cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(89924) 2002 ED51
Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do estas ano de la asteroida grupo tiel nomata « Greka Tendaro ».
Vladimir Andreeviĉ Panasjuk
Vladimir Andreeviĉ Panasjuk (Владимир Андреевич Панасюк; 28-a de februaro 1924 - 14-a de januaro 1990) estis soveta spertulo pri literaturo kaj orienta kulturo. Li ankaŭ estis verkisto kaj tradukisto. Li publikigis pli ol 60 eldonaĵojn kaj elĉinigis multajn verkaĵojn al rusa, inkluzive de famaj klasikaj romanoj Ruĝdoma Sonĝo kaj Tri regnoj.
Vivo
Ekde 1964 ĝis 1985, li laboris kiel ano de Instituto pri Orientaj Studoj de Rusa Akademio de Sciencoj. Li estis membro de Unio de Sovetaj Verkistoj.
Osaka Urba Subtera Fervojo
Osaka Urba Subtera Fervojo (japane: 大阪市営地下鉄 [Ōsaka-ŝiei ĉikatecu]) estas metroa sistemo en la urbo Osako.
Melanismo
Melanismo (ankaŭ konata kiel melanozo; de la greka μελανός, "malhel-kolora") estas la okazo de pliigita kvanto de malhela pigmentaĵo (en haŭto, plumoj, okuloj aŭ hararo) en organismo, rezultiĝante el la ĉeesto de melanino. Ĝi estas la malo de leŭkismo kaj albinismo, kiuj okazas pro manko de melanino aŭ aliaj specoj de pigmento.
Osaka Urba Subtera Fervojo
Organizaĵo
La metroa sistemo "Osaka Urba Subtera Fervojo" estas administrata de la organizaĵo Osaka Urba Transportoficejo (大阪市交通局 Ōsaka-ŝi Kōcū-kjoku), tio estas transporta oficejo de la urbo Osako. Ĝi administras publikan transporton de Osako.
Melanismo
Abundism estas la okazo de troe riĉaj malhelaj markoj (kiel ekzemple punktoj, strioj aŭ aliaj pecetospecoj) pro pliigita malhela pigmentaĵo sur la mantelo, felo aŭ haŭto de kelkaj bestospecioj. Ĉar la nombro kaj/aŭ grandeco de tiuj markoj pliiĝas, kelkaj koincidas kaj kunhelpas kaŭzi la efikon de pseŭdomelanismo kie la besto prezentiĝas tute nigra. La fonokoloro daŭre povas esti perceptita inter la markoj.
Michael Ventris
Michael George Francis VENTRIS (naskiĝis la 12-an de julio 1922 en Wheathampstead, Hertfordshire, mortis la 6-an de septembro 1956 apud Hatfield, Hertfordshire) – angla arkitekto kaj lingvisto, kiu kune kun John Chadwick deĉifris la tiel nomatan linian skribon B, kiun uzis en Antikva Grekio aĥajanoj.
Melanismo
Melanismo (kaj pseŭdomelanismo) estas ofte la sekvo de genetika mutacio, sed povas rezultiĝi el aliaj stimuloj, kiel ekzemple prokrasto por nenormalaj temperaturŝanĝoj dum gravedeco kiu provizore povas ŝanĝi genetikajn transskribon aŭ tradukon.
Michael Ventris
Biografio
Michael Ventris estis filo de brita oficiro kaj polino Anna Dorota Janasz. Kiel infano li montris lingvan talenton. Kiel sesaĝulo li memstare lernis la polan lingvon. En Gstaad en Svislando, kie li frekventis lernejon, li ekkonis la germanan (eĉ la svisan varianton) kaj la francan. Mezlernejon li finis en Londono (partoprenis al Stowe School). Tie li ankaŭ eklernis la malnovan grekan kaj latinon. Li sciis ankaŭ la novgrekan, italan kaj svedan.
Osaka Urba Subtera Fervojo
Linioj
La sistemo "Osaka Urba Subtera Fervojo" enhavas 8 liniojn.
Plane Crazy
Plane Crazy (Freneza aviadilo) estas usona animaciita kurta filmo reĝisorita de Walt Disney kaj Ub Iwerks. La filmo, publikigita en 1928 fare de Walt Disney Studios, estis la unua kreitaĵo de la rolulo Mickey Mouse. Ĝi estis farita kiel muta filmo kaj havis provan prezenton por kineja publiko la 15an de majo, 1928, sed malsukcesis trovi distribuiston. Poste tiun jaron, Disney publikigis la unuan sonanimacion de Mickey, nome Steamboat Willie, kiu estis granda sukceso. Post tio, Plane Crazy estis publikigita kiel sonanimacio la 17an de marto, 1929. Ĝi estis la kvara filmo de Mickey kiu estis publikigita post Steamboat Willie, The Gallopin' Gaucho, kaj The Barn Dance (1928).
Courcelles (Charente-Maritime)
Courcelles [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 457 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Courcelles situas nordoriente de Saintes.
Hůrka
Hůrka povas signifi:
Terme Vigliatore
Terme Vigliatore estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Mesino, itallingve provincia di Messina, sicililingve pruvincia di Missina, ekde 2015 formale nomata itale Città metropolitana di Messina, do metropola urbo de Mesino. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Barcellona Pozzo di Gotto, Castroreale, Furnari, Mazzarrà Sant'Andrea kaj Rodì Milici.
A Clockwork Orange (romano)
A Clockwork Orange estas distopia satira nigrakomedia romano de la angla verkisto Anthony Burgess, publikigita en 1962.
Priskribo
La agado okazas en preskaŭ-estonta socio kiu havas apartan junularan subkulturon de ekstrema violento kaj perfortemo. La juna protagonisto, Alex, rakontas siajn violentajn fiagojn kaj siajn spertojn kun la klopodoj de ŝtataj aŭtoritatoj por reformi lin. La libro estas parte verkita en rus-influita ĵargono nomita "Nadsato", kiu ricevas sian nomon el rusa sufikso por dekiomjarulo. Laŭ Burgess, la verko estis jeu d'esprit (spritaĵo) verkita en ĝuste tri semajnoj.
Stojan Ĝuĝev
Stojan ĜUĜEV (Стоян Джуджев, Stojan Džudžev, naskiĝis la 19-an de decembro 1902 en Pazarĝik - mortis la 17-an de marto 1998 en Sofio) estis internacie konata muzikologo, pioniro de muzika etnografio kaj laŭreato de prestiĝaj premioj bulgaraj kaj alilandaj. En Esperantujo Ĝuĝev estis Honora Membro de UEA (ekde 1989) kaj de Bulgara Esperanto-Asocio, kaj vicprezidanto de la Akademio de Esperanto (1979-1986).
