cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rioĥo (Hispanio)
Naturo
Rioĥo havas nur 1% de la areo de Hispanio, sed ĝi havas proksimume 46% de la vertebruloj de la lando kaj 60% de la vertebruloj duoninsulaj. Vivas tie ankaŭ 21% de la vertebruloj endemiaj de la Iberia duoninsulo. La orografio de la regiono dividiĝas en du grandaj zonoj: nome la Valo de Ebro norde, kaj la montaro sude. Tial estas mediteraneaj flaŭro kaj faŭno en la Valo de Ebro kaj en la malaltaj montaroj kaj de tipo centreŭropa en la altaj montaroj de sudokcidento, nome Demanda, Urbión, Cebollera kaj Hayedo de Santiago.
Inter mediteraneaj specioj menciindas elstaraj reptilioj kaj fiŝoj, kaj inter birdoj la nizaglo, la blankventra stepkoko, la nigraventra stepkoko, la nigra enanto, la tufkukolo, la saknesta paruo ktp. Inter centreŭropaj specioj menciindas elstaraj reptilioj, kaj inter birdoj la griza perdriko, la longfingra certio, la marĉoparuo kaj la pirolo, kaj inter mamuloj la gliro, mikrotoj ktp.
Komarkoj de Rioĥo
Laŭ orografio, klimato kaj la teruzado, oni kutime dividas la regionon en Supra kaj Malsupra Rioĥoj aŭ Supra, Meza kaj Malsupra Rioĥoj. Ĉiuokaze tiuj dividaĵoj estas subdivideblaj en pli klaraj subkomarkoj, kiuj plej rilatas al kaj nomiĝas laŭ siaj ĉefurboj. Krome estas naŭ tradiciaj jurisdikciaj teritorioj.
Municipoj de Rioĥo
Estas 173 municipoj en la provinco kaj regiono Rioĥo. La provinco Rioĥo estas la 7a de Hispanio en kiu estas pli alta procento de loĝantoj koncentritaj en ties ĉefurbo (47,87 %, kontraŭ 31.96 % de la tuta Hispanio). Estas enklavo de la provinco Burgoso ĉirkaŭita komplete de teritorio rioĥa, koresponda al iama domaro El Ternero, nune senhoma, kiel nura bieno kaj vinkelo, escepte ĉe ermitejo de la Virgen de la Pera.
Tiu sube estas listo de la municipoj kiuj havas pli ol 1000 loĝantoj de Rioĥo laŭ la municipaj popolnombradoj de 2018 de la INE:
Josef Herink
.
Omage al li, oni nomas fungan specion Ceriporia herinkii.
Vivo
Li estis medicinae universae doctor MUDr..
Trotuaro
Trotuaro estas parto de la publika vojo, plialtigita aŭ apartigita kaj celita nur por piedirantoj. La cetero de la strato, laŭ kiu iras veturiloj estas la ŝoseo. La trotuaroj enhavas foje parton el la urbaj havaĵoj kaj necesaĵoj, kiel arboj, benkoj, trafiksignaloj ktp. En stratanguloj, pli komplika areo en trotuaroj, tiuj foje plilarĝiĝas por favori la transiron de piedirantoj. En multaj urboj la pavimo de trotuaro estas dezajnita tiel ke povas havi kahelojn de diferenca teksturo, tiel ke blinduloj povu koni la ĝustan vojon, angulojn ktp.
Pirassununga
Pirassununga (prononco: /pi.ɾa.suˈnũ.gɐ/, en Esperanto: Pirasunungo, oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campinas kaj en la mikroregiono Pirassununga. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Oliver Heaviside
Oliver Heaviside (18an de majo  - 3an de februaro  ) estas brita fizikisto kaj matematikisto. Li grave kontribuis al evoluo de la teorio de elektromagnetismo. Interalie li nove formulis kaj simpligis la ekvaciojn de Maxwell.
Pirassununga
En la urbo situas unu el la sep terenoj de Universitato de San-Paŭlio.
Trotuaro
Parkumo
Movo de veturiloj sur la trotuaroj estas malpermesita en plej parto de lokoj kun ordigita urbanizado, escepte foje en kelkaj lokoj de laboroj de maŝinoj de voj-ekspluataj kaj urbomastrumaj servoj, kaj pli malofte ankaŭ en kelkaj lokoj de alveturigo de ŝarĝo al komercaj kaj aliaj entreprenoj kaj lokoj.
Parkumi personajn aŭtojn, motorciklojn, mopedojn kaj biciklojn sur trotuaro estas permesita en kelkaj landoj nur en lokoj, indikitaj per konvenaj trafiksignaloj.
Oliver Heaviside
Biografio
En 1874 li forlasis sian laborpostenon kaj transloĝoĝis al siaj gepatroj al Londono por dediĉi sin plentempe al studado de elektro kaj matematiko. Inter 1880 kaj 1887, li evoluigis la operacian kalkulon, aparta metodo por solvi diferencialajn ekvacioj n transformante ilin en ordinaraj algebraj ekvacioj. En 1884 li simpligis la bazajn ekvaciojn de Maxwell esprimante ilin en la formo ĝis nun uzata per la enkonduko de vektoro j.
En 1887, li sugestis ke bobenoj de indukto devus esti aldonitaj al la kablo de la transatlantika telefono kun la celo korekti la distordon de kiu ĝi suferis. Por politikaj kialoj, tio ne estis farita.
Li disvolvis ankaŭ la funkcion de Haeviside uzita ĝenerale en la studo de sistemoj en aŭtomatiko kaj studis la fluon de la elektra kurento en la kondukiloj (teorio de la linioj de transmisio kaj ekvacioj de la telegrafistoj).
En la postaj jaroj lia konduto fariĝis tre ekscentra.
Jesús Moncada
Jesús MONCADA Estruga (Mequinenza, 1-an de decembro 1941 - Barcelono, 13-an de junio 2005) estis hispana verkisto en la kataluna lingvo.
Konsiderate unu el la aŭtoroj en la kataluna plej gravaj de sia epoko, li ricevis plurajn premiojn pro sia verkaro, inter aliajn la Premion Ciudad de Barcelono kaj la Nacian Premion de la Kritiko en 1989 por Camí de sirga (Vojo de sirga) kaj la Creu de Sant Jordi, kiun la Generalitato de Katalunio donis en la jaro 2001. En la jaro 2004, kelkajn monatojn antaŭ sia morto, li ricevis la Premion de la Aragonaj Beletroj. Jesús Moncada estas unu el la plej tradukitaj aŭtoroj de la kataluna nuntempa literaturo. Camí de sirga estis tradukita al dek kvin lingvoj, inter ili la japana kaj la vjetnama. Moncada ankaŭ tradukis al la kataluna multnombrajn verkojn el la hispana, la franca kaj la angla, de aŭtoroj kiel Guillaume Apollinaire, Aleksandro Dumas, Jules Verne kaj Boris Vian.
