cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Birka
Birka (hodiaŭ sur insulo Björkö) estis golfa urbo en Svedio, kiu estis grava komerca centro de la 8-a ĝis 10-a jarcentoj en la Balta maro kaj al kiu venis varoj eĉ el Ĉinio. Björkö situas en la lago Mälaren, proksime al Stokholmo, kaj apartenas al la komunumo Ekerö. Birka kaj Hovgården ekde 1993 apartenas al la Monda Kulturheredaĵo de Unesko.
Sur la insulo loĝas agrokultivantoj, sed troviĝas tie eĉ elfosejo kaj muzeo. Somere ĝi estas populara turista vidindaĵo.
Birka floris en la 8-a kaj 9-a jc, kaj tie ekformiĝis kristana komunumo en Svedio - eble la unua - kiun fondis en 831 la sanktulo Ansgar. Nekristanaj svedoj dum la jaro 936 murdis la episkopon Unni.
(En la populara eklezia historio de Svedio Birka famiĝis, ĉar oni diris ke Ansgar portis la kristanismon al Svedio venante al tiu loko. Nuntempe, tamen, oni konscias ke unue Svedio tiam ankoraŭ ne ekzistis kiel politika unuo, due Ansgar supozeble ne estis la unua kristana misiisto en la teritorio de la posta Svedio, kaj trie li fakte ne sukcesis, sed fiaskis kaj la regiono kristaniĝis nur dum la 11-a jarcento.)
La plej granda loĝantaro de la urbo estis 700. Oni trovis ĉ. 3000 tombojn. La administra centro estis ekster la urbo, sur la proksima insulo Adelsö. Laŭ malnovaj skribaĵoj, la urbo estis ĉirkaŭita per lignaj bariloj kaj oni faris la havenon malprofunda por malebligi alvenon de pli grandaj ŝipoj (tamen oni ne trovis pruvaĵojn pri tio). La urbo perdis signifon en la 10-a jarcento, kiam konstruiĝis Sigtuna.
József Árvay
ÁRVAY József [pr. a:rvai] estis rumanuja hungara lingvisto naskiĝinta en Braŝovo la 28-an de junio 1916 kaj mortinta en Sfântu Gheorghe la 16-an de januaro 1975.
Kariero
Árvay havigis diplomon pri fako de hungara lingvo-historio en Kluĵo kaj inter 1940 kaj 1944 li estis universitata asistanto en Koloĵvaro. Ekde 1945 li estis en Sfântu Gheorghe muzeologo, poste direktoro de la Székely Nemzeti Múzeum. Ekde 1947 li instruis, ekde 1953 li estis direktoro de la arkivejo.
(21271) 1996 RF33
(21271) 1996 RF33 estas troja asteroido de Jupitero orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero: ĝi estas do ano de la tiel nomata "Greka Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo Uppsala-DLR Trojan Survey elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Malfermitaj datumoj
Malfermitaj datumoj estas datumoj kiuj estas publike alireblaj, utiligeblaj, eldoneblaj kaj kundivideblaj de iu ajn por ajna celo. Malfermitaj datumoj estas permesitaj sub malfermita permesilo.
La celoj de la movado de malfermitaj datumoj estas similaj al tiuj de aliaj "malferm(-fontaj)" movadoj kiel malfermfontaj programaro, aparataro, liberaj verkoj, specifigaĵoj, malfermita edukado, liberaj lerniloj, malferma registaro, malferma sciaro, malfermita aliro, malferma scienco kaj malferma retejaro.
Jubileo (hebrea)
La hebrea jubileo vidas siajn radikojn en Malnova Testamento. La Mosea leĝo jam establis por la juda popolo apartan jaron (Levidoj (25,10-13: ”Kaj sanktigu la kvindekan jaron, kaj proklamu liberecon en la lando por ĉiuj ĝiaj loĝantoj: Jubileo ĝi estu por vi; kaj revenu ĉiu al sia posedaĵo, kaj ĉiu revenu al sia familio. 11 Jubileo ĝi estu por vi, la kvindeka jaro; ne semu, kaj ne rikoltu tion, kio mem elkreskis, kaj ne deprenu la berojn de la nepritranĉitaj vinberbranĉoj. 12 Ĉar jubileo ĝi estas, sankta ĝi estu por vi; de la kampo manĝu ĝiajn produktaĵojn. 13 En tiu jubilea jaro ĉiu revenu al sia posedaĵo)”.
Se la teksto ne estas de Moseo kiel eble la libro mem, kiel sugestas jam bibliistoj kaj historiistoj, la atribuaĵo el si mem atestas tiun moron inter la gentoj de Palestino kaj tio okazadis pro religiaj motivoj: ĉe la limdato de la 50aj jaroj, la kultiveblaj terpecoj devis esti redonitaj al la originaj proprietuloj kun jara ripozo de la tero, la sklaviĝintoj rajtis rehavi liberon kaj la ŝuldoj estingiĝis. Kaj tio okazadis pro “dia ordono”.
Diskutoj kaj modifoj en la judaj kutimoj
El la postbiblia epoko, rabenara tradicio reprenis kaj pridiskutis la leĝojn koncernantajn la sabatan jaron kaj la jubilean jaron, ilin konsiderante samaĵon, kaj opiniante neaktualigeblaj ekstere de la izraela tero (en diaspora kondiĉo). Sed de ili oni konservis la etikajn kaj sociajn instigojn de la jubileo. Eĉ en la okupita izraela tero ne eblis observi la jubilejan leĝojn kaj pro tio rabenoj ilin modifis ĉar nur Talmudajn kaj ne bibliajn. Nun kiam judoj rekomencis labori la palestinan teron, tie kaj tie reaperis spuroj de observado de la antikva jubileo.
Oni diskutas, inter judoj, ĉu en la epoko de la Dua Templo (tiu establita postekzile) oni vere realigis la jubileon aŭ, male, pro ekonomiaj motivoj, oni ĝin forlasis.
Lasttempe, ĉar la kristana kaj juda jubileoj, sendepende de la eksteraj moroj, havas, kerne, la saman celon (plibonigi la homan koron kaj rekrei novan fratecon krom alproksimiĝo al Dio), iuj hebreoj kaj kristanoj ekpriparolis eblan kunlaboradon, partoprenante en jubileaj ritoj kaj prifortigante la celojn komunajn.
Nestorio
Nestorio (Νεστόριος, Nestorius, نُسْطُور‎; naskiĝis ĉirkaŭ 386, mortis ĉirkaŭ 451), estis siria kristana estro de la 5-a jarcento.
Vivo
Nestorio naskiĝis ĉ. 386, en la urbo Germanicio (Germanicia) en la Romia provinco Sirio (nun Kahramanmaraş en Turkio). Li disĉipliĝis sub Teodoro de Mopsuestio en Antioĥio.
En 428, li fariĝis patriarko de Konstantinopolo, kaj transloĝis al Konstantinopolo. Tie, li partopreniĝis en disputoj pri kristologio. Tie, li evoluigis doktrinon kiu portas lian nomon (nestorianismo).
