cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taksono
Ordoj
(Amebuloj) - (Foraminiferoj) - Hidroidoj - Alcioniuloj - Aktiniuloj - Trematodoj - Cestodoj - Nematodoj - Poliĥetoj - Oligoĥetoj - Dekpieduloj - Skorpiuloj - Araneuloj - Falangiuloj - Akaruloj - Belemnitoj - Paleodiktiopteroj - Arĥipteroj - Ortopteroj - Tizanopteroj - Hemipteroj - Neŭropteroj - Koleopteroj - Strepsipteroj - Himenopteroj - Dipteroj - Afanipteroj - Triĥopteroj - Lepidopteroj - Ciklostomoj - Plagiostomoj - Holocefaloj - Acipenseroidoj - Ciprinoformaj - Klupeoformaj - Ezokoformaj - Angiloformaj - Simbrankoformaj - Gasterosteoformaj - Notakantoformaj - Mugiloformaj - Akantopterigoj - Gadoformaj - Stegocefaloj - Batrakoj - Urodeloj - Gimnofionoj - Testuduloj - Rinĥocefaloj - Skvamuloj - Iĥtiosaŭruloj - Dinosaŭroj - Krokodiluloj - Teromorfoj - Reaformaj - Strutoformaj - Kazuaroformaj - Dinornitoformaj - Epiornitoformaj - Apterigoformaj - Tinamoformaj - Galinoformaj - Kolomboformaj - Ĥaradrioformaj - Kolimboformaj - Sfeniskoformaj - Procelarioformaj - Laroformaj - Cikonioformaj - Anseroformaj - Pelikanoformaj - Falkoformaj - Strigoformaj - Psitakoformaj - Koraciformaj - Apusoformaj - Pegoformaj - Paseroformaj - Multetuberuloj - Kloakuloj - Marsupiuloj - Insektovoroj - Vespertuloj - Karnovoroj - Cetacoj - Ksenartroj - Manisuloj - Tubetodentuloj - Ronĝuloj - Hufuloj - Primatoj
Subordoj
Odonatoj - Blenioformaj - Gobiusoformaj - Perkoformaj - Skombroformaj - Skorpenoformaj - Lacertuloj - Vermlanguloj - Serpentoj - Papagoj - Bartocefaloj - Kreodontoj - Fokuloj - Teraj rabobestoj - Parhufuloj - Neparhufuloj - Parhufuloj - Rostruloj - Prokaviuloj - Sirenoj - Prasimioj - Simioj
Sekcioj
Remaĉuloj - Neremaĉuloj
Superfamilioj
Homoidoj - Cerkopitekoidoj - Lorisoidoj - Ceboidoj
Familioj
Pandaledoj - Paguredoj - Avikulariedoj - Fasmedoj - Griledoj - Afidedoj - Vespedoj - Ojstredoj - Tabanedoj - Kuledoj - Elateredoj - Karabedoj - Geotrupedoj - Sfingedoj - Papilionoedoj - Tineedoj - Foladedoj - Asteriedoj - Ciprinedoj - Gimnotedoj - Siluredoj - Klupeedoj - Salmonedoj - Ezokedoj - Pleŭronektedoj - Labredoj - Gobiusedoj - Perkedoj - Trigledoj - Skombredoj - Gadedoj - Bufedoj - Hiledoj - Ranedoj - Salamandredoj - Ĥeloniedoj - Testudedoj - Krokodiledoj - Igvanedoj - Lacertedoj - Skinkedoj - Varanedoj - Agamedoj - Kolubredoj - Viperedoj - Tetraonedoj - Fazanedoj - Kolombedoj - Ĥaradriedoj - Raledoj - Skolopedoj - Procelariedoj - Laredoj - Aŭkedoj - Anasedoj - Ardeedoj - Akcipitredoj - Falkedoj - Katartedoj - Pandionedoj - Strigedoj - Psitakedoj - Koraciedoj - Alcededoj - Upupedoj - Pegedoj - Galbuledoj - Alaŭdedoj - Cinkledoj - Fringedoj - Hirundedoj - Korvedoj - Paruedoj - Turdedoj - Sturnedoj - Motaciledoj - Orniterinkedoj - Makropedoj - Didelfedoj - Sorikedoj - Talpedoj - Erinacedoj - Vespertedoj - Filostomedoj - Pteropedoj - Fokedoj - Otariedoj - Kanisedoj - Felisedoj - Musteledoj - Procionedoj - Viveredoj - Hienedoj - Ursedoj - Delfenedoj - Balenopteredoj - Balenedoj - Dazipedoj - Mirmekofagedoj - Bradipedoj - Leporedoj - Sciuredoj - Kastoredoj - Musedoj - Histrikedoj - Kaviedoj - Elefantedoj - Rinoceredoj - Tapiredoj - Ekvedoj - Porkedoj - Hipopotamedoj - Kameledoj - Cervedoj - Ĝirafedoj - Bovedoj - Lorisedoj - Cebedoj - Cerkopitekedoj - Orangutangedoj - Hapaledoj - Homedoj
Subfamilioj
Salamandrenoj - Emidenoj - Elapenoj - Makropenoj - Talpenoj - Miogalenoj - Mustelenoj - Lutrenoj - Cervenoj - Moskulenoj
Bourganeuf (stacidomo)
Bourganeuf estas franca varstacidomo sur linio - Bourganeuf, situanta en  Bourganeuf, en departemento Creuse, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Menchhoffen
(jen france, origine alemane kaj germane Menchhofen, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Bourganeuf (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Vieilleville - Bourganeuf (703000).
Heiligenhafen
Heiligenhafen - - prononco, platgermane Hilligenhaven - estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Orienta Holstinio de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Trafiko
per individua motora trafiko konektiĝas al la autovojo, kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon.
7681 Chenjingrun
7681 Chenjingrun estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la ĉina matematikisto Chen Jingrun, (ĉine : 陈景润, 1933–1996), ano de la Ĉina Akademio de la Sciencoj kaj supera esploranta profesoro ĉe la Instituto pri Matematiko de la Ĉina Akademio de la Sciencoj. Li ricevis brilajn rezultojn en la fako de la moderna analitika nombroteorio, notinde la « Teoremon de Chen », gravan antaŭeniron al la demonstro de la konjekto de Goldbach.
ZDF-studio de Turingio
Historio
La lasta, barokstila alikonstruo estis en 1767 fare de la tabakaĵfabrikanto Livinus van Wynendhal. Li dungis surloke ĉ. 30 laborantojn. En la korto troviĝas mezepoka deponejo kun konservita tabakmuelejo. La antaŭa domo tiam estis unuigita kun la konstruaĵo en Allerheiligen-strato nr. 20/21.
En la supra etaĝo havas la ĉambroj surstraten fenestrantaj belajn stukitajn plafonojn kaj fenestroframojn el la mezo de la 16-a jc. Atesteblis krome multaj restoj historiaj (ekz. diloĉambro).
La unua mencio estis en 1493 kiel posedaĵo de la konsilanto Curt Kellner. La malantaŭa parto estas plej malnova, en la antaŭa domo estis sur mezepokaj keloj konstruita framskeleta domo, kies teretaĝo kaj unua etaĝo anstataŭitis dum alikonstruado de 1551-56 per masivaj eksteraj muroj.
