cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Troparjovo-Nikulino (distrikto de Moskvo)
Stratoj kaj placoj
Aliaj stratoj kaj stratetoj: Anoĥin-strato (Улица Академика Анохина), Borovska ŝoseo (Боровское шоссе), Vostrjakova ŝoseo (Востряковское шоссе), strato de la 26 Bakuaj komunumanoj (Улица 26-ти Бакинских Комиссаров), Koŝtojanc-strato (Улица Коштоянца), strato Nikulinskaja (Никулинская улица), strato Miĉurinskij Prospekt, Olimpijskaja derevnja (Улица Мичуринский Проспект, Олимпийская Деревня), traveturejo de Olimpia Setlejo (Проезд Олимпийской Деревни), Pokriŝkin-strato (Улица Покрышкина), traveturejo Nikulinskij (Никулинский проезд), strato Ruzskaja (Рузская улица), strato Troparjovskaja (Тропарёвская улица).
Metroo
Estas konstruataj ankaŭ aliaj metrostacioj.
Arkitekturaj vidindaĵoj
Arkitekturo de sovetia periodo:
Eduko, scienco kaj kulturo
Sciencaj institutoj kaj altlernejoj en Troparjovo-Nikulino:
En la distrikto funkcias germana lernejo.
Teatroj:
Muzeoj:
Sanprotekto
Oficiala informo (ruse)
Sporto
En Olimpika vilaĝo situas kelkaj olimpikaj objektoj, konstruitaj por Somera Olimpiko 1980, okazinta en Moskvo.
Amaskomunikiloj
En la distrikto estas eldonata loka gazeto "Na zapade Moskvi. Troparjovo-Nikulino" ("Okcidente de Moskvo. Troparjovo-Nikulino"; reta arkivo de eldonaĵoj ).
Estraro kaj politiko
Ambasadejoj:
Nové Heřminovy
Nové Heřminovy (Neu Erbersdorf) estas vilaĝo troviĝanta en distrikto Bruntál en Ĉeĥio apud ambaŭ bordoj de rivero Opava. En la vilaĝo vivas. Nové Heřmínovy situas en kunigvojo de urboj Bruntál - Krnov ĉe vojkruciĝo al Vrbno pod Pradědem.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1406, ĉirkaŭ la jaro 1474 la vilaĝo dezertiĝis. Renovigita ĝi estis fine de la 16-a jarcento.
Planita valbaraĵo
La 21-an de aprilo 2008 la registaro de Ĉeĥio decidis pri konstruado de valbaraĵo sur rivero Opava, pro kiu devas esti parto de Nové Heřminovy inundigita, la trafitaj domoj devas esti eksproprumitaj. En la municipo validas longtempa konstrua malpermeso. La loĝantoj de la municipo la 30-an de aŭgusto 2008 en loka referendumo devligis la urbodomon, por ke ĝi eluzu ĉiujn laŭleĝajn rimedojn por tio, por ke ĝi malebligu la konstruadon de baraĵo, kiu estas inundonta la parton de la municipo.
Züri West (muzikgrupo)
Züri West estas fama rok-muziko grupo el la 1984-aj jaroj en Berno, Svislando.
(La pronoco de svisa nomo Züri West estas ĉirkaŭ "Cue-ri-vest".)
Etimologio
Berno estas la ĉefurbo, sed en okicdento troviĝas alia granda urbo de Svsilando: Zuriĥo.
La grupo Züri West ludis en la Stadiono de Svislando, Berno- Stade de Suisse, Berno.
Diskografio
2012 Göteborg - Göteborg estas la nomo de la nova disko.
Ekstera ligilo
Oficiala paĝo de la grupo
Záborie
Záborie (hungare Zábor) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Záborie situas laŭ flankovojoj. Martin troviĝas je 8 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1353 en formo "Zabor". La hungara loknomo "Zaborfalwa" aperis en 1490. En 1784 215 vilaĝanoj loĝis en 36 domoj, en 1828 218 vilaĝanoj loĝis en 59 domoj. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zábor 152 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Záborie 119 homoj, (ĉiuj slovakoj).
15-a de aprilo
La 15-a de aprilo estas la 105-a tago de la jaro (la 106-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 260 tagoj restas.
Je la 15-a de aprilo okazis, interalie:
Tagoj de semajno
La 15-a de aprilo estas (laŭ gregoria kalendaro):
György Kemény (grafikisto)
György Kemény [djordj kemEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kemény György estis hungara grafikisto, afiŝisto.
György Kemény naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
György Kemény ŝatis desegnadi jam junaĝe. Li estis komence malakceptita de la Belarta Altlernejo, tial li pasis jaron en privata lernejo de Pál Gábor. Li esence lernis ĉion pri la afiŝo. Poste en la altlernejo li studis de Sándor Ék kaj Gyula Hincz. Li akiris diplomon en 1961. Post siaj studoj li kreis afiŝojn, kovrilpaĝojn. Li longe estis grafikisto en signifaj gazetoj. Li ricevis premiojn inter 1975-2009 (ankaŭ eksterlandajn).
Internacia Libereca Bataliono
La Internacia Libereca Bataliono (turke Enternasyonalist Özgürlük Taburu; nordkurde Tabûra Azadî ya Înternasyonal; angle International Freedom Battalion; EÖT) estas milico aktive en Nordsirio en la Siria Enlanda Milito, ekzistante el maldekstraj fremdlandaj militvolontuloj. EÖT batalas por la Protektaj Taĉmentoj de la Popolo (YPG) subtenante la roĵavan revolucion kaj kontraŭante la Islaman Ŝtaton. La fondiĝo de EÖT estis inspirita de la Internaciaj Brigadoj de la Hispana Enlanda Milito. En ĝi estas ĉefe anarkiistoj kaj komunistoj.
Grupoj
La Internacia Libereca Bataliono estas formite el armitaj grupoj, kiuj plejparte jam ekzistis antaŭ ol la fondiĝo de EÖT.
Krásné Pole (Chřibská)
Krásné Pole situas en katastra teritorio Krásné Pole u Chřibské kun areo 0,66 km².
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1787.
Post la jaro 1945 la vilaĝo estis ellandigita.
10979 Fristephenson
10979 Fristephenson estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Nomo
Ĝia nomo honoras la britan astronomon F. Richard Stephenson, profesoron ĉe la Universitato de Durham. Li estas konata pro sia uzo de malnovaj kaj mezepokaj astronomiaj registraĵoj por plibonigi nian konon pri la tera rotacio, la supernovaoj kaj la kometoj.
Vezzano Ligure
Vezzano Ligure estas komunumo de Italio.
Sudniĝeria Protektorato
Suda Niĝerio estis britia protektorato en la marbordaj areoj de nuntempa Niĝerio, formita en 1900 el la kunigo de la Niĝermarborda Protektorato kun teritorioj regataj de la Reĝa Niĝeria Kompanio ĉe Lokoja ĉe la Niĝera Rivero.La Lagosa Kolonio estis aldonita en 1906, kaj la teritorio estis oficiale renomita Kolonio kaj Protektorato de Suda Niĝerio. En 1914, Suda Niĝerio estis kunigita kun la Nordniĝeria Protektorato por formi la ununuran kolonion de Niĝerio. La unuigo estis farita pro tialoj de ekonomio pli ol de politiko — Nordniĝeria Protektorato havis buĝetan deficiton; kaj la kolonia administrado serĉis uzi la buĝetan solvon en Suda Niĝerio por nuligi la deficiton.
