ĉu vespere. La resto de la tago ili restas senmove sub la umbro en etaj grupoj.
Reproduktado
La nesto estas engrunda truo iom kovrita el herberoj kaj kamuflita ĉe herbaro aŭ sub arbo. La paroj nestumas izolite. La ino demetas 2 ĝis 4 ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas dum 23 aŭ 24 tagoj. La masklo kovas dumnokte kaj la ino dumtage; ambaŭ manĝigas kaj zorgas la idojn, se nur la masklo provizas ilin je akvo en sia ventra plumaro. La idoj ekflugas post 4 semajnoj. La reprodukta sezono okazas diference laŭ la regionoj, sed ĉiam de aprilo ĝis oktobro.
Referenco
BirdLife International 2004. Pterocles bicinctus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24 Julio 2007.
Kantato de Bach
La kantatoj de Johann Sebastian Bach akiris en ĉi tiu ĝenro tian famon, ke enkutimiĝis la termino Bach-kantato.
Kiel je ĉiuj barokaj kantatoj temas pri plurmovimentaj muzikaj verkoj por (kutime) ĥoro, orkestro kaj kantsoloistoj, kiuj estis destinataj por prezentado dum diservo (eklezia kantato) aŭ dum profana solenaĵo (profana kantato).
Funkcio kaj strukturo de la ekleziaj kantatoj
Estis unu el la taskoj de Bach, muziki ĉiudimanĉe dum la diservo kantaton, kiun li ofte mem novkomponis laŭokaze. Kiel teksta bazo servis lige kun la temo de la dimanĉo biblieroj resp. parafrazoj pri tiuj, liberaj samtempaj poeziaĵoj kaj sencplene elektitaj ĥoraloj. Apartaĵo estas la ĥoralkantato baziĝanta sur versoj de ĥoralo.
Kutime kantato de Bach havas jenan strukturon
Koncerta praktiko
Vidu ankaŭ: Historiema koncertado
Kiel Bach en 1730 klarigas per skribo al la urbkonsilantaro, li imagas kiel ideala ensemblo por siaj lepsikaj ekleziaj kantatoj po tri ĝis kvar kantistojn por voĉregistro. Lia „Mallonga, tamen necesega koncepto de boninstalita eklezia muziko“ estis tute nove interpretata fare de muziksciencistoj Joshua Rifkin kaj Andrew Parrott. Laŭ tio Bach prezentis siajn kantatojn kutime per solokvarteto, kiu kutime transprenis ĉiujn soloistajn taskojn kaj estis subtena je forta instrumentado (do precipe, sed ne nur, en ĥormovimentoj) fare de po unu ĝis du pluaj kantistoj; krome du ĝis tri unuaj violonoj, du duaj, unu ĝis du vjoloj kaj laŭ nuntempaj cirkonstancoj forte instrumentita kontinua baso. La nun kutima forta separado inter soloistaj kaj ĥoraj taskoj do en ĉi tiu formo ne ekzistis. Aliaj reprezentantoj de la historiema koncertado kiel Ton Koopman tamen kontraŭdiris al ĉi tiu teorio kaj uzas plue malgrandan ĥoron. Nur soloista prezentado ĉe Bach nek estis kutimo nek idealo.
Bach-Werke-Verzeichnis
La Bach-Werke-Verzeichnis (verkaro de Bach) (BWV) de Wolfgang Schmieder surlistigas ĉ. 200 kantatojn de Bach, krome kelkajn verkojn, kiujn la esploro intertempe atribuas al aliaj komponistoj. La numerado de la Bach-kantatoj en BWV estas nek kronologia nek sistema, ĉar Schmieder laŭiris la hazardan numeradon, kiu establiĝis pro la eldono de la tuta verkaro de Bach, kaj nur klasifikas en sakralajn (BWV 1–200) kaj profanajn kantatojn (BWV 201–216) same kiel tiajn, je kiuj la aŭtoreco de Bach estas dubinda (BWV 217–224).
Bach-Compendium
Bach-Compendium (BC) grupigas la Bach-kantatojn laŭ la okazoj, por kiuj ili estis verkitaj:
Kronologia superrigardo
Laŭ ekestotempo la kantatoj de Bach grupiĝas jene:
Pri la BWV-numeroj vd. Bach-Werke-Verzeichnis
10209 Izanako
10209 Izanako estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde la observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la kami Izanaki-no-mikoto, kiu, en la Japana mitologio, malsupreniris en la insulon Onogoro kun la diino Izanami kaj tie kreis la teron, inkluzive la insulon Aŭaĝi.
Natria bikarbonato
La Natria bikarbonato aŭ Hidrogenkarbonato de natrio (laŭ IUPAK) estas kemia kombinaĵo kun molekula formulo NaHCO3, kristala blankokolora solido, solvebla en akvo, kaj gusto iomete alkala. Ĝi trovatas en naturo kiel la mineralo nakolito. Ĝi same trovatas en la mineralo natro kaj troviĝas dissolvita en pluraj mineralfontoj. Ĝi enviciĝas en la nutroaldonaĵoj raportitaj de la Eŭropa Unio, identigita per E 500.
Pro tio ke ĝi estas konata ekde la antikveco, ĝiaj saloj estas vaste uzataj kaj por nutraĵo kaj por medicina traktado. En 1835, oni malkovris la kemian fermenton per miksaĵo da tartrata acido kun natria bikarbonato. En 1850, oni anstataŭis la tartratan kremon je fosfata acido monokalcia kun sulfato de alumino kaj natrio, kaj la efekto pliboniĝis proksimume 60%.
Historio
La antikvaj egiptoj uzis naturajn demetaĵojn de natro, ia blanka pulvoro konsistanta plejmulte de natria karbonato dekhidratohava kaj natria bikarbonato, kaj estis tre serĉata por la ritoj de enbalzamigo. La pulvoro de natro, trovata per vaporigo de la lagoakvoj, estis uzata por dento- kaj domo- purigado kaj por la ritigita sano de iliaj korpoj. La natro, muelita kaj solvantumita, same estis uzita kiel farbo por hieroglifoj. La natria bikarbonato, trovita en la fontoj de varmakvoj aŭ termofontoj kelkfoje estas nomata salo de Vichy, ĉefe tiu sephidratohava.