Krom restoracio kaj ombroza bierĝardeno teretaĝe, troviĝas en la aliaj etaĝoj modernegaj studioj kaj radifoniaj kaj televidaj.
Emese Gyöngyvér Veres
Kariero
Emese Gyöngyvér Veres diplomitiĝis pri rumana lingvo kaj kulturantropologio en ELTE de Budapeŝto (2000), kaj ŝi doktoriĝis samloke (2008). De 2009 ŝi estas afergvidantino de eldonejo Barca­print de Braŝovo.
Michel Hazanavicius
Michel HAZANAVICIUS (naskiĝis la en Parizo) estas franca reĝisoro, aktoro kaj scenaristo, internacie konata pro lia reĝisorado de la filmo The Artist aperinta en 2011, danke al kiu li gajnis multajn premiojn, interalie Oran Globon kaj plurajn Oskar-premiojn, interalie por plej bona reĝisoro.
Biografio
Michel Hazanavicius devenas el juda familio el Litovio (origine la familia nomo litove skribiĝas Hazanavičius), kun iuj parencoj ankaŭ el Pollando. Liaj gepatroj en infanaĝo pretervivis la Duan Mondmiliton kaŝe en Francio. Michel Hazanavicius estas frato de Serge Hazanavicius, ankaŭ aktoro kaj li estas edziĝinta kun la franca aktorino Bérénice Bejo, naskiĝinta en Bonaero, kiu partoprenis en kelkaj el liaj filmoj kaj estas protagonistino de The Artist.
Ekde infanaĝo li estis granda fervorulo de kino, ĉu temis pri filmoj malmulte konataj en orginala versio aŭ plej popularaj.
Li debutis kiel reĝisoro en 1999 per la filmo Mes Amis, komedio en kiu ludis lia frato Serge; li atingis sukceson en sia propra lando per siaj sinsekvaj realigoj OSS 117: Le Caire, nid d'espions (2006) kaj OSS 117: Rio ne répond plus (2009), ambaŭ rakontas en tono de komedio la misaventurojn de franca spiono "Hubert Bonisseur de La Bath", kaj li atingis tutmondan agnoskon en 2011 per la muta filmo The Artist.
Arkonto
Arkonto aŭ Arĥonto (greke: άρχων, pluralo άρχοντες) estas greka vorto, kiu signifas „reganto, reganta (civitano), superulo“, kiu estas ofte uzata kiel titolo de specifa publika oficejo. Temas pri substancivigita participo estanteca, el radiko αρχ-, kiu estas derivita el la sama bazo arĥ (latina arci, ekz.: arĥiepiskopo) kiel hierarĥio, arĥianĝelo aŭ monarĥo.
En antikva Grekio
En frua periodo de Antikva Grekio estis gvidaj oficistoj de diversaj urboŝtatoj nomataj arĥontoj. La vorto estis uzata dum tuta greka pasinteco kaj en ĝenerala signifo por indiko de la personoj fronte de diversaj societoj kaj oficistoj de grekia administracio.
En Ateno evoluiĝis sistemo de tri archontoj, titolataj Arĥonto Eponimo, Arĥonto Polemarĥo kaj Arĥonto Basileo. Origine ili estis elektataj el aristokrataro en ĉiuj dek jaroj. Dum tiu ĉi periodo respondis Arĥonto Eponimo pri civila administrado de la urbo, Polemarĥo estis ĉefkomandanto de la armeo kaj Arĥonto Basileo respondis pri publikaj religiaj ceremonioj. Post la jaro 683 a.K. estis arĥontoj elektataj nur por unu jaro kaj tiu ĉi jaro estis nomata laŭ Arĥonto Eponimo. Post la jaro 487 a.K. estis la ofico akceptebla per lotado al ĉiu civitano de Ateno, sekve de kio signifo de arĥontoj malkreskis. Arĥonto Polemarĥo estis senigita pri komando armeon favore al strategoj - generaloj kaj plu plenumis nur negravajn religiajn taskojn. Arĥonto Eponimo estis plu titulara kapo de Atena ŝtato, sed kun limigitaj kompetentecoj. Al archontoj ĉe ilia deĵorado asistis helpantoj nomataj tesmostetoj. Post la jaro 457 a.K. estintaj arĥontoj aŭtomate fariĝis ĝismortaj membroj de Areopago, sed nek tiu ĉi kolegio havis tiutempe signifan politikan pozicion.
Interesaĵoj
Arĥonto estas ankaŭ nomo de unuo en ludserio StarCraft. En la unua volumeno estas du specoj de arĥontoj - malhela kaj alta, ĉe kio oni povas atingi ĝin per unuigo de du malhelaj, respektive altaj templanoj. En la dua volumeno estas nur unu speco por ĉiuj kombinoj de templanoj. Ĝi estas forta, sed multekosta unuo kun plata atako kaj eblo ataki kaj terajn kaj aviajn taĉmentojn. En la ludo Might & Magic Heroes VI ankaŭ aperas arĥonto Belketh, kiu iam estis anĝelo, sed li sukcesis helpe de nigra magio leviĝi el senviveco. Li estas fondinto de nekromancio kaj zombia genro. Arĥontoj aperas ankaŭ en heksalogio Sekretoj de nemortebla Nikolas Flamel, kie enpersonigas elmortintajn malbonajn antaŭantojn de dioj.
Batalo de Fredericksburg
La Batalo de Fredericksburg okazis en la 11a ĝis 15a de Decembro, 1862, en kaj ĉe Fredericksburg (Virginio), en la Orienta Fronto de la Usona Enlanda Milito. La batalo, inter la Armeo de Potomako de la Unia Armeo komandita de la Maj. Gen. Ambrose E. Burnside kaj la Konfederacia Armeo de Norda Virginio de la Generalo Robert E. Lee, inkludis neutilajn frontajn atakojn fare de la Unia Armeo ekde la 13a de Decembro kontraŭ entranĉeigitajn konfederaciajn defendantojn de la altaĵoj de malantaŭ la urbo. Ĝi estas memorita kiel unu el la plej unu-flankaj bataloj de la milito, ĉar la perdoj de la Unio estis pli ol duoblaj de tiuj suferitaj de la Konfederaciuloj. Vizitantoj de la batalkampo priskribis la batalon al la Usona Prezidento Abraham Lincoln kiel "buĉado".
La plano de Burnside estis trapasi la riveron Rappahannock en Fredericksburg meze de Novembro kaj ataki la Konfederacia ĉefurbo Richmond antaŭ la armeo de Lee povu haltigi lin. Burokrataj prokrastoj evitis, ke Burnside ricevu la necesajn flospontojn kun sufiĉa antaŭtempo kaj Lee povis movi sian armeon por blokadi la trapasojn. Kiam la Unia armeo finfine povis konstrui siajn pontojn kaj trapasi sub pafado, tio rezultis en rekta batalado ene de la urbo en la 11a-12a de Decembro. Uniaj trupoj prepariĝis por ataki la konfederaciajn defensivajn poziciojn sude de la urbo kaj en tre forte fortifikita areo ĝuste okcidente de la urbo konata kiel Altaĵoj de Marye.