Anizila sorbato
Anizila sorbato aŭ C14H16O3 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sorbata acido kaj anizila alkoholo. Anizila sorbato estas kemia reakciaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Anizila sorbato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Anizila sorbato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Krom tio ĝi uzatas kiel konservaĵo.
Sárfimizdó
Sárfimizdó [ŝArfimizdo] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Vasvár. La loknomo signifas tion, ke ĉe rojo Sárvíz oni donas mielojn al la reĝa kortumo.
Situo
Sárfimizdó situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Körmend troviĝas 15, Vasvár 17, Zalaegerszeg 18, Szombathely 41, Budapeŝto 216 kilometrojn.
Historio
Dum la mezepoko en la vilaĝo etnobeloj vivis. Tiam la regiono situis en fronto de Habsburga Imperio kaj Osmana Imperio. La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinkulturado.
En Sárfimizdó migra poŝto servas.
NGC 2182
NGC 2182 (alia indiko — LBN 998) estas reflekta nebulozo en konstelacio Unukornulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ferenc Ercsei
Ferenc ERCSEI [erĉei] estis rumania hungara skulptisto. Li naskiĝis la 3-an de julio 1956 en Reghin kaj li mortis en Miercurea Ciuc la 4-an de septembro 2011.
Kariero
Ferenc Ercsei post la fino de Altlernejo Arta de Kluĵo kelkajn monatojn laboris en Bukareŝto poste de 1984 en Miercurea Ciuc, de 1990 en la Arta Liceo Nagy István.
Optika kontrasto
Optika kontrasto estas valoro kiu priskribas diferencon de objekto de la fono (krom okazo de kolora diferenco).
Kontrasto K = (B1 - B2)/B1 ,
Se K = 0 la objekto nevideblas.
Por ĉiu sistemo de perceptado aŭ okulo estas minimuma kontrasto, je kiu la sistemo povas distingi la objekton de la fono. Ĉi tiu minimuma kontrasto dependas de heleco, ankaŭ ju pli granda estas la objekto des pli ĝenerale malgranda estas minimuma kontrasta je kiu la objekto videblas.
Jânio Quadros
Jânio da Silva Quadros, prezidento de Brazilo (januaro-aŭgusto 1961) naskiĝis en Campo Grande, en la 25-a de januaro de 1917 kaj mortis en San-Paŭlo, en la 16-a de februaro de 1992.
De 1948 ĝis 1950 li estis urbkonsilanto en San-Paŭlo. Poste li estis subŝtata deputito (1951-1953), urbestro de San-Paŭlo (1953-1954), kaj subŝtatestro de San-Paŭlo (1955-1959). En 1958 elektiĝis federacia deputito, sed rezignis por kandidatiĝi al prezidenteco. Estis elektita prezidento en 1960.
Enoficiĝis kiel prezidento en la 31-a de januaro de 1961, kaj faris strangajn agojn. Li malpermesis bikinojn en belkonkursoj, malpermesis kokbatalojn kaj intencis normigi ludkartadon. Jânio ordenigis per la Ordem do Cruzeiro do Sul Erneston Che Guevara, tiam ministro de Kubo, tio malplaĉis Usonon.
Carlos Lacerda, subŝtatestro de Guanabara, per alparolo en 24-a de aŭgusto de 1961 akuzis ke Jânio planis puĉon. En 25-a de aŭgusto, Jânio Quadros rezignis prezidantecon.
En 1962 Quadros kandidatigis al subŝtatestreco de San-Paŭlio, sed ne estis elektita. En 1964, post la militista puĉo, oni abrogaciis liajn rajtojn.
Li reakiris siajn rajtojn en 1974, sed ne plu partorprenis de la politika vivo ĝis 1982, kiam denove kandidatigis al subŝtatestreco de San-Paŭlio, sed, denove, ne estis elektita. En 1985 estis elektita urbestro de San-Paŭlo kaj estrigis la urbon ĝis 1988.
Mortis en San-Paŭlo en la 16-a de februaro de 1992.
IPS Inter Press Service
Inter Press Service (IPS) estas tutmonda agentejo de novaĵoj, farita laŭ sendependa ĵurnalismo kaj specialigita en raportaĵoj kaj analizoj de ekonomiaj, politikaj, sociaj, artaj kaj kulturaj okazaĵoj.
Karakteristiko de ĝia raportado estas ke ĝi inkludas la civilan socion kiel informa fonto kaj ke ankaŭ la tutmondiĝo estas speciala intereso-temo. IPS funkcias kiel organizo senproficela kiu ĝuas konsultan statuson kiel neregistara organizo en la ekonomia kaj socia konsilio de la Unuiĝintaj Nacioj (ECOSOC).
Historio
Inter Press Service estis fondita en 1964 de la itala ĵurnalisto Roberto Savio kaj la argentina politologo Pablo Piacentini kiel senprofitcela internacia kooperativo de ĵurnalistoj. En ĝiaj komencaj jaroj, la ĉefa celo de IPS estis plenigi la informan vakuon inter Eŭropo kaj Latin-Ameriko kreita sekve de la politikaj turbuloj post la kuba revolucio en 1959 (Giffard en : Salwen and Garrison, 1991). Poste, IPS disvolvis sian reton en ĉiuj kontinentoj. En 1994, IPS ŝanĝis de leĝa statuso al tiu de organizo de publika profito por la kunlaborado en la kampo de evoluhelpo
Celoj
IPS serĉas :
Krome ĝi donas specialan gravecon al la genro-perspektivo, samkiel al la tutmondiĝo.
Por atingi ĉi tiujn celojn, IPS produktas bone dokumentitajn artikolojn kaj analizojn. Karakteriza por IPS estas ke ĝi profunde esploras informojn, kuntekstigas ilin, prilumas vidpunktojn de la diversaj implikitaj aktoroj kaj havigas donitaĵojn por kompreni faktojn kaj procezojn de la aktualeco.
IPS atingas pli grandan publikon en la evolulandoj. Inter ĉiuj 'alternativoj' en la mondo de la gazetaraj agentejoj, IPS estas konsiderata kiel unu el la pli grandaj kun pli granda kredindeco. Ĝi estas "la unua kaj sola profesia gazetara agentejo por sendependaj ĉiutagaj novaĵoj kiu raportas el la vidpunkto de la Tria Mondo"
Strukturo
IPS havas ĉefsidejon en Romo kaj kvin regionajn oficejojn, kiuj kunordigas la laboron de la reto de kunlaborantaj ĵurnalistoj, de kiuj la plimulto venas el la landoj pri kiuj ili raportas. La regionaj oficejoj situas en Montevideo (por Latin-Ameriko), Londono-Berlino (por Eŭropo kaj Mediteraneo), Bangkoko-Nov-Delhio (por Azio kaj Pacifiko), Novjorko (por Nordameriko kaj Karibio) kaj Johannesburgo (por Afriko).