La origino de la nomo bikarbonato devenas el la epoko de Antoine Lavoisier (1743-1794) kiel rezilto de reakcio inter unu metaloksido kun alia nemetaloksido. Tiam, la natria karbonato (Na2CO3), ezemple, estis skribata Na2O. CO2. Por klarigi la ĉeeston de la hidrogeno, la bikarbonatoj estis konsiderataj saloj unuiĝintaj al unu akvomolekulo, do, la natria hidrogenokarbonato (NaHCO3) estis skribata Na2O. CO2. 2 H2O kaj konsekvence nomata bikarbonato de natrio. IUPAK antaŭ longe eliminis la ĉi-lastan malnovan nomigon, tamen ankoraŭ komunlingve uzatan.
Produktado
NaHCO3 estas ĉefe preparita per la Procezo Solvay, malkovrita de la belga kemiisto Ernest Solvay (1838-1922), kies reakciantoj estas natria klorido, amoniako kaj karbona duoksido en akva solvaĵo. Kalcia karbonato uzatas kiel fonto de CO2 kaj la kalcia oksido (CaO) rezultanta uzatas por rekuperi la amoniakon el la amonia klorido. La produkto prezentas malaltan purecon (75%). La pura produkto estiĝas el natria karbonato, akvo kaj karbona duoksido kiel montrita jene. Ĝia jara produktado estas je 100 mil tunoj (2001). NaHCO3 estigeblas per reakcio de karbona duoksido kun akva solvaĵo de natria hidroksido (ankaŭ konata kiel kaŭstika sodo). La komenca reakcio produktas natrian karbonaton.
Komercaj kvantoj da natria bikarbonato same produktiĝas per simila metodo: la nepura natrierco, minita en la formo de la mineralo evaporito, estas dissolvita en akvo kaj traktita per karbona duoksido. Natria bikarbonato precipitiĝas kiel solido laŭ la ekvacio:
Kemio
Natria bikarbonato estas amfotera kombinaĵo. Akvaj solvaĵoj estas milde alkalaj pro formado de karbonata acido kaj hidroksida jono:
Natria bikarbonato povas uzati en lavado por forigado de ajna acida nepuraĵo el "kruda" likvaĵo, produktante pli pluran specimenon. Reaction of natria bikarbonato kaj unu acido estigas salon kaj karbonatan acidon, kiu facile malkomponiĝas en karbona duoksido kaj akvo:
Natria bikarbonato reakcias kun acetata acido (trovata en vinagro), estigante natrian acetaton], akvon, and karbona duoksido:
Natria bikarbonato reakcias kun bazoj samkiel natria hidroksido por estigi karbonatojn:
Natria bikarbonato reakcias kun hidroksilaj grupoj de la proteinoj por estigi fortan eferveskon pro la formado de CO2. Ĉi-reakcio uzatas por ĉeestotesto de karboksilaj grupoj en proteinoj.
Varmo-malkomponiĝo
Supera ol 50 °C, natria bikarbonato laŭgrade malkomponiĝas en natria karbonato, akvo kaj karbona duoksido. La konverto rapidas je 200 °C
Plejmultaj bikarbonatoj suferas ĉi senhidratigan reakcion. Plua varmigo konvertas la karbonaton en natrian oksidon (supera ol 850 °C):
Ĉi-transformoj estas reliefaj por la uzo de NaHCO3 kiel agento por fajroforigo ("BC powder") en kelkaj sekpolvaj fajrestingiloj.
Aplikoj
Plej ofte sub formo de pulvoro, natria bikarbonato uzatas en procezoj por forigo de farbojn kaj korodaĵojn konata kiel sodo-uragano. La procezo estas aparte adekvata por purigado de aluminiaj paneloj, kiuj povas distordiĝi per aliaj tipoj de erodaj substancoj. Ĝi estas administrebla en naĝejoj, resursoj por maldikigo kaj ĝardenoj kun akvofontoj por plialtigi la nivelojn pri la akvoacideco. Ĝi posedas malfortikajn desinfektajn proprecojn kaj povas aktivi kiel efektiva fungicido kontraŭ kelkaj organismoj, ekzemple en dentopastoj. Ĉar la natria bikarbonato sorbas mucidajn odorojn, ĝi fariĝis efika metodo por la vendistoj de uzitaj libroj ĉar ĝi forigas la malbonodorojn de la malnovaj libroj.
Fajroestingilo
Natria bikarbonato povas uzati por estingado de etaj elektrofajroj aŭ oleobruloj. Tamen, ĝi ne devas uziĝi en profundaj fritiloj ĉar la oleo povas dissplitiĝi. Natria bikarbonato uzatas en fajroestingiloj kun sekaj kemiaĵoj kiel alternativo anstataŭe de amonia fosfato uzataj en plurcelaj kemipolvaj fajrestingiloj. La alkala naturo de la natria bikarbonato iĝas ĝin la sola agento kun sekpolva kemiaĵo, escepte de la Purpura-K fajroestingilo, kiu estis uzita laxgaskale en sistemoj pri fajroforigo instalitaj en komercaj kuirejoj. Pro tio ke ĝi povas aktivi kiel alkalo, la agento posedas mildan sapigan efekton per formado de sufokaj sapoŝaŭmoj.
Kuirado
Kelkfoje, la natria bikarbonato estas uzata en la preparado de vegetaloj, por igi ilin pli molaj, kvankam tiu kutimo iĝis ekstermoda, pro tio ke la plejmulto el la homoj nuntempe preferas pli firmajn vegetalojn. Tamen, ĝi uzatas en la kuirejoj, en Azio kaj Latinameriko, por mildigo de viandoj. Natria bikarbonato reakcieblas kun acidoj de manĝajoj, inklude de la Vitamino C. Ĝi ankaŭ uzatas en panfarado samkiel fritaĵoj por plibonigi ties krispeco.
Varmigo de natria bikarbonato produktas eligon de karbona duoksido kiam uzata en bakado. La estigo de karbona duoksido komencas kun temperaturoj superaj al 80 °C. Pro tio ke la reakcio ne okazas en meditemperaturo, miksaĵoj estas lasataj kuŝi sen varmigo ĝis la momento de fornobakado.
Ventoux (monto)
La Ventoux estas franca monto metrojn alta. Ĝi estas ĉirkaŭ 25 kilometrojn longa laŭ orient-okcidenta akso kaj 15 kilometrojn larĝa laŭ nord-suda akso.
