cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pál Szarvas
Biografio
Pál Szarvas akiris kemian-fizikan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány, poste li restis samloke por instrui. En 1950 li instruis en Pezindustria Teknika Universitato de Miskolc, sed en la sekva jaro li estis nomumita katedrestro de Scienca Universitato Lajos Kossuth. Li estis dekano inter 1954-1957, en 1962 vicrektoro, inter 1963-1966 rektoro. En 1962 li doktoriĝis je kemiaj sciencoj. Li okupiĝis precipe pri analiza kemio kaj fizika kemio.
Nishi Kazuhiko
Nishi Kazuhiko (西 和彦; [niŝi kazuhiko]; 10-a de februaro 1956- ) estas inĝeniero, fondinto de ASCII Corporation. Li laboris por Mikrosofto dum la 1980-aj jaroj kiel vicprezidanto de operacio de Orienta Azio.
Li naskiĝis en Kobeo en Hjogo-prefektujo. Li diplomiĝis en Koyoen-Gakuin-Altlernejo en 1974, li eniĝis la mekanikan fakon de la fakultato de scienco kaj inĝenierarto de Waseda-Universitato en 1975, tamen li ĉesis studon tie. En 1999, li doktoriĝis en la fakultato de informadiko de postdiploma universitato de Kogakuin-Universitato.
Li fondis ASCII en 1977.
Jenő Rimanóczy
Jenő Rimanóczy [jenO rimanOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rimanóczy Jenő estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Gyula Rimanóczy (1903), lia frato estis Gyula Rimanóczy (1932), lia fratino estis Yvonne Rimanóczy. Jenő Rimanóczy naskiĝis la  en Budapeŝto kaj mortis la 29-a de junio 2019.
Biografio
Jenő Rimanóczy post gimnazio estis teknologia desegnisto 3 jarojn, poste li akiris arkitektan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1958. Li ankaŭ laboris dum la studentaj jaroj en arkitekta laborejo. Post la diplomo li plulernis en supera majstra arkitekta lernejo, sed li ankaŭ laboris jam kiel arkitekto. Li edziĝis en 1961, baldaŭ li havis 2 filinojn. Inter 1964–1970 li estis ankaŭ asistanto en la Teknikuniversitato. Paŝo post paŝo li havis pli altajn postenojn, en 1978 li estis nomumita teknologia vicdirektoro, ankaŭ ĉefarkitekto. Inter 1978–1984 li ankaŭ instruis en la menciita majstra arkitekta lernejo. En 1989 li pensiuliĝis, tamen li laboris plu ĝis 1998. Li ricevis 4 premiojn inter 1963-2014.
Etne
Etne estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Hordaland. Fine de en la komunumo vivis.
NGC 440
NGC 440 (aliaj indikoj — PGC 4361, ESO 113-25, AM 0110-583) estas galaksio en konstelacio Tukano.
Hart Wand
Hart A. WAND (3a de Marto, 1887 – 9a de Aŭgusto, 1960), estis afrik-usona violonisto kaj bandestro el Oklahoma Urbo, Oklahomo. Li estis de germana deveno. En la muzika mondo li estis fama ĉefe pro la publikigo de "Dallas Blues" en Marto 1912 (kopirajtigita en Septembro). "Dallas Blues" estis frua ekzemplo de publikigita dekdustria bluskanto.
Akva rezervujo Fláje
Historio
La vrezervujo estis konstruita en la jaroj 1951–1964. La konstruaĵon projektis Hydroprojekt Praha, liverinto de la konstruaĵo estis Vodní stavby Sezimovo Ústí. En la trafikon ĝi estis donita en la jaro 1960. Por transporto de materialo estis uzita Moldava montara fervojo, de kies fina stacio kondukis plu konstru-telfero.
Celo
La celo de la akva rezervujo Fláje estas provizi per trinkakvo regionon de nordbohemiaj brunkarbaj basenoj (Most, Litvínov, Krupka, Osek). Ties pluaj funkcioj estas sekurigo de minimuma trafluo kaj malaltigo de inundigema trafluo en Flájský potok kaj parta ŝirmo de teritorio sub la digo antaŭ inundoj. Ĝi estas parto de akvomastruma sistemo en regiono de la nordbohemia brunkarba baseno.
La valbaraĵo estas unika pro sia kava konstruo kaj dank' al tio ĝi estas envicigita inter kulturaj memorindaĵoj de Ĉeĥio. Al la kava konstruo estis alpaŝita pro limigita rezervoj de cemento en la tempo de konstruado. Ŝirma akva zono de la 1-a grado validas ĉirkaŭ la tuta akva areo de la rezervujo kun malpemeso de eniro.
La akva laboraĵo Fláje malaltigas per sia retenca sefiko dum la plena proviza spaco kulminan trafluon de la centjara inundiga ondo el valoro 51,2 m³/s al valoro 38,6 m³/s. La surfaco en la rezervujo dum tio atingos koton 737,75 m s. m.
Elektrejoj
Konsisto de la akva laboraĵo estas malgranda akva elektrejo Fláje ekipita per turbino META kun povumo 16 kW dum falo 41 m kaj ĉefa akva elektrejo Meziboří ekipita per duopo de Francis-turbinoj kun povumo 2 × 4 MW dum falo 217–257 m.
Poŝtmarko
Al la 50-a datreveno de ektrafikigo de la akva laboraĵo Fláje eldonis Ĉeĥa poŝto laŭ propono de Asocio de Český Jiřetín poŝtmarkon en vico de Teknikaj memorindaĵoj de Ĉeĥio. Formigis ĝin pentristo RNDr. Adolf Absolon kaj gravuristo Martin Srb. La poŝtmarko estis eldonita la 15-an de majo 2013.