La eseo de Stojan Ĝuĉev publikiĝis kiel tuto en 1985, en volumo nomata Interlingvistiko Esperantologio, kaj en januaro 2010 reprezentis ĝin kun detala antaŭparolo Federico Gobbo, universitato de Amsterdamo, en Interlingvistikaj Kajeroj Post la milito Stojan Ĝuĝev prelegis en pluraj Someraj Universitatoj pri muzikologio kaj fonologio, kaj ekstermovade, en sciencaj konferencoj, pri la lingvoproblemo. Li gvidis Muzikan Esperanto-Ligon kiel prezidanto (1974-1986). Ĝuĝev elektiĝis en la Akademion de Esperanto en 1970 kaj funkciis kiel ĝia vicprezidanto de 1979 ĝis 1986. Li membris en AIS. En 1986 li kunfondis, vicprezidis kaj poste prezidis (1988) Internacian Sciencan Akademion Comenius, kiu celas prosperigi la sciencan uzon de Esperanto, kaj kies anoj plejparte membras en naciaj sciencaj akademioj.
Plurflanka aŭtoro faka kaj beletra, li verkis Lingvo kaj socio (1946), gajnis unuan premion en la poezia branĉo de Belartaj Konkursoj en 1975, kaj tradukis el la bulgara poezio.
Las Leñas
Las Leñas (La Ŝtipoj aŭ Brulligno) estas la centro de skiado kaj de neĝtabulado plej grava de Argentino kaj unu el plej gravaj en Ameriko. Ĝi troviĝas en samnoma valo sude de la provinco Mendoza en la nordokcidento de la departamento Malargüe, kaj en la interno de la Andoj.
La kerno de tiu valo estas uzebla la tutan jaron ĉu por neĝaj sportoj, pro la pejzaĝo, la faŭno kaj flaŭro ktp. Ĝi estas en la koordinatoj: -35.14583°N, -70.08056°W.
Mezobatrakoj
Mezobatrakoj, Mezobatraĥoj aŭ laŭ latina scienca nomo Mesobatrachia, estas la dua plej granda el la ranaj subordoj de amfibioj. Fine de 2016, ĝi enhavis 3 superfamiliojn (nome Pelobatoidea, Pelodytoidea kaj Pipoidea), 6 familiojn, 16 genrojn, kaj 244 speciojn. Agnoskita kiel grupo en 1993, la nomo (meso- "mezo" batrachia "ranoj") kontrastas kun la primitivaj Arkeobatrakoj kaj kun la pli diversa kaj antaŭenirita Novbatrakoj.
La Mezobatrakoj enhavas kvin trunestajn familiojn, kiaj la ŝpatokruraj ranoj de Eŭropo, Nordameriko, kaj Orienta Azio, la Peloditedoj, kaj la Meksika nestotrua bufo, same kiel unu deviga akvoloĝanta familio, nome la Pipedoj de Afriko kaj Sudameriko.
La Mezobatrakoj estas relative nova grupo, kiu estis identigita nur en 1993.
NGC 5838
NGC 5838 (aliaj indikoj — UGC 9692, MCG 0-38-22, ZWG 20.57, IRAS15029+0217, PGC 53862) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉina-Urala lingvaro
Ĉina-Urala lingvaro estas hipotezo kiu proponas genetikan konekton inter la Ĉinotibeta lingvaro kaj Urala lingvaro. Ĝi estis sugestita de Jingyi Gao kaj laboro ankaŭ estis farita de Tõnu Tender. Iu farota evidenteco inkluzivas la vortojn kuu 'monato' en la finna kaj guat 'monato' en Minnana, finna kieli 'lingvo' kaj Minnana giân 'parolado'.
== Evidenteco ==
Ákos Heigel
Heigel Ákos (hajgel) estis rumanihungara romanverksito naskita en Koloĵvaro la 20-an de septembro 1893 kaj mortinta en Kluĵo la 10-an de januaro 1962.
Kariero
Heigel Ákos maturekzameniĝis en la Reformita Kolegio de Koloĵvaro (1913).
Gábor Blaskó
Gábor Blaskó [blaŝkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Blaskó Gábor estas hungara kemiisto, farmaciisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).
Gábor Blaskó naskiĝis la  1950 en Szombathely.
Biografio
Gábor Blaskó frekventis mezlernejon en Kazincbarcika, poste universitaton en Budapeŝto inter 1968-1973. Post lernado li eklaboris en la universitato. Inter 1980–1981 li havis eblecon esplori en Pensilvanio. Hejmenveninta li havis postenon en esplora instituto de MTA. Baldaŭe li estis gastprofesoro en universitato de Chicago. En 1989 li estis vicdirektoro de medikamenta fabriko "Egis" dum 18 jaroj. Li daŭre okupiĝas pri organika kemio, precipe pri alkaloidoj por produkti pli bonajn medikamentojn. Li ricevis diversajn premiojn inter 1976-2009.
József Kecskés
Biografio
József Kecskés diplomitiĝis en la Komerca Akademio de Kluĵo (1933). En 1946 li doktoriĝis en Universitato Bolyai ekonomiko, de 1949 li estis katedrestro, de 1960 scienca ĉefesploristo dela filio de Akademio, pli poste sekciestro ĉe la Kalkulinstituto ĝis sia pensiuliĝo (1975).
Burggrupo de Dahn
La burggrupo de Dahn ĉe la urbeto Dahn en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, konsistas el jenaj tri rokburgoj:
Geografio
La tiel nomata Dahner Felsenland (esperante: roklando de Dahn) en Vasgovio, havas multajn burgojn kaj rokecaj montpintoj. Ekzemple 4 km nordokcidente de la burggrupo staras la Burgo Neudahn, kaj tuj je la rando de la urbeto altiĝas rokoj kiel Jungfernsprung aŭ la formacio fianĉino kaj fianĉo.
Historio
La tri burgoj estis konstruita sur kvin apudaj rokoj unu apud la alia, sed ne samtempe. Tiu montdorso troviĝas apenaŭ 5 km oriente de Dahn. Pluraj generacioj de la Dahn-a kavalira Gento konstruis dum preskaŭ du jarcentoj la burgojn: Tanstein estas el la komenco de la 12a jarcento, Altdahn de la komenco kaj Grafendahn de la fino de la 13a jarcento.
Similaj burggrupoj
Simila situacio troviĝas en la najbara regiono Alzaco: la Dreistein ĉe la monto Odilienberg apud Obernai, la tri burgoj sur la monto Schlossberg apud Reinhardsmunster, la Drei Exen apud Eguisheim kaj la burggrupo Haut-Kœnigsbourg/Oedenburg.
Victoria Abril
Victoria ABRIL (Madrido,, Victoria MÉRIDA ROJAS) estas hispana aktorino kaj kantistino.
Mirlitono
Mirlitonoj estas membranofonoj ĉe kiuj membrano estas vibrigata per kantado aŭ blovado. La 'instrumento' akirebla per faldado de peco da cigareda papero ĉirkaŭ kombilo kaj blovi aŭ zumi sur ĝi ankaŭ estas konsiderata kiel mirlitono.
Victoria Abril
Ŝi komencis kun la programo de televido Un, dos, tres... responda otra vez de Narciso Ibáñez Serrador, kaj ŝi laboris kun kelkaj gravaj reĝisoroj (Pedro Almodóvar, Manuel Gutiérrez Aragón, Carlos Saura...)
Ŝi havas du filojn kun la reĝisoro Gérard de Battista, kaj ŝi loĝas en Francio, kie ŝi estas tre populara.
Kohei Mishima
Li futbalis ĉe Vissel Kobe, Mito HollyHock, Matsumoto Yamaga FC kaj Roasso Kumamoto.