Infanaĝo kaj juneco en Mequinenza
Jesús Moncada naskiĝis la 1an de decembro 1941 en la malnova Mequinenza, loĝloko kiu troviĝas apud la kunfluejo de la akvoj de la riveroj Ebro, Segre kaj Cinca en la regiono de la Malsupra Cinca. Li estis la unua filo de la geedzeco de José Moncada kaj María Estruga. Li vivis en domo kiu troviĝis en la angulo de la strato de Zaragozo kun la strateto de Sankta Francisco. Ankoraŭ oni povas hodiaŭ vidi la ruinojn de tiu domo. La gepatroj havis butikon kaj la patro, krome, kune kun kompanianoj, estis proprietulo de olemuelejo. En la butiko, de la buŝo de klientoj kaj kamionistoj, li komencis aŭskulti ekde sia knabeco rakontojn pri la rivero kaj la vilaĝo, anekdotojn kiuj lin amuzis samtempe ke ili vekis al li la imagon, kiun faros al li poste la rakontoj en la babilrondoj de la kafejoj.
Li havis bonan familian bibliotekon kaj sentis, ekde sia infaneco, grandan ŝatadon por la legado, la skribado kaj la desegnado. Moncada ĉiam memoris la infanaĝon kiel tre feliĉan epokon kiu pasis enkadrigita en spaco formita de la minoj de la baseno de Mequinenza, la kastelo kaj la riveroj, speciale de Ebro, la akso de la tuta ekonomia vivo de la vilaĝoj kaj samtempe, preskaŭ magia mondo por la infanoj kiam la malgranda Moncada iris tien kun la amikoj fiŝkapti, naĝi kaj navigi.
Kaj, fakte, la fascino kiu sentis por la mondo de la rivero evidentiĝis laŭlonge de siaj libroj. Ne estas surprizo, ĉar, kelkajn jarojn poste, vidinte minacita la survivadon de ĉi tiu mondo pro la konstruoj de la diglagoj de Mequinenza kaj Ribarroja kiuj devis lasi parton de la loĝlokaro mergita, ĝi komencis repreni informon per longaj konversacioj kun boatistoj kaj navigantoj; materialo kiu poste rezultos al li tre utila por la libroj, kaj pro la propra leksiko de la rivero, kaj por karakterizi la rolulojn kiuj aperos en la verkoj.
Midsomer Murders
Midsomer Murders estas brita televida serio produktata ekde 1997 de la privata televidstacio Independent Television (ITV) kaj lokita en Britio, en la fikcia graflando Midsomer. La serio baziĝas sur la krimromanoj de Caroline Graham laŭ la adaptigo komence realigita por la televido fare de Anthony Horowitz. Sukcesa jam ekde la unua epizodo, la serio estas elsendata en multnombraj landoj.
En la medio de malgrandaj kamparaj vilaĝoj de Britio, la spektaklo havas sian apartan karakterizon: kriminala dramo markita de facilanimeco kaj nigra humuro. En la unuaj 13 sezonoj aktoro John Nettles ludis la rolon de la enketanta ĉefinspektoro Tom Barnaby. Kiam Nettles forlasis la spektaklon en 2011 anstataŭigis lin lia pli juna kuzo, ĉefinspektoro John Barnaby (interpretita de Neil Dudgeon). Malgraŭ la ŝanĝo de la ĉefrolulo, la spektaklo konservis sian popularecon: en 2023 surondiĝis la 23-a sezono de la serio kaj estas filmita la 24-a.
Jesús Moncada
Zaragozo kaj reveno al Mequinenza
Post la fino de la kariero de Instruado, kun Eksterordinara Premio, li petis postenon de provizora instruisto en Mequinenza, sed oni malakceptis tion ĉar li ankoraŭ ne estis atinginta la dek ok jarojn. Li povis komenci labori kiel helpanto de instruisto, pro tio ke la posteno estis restinta senhoma. Poste, malgraŭ esti gajninta la postenpostulon, ĝi rezignis la postenon kiun li ricevis en malgranda vilaĝo kaj preferis praktiki paron de monatoj en centro de Zaragozo ĝis ĝi devis fari la militservon. Finita la militservo, ĝi revenis al Mequinenza, tamen, tio kion vere li ŝatis estis pentri kaj skribi.
Midsomer Murders
Historio/intrigo
Midsomer Murders estas detektiva dramo, lokita en la nuntempa Anglio kaj aranĝita laŭ la stilo de klasika krimromano, en kiu enketado kaj deduktoj pli oftas ol eventoj kaj perforto.
Jesús Moncada
Translokado al Barcelono
Sekvante la konsilojn de Edmon Vallès, historiisto, eseisto kaj tradukisto mekinenza, Moncada translokiĝis al Barcelono en septembro de 1966 kun la intenco dediĉi sin plene al la pentrarto kaj al la literaturo. La komencoj, tamen, estis tute ne facilaj, ĉar la projekto de eldonejo en kiu Edmon Vallès konfidis trovi postenon de laboro ne eliris antaŭen kaj Moncada restis sen laboro, for de la familio kaj en loko kiu rezultis al li plene fremda. Li pasigis la unuan jaron en Barcelono laborante en la ateliero de pentristo mekinenza, nome Santiago Estruga. Li dividis la tagon en du partoj, ili dediĉis la matenon fari komercan pentrarton por vivteni sin kaj la vesperon en la tipo de pentrarto kiun ili ŝatis. Kiam ili finis, ankoraŭ restis al li tempo kaj emoj studi gravurarton en la Lernejo de Artoj de la Libro.
Midsomer Murders
Historio/intrigo
La intrigoj pivotas ĉirkaŭ la klopodoj de ĉefinspektoro Tom Barnaby, kaj poste de lia kuzo John Barnaby, solvi multnombrajn murdojn okazantajn en la pitoreskaj sed mortdanĝeraj vilaĝoj de la fikcia graflando Midsomer (pro tio la televidserio titoliĝas “la murdoj de Midsomer”).
Jesús Moncada
Translokado al Barcelono
Jaron poste, danke al la mekinenza Edmon Vallés, li havis la ŝancon eniri en la eldonejon Montaner y Simón kie oni serĉis iun kiu okupiĝu pri reviziado de la tradukado de nova enciklopedio de Mondadori. Dungis lin Pere Calders, kiu ĵus estis reveninta de la ekzilo en Meksiko kaj laboris kiel estro de la departemento de produktado. Moncada, kiu ankoraŭ estis skribinta nenion de kiam li estis instaliĝinta en Barcelono, skribis tion kio estos lia unua fabelo en kataluna lingvo: "Joc de Caps". Pere Calders ŝatis multe tiun unuan fabelon kaj kuraĝigis lin daŭrigi skribadon kaj daŭre enmeti en la rakontojn aŭtentajn formojn de la parolmaniero el Mequinenza. Dum multa tempo, fininte la laboran horaron, restis ambaŭ en la eldonejo skribinte aŭ foriris kune al la Ateneu de Barcelona. Calders, en tiuj unuaj provoj kun la kataluna, helpis lin en la lernado de la ortografio.