La 113an de Decembro, La Maldekstra Granda Divizio de Maj. Gen. William B. Franklin kapablis trairi la unuan defendolinion de la konfederacia Lt. Gen. Stonewall Jackson suden, sed li estis finfine repelita. Burnside ordonis la Dekstran kaj Centran Grandajn Diviziojn de Maj. Generaloj Edwin Vose Sumner kaj Joseph Hooker por lanĉi multajn frontajn atakojn kontraŭ la pozicio de Lt. Gen. James Longstreet en la Altaĵoj de Marye – ĉiuj estis repelitaj suferante perdojn. La 15an de Decembro, Burnside retiris sian armeon, kio finigis alian malsukcesan kampanjon de la Unio en la Orienta Fronto de la milito. La Unio suferis 12 653 perdojn el kiuj 1 284 estis mortintoj, dum la Konferderacio suferis 5 377 perdojn el kiuj 608 estis mortintoj.
Martano
Martano estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la administra regiono Apulio (itale Puglia) kaj al la provinco Leĉo (itale Lecce). Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas.
Eksteraj ligiloj
Martano estas ankaŭ ĉefurbo de la 'Grecia Salentina' (Salenta Grekio), areo de kelkaj urbetoj apude, kie oni ankoraŭ parolas antikvan grekan dialekton: la griko.
De la jaro 2017 ĝi iĝis la unua "urbo de la aloo vera" en la mondo.
437 Rodio
Ĝi estas unu el la plej helaj asteroidoj de la ĉefa asteroida zono, kun albedo de 0,7035 kaj ĝia longa rotaciperiodo lasas suspekti la ĉeeston de asteroida luno.
Jolán Balázs
Iolanda Balaș Sőtér (naskiĝis la 12-an de decembro 1936 en Temeŝvaro – mortis la 11-a de marto 2016 en Bukareŝto) estis rumana sportistino, altsaltistino.
Kariero
Balaș estis dufoja olimpia ĉampionino. Ŝia trejnisto estis ŝia pli malfrua edzo, Sőtér. Inter 1957 kaj 1967 ŝi partoprenis 150 konkursojn kaj plibonigis 14 foje la mondrekordon de 1,74 m al 1,91 m.
Etila furanato
Etila furanato aŭ C7H8O3 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la furanata acido kaj etila alkoholo.Etila furanato estas blankaj aŭ flavaj kristaloj, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Etila furanato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Etila furanato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Roberto Ayala
Roberto Ayala (naskiĝis la 14-an de aprilo de 1972 Entre Ríos) estas argentina futbalisto. Li partoprenis en Futbala Mondpokalo 2006 kun la argentina nacia teamo.
Homaranismo
Homaranismo estas la nomo kiun la iniciatinto de Esperanto, L. L. Zamenhof donis ekde 1906 al sia interpreto de la filozofia kaj religia doktrino Hilelismo (1901). Ĝi havas bazajn trajtojn de sekulara religio surbaze de aŭtonomaj, universalaj moralaj principoj. Homaranismo celis maletnigi la homaron, kreante religiajn kaj lingvajn pontojn kiuj povis helpi al individuoj rekoni la 'homecon' en unu la alian, prefere ol esti portantoj de iuj naciaj aŭ religiaj programoj.
Ami sian naŝkiĝlokon, lingvon kaj tradiciojn por ke ili konserviĝu estas komprenebla, sed por homaranoj ne akcepteblas la altrudo de sia relgiio, nacia lingvo aŭ nacia aparteno al aliaj homoj.
Difino
Laŭ la Plena Vortaro homaranismo estas la "doktrino postulanta, ke ĉiu rigardu kaj amu ĉiulandajn homojn kiel siajn fratojn."
Kiel skribis Zamenhof mem en sia antaŭparolo por la libro Homaranismo:
"Sub la nomo “Homaranismo” <…> mi volas paroli pri strebado al “homeco”, al forigo de intergenta malamo kaj maljusteco kaj al tia vivmaniero, kiu iom post iom povus konduki ne teorie, sed praktike al spirita unuiĝo de la homaro."Zamenhof celis helpe de nova neŭtrala lingvo atribui al ĝi sian mondpercepton tiel ke "la lingvo por la tuta homaro" fariĝus "la lingvo de la homaranoj", speco de nova popolo strebanta al amikeco anstataŭ malamo inter la popoloj per universala kunfandiĝo de ĉiuj gentoj.
Historia evoluo
La alinomigo celis forigi judan trajton kaj maksimume neŭtraligi la koncepton, laŭ la modelo de neŭtrala lingvo kaj neŭtrale homa religio. Tiurilate Zamenhof uzis ankaŭ la vorton neŭtralismo sinonime al homaranismo, kaj neŭtralisto sinonime al homarano.
Pri ĝi, li pledis en aparta "Deklaracio pri Homaranismo" kaj en aliaj skribaĵoj. La plej karakterizaj kaj gravaj estas la du unuaj punktoj de la "Deklaracio":
Johannes Dietterle en la Originala Verkaro, (paĝoj 313-343) publikigis la tutan materialon kaj aldonis pri Zamenhof interalie: "La tre ideala homaranisma ideo okupis lin dum lia tuta vivo, kaj kiel ŝajnas al mi por li estis ankoraŭ pli grava, ol la tuta ideo de internacia lingvo, kiu evidente servis al li nur kiel vojo al la ideala celo, kiun li esprimis per la preskaŭ sinonimaj vortoj "hilelismo" kaj "homaranismo".
Pro diversaj kaŭzoj li komence timis, publikigi siajn ideojn sub sia nomo:
Zamenhof ne sukcesis fondi movadon por Homaranismo, ja tion malhelpis ankaŭ la militeksplodo, sed troviĝis multaj, precipe inter la pacistoj, kiuj simpatiis kun tiu idearo.La hilelismo/homarismo havis evoluon per Zamenhof kaj ĝis nun mankas kompleta analizo kaj komparo pri la malsamaj versioj de la homarismo (Aleksander Korĵenkov, Zamenhofologio, 2009, p. 9). Laŭ marksisma vidpunkto homaranismo "kapablus nur fuŝi realan komprenon de la ekzistantaj socifortoj." (Ernest Drezen, Z, p: 13.)
(45251) 1999 YN
(45251) 1999 YN estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Homaranismo
Historia evoluo
Tiun homaranismon oni nepre ne konfuzu kun tiu de Auguste Comte kaj de la pozitivistoj.
(45251) 1999 YN
Ĝia klinata discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,221485 astronomia unuo, tie estas 33,134 milionoj da km.
Homaranismo
Unua dogmo
Mi estas homo, kaj por mi ekzistas nur idealoj pure homaj. Ĉiajn idealojn kaj celadon gente-naciajn mi rigardas nur kiel grupan egoismon kaj hommalamon, kiuj pli aŭ malpli frue devas malaperi kaj kies malaperon mi devas akceladi laŭ mia povo.
Dua dogmo
Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj kaj mi taksas ĉiun homon nur laŭ lia persona valoro kaj agoj, sed ne laŭ lia deveno. Ĉian ofendadon aŭ persekutadon de homo pro tio, ke li naskiĝis de alia gento, kun alia lingvo aŭ religio ol mi, mi rigardas kiel barbarecon.