Sens (stacidomo)
Sens estas franca stacidomo sur linioj Paris-Lyon - kaj  - Sens, situanta en  Sens, en departemento Yonne, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
18263 Ankialo
18263 Ankialo estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Orbito
Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero : ĝi estas do ano de la Greka Tendaro.
Katherine Clerk Maxwell
Katherine Mary Clerk MAXWELL (denaske Dewar) (1824 – 12a de decembro 1886), estis skota fizikisto plej bone konata pro siaj observoj kiuj subtenis kaj kontribuis al la malkovroj de ŝia edzo, James Clerk Maxwell. Plej elstaraj el tiuj estas ŝia engaĝiĝo en eksperimentoj pri kolorvidado kaj viskozeco de gasoj. Ŝi naskiĝis kiel Katherine Dewar en 1824 en Glasgovo kaj edziĝis al Clerk Maxwell en 1859. Ŝiaj kontribuoj estas klare agnoskitaj nur en la verkoj de ŝia edzo, parte pro incendio en la bieno de la familio Maxwell kiu detruis multajn el la paperoj de la familio.
2897 Ole Römer
2897 Ole Römer estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝia nomo honoras la danan astronomon Ole Rømer (1644–1710).
Mezepoka greka lingvo
Mezepoka greka lingvo (greke Μεσαιωνική Ελληνική), ankaŭ konata kiel Bizanca greka lingvo, estas la tria historia kaj lingva periodo de la greka lingvo, ekde la komenco de la Mezepoko ĉirkaŭ 600 ĝis la Otomana konkero de la urbo Konstantinopolo en 1453. Ĉi-lasta dato markis la finon de la Mezepoko en Sudorienta Eŭropo. De la 7-a jarcento pluen, la greka estis la nura lingvo de la administracio kaj registaro en la Orientromia imperio. Tiu iama stadio de la lingvo estas konata kiel bizanca greka. La studo de la mezepokaj greka lingvo kaj literaturo estas branĉoj de Bizancaj Studoj, aŭ Bizancologio, la studo de la historio kaj kulturo de la Orientromia imperio.
La komenco de la mezepoka greka estas foje datita jam en la 4-a jarcento, aŭ en 330 p.K., kiam la politika centro de la monarkio estis movita al Konstantinopolo, aŭ en 395 p.K., la dividado de la Imperio. Tamen, tiu aliro estas sufiĉe arbitra ĉar ĝi estas pli politika ol kultura kaj lingva evoluo.
32605 Lucy
32605 Lucy estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Eagle en Benson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita laŭ Lucy, tiel kromnomita skeleto de aŭstralopitekino (Australopithecus afarensis) je 40 % kompleta malkovrita la far'de la Internacia Esplora Misio en Afaro en la Valo de Avaŝo en Etiopia regiono Afaro. Oni taksas, ke Lucy (oficiale AL 288-1) vivis 2,3 milionoj da jaroj antaŭ.
Sterup
Sterup estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Geltinger Bucht, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la komunumo Steinbergkirche.
Ferenc Kósa-Huba
KÓSA-HUBA Ferenc (ko:ŝa) estis rumanihungara ceramikisto, skulptisto. Li estis naskita en Losonc la 7-an de majo 1910 kaj mortinta en Kluĵo la 23-an de septembro 1983.
Kariero
Ferenc Kósa Huba studis en la Belarta Altlernejo de Kluĵo kaj Temeŝvaro en 1939. Reveninte el soveta militkaptiteco li estis ĝis 1973 instruisto de la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo.
20901 Mattmuehler
20901 Mattmuehler estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono),
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Matthew Muehler, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2004 pro sia projekto pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Hankinson Public School de Hankinson (Norda Dakoto, Usono).
David Peck Todd
David Peck TODD (19a de marto, 1855 – 1a de junio, 1939) estis fama usona astronomo. Li produktis kompletan serion de fotoj de la Pasado de Venuso de 1882.
Todd desegnis kaj kreis kelkajn observatoriojn, kiel tiuj de la Smith College el 1886 ĝis 1888 kaj de Amherst College el 1903 ĝis 1906. Li establis la Normigan Tempon en Peruo en 1907. Li estis ĉefa astronomo en la Observatorio Lick dum la Pasado de Venuso en 1882, kaj faris la unuajn konatajn fotojn de la Pasado.
Polánka (distrikto Plzeň-sudo)
Memorindaĵoj
Sur la suda rando de la municipo ĉe baniĝejo troviĝas naturrezervejo Polánecký mokřad, al nordo de la municipo en arbaroj poste naturmemorindaĵo V Houlištích.
Pedro R.S.
Pedro R.S. (n. ) estas brazila futbalisto kaj trejnisto.
Li trejnis ĉe Shimizu S-Pulse.
Courcelles
Courcelles estas francdevena loknomo, kiu povas signifi:
Henri Guisan
Henri GUISAN (naskiĝis la 21-an de oktobro 1874 en Mézières kaj mortis la 7-an de aprilo 1960 en Pully) estis dum la 2-a mondmilito la generalo kaj supera ĉefo de la Svisa Armeo.
Juneco kaj eduko
Henri Guisan estis la filo de la kampara kuracisto d-ro Charles-Ernest Guisan. Lia patrino estis Louise-Jeanne Bérangier. Ŝi mortis, kiam Henri Guison estis 10-monata. En la aĝo de dek jaroj Guisan vizitis la progimnazion en Laŭzano, kie li estis membro en la kadeta grupo Corps des Cadets, kiu estis integrita al la lernejo. Por plibonigi siajn konojn de la germana lingvo li pasis ses monatojn en Germanio. Post sia reveno li faris la abituran ekzamenon kaj komencis studi medicinon. Ĉar la kuracista profesio ne plaĉis al li, li ŝanĝis la fakojn unue al natursciencoj, tiam al juro kaj fine agrikulturo, en kiu fako li finis siajn studojn en Liono.
Kariero
La 13-an de decembro 1893 Herni Guison estis rekrutita kiel soldato de la kavalerio, tamen li poste absolvis sian somerrekrutlernejon kiel kampartilieristo en la jaro 1894 en Bière. En la jaro 1897 li edziĝis al Mary Doelker kaj instaliĝis kiel agrikulturisto en Chesalles-sur-Oron. En la jaro 1902 li transprenis de sia bopatro la kamparan bienon Verte Rive en Puly apud Laŭzano. En la sekvantaj jaroj li faris grandan karieron en la Svisa Armeo. Ĝis la 1-a mondmilito li akiris la gradon de majoro. Dum la milito li estis plurfoje ĉe la germana orientfronto por lerni la milittaktikon. En la 1930-aj jaroj li laboris por la Internacia Olimpika Komitato.
Ferenc Kerek
Ferenc KEREK estis rumania hungara kemiisto. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 21-an de septembro 1941.