I Viceré
La Vicreĝoj (itale I Viceré) estas la plej fama romano de Federico De Roberto. La romano okazas dum la Unuiĝo de Italio, historia periodo priskribita tra la historio de ĝiaj ĉefroluloj: la nobeluloj Uzeda di Francalanza, de la urbo Catania.
Tra la historio de la Uzeda-anoj Federico De Roberto priskribas la iluziojn de tiu historia periodo, la esperojn de multaj italoj kiel ili estis trompitaj de la malnovaj nobeluloj kiuj sukcesis konservi sian potencon en epoko en kiu, laŭŝajne, ĉio estus ŝanĝiĝinta.
Roberto ekhavis la ideon pri la romano en 1891, en Milano, kaj montris ĝin al sia amiko Ferdinando Di Giorgi. Kiam la romano aperis, ne estis vaste akceptita ĉar naturalismo estis mortanta kaj plifirmiĝis D'Annunzio, Fogazzaro kaj Pascoli. Ĉar pesimismo kaj manko de eleganteco ne plu povus esti estimataj en momento, kiam triumfis naciismo kaj formalismo. Konklude, la negativa kritiko de Benedetto Croce alfrontis la fiaskon de la romano. Sed 37 jarojn poste, Leonardo Sciascia, faris valore pozitivan kritikon kiu ŝanĝis la pensmanieron pri la romano.
Midsomer Murders
Historio/intrigo
En ĉiu epizodo okazas pli ol unu murdo, sed la kulpulo preskaŭ neniam estas seria murdisto: tre ofte la cirkonstancoj devigas lin plenumi aliajn krimojn por kaŝi sian unuan murdon.
La du enketantaj ĉefinspektoroj Barnaby havis, laŭlonge de la serioj, diversajn striktajn kunlaborantojn, ĉiuj serĝentoj: Gavin Troy (Daniel Casey), Dan Scott (John Hopkins), Ben Jones (Jason Hughes), Charlie Nelson (Gwilym Lee) kaj Jamie Winter (Nick Hendrix).
Roluloj
Detective Chief Inspector Tom Barnaby - (John Nettles) (serioj 1-13) – Thomas Geoffrey Barnaby naskiĝis la 20-an de aprilo 1943. La plej longserva membro de la polica enketa fako de Causton. Barnaby ankaŭ laboris por unu el la britaj sekretaj servoj MI6. Pacienca kaj tolerema viro, li distingiĝas pro sia enketado metoda kaj sobra. Li estas sagaca kaj akravida, kapabla rekoni ankaŭ tiujn indicojn, kiujn aliaj ne konstatas. La familio de Barnaby konsistas el edzino Joyce (kiun li edzinigis en 1973) kaj filino Cully: ambaŭ virinoj ofte iel rilatas kun la krimoj pri kiuj li enketas. Epizodo "Blue Herrings" (s. 3, ep. 2) sciigas, ke ambaŭ gepatroj de Barnaby mortis kaj en la lasta epizodo en kiu li rolas, "Fit for Murder" (s. 13, ep. 8), oni krome ekscias, ke lia patro mortis en la tago de lia naskiĝdatreveno, tiom aĝa kiom Tom en la epizodo.
Joyce Barnaby - (Jane Wymark) (serioj 1-13) – Edzino de Tom Barnaby kaj patrino de Cully Barnaby. Ŝi aperis en pli ol 80 epizodoj, personigita de Jane Wymark. Ŝi edzigis Tom en 1973 kaj ilia sola filino, Cully, naskiĝis en 1978. Kvankam Tom pasigas multe da tempo for el la familio por solvi krimojn, ilia geedziĝo estas feliĉa. Joyce Barnaby estas amikema, ĉarma kaj pasia virino kun multaj hobioj, amikoj kaj interesoj - inkluzive de pentrado, kantado, tango-dancado, sporto, bonfarado kaj metiecaj laboroj - kiuj ofte iel kunligiĝas kun la eventoj de la epizodoj. Ŝi ne aspektas sukcesa kuiristino kaj eble pro tio Tom ne perdas okazon por manĝi aliloke. Ŝi ofte esprimis la deziron translokiĝi el la loĝejo de Causton nur por distanciĝi el la murdoj, kiuj okazas tie.
Cully Barnaby - (Laura Howard) (serioj 1-13) - Ŝi estas la solfilino de Tom kaj Joyce Barnaby. Ŝia nomo estas tiu de vilaĝo Cully ĉe la Lago Lemano en Svislando, kie ŝi estis koncipita dum la mielluno de siaj gepatroj. Komence de la serio ŝi vizitis la Universitaton de Kembriĝo kaj havis amhistorion kun studento pri dramo, Nico. Kiam finiĝis la studoj, finiĝis ankaŭ la amrilato kaj ŝi denove loĝis kun siaj gepatroj en Causton. Ŝi estas aktorino kaj ofte ŝi laboretas en la regiono de Midsomer dum la paŭzoj inter aktorado kaj alia. Ŝi renkontas sian estontan edzon Simon Dixon en epizodo “The Axeman Cometh” (s. 10, ep. 4), kaj ili geedziĝis en epizodo "Blood Wedding" (s. 11, ep. 2). Antaŭ la fianĉiniĝo kun li, Cully travivis plurajn amhistoriojn kun viroj, interalie dum la serio oni aludas amemon inter ŝi kaj serĝento Gavin Troy, kiun ŝi eĉ kisis en epizodo “Death and Dreams” (s. 6, ep. 2), sed ilia rilato ne progresis. Aktorino Laura Howard laŭdire planis forlasi la spektaklon post “The Magician's Nephew” (s. 11, ep. 5), sed ŝi denove rolis kiel Cully en “The Glitch" (s. 12, ep. 4) kaj "The Silent Land” (s. 13, ep. 4). Ŝi laste aperis en "Fit For Murder", kiam Tom anoncas sian emeritiĝon. Ŝi estas scivolema kaj kuraĝa juna virino, kiu ŝajne heredis multon el la amikema sinteno kaj sociala spirito de siaj gepatroj. Kiel ŝia patrino, ŝia emo labori por la komunumo ofte kuntrenas ŝin en la okazantajn krimojn.