Natria bikarbonato
Neŭtraligo de acidoj kaj bazoj
Natria acido estas amfotera substanco, ĉar ĝi reakcias kun acidoj kaj bazoj. Ĝi perforte reakcias kun acidoj, eligante gason CO2 kies reakcia produkto. Natria bikarbonato ne rekomendiĝas por purigado de acidodisverŝoj ĉar la produktita varmo pliigas la acidoreakciecon. La granda kvanto de karbona duoksido estigita forte pliigas la disverŝa areo. Same natria bikarbonato uzeblas por sufokado de etaj bruloj, pro tio ke la varmigo de natria bikarbonato estigas karbonan duoksidon. Granda variaĵo da aplikoj rezultas el ĝiaj neŭtraligaj proprecoj, inklude de malpliigo de disvastigo de la blanka fosforo el fajrokugloj ene de vundoj de soldatoj pafitaj.
Ventoux (monto)
Ĝi estas kromnomita la Giganto de Provence aŭ la kalva monto. Ĝi estas la pinto de la montaro Baronnies kaj la plej alta monto de la departemento Vaucluse.
Natria bikarbonato
Medicinaj uzoj
Natria bikarbonato miksita kun akvo povas uzati kiel antiacido por trakti stomakan dispepsion kaj pirozon. Ĝi same uzeblas kiel medicina ingredienco en kuraciloj por infanaj stomakdoloroj.
Ventoux (monto)
Ĝia izoleco vidigas ĝin longdistance, el tio devenas la kromnomo de giganto. Krome ĝi reprezentas la lingvan limon inter la norda kaj la suda okcitanaj lingvoj.
Natria bikarbonato
Medicinaj uzoj
Intravejna natria bikarbonato estas akva solvaĵo kelkfoje uzata en kazoj de acidozo, aŭ kiam la bikarbonataj aŭ natriaj jonoj en la sango estas nesufiĉaj. En kazoj de spiracidozo, la bikarbonataj jonoj administritaj devias la bufron acidan/bikarbonatan de la sangoplasmo plialtigante la pH. Estas pro tio ke natria bikarbonato uzatas en medicine kontrolata korpulma revivigo. Infuzaĵo de bikarbonato indikiĝas nur kiam la sanga pH estas forte malalta.
Ventoux (monto)
Antaŭ esti trapasita de tri ĉefaj vojoj, tio kio ebligis la disvolviĝon de ekoturismo kaj de vintra sporto kaj la organizadon de biciklaj aŭ aŭtomobilaj konkursoj aŭ aliaj defioj, la monto estis trapasita de vojetoj faritaj de paŝtistoj post la disvolviĝo de ŝafa bredado inter la 14-a kaj la mezo de la 19-a jarcento. Tiuj irejoj estas nun transformitaj en marŝpadoj, kiel ekzemple la GR 9.
Natria bikarbonato
Medicinaj uzoj
Ĝi same uzatas en traktado kontraŭ hipokaliemio, ĉar ĝi redonas al la ĉeloj la kaliajn jonojn dum periodoj da "hipokloremia metabola alkalozo". Ĉar natria bikarbonato povas kaŭzi alkalozon, ĝi kelkfoje uzatas por trakti aspirinan trodozon. La aspirino bezonas acidan medion por adekvata absorbiĝo, kaj la baza medio malpliigas la efikecon de la aspirino en kazoj de troa dozo. Natria bikarbonato same uzatas en traktado de "tricikla antideprima trodozo". Ĝi same aplikiĝas topike kiel pasto, per tri partoj da natria bikarbonato po unu de akvo, por kvietigi kelkajn tipojn de insektaj mordoj kaj pikadoj, samkiel la respektivan ŝviton.
Ventoux (monto)
Dum ŝafa bredado preskaŭ malaperis, abelbredado, legomkultivado, vinkultivado, fungplugo (interalie trufo), kaj kultivado de lavendo daŭre ekzistas.
Natria bikarbonato
Medicinaj uzoj
Adversaj reakcioj al administrigo de natria bikarbonato jenas metabola alkalozo, edemo pro natria troŝarĝo, kronika kormalfortiĝo , hiperosmolara sindromo , hipervolumena hipernatremio kaj hipertensio, pro la alta koncentriĝo de natrio. En pacientoj konsumantaj dietojn alte kalciajn kaj laktoriĉajn, kalciajn suplementojn, aŭ antiacidojn kalcihavantajn tiel kiel kalcia karbonata, la uzo de natria bikarbonato povas kaŭzi la alkalan laktosindromon, kiu povas rezulti en metastaza kalcigo , litiazo kaj rena malfunkcio. Natria bikarbonato povas uzati en la kuracado de alergiaj reakcioj al venenaj plantoj samkiel Toxicodendron radicans, Toxicodendron, Toxicodendron vernix por kvietigi kelkajn asociitajn jukojn.
Ventoux (monto)
Pro tiuj apartecoj, la monto estas ĉefa simbolo de Provenco kaj nutris rakontojn parolajn aŭ librajn kaj bildajn reprezentojn ĉu artajn ĉu kartografiajn.
Natria bikarbonato
Medicinaj uzoj
Natria bikarbonato ankaŭ povas esti utila por forigo de haŭtofragmentojn.
Kelkaj alternativaj fakuloj, tiel kiel Tullio Simoncini, promociis natrian bikarbonaton por la kancerokuracado, tamen, la Usona Societo pri Kancero malaprobis kaj pro ties nepruvita efektiveco, kaj pro ties potence alta uzodanĝero.
Ventoux (monto)
Etimologio
En la okcitana provenca lingvo la monto nomiĝas Mont Ventor aŭ lou Mount Ventour.
La pinto eble ricevis sian nomon pro latina fonto el la 2-a jarcento. Vintur, diaĵo de la pintoj signifas tion, "kio videblas de malproksime", de la kelta ven-top, kies signifo estus neĝkovrita pinto.
Ĝia malnova nomo, Ventour, kiu aperas ekde la 11-a jarcento baziĝas sur la antaŭ-kelta radiko went' mont. Oni interpretis tion kiel venta. Veras ja, ke la mistralo blovas ofte je pli ol 100 km/h, kaj foje ĝis 300 km/h.
Historio
Se homa loĝantaro estas pruvataj ĉe la ebanaĵo apud la montaro dum prahistorio, la unua supreniro ĝis la pinto estis farita de la poeto Francesco Petrarca la. Li vidigis la vojon al estontaj sciencaj studoj.