Henri Guisan
Elekto kiel generalo
Kiam en somero 1939 la situacio en Eŭropo fariĝis pli kaj pli danĝera la 30-an de aŭgusto 1939 la Federacia Asembleo elektis lin kiel 4-a generala de la Svisa Armeo. (La generalo estas la ĉefo de la Svisa Armeo. En pacaj tempoj tiu posteno vakas, kaj la supera ordono pri la armeo apartenas al la Federacia Konsilio. Kiam milito minacas la landon, la Unuiĝinta Federacia Asembleo elektas generalon, kiu transprenas la ordonpovon pri la armeo kaj posedas specialajn kompetentecojn.) Pro siaj ne disputataj fakaj konoj, kaj ĉar la franca parto de Svislando dum tiu tempo havis nur unu solan membron en la Federacia Konsilio, Guisan estis elektita en la unua balotrondo per 204 de 229 eblaj voĉoj.
Ferenc Kerek
Biografio
Ferenc Kerek diplomitiĝis en UBB de Kluĵo pri kemieo (1962), li samloke doktoriĝis (1972). Komence li instruis en la teknikuniversitato de Temeŝvaro, poste laŭ stipendio Humboldt li pliperfektiĝis en Bochum (1974-75); reveninte, li estis esplorkemiisto ĉe la Kemia Esplorcentro de Temeŝvaro.
Henri Guisan
La mito pri la generalo
Inter la membroj de la generacio, kiu travivis la 2-an mondmiliton la generalo, kiel oni nomis lin, fariĝis kvazaŭ mita figuro, kiu protektis Svislandon de Hitler kaj savis la liberecon de la nacio. Historiistoj tamen kritikas tiun hipotezon, ĉar evidente Guison serĉis la proksimecon al Germanio, pensante, ke tio estas vojo por eviti germanan atakon. Fakto tamen ankaŭ estas, ke Guisan ĉiam kuraĝigis la svisajn soldatojn. Dum sia fama raporto de la 25-a de julio 1940 sur Rütli li anoncis la strategion de la retiriĝejo (france réduit), tio estas aro da gigantaj fortikaĵoj en la Alpoj, al kiu la svisa armeo povis sin retiriĝi, se fremda armeo sukcesintus penetri la landon.
Fontoj
Ĉi-tiu artikolo baziĝas sur libera traduko de la koncerna artikolo en la germanlingva vikipedio kaj ankaŭ la sube menciita artikolo en la Historia Leksikono de Svislando.
NGC 5839
NGC 5839 (aliaj indikoj — UGC 9693, MCG 0-38-23, ZWG 20.58, PGC 53865) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Bohal
Bohal (jen france kaj bretone) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Morbihan (jen france, Mor-Bihan), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Miège
Miège estas komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1295 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Miège situas en la supra parto de la franclingva Suba Valezo rekte apud la lingvolimo al Alemanio, ĉe la norda flanko de la Valo de Rodano. La orientan komunumlimon formas la rivereto La Raspille. La komunumo konsistas el la vilaĝo Miège kaj la setlejo La Rotse. La setlejoj de la komunumoj estas ĉirkaŭitaj de vitejoj.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Miège limas en nordo al Mollens, en oriento al Salgesch, en sudoriento al Sierre, en sudo al Veyras, kaj en okcidento al Venthône.
Cessna 206
La Cessna 205, 206 kaj 207, konitaj en diversaj momentoj kiel Super Skywagon, Stationair aŭ Super Skylane, formas familion de aviadiloj unumotoraj por  ĝeneralaj celoj uzitaj tiel en komercaj servoj kiel en privata aviado. La familio estis disvolvita el la populara Cessna 210.
Miège
Historio
La unua dokumenta mencio de Miège datiĝas el la jaro 1226 kiel Mieio. Sur la teritorio de la komunumo estis trovitaj tombejoj el la ferepoko kaj la frua mezepoko. Dum mezepoko Miège apartenis al la episkopa Senjorujo Sierre kaj estis de 1560 ĝis 1674 Vicsenjorujo de la familio de Preux. En la jaro 1839 estis kreita la politika komunumo Miège.
Cessna 206
La kombino de potenca motoro, fortika konstruo kaj granda kajuto igis ĉi tiujn tri aparatojn en la plej popularaj en la aviadiloj dediĉitaj al flugoj al ekstremaj lokoj. Ĉi tiujn aviadilojn ankaŭ oni uzas en aera fotado, paraŝuta descendo, ktp. Al la tri modeloj oni povas aldoni normalajn flosilojn aŭ amfibioj aŭ skioj.
Kleinzell
Kleinzell estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Lilienfeld. La komunumo situas en la sudokcidenta parto de la federacia lando kaj estas parto de la historia regiono Mostviertel (mosta regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Cessna 206
Ekde la komenco de la produktado en 1962 kaj 2004 oni fabrikis entute 7,783 avidilojn Cessna 205, 206 kaj 207.
Tawern
Tawern estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Trier-Saarburg de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. La 1-an de januaro 2007 la komunumo havis 2651 loĝantojn.
Termini Imerese
Termini Imerese estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Palermo, ekde aŭgusto 2015 formale itale nomata città metropolitana di Palermo, do metropola urbo Palermo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Caccamo, Campofelice di Roccella, Cerda, Collesano, Sciara kaj Trabia.
Vicente Hernández Llusera
Vicente HERNÁNDEZ LLUSERA (1915—2009) estis esperantisto el Katalunio, Hispanio.
Li esperantistiĝis en 1934 per kurso gvidita de Doménech Vallés.
Post la intercivitana hispana milito, Hernández Llusera denove vigle aktivis. Li estis elektita estrarano de Hispana Esperanto-Federacio, kiel delegito pri Informado kaj Kunordigado, kaj en tiu respondeco li strebis por kunordigi la agadon de la diversregionaj esperantistoj kaj grupoj, tiam multaj el ili izolitaj.
En 1973, li gajnis la Duan Beletran Premion de "Fundación Esperanto". Li tradukis al Esperanto la propagandan broŝuron "Hispanio", eldonitan de la ŝtata Ministerio pri Informado kaj Turismo kaj redaktis du E-kursojn per korespondado ankoraŭ nun uzataj..
Hernández Llusera, kunlaboris per oftaj artikoloj en la revuo "Boletín" sub la pseŭdonimo "Velus", kaj elstare viglis en sia loka E-Grupo de Sabadell kiel konstanta estrarano. En la lastaj jaroj li estis estrarano de Kultura Asocio Esperantista, kaj redaktis ties bultenon "KAE-Informilo"
Novbatrakoj
Novbatrakoj, Novbatraĥoj aŭ laŭ latina scienca nomo Neobatrachia, estas unu el la tri ranaj subordoj de amfibioj, nome la ordo de ranoj kaj bufoj.
Tiu subordo estas la plej antaŭenira kaj apomorfa el la tri anuraj ordoj vivantaj nuntempe, kaj de tie la nomo, kiu laŭvorte signifas "novajn ranojn" (el la grekaj vortoj neo, signife "nova" kaj batrachia, signife "ranoj"). Ĝi estas ankaŭ multe la plej granda el la tri; ties pli ol 5,000 diferencaj specioj faras ke ĝi enhavas ĉirkaŭ 96% el ĉiuj vivantaj anuroj.
La diferenco inter Arkeobatrakoj, Mezobatrakoj, kaj Novbatrakoj estas bazata ĉefe sur diferencoj en anatomio, ĉefe en la strukturo de la skeleto, same kiel pro kelkaj videblaj karakteroj kaj kondutaroj.