Tria dogmo
Mi kredas, ke ĉiu lando apartenas ne al tiu aŭ alia gento, sed plene egalrajte al ĉiuj loĝantoj, kian ajn lingvon aŭ religion ili havas. La intermiksadon de la interesoj de lando kun la interesoj de tiu aŭ alia gento, lingvo aŭ religio mi rigardas kiel restaĵon de la tempoj barbaraj, kiam ekzistis nur rajto de pugno kaj glavo.
Kvara dogmo
Mi kredas, ke en sia familia vivo ĉiu homo havas plenan, naturan kaj nedisputeblan rajton paroli kian lingvon aŭ dialekton li volas kaj konfesi kian religion li volas, sed en komunikiĝado kun homoj de alia deveno li devas, kiom ĝi estas ebla, uzadi lingvon neŭtrale-homan kaj vivi laŭ la principoj de religio neŭtrale-homa. Ĉiun celadon de unu homo, altrudi al aliaj homoj sian lingvon aŭ religion, mi rigardas kiel barbarecon.
Kvina dogmo
Mia patrujo mi nomas tiun regnon, en kiu mi naskiĝis aŭ en kiu mi por ĉiam enloĝiĝis. Tiu parto de la regno, en kiu mi pasigis mian infanecon, aŭ kiu estas loĝata precipe de mia gento, povas esti por mi pli kara, ol ĉiuj aliaj partoj; sed nomi mia patrujo unu pecon de mia aŭ tiom pli de fremda regno pro tio, ke tie pleje loĝas aŭ iam regis mia gento, mi neniam devas, ĉar tio ĉi ne sole kondukas al konstantaj disputoj, sed ĝi estus ankaŭ kontraŭa al la morala leĝo pri ia sengenteco de la tero. Se tiu parto de la patrujo, en kiu mi loĝas, laŭ sia geografia karaktero aŭ laŭ siaj moroj tro multe diferencas de la aliaj partoj, tiam por eviti malkompreniĝon - mi povas al la demando pri mia patrujo nomi aparte tiun parton de la regno, en kiu mi loĝas, sed mi devas tiam ĝin nomi mia patruja lando, por ke estu klare, ke mi rigardas ĝin ne kiel mian ekskluzivan patrujon, sed nur kiel parton de mia patrujo. Sed nek mian tutan patrujon, nek ĝiajn apartajn partojn mi devas nomi per la nomo de ia gento, sed mi devas ilin nomi nur per nomo neŭtrale-geografia, kiel estas farate en ĉiuj plej novaj regnoj; sed se mia regno aŭ lando ne havas ankoraŭ neŭtralan nomon, mi devas ĉiam - almenaŭ en parolado kun homaranoj - nomi mian regnon kaj landon per nomo homarana, kiu konsistas el la nomo de nia ĉefurbo kun la aldono de la finaĵo "io" por la tuta patrujo kaj "lando" por la nomo de ĝia parto. Ekzemploj: Svisujo, Belgujo, Aŭstrujo, Kanado, Meksiko, Peruo; Peterburgio, Parizio; Alĝerlando, Varsovilando.
Sesa dogmo
Patriotismo aŭ servado al la patrujo mi nomas nur la servadon al la bono de ĉiuj miaj samregnanoj, de kia ajn deveno, lingvo aŭ religio ili estas; la servado speciale al la gentaj interesoj, lingvo aŭ religio de tiu loĝantaro, kiu en la lando prezentas la plimulton, mi neniam devas nomi patriotismo. Konforme al la principo, ke unuj regnanoj, eĉ se ili prezentas en la lando grandegan plimulton, ne havas moralan rajton altrudi sian lingvon aŭ religion al la aliaj regnanoj, mi devas penadi, ke en mia lando ĉiu gento havu la rajton fondi por siaj membroj lernejojn kaj aliajn instituciojn kun sia lingvo kaj sia religio, se ili tion ĉi deziras, sed ke en ĉiuj publikaj institucioj, ne destinitaj sole por unu gento, regu nur lingvo neŭtrale-homa kaj festoj neŭtrale-homaj aŭ regnaj. Tiel longe, kiel la atingo de tio ĉi ne estos ebla, mi devas penadi, ke en mia lando ekzistu lernejoj kaj aliaj institucioj kun lingvo neŭtrale-homa por tiuj regnanoj, kiuj ne volas aŭ ne povas uzi instituciojn kun tiu aŭ alia genta lingvo; kaj de ĉia reciproka batalado de lingvoj aŭ religioj pro regado mi devas teni min flanke, ĉar ĝi estas nur batalado inter unu maljustaĵo kaj alia.
Sepa dogmo
Mi konscias, ke en tiuj landoj, kie la loĝantaro estas pli-malpli unugenta, ĝi longan tempon ne komprenos la maljustecon de regado de unu lingvo aŭ religio super la aliaj kaj ĝi per ĉiuj fortoj batalados kontraŭ la egalrajtigo de ĉiuj lingvoj kaj religioj, kaj la defendantojn de tiu ĉi egalrajtigo ĝi persekutados kaj superĵetados per koto. Sed mi neniam konfuziĝos per tiu ĉi persekutado, memorante, ke mi batalas pro absoluta vero kaj justeco, ke nenia popolo povas scii, kio fariĝos kun ĝi morgaŭ, ke la egalrajtigo de ĉiuj lingvoj kaj religioj forigos la kaŭzon de ĉiuj militoj kaj malpacoj inter la popoloj, ke ĉia ago kontraŭ la devizo "la regno por la regnanoj" kaj ĉia perfortaĵo de unuj regnanoj kontraŭ aliaj restas ĉiam perfortaĵo, eĉ se ĝi estas farata de grandega plimulto kontraŭ malgrandega malplimulto, kaj ke fortika feliĉo de la homaro estas ebla nur tiam, kiam por ĉiuj popoloj kaj landoj ekzistos justeco egala kaj absoluta, dependanta nek de loko, nek de tempo, nek de forto, kaj tiam en ĉiu regno ekzistos nur homoj kaj regnanoj kaj ne gentoj.
Oka dogmo: ŝanĝi la landnomojn
Mia nacio mi nomas la tutecon de ĉiuj homoj, kiuj loĝas mian patrujon, de kia ajn deveno, lingvo aŭ religio ili estas; sed al mia nacia nomo mi devas ĉiam aldoni la vorton "homarano", por montri, ke mi alkalkulas min al mia nacio ne en senco ŝovinista. La aron de ĉiuj homoj, kiu havas saman devenon kiel mi, mi nomas mia gento. Mian nacion mi ne devas nomi per la nomo de ia gento, mi devas ĉiam nomi ĝin - almenaŭ en parolado kun homaranoj - per neŭtrale-geografia nomo de mia regno aŭ lando. Se mia interparolanto deziras scii ne sole al kiu politike-geografia, sed ankaŭ al kiu etnografia grupo mi apartenas, tiam mi aparte nomas al li mian genton, lingvon, religion k.t.p. Ekzemploj: Sviso-homarano, Peterburgia homarano, Varsovilanda homarano.
Homaranismo, kiel tradicia judaismo (Novak 2001) rifuzas la ideon ke nacioj "posedas" teritoriojn.Zamenhof realiĝis en 1906 ke lia utopio estis en alia loko ol landoj, nome en la lando de Esperanto-parolantoj, inter tiuj kiuj esperas, judoj aŭ ne-judoj.