IPS havas multnombrajn fontojn de financado : abonantoj kaj amaskomunikiloj kiuj aĉetas la informan servon, sed ĝi ankaŭ ricevas apogon de fondusoj kaj de kunlaborprogramoj en la kampo de evoluhelpo, de naciaj kaj internaciaj institucioj.
Kvankam ĝi ne estas financata de landoj aŭ grupoj de ĵurnaloj, kiel aliaj internaciaj novaĵagentejoj, ĝi havas sufiĉan buĝeton por vicigi sin kiel la "sesa pli granda internacia organizo por diskonigo de novaĵoj".
Informaj servoj
IPS produktas tridekon da raportaĵoj kaj ĉiutagaj analizoj, origine en la hispana, angla kaj franca kaj proponas selekton de tradukoj en la sveda, itala, germana, swahili, portugala, nederlanda, araba, finna kaj japana. Por tio ĝi havas reton de 400 ĵurnalistoj en 330 loĝlokoj sur la kvin kontinentoj.
Ĉi tiu servo estas rete disponebla en la hispana kaj en la angla.
Krome, IPS havas aliajn specialigitajn informservojn kiel TerraViva, kiu estas familio de sendependaj publikaĵoj.
Bruchbach
'''Bruchbach estas la nomo de jenaj fluantaj akvejoj:
IPS Inter Press Service
Informaj servoj
Ekde 1992, kiam okazis en Rio-de-Ĵaneiro la UN-konferenco Earth Summit 2002 por pridiskuti daŭreblan evoluon de la planedo tero, IPS produktis la "TerraViva ĵurnalojn" (8) en ĉiuj grandaj konferencoj de la Organizo de la Unuiĝintaj Nacioj kaj aliaj kiel la Monda Socia forumo, mobilizante ĵurnalistojn de ĉiuj kontinentoj.
Bruchbach
Bruchbach estas ankaŭ:
IPS Inter Press Service
Informaj servoj
Serio de ciferecaj publikaĵoj kun specialigitaj materialoj kun abonantoj en la tuta mondo ankaŭ portas la nomon "Terra Viva" : IPS ankaŭ eldonas ĉiusemajne ekskluzivan bultenon pri arto kaj kulturo, kun specialaj artikoloj kiuj parolas pri okazaĵoj de ĉi tiuj du medioj ligitaj al la homaj rajtoj, al la civila socio kaj al la naskiĝantaj sociaj tendencoj.
IPS ankaŭ disvolvas klerigajn atelierojn por ĵurnalistoj en diversaj partoj de la mondo.
Grekoj de la Ponto
La termino pontaj grekoj, pontoj aŭ grekoj el Ponto (greke: Πόντιοι, Ποντιακός Ελληνισμός aŭ Έλληνες του Πόντου; turke: Pontus Rumları) rilatas specife al la grekoj de la Ponto regiono, la loko kie la Trebizonda imperio situis sur la Nigra Maro marbordo de aktuala orienta Turkio, aŭ en aliaj kazoj ĝenerale al la grekoj de la marbordoj de Nigra Maro aŭ Pontuso. Tradicie ili parolas la pontan grekan.
Antikva historio
La regiono de Ponto estas unuafoje menciita en la kunteksto de antikva Grekio en la rakonto de Jazono kaj la Argonaŭtoj kaj ilia serĉado de la ora ŝaffelo, laŭ Apolonio de Rodiso, laŭ kiu la rakonto okazis ĉirkaŭ 1200 a.K. La unua greka kolonio estis establita en 800 a.K. en Sinopĉe la marbordo de Nigra Maro fare de komercistoj de Mileto. Pli da grekoj sekvis kaj establis pli da kolonioj ĉe la marbordoj de Nigra Maro, inkluzive de Trabzon, moderna grandurbo de hodiaŭ, kiu estis menciita fare de Ksenofono en lia verkaĵo Anabazo.
Tra la jaroj, malgraŭ la konkeroj de la areo de eksterlandaj potencoj, inkluzive de la Aĥemenida Imperio kaj Bizanco, la lokuloj konservis sian grek-ortodoksan karakteron kaj kulturon. Post la falo de Trebizonda en 1461, kontrolo de la areo pasis al la Otomana Regno.
Persekuto kaj populacio-interŝanĝo
Vidu Genocido de la grekoj de la Ponto
Same kiel aliaj najbaraj popoloj kiel la armenoj kaj asiroj, la Pontoj suferis etnan persekuton de la otomanoj komence kaj de la kamalistaj turkoj post la falo de la imperio. En 1923, la Traktato de Laŭzano estis subskribita, laŭ kiu loĝantara interŝanĝo okazis inter la landoj de Turkio kaj Grekio.
Richard Valet
Richard VALET (prononco laŭ sistemo IFA [], naskiĝis en 1938, mortis la 15-an de oktobro 2022) estis franca esperantisto. Li tre fervoris por Esperanto dum multaj jaroj, aktivis en la loka Esperanto-movado en Bersée kaj en la komunumaro Eŭropa Metropolo Lille, kaj regule verkis en Esperanto por komencantoj. Krome li prezidis la Nordfrancian Esperanto-Federacion de 2001 ĝis 2005, kaj prezidis la organizan komitaton de la internacia renkontiĝo Boulogne 2005 por memorfesti en Bulonjo-ĉe-Maro la centjariĝon de la unua Universala Kongreso de Esperanto.
Grekoj de la Ponto
Nuntempe
La preciza nombro da pontaj grekoj ne estas precize konata pro asimilado en la greka diasporo kaj en grekio mem, sed ĝi estas taksita je proksimume 4.5 milionoj. La ĉefaj komunumoj estas:
Greka lingvo
La greka lingvo (moderngreke: ελληνικά [eliniKA] kaj greke ελληνική γλώσσα [helleniKE GLOSsa]), aŭ helena lingvo, estas memstara lingvo, nome sendependa branĉo, la greka branĉo de la hindeŭropa lingvaro. Ĝi estas indiĝena de la sudaj Balkanoj, la Egeaj Insuloj, okcidenta Malgranda Azio, partoj de norda kaj orienta Anatolio kaj la Suda Kaŭkazo, suda Italio, Albanio kaj Kipro. Ĝi havas la plej longe dokumentitan historion de ajna hind-eŭropa lingvo, kies daŭro etendas tra 34 jarcentoj de verkitaj registroj. Ties skribsistemo estis la Greka alfabeto dum la majoritato de ties historio; aliaj sistemoj, kiaj Linia B kaj la Kipra silabaro, estis uzitaj antaŭe. Ties alfabeto evoluiĝis el la fenica skribsistemo kaj siavice ĝi iĝis la bazo de la latina, cirila, armena, kopta, gota kaj de multaj aliaj skribsistemoj.
La greka okupas gravan lokon ene de la Historio de Eŭropo, la nomata okcidenta civilizacio kaj kristanismo, kiu fakte disvastiĝis en la etoso de la greka lingvo de la Orienta Romia Imperio. La kanono de la literaturo de la antikva greka lingvo inkludas verkojn de enorma gravo kaj influo por la estonta okcidenta kanono, kiel por la eposaj poemoj de la Iliado kaj la Odiseo. En greka oni verkis ankaŭ multajn de la tekstoj fondaj de la okcidenta filozofio, kiel la Dialogoj de Platono aŭ la verkoj de Aristotelo. La Nova Testamento de la Biblio estis verkita en greka "koinea", lingvo en kiu plue oni celebras la liturgion de kelkaj kristanaj eklezioj (speciale la Ortodoksa Kristana Eklezio kaj la bizanca rito de la Orientaj katolikaj eklezioj|katolika eklezio). Kun la latinaj tekstoj kaj la tradicioj de la romia mondo, profunde influita de la antikvgreka socio, kunformas la fakon de la klasikaj studoj.