Listo de familioj
La familioj nuntempe akceptitaj en Novbatrakoj fare de plej fakuloj estas la jenaj:
Zalán Zakariás
ZAKARIÁS Zalán [zakaria:ŝ] estas rumania hungara aktoro, reĝisoro. Li naskiĝis en Baraolt la 4-an de aprilo 1982.
Biografio
Zalán Zakariás en 2001–2002 estis aktorstudento en Budapeŝto, poste inter 2002–2006 li pristudis reĝisoradon en Universitato de Teatro kaj Filmarto I.L.Caragiale en Bukareŝto. De 2004 li estas reĝisoro, de 2009 artgvidanto de teatro Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe
Benedicto Antonio Angeli
Benedicto Antonio Angeli (n. ) estas brazila futbalisto kaj trejnisto.
Jakab Bleyer
Jakab Bleyer naskiĝis la 1874 en Hungara reĝlando, en Dunacséb (nuntempa Ĉelarevo en Serbio). Li mortis la 1933 en Budapeŝto.
Biografio
Jakab Bleyer apartenis al la germana minoritato. Li frekventis lernejojn en Újvidék kaj Kalocsa, universitaton en Budapeŝto. En 1897 li ekinstruis en Budapeŝto en gimnazio. Inter 1903-1904 li plulernis al Germanio helpe de ŝtata stipendio. Ekde 1905 li instruis en la universitato. En 1915 li komencis politikadi kaj li strebis por la germana minoritato. En 1919 li kontraŭis la Hungaran Sovetrespublikon, poste li iĝis ministro. En 1921 li fondis germanlingvan semajnan gazeton. En la 1920-aj jaroj li estis elektita deputito parlamenta.
Benedicto Antonio Angeli
Li trejnis ĉe Kashiwa Reysol kaj Shimizu S-Pulse.
Jean Ribillard
Franco. Majoro. Deĵoris multe ekster Eŭropo, precipe en Afriko, el kie li ĉerpis siajn spertojn por siaj verkoj. Li eksiĝis el la armeo tuj post la 2a Mondmilito kaj poste esperantistiĝis en Nice en 1948. Ribillard vivis kiel fraŭlo kun siaj gepatroj en Nice. Post ilia morto li forlasis Francion kaj pasigis siajn lastajn jarojn en Tahitio, kie li mortis.
Lia unua verko, vojaĝrakonto, titolita Kvin bildoj, aperis felietone en “Heroldo de Esperanto”. Kunlaboris al "Esperanto", "Heroldo de Esperanto", "La nica literatura revuo" kaj per franclingvaj artikoloj al diversaj gazetoj.
Ribillard estis ano de Budhana Ligo Esperantista kaj Redaktoro dum ĝia apero de la eŭropa eldonode La Budha Lumo.
de Ferenc SZILÁGYI
aperis en Norda Prismo, 57/3, p. 175
________________________________________
RIBILLARD, Jean: Vagado sub palmoj. Eld. Universala Esperanto-Asocio, 56 p. Kun ilustraĵoj.
La aŭtoro -- tre talenta -- estis oficiro en Afriko. Kompreneble mem la temo streĉas la atenton, sed la maniero de Ribillard estas tute originala, unuavice el stila vidpunkto. Lia vojaĝpriskribo en la dezerto levas lin en la unuan vicon de niaj stilistoj, lia fantazio estas fenomena kaj ĉion ĉi pliigas liaj humuro, ĉarmo kaj poezia kapablo. Li tute kaptas la leganton, kiu nepre ĝuas tiun ĉi kolorriĉan bravuraĵon. Vero, sonĝo kaj fantazio formas unuecan kaj tute koncentritan plezuron. Jen fragmento el la alte artaj priskriboj de Ribillard:
"La ondoliniaj pintmontoj kaose svarmas kun rebriloj flavaj, rozaj, ruĝaj. Poste la krestoj glimlumas kaj eligas kvazaŭ blondan fumon. Estas la vento, kiu, senĉesa laboranto, skrapetas la plejaltaĵojn kaj forbalaas la subtilan sablopolvon."
Tiu ĉi stilo estas plene rafinita kaj tamen tute natura, viva. Ĝi estas elasta kaj formas sin laŭ la diversaj epizodoj, el kiuj unu el la plej brilaj estas la "membiografio" de dromedaro. Ribillard ne konsideras Esperanton kiel lingvon por lingvostudantoj, sed li pretendas plenan konon de siaj legantoj. Tiurilate oni povas lin eĉ riproĉi, ke la libro aperis sen sufiĉe da klarigaj notoj. Sed laŭ miaj opinio kaj kredo ja ĉiu povas tamen avide trinki kun "sponga gorĝo" la freŝan likvaĵon de tiu ĉi libro-oazo -- por uzi metaforon prenitan el la libro mem.
Al la nuntempa riĉa rikolto de nia literaturo digne aliĝas tiu ĉi verketo.
de Sten Johansson
Klasikaĵo pro la stilo'': Vagado sub palmoj. 52 p. UEA, Rotterdam 1956.''
Per ĉi maldika rakontaro debutis en 1956 la nekonata Jean Ribillard, kaj lia verketo baldaŭ iĝis minora klasikaĵo de la Esperanta beletro. Ĝi apartenas al ĝenro, kiu havas plurajn reprezentantojn sufiĉe altkvalitajn en nia literaturo. Menciindas antaŭ ĉio la novelaroj Bakŝiŝ de Newell kaj La sfinkso de Steplando de Glazunov.
La ĝenro konsistas el personaj vojaĝpriskriboj aŭ rakontoj pli-malpli realisme ŝajnaj de eŭropa intelektulo, lokitaj en medion, kiu al eŭropa leganto aperas kiel ekzota, primitiva, stranga kaj mistera. Karakteriza trajto de la ĝenro tamen estas, ke la verkisto prezentas tiun ekzotan medion almenaŭ parte pozitive. Ofte oni ekhavas la impreson, ke tiuj strangaj homoj vivas pli feliĉe en sia simpla kaj malriĉa naiveco, ol ni eŭropanoj, dorlotitaj, degenerintaj kaj trorafinitaj de la civilizo. Fojfoje oni trovas en la ĝenro grajnon da kritiko kontraŭ kelkaj aspektoj de la okcidenta kulturo, tamen ĉiam evidentas, ke la verkinto mem profunde radikas en tiu kaj ne kapablas forlasi la perspektivon de miranta okcidentano. Okaze la rilato inter la eŭropanoj kaj la lokaj loĝantoj similas tiun inter mastro kaj servisto, aŭ inter gepatro kaj infano.
Post tiu eble tro negativa difino de la ĝenro, necesas diri, ke Ribillard estas sufiĉe tipa reprezentanto de ĝi. Vagado sub palmoj konsistas el deko da bildoj el Alĝerio regata de francoj, kaj oni tuj komprenas, ke tiu regado estas saĝa kaj necesa, por bridi la banditojn kaj protekti la simplulojn de tiu sovaĝa lando. Tial iom surprizas la eldonjaro 1956. En la reala mondo tiam jam komenciĝis la ribelo de FLN, Fronto de Liberigo Nacia, kaj post mallonge komenciĝos la franca terorismo de OAS, Organizaĵo de la Armeo Sekreta. Sed ĉe Ribillard nenio tia minacas. Tie nomadoj elserĉas la francajn aŭtoritatojn por ricevi juĝon pri kameloj kaj edzinoj. Tie minacas maksimume soifo kaj enuo en la dezerto.