Detective Sergeant Gavin Troy (Daniel Casey) (rolulo: serioj 1-7; gastis en la 11-a serio) – La asistanto de Barnaby en la unuaj sezonoj. Devena de graflando Midsomer, en “Written in Blood” (la unua epizodo post la Pilota filmo), li deklaras, ke li studis en la lernejoj de Causton de 1983 ĝis 1990. Ofte oni komentas, ke li estas tro juna por esti detektiva serĝento, sed li estas brila kaj ambicia, kvankam kutime estas lia ĉefo, kiu solvas la krimojn post malĝusta konkludo de Troy. Ĉiuokaze la rilatoj inter la du estas bonegaj: en “Painted In Blood” (s. 6, ep. 3), Barnaby estas ekskludita el la enketado, sed Troy havigas al li informojn. Li eĉ riskis sian vivon por helpi sian ĉefon dum ŝtelo en banko. En “Destroying Angel” (s. 4, ep. 2) kaj en “Market For Murder” (s. 5, ep. 1) estas Troy, kiu komprenas kiel la murdistoj realigis sian krimon - estigante la strangan situacion en kiu Barnaby ne solvas la misteron. Diference ol la tolerema Barnaby, Troy ne aspektas "politike ĝusta" pro siaj netaŭgaj rimarkoj en netaŭgaj momentoj, rapidaj prijuĝoj kaj malestimo de samseksemuloj. En la unua epizodo de la sepa serio, titolita “The Green Man”, Troy estas promociita al rango de detektiva inspektoro kaj sendita al Middlesbrough. Li reaperas en “Blood Wedding” (s. 11, ep. 1) por ĉeesti la geedziĝon de la filino de Tom, Cully Barnaby (kiun li iam sekrete kisis), dum kiu li renkontas sian duan posteulon, serĝenton Jones. Notindas, ke la biografio kaj karaktero de la “televida” Troy estas malsama ol tiu de la krimromanoj de aŭtorino Caroline Graham: en ili li estas edzo kaj patro de filino, li estas malpli inteligenta kaj iom fanfarona pri sia ĉarmo ĉe virinoj.
Doktoro George Bullard (Barry Jackson) (serioj 1–14) – Patologiisto loĝanta en Causton, Bullard plenumas sian laboron kun profesia lerteco kaj bonhumura personeco. Li estas bona amiko de Tom Barnaby kaj aperas konstante en la epizodoj ĝis la 14 serio, escepte de mallonga periodo - fine de la 2-a serio kaj komence de la 3-a - kiam lin anstataŭigis d-ro Dan Peterson, interpretita de Toby Jones. Lia edzino, Catherine “Kath” Bullard, kuracistino en la medicina centro de Midsomer Market, aperas en 4 epizodoj, ĝis kiam George anoncas, ke ŝi mortis pro akcidento en buĉejo. En “The Oblong Murders” (s. 14, ep. 4) oni ekkonas lian fratinon, Millie Bullard, profesia prizorgantino de hundoj. En la sama filmo, kvar epizodojn post Tom Barnaby, ankaŭ George anoncas sian foriron, dirante, ke li dedicis dediĉi sin al fiŝkaptado: “Tom – li klarigas – proponis feriadon en Irlando”, kio komprenigas, ke li retiriĝos por vivi en tiu lando.
Detective Chief Inspector John Barnaby (Neil Dudgeon) (gastis en la 13-a serio; rolulo: serioj 14-nunaj) – John Barnaby estas kuzo de Tom Barnaby kaj detektiva ĉefinspektoro kiel li. Li aperis por la unua fojo en epizodo “The Sword of Guillaume” (s. 13, ep. 1), kiam lia kuzo Tom, sendita por misio al Brighton, petas lian helpon por solvi krimon. John Barnaby estis translokita el la polica fako pri krima enketado de Brighton al tiu de Causton post la demisio de Tom. Lia oficiala rolo komenciĝis en epizodo, “Death in the Slow Lane” (s. 14, ep. 1). Li diplomiĝis pri psikologio ĉe la Universitato de Durham. Kompare kun tiu de lia kuzo lia enket-metodo estas multe pli insista kaj senpera: li aspektas amuziĝanta dum la solvo de misteroj kaj, verŝajne pro sia faka doktoriĝo, li interesiĝas pri la personoj kaj rilatas kun ili uzante psikologion, ofte kun tute aparta humursento. John estas edzo de Sarah, kiun li edzinigis verŝajne malmultajn jarojn antaŭ la translokiĝo al Midsomer, kie naskiĝis ilia filino Betty (“The Killings of Copenhagen”, s. 16, ep. 5). En ilia kampara hejmo vivas kutime ankaŭ hundo: la unua estis Sykes, ĝis ĝia morto; la dua estas Paddy.
Jesús Moncada
Translokado al Barcelono
Li prezentis sin al literaturaj premioj por malkaŝi la rakontojn kaj atingi ke iu eldonejo interesiĝu por eldoni ilin. Per "La lluna, la pruna" li gajnis la Premion Brugués (1970), per la kompilaĵo "Historioj de la maldekstra mano" la premion Joan Santamaria (1971), per "Kroniko de la lasta rumo" la duan premion de la Crida de la revuo "Serra d'Or" (1971) kaj per "Rakontoj de Ebro" la Premion Jaume March (1980). La unua teksto kiun eldonis li estis "Kroniko de la lasta rumo", kiu aperis en la revuo "Serra d'Or" de marto de 1971, rakonto kie jam oni povas observi iujn de la ŝlosilaj elementoj de la literatura mondo de Moncada.
Matureco
Iom post iom, tamen, rimarkita lia maniero labori malrapide kaj skrupule, oni komprenas, ke li ne povis daŭrigi dediĉi sin samtempe al la pentrarto kaj al literaturo, post la fino de la labortago. Fine, kuraĝigita de la literaturaj premioj kaj la eldonoj de la Magrana de sia unua libro "Historioj de la maldekstra mano kaj aliaj rakontoj" ─kiu kolektis dek sep rakontojn─, li klinis sin por flankenlasi la plastikan verkadon kaj dediĉi la horojn kiujn la laboro lasis al li liberaj por skribado. Ĉi tio permesis al li eldoni kvar jarojn poste la duan libron de fabeloj: "La Kafejo de la Rano".
Ĉiam memoris li la paŝon tra la eldonejo Montaner y Simón kiel etapo tre riĉiga tiel por la homoj kiuj en ĝi laboris: Pere Calders kaj Josep Soler, kiel por la homoj kiuj estis vidonta ilin: Avel·lí Artís Gener "Tísner", Félix Cucurull, Xavier Benguerel, la skulptisto Giménez Botey... kaj la anekdotojn kiujn li vivis tie. Kaj, fakte, kiam li malsaniĝis, laboris en romano kiu portis la provizoran titolon de "Dante S.L.", kie ĝi pensis amuzigi la etoson vivintan dum tiuj jaroj. La romano restis nefinita, pro tio ke oni diagnozis al li kanceron de pulmo en aŭtuno de 2004 kaj mortis en kliniko de Barcelono la 13an de junio 2005. Je peto de la aŭtoro, liaj cindroj estis portitaj al Mequinenza kaj estis meitaj en la tereno kiu estis okupinta lia domo en la Malnova Vilaĝo de Mequinenza. La 9an de julio oni atribuis al li la postmortan titolon de "preferata filo" de Mequinenza.
Pentrarta verkaro
La unuaj ekspozicioj de liaj plastikaj verkoj okazis en Mequinenza dum la jaroj 1966 kaj 1970. La sekvan jardekon, li partoprenis en kolektivaj kaj individuaj ekspozicioj en diversaj regionoj de Katalunio: L'Abast en Mataró (1977 kaj 1978), la Lernejoj Unesco de Barcelono (1977), en la Botiga de Kudras de Vilassar de Mar (1979) kaj en la Ŝparkaso Laietana de Arenys de Mar (1980). Granda parto de liaj legantoj ne malkovris lian flankon pentreman ĝis la morto de la verkisto pro la reveno de la ekspozicioj en Mequinenza (2005), Tarragona (2005), Lleida (2006, 2009), Barbastro (2007) kaj Calatayud (2007). Nuntempe, grandan parton de lia pentroverkaro estas videbla en la Muzeo de la Historio de Mequinenza, en la Muzeoj de Mequinenza kiun dediĉas spacon al Moncada.