La moderna greka, kiel ĝi estas konata nuntempe, derivas de la antikva greka tra la mezepoka aŭ bizanca greka kaj estas la oficiala lingvo de Grekio kaj de Kipro, krom unu de la 24 oficialaj lingvoj de la Eŭropa Unio. La aktuala lingva normigo estis disvolvigita laŭlonge de la Greka milito de sendependiĝo (1821-1831) kaj estis bazita sur la popola lingvo (dimotikí), kvankam kun konsiderinda influo de la klera lingvo arkaika disvolvigita laŭlonge de la 19-a kaj 20-a jarcentoj (kazarévusa), kiu estis la oficiala normigo ĝis 1976. Estas minoritatoj de grekparolantoj en la sudo de Albanio kaj de Italio, kie oni parolas la salentan dialekton kaj la grek-kalabran. Ĉirkaŭ la Nigra Maro restas ankoraŭ minoritatoj de parolantoj de la pontusa dialekto. Krome, ekde fino de la 19-a jarcento estas grekparolantaj komunumoj posteulas de elmigrantoj en Francio, Germanio, Unuiĝinta Reĝlando, Usono, Kanado, Aŭstralio, Argentino, Brazilo, Ĉilio, Meksiko kaj Urugvajo.
Ĝi havas la jenajn lingvajn kodojn: ISO-kodo: gre/ell, el por la moderna Greka (post 1453), grc por la malnova (klasika).
Historio
La greka lingvo havas longan historion kaj estas skribita lingvo depost 1450 a.K. Oni ĝenerale dividas tiun 3500-jaran historion en tri aŭ kvar fazojn: En ĉiu el tiuj fazoj la lingvo ne estis tute unueca, sed posedis diversajn formojn aŭ dialektojn.
Pra-greka kaj antikva greka lingvo
La klasikan grekan, kunportitan de la invadantoj, influis la lingvo de la pelasgoj, antaŭaj loĝantoj de la teritorio. El ilia lingvo, kiu perdiĝis, restis kelkaj grekaj vortoj, ekzemple νῆσος (nesos/nisos, = insulo, kiel en Peloponezo, Polinezio ktp.).
La greka de la Nova testamento kaj de influa traduko de la Malnova testamento (la Septuaginto) estas la kojnea greka lingvo (κοινὴ / kojne, greke «komuna [dialekto]»). Esence, ĝi estas simpligita formo de la atika, disvastigita tra la landoj de la imperio de Aleksandro la Granda kaj la grekaj regnoj sekvintaj. De la tempo de Aleksandro ĝis la tempo de Mohamedo kaj inter Hispanio kaj Baktrio, la greka estis grava interlingvo. Eĉ en Romio, ĝi estis la lingvo de alta kulturo kaj klerigo (verkistoj kaj instruistoj estis ofte grekaj sklavoj). Je la fino de la Romia Imperio de Okcidento, Romo estis iel insulo de greka lingvo en kamparo latinlingva.
Bizanca greka lingvo
La mez(epok)a aŭ bizanca greka lingvo komencis evolui en la bizanca aŭ orient-romia imperio post la divido de la romia imperio en 395, sed la ŝanĝoj vere manifestiĝis nur en la 6-a aŭ 7-a jarcento. Kompare al la klasika lingvo la bizanca simpligis la gramatikon kaj modifis la prononcon, kiu jam similis al la moderna. Frapa diferenco estas, ke la vokalojn η, ι kaj υ kaj la diftongoj ει kaj οι oni nun prononcis egale kiel "i".
Inter 1000 kaj 1453 p.K., la turkoj alproprigadis la bizancan imperion, kaj inter 1453–1821, la grekoj loĝis sub la turka hegemonio, do multaj vortoj el la turka kaj el la slavidaj lingvoj eniris la lingvon. Ankaŭ la gramatiko plu simpliĝis, kiel simile okazis pri la latina en okcidenta Eŭropo.
Novgreka lingvo
La du precipaj formoj de la moderna greka estas la demotiko aŭ «popola» formo kaj la katarevuso aŭ «pura» formo. Katarevuso iasence estis planlingvo, kompromiso inter la demotika kaj la klasika atika. Ĝi estis la oficiala lingvo de Grekio, de politiko, leĝaro kaj lernejoj, plejparte inter 1830 kaj 1975. En 1976, la demotika, la greka de la strato, fine venkis. Verkistoj tamen jam antaŭe, ĉirkaŭ la jaro 1900, komencis transiri al la demotika.
En Grekio en 2002 (tiama popolnombrado) estis 10,7 milionoj da parolantoj; tutmonde estas ĉirkaŭ 13 milionoj. Ekster Grekio la lingvo havas gravecon en Kipro (0,7 milionoj).
Historia kontinueco
Ofte oni emfazas la historian kontinuecon de la diversaj etapoj de la greka lingvo. Kvankam la greka disvolvigis morfologiajn kaj fonologiajn ŝanĝojn kompareblajn al tiuj de aliaj lingvoj, neniam estis momento laŭlonge de ties historio ekde la klasika antikveco en kiu ties kultura, literatura aŭ ortografia tradicioj estis interrompita ĝis la punkto ke oni povas determini facile la aperon de la nova lingvo. Ankoraŭ nuntempe la grekparolantoj kutime konsideras la literaturajn verkojn en antikva greka lingvo pli kiel parto de sia lingvo ol kiel verkitaj en eksterlanda lingvo. Krome, oni asertas ofte, ke la historiaj ŝanĝoj estis relative malgrandaj kompare kun tiuj de aliaj lingvoj. Laŭ Margaret Alexíou, «la homera greka estas probable plej proksima al la demotika pli ol la angla de la 12a jarcento al la angla parolata aktuala». La percepto de historia kontinueco estas plifortigita pro la fakto ke la greka malmulte dividiĝis en variaj idaj lingvoj, kiel ja okazis ĉe la latina. Kun la normiga moderna greka (en siaj du registroj nome katarevuso kaj demotiko), la aliaj variantoj derivitaj de la greka estas la ponta greka lingvo, la cakonia lingvo de Orienta Peloponezo, nuntempe tre minacata, kaj la grika (salenta grika dialekto kaj grekkalabra dialekto) de Suda Italio.
Geografia distribuado
La greka estas la oficiala kaj majoritata lingvo de Grekio kaj Kipro. Kiel minoritata lingvo ĝi estas ekde antaŭ pli ol du mil jaroj en la sudo de Albanio kaj en la sudo de Italio (Salenta Grekio). En Italio la greka estas sude de Apulio, kie oni parolas fakte la salentan dialekton kaj ankaŭ en Bovezio kaj Reggio di Calabria, sude de Kalabrio, kie oni parolas la grekan. Same estas grekaj minoritatoj ekde antaŭ pli ol du mil jaroj en teritorioj nuntempe okupataj de Turkio, ĉefe en la aktuala Istanbulo, Smirno, aliaj zonoj de Orienta Trakio kaj de la marbordoj de Anatolio de la Egea Maro kaj de la Marmara Maro. Simile estas tre antikvaj kaj tre malgrandaj grekparolantaj komunumoj ekzistantaj en kelkaj marbordaj lokoj de Kartvelio (inklude Poti, en la marbordo de Abĥazio), en Ukrainio (partikulare en la duoninsulo Krimeo kaj en la suda parto de la historia regiono Zaporozio), kaj en la marbordoj de Bulgario kaj Rumanio.
