cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Melologo
Melologo estas teatra subĝenro unupersona, tio estas, protagonizita de unusola persono, kiu konsistas en monologo kies plej centraj aŭ emociaj eroj estas markitaj per de muzika akompano. Tiu formulo teatra estis kreita de Jean-Jacques Rousseau per sia Pigmaliono. La melologo poste etendis tra Hispanio kaj Hispanameriko el la lasta triono de la 18a jarcento kaj la unua de la 19a kaj poste dekadentiĝis. Kelkaj hispanlingvaj melologoj estas Guzmán el Bueno, de Tomás de Iriarte, premierita en Kadizo en 1790, aŭ la Unipersonal del arcabuceado, de la meksika José Joaquín Fernández de Lizardi.
Glitpilkado
Ĝi konsistas en frapado de pilketo per bastono dum oni glitas sur glacio. Oni celas enmeti la pilketon en pordo de kontraŭa teamo. Oni ne konfuzu tiun sporton kun la glacihokeo kiu estas ludata per disketo kaj ne per pilko. Tamen glitpilkado konsideriĝas kiel historia fundamento de la pli posta disciplino glacihokeo, sed la reguloj de glitpilkado pli similas tiujn de futbalo kaj de gazonhokeo ol la nunajn regulojn de glacihokeo.
Mini-glitpilkado estas varianto.
Chapada da Natividade
Chapada da Natividade estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 3.277 loĝantojn en 2010.
Linio Kusatsu
Linio Kusatsu (japane: 草津線 [Kusacu-sen], angle: Kusatsu line) estas linio de fervoja reto JR. La linio apartenas al JR Okcidenta.
Laurel Goodwin
Laurel GOODWIN (naskita la 11-a de aŭgusto 1942 en Wichita, Kansaso mortis la 25-a de februaro 2022) estis emerita usona aktorino, flegistino kaj modelino.
Laurel komencis sian karieron kiel infana modelo. En la kino, ŝi komencis rolante koramikinon de Elvis Presley en filmo Girls! Girls! Girls! (1962). Poste ŝi laboris en filmojn Papa's Delicate Condition, Stage to Thunder Rock, The Glory Guys krom kiel televidserioj The Virginian, Run Buddy Run, The Hero kaj Get Smart. Ŝi partoprenis la provepizodon The Cage de Star Trek (kaj sekve la duparta epizodo The Menagerie) en 1966 kaj ŝi estis la lasta el la aktoroj de la epizodo, kiuj ankoraŭ vivas.
En postaj jaroj ŝi aperis en televidaĵoj The Beverly Hillbillies, Premiere, Call to Danger, Mannix kaj The Partners (1971).
Post lasi aktoran karieron ŝi iĝis flegistino.
Maldika blito
La maldika blito (Blitum virgatum, sin. Chenopodium foliosum), ankaŭ nomata vera fraga spinaco, estas plantspecio kaj malnova legomo el la genro Blitum ene de la familio Amarantacoj (Amaranthaceae).
Priskribo
La maldika blito kreskas kiel unujara planto kaj atingas kreskoalton de 15 ĝis 70 cm. La tigo estas plej ofte disbranĉigita ekde la bazo. La maldikaj branĉoj estas helverdaj kaj kalvaj. La folioj estas mallarĝe triangulaj- ovoformaj. Ili estas preskaŭ samlonge kiel la folitigo, ĉ. 2 ĝis 5 cm longaj kaj 2 ĝis 3 cm larĝaj. La folirando estas neregule profunde denta (ĉe kapa blino la folirando estas nur malprofunde denta aŭ glatranda). La supraj folioj estas pli mallongaj, lancetaj aŭ ovforme-lancaj..
La maldika blino floras de junio ĝis julio. Male al la kapa blino ankaŭ la supraj florvolvaĵoj havas brakteoj. La duseksaj aŭ inaj floroj troviĝas ĉe mallongaj akselaj branĉoj.
En aŭgusto kaj septembro la florenvolvaĵo fariĝas ruĝa kaj karneca, tiel ke la fruktvolvaĵoj similas al fragoj. La kromozomonombro estas 2n=18.
Kreskoregionoj
La maldika blito hejmiĝas en la montaroj de nordokcidenta Afrika kaj la okcidenta Eŭrazio.
Sistematiko
1601 Charles de l’Écluse priskribis la unuan fojon tiun planton kiel berohava sovaĝa atriplo („Atriplex sylvestris baccifera“). Caspar Bauhin nomis ĝin en 1623 sovaĝa atriplo kun morussimilaj fruktoj („Atriplex sylvestris mori fructu“). La valida unua priskribo okazis en 1753 fare de  Carl von Linné sub la nomo Blitum virgatum en Species Plantarum 1, p.. 4–5. Paul Friedrich August Ascherson metis tiun specion en 1864 kiel Chenopodium foliosum en la genro  Chenopodium (en: Flora der Provinz Brandenburg 1(2), p. 572). Laŭ novaj molekulgenetikaj esploroj la maldika blito estas pli parenca al la genro  Spinacia ol al ''Chenopodium'. Tial Fuentes-Bazan et al. (2012) metis la planton denove en la genron Blitum. Tiu nun estas kune kun Spinacia en la tribo Anserineae.
Sinonimoj de Blitum virgatum L. estas Chenopodium foliosum ASCH., Chenopodium virgatum (L.) AMBROSI (nom. illeg.) kaj Morocarpus foliosus MOENCH}} (nom. illeg).
Historio
Indikoj pri la uzado de la maldika blito mankas. Jam ekde la 19a jarcento oni ne plu kultivis la planton en pli granda kvanto.
Izabella Działyńska
Izabella Działyńska, propre: Izabella Elżbieta z Czartoryskich Działyńska (naskiĝis la 14-an de decembro 1830 en Varsovio, mortis la 18-an de marto 1899 en Menton, Francio) – pola pentristino-amatorino, kolektistino de artaĵoj.
Vivo
Filino de princo Adam Jerzy Czartoryski kaj Anna Zofia Sapieżyńska. Ŝi edukiĝis en Parizo, en konservativa etoso (partiaro Hotelo Lambert). De juneco kolektis artaĵojn. En 1857 nuptis terposedanton Jan Działyński el Grandpolujo. La geedzoj restis sen infanoj.
Heddert
Heddert estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Trier-Saarburg de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Izabella Działyńska
Vivo
Ŝi gvidis Polan Instituton ĉe Hotelo Lambert, multe vojaĝis tra Eŭropo, ankaŭ al Alĝerio, Egipto kaj la Sankta Tero. Dum plimulto de sia vivo loĝis en Parizo, kaj de la nuptiĝo parte ankaŭ en Gołuchów (distrikto Pleszewski), kiun en 1872 transprenis de sia edzo kontraŭ pruntedonita al li mono por celoj de la Januara Ribelo kontraŭ Rusa Imperio. Ŝi iniciatis interalie kolektaĵon de antikvaj vasoj, grafikoj, bildoj, artismaj mebloj. Ŝi trakonstruis Kastelon en Gołuchów – parte laŭ propra koncepto - por muzeo, helpe de kreita en 1893 goluĥova majorato certigis al la muzeo rimedojn por plutenado. Ŝi strebis al revivigo de la malnova brilo de la rezidejo, kiu iam estis sidejo de la gento de familio Leszczyński.