Fotografia verkaro
En 2014, la Museu Etnològic de Barcelona en kunlaborado kun la Municipo de Mequinenza produktis la ekspozicion Mequinensa! Fotografies de Jesús Moncada. La ekspozicio rajtis trairi la fotojn de Jesús Moncada kiujn li mem fotis en la Malnova Vilaĝo de Mequinenza antaŭ ol ĝi malaperis sub la akvoj de la akvorezerevejo Ribarroja ĉe la komenco de la 1970-aj jaroj. La muzeo montris la fotojn apud diversaj teksteroj el liaj verkoj.
Moncada kaj Mequinenza
Kun la eldono, en la 1970-aj jaroj, de liaj unuaj verkoj kaj, ĉefe, kun la apero fine de la 1980-aj jaroj de la romano Camino de sirga -verko superabunde premiita, kun la preskaŭ unuvoĉa avalo de la kritiko kaj kun ampleksa rekono de la publika legantaro tiel de ene kiel de ekster la lando-, Moncada centris speciale sian literaturan intereson en la vilaĝo de Mequinenza kaj en la rivero Ebro: la urba kaj kampara geografio de la vilaĝo, la konduto kaj la psikologio de ties loĝantoj, la tradicia navigacio laŭ Ebro, la prospero kaj la deklivo de la minaj ekspluatadoj de la baseno de Mequinenza, kaj la diversaj aspektoj kaj socipolitikaj kaj sociekonomiaj ligitaj al ĉiu ĉi tiu mondo.
Estas pro tio ke la verko de Jesús Moncada havas universalan karakteron kiu permesas ties legadon kaj komprenon, kiel pruvas vaste la reeldonon de liaj rakontoj kaj romanoj kaj la tradukadoj al granda grupo de lingvoj. Moncada, kiel li konfesis en pli ol unu okazo-, ŝatis paroli en siaj tekstoj de tio kion li konas ĝisfunde. Sendube, la fakto vidi malaperi sub la akvoj de la diglago de Ribarroja parton de la loĝlokaro de Mequinenza kaj malkonstrui la ceteron de la malnova vilaĝo, krom la fascino kiun li ĉiam sentis por la riveroj, marko de unika kaj profunda maniero de lia verkaro.
La etoso mekinenza kaj la rivera vojo de Ebro estas tre ĉeestantaj en lia verkaro. Stratoj, lokoj, kafejoj, dancejoj, legomĝardenoj, distrejoj de Ebro, minoj de lignito, llauts kaj llauters, burĝulj, komercistoj, terkulturistoj... Ili iom post iom laŭigas ĉi tiun malgrandan, densan kaj delican literaturan spacon duonvoje multfoje inter la dramo kaj la komedio, kaj trempita mundo de humuro, de ironio, de satiro, de tenereco, de morto kaj de funebraj ceremonioj, kun stilo kiu kontemplas la parolecon kaj kiu superfluas de vivantaj vortoj, riĉaj, esprimivaj kaj tre ellaboritaj, sen forĵeti, tamen, la leksikon kaj la frazaron propran de la kataluna okcidenta de Mequinenza.
Premioj kaj rekonoj
Kiam en iu intervjuo oni demandis lin kial ne prezentis sin al literaturaj premioj, Moncada ĉiam klarigis ke lia intereso por ĉi tiu tipo de konkurso estis malaperinta kiam estis eldonisto interesita por eldoni siajn verkojn. En 1988, "Vojo de sirga" atingis grandan eĥon tiel fare de la publiko kiel de la kritiko. Al lia unua romano, konsiderita kiel unu el la plej bonaj verkoj de la nuntempa kataluna literaturo, oni donis la Premion Joan Crexells (1988), la Premio Literoj (1988) de la Fondaĵo de Amikoj de la Artoj kaj de la Beletroj de Sabadell, la Nacia Premio de la Kritiko (1988), la Kritika Premio Serra d'Or (1989) kaj la Premio Ciudad de Barcelona (1989). Ankaŭ estis finalisto de la Nacia Premio de Literaturo (1988).
Per "Memoro treminta" oni donis al li por dua fojo la Premion Joan Crexells (1997) kaj la Kritikan Premion Serra d'Or (1998), tiel kiel la Premio Humbert Torres. La literatura tasko de Moncada ankaŭ estis bone taksita de siaj kolegoj, pro tio ke estis la unua verkisto distingita per la Premio Jaume Fuster de la Verkistoj en Kataluna Lingvo. La saman jaron ankaŭ okazis rekono de liaj valoroj tiel en Katalunio kiel en Aragono, pro tio ke la "Generalitat" de Katalunio donis al li la Krucon de Sankta Georgo kaj la Deputitaro de Zaragozo, la Medalon de Sankta Isabel de Portugalio. Fine, en 2004, la Aragona Parlamento koncedis al li la Premion de Honoro de la Aragonaj Beletroj, premio kiu por la unua fojo oni donis al aragona aŭtoro kiu estis skribinta sian verkaron en kataluna lingvo.
Jesús Moncada havas propran spacon en la Muzeoj de Mequinenza. La Spaco Moncada en la Muzeo de la Historio de Mequinenza permesas trairi en profundo sian verkaron pentrartan, literaturan kaj fotografian.
Verkaro de Jesús Moncada
Jesús Moncada, malrapida kaj skrupula en la momento ellabori sian skribadon, elektis, en difinita momento, flanklasi la pentrarton kaj dediĉi sin plene al siaj verkoj kaj fini la komisiojn kaj tradukadojn al aliaj eldonejoj. Kvankam Moncada estas aŭtoro de mallonga verkaro -tri libroj de rakontoj, tri romanoj kaj kompilaĵo de artikoloj- lia literaturo generis grandan intereson, aparte de inter grava nombro de legantoj, inter fakuloj kaj tradukistoj.
Koncerne al la studoj ĉirkaŭ lia verkaro, ili elstaras kiel pluraj monografioj en revuoj, gvidlibroj de legado, doktorigaj disertacioj, recenzoj, ĝeneralaj kaj specialigitaj artikoloj, aspektoj kiel la nomaro, la vortotrezoro, la frazaro, la uzado de la lingvo, la mitoj aŭ la satiroj.
La prozo monkada estas tre riĉa en lingvaj esprimoj speciale en lokucioj kaj stereotipaj frazoj. La frazaro kaj specifaj parolturnoj pri Mequinenza aperas kun rakonta funkcio, pro tio ke ili multfoje subtenas la humuron kaj la ironion de Jesús Moncada. Krome, la ĉeesto de la teritorio (tra loknomoj kaj karakterizaj elementoj de la topografio kaj de la klimato de Mequinenza), la leksiko, la frazaro kaj la referencoj al la laboroj de la llauters kaj de la ministoj kun karakterizaj esprimoj estas ŝlosila pecoj de la ellaborita stilo de Jesús Moncada.