En 431, la Koncilio de Efezo deklaris lin hereza, kaj elpatriarkigis lin. Nestorio reiris al Antioĥio; tamen, en 435, Teodozio la 2-a forpelis lin. Poste, li transloĝis en monaĥejon en la dezerto de Libio, kie li mortis inter 440 kaj 451.
Liaj sekvantoj, la nestorianoj, disvastigis la doktrinon en Azio, kreante gravan eklezion kiu etendiĝis ekde Barato ĝis Siberio. Post la apero de Islamo, multaj el tiuj kredantoj iĝis islamanoj aŭ estis masakritaj. Nuntempe ekzistas kongregacioj de tiu eklezio en Irako (Asiria Eklezio de la Oriento), Irano, Barato, Ĉinio, Usono kaj aliaj lokoj al kiu enmigris komunumoj de la menciitaj landoj.
Verko
Kiam li estis akuzita je herezo, liaj verkaĵoj estis malpermesitaj kaj amase detruitaj. Ĝi temis pri multnombra verkaro ĉefe pri predikoj, leteroj kaj kelkaj traktatoj dediĉataj al dogmaj temoj kiuj estis disputataj tiuepoke. Ankoraŭ konserviĝas la verkaĵo Bazaro de Heraklido de Damasko, kie li kritikas la starpunkton de Cirilo de Aleksandrio kaj, konsekvence, la finajn decidojn de la Koncilio.
Nexon (stacidomo)
Nexon estas franca stacidomo sur linioj -  kaj Nexon -, situanta en  Nexon, en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Eksponenta malkresko
Kvanto estas sub eksponenta disfalo se ĝi malgrandiĝas je kurzo proporcia kun ĝia valoro. Ĉi tio povas esti esprimita kiel jena diferenciala ekvacio, kie N estas la kvanto kaj λ estas pozitiva nombro nomata kiel la disfala konstanto:
La solvaĵo al ĉi tiu ekvacio estas
Ĉi tiu estas la formo de la ekvacio kiu estas plej kutime uzata por priskribi eksponentan funkcian disfalon. La konstanto de integralado C estas ofte skribata kiel N_0 \, ĉar ĝi signifas la originalan kvanton.
Solvo de la diferenciala ekvacio
La ekvacio kiu priskribas la eksponentan funkcian disfalon estas
Disfendante la variablojn rezultas
Integralante rezultas
kie: C = \ e^D.
Mezuro de disfalo: duoniĝtempo kaj averaĝa vivperiodo
Grava karakterizo de eksponenta disfalo estas la tempo postulata por la disfalanta kvanto por fali al duono de ĝia komenca valoro. Ĉi tiu tempo estas nomata kiel la duoniĝtempo, kaj ofte skribata kiel t_{1/2} \. La ekvacio priskribanta duoniĝtempon estas
Jena tabelo montras la malpligrandiĝon de la kvanto:
Iuj formoj de eksponenta disfalo havas alternativan karakterizadon. Se la disfalanta kvanto estas la kvanto de diskretaj eroj de aro, eblas komputi la averaĝan longon de tempo por kiu ero restas en la aro. Ĉi tio estas nomata kiel la meznombra vivperiodo, kaj estas priskribata per la ekvacio
kie c estas konstanta tia ke probablo de la tuto estu 1. Ĝi estas kalkulata surbaze de tio ke
kaj do
De ĉi ĉio
La vivtempo de ĉi aparta ero estas tiam de eksponenta distribuo.
Disfalo per du aŭ pli multaj procezoj
Kvanto povas disfali tra du aŭ pli multaj malsamaj procezoj samtempe. Ĉi tiuj procezoj povas havi malsamajn probablojn de okazo, kaj tial okazi je malsama kurzoj kun malsamaj duoniĝtempoj. Ekzemple, ĉe du samtempaj disfalaj procezoj
kaj la disfalo de la kvanto N estas donita per:
La tuteca duoniĝtempo T _{1/2} tiam estas
aŭ, en per la apartaj duoniĝtempoj
kie t _1 estas la duoniĝtempo de la unua procezo, kaj t _2 estas la duoniĝtempo de la dua procezo.
Aplikoj kaj ekzemploj
Eksponenta disfalo okazas en larĝa diversaĵo de situacioj. La plejparto de ĉi tiuj estas en la domajno de la natursciencoj. Ĉiu apliko de matematiko al la socia scienco aŭ homa scienco estas riska kaj malcerta, pro la eksterordinara komplekseco de homa konduto. Tamen, kelkaj malglate eksponentej disfalantaj fenomenoj estas identigitaj ankaŭ tie.
Multaj disfalaj procezoj kiuj estas ofte traktataj kiel eksponentaj, estas reale nur eksponentaj se la specimeno estas granda kaj la leĝo de grandaj nombroj veras. Por malgrandaj specimenoj, pli ĝenerala analitiko estas necesa, por procezo de Poisson.
Nintendo GameCube
La Nintendo GameCube estas videoludilo unue lanĉita de Nintendo en 2001. La sekva videoludilo, la Nintendo Wii, aperis en 2006. La GameCube konkurencis interalie kontraŭ la Xbox de Microsoft kaj la PlayStation 2 de Sony.
Scienco dum la tempo de Karlo la Granda
Karlo la Granda aŭ Karolo la Granda sin okupis pri la "artoj" de gramatiko kaj retoriko. Li instigis la ekigon de monaĥejaj lernejoj, kie ne nur la propraj monaĥoj, sed ankaŭ laikoj kaj klerikuloj povis pliedukiĝi. Li provis instigi ĝeneralan lernejan sistemon por la klerularo, gvidata unuflanke de la reĝo, aliflanke de la monaĥejoj.
Reformo de la skribado
Por ebligi la distribuon de la scioj, unuigo kaj plisimpligo de la skribado necesis. La diversaj skribformoj en eŭropaj kulturaj regionoj estis anstataŭigitaj de klara kaj bone legebla skribo, la karolinga minusklo. Ĝis la 12-a jarcento tiu disvastiĝis en la tuta Eŭropo.
Ĉar Karlo persone ne estis kontenta pri la skribmaniero de sia tempo, li instigis la enkondukon de frazaj signoj kaj aliaj detaloj por plifaciligi la legadon. Tiuj estis:
Decidaj impulsoj por la okcidenta scienco
Daŭrigenda
NGC 7643
NGC 7643 (aliaj indikoj — NGC 7644, UGC 12563, MCG 2-59-33, ZWG 431.51, PGC 71261) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 7643, NGC 7644.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Enschede
Enschede estas urbo kaj municipo en regiono Twente de la nederlanda provinco Overiselo.
Fine de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La municipo de Enschede enhavas la urbon Enschede kaj la vilaĝojn Lonneker, Boekelo, Usselo kaj Glanerbrug. Enschede per tio estas la plej granda urbo de Overiselo kaj la dektria urbo laŭ grando de Nederlando.
Esperanto
En Enschede estas Dr Zamenhoflaan (aleo) (vidu:Listo de ZEO-j en Nederlando)
Erich Wurzer
Erich WURZER (naskiĝinta la en Suhl, mortinta la  samloke) estis germana skulptisto. Lia plej granda verko Kämpfer gegen Faschismus staras ekde la 1990-aj jaroj en la Urboparko de Suhl. Li intence kreis politike maldekstran arton.