Poste, dum pli ol ses jarcentoj, la monto estis intense senarbarigita, pro ŝipaj konstruaĵoj en Toulon, produktado de lignokarbo kaj bredado de ŝafoj.
Dum la dua mondmilito, la monto ŝirmis la Makizon Ventoux.
Ekde 1966, je la pinto estas observada turo, alta je pli ol kvardek metroj, kun anteno.
La sur la monto mortis dum la Tour de France la fama brita biciklisto Tom Simpson.
Ecoj
Ĝia eco, ĉefe kalkoŝtona, estas la kialo de ĝia lume blanka koloro kaj intensa karstiĝo pro erozio fare de akvo, kun ĉeesto de multnombraj ŝtonamasoj en la pinta parto. Pluvofaloj estas precipe abundaj printempe kaj aŭtune. Pluvakvo enfluas la galeriojn kaj elfluas el reelfluejoj kun variemaj debitoj, kiel ekzemple la fontano de Vaucluse.
Klimato
La monto spertas ĉefe mediteranean klimaton kaŭzanta kelkfoje dum somero varmondajn temperaturojn, sed altitudo alportas grandan varion da klimatoj, de modera klimato je meza alto, ĝis kontinenta klimato de tipo montara ĉe la pinto. Krome, vento povas esti fortega kaj mistralo blovas kvazaŭ duonjare.
Tiaj geomorfologio kaj klimato apartaj estas kialo de la riĉeco kaj delikateco de tiu natura loko, konstituanta el diversaj vegetaĵniveloj, kiel pruvas ĝia klasifiko kiel biosfera rezervo fare de Unesko kaj kiel loko Natura 2000.
Karlo la 1-a (Napolo)
Karlo la 1-a (21-a de marto 1227 - 7-a de januaro 1285), konata ankaŭ kiel Karlo de Anĵuo, estis la Reĝo de Sicilio per konkero ekde 1266, kvankam li jam estis ricevinta el Papo garantion en 1262 kaj estis elpelita el la insulo post la Sicilia vespro de 1282. Poste, li postulis la insulon, kvankam lia povo estis limigita al la duoninsulaj posedaĵoj de la reĝlando, kun ĉefurbo en Napolo (kaj pro tio li estis kutime titolita Reĝo de Napolo post 1282, same kiel liaj sukcedantoj).
Karlo estis la sepa kaj la plej juna filo de Ludoviko la 8-a de Francio kaj de Blanka de Kastilio, kaj tiele pli juna frato de Ludoviko la 9-a de Francio kaj de Alfonso la 2-a de Tuluzo. Li konkeris la Regnon de Sicilio de la Ŝtaŭfoj kaj akiris teritoriojn en orienta Mediteraneo. Tamen, la Milito de la Sicilia vespro devigis lin abandoni siajn planojn rekunigi la teritoriojn de la Latina imperio.
Pro geedzeco al Beatrico de Provenco, heredantino de Rajmondo Berengero la 4-a de Provenco, li estis Grafo de Provenco kaj Forcalquier el 1246. En 1247, lia frato Ludoviko la 9-a faris lin Grafo de Anĵuo kaj de Mansio, kiel filio de la Franca krono. Per konkero kaj mem-proklamo, li iĝis Reĝo de Albanio en 1272 kaj per aĉeto Reĝo de Jerusalemo en 1277, sed li ne estis agnoskita kiel reĝo fare de parto de akkaj baronoj. Laŭ la testamento de Guillaume de Villehardouin, li heredis la Princlandon Aĥeo en 1278.
Béla Bán
Béla Bán, laŭ hungarlingve kutima nomordo Béla Bán estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. Blau Béla naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Tel-Avivo.
Biografio
Béla Bán devenis el juda familio. Li studis en Industriarta Altlernejo (1925–1928) de Ferenc Helbing, poste en Belarta Artlernejo (1928–1930) de Gyula Rudnay. En la lasta studenta jaro li aliĝis al la malpermesita komunisma movado. En 1947 li ricevis stipendion en Parizo. Hejmenveninta li pentradis en Artistkolonio (Szentendre). Ekde 1950 li instruis en la Belarta Artlernejo. Post la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Francio. En la sekva jaro li translokiĝis al Argentino, fine en 1963 al Israelo. En Tel-Avivo ekde 1965 li instruis en la arta akademio. Li ricevis plurajn premiojn inter 1938 -1966.
Vitalo de Salcburgo
Vivo
Supozeble daŭrigis Vitalo la misiajn agadojn de Ruperto, aparte je la regiono de Pinzgau fondante plurajn monaĥajn ĉelojn en Zell am See. Laŭ eklezia tradicio (kp. ankaŭ la biografion de abato Amandus) li estis tre zorgema, supera animzorganto ŝatate de la fidelularo. Sub lia regado ricevis Salcburgio fare de la bavara duko Hugbert la vilaĝon Henndorf kaj la arbarojn ĝis la rojo Fischach.
La fratiĝa libro de la arkiabatejo mencias antaŭ Vitalo ankoraŭ abaton nome Anzologus. Tio kongruus al la eblo ke Ruperto ne Salcburge mortis sed je Worms. Tamen neklaras kial antaŭ episkopo Johano la 1-a aperas kvin abatoj (Anzogolus, Vitalis, Savolus, Izzio, Flobrigis) el kiuj nur du (Vitalo, Flobrigis) ankaŭ episkopoj estis. Eble la tri aliaj estis prioroj kun nur provizora episkopeco.
Vitalo ankaŭ estas la patrono de la infanoj kaj de la gravedulinoj. Du altaroj de Petro-kirko memoras Vitalon, eta kun orumita statueto kaj maleta kun tomboplastiko de mezepoka artisto nome Hans. Ĉar mezepoke lia tombo estas la celo de multaj pilgrimantoj. Lia tombo je Petro-kirko (slabo de 1497) ricevis la nunan aspekton en 1762. Laŭlegende li igis kreski liliojn el la tomboŝtono pro kio estas lia bildatributo koro kun lilio. Eĉ kelkaj saniĝoj ŝuldiĝis al li. La lilio signifus la purecon de lia koro kaj la bonodoron de lia kristanega vivo.
Proceso pri kanonizo startis inter 1459 kaj 1462; forma sanktigo tamen neniam okazis. Eĉ rea pruvo de 1519 ne sukcesis kaj Vitalo-kulto limiĝis nur je la abateja kirko mem. Finfine papo Urbano la 8-a permesis al ciuj anoj de la salcburga diocezo festi sian Vitalon en la 20-a de oktobro.