Aliflanke, la verkaro monkada estis tradukita al dudek unu lingvoj. Elstaras la tradukadoj al la kastilia de ĉiuj volumoj de fikcio, sed ankaŭ oni devas konsideri la tradukadojn al la aragona kaj al la galega de Vojo de sirga, ĉar Moncada povis esti legita en lingvoj tiel malproksimaj kiel la japana aŭ la vjetnama.
Eksteraj ligiloj
En la hispana:
Bisegna
Bisegna estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
Filmfestivalo VisionFest
La filmfestivalo VisionFest (VisionFest Film Festival) estas ĉiujara internacia kino-festivalo okazanta ekde la jaro 2004 en la urbokvartalo Tribeca de Malalta Manhatano, centra parto de la urbego Novjorko. Ĝin fondis kaj en 2004 unuafoje okazigis filma societo Domani Vision. La societo celas aparte subteni la "kinon de morgaŭ", do konatigi junajn kaj nun ankoraŭ nekonatajn junajn reĝisorojn, scenaristojn, produktistojn kaj aktorojn.
La ĝis nun plej juna aktoro, kiu nomumiĝis por premio de plej bona konatiga prezentaĵo ("Best Breakthrough Performance") en la festivalo, en 2013 estis la 12-jarulo Davis Desmond pro sia ĉefrolo en la mallonga filmo The First Hope, publikigita samjare.
Józsiás Molnár
MOLNÁR Józsiás estis hungara entreorenisto, politikisto. Li naskiĝis en Kézdivásárhely la 2-an de januaro 1841 kaj mortis samloke la 15-an de marto 1903.
Biografio
Józsiás Molnár studis en reformita kolegio de Székelyudvarhely kaj en germana gimnazio de Braŝovo. Kune kun sia frato li fondis firmaon, sed ĝis estis malsukcesa. De 1892 kaj de 1901 li estis landkunvena deputito. Al peto de preparintoj de Sikula Kongreso de Tusnádfürdő li verkis studaĵon titolitan A Székelyföld arányosítása. Laŭ lia testamento li kaj sia edzno trikvaronon el siaj havaĵoj ili lasis al sia naskiĝurbo.
Hispania Saharo
La Hispania Saharo (الصحراء الاسبانية) estis kolonio kaj, poste laŭ la tiama hispania leĝaro, provinco hispania en Afriko komponita el la uniigo en 1958 de la ĝistiamaj teritorioj de Sagia el Hamra kaj Orrivero, post kiam la grupigo de teritorioj de la Okcidenta Hispana Afriko finis. En 1976, post la Verda Marŝo de Maroko al la teritorio, Hispanio abandonis ĝin. Ekde tiam la nomita Okcidenta Saharo estas sub konflikto inter Maroko kiu okupis ĝin, sen internacia agnoskado, kaj la Araba Demokratia Sahara Respubliko kiu pretendas starigi sendependan ŝtaton en la iama provinca teritorio. Laŭ la Internacia Juro la suvereneco kaj administrado de la Okcidenta saharo pluestas en manoj de Hispanio, sed ekde la subskriboj de la Traktato de Madrido, Hispanio neniun plenumon faris tiudirekten.
Historio
Reklamita kiel teritorio fare de Hispanio en decembro de 1884 surbaze de laborejoj setligitaj en la duoninsulo de Dajla kaj en aliaj punktoj de la marbordo, kaj limigita post negocado kun Francio en 1900, la definitiva okupo de la teritorio realiĝis tre malrapide (en 1916 Kabo Jubi, en 1920 La Güera).
Komence de la 1970-aj jaroj antaŭ la deziroj de Maroko kaj Maŭritanio aneksiigi la teritorion, la hispania registaro de la reĝimo de Francisco Franco ekkonsideris la eblon de la aŭtonomio, kreante porhispanan partion, nome la Partido de Unión Nacional Saharaui (PUNS). Laste ĝi komunikis al la UN la intencon okazigi referendumon por memdetermino en 1975, kiu tiele akceptis per rezolucio 3458 B de 10a de decembro de 1975. Dume inter saharanoj oni kreis la porsaharan parton Frente Popular para la Liberación de Saguia el Hamra y Río de Oro (Frente Polisario).Oktobre samjare oni konsultis ĉe la Internacia Kortumo pri la statuso de la regiono. Spite agnoski ke pasintece ekzistis rilatoj kun Maroko kaj Maŭritanio, surbaze ĉefe sur religiaj kaj komercaj ligoj, respondis nee al la demando pri la statuso de terra nulis (nenies tero), kaj proklamis ke "nek la interna agado nek la internaciaj sur kiuj baziĝas Maroko indikas, en la koncerna periodo, la ekziston aŭ la internacian agnoskon de juraj ligoj de teritoria suvereneco inter la Okcidenta Saharo kaj la maroka ŝtato. Eĉ konsiderinte la specifan strukturoj de tiu ŝtato, ne videblas ke Maroko faris ŝtatan efikan kaj ekskludan agadon en la Okcidenta Saharo".
La 6a de novembro 1975 tamen la Verda Marŝo (organizata de la reĝo Hasano la 2-a de Maroko) trapasis la landlimon ĝistiame internacie agnoskata de la Hispania Saharo. Laŭ la sekvaj Traktatoj de Madrido de 1975, oni interkonsentis provizoran administradon triparta konstituita de Hispanio, Maroko kaj Maŭritanio. La 26-a de februaro de 1976 Hispanio abandonis la teritorion, Maroko persekutis la saharanojn kaj la Frente Polisario proklamis la sendependecon de la Araba Demokratia Sahara Respubliko (RASD) dum rifuĝiĝis en teritorio de arĝelio kaj iniciatis liberigan militon de la teritorio kontraŭ tiuj du menciitaj landoj. Maŭritanio devigiĝis kapitulaci pro la atakoj de la Polisario, kaj en Saharo restis nur Maroko kaj ties administra okupado.
Sagia el Hamra
Sagia el Hamra estas la teritorio koresponda al la norda zono de la iama hispana provinco de Hispania Saharo. Dekomence ĝi estis hispania kolonio en Saharo, sed poste ĝis estis unuigita al Río de Oro. Ĝi havis proksimuman surfacon de 282.000 km². La ĉefurbo estis Ajuno. Alia grava urbo estis Smara, fondita de Ma el Ainin kaj konsiderata religia centro.
La nomo, tradukebla al "ruĝa rojo", devenas el granda rojo samnoma, kiu marenfluas kelkajn kilometrojn okcidente de Ajuno, en ties haveno.
El Kabo Bojador komencas la divida linio kun la teritorio de Río de Oro, kiu situa en paralelo 26º utilis kiel suda landlimo. La paralelo 27º 50' markis la landlimon kun la teritorioj de la Hispania Protektorato de Maroko sude.