Grado (gramatika)
Leksika esprimo de intenso
Ĉiu lingvo posedas tre riĉan sortimenton da rimedoj leksikaj kaj morfologiaj por esprimi intenson, kaj precipe:
Jean Ribillard
de Sten Johansson
Malgraŭ tio, la verketo estas tre leginda kaj releginda. Kaj tio ŝuldiĝas ĉefe al la stilo de la aŭtoro. La eventoj, medioj, rakontoj ne estas unikaj, sed ja la maniero priskribi ilin. Almenaŭ en la originala Esperanta literaturo troviĝas neniu konkuranto pri stila riĉeco kaj beleco. La lingvaĵo de Ribillard estas pura frandaĵo, nordafrika dolĉaĵo, kiun mi preferas ĝui en etaj dozoj."Noktiĝas... Malva onbro stompas la konturojn. La pezjaĝo iĝas malneta kaj nevidebla. Ripozante sur la teraso de la militista posteno mi ĝuas la forglitadon de la silentaj horoj, kiuj sekrete agonias. Lampiroj suprenflugas en la senmova aero al siaj kuzinetoj el diamanto, kiuj gembrilas sur la stelsemita ĉielo. Fore, pro malsato kaj timo plorema ŝakalo bojaĉas. El la ŝprucanta minareto, kiu superas la ebenajn tegmentojn, unutona voĉo invitas la piulojn al la lasta preĝo de la tago. Mallaŭtiĝas la bruoj. Ie melankolia kamelisto elflutas malgajan arieton, kies malpreciza melodio ŝanceliĝas, rompiĝas kaj post abrupta sinkopo denove arpeĝas laŭ la sama rekantaĵo. Duone sternite sur ledaj kusenoj, kiuj ankoraŭ odoras la varmegajn paŝtejojn, mi revadas kun la okuloj al nekonata ĉielo, same pura kaj luma kiel dum la unuaj tempaĝoj de la mondo, kiam la dioj amis la homojn. (p. 32-33)"En pluraj el la deko da ĉapitretoj oni spertas mildan kaj humanisman humuron de la aŭtoro. Tio validas interalie pri tiu parto, en kiu sin prezentas al ni la azeno M'Saud, kiun ni poste havis okazon ekkoni pli proksime en nefinita romano aperinta postmorte.
Se troviĝas legemulo soifanta je bela, riĉa stilo en Esperanto, neniu verko pli rekomendindas ol Vagado sub palmoj.
Vortema azeno.
Grado (gramatika)
Komparacio
La gramatikajn gradojn oni uzas en certaj gramatikaj kliŝoj, kiaj estas ekz-e la komparoj:
Jean Ribillard
de Sten Johansson
Jean Ribillard debutis per Vagado sub palmoj en 1956, kaj unu jaron post lia morto en 1962 aperis lia nefinita romano Vivo kaj opinioj de Majstro M'Saud. Ĝia protagonisto kaj rakontanto estas Sahara azeno, kiun la aŭtoro prezentis al ni jam en sia unua verketo. M'Saud (= feliĉa) estas besto filozofema, iom simila al sia pli konata kolego Platero de ''Jiménez. M'Saud'' tamen ne estas nur lirika aforismulo, sed krome emas je longaj monologoj plenaj de erudicio kaj komplikaj klarigoj.
Ĉi postmorta verko de Ribillard havas stilon iomete pli pezan ol lia debutaĵo, kiu estis eta majstraĵo en leĝere lirika prozo. "Kial do diri simple, kion eblas envolvi en vortamason?" ŝajnas esti la sinteno de ĉi azeno. Pluraj el tiuj monologoj estas prelegoj de onklo Musa, maljuna azeno kiu alprenis la taskon eduki la junan M'Saud, precipe pri antikvaj historio kaj religioj. Tamen ankaŭ M'Saud mem rakontante emas je iom da lingva pavado:"Ho, Homero, nur vi scius kanti tiujn vetminacojn, kiuj stimulis la Mirmidonojn antaŭ la mortiga kontakto! Ili jam sonis sub la remparoj de Trojo kaj hodiaŭ instigas bonaĉajn kampulojn intertranĉi al si la kolon por forlavi la kraĉon, kiu makulas ilian vitraĵan honoron. En ĉiu tempo tiel procedis la homoj. Sen ekscitoj, incitoj, provokoj, ili versimile finaranĝus siajn disakordojn inter du pokaloj da palmvino. Sed ili rigardas kiel nepre hontinde ne trafendi la okcipiton de tiu, kiu malŝveligis ilian baŭdruĉan dignon per senrespektaj pikaĵoj. (p. 83)"Tamen Vivo kaj opinioj de Majstro M'Saud estas esence ĉarma rakonto, kaj la pompeta stilo kompreneble aperas intence, por estigi komikan kontraston al la kampara medio de la azeno kaj ties amikoj kaj mastroj. Per la okuloj de ĉi protagonisto Ribillard povas ridindigi multajn trajtojn de la homoj. En la komenco kaj mezo de la libro la plejparto de la rakonto temas pri homa historio kaj homaj kondutoj. Tamen oni povas kritiki, ke li ne sufiĉe multe utiligas la perspektivon de la azena rakontanto. Multaj epizodoj povus esti rakontataj de iu ajn, homo, dio aŭ ĉioscia aŭtoro.
Post cento da paĝoj la romano tamen iel malfiksiĝas el sia surloka muelado, kiam komenciĝas longa kaj eventoriĉa vojaĝo de M'Saud. Jen oni vere sentas, ke la rakontanto estas tiu azeno. Tie ankaŭ la lingvaĵo alprenas pli efikan, malpli ŝarĝitan formon:"Ni lasis la ĉarman palmaron kun ĝoja sento de ofero. Baldaŭ la domoj iĝis pli disaj, la arboj maloftaj, la grundoj mizeraj. Beduena tendaro vezike sin levis sur la senkreska ebenaĵo. Kaj nenio plu estis, krom tero ŝtona kaj nuda. (p. 106)"Pluraj el la aventuretoj de la azeno estas tre spritaj kaj originalaj, kaj oni devas tre bedaŭri, ke lia vagado finiĝas subite en Jerusalemo per la vorto "kaj", meze de frazo. Laŭ la strukturo de la verko oni povas supozi, ke ĝi devus ampleksi eble la duoblon, kiam preta. Sed finiĝis la surtera vagado de ĝia aŭtoro, kaj la ĉarma M'Saud restis staranta tie sur paĝo 139, orfiĝinte kaj paralizite. En la Esperanta literaturo tamen pluvivas kaj la azeno kaj ĝia kreinto Jean Ribillard.