Post la morto ripozis en maŭzoleo - tomba kapelo en parko de Gołuchów.
Morgantino
Morgantino (itale:Morgantina) estas antikva sicilia kaj greka urbo, arkeologia loko en la teritorio de Aidone, itala municipo en la provinco Enno en Sicilio.
La urbo estis malkovrita en la aŭtuno de 1955 de la arkeologia misio de la Universitato Princeton (Usono). La elfosadoj efektivigitaj ĝis nun permesas sekvi la evoluon de la kompromiso dum periodo de ĉirkaŭ jarmilo, de antaŭhistorio ĝis romia epoko. La plej facile vizitata areo konservas restaĵojn de la duono de la 5-a ĝis la fino de la 1-a jarcento a.K., la plej bonega periodo de la urbo.
El ĉi tiu ejo venas gravaj arkeologiaj eltrovoj kiel la Diino de Morgantino (foje erare nomata "Venere"), nuntempe konservita en la Arkeologia Muzeo de Aidone, kiu alvenis la 17-an de marto 2011 post la disputo inter Italio kaj Usono kie ĝi estis eksponita ĉe la Muzeo J. Paul Getty en Malibu, kaj la Trezoro de Morgantino, kiu ankaŭ revenis.
Porúbka (distrikto Sobrance)
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1451 en formo "Porupka". En 1910 loĝis en Ördögvágás 571 da homoj, (463 rutenoj, 63 germanoj, 10 hungaroj, 5 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Ördögvágás apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Sobrance, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Komence de 1944 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Porúbka 474 da homoj, (458 slovakoj, 6 ĉeĥoj, 2 ukrainoj).
Monda Junulara Tago 2006
Tiu MJT memorsignis la unuan datrevenon de la morto de Johano Paŭlo la 2-a. Gravaj celebradoj okazis tri tagojn antaŭe.
La temo de la MJT tekstis : '''Via vorto estas lumilo por miaj piedoj, kaj lumo por mia vojo. (Psalmo 119, 105)'''
18912 Kayfurman
18912 Kayfurman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kay Dee Furman, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Central High School de Brooksville (Florido, Usono).
Coye-la-Forêt
Coye-la-Forêt [kwa.la.fɔ.ʁɛ] estas franca situanta en departemento, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Coyens.
Akantodulo
Akantoduloj (latine Acanthodii, olda varianto — Acanthodei) estas formortinta klaso de fiŝoj, kiuj havis ecojn de ambaŭ (sub)klasoj de ostaj fiŝoj - kaj Sarkopterigoj, kaj Aktinopterigoj. Ili ekzistis ekde malfrua silurio (antaŭ ĉ. 430 milionoj da jaroj) ĝis frua permio (ĉ. 250 milionoj da jaroj). Plej probable ili ne estis tre aktivaj naĝantoj kaj manĝis planktonon.
La plej malnova trovita en fosilioj akantodulo estis mara besto, sed dum devonio pli kaj pli da akantoduloj komencis vivi en nesala akvo. Akantoduloj eble estis unuaj Makzeluloj kaj havis sufiĉe fortan vertebraron, kiu helpis al ili naĝi. La klaso de akantoduloj enhavas tri ordojn: la Klimatioformaj, Iŝnakantioformaj kaj Akantodoformaj. Klimatioformaj estas karakterizataj per aldonaj protektaj ostoj apud vertebraro (estas versio, ke el ili evoluis karapaco de plakodermoj) kaj akantodoformaj havas longajn brankajn eĝojn. La iŝnakantioformaj estas la unuaj bestoj, kiuj havis dentojn, kvankam ĉe ili estis ne veraj dentoj, sed simple akraj elkreskaĵoj de makzelaj ostoj. Ĉiuj akantoduloj havis plakoidajn skvamojn, el kiuj evoluis veraj dentoj de postaj vertebruloj.
(11971) 1994 UJ2
(11971) 1994 UJ2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Avetrana
Avetrana estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Apulio kaj la provinco Taranto. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Blazio, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Miŝima Miĉiaki
EdE-M MIŜIMA Miĉiaki, japano, vicgrafo, membro de Supera Domo de Parlamento, dir. de J-a Ligo de skoltaj grupoj. Nask. 1 jan. 1897 en Tokio. Konsilanto de JEI - (Kuw.)
26946 Ziziyu
26946 Ziziyu estas tre malgranda sed eksterordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Zizi Yu, finalistino de la Intel Science Talent Search de 2012, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri medicino kaj sano. Ŝi estis lernantino ĉe la  Amity Regional High School de Woodbridge (Konektikuto).
Buso de Nambu
Buso de Nambu (南部バス [nanbu basu], angle: Nanbu Bus Co.,Ltd.) estas aŭtobusa kompanio en Regiono Nambu, Gubernio Aomori.
Busoj
ktp.
Philippe de Chérisey
Philippe de Chérisey (n. la 13-an de februaro 1923 - m. la 17-an de julio 1985) estis nobelulo el lorena gento. Kontraŭ la deziro de lia familio li studis dramaturgion kaj iĝis aktoro en televido sub la nomo Amédée. Lia plej konata filmo estis Jeux interdits el la jaro 1952.
Kompleta nomo: Philippe Louis Henri Marie, (9e) marquis de Chérisey.
Ferenc Sánta (verkisto)
SÁNTA Ferenc (ŝa:nta) estis hungara verkisto naskita en Braŝovo la 4-an de septembro 1927 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de junio 2008.
Biografio
Siajn unuajn vivjarojn Ferenc Sánta pasigis en Sepsibükkszád kaj Marosvásárhely. De tie la familio translokiĝis al Kluĵo. Inter 1940 kaj 1945 li studis en unitariisma gimnazio kaj en 1945–1946 en reformita kolegio de Debrecen. Tie li edziĝis kaj havas kvar filojn. Inter 1947 kaj 1950 li estis karboministo kaj inter 1953–1957 elinstruita laboristo, frezisto, borilisto, tornisto. Ekde 1-a de septembro 1958 li estis kunlaboranto de Literatura Instituto de MTA. Ekde 1968 li subtenas sin el sia literatura verkado.
En Esperanto aperis
Impone aspekta libro pri kamparanoj en Hungario dum komenca periodo de la socialismo. Ĵurnalisto venas 20 horojn en vilaĝon por ekscii, kial okazis pafado tie en 1956. La rememoroj tuŝas la eraojn inter la mondmilitoj, la 2-a mondmiliton, la kolĥoziĝon, la revolucion - tiam oficiale kontraŭrevolucion, fine la 1960-aj jarojn. La romano ne diras la veron, sed neniu atendu ĝin en 1966! El la libro filmo pretiĝis tiutempe.