Ekde fino de la 19a jarcento ekzistas kelkaj grekparolantaj komunumoj posteuloj de enmigrantoj en Francio, Germanio, Anglio, Aŭstralio, Usono, Kanado, Meksiko, Argentino, Brazilo, Ĉilio kaj Urugvajo. Pro tio, temas pri lingvo kun granda areo de disvastigo kaj granda historia kaj filologia gravoj, ĉar la eŭropaj lingvoj plej gravaj de la aktualo posedas milojn de vortoj de komuna uzado kun rgekaj etimoj, kio havigas ideon de la gravo de la lingvo ene de la tutmonda kulturo. Tamen, oni konsideras, ke la greka estis parolata kutime nur de ĉirkaŭ dek ses milionoj da personojn en 2006.
Kiel oficiala lingvo
Greka, en sia moderna formo, estas la oficiala lingvo de Grekio, kie ĝi estas parolata de preskaŭ la tuta loĝantaro. Ĝi estas ankaŭ la oficiala lingvo de Kipro (teorie kun la turka). Pro la membreco de Grekio kaj Kipro en la Eŭropa Unio, la greka estas unu el la 24 oficialaj lingvoj de la organizo. Krome, la greka estas oficiale agnoskita kiel oficiala en la sudaj urboj Dropull kaj Himara (Albanio), kaj kiel minoritata lingvo tra tuta Albanio, same kiel en partoj de Italio, Armenio, Rumanio, kaj Ukrainio kiel regiona aŭ minoritata lingvo en la kadro de la Eŭropa Ĉarto pri la Regionaj kaj Minoritataj Lingvoj. Grekoj estas ankaŭ agnoskita etna minoritato en Hungario.
Lingva priskribo
La moderna greka, la grek-italaj dialektoj, la ponta greka kaj la cakonia, estas jam la nuraj reprezentantoj supervivantaj de la greka branĉo de la hindeŭropa lingvaro. Aliaj gravaj lingvoj sed jam malaperintaj el tiu branĉo estis la mikena greka, la atika greka kaj la helenisma greka, etendita pere de la konkeroj de Aleksandro la Granda kaj el kiu derivas ĉiuj aktualaj variaĵoj escepte la cakonia.
Skribo
Inter 1000 kaj 800 a.K., la grekoj adaptis la alfabeton de fenicoj al sia lingvo kaj aldonis vokalojn. Tiel ekestis la greka alfabeto. Originale, la alfabeta skribo estis sen interpunkcioj kaj sen minuskloj, kaj eĉ ambaŭdirekta. Antaŭ la enkonduko de la alfabeto, la skribo de la greka estis silabaro Linia B. De ĝi restas nur malmultaj konservitaj tekstoj, el la mikena epoko; ĝi pli-malpli pereis kun la mikena kulturo en la 12-a jarcento a. K.
La alfabeto uzita de la moderna greka estas praktike la sama de la klasika greka, oni modifis la sonon nur de kelkaj literoj. Tamen iĝis eksteruzaj kelkaj literoj aŭ dialektaj aŭ arkaikaj uzataj ĉirkaŭ la 7-a kaj 6-a jarcentoj a.K. tiaj kiaj la duobla gammo aŭ digamma (proksimuma fonetika valoro: ([w]), la kuoppo ([k]), la sampio ([ss, ts]?) kaj la sano (s). Iĝis neuzata ankaŭ formo skribi la literon sigma uzitan kaj en la koinea aleksandra kaj en la bizanca greka kies grafemo estis C, litero kiu restis kiel heredo en la cirila alfabeto kun la fonetika valoro de s.
Morfologio
En ĉiuj ties etapoj, la greka morfologio montras grandan varion de afiksoj derivigaj, nome sistemo limigita sed produktiva en kunmetaĵoj, kaj riĉa sistemo fleksia. Dum la morfologiaj kategorioj restis stabilaj laŭlonge de la tempo, la morfologiaj ŝanĝoj estis rimarkindaj, speciale en la sistemoj de nomoj kaj verboj. La ĉefa ŝanĝo en la morfologio de nomoj estis la perdo de la dativo, kies funkcioj estis anstataŭitaj ĉefe per tiuj de la genitivo. En la morfologio de verboj la ĉefa ŝanĝo estis la perdo de la infinitivo, kio rezultis en konsekvenca pliigo de novaj perifrazaj formoj.
Sintakso
Multaj aspektoj de la sintakso de la greka lingvo restis konstantaj: la verboj kongruas nur kun la subjekto, la uzado de la ceteraj kazoj restas preskaŭ netuŝita (nominativo por subjektoj kaj atributoj, akuzativo por rektaj objektoj kaj post preskaŭ ĉiuj la prepozicioj, genitivo por la posedo), la artikolo antaŭas al la nomo, la apozicioj estas ĝenerale prepoziciaj, la frazoj de korelativaj ligiloj sekvas al la substantivo al kiu modifas, la relativaj pronomoj estas komence de ties propozicio ktp. Tamen, la morfologiaj ŝanĝoj havis ankaŭ similaĵojn en sintakso, kaj tiel estas gravaj diferencoj inter la antikvaj kaj modernaj sintaksoj. La antikva greka uzis tre ofte konstruaĵojn de participo kaj de infinitivo, dum en la moderna greko mankas infinitivo kaj anstataŭe ĝi uzas grandan varion de perifrazaj konstruaĵoj, utiligante la participojn per pli limigita maniero. La perdo de la dativo okazigis pliigon de nerektaj objektoj markitaj pere de prepozicio aŭ per genitivo. La vortordo de la antikva greka tendencis esti Subjekto Objekto Verbo, dum en la moderna greka estas Subjekto Verbo Objekto aŭ Verbo Subjekto Objekto.
Vortotrezoro
La plej parto de la leksiko de la antikva greka estis heredita de la moderna, sed tiu jam inkludis nombrajn siavicajn heredojn de la lingvoj de la prapopoloj kiuj loĝis en la areoj de la nuna Grekio antaŭ la alveno de la pra-grekoj. Oni identigis vortojn de nehindeŭropa deveno jam en tempoj de Mikeno, kaj elstaras laŭnombre ĉefe la toponimoj. La plej parto de la vortotrezoro de la moderna greka, aliflanke, estis heredita rekte de la antikva greka, kvankam kun ŝanĝoj en la signifoj en multaj okazoj. La pruntoj estis prenitaj ĉefe el la latina, el la venecia kaj el la turka. Ĝenerale, la pruntoj prenitaj antaŭ la 20-a jarcento adoptis la grekan deklinacion, dum la postaj pruntoj, speciale tiuj prenitaj el la franca kaj el la angla, estas nedeklineblaj.