Río de Oro (Ora Rivero aŭ Orrivero)
Río de Oro (Ued el Dahab en araba) estas unu de la du teritorioj en kiuj dividiĝis la Hispania Saharo antaŭ la kontraŭleĝa invado fare de Maroko. Ties ĉefurbo estis Villa Cisneros (aktuale Daĥlo). Dekomence ĝi formis parton de la Kolonio de Río de Oro kiu poste kunformis la Hispanian Saharon. Kun surfaco de 184.000 km², okupis la centron kaj sudon de la teritorio.
Trapasata de la Tropiko de Kankro, la paralelo 26º markis ties nordan landlimon, kun Sagia el Hamra. La suda limo estis Ras Nuadibu, duoninsulo kie situas la urbeto de Lagujra, kiu estis aneksiita de Maŭritanio inter 1976 kaj 1979.
La starigita landlimo inter la zonoj okupitaj de Maŭritanio kaj Maroko komencis en Daĥlo, en la paralelo 24º, kaj finis en la landlimo kun Maŭritanio, je la paralelo 23º.
La nomo de la teritorio devenas el 1442 kiam portugaloj ŝajne trafis iomete da pulva oro ŝanĝe de varoj, kaj kredis estis malkaŝintaj riĉan landon orenhavantan. Tio restis onidiraĵo ĝis kiam hispana ekspedicio de 1885 kaj 1886 deklaris, ke ne ekzistis iu ajn rivero kiu marenfluas ĉe la golfo, kaj eble la miskompreno devenas el la longa kaj mallarĝa formo de la golfo kiun verŝajne la portugalaj esploristoj missupozis stuaro de rivero.
Kastelo Haardt
La kastelo Haardter  aŭ – laŭ ties konstruiganto – Villa Clemm estas kastelsimila vilao sur la teritorio de la urboparto Haardt de la urbo Neustadt ĉe la Vinstrato, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Kuala Tembeling
Kuala Tembeling estas urbeto en Pahango, Malajzio.
Geografio-Loko
La urbeto funkcias kiel transiga punkto al la nacia parko, interligante vojan transporton de diversaj grandurboj per boatoveturoj ĝis la parko tra la kvartalo de la urbeto.
Glowe
Glowe stas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Rügen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio kaj estas parto de la insulo Rügen en la Balta Maro. Administre ĝi apartenas al la komunumaro Amt Nord-Rügen de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Palín
Bazaj informoj
Palín, hungare Pályin (pAjin) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.
Situo
Palín situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Laborec, laŭ traira flankovojo, aŭtoŝoseo preteriras. Michalovce troviĝas 12 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1302 en formo "Paulyn". En 1910 loĝis en Pályin 1121 da homoj, (541 slovakoj, 520 hungaroj, 42 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Pályin apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1942 la judoj estis deportitaj. En 2001 loĝis en Palín 843 da homoj, (800 slovakoj, 19 ciganoj, 5 ĉeĥoj, 4 hungaroj, 2 ukrainoj).
Pium
Pium estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 6.694 loĝantojn en 2010.
Balonoj super Waikato
Balonoj super Waikato angle Balloons over Waikato estas festivalo ĉiujara en Hamilton en Nov-Zelando. Ĝi daŭras kvin tagojn kaj altiras enlandajn kaj internaciajn balonistojn. La pinta parto, la balonardado okazas je la universitato de Waikato kun ĉ. 80.000 spektantoj.
Maliculo (rolulo)
Maliculo, aŭ fiulo aŭ malbonulo, estas "malamika" rolulo en rakontoj, ĉu historia aŭ (plej ofte) fikcia rakonto. La antonimo de maliculo estas heroo.
La maliculo estas kutime la antagonisto de la rakonto, tiu kiu negative efikas kontraŭ la aliaj roluloj, ĉefe kontraŭ la protagonisto (la heroo). Sed kelkokaze la maliculo povas esti mem la protagonisto.
Plejofte la maliculo havas morale malbonajn ecojn: kruela, perforta, potencavida, senskrupula, senempatia, aroganteco, megalomania, krima.
Kelkfoje la maliculo estas freneza sciencisto. Ofte la maliculo havas lojala(j)n servanto(j)n.
Plejofte en populara kulturo la maliculo estas viro, sed ankaŭ inaj maliculoj okaze aperas.
Ekzemploj
Kelkaj konataj maliculoj en populara kulturo:
Gambaso
Gambaso estas programlingvo por Linukso. La projekto startis en 1999. Oni intencias ke ĝi estos programlingvo simila al Visual Basic.
Jarnsakso (luno)
Jarnsakso, Jarnsaxa, estas malgranda natura satelito de la planedo Saturno.
Čamovce
Čamovce, hungare Csomatelke estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
Tata (firmao)
Tata estas grava kaj diversfaka firmaego en Barato. Naskita en 1860 far Jamshedji Tata, la societo (kiu diversiĝis en sektoroj tiel buntaj kiel transportoj, hoteloj, energio, nutrado) ankaŭ ĉiam sekvis rigoran kodon pri la respekto de sia dungitaro.
Čamovce
Situo
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Fiľakovo-Tornaľa. La unua urbo troviĝas 6 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1240 en formo "Chama". En 1683 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. Ĉe la proksima monto ŝtonominejo funkciis. En 1910 loĝis tie 706 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 524 da homoj, (409 hungaroj, 84 slovakoj).
Tata (firmao)
La plej konata inter la kompanioj de Tata estas la TELCO (Tata Engineering and Locomotives Ltd, Tata Inĝenieriko kaj Lokomotivoj), kiu produktas aŭtojn por la enlanda merkato. Ĝiaj produktaĵoj inkluzivas veturilojn de turismo, utilveturilojn kaj komercajn veturilojn de ĉiaj tipoj por transporti varojn aŭ pasaĝerojn. Tata ankaŭ planas ekrpodukti ekologie nenocajn aŭtomibilojn, kiel air car ks.
Kelkaj gravaj Tata-familianoj:
Jarnsakso (luno)
Jarnsaxa rivoluas ĉirkaŭ Saturno malantaŭen.
Jodlado
Jodlado estas kantado sen teksto kun rapida ŝanĝo inter kap- kaj brustvoĉo (do inter falseto kaj normala voĉo). Ofte oni rilatas tiun kantotipon kun tradiciaj kutimoj de Tirolo, Aŭstrio. Tamen tiu voĉotekniko estas uzata en multaj kulturoj tra la mondo. Oni konsideras, ke la unua kiu registris jodladon estis Riley Puckett en 1924.
Zsuzsanna Ferencz
FERENCZ Zsuzsanna [ferenc] (familinomo Jagamas) estis rumanuja hungara verkistino, ĵurnalistino, anino de E-MIL, filino de Ilona Jagamas naskita la 20-an de novembro 1947 en Kluĵo kaj mortinta en Bukareŝto la 30-an de januaro 2010. Ŝi estis entombigita en la vilaĝo Petreni.