Farnezila oksalato
Farnezila oksalato aŭ oksalato de farnezilo estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la oksalata acido kaj farnezolo. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Farnezila oksalato posedas 32 karbonatomojn, 52 hidrogenatomojn kaj 5 oksigenatomojn. Farnezila oksalato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farnezilaj derivaĵoj.
Espero por la mondo: spirita galvanoplastiko
Espero por la mondo: spirita galvanoplastiko - estas libro pri "Apliko de la scienco pri la vira kaj virina principoj al la interna, profunda vivo."
Tomás de Iriarte
Biografio
Tomás de Iriarte naskiĝis la 18-a de septembro de 1750 en Puerto de la Cruz, en la insulo Tenerife. Liaj patroj estis Bernardo de Iriarte kaj Bárbara de las Nieves Hernández de Oropesa, kaj havis deksep gefratojn. Iriarte devenis el klera familio, kun kelkaj membroj verkistoj kaj humanistoj, kun derivoj el aŭstraj kaj eŭskaj branĉoj.
Li studis kun onklo grekan kaj francan lingvon post ekkoni la latinan kaj kompreneble la kastilian; iĝis oficiala tradukisto post la morto de sia onklo en 1771. Ĝis 1774 li estis ege okupita pri sia posteno, la aranĝo de la biblioteko kaj arkivo de sia onklo, la traduko aŭ kompono de nombraj teatraĵoj aŭ poeziaĵoj, la zorgado de las tri eldonoj de la Gramatiko kaj de aliaj verkoj fare de sia onklo. Lia propra literatura kariero ekis kiel tradukisto de franca teatro. Tradukis krome la verkon Poetika Arto de Horacio.
Tomás de Iriarte estis la unua hispana dramaturgo kiu sukcesis formulon kiu unuigu la postulojn de traktatistoj de la Novklasikismo literatura kun la publikaj plaĉoj. En 1770 estis publikinta sian komedion Hacer que hacemos (faroŝajno), komedio pri ŝajna okupitulo kiu reale faras neniom. La librería (librovendejo), verkita en 1780, premieris en 1798: temas pri komedio unuakta kaj malkutime ĉe tiu aŭtoro proza, dum la venontaj estos versaj: oksilaba romanco unurima en ĉiu akto. En 1788 premieris El señorito mimado. Similaj estas La señorita malcriada, 1788 kaj premierita en 1791. Per Guzmán el Bueno (1791) enkondukas la formon del melologo tio estas unupersona teatraĵo kun akompano de muziko, teatra subĝenro kreita de Jean Jacques Rousseau.
Li verkis satiron prozan Los literatos en Cuaresma (1773). Sed li estas konata ĉefe pro siaj Fábulas literarias (literaturaj fabloj, 1782), kie li postulas agnoskon kiel unua hispano kiu enkondukis la ĝenron, kio kreis polemikon kun kiu estis estinta lia amiko Félix María Samaniego, ĉar li estis publikinta sian kolekton de fabloj en 1781, kion ja konis Iriarte.
Li estis amiko ankaŭ de Nicolás Fernández de Moratín kaj de José Cadalso. Li estis ankaŭ muzikisto, kiu ludis violonon kaj aldviolononkaj verkis pedagogian poemon La música (muziko, 1779).
Li mortiĝis pro podagro en Madrido, la 17-a de septembro de 1791.
Barbara Illés-Bódi
Barbara Illés-Bódi [ilEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Illés-Bódi Barbara estas hungara pentristo, instruisto. Ŝia familia nomvarianto estis Illés-bódi, ŝia pseŭdonimo estis Ilboba.
Barbara Illés-Bódi naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ekde 1995 ŝi partoprenas en artaj tendaroj kaj ties ekspozicioj. En 2006 ŝi havis grandan ekspozicion. Ŝi plej ofte pentradas pejzaĝojn kaj aĵpentraĵojn.
Ŝi edziniĝis en 1999 kaj ŝi prenis la edzan nomon Illés. En 2001 ŝi naskis filon, en la sekva jaro filinon.
Vojnatina
Vojnatina, hungare Vajna estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis Vajnatina, poste la vilaĝo ricevis pli mallongan nomon.
Situo
Vojnatina situas laŭ traira flankovojo. Sobrance troviĝas 4 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1336. En 1910 loĝis en Vajna 466 da homoj, (419 slovakoj, 37 germanoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Vajna apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Komence de 1944 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Vojnatina 243 da homoj, (241 slovakoj, 2 ĉeĥoj). Vilaĝservoj estas biblioteko, futbalejo.
Alphonse Mistler
Alphonse MISTLER (naskiĝinta la en Thannenkirch, Alzaco en Francio; mortis en 1953 en Jokohamo, fariĝinte japana civitano) estis franca pastro kaj instruisto. Li estis la unua esperantisto en Japanio.
En sia patrujo li komprenis la gramatikon de Esperanto en du horoj. 1893 li venis al Nagasaki, Japanujo, kaj restis tie ĝis 1933. 1902 li skribis pri Esperanto en fremdlingva gazeto Press Nagasaki - tio estis la unua voĉo pri Esperanto en Japanio. De 1903 li estis instruisto de fiziko kaj kemio en Kaisei Tyuugaku, kie li iam lekciis Esperanton. Poste li instruis la francan lingvon en St. Joseph's College, Bluff, en Jokohamo. Laŭ priskribo en la Enciklopedio de Esperanto li estis milda, nesintrudema kaj serioza.
Lia tombo troviĝas en la Tombejo de Alilandanoj de Jokohamo.
1350 Rosselia
1350 Rosselia estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Koronisa familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Nomo
Ĝia nomo honoras Marie-Thérèse Rossel, ĉefredaktoristino de la belga taggazeto Le Soir.
Viscri
Viscri [viskri] (hungare Szászfehéregyháza, germane: Deutsch-Weisskirch) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Rupea. Administre ĝi apartenas al Buneşti.
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 791 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj), en 1992 412 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1231. En la komenco de la 12-a jarcento en ĝi loĝis sikuloj. La germanoj enkoloniiĝis en la 12-a jarcento kaj rekoloniiĝis en la dua parto de la 20-a jarcento. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő (reĝa departemento)).
Georgij Gurĝijev
Georgij GURĜIJEV (Гео́ргий Ива́нович Гурджи́ев; naskiĝis la 13-an de januaro 1866 en Gjumri, mortis la 29-an de oktobro 1949 en Parizo) - armeno grekdevena, influa spirita instruisto de la frua al meza 20-a jarcento, kiu instruis ke la plejmulto de homoj vivas siajn vivojn en stato de hipnota "maldorma dormeco", sed, ke eblas transcendi al pli alta stato de la konscio kaj atingi la plenan homan eblecon.