Agado kreiva
Li mem trejniĝis kiel skulptisto kaj stukistoj fare de la patro kaj prezentis sin sukcese al majstra ekzameniĝo en 1931. Jam la avo estis estinta pentristo. Wurzer frekventis la Altlernejon pri vidaj artoj en Vajmaro sed li studentece interrompitis pro deviga soldatado dum la Dua mondmilito. Liberprofesia deĵoro eblis ekde 1946.
Liaj verkoj ne nur en lia naskiĝurbo spekteblis sed ankaŭ ekstere de la limoj de Distrikto Suhl, eĉ ekstere de GDR. Li partoprenis multajn ekspoziciojn, ekz. en Berlino, Vajmaro, Gotao, Magdeburg, Lepsiko, Karl-Marx-Stadt kaj Dresdeno.
Eĉ en Sovetio, Ĉeĥoslovakujo, Pollando, Hungarujo aŭ en Maroko troveblis artaĵoj wurzer-aj. En Suhl troviĝis lia ateliero apud Holunderbusch proksime de la entrepreno Feinmeß. Plaĉis al Wurzer tre trejni kaj konsiladi junajn artistojn.
Jean-François Revel
Jean-François REVEL (nasknome Jean-François RICARD) (naskiĝis en Marsejlo, mortis  en Le Kremlin-Bicêtre) estis franca filozofo, aŭtoro kaj ĵurnalisto.
Erich Wurzer
Agado kreiva
Wurzer ankaŭ interesiĝis pasie pri miniaturaviadiloj kiel ankaŭ lia filo Matthias.
Jean-François Revel
Familio
Jean-François Ricard naskiĝis en Marsejlo en 1924, en familio el Franĉkonteo.
Li geedziĝis unuafoje la 26-an de julio 1945 kun la pentristo Yahne Le Toumelin (naskiĝinta en 1923) kun kiu li havis filon kaj filinon: Matthieu Ricard (naskiĝinta en 1946), budhisma monaĥo, verkisto kaj interpretisto en la franca de la Dalai-lamao, kaj Ève Ricard (naskiĝinta en 1948), verkisto.
Frandemulo, li adoptis (por eldoni verkojn pri filozofio en 1957) la pseŭdonimon "Revel", el la nomo de la pariza restoracio Chez Revel , precizigante en siaj memuaroj "Revel, prunta nomo, estis la signo de restoracio, kies stufaĵo estis fama". Poste, li laŭleĝe ŝanĝis sian familian nomon.
La 7-an de julio 1967 li duafoje geedziĝis, kun la ĵurnalisto Claude Sarraute (naskiĝinta en 1927). El ĉi tiu kuniĝo naskiĝis la altranga ŝtatoficisto Nicolas Revel en 1966 kaj Véronique Revel en 1968.
Kariero
Dum 2-a Mondmilito, Jean-François Revel aliĝis al la Franca rezistado en Parizo sub la ordoj de Auguste Anglès. Post diplomiĝo ĉe Normale Sup (franca lernejo pri instruado) kaj de filozofio en 1956, li instruis en Alĝerio (tiama franca departemento), eksterlande - en Meksiko kaj Italio - poste en Francio - en Lille kaj Parizo - ĝis 1963.
Li poste dediĉis sin al sia kariero kiel ĵurnalisto kaj verkisto. Li tiel tre regule kontribuis al la arta recenzo L'Œil de 1961 ĝis 1967. La 26-an de marto 1970, Jean-François Revel debatis kun François de Closets kaj Marc Gilbert, en la televida programo Volume, pri Virino sur la Luno reĝisorita de Fritz Lang.
En 1976, li publikigis La Tentation totalitaire, kaj jaron poste La Nouvelle Censure. Proksime al la usonaj dekstremuloj, li aliĝis en januaro 1982 al konferenco de la "Komitato por la Libera Mondo", kie lanĉiĝis virulentaj atakoj kontraŭ la Unuiĝintaj Nacioj.
Krom politiko kaj filozofio (la temoj de lia unua pamfletista eseo Pourquoi des philosophes kaj de lia Histoire de la philosophie occidentale. De Thalès à Kant), Jean-François Revel verkis ankaŭ pri literaturo (Sur Proust, 1960 kaj 1997), la historio de arto (L'Œil et la Connaissance, 1998) kaj gastronomio (Un festin en parole, 1985).
Li estis elektita la 19-an de junio 1997 al la Franca Akademio en la 24-a katedro, kiun li ricevis la 11-an de junio 1998 de Marc Fumaroli. La saman jaron, li publikigis siajn memuarojn sub la titolo Le Voleur dans la maison vide  ("La ŝtelisto en la malplena domo") kaj ankaŭ Le moine et le philosophe ("La monako kaj la filozofo"), dialogo kun sia filo Matthieu Ricard, tibet-budhisma monaĥo.
Jean-François Revel mortis la 30-an de aprilo 2006 kaj estis entombigita la 5-an de majo en la Tombejo de Montparnasse (10-a divizio).
Opinioj
En filozofio, la plej granda parto de lia kontribuo kuŝas en tre sukcesa eseo publikigita en 1957, Pourquoi des philosophes ("Kial filozofiistoj"). Li klarigas kiel filozofio elĉerpis sian historian rolon, kiu devis naski sciencon. Ekde Kant, biologio, fiziko kaj poste psikologio malligiĝis de filozofio, kiu fariĝis literatura ĝenro. La disciplino kiu provis doni tutmondan klarigon de la realo tial kaŭzis la aperon de scienco. Jen kio kondukis Revel moki ekzistadismon, bergsonismon, lakanismon, strukturismon, Hegel, Heidegger kaj ĉiujn, kiuj pretendis proponi tutmondajn interpretajn sistemojn de realo anstataŭ sciencistoj. Revel ofte estas difinita kiel raciisma filozofo. Por li, ĉiu filozofio kiel interpreto de la mondo estas rifuzenda, estante malamiko de scienco kaj vero.
Se Revel estis, iusence, iafoje konsiderata kiel raciista, li eble estis eĉ pli empiriisto (aŭ proksima al kritika raciismo), en la senco, ke li juĝis ideojn nur laŭ la mezuro de faktoj kaj pasinta spertaro, sendepende de abstrakta rezonado. Revel malfidis teoriajn konjektojn, kiuj ne baziĝas sur sperto. Tial li kritikis filozofojn unuflanke kaj socialistojn (en la vasta senco) aliflanke. Ekzemple, li kritikis ĉi-lastan pro "kompari la perfektecon de tio, kio ne ekzistas - komunisma utopio - kun la neperfektaĵoj de tio, kio ekzistas - demokratia kapitalismo" ; aŭ denove, perfidi la marksisman koncepton pri praksiso, laŭ kiu teorioj estas taksataj laŭ la mezuro de sia konkreta realeco kaj ne de siaj intencoj. Tiel, li ne ĉesis bedaŭri la indulgon al tiel nomataj "maldekstraj" diktatorecoj rilate al tiel nomataj "dekstremaj" diktatorecoj.