Quattordio
Quattordio estas komunumo de Italio.
Skolo de Aleksandrio
Didaskaleion de Aleksandrio aŭ simple "Didaskaleion" (Τῆς Κατηχήσεως Διδασκαλεῖον) estas la nomo de la skolo pri teologio en Aleksandrio de Egiptio aktiva ekde la 2-a jarcento, ĝenerale pli konata kiel Skolo pri katekizado de Aleksandrio.
Grava kristana institucio, ĝi estis la pivoto kaj la plej frekventata centro por studoj celantaj batali la Gnostikismon, herezon tiam disvastiĝinta en la urbo kaj en tuta Egiptio.
La emo doni sciencan karakterizon al la teologio kaj historio de kristanismo taŭgis naskiĝi en urbo jam famega pro la plureco de kulturaj kaj skolaj viviĝintaj ekde ĝia fondiĝo, kaj matrico de filozofiaj fluoj signontaj la tuta helenisman epokon: oni memoru Novplatonismon kaj Hipatian.
Historio de la Skolo de Aleksandrio
La fondado de la skolo estas tradicie reirigita al Marko evangeliisto, tamen la skolo akirintus la unuan fundamentan evoluon inicite de la sicilia Panteno, kaj laŭ iuj antikvaj fontoj ankaŭ al la apologiisto Atenagoro el Ateno. La dokumentoj konservitaj permesas, tamen, retroiri nur ĝis la periodo de Klemento de Aleksandrio, kiu, jam disĉiplo de Panteno, lin anstataŭigis ĉirkaŭ la jaro 190: la kristana filozofo disverŝis tien siajn privatajn instruaĵojn ĝis la kontraŭkristana persekuto de Septimo Severo de 202; sekve la privata skolo transiris sub la kontrolo de la episkopo Demetrio kaj nur tiam ĝi surprenis la karakterizojn de skolo pri oficiala katekizado, fariĝante institucio pri teologio por laikoj kaj, do, diferenciĝante de la skolo por katekumenoj; la skolo estis konfidita al tiama ĵus dekokjaraĝinta Origeno Adamancio, destinita fariĝi la pleje konata teologo de la greka kristana eklezio. Sekve (en 215) Origeno rezignis kaj transdonis la taskon gvidi la skolon al episkopo Heraklio por sin dediĉi al la gvido kaj kreskigo de la samtipa skolo en Surmara Cezareo.
Aktivecoj de la Aleksandria Skolo
Pri la aktivecoj de la didaskaleiona Skolo de Aleksandrio oni ne posedas multajn dokumentojn, ŝajnas ke ĝia agado encentriĝis prefere sur esploroj kaj prelegoj tipe religiaj kaj apologiaj. Paralele kun tiuj aktivecoj estis instruo rilatanta al la sep liberaj artoj (gramatiko, logiko, astronomio, geometrio, muziko kaj matematiko]; sed la kvalito de tiuj instruoj ne estas koneblaj el la restintaj dokumentoj.
En la atento al la ĝenerala filozofio elstaris la hebreaj teologioj.
Kutime fakuloj pri la historio de la kristana kulturo atentigas alian karakterizon de tiu Skolo, plej rimarkiĝanta se komparata kun samtipa skolo de Antiokio: nome ĝia tendenco emfazi, en la ekzegeza interpretado de la bibliaj tekstoj, precipe principojn favorantajn la alegoriigon, ĉiam trovante kaŝitan signifon pli ol atentigi pri la gramatikan-historian aspekton de la teksto: kion, male, faris ĝuste la Antiokia kaj ekzegeza kaj katekiza Skolo. Tiu Skolo tamen daŭre oponis al gnostikismon, kies pribiblia interpreto tute ignoris la historian realecon por ĉion fleksi al sia ideologio.
Pelayos de la Presa
Pelayos de la Presa estas hispana municipo situanta sudokcidente de la Madrida Regiono. Ĝi havas areon de 7,58 km² kun loĝantaro de 2.544 loĝantoj kaj denseco de 318,87 loĝantoj / km².
Ĝi situas en malalta montara regiono en la sudokcidento de Madrido, apud la akvorezervujo Sankta Johano, kiu kondiĉigas ĝian ekonomion. Ĉi tio baziĝas ĉefe sur la sektoro de turismo kaj servoj, kiu kvinobligas la loĝantaron dum somera sezono.
Zigurato de Ur
La Zigurato estis konstruita ĉirkaŭ la 21-a jarcento a.k. laŭ ordonoj de Reĝo Ur-Nemo.
Partoj de la konstruaĵo estis restaŭritaj, kaj ĝi staras memstare kaj plejparte konserviĝas. La Zigurato leviĝas al alto de 30 metroj, kun ĝia baza grandeco de 64 metroj je 46 metroj.
Remagen
Remagen estas urbo en Germanio, borde de la rivero Rejno kaj suda najbara komunumo de la urbo Bonn. Ĝi troviĝas en la distrikto Ahrweiler de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la urbo havis 0 loĝantojn.
Konata la komunumo iĝis interalie pro rejna ponto, la lasta nedetruita ponto el du dum la Dua Mondmilito, kiun la armeo de Nazia Germanio provis bombe detrui dum marto 1945 por malfaciligi la progreson de la armeoj de la Aliancanoj, kvankam la Dua Mondmilito estis tuj finiĝonta kaj la ponta detruo kompreneble neniel ŝanĝus ties rezulton: Kvazaŭ mirakle la detruo tamen ne funkciis, kaj miloj da aliancanaj soldatoj la 7-an de marto povis progresi orienten per ĝi - dek tagojn pli poste la ponto tamen kolapsis.
Modernismo
Modernismo (1600-) estas la reganta filozofio aŭ mondbildo de la industria erao, la postkristana mondkoncepto de la Okcidento.
En filozofio
Ĝi vidas la universon kiel granda maŝino, eĉ homon kiel senspirita maŝino, ĉio tute komprenebla per homa racio. Dio, se li eĉ ekzistas, ekzistas nur kiel emerita kreinto (diismo). En la plej severa formo, modernismo diras ke ekzistas sole la natura, ne la supernatura (materialismo); kaj ke la science sciebla estas tute sama kiel la reala – alivorte, se scienco ne povas scii pri io, eĉ teorie, sekve tio ne ekzistas en realo (pozitivismo).