Vivo
Georij Gurĝijev verkis librojn Renkontoj kun eminentuloj kaj Trabriloj de la vero. En 1912 nuptis polinon Julia Ostrowska. Aŭtoro de la baleto Batalo de magoj.
Llanto de un héroe
Llanto de un héroe (Esperante: Plorado de heroo) estas la dua albumo de la hispana potenca-metalroka muzikgrupo Avalanch, kaj la unua albumo en kiu la kantisto estis Víctor GARCÍA. La tekstoj de la kantoj estas epopeaj kaj mezepokaj, en ili aperas tre konataj personoj de la hispania kaj asturia kulturoj kiel "Rodrigo Díaz de Vivar (Cido), Don Pelayo aŭ la Inkvizitoro Tomás de Torquemada, kaj ankaŭ kantoj pri asturiaj legendoj kiel "Cambaral". La kanto "Vientos del Sur" (Ventoj el la sudo) estas omaĝa kanto al Jacques-Yves Cousteau.
Trako-listo
Krom la kantoj Por Mi Libertad (Por mia libereco) kaj Aquí estaré (Ĉi tie mi estos) faritaj de Victor García, la tekstoj kaj muziko de ĉiu alia kanto estis farita de Alberto RIONDA.
Georgij Gurĝijev
Vivo
Fine de majo 1920, kiam politika situacio en Kartvelio ŝanĝiĝis, iris al Batumi, kaj poste al Istanbulo. Ekloĝis en luita loĝejo.
Multe vojaĝis an Centra Azio, Irano, Romo, Egiptio, Barato kaj Tibeto. Li estis fondinto de la Instituto de Harmonia Hom-Disvolvo.
Duone de la 20-aj jaroj spertis aŭtomobilan akcidenton. En la jaroj 1925-1935 verkis. En 1926 lia edzino mortis pro karcinomo. En 1935 ĉesis verki All and Everything. La tria parto de la trilogio estis publikigita sub la titolo Life Is Real Only Then, When „I Am”. Kunlaborante kun de Hartmann publikigis 170 verkojn.
Entombigita en Avon.
Falcipennis
Falcipennis estas genro de birdoj de la familio de Tetraonedoj kiu enhavas du tre similajn speciojn nome:
Ambaŭ loĝas en nordaj koniferaj arbaroj kaj nutras sin el pinglofolioj de konifero dum vintro. Ambaŭ havas reproduktajn sistemojn kun disaj masklaj teritorioj, intermezaj inter la masklarejo de klekaj lagopoj kaj la monogamio de aliaj (Storch kaj Bendell 2003).
Etimologio
Falcipennis signifas "falĉil-flugilo" en latina; la flugiloj retroeniras dumfluge (Holloway 2003).
(141518) 2002 EB136
(141518) 2002 EB136 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero, tie estas ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Rabarbo-reumo
Rabarbo aŭ laŭ latina scienca nomo Rabarbo-reumo (Rheum rhabarbarum), kaj pli precize ordinara rabarbo, ankaŭ nomata legomrabarbo aŭ krispa rabarbo estas plantospecio el la familio de la familio de la Poligonacoj (Polygonaceae). La senŝelitaj kaj nesenŝelitaj folitigoj de tiu utilplanto estas kuirataj al kompoto.
Etimologio
La nomo Rheum rhabarbarum originas de la mezlatina vorto rheu barbarum Rheum staras por radiko kaj barbarus por eksterlanda, fremda, ĉar la planto alvenis en Mezeŭropon el Azio.
Vegetaĵaj karakteroj kaj enhavosubstancoj
Rabarbo estas somerverda, plurjara herba planto.
Post la ĝermado la planto formas primaran radikon, kiu evoluiĝas unue al karneca, dika pivottubero, kiu nur vivas mallonge. La primara tigo kreskas en la dua jaro al dika tubero kaj en la sekvantaj jaroj ankaŭ la flanktigoj dikiĝas kaj ekestas sekundaraj tuberoj. Kreskas dum la jaroj 25 ĝis 30 dikiĝintaj tigoj.
La planto formas dikajn, neregulajn rizomojn. La sufacaj partoj de la planto formortas dum aŭtuno. La reŝosado okazas dum la sekvanta printempo el la subgrundaj burĝonoj.
La baze staranta folirozedo konsistas el grandaj folioj kun dikaj folitigoj kaj grandega foliplato. La folitigo longas ĝis 70 cm kaj ĝi estas ĝis 5 cm larĝa. La folitigoj estas je la supra surfaco plata havante akrajn eĝojn. Depende de la kultivaro la folitigo havas ruĝan koloron pro antocianoj. La folioj enhavas multe da malsaniga okzalata acido, la folirando estas iomete onda.
Anna Ozsváth
Anna OZSVÁTH [oĵva:t] estas rumania hungara edukhistoriistino, lokhistoriistino. Ŝi naskiĝis en Baraolt la 14-a de aprilo 1955.
Rabarbo-reumo
Generaj karakteroj
La kromosomnombro estas 2n = 44.
Origino kaj historio de la kultivado
Rabarbo devenas el la Himalajo. Ekde la 11a jarcento la planto aperis kiel importaĵo el meza Azio aŭ Ĉinujo trans Persujo al Eŭropo. Ĝi estas unue nur uzata kiel medicina planto. En la 16a jarcento rabarbo estis kultivata en Ruslando, de kie ĝi atingis en la 18a jarcento aliajn Eŭropajn landojn. Ekde tiam ĝi estas kultivata en eŭropaj landoj. En la jaro 1937 rabarbo estis kultivata en Germanujo sur areo de 1700 hektaroj, en 1993 inter 350 kaj 400 hektaroj.
Anna Ozsváth
Kariero
Ozsváth Anna finis porinfanĝardenistan lernejon en Miercurea Ciuc (1976), ŝi estis infanĝardenistino en Covasna (1976-80), poste en Sfântu Gheorghe (1981-90). Ŝi estas anino de la Kriza János Néprajzi Társaság. Ŝia esplorkampo estas la historio de infanĝardenoj en Sikullando. Ŝi publikigis en Megyei Tükör, Művelődés, Korunk, Székely Újság.
Rabarbo-reumo
Kultivaroj
Kultivaroj distingiĝas antaŭ ĉio pro la interna kaj ekstera koloro de la folitigoj, la dikeco kaj la longeco de la tigoj. Konataj kultivaroj estas:
Uzado
La folitigoj estas senŝeligataj, tranĉataj kaj prilaborataj kiel frukto, kvankam temas pri legomo. Plej ofte oni faras el rabarbo konfitaĵojn kaj kompoton. Oni kovras per ĝi kukojn. Ankaŭ oni faras el rabarbo sukojn kaj fruktvinon. Rabarbo estas pro ĝia pikanta-acideca gusto kun malalta energienhavo relative ŝatata.