Oni ŝuldas al li la teoriadon en 1979 pri la homhelpa rajto de enmiksiĝo.
Post la subskribo de la Komuna Programo de la Socialista Partio kun la francaj komunistoj en 1972, li rompis kun François Mitterrand, kiun li kritikis pro tio, ke li senigis la maldekstron de iu ajn ŝanco akiri potencon, lasante ĝin "englutebla" de la komunistoj. Li denuncis multajn proponojn de la komuna programo eliranta rekte de PCF, precipe pri eldonaj kaj informaj aferoj. Malamiko de gaŭlismo, li neniam ĉesis riproĉi al la Socialista Partio ĝian koluzion kun komunismaj totalismoj. Al tiuj, kiuj kritikis lin, ke li proksimiĝis al la liberaluloj, li respondis, ke por li la maldekstro ĉiam estis liberalisma, sed ke la franca maldekstro ĉesis esti tiel.
Por Revel, socialismo nur realigeblas en efikema ekonomio, ĉar la Socialema ŝtato povas vivi nur subtenata de produktema ekonomio:"Tamen, la liberalismaj kapitalismaj ekonomioj pruvis, ke ili estas la plej efikaj por plibonigi la vivnivelon de homaj socioj, liberalismo ne devus esti malakceptita de la franca maldekstro".
Li estis ofta kontribuanto al la revuo Commentaire ("Komentaĵo") fondita de Raymond Aron kaj Jean-Claude Casanova en 1978. En intelektaj rondoj, Jean-François Revel estis unu el la ĉefaj francaj kritikistoj de marksismo, kies influo igis lin malproksimiĝi de la politika maldekstro.
Certeju de Jos
Certeju de Jos (ĉerteĵu de ĵos) (hungare:Alsócsertés, germane:Tschertesen) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 601 loĝantojn (rumanoj); en 1992 321 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1468. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Vorţa.
Stan Rogers
Stan ROGERS estis kanada kantisto kaj kantoverkisto. Li naskiĝis la 29-an de novembro, 1949 en Hamilton, Ontario, kaj mortis la 2-an de junio, 1983.
Li estis konata pro sia riĉa baritona voĉo kaj pro siaj bele prilaboritaj popolkantecaj kantotekstoj, ofte inspiritaj de la ĉiutagaj vivospertoj de laboristoj en la atlantikaj provincoj de Kanado (de kie venis liaj gepatroj) kaj poste ankaŭ en la stepoj de okcidenta kaj meza Kanado. Nur 33-jara, li mortis en incendio aviadila ĉe flughaveno en norda Kentukio, survoje hejmen de kantofestivalo en Teksaso. Lia influo sur la indiĝena popolmuziko de Kanado restas fortega, kaj kantoj liaj (ekzemple Northwest Passage, Mary Ellen Carter (Rise Again), Barrett's Privateers ka.) estas vaste kantataj tra anglalingvujo.
Ebersbach (Fils)
Ebersbach (Fils) aŭ Ebersbach an der Fils estas urba komunumo en Germanio. Ĝi apartenas al la distrikto Göppingen kaj al la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ferenc Kerekes (skulptisto)
Ferenc Kerekes [kerekeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kerekes Ferenc estis hungara skulptisto, tondisto. Ferenc Kerekes naskiĝis la en Kecskemét, li mortis la  en Kecskemét.
Biografio
Ferenc Kerekes frekventis bazlernejon en Helvécia, poste li lernis jam en Kecskemét en faklernejo por esti tondisto. Kelkajn jaroj li estis tondisto, sed li libertempe interesiĝis pri pentrado, li lernis de János Bozsó, poste pri skulptado. Liaj majstroj estis Viktor Kalló, István Szabó (skulptisto), István Szabó (1927) kaj Mihály Mészáros. Ekde 1973 li estis nur skulptisto, en la sekva jaro li havis stipendion. Li studvojaĝis en 1978 en Parizo, en 1983 en Grekio. En 1988 li establis hejme propran atelieron. Li ricevis 2 premiojn en 1975 kaj 1983.
Zwilling J.A. Henckels AG
Zwilling J.A. Henckels AG estas germana firmao el Solingen kiu fabrikas tranĉilojn. Al ĝi intertempe ankaŭ apartenas Bremer Silberwaren Fabrik kaj Wilkens und Söhne. Temas pri unu de la plej malnovaj firmaoj en Germanujo.
Historio
La firmaa emblemo de la ĝemeloj estis enkondukita de Peter Henckels en 1731 (Registro de la logoo je la 13a de junio 1731). La nuna firmaa nomo Zwilling (Ĝemelo) J.A. Henckels venas de Johann Abraham Henckels, kiu naskiĝis 40 jarojn poste. En 1818 oni malfermis la unuan vendofilialon en Berlino. En la jaro 1851 la firmao gajnis premion por tranĉiloj dum la internacia ekspozicio en Londono; kvar jarojn poste sekvis alia premio dum la internacia ekspozicio en Parizo. 30 jarojn poste oni malfermis filialon en Novjorko kaj poste oni malfermis filialojn en ĉiuj partoj de Eŭropo. En 1895 la marko J. A. HENCKELS INTERNATIONAL registriĝis kiel germana marko.
Panama kanalo
La Panama kanalo - ankaŭ nomata Panamkanalo kaj en la hispana Canal de Panamá - estas homfarita porŝipa kanalo tra la panama istmo (vidu Panamo kaj Panamurbo), por la internacia trafiko de ŝipoj inter oceanoj Atlantiko (tra la Kariba Maro) kaj Pacifiko. Ĝi estis finkonstruita en 1914. Ĝia longeco estas 77.1 aŭ 82 kilometroj, depende de la konsidero kaj mezuroj. De sia inaŭguro je la 15-a de aŭgusto de 1914, la kanalon trairis pli ol 815,000 ŝipoj en 2008. Ĉiujara trafiko altiĝis el ĉirkaŭ 1,000 ŝipoj en 1914, kiam la kanalo malfermiĝis, al 14,702 ŝipoj en 2008, tiuj lastaj mezure totalon de 309.6 milionoj da tunoj. La plej grandaj ŝipoj kiuj povas trapasi la kanalon nune estas nomataj Panamax. La Usona Societo de Civilaj Inĝenieroj nomigis la Panaman Kanalon unu el la sep mirindaĵoj de la moderna mondo.
Do, ĝi ludas ŝlosilan rolon por la internacia mara komerco. Estas kluzoj je ĉiu fino por levi ŝipojn al la Lago Gatuno, nome artefarita lago kreita por malpliigi la kvanton de elfosada verko postulita por la kanalo, 26 metrojn super la marnivelo. La nunaj kluzoj estas 33.5 metrojn larĝaj. Tria, pli larĝa relo de kluzoj estas nune sub konstruado kaj devus malfermiĝi en 2016.