Politike, modernismo fidas al Racio (= Scienco, Teknologio), Progreso, Egaleco kaj Libereco. Ĝi kredas ke homo estas nature bona kaj raciema, sed estas koruptita de socio.
Modernismo estis konstruita de la pensantoj Kartezio, Bakono, Hobbes, Neŭtono, Locke, Hume, Rousseau, Adam Smith, Kantio, Mill, Darvino, Markso, Ejnstejno, Crick, Minsky, Dennet kaj aliaj – precipe en Britio, Francio kaj Germanio dum 1600-2000. Dum 1150-1600, modernismo naskiĝis el la ideoj de Aristotelo, Tomaso de Akvino kaj Galileo. Inter ĝiaj branĉoj estas Kapitalismo, Marksismo, Materialismo kaj la mondbildo de Moderna scienco. La pinta aŭ klasika epoko de modernismo venis dum la 18-a jarcento, dum la mem-nomata Ilumineco.
En la mondo
Je la fino de la 18-a jarcento kaj denove en la 20-a jarcento, iom da movo for de modernismo okazis en la Okcidento: romantika arto (ekzemple, la poezio de William Blake), kvantuma mekaniko, hipioj, Zenismo, Postmodernismo, ktp. Sed la plej arda batalo kontraŭ modernismo okazas ne ĉe la universitato aŭ librovendejo, sed ĉe preĝejoj el fundamentismo, kaj islama kaj kristana. Fakte, en Usono, multe de kulturo, politiko kaj religio estas komprenebla kiel lukto inter kristanismo kaj modernismo.
Praktike, la plej granda triumfo de modernismo estas moderna scienco kaj industria komforto – la granda forigado de malsano, malsato, penega laboro kaj malriĉeco por la plimulto en nacioj industriigitaj. Filozofie, la plej granda ĝisnuna triumfo estis la eltrovo de DNA en 1953 de Crick kaj Watson – ke vivo havas bazon materialisman, ne "spirita" aŭ iel nedifinebla (vitalismo). Se sciencistoj kaj filozofoj povos eltrovi tian bazon por la menso – oni nun penadas (ekzemple, Crick, Minsky kaj Dennett) – la filozofia triumfo de modernismo estos preskaŭ tuta.
Sed tia triumfo portas koston: la sama sistemo kiu povas amase produkti sapon, ankaŭ povas amase produkti mortintojn: Hiroŝimo, Aŭŝvico, Dresdeno, Stalino, ktp. Kaj eĉ en tempo de paco, modernismo, per tia industria komforto, iom post iom detruas la planedon (kiel diras verduloj). Sed la plej profunda manko de modernismo: kvankam ĝi nutras la ventron kaj eĉ la menson, ĝi ne nutras la koron de homo, la spiriton (kiel diras la romantikistoj, hipioj, Unamuno, Kerouac, Lewis Mumford kaj Johano Paŭlo la 2-a, inter aliaj). Tial religio ankoraŭ floras kaj ofte staras kontraŭ modernismo.
Por la fina triumfo, modernismo devas ne nur klarigi la koron de homo materialisme, sed ankaŭ nutras ĝin. Tio ŝajnas preskaŭ malebla, sed historio estas plena de la paradoksa kaj la neatendita.
En literaturo
En hispanlingvaj landoj Modernismo estas tre preciza skolo ĉefe poezia konsistanta en apartigo el la povra kontemplo de la realo, kaj anstataŭe la deziro de plej alta, stetika kaj eĉ nerelaa mondo. Oni konsideras ties pioniron José Martí, el Kubo, kaj ties disvastiganto en Eŭropo Rubén Darío.
Ervin Kováts
Ervin Kováts [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kováts Ervin estis hungardevena svisa kemiisto, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1993).
Ervin Kováts naskiĝis la  1927 en Budapeŝto. Li mortis la 2012 en Svislando, en Morges.
Biografio
Ervin Kováts ricevis diplomon en 1949 en sia naskiĝurbo, poste li migris al Svislando, al Zuriko, kie li plulernis inter 1950-1953 kaj denove li ricevis diplomon, eĉ li doktoriĝis. Li eklaboris samloke en la laboratorio. En 1967 li translokiĝis al Lausanne, kie li instruis kaj esploris. Post la pensiuliĝo en 1994 li instruis ankaŭ en Hungario. Li redaktis fakrevuojn Journal of Chromatography, Adsorption Science & Technology. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn.
Phoenix Street Circuit
Phoenix Street Circuit estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Fenikso (Usono).
Longeco: 3,720 km
Kurbiĝoj: 15
Plej rapida giro: 1:21:434 de Ayrton Senna (1991)
Malfermita aliro
Malfermita aliro (angle: Open Access aŭ OA) estas aro de principoj kaj serio da praktikoj, per kiuj esploro-rezultoj estas rete distribuataj senkoste aŭ liberaj de ĉiuj aliro-baroj kaj liberaj de multaj restriktoj pri la uzo (ekz. certaj kopirajtoj kaj licencaj restriktoj) en formo libera (Krea Komunaĵo, ktp ) aŭ laŭ unu el la skemoj de intelekta propraĵo.
Malfermita aliro estas ĉefe uzata por elekti artikolojn en akademiaj revuoj fare de (kolegaj) reviziantoj (angle: peer reviewed research literature). kvankam ĝi ankaŭ povas esti aplikata al ĉiuj formoj de aperinta esploro, konferenca papero, tezo, libroĉapitro , monografio kaj bildo.
La apero de malfermita scienco aŭ malfermita esplorado estigis kelkajn kontestatajn kaj arde diskutitajn temojn.
Vasta publika aliro al la Tut-Tera Teksaĵo (Interreto) en la lastaj 1990-aj jaroj kaj fruaj 2000-aj jaroj stimulis la movadon pri malfermita aliro kaj instigis ambaŭ la verdan OA pri mem-akĥvigo de artikoloj el revuoj sen malfermita aliro kaj la kreon de revuoj kun ora OA (malfermita aliro).
Tradicie revuoj kiuj ne donas malfermitan aliron, ofte paperaj eldonaĵoj fare de akademiaj eldonistoj, faras eldonkostojn kiujn ili volas rekuperi pere de abonoj, retejaj permesiloj aŭ pagoj-po-vido. Kelkaj revuoj kiuj ne donas malfermitan aliron tamen foje provizas malfermitan aliron post embarga periodo de 6–12 monatoj aŭ pli longa.