Naŭa dogmo
Mia lingvo mi nomas tiun lingvon, kiun mi persone plej bone scias kaj plej volonte parolas, sed al la nomo de tiu ĉi lingvo mi devas ĉiam aldoni la vorton "homarana", por montri, ke mian lingvon mi ne rigardas kiel mian idolon kaj ke mia idealo estas lingvo neŭtrale-homa, En ĉiuj homaranaj kunvenoj kaj, kiom eble ankaŭ en ĉiuj privataj komunikiĝoj kun homaranoj mi devas uzadi la lingvon homaranan. En mia familia vivo mi povas uzadi kiun lingvon mi volas sed mi devas ĝin nomi ne mia nacia sed nur mia lingvo familia. Kiam oni demandas min pri mia lingvo nacia mi devas respondi: La ekzistadon de lingvoj naciaj mi ne konfesas, ĉar ĉiu nacio nuntempa parolas per multaj lingvoj; sed mia lingvo genta estas jena (nome tiu lingvo aŭ dialekto, kiun en mia patrujo parolas la plimulto de mia gento, se eĉ mi mem tute ne posedas tiun ĉi lingvon). Rimarko: Novaj homaranoj, kiuj ne posedas ankoraŭ la lingvon homaranan, povas en la unua tempo uzadi en la kunvenoj kian lingvon ili volas, sed ili ne devas altrudi sian lingvon al la aliaj ĉeestantoj. ĉar en la nuna tempo ekzistas nur unu neŭtrala lingvo, nome Esperanto, tial la homaranoj akceptas ĝuste ĝin; tamen ili rezervas al si la rajton anstataŭigi iam poste tiun ĉi lingvon per ia alia lingvo, se tio ĉi montriĝos utila.
Deka dogmo
Mia religio mi nomas tiun religion, en kiu mi naskiĝis, aŭ al kiu mi estas oficiale alskribita; sed al ĝia nomo mi devas ĉiam aldoni la nomon "homarana", por montri, ke mi konfesas ĝin laŭ la religiaj principoj de la homaranismo, kiuj konsistas en jeno:
a) Sub la nomo "Dio" mi komprenas tiun al mi nekompreneblan plej altan Forton, kiu regas la mondon kaj kies esencon mi havas la rajton klarigi al mi tiel, kiel diktas al mi mia saĝo kaj koro.
b) Kiel fundamentan leĝon de mia religio mi rigardas la regulon "agu kun aliaj tiel, kiel vi deziras ke aliaj agu kun vi, kaj aŭskultu ĉiam la voĉon de via konscienco"; ĉion alian en mia religio mi rigardas nur kiel legendojn aŭ kiel religiajn morojn, kiuj estas enkondukitaj de homoj, por enporti en la vivon difinitan programon kaj spiritan varmon, kaj kies plenumado aŭ neplenumado dependas de mia persona deziro.
c) Mi konscias, ke ĉiu homo apartenas al tiu aŭ alia tradicia religio ne tial, ke ĝi la plej multe respondas al liaj personaj konvinkoj, sed nur tial, ke li en ĝi naskiĝis, kaj ke la esenco de ĉiuj religioj estas la sama, kaj ili distingiĝas unu de alia nur per legendoj kaj moroj, kiuj ne dependas de persona elekto de homo. Tial mi konscias, ke oni neniun povas laŭdi nek mallaŭdi pro lia tradicia religio, kaj ke bonaj aŭ malbonaj agoj de homo dependas ne de lia religio, sed nur de li mem kaj de la cirkonstancoj de lia vivo. Kaj ĉar la religiaj moroj, kiuj prezentas la solan diferencon inter unu religio kaj alia kaj la solan kaŭzon de religia malamo inter la homoj, estas donitaj ne de Dio, sed de homoj, tial mi devas kunhelpi al tio, ke per konstanta reciproka komunikiĝado de la homaranoj de diversaj religioj la diversformaj religiaj moroj de ĉiuj homaranoj iom post iom cedu la lokon al moroj komunaj, neŭtrale-homaj.
Dek-unua dogmo
Kiam en mia urbo estos fondita templo homarana, mi devas kiel eble pli ofte vizitadi ĝin, por frate kunvenadi tie kun homaranoj de aliaj religioj, ellaboradi kun ili morojn kaj festojn neŭtrale-homajn kaj tiamaniere kunhelpi al la iom-post-ioma ellaboriĝo de filozofie pura, sed samtempe bela, poezia kaj varma vivo-reguliga religio komune-homa, kiun gepatroj povos sen hipokriteco transdoni al siaj infanoj. En la templo homarana mi aŭskultados la verkojn de la grandaj instruintoj de la homaro pri la vivo kaj morto kaj pri la rilato de nia "mi" al la universo kaj al la eterneco, filozofie-etikajn interparolojn, altigajn kaj nobligajn himnojn k.t.p. Tiu ĉi templo devas edukadi la junulojn kiel batalantojn por la vero, bono, justeco kaj ĉiuhoma frateco, ellaboradi en ili amon al honesta laboro kaj abomenon por frazisteco kaj por ĉiuj malnoblaj malvirtoj; tiu ĉi templo devas donadi spiritan ripozon al la maljunuloj, konsolon al la suferantoj, doni la eblon senŝarĝigi sian konsciencon al tiuj, ĉe kiuj ĝi estas ŝarĝita per io k.t.p. Tiel longe kiel en mia urbo ne ekzistas templo homarana, mi devas kiel eble plej ofte kunvenadi por komunaj interparoladoj kun aliaj homaranoj de mia urbo, kaj se tiaj ne ekzistas, mi devas komunikiĝadi letere kun homaranoj de aliaj urboj.
Rimarko: Pri la dogmo 11, kiu krom la karaktero societa havas ankoraŭ karakteron teozofian, oni devas memori, ke ĝi parolas nur pri tiaj instruoj, kiuj ne kontraŭparolas al la scienco, kaj ke ĝi rilatas nur al la templo de la homaranoj, sed tute ne al la privataj rondetoj de la homaranoj. Tiuj ĉi rondetoj havas karakteron ne religian, sed pure societan kaj servas por liberaj amikaj interparoladoj pri ĉiuj eblaj temoj, laŭ la deziro de la partoprenantoj, kaj de aliaj rondetoj ili distingiĝas nur per tio, ke en ili partoprenas homoj, kiuj havas neŭtrale-homajn, religiajn kaj naciajn principojn, kaj ke la interparolado en ili estas farata precipe en la lingvo neŭtrale-homa.
Dek-dua dogmo
Homarano mi nomas ĉiun homon, kiu subskribis la "Deklaracion de Homaranismo" kaj alskribiĝis al iu el la ekzistantaj homaranaj temploj aŭ rondetoj.
Rimarko: ĉiu nova rondeto de homaranoj devas publikigi sian adreson en iu el la gazetoj, kiuj estas eldonataj en la lingvo internacia.
Referencoj
Tiu ĉi artikolo inkluzivas informon el Enciklopedio de Esperanto.
Barnabás Holenda
Barnabás Holenda [barnabAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Holenda Barnabás estis hungara pastro, instruisto, profesoro, benediktana monaĥo.
Barnabás Holenda naskiĝis la  en Kám. Li mortis la en Győr.