Francio eklaboris por la kanalo en 1881, sed devis haltigi pro inĝenieradaj problemoj kaj granda mortindico pro malsanoj. Usono reprenis la projekton en 1904, kaj uzis tutan jardekon por kompleti la kanalon, kiu estis oficiale malfermita en la 15a de aŭgusto de 1914. La konstruado de la kanalo estis defiego kaj grandega klopodo, kaj 27 500 personoj mortis dum la konstruado. Ĝi estis tre grava por la usona ekonomio. La vojaĝo el Novjorko al Sanfrancisko ŝipe estus 21 000 kilometrojn longa sen la Kanalo de Panamo, kaj sole 8 472 kilometrojn tra ĝi. Krome la nova marvojo permesis eviti la malproksiman, hazardan vojon de la Horna Kabo ĉirkaŭ la plej sudan pinton de Sudameriko tra la Drake-pasejo aŭ tra la Magelana markolo. Tiu pli mallonga, pli rapida, kaj pli sekura vojo al la usona okcidenta marbordo kaj al landoj en kaj ĉirkaŭ la Pacifikan Oceanon permesis al tiuj lokoj iĝi pli integrataj kun la monda ekonomio. Necesas inter 20 kaj 30 horojn por trapaso la kanalon.
Dum la konstruado, la posedrajto de la teritorio kie estas nune la Panama Kanalo estis unue de Kolombio, poste de Francio, kaj poste de Usono. La kanalo kaj la ĉirkaŭa Zono de la Kanalo de Panamo estis de sia komenco regataj de la usona registaro, kiu fakte instigis iam la sendependecon de la nuna Respubliko de Panamo disde Kolombio por ebligi tiun regadon. La Kanala Zono, tereno en ambaŭ bordoj de la kanalo mem, estis sub reala suvereneco de Usono ĝis la traktato inter Omar Torrijos kaj Jimmy Carter je la 7-a de septembro de 1977, kiu markis la finon de la jaro 1999 kiel la momenton de la totala transredono al panama regado. Post periodo de kuna uson–panama kontrolo, la kanalo estis finfine kontrolita de la panamana registaro en 1999, kaj estas nune administrata kaj operaciita de la Panamkanala Aŭtoritato, nome agentejo de la panama registaro. La registaro decidis en 2006 pliampleksigi la kanalon por akcepti pli grandajn kargoŝipojn kaj malpliigi la atendotempon de la ŝipoj.
Komencaj proponoj
La plej frua mencio de kanalo trans la Istmo de Panamo datas reen al 1534, kie Karolo la 5-a, Imperiestro de la Sankta Romia Imperio kaj Reĝo de Hispanio, mendis enketon por itinero tra la Amerikoj kiuj moderigus la vojaĝon por ŝipoj vojaĝantaj inter Hispanio kaj Peruo. Tia itinero donintus al la hispanoj armean avantaĝon super la portugaloj. En 1788, Thomas Jefferson sugestis ke la hispanoj devus krei ĝin ĉar ĝi estus malpli danĝera itinero ol irado ĉirkaŭ la suda pinto de Sudameriko, kie tropikaj marfluoj nature longigus la vojon. Dum ekspedicio de 1788 ĝis 1793, Alessandro Malaspina skizis planojn por ĝia konstruo.
Surbaze de la strategia loko de Panamo kaj la potencialo ofertita pere de la mallarĝa istmo apartiganta du grandajn oceanojn, aliaj komercligoj en la areo tra la jaroj estis provitaj. La fatala Darien-skemo estis lanĉita fare de la Regno de Skotlando en 1698 por starigi transteran komercvojon. Ĝenerale malfavoraj kondiĉoj malsukcesigis la fortostreĉon, kaj ĝi estis prirezignita en aprilo 1700.
En 1849, la eltrovo de oro en Kalifornio kreis bonegan intereson en transirejo inter Atlantiko kaj Pacifikaj Oceanoj. La Panama Fervojo estis konstruita por transiri la istmon, kaj malfermiĝis en 1855. Tiu transtera ligo iĝis nemalhavebla peco de infrastrukturo de okcidenta hemisfero, faciligante grandkvante komercon kaj plejparte determinante la pli postan kanalitineron.
En 1849, malkovro de oro en Kalifornio kreis grandan intereson por trapasi inter Atlantiko kaj Pacifiko. La Panama Fervojo estis konstruita por trapasi la istmon, kaj ĝi malfermiĝis en 1855. Tiu ligilo iĝis ŝlosila peco de la infrastrukturo de Okcidenta Hemisfero, ege faciligante komercon kaj ege determinante la postan kanalvojon.
Tut-akva itinero inter la oceanoj daŭre estis vidita kiel la ideala solvo, kaj en 1855 William Kennish, inĝeniero devena el Manksinsulo laboranta por la usona registaro, mezuris la istmon kaj faris raporton pri itinero por proponita Panama Kanalo. Lia informo estis publikigita en libro titolita The Practicality and Importance of a Ship Canal to Connect the Atlantic and Pacific Oceans (La Praktikeco kaj Graveco de Ŝipkanalo por Ligi Atlantikan kaj Pacifikan Oceanojn).
En 1877 Armand Reclus, oficiro de la Franca Mararmeo, kaj Lucien Napoléon Bonaparte Wyse, du inĝenieroj, mezuris la itineron kaj publikigis francan proponon por kanalo. Franca sukceso en konstruado de la Sueza kanalo, per detalema projekto, apogis planon por alia projekto por transiri la istmon.
Francaj konstruklopodoj, 1881–1894
La unua provo se temas pri konstrui kanalon tra kio tiam estis la regiono de Kolombio nome Panamo komenciĝis la 1an de januaro 1881. La projekto, dizajnita kiel marnivela kanalo (t.e., sen kluzinstalaĵo), estis sub la gvidado de Ferdinand de Lesseps, konstruanto de la Sueza Kanalo, kun granda financado kaj subteno de Parizo. La kosto kaj malfacileco de konstruo en la pluv-trempe malsekaj tropikoj tra malstabilaj montoj superis atendojn, kaj la franca fortostreĉo poste iĝis bankrota post laŭdire foruzado de 287,000,000 da usonaj dolaroj kaj perdado de laŭtaksaj 22,000 vivoj al akcidentoj kaj malsanoj.
La francoj rapidis por komenci laboron, kun nesufiĉa antaŭa studo de la geologio kaj hidrologio de la regiono, kaj la homoj kiuj komencis kaj direktis la projekton havis malgrandan aŭ neniun inĝenieristikan trejnadon aŭ sperton pri tiaj projektoj. Kanaloj tranĉitaj tra montoj devis kontinue esti larĝigitaj, kaj iliaj deklivoj reduktitaj, por minimumigi terglitojn en la kanalon. Vaporfosmaŝinoj estis jam inventitaj sed daŭre estis praaj. Alia mekanika kaj elektra ekipaĵo estis limigita en siaj kapabloj, kaj ŝtalekipaĵo rustiĝis rapide pro la humida tropika klimato.