Enhavosubstancoj
La folitigoj enhavas averaĝe po 94,5 g da akvo por 100 g manĝebla freŝa substanco. La 1,3 g karbonhidratoj konsistas el flukozo, fruktozo kaj amelo. Krome enestas 0,6 g da proteino, 0,1 g da graso kaj 3,2 g da fibroj. Jenaj mineraloj enestas en 100 g: 270 mg da kalio, 50 mg da kalcio, 25 mg da fosforo, 13 mg da magnezio kaj 0,5 mg da fero. La folitigoj enhavas jenajn vitaminojn: Vitamino C 10 mg, Vitamino A (karotinoj) 0,07 mg, vitamino B1 0,025 mg B2  0,030  kaj niacino  0,25 mg. La energienhavo estas 54 kJ (13 kcal).
Decida por la gusto esta la fruktacidoj, antaŭ ĉio pom- kaj citronacido, en kombino kun sukero. Kultivaroj kun ruĝa interno enhavas malpli da fruktacidoj ol la verdaj kultivaroj. La kultivaro „Ras Versteeg“ enhavas ĉ. 1,5 g da pom- kaj 0,1 g da citron-acido por 100 g de manĝebla substanco. En la folitigoj estas averaĝe 460 mg da okzalata acido por 100 g freŝa substanco. Tiu relative alta enhavo kaŭzas ĉe homoj forkonsumadon de kalcio. Infanoj kaj homoj kun malsanoj de la reno kaj galo devas atendi tion.
La Ruĝa Ĉevalo
La Ruĝa Ĉevalo (itale: Il Cavallo Rosso) estas aŭtobiografia romano verkita de Eugenio Corti (Eŭgeno Korti) kaj publikigita en 1983.Aperinta en 1983, bonvenigita de la kritikaro kiel «literatura evento», tia poste plukonfirmita per la sinsekvo de la eldonoj, en 2009 je tiuj atingis la 24an.
La tuta romanhistoria aventuraro lokiĝas en Brianza (Italio, Lombardio), en Rusio kaj Germanio, dum la dua mondmilito.
Strukturo de la romano
La libro estas trilogio kaj komponiĝas je jenaj partoj:
Temas pri romano de generacio, kiu alfrontas la eventaron de Eŭropo ekde la komenciĝo de la dua monda milito. En la romano intrigiĝas la eventoj kiuj kuntrenas la aŭtoron unuapersone, fariĝante tamen ankaŭ la priskribo pri la ideoj kiuj modeligis, ne ĉiam pozitivmamiere, la 20-an jarcenton.
La titolo de la unuopaj partoj kaj de la tuta romano estas referencoj al la Apokalipso de Johano. Distingante:
Intrigo
Per la rakonto pri la historio de la familio Riva, kiu travivas en landeto Nomana en Brianza, la okazaĵoj interplektiĝas kun famaj personuloj kiel Carlo Gnocchi, pastro Agostino Gemelli, Palmiro Togliatti, Alcide De Gasperi; krom la travivaĵoj de tiu familio estas romanigitaj ankaŭ tiuj de amikoj de Ambrozio Riva.
La rolulo de la patro de Ambrozio, reprezentas integre la figuron de la patro de la aŭtoro, ankaŭ la fratoj estas partoj kompletigantaj en la karaterizigo de la familio Riva, la kuzo Manno ripetas la historian figuron de vicenza oficisto Giuseppe Cederle, falinta en la batalo de Montelungo (Mignano Monte Lungo) (la unua batalo de la nova itala armeo kune kun la aliancanoj) de la 8a de decembro de 1943. La aŭtoro sin identigas kun la rolulo de Michele (Mikaelo) Tintori, amiko de Ambrozio. Kaj Ambrozio kaj la amikoj agantaj en la romano estis strekmarkitaj de la militaj eventoj, kiu en la rusa, kiu en la albana, kiu en afrika frontoj.
Obstakloj al la publikigo kaj eldona sukceso
La Ruĝa Ĉevalo estas historia romano kaj la plej grava inter la verkoj de E. Corti. Tamen, ĉe la momento de la publikigo naskiĝis kelkaj problemoj, kaj je teknika naturo (la manuskripto transpasas la 1500 paĝojn), kaj je politika naturo. Memorigas la aŭtoro: «La plej grandaj eldonejoj jam estis kondiĉitaj de komunistoj; esceptis iamaniere, sufiĉe konservante sian liberon, la eldonejo Rusconi (Ruskoni)... Al tiu ĉi mi proponis mian 1500paĝan maŝinskribitan dikpakaĵon; tuj prezentiĝis la ekonomia malfacilaĵo: tiutempe ĉiu paĝo kostis kvardedojn da liroj, kosto malkonsilante la aĉeton. Oni al mi konsilis malgrandan eldonejon kun malmulta eldokvanto».
Tio realiĝas ĉe la eta eldonejo Ares de Milano. Tuj la verko plaĉis kaj al la publiko kaj al la kritiko: novaj eldonoj sinsekvis ĉiujare; impresas ankaŭ la disvastiĝo ekstere de la zono de la itala lingvo: la romano estis tradukita al la hispana, lltova, rumana, franca, angla, japana, nederlanda kaj germana.
La Ruĝa Ĉevalo krome estis reduktita por lernejo kun titolo "Historio pri Manno" (Mursia, 1986), kroma porlerneja redukto eliris el Mondadori (1999). Nun oni parolas pri filmo.
Verkoj de Eugenio Corti
Romanaj Teatraj
Eseaj
Rakontoj per bildoj
Combinado
Combinado estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 4.669 loĝantojn en 2010.
Arbeitskreis zentraler Jugendverbände
La organizaĵo Arbeitskreis zentraler Jugendverbände [e.V.] (mallongigo AzJ, germane, en Esperanto "laborrondo de centraj junularaj asocioj") estas senprofitocela asocio en Germanio, kiu fondiĝis en 1959 kaj servas kiel komuna reprezentejo de pluraj junuaraj asocioj de Germanio, kiuj agas tutlande, sed havas kompare ne tiom multajn membrojn kiom la plej grandaj junularaj asocioj, kaj tial riskas en unuopa reprezento havi malpli fortan lobiadon ol en komuna reprezento. La ligo momente konsistas el 8 samrajtaj membroasocioj de tre diversaj enhavaj fokusoj. La asocio nun plej frue membriĝinta en la ligo estas la filatelista junularo (do junaj kolektantoj de poŝtmarkoj, fakte ankaŭ de moneroj, krome de poŝtkartoj kaj aliaj publikaĵoj de la poŝta servo), kiu membriĝis en 1966. La Germana Esperanto-Junularo inter la jaroj 1968 kaj 1990 membris en la ligo kaj, se ĝi restintus en la ligo, nun estus la dua plej aĝa membro: la aktivuloj de GEJ tamen en 1990 ĝeniĝis pri la parte iom konservatismaj sintenoj de la internacia junulara interŝanĝo de iuj organizoj (aparte de la "paneŭropa junularo", el kiuj multaj membroj subtenas tuteŭropan junularan interŝanĝon glorigan al la historia modelo de la "plurlingva" mezeŭropa monarkio de Habsburgoj). La kaj okcidentgermaniaj kaj orientgermaniaj gvidantoj de GEJ tial komence de 1991 starigis alternativan ligon de kompare ne tiom multmembraj junularaj asocioj, nomatan Arbeitsgemeinschaft Neue Demokratische Jugendverbände, kiu daŭrigis la tradicion de junularaj demokratiigaj protestoj en GDR, kaj lige al tiu projekto devis malmembriĝi el AzJ, ĉar ne antaŭvidiĝus membri en du konkurantaj ligoj. La ligo AzJ estas "korporacia membroasocio" (germane "Anschlussverband", ne plenrajta membro) de la tegmenta organizaĵo de germanaj junularaj asocioj, nomata Deutscher Bundesjugendring (DBJR), en kiu en aprilo 1991 la alternativa ligo ANDJ akceptiĝis kiel plenrajta membroasocio, sed en 1993 ankaŭ fariĝis korporacia membroasocio, samkiel AzJ. Krome la ligo AzJ membras en la germania fondaĵo de junulargastejoj (Deutsches Jugendherbergswerk, DJH), en la unuiĝo "Jugendburg Ludwigstein e.V." de junulara klerigejo en historia burgo, kaj en la fondaĵo "Wald in Not" pri ekologia protekto de la arbaroj.