Grado (gramatika)
Komparacio
Pro la funkciado en ĉi tiu grava gramatika rolo oni tradicie uzas ankaŭ la terminon komparacio por la signifo gramatika grado. Tiel ekz-e en PAG. Tiel ĝin difinas NPIV:
Tamen tiun terminformon oni prefere evitu, ĉar
Komparoj ne estas la sola apliko de la gradoj; ekzistas ankaŭ diversaj aliaj formuloj, kie oni nepre uzu iun gradon — kaj eventuale diversaj lingvoj postulas malsamajn gradojn. Ekz-e por la esprimo kiel eble plej baldaŭ,
Géza Bornemisza (ministro)
Géza Bornemisza [bornemisa], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bornemisza Géza estis hungara inĝeniero, parlamentano, ministro.
Amasa gvatado
Amasa gvatado estas la vasta gvatado de la tuta aŭ granda frakcio de popolo. Gvatas kutime registaroj, ofte kaŝe, sed iam korporacioj aŭ por siaj propraj kialoj aŭ pro postulo de la registaro. La gvatado povas esti kontraŭleĝa, aŭ bezoni la aprobon de tribunalo aŭ alia aŭtoritato.
Iliriko
Iliriko (latine, Illyricum) estis romia provinco en la epoko de la Romia Imperio, situanta tie kie antaŭe troviĝis la Reĝlando Ilirio. Iliriko troviĝis en la Balkanio, kaj ĝiaj teritorioj havis limojn kun Istrio (regiono kie nuntempe estas Kroatio kaj Slovenio) norde, la rivero Drin (Albanio) sude kaj la rivero Sava (Bosnio, Kroatio) oriente. Ĝia ĉefurbo estis Salono, proksime al la nuna kroata urbo Split.
Amasa gvatado
Oni ofte provas pravigi gvatadon por kontraŭi terorismon, por preventi ribelon, por protekti nacian sekurecon, por lukti kontraŭ infana pornografio kaj por protekti infanojn.
Géza Bornemisza (ministro)
Géza Bornemisza  naskiĝis la  1895 en Hungara reĝlando en Munkács (nuntempa Mukaĉeve en Ukrainio). Li mortis en 1983 kiel forgesita homo.
Iliriko
La Ilira reĝlando estis konkerita en la jaro -168, kiam la romianoj venkis la armeon de la ilira reĝo Gentio. Ekde 167 a.K, la suda Ilirio iĝis romia protektorato formale sendependa. Ankaŭ en ĉi tiu provinco, en la jaro 193, Septimo Severo estis proklamita Imperiestro de Romio.
Amasa gvatado
Oni kritikas amasan spionadon ĉar ĝi kontraŭas rajtojn pri privateco, ĝi limigas homajn rajtojn, kaj ĉar ĝi estas kontraŭleĝa en multaj juraj kaj konstituciaj sistemoj. Oni timas ke ĉiame pligrandiĝanta gvatado kondukos fine al totalisma ŝtato, kie politika malkonsento estas rompata per metodoj pli ofte uzataj kontraŭ spionoj. Tian ŝtaton oni nomas gvatada ŝtato aŭ elektronika polica ŝtato.
En 2013 Edward Snowden malkaŝis tra tagĵurnaloj multajn likitajn usonajn dokumentojn, kiuj atentigis pri la amasa gvatado fare de Usono kaj multaj aliaj ŝtatoj tra la mondo. Tiu malkaŝo instigis vastan diskutadon pri civilaj liberecoj kaj rajtoj pri privateco en la komputila epoko.
Ŝtatoj en kiuj amasa gvatado okazas
La enketo de Privacy International en 2007, kovrante 47 ŝtatojn, montris ke kreskis gvatado kaj malkreskis efikigo de garantioj, kompare kun la antaŭa jaro. Taksante diversajn faktorojn, ili konkludis ke ok landoj estis "endemiaj kontrolsocioj". De tiuj ok, Ĉinio, Malajzio kaj Rusio gajnis plej malalte, sekvite kune de Singapuro kaj Britio, tiam kune de Tajvano, Tajlando kaj Usono. La plej bonan rangon ricevis Grekio, kiu laŭtakse havis "adekvatajn protektojn kontraŭ misfaroj".
Multaj landoj tra la mondo jam aldonis milojn da gvatkameraoj al siaj urbaj, antaŭurbaj kaj eĉ kamparaj regionoj. En septembro 2007 la American Civil Liberties Union (ACLU) deklaris ke Usono estas "en danĝero fariĝi vera gvatsocio tute fremda al usonaj valoroj" kun "la potencialo por malhela estonteco kie nia ĉiu movo, nia ĉiu transakcio, nia ĉiu komunikado estas registrita, kompilita, kaj konservita, preta esti ekzamenita kaj uzita kontraŭ ni fare de la aŭtoritatoj kiam ajn ili deziras." La 12an de marto 2013 Reporters Without Borders publikigis Specialan raporton pri Interreta gvatado. La raporto inkludis liston de "Ŝtatoj malamikaj al la Interreto", landoj kies registaroj estas aktivaj en trudema gvatado de novaĵoprovizantoj, rezultigante gravajn malobservojn de libereco de informoj kaj homaj rajtoj. Kvin landoj estis en la komenca listo: Barejno, Ĉinio, Irano, Sirio, kaj Vietnamio.
Barejno
La nivelo de Interreta filtrado kaj gvatado en Barejno estas unu el la plej altaj en la mondo. La reĝa familio estas reprezentata en ĉiuj lokoj de Interreta administrado kaj rafinis ilojn je ĝia dispono por kaŝe observi siajn regatojn. La retaj agadoj de disidentoj kaj novaĵoprovizantoj estas intense kontrolataj kaj la gvatado pliiĝas.
Ĉinio
Ĉiu retaliro en Ĉinio estas posedata aŭ kontrolata fare de la ŝtato aŭ la Komunista Partio. Multaj eksterlandaj ĵurnalistoj en Ĉinio diris ke ili senplue akceptas ke iliaj telefonoj estas subaŭskultataj kaj iliaj retpoŝtoj estas registrataj.
La iloj enkondukitaj por filtri kaj registri la Interreton estas kolektive konataj kiel la Projekto Ora Ŝirmilo, ŝerce Granda Fajromuro de Ĉinio. Krom la kutimaj sendaj regularoj kiuj ebligas aliron al IP-adreso aŭ bloki specialan domajnan nomon, la Ora Ŝirmilo grandskale uzas Deep Packet Inspection (DPI) teknologion por kontroli kaj bloki aliron bazitan sur ŝlosilvortdetekto. La Granda Fajromuro kapablas dinamike bloki ĉifritajn ligojn. Unu el la ĉefaj Interretaj provizantoj de la lando, China Unicom, aŭtomate tranĉas konekton tuj kiam ĝi elsendas ĉifritan enhavon.
La gvatsistemo ankaŭ estas enkonstruita en sociajn retojn, retajn babilejojn kaj Interretajn telefonojn. Firmaoj estas rekte respondecaj al la ĉinaj aŭtoritatoj por gvatado de siaj retoj por certigi ke malpermesitaj mesaĝoj ne estas cirkulataj. La QQ-aplikaĵo, posedata de la ĉina firmao Tencent, permesas al la aŭtoritatoj monitori detale interŝanĝojn inter retuloj serĉante certajn ŝlosilvortojn kaj esprimojn. La verkinto de ĉiu mesaĝo estas identigebla laŭ sia uzantnumero. La QQ-aplikaĵo estas efike giganta troja ĉevalo. Ekde marto 2012, nova leĝaro postulas ke novaj uzantoj de mikro-blogejoj registru sin laŭ sia propra nomo kaj telefonnumero.