Diversaj alirebligoj
Du gradoj de malfermita aliro povas esti distingataj: ' gratis malfermita aliro, kiu estas libera reta aliro kaj libre' malfermita aliro, kiu estas reta aliro libera de monpago plus diversaj suplementaj uzorajtoj. Ĉi tiuj suplementaj uzorajtoj estas ofte donataj tra la uzo de diversaj specifaj permesiloj de Krea Komunaĵo. Libre malfermita aliro estas ekvivalenta al la difino de malfermita aliro laŭ la Budapeŝta Iniciato pri malfermita aliro kaj la Berlina Deklaro pri malfermita aliro al scio en sciencoj.
Verda OA
Aŭtoroj rajtas provizi malfermitan aliron al sia laboro sub la tn. "green OA" (verda OA aŭ Malfermita Aliro). Sendepende de publikigo fare de eldonisto, la aŭtoro ankaŭ alŝutas la verkon en retejo kontrolita de li mem, la deponejo de ilia esplorinstitucio, kiu financis aŭ gastigas la verkon, aŭ al sendependa centra deponejo kiel ekzemple PubMed, kie homoj povas elŝuti la verkon senpage.
Kiam la aŭtoro afiŝas la preskaŭ finan version de sia verko post revizioj fare de samrangaj reviziantoj, la arĥivita versio nomiĝas "postprint." Ĉi tio povus esti la akceptita manuskripto, kiel resendita al la aŭtoro fare de la ĵurnalo post sukcesa samranga revizio.
Hibrida OA
Hibridaj revuoj kun malfermita aliro enhavas miksaĵon de liberaliraj artikoloj kaj artikoloj kun fermita aliro. Eldonisto kiu uzas tiun ĉi modelon financigas ĝin pere de abonoj, kaj nur donas liberan aliron al tiuj unuopaj artikoloj, por kiuj la aŭtoroj (aŭ esploristo) pagas publikigan kotizon.
Nigra OA
La kresko de nerajtigita cifereca kopiado per grandskala malobservo de kopirajto ebligis senpagan aliron al pagendaj artikoloj. Iusence tio estas grandskala teknika efektivigo de antaŭekzista praktiko, per kiu tiuj kun aliro al pagmura literaturo kundividus kopiojn kun siaj kontaktoj. Tamen, la kreskinta facileco kaj skalo depost 2010 plue ŝanĝis kiel homoj traktas pagendajn publikaĵojn.
Vidu ankaŭ
Malfermita publikigo
Civitana ĵurnalismo
Ciferecaj rajtoj
Sílvio José Canuto
Sílvio José Canuto (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel mezkampulo.
Li futbalis en la Japana Ligo ĉe Vegalta Sendai, Albirex Niigata kaj Yokohama FC. Aliaj teamoj liaj estis Londrina, XV de Piracicaba, Guarani, Atlético Paranaense, Matonense, Internacional, Vitória, Adap Galo Maringá, São José, Chapecoense kaj Comercial de Brasilo.
NGC 4387
NGC 4387 (aliaj indikoj — UGC 7517, MCG 2-32-39, ZWG 70.65, VCC 828, PGC 40562) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Orbatisto
Orbatisto estas metiisto, kiu produktas orfolion ĉefe por orumistoj kaj ŝtontajlistoj, kiuj orumas aĵojn per peniko.
Historio
Produkti orfoliojn estas ekstreme malnova metia profesio. Jam antaŭ pli ol 5 000 jaroj homoj produktis orfoliojn en Hindio (Barato). Poste, dum la epoko de Faraonoj, oni produktis orfoliojn ankaŭ en Egiptio. Tio daŭris ĝis la Mezepoko, kiam monaĥoj lernis la metion en monaĥejoj.
Nur antaŭ 500 jaroj komencis metiistoj la produktadon en Germanio kaj Aŭstrio. La mezfranka urbo Schwabach [ŜVAbaĥ] evoluis kiel monda centro de tiu ĉi metio. Ĉiu sesa loĝanto estis ligita al la metio. La signifo de orbatistoj malgraviĝis de tempo al tempo, ĉar orumistoj ne plu bezonas tiom multe da orfolioj por preĝejoj, palacoj ktp. Tamen en la jaro 2006 ekzistis en la urbo Schwabach ankoraŭ naŭ orbatmetiejoj, en Aŭstrio nur unu.
Ĉefaj laborpaŝoj
La produktado de orfolio estas pena laboro, ĉar multajn laborpaŝojn eblas fari nur permane. Ĝis nun ne eblas komplete orbati per maŝinoj.
Alojo
Antaŭ la batado, la orbatisto fandas la oron kun arĝento kaj kupro por ricevi alojon, kiu ne estas bezonata laŭ karato, kiel ĉe oraĵisto, sed laŭ la dezirata koloro. Por ricevi helan koloron, oni fandas oron kun pli da arĝento ol kupro kaj por ricevi malhelan koloron - pli ruĝan - oni uzas pli da kupro. La fandado okazas en speciala fandforno. Kiam la metaloj estas fanditaj oni verŝas la miksaĵon en formujon por ricevi malgrandan brikon de oralojo.
Post malvarmigo de la orbriko oni lamenigas ĝin ĝis oni ricevas longan bendon en dikeco de poŝtkarto. Per tondilo oni tondas la orbendon en malgrandajn kvadratajn platetojn.
Martelado de stako 1
Stako 1 konsistas el 600 kvadrataj folioj de speciala dika papero (Montgolfier-papero), unu super la alia (kiel libro) en 2 partoj. Komence kaj fine de ĉiu parto troviĝas pergamentita papera folio kiel protekto. Per streĉprenilo oni fiksas unu angulon de stako 1 por ke ne moviĝu la folioj. Tiam per ligna tenajlo (simila al aziaj manĝbastonetoj) en la dekstra mano, la orbatisto aldonas la orplatetojn unu post la alia inter la paperajn foliojn, kiujn li per la maldekstra mano turnas unu post la alia. Kiam stako 1 estas plenplena, escepte kelkaj folioj ĉe la protektfolio, li aldonas ambaŭflanke ledan folion kiel protekto.
Poste stako 1 estas enŝovita inter du kovrilojn el ledo, por ke la folioj estu fiksitaj. Tiun ĉi pakaĵon oni metas en lignan kadron, por ke per ĝi oni povas movi la pakaĵon sub la martelo. La kadro funkcias kiel protektilo kontraŭ la martelo. Sur granitbloko komenciĝas la batalado per maŝina martelo, interrompita kelkfoje por kontroli, ke stako 1 ne tro varmiĝu, por ke ne fandiĝu la oro.