Sanriskoj prezentiĝis al laboristoj en la kulo-infektita panama ĝangalo, ĉefe pro malario kaj flava febro, kaj okazigis perdojn de miloj da vivoj. Popolsano-iniciatoj estis neefikaj ĉar la rolo de la moskito ĉe malsanoj tiam estis nekonataj. Kondiĉoj estis malgravigitaj en Francio por eviti rekrutadproblemojn, sed la alta mortindico faris malfacila konservi spertan laboristaron. Preter la sano kaj teknikaj malfacilaĵoj, financa misadministrado kaj korupto ankaŭ estis atribuitaj al la franca fiasko.
Antaŭ 1889 la firmao estis bankrota, kaj la laboro estis suspendita la 15-an de majo. En la rezultinta skandalo, konata kiel la Panama afero, diversaj respondeculoj estis laŭjure procesigitaj. Charles De Lesseps, filo de Ferdinand De Lesseps, estis trovita kulpa de defraŭdo de financo kaj juĝita al la malliberigo de kvin jaroj, kvankam tio poste estis renversita.
En 1894, dua franca firmao, nome la Compagnie Nouvelle du Canal de Panama (Nova Entrepreno de la Kanalo de Panamo), estis kreita por transpreni la projekton. Minimuma laboristaro de kelkaj miloj da homoj estis dungita ĉefe por observi la kondiĉojn de la kolombia panamkanala koncesio, por prizorgi la Panaman Fervojon, kaj por konservi la ekzistantan elfosadon kaj ekipaĵon en vendebla stato. La firmao serĉis aĉetanton por tiuj aktivaĵoj, kun prezpostulo de 109,000,000 da usonaj dolaroj.
Usona akiro
Ĉe tiu tempo, la prezidanto kaj la Senato de Usono estis interesataj pri establado de kanalo trans la istmo, kun kelkaj preferante itineron en tuta Nikaragvo (vidu artikolon Nikaragva Kanalo) kaj aliaj rekomendante la aĉeton de la francaj interesoj en Panamo. En junio 1902, la Usona Senato voĉdonis en favoro de traktado de la panama opcio, kondiĉe ke la necesaj rajtoj povus esti akiritaj.
La 22-an de januaro de 1903, la Traktato Fojno-Herrán estis subskribita fare de usona ministro pri eksteraj rilatoj nome John M. Hay kaj Dro. Tomás Herrán de Kolombio. Ĝi donintus al Usono renovigeblan lu-kontrakton en eterneco el Kolombio en la tereno proponita por la kanalo. Tio foje estas misinterpretita kiel la "99-jara prunto" pro misgvida vortigo inkludita en artikolo 22 el la interkonsento. La traktato estis ratifita fare de la Usona Senato la 14-an de marto 1903, sed la Senato de Kolombio ne ratifis ĝin. Phillipe Bunau-Varilla, ĉefinĝeniero kaj signifa akciulo de la franca kanalentrepreno, rakontis al prezidanto Theodore Roosevelt kaj al Hay pri ebla ribelo de panamaj ribelantoj kiuj celis al apartiĝo disde Kolombio, kaj esperis ke Usono apogus la ribelantojn per usonaj soldatoj kaj mono. Roosevelt ŝanĝis taktikojn, promesante subtenon por la apartigo de Panamo de Kolombio.
En 1904, Usono aĉetis la francajn ekipaĵon kaj elfosadojn, inkluzive de la Panama Fervojo, por 40 milionoj da usonaj dolaroj, de kiuj 30 milionoj estis ligitaj al elfosadoj kompletigitaj, ĉefe en la Gaillard Tranĉo (tiam nomita la Kulebra Tranĉo), taksita je proksimume 1.00 dolaro je kuba jardo. Usono ankaŭ pagis al la nova lando Panamo 10 milionojn da usonaj dolaroj kaj pliajn 250,000 ĉiun jaron. (En 1921, Usono pagis al Kolombio 10 milionojn da usonaj dolaroj, kaj plie 250,000 da usonaj dolaroj jare dum pluraj jaroj; en rendimento, Kolombio agnoskis Panamon sub la kondiĉoj de la Traktato Thomson-Urrutia.)
Usona konstruo, 1904-1914
Usono formale prenis kontrolon de la kanalposedaĵo la 4-an de majo 1904, heredante de la francoj malplenigitan laboristaron kaj vastan konfuzaĵon de konstruaĵoj, infrastrukturo kaj ekipaĵo, multe de ĝi en malbona stato. Usona registarkomisiono, nome la Isthmian Canal Commission (ICC), estis establita por kontroli konstruon kaj ricevis kontrolon de la Panama Kanala Zono, super kiu Usono ekzercis suverenecon. La komisiono raportis rekte al Sekretario de Milito William H. Taft kaj estis direktita por eviti la neefikecon kaj korupton kiuj turmentis la francojn 15 jarojn pli frue.
La 6-an de majo 1904, prezidanto Theodore Roosevelt nomumis John Findlay Wallace, antaŭe ĉefinĝeniero kaj finfine administra direktoro de la Ilinoja Centra Fervojo, kiel ĉefinĝeniero de la Panamkanala Projekto. Superfortita fare de la malsan-turmentita lando kaj devigita uzi ofte kadukan francajn infrastrukturon kaj ekipaĵon, same kiel estante frustrita fare de la tro burokratia ICC, Wallace eksiĝis subite en junio de 1905. Li estis sukcedita fare de John Frank Stevens, memedukita inĝeniero kiu konstruis la Grandan Nordan Fervojon. Stevens ne estis membro de la ICC; li ĉiam pli rigardis ĝian burokration kiel gravan malhelpon kaj finis ignori la komisionon kaj sendi petojn kaj postulojn rekte al la Oficejo de Roosevelt en Vaŝingtono.
En 1905, usona inĝenieristika komisiono estis komisiita por revizii la kanaldezajnon, kiu ankoraŭ ne estis finigita. Ĝi rekomendis al prezidanto Roosevelt marnivelan kanalon, kiel estis provita fare de la francoj. Tamen, pli vastaj inĝenieristikaj studoj preferis kanalon uzantan serursistemon por levi kaj malaltigi ŝipojn de granda rezervujo 85 ft (26 m) super marnivelo. Tio kreus kaj la plej grandan digon (Gatuna Akvobaraĵo) kaj la plej grandan homfaritan lagon (Gatuna Lago) en la mondo en tiu tempo. La akvo por replenigi la kluzinstalaĵon estus prenita de Gatuna Lago per malfermiĝado kaj fermado de grandegaj pordegoj kaj valvoj kaj lasado al gravito propulsi la akvon de la lago. Gatuna Lago ligus al la Pacifiko tra la montoj ĉe la Kulebra Tranĉo. Stevens sukcese kverelis la kazon kontraŭ la marnivela kanalo, konvinkinte Roosevelt pri la neceso kaj farebleco de la alternativa skemo.