GEJ en AzJ 1968-1990
En la 23 jaroj inter 1968 kaj 1990, en kiuj GEJ estis motora kunmembro de la ligo AzJ, multaj GEJ-funkciuloj reprezentiĝis en la kunvenoj de la ligo kaj pere de ĝi en kunvenoj de pli vastaj organizaĵoj. Plurajn jarojn la eksa GEJ-estrarano Hans-Dieter Platz estis vicprezidanto de AzJ kaj donis aldonan subtenon al la interesoj de GEJ subteni politike neŭtralan, ne partipolitikan, naciisman, komunisman aŭ kontraŭkomunisman respektive monarkiisman internacian junularan interkontaktadon je sama nivelo - aparte inter eŭropaj junuloj de la politikaj ŝtataroj de la okcidenta kaj orienta blokoj. En tio ili kontrastis al la plejparto de aliaj AzJ-membroasocioj, pli aŭ malpli konservativismaj kaj ĉiukaze malpli internaciismaj. Tamen la komuna lobiado en AzJ malfermis la pordojn al ŝtataj subvencioj por internaciaj renkontiĝoj de GEJ, unuavice la Internaciaj Seminarioj, aliaj internaciaj Esperanto-kunvenoj en Germanio kiel ekzemple la IJK 1985, sed ankaŭ financan subtenon de junaj germanaj esperantistoj en partopreno de alilandaj Esperanto-renkontiĝoj kaj sekve pliinternaciigo de ilia partoprenantaro: la ĉiujare diverslandaj Internaciaj Junularaj Kongresoj de TEJO, plej grandkvante tiuj en 1978 en Bulgario, 1980 en Finnlando, 1983 en Hungario, 1986 en Israelo kaj 1987 en Pollando (el la vidpunkto de la registaro de Germanio, aparte la renkontiĝoj inter junaj germanoj kaj israelanoj kaj inter germanoj kaj poloj estis kaj estas speciale subtenindaj), sed ankaŭ la ĉiujaraj paskaj renkontiĝoj en Italio kaj Nederlando, kaj aliaj pli malgrandaj renkontiĝoj. Plia celo de la GEJ-aktivuloj en AzJ kompreneble estis plikonatigi la praktikan aplikon de la kultura fenomeno Esperanto kaj intensigi samcelan kunlaboradon kun aliaj junularaj asocioj. La eĥo de aliaj AzJ-asocioj tamen estis multe malpli forta ol ekzemple dum la 1980-aj jaroj la intereso de novaj ekologiismaj junularaj asocioj pri Esperanto, kiu interalie kaŭzis spertigan interŝanĝon de divers-asociaj aktivuloj en eventoj de la respektive aliaj organizaĵoj, kaj komunan preparon de ekzemple la tema programo de la "priekologia" 29-a IS en 1985/1986: Aparte la pli konservativaj asocioj en AzJ emis substreki la tradician interkomprenigan rolon de la germana lingvo en "konservativisma" Mezeŭopo, kaj iuj (en kono pri la historia interplektiĝo de la germana esperantista kaj laborista movadoj) ankaŭ kontraŭis la "troan" kunlaboradon de GEJ kun oficialaj instancoj en komunisma orienta Eŭropo (kvankam GEJ ankaŭ sukcese kunlaboris kun registaraj instancoj en Usono aŭ Israelo samkiel en multaj aliaj ŝtatoj de la okcidenta bloko, neniel estante komunismema, nur politike neŭtrala kaj kunlaborema organizaĵo).
Nunaj strukturo kaj celaro de la ligo AzJ
Interne la ligo laŭ propra informo donas al siaj membroasocioj la eblecon de samnivela kunagado, tute sendepende de la nombro de individuaj membroj. La strukturo de la ligo konsideras la malsamajn strukturojn de la unuopaj membroasocioj kaj adaptiĝas siajn servojn al ties bezonoj. Ĉar la unuopaj membroasocioj aktivas en tre malsamaj areoj de porinfana kaj porjunulara agadoj, la ligo estas teme vasta komunika reto, kies kontaktojn povas uzi la membroasocioj por informa interŝanĝo kaj praktika kunlaborado.
Al la ekstero la ligo same substrekas tiun diversecon kaj reprezentas la membroasociojn en rilatoj al aliaj, pli grandaj sociaj organizaĵoj, ministerioj, aliaj politikaj instancoj kaj amaskomunikiloj - respektive helpas peri rektajn kontaktojn inter la membroasocioj kaj tiuj instancoj. Laŭ sia statuto la ligo kompreneble estas sendependa de politikaj partioj kaj religiaj grupiĝoj (kvankam la unuopaj membroasocioj ja havas siajn partipolitikajn kaj alie ideologiajn fokusojn).
La estraro
La estraro de AzJ konsistas nur el tri membroj: prezidanto kaj du vicprezidantoj, kiuj principe venus el malsamaj membroasocioj. La malgrandeco de la estraro estas konscia limigo, kiu helpu garantii rapidan interkonsiliĝon kaj interagadon de la estraranoj. La estraro por ofica periodo de du jaroj elektiĝas en la asembleo de la ligo, en kiu ĉiu membroasocio havas du voĉdonrajtajn asembleanojn.