Skype, populara Interreta telefono, estas intense gvatata. La ĉinlingva versio de Skype, konata kiel TOM Skype, estas iomete diferenca de la versioj elŝuteblaj en aliaj landoj. Raporto de OpenNet Initiative Asia diris ke ĉiutagaj konversacioj estas konservitaj sur serviloj. Registri konversacion povas esti ekigita de la nomo de sendinto aŭ ricevanto aŭ de ŝlosilvortoj kiuj troviĝas en la konversacio.
La 30an de januaro, la New York Times raportis ke ĝi estis la celo de atakoj fare de la ĉina registaro. La unua rompo okazis la 13an de septembro 2012 kiam la gazeto prepariĝis publikigi artikolon pri la riĉaĵo amasigita fare de la familio de eksiĝinta ĉefministro Wen Jiabao. La gazeto diris ke la celo de atakoj estis identigi la fontojn kiuj provizis informojn pri korupto inter la akompanantaro de la ĉefministro. La Wall Street Journal kaj CNN ankaŭ diris ke ili estis la celoj de kiberatakoj de Ĉinio. En februaro, Twitter malkaŝis ke la kontoj de proksimume 250,000 abonantoj estis la viktimoj de atakoj de Ĉinio similaj al tiuj ĉe New York Times. Mandiant, la firmao dungita de la NYT por sekurigi ĝian reton, identigis la fonton de la atakoj kiel grupo de retpiratoj kiujn ĝi nomis Advanced Persistant Threat 1 (altnivela persista minaco 1), unuon de la Popola Liberiga Armeo, kiu havas bazon en 12-etaĝa konstruaĵo en la antaŭurboj de Ŝanhajo kiu havis centojn, eble milojn, da laborantoj kaj la rektan subtenon de la ĉina registaro.
Eŭropa Unio
La rajto al privateco estas tre evoluinta fako de la leĝaro en Eŭropo. La Datumsekureca Direktivo reguligas la traktadon de personaj datumoj ene de la Eŭropa Unio. Por komparo, Usono havas neniun datumsekurecan leĝon kiu estas komparebla al tio.
La EU konsideras frostigi daten-kunhavajn aranĝojn kun Usono pro malkaŝoj pri amasa gvatado. EU-oficulo redaktas novajn eŭropkovrantajn datumsekurecajn regulojn kiuj postulas ke usonaj interretaj firmaoj, funkciantaj en la EU, akiru permeson transdoni datumojn al Usono, kaj limigas la aliron de usonaj spionoj al ĝi.
EU-komisiito pri justeco kaj rajtoj, Viviane Reding, diris "La demando ekestis ĉu la grandskala kolektado kaj traktado de personaj informoj sub US-gvatprogramoj estas necesaj kaj proporciaj kontentigi la interesojn de nacia sekureco." La EU ankaŭ petas Usonon por ŝanĝoj en la usona leĝaro por egali la laŭleĝan rebonigon ofertitan en Eŭropo; usonaj civitanoj en Eŭropo povas iri al la tribunaloj se ili sentas ke siaj rajtoj estas uzurpitaj, sed eŭropanoj sen rajto rezidi en Usono ne povas.
La leĝiga aŭtoritato de la Eŭropa Unio leĝigis la Dateno-Retenan Direktivon la 15an de decembro 2005. Ĝi postulas ke telekomunikadfunkciigistoj retenu metadatenojn por telefono, Interreto, kaj aliaj teleservoj por periodoj de ne malpli ol ses monatoj kaj ne pli ol du jaroj ekde la dato de la komunikado kiel determinite fare de ĉiu EU-membroŝtato kaj, je peto, disponigu la datumojn al diversaj registaraj korpoj. Aliro al tiuj informoj nek estas limigita al enketoj pri gravaj krimoj, nek necesas mandato.
Entreprenite sub la Sepa Kadra Programo por esplorado kaj teknologia evoluigo (FP7 - Scienco en socio ) kelkaj plurfakaj kaj misiorientitaj amasgvatadaj agoj (ekzemple INDECT kaj Hide) estas financitaj fare de la Eŭropa Komisiono kune kun industriaj partneroj.
La Projekto INDECT (Inteligenta informsistemo apoganta observadon, serĉadon kaj detekton por sekureco de civitanoj en urba medio) evoluigas inteligentan urbomedian observadsistemon por registri kaj interŝanĝi funkciajn datumojn por aŭtomate detekti, rekoni kaj inteligente trakti ĉiujn informojn pri nenormala konduto aŭ perforto.
La ĉefaj atendataj rezultoj de la projekto INDECT estas:
La konsorcio HIDE (Usona Ŝtatsekureco, Biometria Identigo kaj PersonDetekta Etikoj), dediĉita al esplori la etikajn kaj privatecajn implicojn de biometriko kaj personaj detektoteknologioj kaj subtenata de la Eŭropa Komisiono, evoluigas ADABTS (Aŭtomatan Detekton de Nenormala Konduto kaj Minacoj en Homplenaj Spacoj), malalt-kostan anticipan gvatsistemon.
Ekde frua 2012, la Eŭropa Unio laboras pri General Data Protection Regulation (Generala DatumProtekta Regularo) por anstataŭigi la Data Protection Directive (Datumsekureco-Direktivon) kaj kongruigi datumsekurecan kaj privatecan leĝaron. La 20an de oktobro 2013, komisiono ĉe la Eŭropa Parlamento subtenis la leĝproponon, kiu, se ĝi estas realigita, povus devigi usonajn firmaojn peti permeson de eŭropaj oficialuloj antaŭ ol obei usonajn mandatojn serĉi privatajn datumojn. La voĉdono estas parto de klopodoj en Eŭropo ŝirmi civitanojn kontraŭ reta gvatado, post la revelacioj pri amasaj spionaj programoj de la usona National Security Agency (Nacia Sekureca Agentejo).
Germanio
En 2002 germanaj civitanoj estis avertitaj pri subaŭskultado, kiam programara eraro kondukis al telefonnumero asignita al la germana spionservo listiĝis en poŝtelefonaj fakturoj.
Germana Demokratia Respubliko
Antaŭ la Komputila Revolucio, unu el la plej grandaj amasgvatadoj en la mondo estis aranĝita fare de la Ministerium für Staatssicherheit (sekreta polico) de la eksa Germana Demokratia Respubliko. Antaŭ ol la ŝtato kolapsis en 1989, la Ministerium für Staatssicherheit konstruis laŭtaksan civilan reton de 300,000 informantoj (ĉirkaŭ unu el kvindek el la enloĝantaro), kiuj gvatis eĉ etajn sugestojn pri politika malkonsento inter aliaj civitanoj. Multaj Okcidentgermanoj vizitantaj amikojn kaj familion en Germana Demokratia Respubliko ankaŭ estis alkutimigitaj al la gvatado fare de Ministerium für Staatssicherheit, same kiel multaj konataj okcidentgermanaj politikistoj kaj personoj en la publika atento.