La konstruado de kanalo kun kluzoj postulis la elfosadon de pli ol pliaj 129,974,326 m³ de materialo krom la 22,936,646 m³ elfositaj fare de la francoj. Tiel rapide kiel eblis, la usonanoj anstataŭigis aŭ ĝisdatigis la malnovan, maltaŭgan francan ekipaĵon per nova konstruekipaĵo kiu estis dizajnita por multe pli granda kaj pli rapida skalo de laboro. Proksimume 102 novaj grandaj, fervojaj surĉevalaj vaporfosmaŝinoj estis aĉetitaj kaj alportitaj de Usono. Tiuj estis akompanitaj per grandegaj vaporfunkciaj gruoj, gigantaj hidraŭlikaj rokdispremiloj, betonmiksiloj, skrapiloj, kaj pneŭmatikaj potencodriloj, preskaŭ ĉio el kio estis produktita per nova, ampleksa maŝin-konstrua teknologio formita kaj konstruita en Usono. La fervojo ankaŭ devis esti amplekse ĝisdatigita kun pezaj, dutrakitaj reloj sur la plej granda parto de la linio por alĝustigi novan rulvaron. En multaj lokoj, la nova Gatuna Lago inundis super la origina fervojlinio, kaj nova linio devis esti konstruita super la akvorando de Gatuna Lago.
Kolonelo William C. Gorgas estis nomumita ĉefa sansistema oficiro de la kanala konstruprojekto en 1904. Gorgas efektivigis vicon da iniciatoj por minimumigi la disvastiĝon de mortigaj malsanoj, precipe malario kaj flava febro, kiuj ĵus estis montritaj kiel moskito-portitaj laŭ la laboroj de Dro. Carlos Juan Finlay kaj Dro. Walter Reed. Ekzistis investo en ampleksa sansistemaj projektoj, inkluzive de urbokernaj akvosistemoj, gassteriligado de konstruaĵoj, ŝprucigado de insekt-reproduktadaj areoj per petrolo kaj larvicidoj, instalado de kulreta kaptado kaj fenestrekranoj, kaj elimino de stagna akvo. Post du jaroj da ampleksa laboro, la kul-disvastigitaj malsanoj estis preskaŭ eliminitaj. Tamen, eĉ kun ĉiu tiu fortostreĉo, proksimume 5,600 laboristoj mortis pro malsano kaj akcidentoj dum la usona konstrufazo de la kanalo.
En 1907, Stevens eksiĝis kiel ĉefinĝeniero. Lia anstataŭanto, nomumita fare de prezidanto Theodore Roosevelt, estis usona oficiro George Washington Goethals de la Usona Korpuso de Inĝenieroj (baldaŭ antaŭenigita al subkolonelo kaj poste al kolonelo), fortagvidanto kaj inĝeniero edukita en la usona militista akademio West Point. Goethals direktos la laboron en Panamo al sukcesa konkludo.
Goethals dividis la inĝenieristikon kaj elfosadan laboron en tri sekcioj: atlantika, centra, kaj pacifika. La Atlantika Dividaĵo, sub majoro William L. Sibert, respondecis pri konstruado de la masiva akvorompo ĉe la enirejo al Limona Golfeto, la Gatuna kluzo kaj iliaj 5.6 km alproksimiĝejo al la kanalo, kaj pri la enorman Gatuna Akvobaraĵo. La Pacifika Dividaĵo, sub Sydney B. Williamson (la nura civila membro de tiu altnivela teamo), estis simile al la Pacifika respondeca pri la 4.8 km longa akvorompo en Panama Golfeto, la alirkanalo al la kluzoj, kaj la kluzoj Miraflores kaj Pedro Miguel kaj iliaj rilataj digoj kaj rezervujoj.
La Centra Dividaĵo, sub majoro David du Bose Gaillard de la Usona Korpuso de Inĝenieroj, ricevis unu el la plej malfacilaj partoj: elfosi la Kulebran Tranĉon tra la kontinenta disigo por ligi la Gatunan Lagon al la pacifika panamkanala kluzo. La konstruado de la kanalo estis kompletigita en 1914, 401 jarojn post kiam Panamo unue estis transirita fare de Vasco Núñez de Balboa (Vasko Núñez de Balboa). Usono elspezis preskaŭ 375,000,000 usonajn dolarojn (proksimume ekvivalentan al nuntempaj 8,600,000,000 usonaj dolaroj ) por fini la projekton. Tio estis senkompare la plej granda usonaa inĝenieristika projekto ĝis nun. La kanalo estis formale malfermita la 15-an de aŭgusto 1914, per la trairo de la kargoŝipo SS Ancon.
La malfermo de Panama kanalo en 1914 kaŭzis severan falon en trafiko laŭ ĉiliaj havenoj pro ŝanĝoj en la markomercaj itineroj.
Pli postaj evoluoj
De la 1930-aj jaroj estis vidite ke akvoprovizado estus temo por la kanalo; tio ekigis la konstruaĵon de la Akvobaraĵo Madden sur la rivero Chagres por la Gatuna Lago. La digo, kompletigita en 1935, kreis la Lagon Madden (pli poste nomita Alajuela Lago), kiu disponigas kroman akvostokadon por la kanalo. En 1939, konstruo komenciĝis sur plia grava plibonigo: sufiĉe nova aro de kluzoj por la kanalo, grandaj por porti la pli grandajn batalŝipojn kiujn Usono konstruis tiutempe kaj planis daŭre konstrui. La laboro daŭrigis dum pluraj jaroj, kaj signifa elfosado estis aranĝita sur la novajn alirkanalojn, sed la projekto estis nuligita post la Dua Mondmilito.
Post la Dua Mondmilito, usona kontrolo de la kanalo kaj la Kanalzono ĉirkaŭanta ĝi iĝis disputiga; rilatoj inter Panamo kaj Usono iĝis ĉiam pli streĉaj. Multaj panamanoj sentis ke la Kanalzono juste apartenis al Panamo; studentaj protestoj estis renkontitaj per la polico de la zono kaj pliiĝis armea ĉeesto tie. Postuloj por ke Usono transdonu la kanalon al Panamo pliiĝis post la Sueza krizo en 1956, kiam Usono uzis financan kaj diplomatian premon por devigi Francion kaj la Brition prirezigni ilian provon repreni kontrolon de la Sueza kanalo, antaŭe naciigita fare de la Nasser registaro en Egiptujo. Agitado kulminis per tumultoj de la Martira Tago en la 9a de januaro 1964, kiam proksimume 20 panamanoj kaj 3-5 usonaj soldatoj estis mortigitaj.
Jardekon poste, en 1974, intertraktadoj direkte al kompromiso komenciĝis kaj rezultigis la Traktatojn Torrijos-Carter. La 7-an de septembro 1977, la traktato estis subskribita fare de Prezidanto de Usono Jimmy Carter kaj Omar Torrijos, reala gvidanto de Panamo. Tio mobilizis la procezon de donado al la panamanoj de libera kontrolo de la kanalo tiom longe kiam Panamo subskribis traktaton garantiantan la permanentan neŭtralecon de la kanalo. La traktato kaŭzis plenan panaman kontrolon realan tagmeze la 31-an de decembro 1999, kaj la Panamkanala Aŭtoritato (ACP) supozis ordonrajton pri la akvovojo. La Panama Kanalo restas unu el la ĉefaj enspezofontoj por Panamo.