Membroasocioj
Laŭ la stato de oktobro 2013 la ligo konsistas el 8 membroasocioj:
Krom GEJ ankaŭ multaj aliaj junularaj asocioj dumtempe estis membroj en la ligo AzJ, sed post iom da tempo reforlasis la komunan reprezentejon. Iuj ekzemploj estas la ekologia, tendence konservativa asocio "Germana Arbara Junularo", la "Germana Fajrobrigada Junularo", la asocio Dachverband der Jugendpresse ("tegmenta ligo de junularaj gazetoj") aŭ la asocio "Germana Junularo de la Oriento / Germana Junularo en Eŭropo", kiu post la Dua Mondmilito havis kompare multajn membrojn kaj organizis la junajn membrojn de la regionaj ligoj de germanoj forpelitaj el siaj hejmregionoj en orienta Mezeŭropo, poste iom pliĝeneraligante sian agadan fokuson.
Pouteria viridis
Pouteria viridis aŭ verda sapoto estas plantspecio el la familio de Sapotacoj (Sapotaceae).
Aliaj nomoj estas red faisan, white faisan (Belizo), zapote blanco, zapote rojo, zapote de castilla, zapote de montana (Kostariko), zapote verde, zapote injerto ( Elsalvadoro, Honduraso), injerto verde (Gvatemalo), zapotillo calenturiento (Honduraso), zapote amarillo, zapote mico, zapote real (Nikaragvo), chulul (Meksiko), yashtul, mameicito (hispana lingvo), chul (Mam lingvo), ixulul (Jakalteka), raxtulul (Poqomchi'-lingvo), tulul (Tz’utujil-lingvo),.
Disvastigo
La specio estas indiĝena en Meksikio kaj Mezameriko. Ĝi kreskas tie en plej altaj regionoj, ĉar ĝi ne toleras varmegajn kaj malvarmajn kondiĉojn.
Priskribo
Verda Sapoto estas 12 – 14 m alta arbo. Ĝi povas kreski ĝis 40 metroj. Ĝi estas decidua aŭ ĉiamverda. La junaj branĉoj estas kovrata de brunaj haroj. La folioj kreskas en tufoj je la fino de la nefloranta branĉoj. Ili estas lancetaj kaj glatrandaj, ĝis 25 cm longaj kaj 7 larĝaj. la malsupra flanko estas hara ĝis lana. La floraro kreskas ĉe mallongaj ŝosoj kun 2 aŭ 5 floroj. La floro estas tuba, ĉ. 1 cm longa, blankeca aŭ violkolora. La frukto estas pli ol 12.5 cm longa kaj 8 cm larĝa. Ĝi havas verdan aŭ flavan ŝelon kaj brunece oranĝkolora aŭ salmkoloran karnon. La frukto enhavas unu aŭ du 5 cm grandajn brile malhelbrunaj semojn.
Uzoj
La frukto estas manĝebla sapoto. La karno estas dolĉa kaj suka. Ĝi havas 68 ĝis 70% akvo. La frukto estas manĝebla krude. Eblas ankaŭ fari desertojn, trinkaĵojn kaj konservojn. La semoj estas rostitaj manĝeblaj. El la latekso de la arbo estas farebla maĉgumo.
La arboŝelo efikas kontraŭtermite.
La malmola ruĝeca ligno estas uzata por konstrui kaj fari meblojn kaj ilojn. La arbo estas plantata ankaŭ por rearbarigado kaj por malhelpi erozion.
Kultivado
Ordinare la arbo estas multobligata per semo. Oni ankaŭ povas multobligi ĝin per greftado sur Pouteria sapota. Greftado mallongigas la tempon ĝis la unua rikolto.
Viștea de Sus
Viștea de Sus [viŝtja de sus] (hungare: Felsővist, germane: Ober-Wischt) estas vilaĝo en Rumanio okcident-sudokcidente de Făgăraș. En 1910 ĝi nombris 1 375 loĝantojn (rumanoj), en 1992 701. Ĝia unua skriba mencio estis en 1390. Ĝi estis rumana vilaĝo aparteninta al la Făgăraș-fortikaĵo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre ĝi apartenas al Viștea.
Alfréd Pasternák
Alfréd Pasternák, laŭ hungarlingve kutima nomordo Pasternák Alfréd estis hungara-usona kuracisto, akuŝisto-ginekologo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2005).
Alfréd Pasternák naskiĝis la  1930 en Tállya kaj mortis la 22-an de februaro 2023.
Biografio
Alfréd Pasternák dum la 2-a mondmilito estis deportita al Auŝvico fare de nazianoj. Post la revolucio en 1956 li forlasis la landon kaj li migris al Usono. Li iĝis fakulo pri akuŝo kaj li laboras en hospitalo. Li ricevis usonajn kaj hungarajn premiojn inter 1976-2007.
Emmetten
Emmetten estas komunumo en Kantono Nidvaldo, en Centra Svislando. Ĝi havis 1,219 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Emmetten situas ĉe la suda bordo de la Kvarkantona Lago. La vilaĝo mem situas sur montoteraso super la lago.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Emmetten limas en sudo aliflanke de la Kvarkantona Lago al Gersau (SZ) kaj Ingenbohl (SZ), en oriento al Seelisberg (UR), en sudo al Isenthal (UR), kaj en oriento al Beckenried.
Trafiko
La komunumo Emmetten estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinio al Stans. De Emmetten eliras kvin aertelferoj al la ĉirkaŭaj turismaj regionoj.
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Stans al Seelisberg. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas 3 kilometrojn okcidente en Beckenried. Sub la komunumo pasas la fama Seelisberg-Tunelo de la aŭtovojo A2.
Historio
La unua dokumenta mencio de Emmeten datiĝas el la jaro 1150 kiel Empnoten en la urbaro de la Monaĥejo Engelberg.
En la jaro 1307 estis konstruita en Emmetten kapelo je honoro de Sankta Jakobo. La kapelo estis detruita en la jaro 1601 de tertremo.
Vuelta a España 2019
La Vuelta a España 2019 estas la 74-a Vuelta a España (Biciklista Ronditinero en Hispanio).
La Maison du bonheur (filmo)
La Maison du bonheur (La Domo de l'feliĉo) estas franca komika filmo de Dany Boon, aperinta en 2006, adaptita de teatraĵo La Vie de chantier (La vivo sur konstruejo).
Temo
Charles Boulin estas dungito, kies tasko estas persekuti gravajn ŝuldantojn, je la profito de kredit-firmao nomita Crédilem.
Akuzita de sia edzino pro avareco, li decidas surprizi ŝin aĉetante kamparan domon. Tamen, lia kolego ĝin aĉetas antaŭ li, kaj li devas plialtigi sian oferton. Restaŭrado de la domo montriĝas pli kosta ol antaŭvidite kaj li devas sin turnis al Jean-Pierre Draquart, la nefidinda bien-agentejo kiu vendis la domon, por prizorgi la konstru-laborojn. La fripono tiam dungas nekompetentajn kaj mallaboremajn laboristojn en la nigra merkato: Mouloud Mami kaj Donatello Pirelli.
Maldungita de sia laboro, pro disputo kun sia kolego, Charles siavice baldaŭ fariĝas grava ŝuldanto, kaj signalita al "Banko de Francio" de la kredit-firmao, kiu kompreneble rifuzas pruntedonon por la domo.