Kiam la orplateto havas la grandecon de la folio de stako 1, la martelado finiĝis kaj la orbatisto elprenas la orfoliojn per ligna tenajlo kaj dividas ilin per speciala tranĉilo en kvar partojn. La dikeco de la orfolio estas ĉirkaŭ 0,006 mm.
Martelado de stako 3
Stako 3 konsistis iam el 1.200 aŭ pli da baŭdruĉoj (tre maldikaj membranoj el bova aŭ ŝafa intesto), sed nuntempe ankaŭ el folioj de speciala maldika papero. Same kiel ĉe stakoj 1 kaj 2 komence kaj fine de la 2 partoj estas pergamentita papera folio. La proceduro de plenigo kun orfolioj samas kiel antaŭe. La plenan stakon 3 oni enŝovas unue en pergamentitan paperan kovrilon kaj poste en ledan.
Tiam metas la orbatisto la enpakitan stakon 3 sur granitblokon kaj ekbatas la pakaĵon per martelo unue en la dekstra mano kaj poste en la maldekstra mano, sen interrompi la marteladon. La mano sen martelo devas turni la stakon (vidu la bildon de la monumento). La batojn oni devas nombri kaj post trifoja ŝanĝo de la martelo de la dekstra mano al la maldekstra, oni devas fari paŭzon por kontroli ĉu la stako estas tro varma. Oni elpakas la stakon 3 de la kovriloj kaj sentas mane la varmecon kaj per frotado distribuas la varmon sur la tutan stakon. Kiam la stako estas tro varma, oni devas malvarmigi la du partojn inter metalplatoj.
Ankaŭ la dikecon de la orfolio oni devas kontroli. Tion oni faras per trarigardo de la orfolio kontraŭ lumo. Helaj partoj de la orfolio estas jam sufiĉe maldikaj. Komence oni maldikigas la mezan parton de la orfolio per malpeza martelo kaj poste la randon per pli peza martelo (ĉirkaŭ 8 kilogramojn peza). Kiam la heleco de la orfolio estas same sur la tuta orfolio, post ĉirkaŭ 3 hora batado, tiam la stako pretas por malplenigo. Eble malfacilas imagi, kiel oni povas labori per 8 kilogramojn peza martelo. Sed la orbatisto bezonas nur ĉe la unua bato levi la martelon, poste ĝi resaltas de la granitbloko kaj sekve estas nur bezonata malsupren tiri la martelon.
Tranĉado
Per ligna tenajlo oni deprenas la orfoliojn el la stako 3 kaj tranĉas ilin sur leda kuseneto dufoje per paraleltranĉilo por ricevi kvadratajn foliojn, kiun oni enigas en libreton konsista el 25 paĝoj de silka papero aŭ pli. Tiel la orfolioj en silka libreto pretas por vendado.
La restaĵon de la orfolioj oni povas uzi ankaŭ por diversaj drinkaĵoj kiel ŝaŭmvino kaj likvoro.
Braŭ-ado
Antaŭ ol la stakoj estas pretaj por plenigi ilin kun orplatetoj aŭ orfolioj, oni devis sekigi kaj glitebligi ilin.
Tiucele bezonatas lignobreto, braŭo, streĉtenajlo kaj leporpiedo kiel peniko. Kiel ĉe plenigo kaj malplenigo de la stakoj, oni devas unue fiksi angulon de unu parto de la stako per streĉtenajlo. Tiam la dekstra mano tenas la leporpiedon kaj kun tiu ĉi prenas braŭon (kiu estas blanka speco de gipso) kaj enŝmiras ĉiun folion. Per la maldekstra mano oni movas la foliojn de unu folio al alia, de malsupre ĝis supre. Kiam unu flanko estas braŭita, oni turnas la parton de la stako kaj faras la samon ĉe la dua flanko.
Premado
Post braŭado oni prenas la unuan parton de la stako kaj metas ĝin inter du metalplatoj kaj premas la supran metalplaton al malsupra per granda ŝraŭbo. Saman proceduron oni faras kun la dua parto. Tiam oni hejtas la metalplatojn de la elektra premilo.
Por ke la parto de stako ne fariĝu tro varma, oni deprenas la stakon kelkfoje el la premilo kaj lasas aeron inter la folioj por ke la humida aero povas forlasi la foliojn de la stako. Kiam la du partoj de la stako estas sufiĉe sekaj, oni deprenas la unuan parton por blovado kaj poste la duan.
Blovado
Ĉe la stakoj 1 kaj 2 okazas la blovado per blovmaŝino, kiu similas polvosuĉilon. Blovado estas bezonata por forigi la superfluan braŭon. Por la stako 3 ne eblas uzi blovmaŝinon, ĉar ĝi tro forte blovas kaj la baŭdruĉoj aŭ maldikaj paperfolioj povus disŝiriĝi. Tial la orbatisto devas elblovi la braŭon per la buŝo. Tio estas la plej malagrabla laboro de la orbatisto, ĉar la polvo iras ankaŭ en la korpon (pulmon). Tial orbatistoj ankaŭ ofte soifas.
Post la blovado la du partoj de la stako pretas por ricevi la oron.
Braŭo
Por ricevi braŭon oni devas preni specon de gipso, kiun oni gajnas en Britio de brunŝtono, poste ĝi estas kemie preparita kaj aspektas blanka. Orbatisto miksas la specon de gipso kun sapo kaj kuiras la miksaĵon kun akvo. Post sekigo oni premas la braŭon per martelo por fari polvon, sed ĝi ne fariĝas tiel fajne ol bezonata. Pro tio oni devas kribri la braŭon tra toltuko. En la braŭo ne devas resti malmola kerno, ĉar ĝi povas fari trueton en la folioj de la stakoj. Kiam okazas trueto aŭ ŝiro en la folio de stako 3 oni devas tion ŝtopi per algluo de parteto de ne plu bezonata baŭdruĉo aŭ papero. Ĉe stakoj 1 kaj 2 oni prenas novan paperfolion.
Aliaj labormetodoj
La supra procedo priskribas la produktmetodon en Germanio kaj Aŭstrio. Sed ekzistas aliaj labormetodoj: ekzemple sur tiu ĉi foto el Birmo ne videblas granitblokoj.
Fonto
金箔