Biografio
Barnabás Holenda frekventis katolikan gimnazion en Szombathely, post la abituriento li aliĝis al la benediktanoj kaj li plulernis en teologia altlernejo de Győrszentmárton. Li pastriĝis en 1919, post 2 jaroj li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Ekde 1919 li instruis en diversaj gimnazioj, inter 1924 kaj 1963 en la menciita altlernejo. Tiutempe li longe instruis ankaŭ en gimnazio de Győr, kie li longe estis eĉ gimnaziestro. Li pensiuliĝis en 1963. Dum sia vivo li verkis gimnaziajn lernolibrojn, krome li kontribuis pri la moderna fiziko.
Linio Hankyū-Minoo
Linio Hankyū-Minoo (japane: 阪急箕面線 [Hankjuu Minoo-sen], angle: Hankyu Minoo Line) estas linio de la fervojo reto Fervojo Hankyū en Kinki-regiono, Japanio.
Tipoj de trajnoj
Estas 2 tipoj de trajnoj:
Il nome della rosa
Il nome della rosa (Esperante: La nomo de la rozo) estas romano de Umberto Eco kiu aperis 1980 sub la originala itala titolo Il nome della rosa.
La nomo de la rozo estas la unua romano de la sciencisto kaj eseisto Umberto Eco kaj famigis lin kiel senteman, sed science precizan priskribanton de la vivrealaĵoj de historiaj epokoj. La romano enhavas multajn indikojn pri la plej diversaj eroj de eŭropaj homaj sciencoj kaj tial oni nomis ĝin kelkfoje profesorromano. En sia postskribo Eco provis malfermi la pli profundajn tavolojn de la libro al tiuj, kiuj havas malmulte da konoj pri la mezepokaj homaj sciencoj, scienco pri signoj aŭ postmodernismo. La romano enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.
Roluloj
kaj multaj aliaj monaĥoj, laikaj fratoj, papaj mesaĝistoj kaj francaj arkpafistoj, mortintaj kaj vivaj herezuloj, terkultivistoj.
En 1986 la romano estis filmigita de Jean-Jacques Annaud kun la originala titolo, kun Sean Connery en la ĉefrolo kiel William de Baskerville.
Ekspansiinta argilo
Ekspansiinta argilo, krevargilo aŭ pufargilo estas konstrumaterialo varimaniere uzebla. Plej grava estas ĝia uzo kiel malpeza volumenaĵo en betono. La globetoj de ekspasiiginta argilo estas interne porozaj kaj pro tio malpezaj, sed la malmola ŝelo garantias ilian mekanikan reziston. Ne intermiksu tiun materialon kun ŝaŭmbetono aŭ porobetono.
Produktado
La krudmaterialo estas argilo kun malmulte da kalko kaj enhavanta organikajn komponantojn. La argilo estas unue muelata kaj sekve varmegigata en rotacianta forno ĉe temperaturo de 1200 gradoj celsiaj. Tial la organikaj substancoj forbrulas kaj pro la estiĝanta karbondioksido la materialo ekspansias. La volumeno de la globeteoj iĝas kvar- ĝis kvinoble pli granda ol ĝi estis antaŭe.
Historio
La unuaj provoj fari krevargilon okazis en la jaro 1917 en brikfarejo en Birmingham/Usono. Kiel inventisto estas rigardata S.J. Hayde, kial la mterialo en Usono ĝis hodiaŭ nomiĝas Haydite. Danio transprenis la proceson kaj pluevoluigis ĝin. La danoj sumerkatigsi al materialon sub la nomo Leca. Tiu estasakronimo por la angla esprimo „lightweight expanded clay aggregates“ (malpeza, krevita aldonaĵo el argilo). Sekvis Neerlando, Britujo, Svedujo (Sillit) kaj USSR(Keramsit). En Germanujo la unua uzino laboris ekde 1955 en Hennstedt (Dithmarschen)
Literaturo
Zu bautechnischen Eigenschaften des Zuschlags:
Gyula Pápay
Gyula Pápay [djula pApai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pápay Gyula estas hungara-germana geografo, historiisto, profesoro, membro honora de Hungara Scienca Akademio (2005).
Gyula Pápay naskiĝis la  1939 en Gyöngyös.
Biografio
Gyula Pápay frekventis mezlernejon en Székesfehérvár, universitatojn en Budapeŝto kaj Debrecen inter 1957-1963. Li estis redaktoro kaj lektoro en Lejpcigo ĝis 1979, dume li doktoriĝis en 1967 en Universitato de Budapeŝto. Li ekinstruis en Rostock en 1979, kie li profesoriĝis en 1988 en la universitato, poste li instruis ankaŭ en Budapeŝto. De 1993 ĝis 1996 li estis docento en Rostock, poste li instruis plu en pli alta rango. Post sia emeritiĝo en 2004 tamen li laboras senĉese.
Mátyás Jantyik
Mátyás Jantyik [mAtjAŝ jantjik], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jantyik Mátyás estis hungara pentristo, ilustristo.
Mátyás Jantyik  naskiĝis la  en Békés (urbo), li mortis la  en Békés.
Biografio
Mátyás Jantyik frekventis 6 gimnaziajn jarojn en sia naskiĝurbo, poste li studis 3 jarojn en Reĝa Modela Desegna Lernejo. Dum la lernejaj jaroj en 1882 lia desegnaĵo estis sur la titolpaĝo de gazeto. Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Lotz kaj Bertalan Székely. Post la diplometo en 1884 Mihály Munkácsy invitis lin al Parizo. Li plulernis en akademio Julian, ankaŭ de Munkácsy kaj Jules Joseph Lefebvre. En 1888 li hejmenvenis al sia naskiĝurbo. Komence li estis ilustristo de Vasárnapi Ujság, poste li pentradis historiajn bildojn. En 1895 li faris propran atelieron en Békés, tamen en 1900 li translokiĝis al Budapeŝto. Post 2 jaroj li vojaĝis al Anglio, pli frue li pentradis ankaŭ en Turka Imperio. Li ricevis premion en 1902. Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.
Brian Cox (aktoro)
Brian Denis Cox, CBE (Dundee, 1-an de junio 1946) estas skota aktoro.
Filmaro (parto)
Kino:
Televido:
Premioj
Satelito-Premioj:
10560 Michinari
10560 Michinari estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Nomo
Ĝia nomo honoras Michinari Yamamoto, sciencan esploriston de la Observatorio de Ajabe, konatan pro lia lerteco por organizi bonegajn programarojn por la observatoriaj komputilaj retoj
Asteroida zono
La asteroida zono, ankaŭ nomata la zono de planedetoj aŭ (kompare kun aliaj koncentriĝoj de planedetoj) la ĉefzono, estas kolektiĝo de sunsistemaj objektoj inter la orbitoj de Marso kaj Jupitero. Tie la plejparto de asteroidoj ĉirkaŭiras la sunon. La tuta regiono de la zono etendiĝas de ĉirkaŭ 2,0 ĝis 3,4 astronomiaj unuoj for de la Suno.
Objektoj
En la zono orbitas objektoj ekde malgrandaj, neregule formitaj pecetoj ĝis la plej granda konata asteroido (en 2006 klasita preskaŭplanedon) Cereso, kies diametro estas ĉirkaŭ 945 km kaj kies maso estas proksimume triono de la suma maso de ĉiuj ĉefzonaj asteroidoj. Krom la plej luma zonero 4 Vesta, nenio videblas per nudaj okuloj. La tuta maso de ĉiuj asteroidoj estas ĉirkaŭ 5% de la tera luno, proksimume triono de la preskaŭplanedo Plutono kaj egala kun Titanjo, la plej granda luno de Urano. Entute listigitaj nun estas pli ol 600 000 asteroidoj.