Li devas vendi la familian loĝejon senscie de siaj edzino kaj filino, kaj pluvivi helpe de "laboretoj"...
Římov (distrikto České Budějovice)
Římov estas municipo troviĝanta en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio proksimume 14 kilometrojn sude de České Budějovice. Vivas ĉi tie. En ĉirkaŭaĵo de la municipo estas pasiona vojo kaj akva rezervujo Římov.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo estas el la jaro 1383.
Kaprimulgoformaj birdoj
Kaprimulgoformaj birdoj estas birda ordo kiu enhavas la ĉieajn kaprimulgojn, la podargojn de Aŭstralazio kaj sudorienta Azio, la sudamerikajn branĉulojn aŭ niktibiojn kaj guaĉaron kaj la aŭstralaziajn noktokaprimulgojn. Preskaŭ ĉiuj estas noktaj kaj manĝas insektojn, escepte la amerika guaĉaro kiu estas la ununura nokta birdo kiu manĝas plantojn. Tiuj birdoj estas en ĉiu kontinento escecpte Antarkto.
Římov (distrikto České Budějovice)
Partoj de municipo
Municipo Římov konsistas el ses partoj sur tri katastraj teritorioj: Al la municipo apartenas ankaŭ domaro Hamr.
Kaprimulgoformaj birdoj
Ordigo de tiuj birdoj estis ĉiam komplikaj ĉefe ĉe la kaprimulgoj, kiuj estas multaj specoj kaj kiuj estas ĉu komunaj ĉu kunorelaj. Tradicie la kaprimulgoformaj estas inter la strigoj (noktaj birdoj kun lertega vidkapablo) kaj la apusedoj (longaj kaj longflugilaj birdoj kun malfortaj kruretoj). Tamen ili foje estis kunigitaj kun strigoj, apusoj, krom alcionoj, upupo, muŝbirdoj, tokoj, koracioj, abelmanĝuloj, pegoj, trogonoj kaj eĉ kolibroj!
(18913) 2000 OU32
(18913) 2000 OU32 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Kaprimulgoformaj birdoj
Nomo de la ordo devenas de tradicia miskredaĵo, ke kaprimulgoj suĉas lakton de kaprinoj.
La familioj de la ordo Kaprimulgoformaj estas jenaj:
Baze sur analizoj de DNA -notinde β-fibrinogeno introno 7-, Fain & Houde (2004) konsideris, ke la familioj de la Kaprimulgoformaj estas membroj de la proponita klado Metaves, kiu inkludus ankaŭ la hoacinon, faetonedojn, pterokloformajn, kolombojn, kaguon, eŭripigon, mesitornedojn, flamengojn, grebojn kaj apusedojn kaj eĉ kolibrojn. Tiu klado troviĝas ankaŭ ĉe la ampleksa studio de Ericson et al. (2006), sed la subteno estas tre malforta.
Elek Nagy (politikisto)
NAGY Elek (pro. nadj), Káli Nagy estis hungara juristo, reformpolitikisto naskita en Koloĵvaro la 13-an de januaro 1816 kaj mortinta en Koloĵvaro la 7-an de januaro 1878.
Bagnolo del Salento
Bagnolo del Salento estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la administra regiono Apulio (itale Puglia) kaj al la provinco Leĉo (itale Lecce). Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Georgo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas.
József Miklós
MIKLÓS József estis rumanuja hungara instruisto pri fremdaj lingvoj, poligloto, verkisto naskita en Lupeni la 7-an de decembro 1940 kaj mortinta pro karakcidento en Vălenii la 26-an de novembro 2003.
Poaloj
La poaloj (Poales) estas planta ordo el unukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas 16 familiojn, pli ol mil genrojn kaj ĉirkaŭ 23 500 speciojn,. Ĝia tipa genro estas poo.
József Miklós
Biografio
József Miklós finis la fakon pri rumana-franca lingvoj en 1962 en UBB de Kluĵo kaj li instruis en la Ĉefgimnazio Márton Áron de Miercurea Ciuc. Dume mallongtempe li estis ĵurnalisto de Előre (1964–1967) kaj faka lernejinspektoro. Li bonege parolis plurajn lingvojn.
Poaloj
Priskribo
La folioj de poaloj enhavas silicion. Ovolo estas ortotropa. La mitokondria geno sdh3 estas foriĝa.
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (9 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Ĉefkatedralo Sankta Triunuo (Sibiu)
Ĉefkatedralo de Sankta Triunuo estas rumana ortodoksa ĉefkatedralo en Rumanio, en urbo Sibiu.
ISO 3166-2:MR
ISO 3166-2:MR estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Maŭritanion. La kodojn havas dek kvin regionoj, tri el ili estas partoj de la ĉefurbo Nuakŝoto kaj ties ĉirkaŭaĵo. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas <tt>MR</tt>, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Maŭritanio. La dua parto estas du ciferoj.
Tianŝan
La montaro Tianŝan estas unu el la plej grandaj montaroj de Azio. Ĝi etendiĝas pli kaj pli alten de la oriento okcidenten. Ĝia orienta sektoro sterniĝas en la meza parto de Ŝinĝango, longas je 1 700 kilometroj, kaj larĝas je 250 – 300 kilometroj. La montaro Tianŝan dividas Ŝinĝangon en du partojn, sudan kaj nordan. Sude de la montaro kuŝas la Tarim-baseno, kaj norde la Ĝungaria baseno.
Stacio Tsuge
Stacio Tsuge (japane: 柘植駅 [Cuge-eki], angle: Tsuge Station) estas fervoja stacio en Iga, Gubernio Mie, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de JR Okcidenta: Linio Kansai (ĉefa), Linio Kusatsu.
Tianŝan
La majesta montaro Tianŝan konsistas el tri montoĉenoj, kiuj, simile al tri gigantaj drakoj, serpentumas tra la tereno de Ŝinĝango, kaj estas simbolo de tiu vasta regiono. Inter ĝiaj sennombraj montpintoj kaj krutaĵoj sin trovas abundaj ravinoj, basenoj kaj valoj, ekzemple, la valo Yili, la baseno Hami, la baseno Turufan ktp. Aparte okulfrapaj pejzaĝoj estas la neĝkovrataj pintoj, kiuj ŝajnas arĝentaj serpentoj, dancantaj super la vastega montaro. Inter ili la plej famaj estas la montpinto Tuomu'er en la okcidenta flanko, kaj la montpinto Bogeda en la orienta. La neniam degela neĝo sur iliaj zenitoj blindige flagras sub la suno. Survoje de vojaĝo al la Paŝtejo de Suda Monto, turistoj senescepte volas halti tie por apreci tiun spektaklan pejzaĝon de la montaro Tianŝan.
Aparte menciindas la lago Tianĉi situanta sur deklivo de la montpinto Bogeda kaj apud ĝi la Ruĝa Monto en la urbocentro de Urumĉio.