Klasikaj (helenaj) formoj
Ekzistas malgranda internacia komunumo, kiu utiligas la klasikan grekan kiel komunikilon kaj hodiaŭan literaturan lingvon. Tiun fenomenon dokumentas la Kolekto por Planlingvoj.
Modernaj formoj
La moderna greka estas konsiderata la lasta etapo en la evoluo de la greka lingvo, kaj ĝi korespondas al la variaĵo de tiu lingvo parolata ekde la Moderna Epoko ĝis la aktualo. Oni uzas simbole kiel naskodato la jaron de la Sieĝo de Konstantinopolo (1453), kvankam tiu dato ne korespondas kun klara lingva limo kaj multaj de la modernaj fonetikaj trajtoj de la lingvo jam estis aperintaj antaŭ jarcentoj.
Novgreka lingvo estas la teĥnika termino por la tutaĵo de la lingvaj evoluŝtupoj de la greka idiomo post la otomanaj konkeradoj, kies kulmino atingiĝis en 1453 per la falo de Konstantinopolo. Antaŭe oni ĝin nomu pli bone greka bizanca. Sed ankaŭ dum la tempo de la turka jugo la greka funkciis kontinue kiel diplomata kaj klereca lingvo.
Dum jarcentoj, ĝis la fina establado ne antaŭ la jaro 1975, kuŝis malsama kaj lingvistike malutila abismo inter la nature evoluinta parolata lingvo, la demotiko (greke δημοτική, dimotikí, «la popola [lingvo]») kaj la skribata kaj en lernejoj instruata, la katarevuso (greke καθαρεύουσα, katharévusa, «la purigita [lingvo]»). La laste nomita prenis sklave kaj blinde la antikvan helenan lingvon kiel la imitindan ekzemplon, kiun dulingvan fenomenon oni konis kaj signis jam ekde la malfruhelenisma epoko per la vorto atikismo.
Je diferenco al la klasika lingvo en Ateno dum la regno de Periklo la 5-an jarcenton a. K., la novgreka karakteriziĝas per senseble faciligita gramatiko kaj treege modifita prononco. Riĉiĝis ĝia vorttrezoro per multaj turkaj, latinidaj, albanaj kaj slavaj vortoj. Superlativa eco kuŝas en la fakto ke – de la Micena epoko ĝis hodiaŭ – la greka lingvo estas kun la ĉina unu el la lingvoj plej longe dokumentitaj kaj samtempe ankoraŭ nun uzataj.
La grek-kalabra lingvo ankaŭ konata kiel grika lingvo estas greka lingvo rimarkinde malsama al la moderna greka kiu apartenas al la grek-itala lingvogrupo el la modernaj grekaj lingvoj. Nuntempe la grekkalabria lingvo estas parolata en naŭ urboj de la eta teritorio de la suda ekstremo de Kalabrio nomata Bovezio, kiuj estas Bova Superiore (ĉefa loĝloko kiu nomigas la teritorion), Roghudi, Gallicianò, samkiel Chorìo di Roghudi, Bova Marina, kaj en la urbo Regio de Calabria en la kvartaloj San Giorgio Extra kaj Rione Modena. Ekzistas ankaŭ informoj kiuj diras ke centoj da parolantoj ankaŭ troviĝas en la kvartaloj Arangea kaj Sbarre, en Regio de Calabria, kaj malpli granda kvanto en Melito di Porto Salvo, precipe danke al la elmigrado el Roghudi kaj Chorìo post la inundoj okazintaj en 1971. Ĉirkaŭ 2.000 personoj parolas ofte kaj komprenas la lingvon kaj aliaj 3.000 personoj ĝin komprenas kaj parolas, kaj estas ilia gepatra lingvo, sed ne estas la ĉiutaga lingvo, kaj nur 50 el ili estas malpli ol 35jaraĝa, malgraŭ la penoj de kulturaj asocioj kaj administraj agentejoj. En Bova nuntempe multaj studas la modernan grekan anstataŭ grikan.
Moderna Greka literaturo referencas al la literaturo verkita en komuna moderna greka, aperante el la epokoj de la fino de la Bizanca Imperio en la 11a jarcento. Dum tiu periodo, la parola greka iĝis hegemonia en la verkita tradicio, ĉar demotiko iĝis uzata pli kaj pli super la atika parolmaniero kaj super la reformita katarevuso.
Influo en Esperanto
La greka lingvo estas fonto de multaj esperantaj kaj eŭropaj vortoj ĉu historie ĉu per teĥnika moderna vortprovizo, ekzemple: analizo, mito, poezio, logiko, muziko, politiko, teorio, strategio, geometrio, matematiko, fenomeno, -logio kaj multmultaj aliaj vortoj. Helenaĵoj estas ankaŭ kaj, nun, pri, pugo kaj la pluralo per -j.
Modern Family
Moderna Familio (angle: Modern Family) estas usona komedio-mokomentario televidserio de la ABC. La serio estis kreita fare de Christopher Lloyd kaj Steven Levitan kaj estis produktita fare de Fox Broadcasting Company. La serio estis unue elsendita la 23-an de septembro 2009, kaj finiĝis la 8-an de aprilo 2020. La serio sekvas la familiojn de Jay Pritchett, lia filino Claire Dunphy kaj lia filo Mitchell Pritchett kiuj vivas en Los-Anĝeleso. Jay vivas kun sia dua edzino Gloria, kolombiano kiu estas multaj jaroj pli juna ol li kaj kun ŝi li kreskigas sian filon Manny, kiu estas malpli ol dek jarojn. Krome, en la tria sezono Gloria malkovras ke ŝi estas graveda kun Jay kaj en la kvara sezono ŝi naskas Joe. Claire estas patrino kaj dommastrino, kiu estas edziĝinta al Phil Dunphy kaj ili havas tri infanojn Hayley, Alex kaj Luke). Mitchell kaj lia partnero Cameron estas samseksa paro, la adoptitaj gepatroj de vjetnama bebino, Lily.
La serio estis elsendita en pluraj landoj kaj laŭdita fare de kritikistoj. La serio gajnis 22 Premiojn Emmy el 75 nomumoj, inkluzive de kvin sinsekvaj Premioj Emmy por Best Comedy Series, la Peabody Premio, kvin Screen Actors Guild Awards, la Golden Globe Award por Best Comedy Series en 2011, kaj estis nomumita por aliaj premioj de Oraj Globoj kaj la premio de Gay-Lesbian Anti-Defamation League.
La intrigo de Moderna Familio rondiras ĉirkaŭ tri familioj kiuj estas ligitaj unu al la alia tra Jay Pritchett kaj liaj infanoj, Claire kaj Mitchell. La familioj renkontas unu la alian ĉe familiaj okazaĵoj, en la loĝkvartalo, kaj tra inter-familiaj rilatoj.
Epizodo povas temigi certan rolulon aŭ certan familion aŭ iliaj interrilatoj ktp. Multaj el la epizodoj finiĝas per intervjuo de unu el la familianoj, kiu donas sian opinion pri la priparolata temo en la epizodo, tiel resumante ĝin el sia vidpunkto. Krome, la fino de la epizodo preskaŭ ĉiam inkluzivas kuraĝigan solvon de afero aperanta en la epizodo pri dilemo, konfliktoj aŭ streĉiĝojn, kiuj estiĝis dum la epizodo. Estas epizodoj, kiuj ne havas unuforman intrigon, sed ili sekvas certan eventon, kiu ligas ĉiujn tri familiojn.