La konsisto de asteroidoj ne samas ĉie en la ĉefzono. En la centra areo (inter 2,0 ĝis 2,5 AU) dominas pli helaj objektoj el la spektraj klasoj E (albedo ĉirkaŭ 0,4) kaj S (albedo ĉirkaŭ 0,2), ankaŭ la V-klaso troviĝas tie. Tio estas silikataj, ŝtonecaj asteroidoj.
Ekde distanco de ĉirkaŭ 2,5 AU ĉefas karbonriĉaj asteroidoj el la spektra klaso C (albedo ĉirkaŭ 0,05). Ilia konsisto klare diferencas de la pli centraj asteroidoj de la ĉefzono: Ili originas el miksaĵo de glacio kaj ŝtono, kiuj nur ete varmiĝis. En la ekstera parto de la ĉefzono pli oftas objektoj de la spektraj klasoj D kaj P. Kvankam tiuj similas al la C-tipo, tamen en ilia historio ili ŝajne preskaŭ neniam varmiĝis, kaj tiel sur ilia surfaco ankoraŭ troviĝas glacio. Ju pli granda la distanco de la suno, des pli similaj estas la planedetoj al la prafruaj planedetoj el la tempo de la formiĝo de la sunsistemo.
Distribuo
La asteroidoj ne distribuiĝas unuforme en la ĉefzono, ĉar la gravito de la planedo Jupitero – ĝi havas ĉirkaŭ 70% da tutmaso de planedoj de nia sunsistemo – kaŭzas malstabiligojn de orbitoj. Kiam la proporcio de daŭroj de rondiroj de Jupitero kaj la asteroidoj estas entjeraj, tiam okazas resonancoj, kiuj fortigas efekton de gravito. En tiuj regionoj ne povas ekzisti stabilaj asteroidorbitoj, tial tie aperas mankoj en la ĉefzono. Laŭ la astronomo Daniel Kirkwood, kiu malkovris ĉi tiujn mankejojn jam 1866, ili nomiĝas Kirkwoodaj Mankejoj
Ekzemploj de planedetoj
Jen listo de iuj gravaj asteriodoj, pro grandeco aŭ aliaj kialoj. Unue la esperanta nomo, se uzata, poste la numero kaj nomo en astronomiaj katalogoj
Fikcio
Asteroidzonoj oferas dramecan elementon en sciencfikciaj filmoj, tamen ili kutime estas ekscese troigitaj laŭ objektdenso. Scenoj kiel la persekutĉasoj en la Star-Wars-filmoj La imperio rebatadas aŭ Atako de klonmilitistoj montras ekstreme densajn zonojn apartenite el rapidmovantaj objektoj, kiujn nur per pilotlerteco eblas trapasi. La sola realisma prezentado laŭ ekzemplo de la asteroidzono de nia sunsistemo okazis en la SF-filmo 2001: Odiseo en Kosmo, kiu enhavas scenon, kie la ŝipo rapide proksimas al unu soleca asteroido.
Kosma veturado tra la ĉefzono normale kaŭzas nur etan danĝeron, kiel pruvis multaj kosmosondiloj jam pasintaj tra ĝi. Fakte oni bezonas komplikajn komputadojn por trafi asteroidojn, ĉar la laŭŝajne granda nombro de pli ol 600,000 da objektoj estas distribuita en ampleksega volumeno da spaco.
Groß Disnack
Groß Disnack estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumaro havis nur  loĝantojn. La en komparo aparte malgranda komunumo estas parto de la komunumaro Lauenburgische Seen, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, administrata en la pli granda urbo Ratzeburg, kiu mem tamen ne apartenas al la komunumara teritorio.
Bernhard von Rohr
Bernhard von ROHR (naskiĝinta en 1421 en Kremsmünster, mortinta la en Tittmoning) estis germana-aŭstra teologo kaj inter 1466 kaj 1482 salcburga princĉefepiskopo.
Vivo
Originante el familio de ministraj nobeloj el Supra Aŭstrio li estis konata kiel ŝatanto de libroj kaj artoj. Regado lia estis malpli feliĉa. Estante de malforta decidemo kaj preferante trankvilon li eĉ volis abdiki pro internaj kaj eksteraj konfliktoj (ekz. la minacantaj invadoj de la turkoj). En 1478 reĝo Frederiko la 3-a konsilis lin rezigni pri la arkiepiskopa digneco en favoro de Johann Beckenschlager, la ĝistiama ĉefepiskopo de Esztergom. Beckenschlager estis fuĝinta en la sinon imperiestran post kverelado kun reĝo Matiaso la 1-a (Hungario).
Sed la kapitulanoj de la katedralo de Salcburgo kaj la porparolantoj de la salcburgiaj neurbaj klasoj ĉi-tion vetois. Sekve Rohr provis fari aliancon kun Matiaso al kiu li malfermis burgojn salcburgajn en Stirio kaj Karintio.
Sed la sekvinta Hungara Milito (1479-1490) alportis marodadojn kaj damaĝojn kaj al imperiestraj kaj al ĉefepiskopaj posedaĵoj. Sume ĝi iĝis sortodecida pri diversaj politikaj potencstatoj. Salcburgio eĉ ne sukcesis elturniĝi el tiu ĉi mizero post demeto de ĉiuj rajtoj pri reĝeco fare de Rohr en la 29.11.1481.
Post sia abdiko pri Salcburgo, li estis dum mallonga tempo administranto de Vieno.
Notinda evento dum lia salcburga episkopeco estis kiam li en 1475 en Landshut geedzigis la dukon Georgo "la Riĉa" de Bavario-Landshut kun la pola princino Edviga Jogajlido, filino de reĝo Kazimiro la 4-a, en la pompa "princa geedziĝo de Landshut".
6467 Prilepina
6467 Prilepina estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.
Nomo
Ĝia nomon honoras  Svetlana Semenovna Prilepina, diplomigitan de la departemento pri astronomio de la Urala Ŝtata Universitato de Jekaterinburg kaj organizantinon de la ĉiujara Vintra Astronomia Lernejo en la Observatorio de Kourovka. Ŝi ankaŭ estas kantistino.
Peanuts Holland
Herbert Lee „Peanuts“ HOLLAND (* 9-an de februaro 1910 en Norfolk, Virginio; † 7-an de februaro 1979 en Stokholmo) estis usona ĵaztrumpetisto kaj kantisto de svingo. Li muzikis kun Coleman Hawkins, Fletcher Henderson kaj Don Byas.
Vivo kaj verkado
Peanuts Holland muzikis unue en la Jenkins Orphanage Band kaj poste ekde 1929 ĝis 1933 ĉe Alphonse Trent en la sudaj ŝtatoj de Usono. Li tenis proprajn orkestrojn kun Earl Bostic kaj Slam Stewart (1933–38), intertempe estis mallongaj periodoj de kunlaboro kun Willie Bryant kaj Jimmie Lunceford. Holland iris en 1939 al Novjorko kaj ludis ĉe Coleman Hawkins, laboris poste ĉe Fletcher Henderson en 1940 kaj ĉe Charlie Barnet ekde 1941 ĝis 1946. Kun la bando de Don Redman li iris en 1946 (kune kun Don Byas) al Eŭropo kaj prezentis ekde tiam precipe kiel soloisto kun propra bando, ĉefe en Francujo kaj Skandinavujo. Peanuts Holland ege influis la eŭropan postmilitan ĵazmondeton. En 1963 li kunmuzikis je la koncerto Usonanoj en Eŭropo de Südwestfunk en Koblenco.