Antaŭ tiu transdono, la registaro de Panamo aranĝis internacian oferton negoci 25-jaran kontrakton por operacio de la kontenerkargadaj havenoj situantaj en la atlantikaj kaj pacifikaj ellasejoj de la kanalo. La kontrakto ne estis aligita kun la ACP aŭ Panamkanalaj Operacioj kaj estis gajnita fare de la firmao Hutchison Whampoa, Honkong-bazita kargadentrepreno posedata de Li Ka-shing.
Dagobaho
Dagobaho estas fikcia planedo ĉefrola en la Star Wars filmoj Epizodo 5-a - La Imperio kontraŭatakas (The Empire Strikes Back) kaj Epizodo 3-a - Reveno de la Ĵedajoj, sceno en la filmo Venĝo de la Sit-Ordeno kaj aliaj amaskomunikiloj. Ĝi estas bildita kiel mondo de malhelaj marĉoj, vaporaj golfoj kaj ĝangaloj, similante al la Tero dum la karbonia periodo.
33118 Naiknaware
33118 Naiknaware estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Anushka R. Naiknaware, finalistinon de la Broadcom MASTERS de 2016 : konkurso pri matematiko kaj scienco por studentoj de meza lernejo ; pro ŝia projekto pri materiala kaj biologia inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la Stoller Middle School de Portlando (Oregono).
7533 Seiraiji
7533 Seiraiji estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomo Takeŝi Urata kaj Yoshisada Shimizu elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (sudo de Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la templo Seirai-ji, konstruita en Sumoto en ĉirkaŭ 1000, en la malfrua epoko Heian. Tiu budhisma templo kun tomboj troviĝas sur la malgranda monteto Kyukosan, kreita de rivero en riverdelto.
Annemasse
Annemasse (prononcu [anmas]) estas mezgranda franca komunumo lokita en la departemento Haute-Savoie kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Ĝi situas je la landlimo inter Francio kaj Svislando, proksime de Ĝenevo kaj sude de la lago Lemano. Fine de en la komunumo vivis.
Ĝi estas la ĉefa urbo de la Aglomeraĵo de komunumoj de Annemasse - Les Voirons (Annemasse - Les Voirons Agglomération aŭ Annemasse - Agglo)
Pro la proksimeco de lago Lemano, Annemasse kaj ĝia ĉirkaŭaĵo havas klimaton " lagan ", tie estas kvazaŭ oceana klimato. La lago mildigas la malvarmaj ventoj de nordo, tio, kiu kuntrenas vintrojn tepidajn, kvankam la someroj estas ofte varmegaj.
Esperanto-movado
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Signifo
La loko konatas kiel portempa loĝloko de Pierre Plantard kaj pro la fondo de la Prieuré de Sion en la jaro 1956.
Benoni
Benoni estas metropolo, antaŭurbo de Johannesburgo en Sudafriko, en provinco Ĥaŭtengo.
Sekvoja Nacia Parko kaj Kings-Canyon Nacia Parko
Sekvoja Nacia Parko kaj Kings-Canyon Nacia Parko estas du naciaj parkoj en la kalifornia Sierra Nevada en la sudokcidento de Usono. Ambaŭ parkoj situas unu apud la alia kaj estas administrataj de nur unu naciparka servo. Ili estas du el la plej konataj naciaj parkoj kaj estas vizitataj jare de pli ol 1,5 milionoj da homoj. La tuta areo de ambaŭ parkoj havas ĉ. 3.500 kvadratan kilometrojn.
Benoni
Geografio
Benoni troviĝas en proksimeco de Johannesburgo.
Historio
Johan Rissik fondis farmon en 1881 havanta la nomon "Farm Benoni" (=filo de mia malĝojo). Post 6 jaroj apude oni trovis oron, sekve minvilaĝo, poste minurbo formiĝis, kiu nomiĝis ekde 1906 urbeto de Benoni. La loĝantoj estis britoj kaj iom da judoj. En 1907 jam sinagogo konstruiĝis. En 1922 striko, eĉ ribelo de ministoj okazis. La gvidantoj estis komunistoj. Post la 2-a mondmilito la urbo estis por "blankuloj nur".
Sacromonte
La Sacromonte (aŭ Sacramonte, kiel parolmanieras lokanoj, nome sankta monto) kaj Sakromonto en Esperanto, estas kvartalo de la urbo Granado, en Hispanio, situanta en la orienta zono de la granada ĉefurbo. Estas unu el la ses kvartaloj kiuj kunformas la distrikton Albaicín. La Sakromonto limas kun la kvartaloj Albaicín, San Pedro, Realejo-San Matías, El Fargue kaj Haza Grande.
Ĝi troviĝas ĉe la valo Valparaíso kaj antaŭ la Alhambro, lokoj plej simbolaj de Granado, kiuj troviĝas en ĉiu el la bordoj de la rivero Darro, kies nomo ŝajne derivas el la esprimo "D'auro" («el oro») pro ties famaj sedimentaj kuŝejoj el tiu valora metalo; temas pri bela areo komponita de mediteranea kaj galeria arbaro.
Sakromonto estas pitoreska kaj idilia loko, ĉe la ekstero de la urbo Granado, kies unua nomo estis valo Valparaiso. En la 16a jarcento, oni trovis serion de relikvoj kaj tekstoj, inter kiuj la falsaĵo de la plumbaj libroj en la monto de Valparaíso, kaj pro tio oni konstituis la Abatejon de la Sakromonto. Aktuale oni konservas tie la famajn Plumbajn Librojn, post ties redono fare de la Vatikano.
La Sakromonto estas la tradicia kvartalo de ciganoj granadaj. Tiu etos iel inspiris al la poeto Federico García Lorca por sia libro 'Cigana Romancaro'.
Kantono Jackson (Miĉigano)
Laŭ la stato de la jaro en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Spartoj
Tebaj spartoj
Laŭ Pseŭdo-Apolodoro, la drako estis konsekrita al milita dio Areso (aŭ eĉ ĝi estis lia filo), kiu de tiam malamegis la novan reĝon de Tebo. Male, Ateno helpis tiun heroon, kaj donis al li duonon de la draka dentaro. Ŝi konsilis al Kadmo semi ilin, por popoligi la novan urbon, kvankam alternativa versio asertas ke estis Areso tiu, kiu ordonis lin tion fari, celante la morton de Kadmo. Kiam li faris tion, armitaj kaj militemaj soldatoj spruĉis unu post la alia el la sulketo. Kadmo sentis sin minacita de ili, do Ateno konsilis lin ĵeti ŝtonon al la ĵuskaskitaj viroj. Ili kulpigis unu la alian pri la ŝtonbato kaj komencis batali inter si ĝis kiam nur kvin el ili restis :
Eĥiono, la plej saĝa el ili, konvinkis la ceterajn cesi interbatali kaj, pro adverto de Ateno, la spartoj montris sian helpemon al Kadmo. Ili helpis Kadmon konstrui la novan urbon, kiun oni nomis Eĥiono honore al samnoma sparto, poste Kadmeo kaj fine Tebo, dum la regado de Zeto. De tiam, la posteŭloj de la spartoj iĝis pova kaj influa dinastio en Tebo.