Herrera Oria (metroo de Madrido)
Herrera Oria estas stacio sur de la Metroo de Madrido, situanta sub Strato Ginzo de Limia, en la parto inter Avenuo del Cardenal Herrera Oria kaj la Avenuo de la Ilustración, inter la kvartaloj El Pilar kaj La Paz, ambaŭ en distrikto Fuencarral-El Pardo.
La stacio estis malfermita la.
108072 Odifreddi
108072 Odifreddi estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Asiago-DLR Asteroid Survey elde la observa stacio de Asiago Cima Ekar, proksime de Asiago en Italio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la italan matematikiston kaj logikiston Piergiorgio Odifreddi. Pasia pri historio de la sciencoj, li ankaŭ estas tre aktiva kiel populara scienca verkisto kaj eseisto. Profesoro pri matematika logiko ĉe la Departemento de matematiko de la Universitato de Torino, li instruis ankaŭ ĉe Cornell en Usono.
Matias Cardoso
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Norte de Minas (do "Nordo de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Januária. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
18821 Markhavel
18821 Markhavel estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Mark Junichi Havel, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto en teamo pri gerontologio. Li estis lernanto ĉe la Keystone School de San Antonio (Teksaso Usono).
Plouharnel - Carnac (stacidomo)
Plouharnel - Carnac estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Plouharnel, apud Carnac, en departemento Morbihan, regiono.
Frotkoeficiento
La frotkoeficiento estas valoro kiu montras la interrilaton inter la frotforto kaj la normala forto inter la objektoj. Ĝi estas valoro kiu estas uzata en fiziko por trovi aŭ la fortforton aŭ la normalan forton inter la surfacoj de du kuntuŝiĝantaj korpoj.
Petrikovce
Bazaj informoj
Petrikovce, hungare Petrik estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.
Plouharnel - Carnac (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Petrikovce
Situo
Petrikovce situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Michalovce troviĝas 26 km-ojn.
Plouharnel - Carnac (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Auray - Quiberon (473000).
Petrikovce
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1411. En 1910 loĝis en Petrik 403 da homoj, (395 slovakoj, 6 hungaroj, po 1 germano kaj ruteno). Ĝis Traktato de Trianon Petrik apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Nagymihályi, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Petrikovce 208 da homoj, (204 slovakoj, 3 hungaroj, 1 ĉeĥo).
Frotkoeficiento
La frotkoeficiento estas kalkulata per la formulo
Ekzistas diversaj tipoj de frotkoeficiento \mu. La statika frotkoeficiento estas la valoro kiun oni obtenas kiam en la supra formulo la frotforto estas tiu, kiu necesas por ekmovi la nemovan korpon. La dinamika frotkoeficiento estas obtenata, kiam la frotforto estas tiu, kiu necesas por daŭre movi la jam glitantan korpon.
El eksperimentoj rezultas, ke la statika frotforto bezonata por ekmovi la korpon, ne estas precize mezurebla. Ĉiuokaze ĝi estas pli alta ol la dinamika frotforto. La kialo estas, ke la surfacoj nepre ne estas tute glataj. Mikroskope rigarditaj, ĝi aspektas, kiel montrataj en la figuro. Ili estas iamaniere endentigitaj. Por ekmovi la supran korpon unue bezonas malkonekti la endentigon kaj por tio estas bezonata pli granda forto, ol por glitante movi ĝin.
La frotkoeficiento ne havas ajnan unuon.
La frotforto inter la surfacoj efikas nur, kiam unu korpo moviĝas aŭ kiam oni volas ekmovi unu korpon rilate al la alia.
Santo Calì
Santo CALÌ (Linguaglossa, la 21-an de oktobro 1918 - la 16-an de decembro 1972) estis poeto, instruisto kaj homo de la itala kulturo.
Post kiam li ĉeestis en la Universitato de Romo, sub la gvido de la plej grandaj kleruloj de la tempo, li diplomiĝis en Katanio kun tezo titolita "La Folkloro en la nordorienta regiono de Etna", malkaŝante sian fervoran intereson pri la tradicioj de sia lando. Li estis multfaceta viro, kun vastaj interesoj, kiu engaĝiĝis pasie pri ĉio, kion li kredis. Li dediĉis sian vivon al politika devo, instruado kaj kulturo. Kiel juna viro li servis en la separisma movado kaj poste aliĝis al la Itala Komunista Partio, en kiu li aktive partoprenis la politikan vivon de Linguaglossa. Kiel instruisto li estis inter la unuaj, kiuj uzis novan manieron igi lernejojn pli demokratiajn kaj pli malfermajn al novaj aferoj. En tempoj, kiam ne estis aktualaj novaĵoj en la lernejo, li ofte ligis sian instruadon al la faktoj de la nuntempo kaj por ĉi tiu celo, ekzemple, li portis artikolojn al lernejo kaj komentis ĝin kune kun siaj studentoj. Calì estis literatura kaj erudicia homo. Li tradukis en la sicilian kaj reinterpretis kelkajn poetojn de la pasinteco, kiel ekzemple la poetoj de la Palatina Antologio en "Mara Sgamirria", Marcialo en "Epigramoj de Marcialo", Giovenale en "Fimmina", verkis eseojn pri folkloro, etnologio, sociologio, historio. kaj de arta historio. Por la studentoj de Linguaglossa, li verkis la tekston "Il mio paese", plena de novaĵoj pri la legendoj, la kantoj, la eminentuloj, la historio de Linguaglossa. En la teksto ankaŭ ekzistas statistikaj datumoj pri la teritorio, loĝantaro, geografio kaj ekonomio de la lando. Li ankaŭ kolektis kaj komentis la poemojn de la gimnazianoj, kiujn li instruis kaj aranĝis, ke ili estis publikigitaj en la du tekstoj "Hiacintoj por via spirito" kaj "Ruĝa Tulipo".
Santo Calì komponis multnombrajn dialektajn poemojn. Li komencis en 1947, kun la verko "Mungibeddu", kiu malgraŭ viveca aprezado kaj gajnante multajn premiojn, ankoraŭ prezentis vortaron riĉan je italismoj, li tiam metis paŭzon de multaj jaroj, ĉar li estis tro okupita pri mil aliaj agadoj, kaj li rekomencis kelkajn jarojn antaŭ ol li mortis per abunda produktado de alta lingva kaj arta matureco. Liaj poemoj, fakte dialektaj, fariĝis vera lingvo. Ĉi tiu atingo estis la rezulto de longa serĉado de popolaj kantoj, legendoj, frazoj, terminoj de la plej humilaj homoj de Etna, kaj la frukto de profunda historia esplorado pri la sicilia 18-a jarcento, precipe pri la laboro de kaj sur la arkivoj de la familio Privitera. Iuj el liaj poemoj estas pri amo, la plimulto el ili esprimas fortan politikan kaj socian streĉon, de kiu Domenico Tempio elstarigas doloron pri la kondiĉoj de ekspluatado, al kiuj la kamparanoj estis submetitaj.