Lia kantostilo laŭ lia humurema maniero similas al tiu de Dizzy Gillespie aŭ al la stilo de Slim Gaillard. Tio estas bone aŭdebla en lia komponaĵo Cement Mixer el 1947 kun la bando Don Byas Re-boppers.
Holland surdiskigis kun Don Byas, Guy Lafitte, Tyree Glenn, Dodo Marmarosa kaj Mezz Mezzrow.
Orlando Letelier
Orlando Letelier del Solar (13-an de aprilo 1932 – 21-an de septembro 1976 en Vaŝingtono, Usono) estis ĉilia diplomato. Li estis murdita en Vaŝingtono fare de agentoj de la ĉilia sekretservo DINA, kiuj laboris por la ĉilia diktatoro Augusto Pinochet. La murdo kaŭzis fortan malpliiĝon de la usona apogo al Operaco Kondoro.
La socialista ĉilia prezidento Salvador Allende nomumis en 1971 Orlando Letelier al ambasadoro de Ĉilio en Usono. Letelier en 1973 iĝis ministro pri eksteraj rilatoj kaj pli poste ministro pri defendo de Ĉilio.
Post la puĉo de Pinoĉet, Letelier estis arestita kaj turmentita. Oni transportis lin al insulo Dawson, kie oni kolektis la politikajn arestitojn. Post sia liberiĝis en 1974, li veturis al Vaŝingtono, kie li laboris en Institute for Policy Studies.
La ĉilia sekretpolico murdis la iaman internaferan ministron, generalon Carlos Prats en 1974, en argentina ekzilo per aŭtobombo. Ili mortpafis en 1975 en Romo la ĉilian kristdemokratan Bernardo Leighton kaj lian virinon. (Michael Townley)
Letelier estis murdita per aŭtobombo en 1976, kun asistentino.
Bruno Graf
Li lernis Esperanton aŭtodidakte kaj per la koresponda kurso de Svisa Esperanto-Societo (SES) en 1948 kaj akiris ties superan diplomon. Ekde 1950, Bruno Graf estas en la esperanta movado kie li estis tre aktiva dum la 1950-aj jaroj: en 1951 li estis kunfondinto kaj prezidanto de la junulara sekcio de SES (kio iĝis EJS), en 1958 li estis inter la fondaj membroj de Esperanto-Edukistaro de Svislando (EES) kaj li prezidis la Svisan Esperanto-Societon de 1960 ĝis 1963.
Post tiu periodo, pensiiĝinte, Bruno Graf denove aktivis en la svisa esperanto-movado kaj estis refoje elektita prezidanto de SES kaj okupis tiun postenon de 1997 ĝis 2006.
Bruno Graf gvidis aron da kursoj, vizitis plurajn Universalajn Kongresojn kaj estas dumviva membro de UEA.
Kiel prezidanto de SES li ĉiam racie kaj kun kompetento gvidis la asocion kaj klopodis trovi ekvilibron inter la diversaj fortoj kaj influoj.
Post sia demisio, li restis membro de la estraro ĝis la ĝenerala kunveno de SES en 2007. Eksiĝinte, li tamen plue helpas kaj subtenas, konsilas la aktivulojn pri la poresperantaj agadoj en Svislando.
Al Kooper
Al Kooper (naskiĝis la 5-an de februaro 1944 en Broklino, Novjorko) estas usona rokmuzikisto, gitaristo, muzikklavar-ludisto, kantisto, kantverrkisto kaj produktisto.
Gábor Oplatka
Gábor Oplatka, laŭ hungarlingve kutima nomordo Oplatka Gábor estas hungara maŝininĝeniero, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2001).
Gábor Oplatka naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Gábor Oplatka studis en Teknikuniversitato de Budapeŝto, poste en Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko. (Supozeble li estis disidento dum la Hungara revolucio de 1956). Post la diplomo li estis membro de la scienca stabo en la Instituto, kie li okupiĝis pri konstruaj ekipaĵoj kaj transportaj maŝinaroj. Li doktoriĝis el tezo pri eltenado de drataj ŝnuroj. Iom poste Oplatka transprenis la staban direkton kaj la prelegojn en la instituto. Ekde la fondo de la Instituto por malpezaj strukturoj, li estris la kampon de ŝoseoj. Li havas kursojn pri pritraktado de materialoj, remparoj kaj mekanikaj ilaroj. La esplorado de profesoro Oplatka koncentriĝis pri la areoj de drataj ŝnuroj kaj ŝnuroj kaj ties materialoj. En la fokuso estis la sekurecaj problemoj kaj damaĝoj. En 1983 li ricevis la titolon profesoro, kaj en 1995 ricevis la honoran titolon de Dr.h.c. en la Universitato de Miskolc. En 2000 li emeritiĝis.
Carl Friedrich Wilhelm Claus
Biografio
Claus studis en la Universitato de Marburgo kaj en la Universitato de Gießen kun Rudolf Leuckart. Li laboris en la universitato de Würzburg. En 1863, li iĝis profesoro de zoologio en Marburgo, en 1870 en Göttingen kaj en 1873 en Vieno. Li estis estro de la oceanografia esplorstacio en Trieste kaj estis specializita en marbiologio kaj lia intereso fokusiĝis al krustuloj. Dum sia esplorado en ĉelbiologio li stampis la vorton "fagocito".
Li estas konata pro la fakto ke Sigmund Freud startis siajn studojn pri la ankoraŭ nesolvita reproduktado de angiloj.
Verkoj
El nombraj verkoj, jenaj gravas:
Tobolo
Tobolo estas rivero en Rusio kaj Kazaĥio, kiu estas la ĉefa alfluanto de rivero Irtiŝo. Ĝi longas kaj ĝia akvokolekta areo estas.
Historio
Tobolo estas unu el la kvar gravaj riveroj de la Siberia Ĥanujo. En 1428, la ĥano estis mortigita en la batalo de Tobolo.
São Félix do Tocantins
São Félix do Tocantins estas municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 1.437 loĝantojn en 2010.
Talio
La vorto Talio havas la jenajn signifojn:
Tutmonda sonoro
Tutmonda Sonoro estas 664-paĝa antologio de tutmonda poezio, tradukita de Kálmán Kalocsay kaj redaktita de Vilmos Benczik.
La du volumoj aperis en la Serio Oriento-Okcidento kiel n-ro 17 kaj estas eldonitaj en la jaro 1981 de Hungara Esperanto-Asocio el Budapeŝto.
La titolon de la antologio proponis, al Kalocsay, Sándor Szathmári.
Enhavo
Ĝi estas unu el la precipaj verkoj de la esperantlingva tradukliteraturo.
La du volumoj enhavas 581 poemojn de 185 poetoj, krome fragmentojn el anonimaj verkoj de la tuta mondliteraturo.