La ĝenerala etoso en la serio estas amuza, memkonscia, akra kaj dolĉa. La serio alportas humuron reen al familiaj situacioj sen eduki aŭ piki tro multe. Ĝi havas ĝustan kvanton de ironio kaj amo kune kun polurita scenaro, bonega aktorado, nurunuaj roluloj kaj multaj komediaj situacioj. Ĝi kutime havas certan nivelon de rompado de la kvara muro, tiel ke la roluloj ofte ŝtelas ekrigardon ĉe la fotilo kaj faras esprimon kiu peras al la spektanto "Rimarku tion!" aŭ "Ĉu vi rimarkis tion?" .
Ŝackaj lagoj
La naturprotekta areo Ŝackaj lagoj (Шацькі озера, Ŝatski ozera) situas en la nordokcidento de Ukrainio, en la Volina provinco. La areo en ekologia vidpunkto estas la plej pitoreska kaj plej pura parto de Ukrainio. La laga akvo eksterordinare puras kaj kompareblas kun tiu de la lago Bajkalo en Sibirio.
La plej granda lago de la lagaro kaj samtempe la la plej profunda lago de Ukrainio nomiĝas Svitjazjo (Світязь): la plej profunda punkto de la lago estas 58,4 metrojn sub la akvosurfaco. Averaĝe ĝi profundas 6,3 metrojn. Ĝi larĝas 7,8 oble 4,1 kilometrojn, kaj havas areon de sume ĉirkaŭ 27 kvadrataj kilometroj.
Ardabilo
Ardabilo estas konata por ĝia silka kaj tapiŝa komerco tradicie. Ardabilaj tapiŝetoj estas famaj kaj la antikvaj Ardabilaj tapiŝoj estas konsiderataj kiel kelkaj de la plej bonaj de la klasikaj persaj tapiŝoj. En la urbo situas Monda heredaĵo de Unesko: la sanktejo kaj tombo de ŝejko Safi-ad-Din, eponimo de la Safavida Dinastio.
Etimologio
La nomo Ardabilo devenas de la Avesta vorto "Artavilae" kiu signifas sanktan urbon aŭ sanktan lokon.
Situo
Ardabilo estas apud la rivero Balikli Ĉaj, ĉ. 70  km. (43 mi) for de la Kaspia Maro kaj 210 km (130  mi ) de la urbo Tabrizo. Ĝi havas mezan altitudon de 1,263 metroj (4,144  ft ), kaj ĝia totala areo estas 18.011 km2 ( 6.954   sq  mi).
Najbara al Kaspia Maro kaj Respubliko Azerbajĝano, ĉi tiu urbo estas kaj estis de granda politika kaj ekonomia signifo dum historio, precipe ene de la Kaŭkazia regiono. Ĝi estas sur altebenaĵo 1,500 metrojn alta (4,900  ft ) super marnivelo, ĉe orienta parto de Monto Sabalano (4,811 m alta), kie neĝas  ĝis la lastaj tagoj de printempo.
Historio
La provinco estas kredita esti tiel antikva kiel la Aĥemenida Imperio (ĉ. 550–330 antaŭ nia erao). Ĝi estas menciita en la Avestao, kie profeto Zoroastro naskiĝis de la rivero Araso kaj verkis sian libron en la Sabalan-Montoj.
Dum la Parta epoko, la urbo havis specialan gravecon inter la urboj de irana Azerbajĝano. Kelkaj islamaj historiistoj atribuas la estigon de Ardabilo al reĝo Perozo la 1-a el la Sasanida Imperio. La persa poeto Ferdousio ankaŭ kredis la kreon de la urbo al Perozo la 1-a. Ardabilo suferis kelkajn difektojn kaŭzitajn de fojaj trudeniroj de Hunoj ekde la 4-a ĝis 6-a jarcento. Peroz riparis tiujn difektojn kaj fortikigis la urbon. Peroz faris Ardabilon la loĝejo de provinca guberniestro (Marzbano, t.e. limzorganto en la persa) de Azarbajĝano.
Dum la islama konkero de Irano, Ardabilo estis la plej granda urbo en nordokcidenta Irano, pli granda ol Derbento kaj restis tia ĝis la mongola invad-periodo. Ardabilanoj batalis kontraŭ mongoloj tri fojojn; tamen la urbo falis post la tria invado de mongoloj, kiuj masakris la Ardabilanojn. Trudeniroj de mongoloj kaj poste la kartveloj sub gvido de Tejmur la Granda lasis la urbon en pereo por preskaŭ tri jarcentoj ĝis la alveno de Safavidoj.
Safavida Ŝaho Ismail la 1-a, naskita en Ardabilo, komencis sian kampanjon ŝtatigi la registaron kaj landon de Irano de tie, sed sekve anoncis Tabrizon kiel sian ĉefurbon en 1500 de nia erao. Ardabilo restis grava urbo kaj politike kaj ekonomie ĝis modernaj tempoj. Ĝi estis invadita de la Otomanoj multajn fojojn inter 1514, 1722 kaj en 1915 kaj de la rusoj en 1813, 1827 kaj 1916 dum la Ruso-persaj Militoj.
Bazaroj
En la koro de la Ardabila urbo, la ardabila bazaro staras tiel malnova kiel en la islama periodo. Ĝia formo estis priskribita de la historiistoj de la 4a jarcenta CE kiel kruco, etendanta en kvar direktojn kun simple desegnitaj kupoloj. Plejpartoj de sekcioj de la bazaro estis konstruitaj kaj renovigitaj dum la Safavida kaj Zanda periodoj.
Klimato
Pro malvarma kaj semi-senpluva (Köppen BSk) klimato de Ardabilo, multaj turistoj venas al la regiono por ĝia relative freŝa klimato dum la varmaj someraj monatoj. La vintroj estas longaj kaj ege malvarmaj, kun temperaturo ĝis −25 °C. La ĉiujara pluvokvanto estas ĉirkaŭ 380mm.
Partio Unueciga
La Partido Unitario (Partio Unueciga) estis politika partio argentina de tendenco liberala, kiu defendis la neceson de centrigita regado por la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata, nomitajn ankaŭ Unuiĝintaj Provincoj de Sudameriko en la Deklaro de Sendependo kaj poste por la nomita Respubliko Argentino, dum la 19a jarcento. La rivala partio estis la Argentinaj Federaloj.
Ideologio
La unuecigismo derivis el centrigismo de tempo de la sendependeco kaj de la modelo de ŝtato centralizita kiun proponis la napoleona Francio, kaj konsideris, ke la Nacio antaŭekzistas al la provincoj, kaj ke tiuj estas simplaj internaj dividoj kun malmulta aŭtonomeco.
La unueciguloj estis grupo integrata majoritate de la elito de Bonaero kaj de la urboj kiuj estis provincaj ĉefurboj: membroj de la alta klaso, intelektuloj, militistoj ktp. Tiu klaso ne havis akcepton inter la rura loĝantaro, kiu preferis la politikan tendencon de la provincaj ŝtatestroj.
Kata Dobó
Dobó Kata (25-a de februaro 1974 en Budapeŝto aŭ Győr) estas hungara aktorino, vivanta longtempe en Usono, kun produktisto Andrew George Vajna.
Nomo
Ŝia vera naskiĝa nomo estis Katalin Kovács, sed tiu familia nomo estas tro ofta inter la hungaraj familiaj nomoj (la nomon Katalin Kovács portas jam famaj kajakistino kaj kantistino (tiu lasta en formo de Kati Kovács ), tiel ĝi ŝanĝis tion al pli ekskluziva nomo, DOBÓ Kata (Kata estas hungara karesformo de Katrina, cetere DOBÓ Katica estis fama fikcia hungara persono de la mezepoko.)
Vivo
Dobó Kata patroprenis en la aĝo 17 en modelulina konkurso – je propono de sia instruisto -, kie ŝi gajnis krompremion. La junulino iĝis serĉata modelulino ne nur en Hungario, sed en Germanio, kvankam ŝi estis alta 168 cm, kio estas malalta staturo en la modelindustrio.
Li sensukcese provis eniri Pedagogian Altlernejon. Post kelkaj jaroj – kiel sukcesan aktroinon – oni akceptis en la Aktorarta Universitato, kie li studis nur unu jaron.
La modela laboro en Germanio daŭris ne tro, ĉar ŝi volis hejmeveni. Ŝi venis al Hungario kaj surprenis hostesajn laborojn, vizitis rolludajn elektojn. Ŝi aperis surekrane en 1995, en la junulara televida serio „Éretlenek” (Malmaturiĝuloj). La veran sukceson kaj konatecon portis por li la filmo „Miniszter félrelép” (1998 ~ La ministro mispaŝas (do fraŭdas)). La produktisto de la filmo estis Andy Vajna, kiu konatigis, popularigis ŝin.
Ŝi abrupte sukcesis en la hungara filmindustrio, sed post kelkaj jaroj forlasis ĝin por pli grandaj sukcesoj en Usono, Halivudo, apud Andy Vajna. Kvankam li rolis en Hungario eĉ ĉefrolon, en Usono ŝi ricevis nur kelkajn epizodajn rolojn (spite al helpo de Vajna).
En 2006, ŝi estis ĉefrolulino en filmo pri la hungara revolucio de 1956. Tio alportis por ŝi sukceson. Post la filmo, ŝi restis en Hungario, la amafero finiĝis kun Vajna.
Ĉefaj filmoj
Ekde dua duono de la 1990-aj jaroj ŝi vivis kun Andy Vajna en Usono ĝis 2005-06.
Metilizotiazolinono
Metil-izo-tiazolinono aŭ MIT estas potenca sinteza biocido kaj konservanto ene de la grupo de la izotiazolinonoj, kiu estas uzata en sennombraj produktoj por personaj prizorgoj kaj vasta amaso da industriaj aplikadoj.
Dua Konga Milito
La Dua Konga Milito (konata nkaŭ kiel Granda Milito de Afriko) ekis en aŭgusto de 1998, iom pli ol unu jaron post la Unua Konga Milito kaj rilatis al kelkaj el la samaj tialoj, en la Demokratia Respubliko Kongo kaj oficiale finis en Julio de 2003 kiam la Transira Registaro de la Demokratia Respubliko Kongo enpoviĝis. Tamen la armitaj konfliktoj pluis ekde tiam pro la pliiĝanta insurekcio de la Militsenjoroj, kaj la konfliktoj en Kivu kaj Ituri. Temas pri enlanda milito, kvankam intervenis ankaŭ sektoroj de aliaj landoj. Foje tiu milito estas referencita kiel la Unua TutAfrika Milito.
Metilizotiazolinono
Biologie, ĝi estas citotoksino kiu povas afekcii malsamajn tipojn de ĉeloj. Ĝi estas uzata en vasta gamo da personaj produktoj por homoj, tiaj kiaj kosmetikaĵoj, locioj, humidigiloj, purigaĵoj, ŝampuoj, kaj protektiloj kontraŭ sunbrilo, pli ol duobliĝis dum la unua jardeko de la 21-a jarcento kaj estas nuntempe strikte reguligita pro ĝia relative alta sensiviga potencialo.
Dua Konga Milito
Temas pri la plej mortiga milito en moderna Afrika historio, kaj rekte implikis naŭ afrikajn landojn, same kiel ĉirkaŭ 20 armitajn grupojn. Ĉe 2008, la milito kaj ties konsekvencoj estis mortigintaj 5.4 milionoj da homoj, ĉefe pro malsanoj kaj malsatego, kio faris la Duan Kongan Militon la plej mortiga konflikto ekde la Dua Mondmilito. Pliaj milionoj estis devigitaj translokiĝi el siaj hejmoj aŭ devis serĉi rifuĝon en najbaraj landoj.
Metilizotiazolinono
Laboratoriaj esploroj pri la cerbaj ĉeloj en mamuloj indikas ke metilizotiazolinono povas esti neŭrotoksa. Metilizotiazolinono estas vaste uzata kiel antisepsaĵo pro ĝia baktericida efiko. Ĝi povas kontroli bakteriojn, gistojn, gram-pozitivaj kaj gram-negativajn bakteriojn. Ĝi aplikiĝas en diversaj kremoj, rosaj sprajiloj, ŝampuoj, harkondiĉigiloj, porokulaj kosmetikaĵoj, ktp.
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Methylisothiazolinone.svg| Metil-izotiazolinono Methylchloroisothiazolinone_structure.svg| Klorometil-izotiazolinono Benzisothiazolinone.svg| Benzoizo-tiazolinono 2-n-octyl-4-isothiazolin-3-one.svg| Oktil-izo-tiazolinono Dichlorooctylisothiazolinone.svg| Duklorooktil- izotiazolinono </Gallery>
Dua Konga Milito
La Dua Konga Milito, komenciĝinta en 1998, detruis la landon kaj foje estas referita kiel la "Afrika Mondmilito" ĉar ĝi implikis naŭ afrikajn naciojn kaj dudek armitajn grupojn. Malgraŭ la subskribo de packontraktoj en 2003, batalando daŭrigis en la oriento de la lando en 2007. Tiele, la troa pezo de seksperforto kaj aliaj perfortoj estis priskribitaj kiel la plej malbonaj en la mondo. La milito estas la plej mortiga konflikto de la mondo ekde la Ĉina Revolucio, mortigante 5.4 milionojn da homoj ekde 1998. Pli ol 90% ne estis mortigitaj en batalo, mortante anstataŭe pro malario, diareo, pulminflamo kaj subnutrado, plimalbonigita fare de dislokitaj loĝantaroj vivantaj en nesanitaraj kaj troloĝataj kondiĉoj al kiuj mankis aliro ŝirmiĝi, akvo, manĝaĵo kaj medicinoj. Kvardek sep procento de tiuj mortoj estis infanoj sub kvin.
Višňová (distrikto Liberec)
Višňová (Weigsdorf) estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Liberec, en distrikto Liberec. En la municipo vivas. Ĝi situas en apudrivera ebenaĵo de rivero Smědá apud ĉeĥa-pola ŝtatlimo. Tra teritorio de la municipo plu trafluas rojo Pertoltický potok.