Hagerstown, MD
Hagerstown (Esperante Hagerurbo) estas urbo en Vaŝingtona Kantono, Marilando, Usono. Ĝia urbestro estas David S. Gysberts. Hagerurbo mem laŭ la censo de 2010 havis 39,662 loĝantojn, dum la populacio de la Metropola Areo Hagerstown-Martinsburg (etende al Okcidenta Virginio) estis de 269,140 personoj.
Sylwia Najah
Sylwia Najah (naskiĝis la 5-an de junio 1978 en Opole) - pola teatra kaj filma aktorino.
Vivo
Diplomitino de Ŝtata Muzika Lernejo de la unua kaj dua gradoj en Opole en la klaso de gitaro, kaj de Aktora Studiumo ĉe la Juda Teatro en Varsovio, kies aktorino ŝi estas kaj de dujaraj aktoraj laborkursoj bazitaj sur la metodo de Lee Strasberg kaj Viola Spolin. Posedantino de la diplomo de drama aktoro de la Ekzamena Komisiono de ZASP (Asocio de Artistoj de Polaj Scenejoj). Kunlaboras kun varsoviaj teatroj, ludis en Radom.
Sylwia Najah ludis en filmoj kaj serioj interalie ĉe Marek Koterski. Ankaŭ kunlaboras kun la Teatro de Pola Radio. En Juda Teatro rolis i.a. kiel Hudl en la muzikalo Violonisto sur la tegmento, reĝisorita de Jan Szurmiej kaj Debora Vogel. Diplomaj spektakloj: Anka en Lamento de Krzysztof Bizio laŭ reĝisoro Eugenia Herman kaj Emily Jane en la "Noktoj de la fratinoj Brontë" de Susan Schneider laŭ reĝisorado de Bożena Suchocka.
Ŝi partoprenis muzikan spektaklon "Infanoj de Ijob", reĝisoritan de Jacek Bończyk (la premiero dum la 6-a Festivalo "Espero" je la nomo al Jacek Kaczmarski, 2009), kies surbaze eldonejo MTJ eldonis diskon, interalie kun la kantoj en la jida lingvo en ŝia plenumo (la premiero en la Festivalo Varsovio de Singer, 2010).
''Konstruaĵoj de Debora Vogel. Traktato ene de kaj vivperiferie'' estas unupersona dramo en ŝia plenumo, reĝisorita de Magda Gnatowska, kiun preparis por la Festivalo Varsovio de Singer 2012. La spektaklo enkondukas spektanton en la mondon de la literaturo de Debora Vogel, doktorino pri filozofio, verkistino, poetino, sensukcesa fianĉino de Bruno Schulz. Ŝi prezentas eksterordinaran kreadon de Debora Vogel. La aktorino serĉas, esploras la vivon de manekeno, kiel ĉe Meyerhold, biomekanike.
Koniarovce
Szomorfalva
Apuda vilaĝo menciiĝis unuafoje en 1356 en formo "Zamard". La kampoj tiutempe apartenis al familio Szomor [somor].
Unuiĝo
La menciitaj 2 komunumoj unuiĝis en 1903. En 1910 loĝis en Szomorlovászi 481 homoj, (363 slovakoj, 104 hungaroj, 14 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1942 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Koniarovce 635 homoj, (escepte 2 ĉiuj slovakoj).
Vitěšovice
Vitěšovice (germane: Kriebaum) estas pereinta municipo en Ĉeĥio, en distrikto Český Krumlov en armea spaco Boletice. Krome Vitěšovice ĝi konsistis el domaroj Lomek (germane: Haidl), Prakéř (germane: Pragerstift; pli poste ĉeĥe Pražačka kaj Vražice (germane: Proßnitz). En la jaro 1921 ĉi tie en 74 domoj vivis 485 loĝantoj (el tio 468 de germana nacieco). La municipo estis ellandigita en la jaro 1946.
Historio
La municipo esta sunuafoje menciata en la 15-a jarcento kiel posedaĵo de monaĥejo Zlatá Koruna. Pli poste akiris ĝin Rožmberkidoj, kiam ili estis formortintaj Eggenbergidoj kaj en la jaroj 1719–1848 ĝi estis konsisto de schwarzenberka senjorujo. En la jaroj 1845 kaj 1945 la municipo forbrulis.
En la jaro 1787 ĉi tie estis establita lokalio kaj ligna kapelo. En la jaro 1795 estis konstruita ŝtona preĝejo de sankta Johano Nepomuka, kiu estis grave damaĝigita dum incendio en la jaro 1845. Sur ĝia loko estis en la jaro 1852 finita nova pseŭdorenesanca preĝejo, ekde la jaro 1878 ĝi poste estas parohca preĝejo de nove estiĝinta paroĥejo. Post la ellandigo estis el la preĝejo forveturigitaj nur orgeno kaj statuo de Virgulino Maria. La turo de preĝejo estis neniigita fine de la 1950-aj jaroj dum filmado de filmo Poslušně hlásím.
Latvia Popola Fronto
La Latvia Popola Fronto aŭ Popola Fronto de Latvio (Latvijas Tautas fronte) estis politika organizaĵo en Latvio fine de la 1980-aj kaj komence de la 1990-aj jaroj, kiu gvidis Latvion en ŝtatan sendependecon el la komunisma ŝtato Sovetunio, kiu en junio 1940 perforte konkeris kaj okupis la respublikon kaj de tiam regis ĝin.
Ĵurnalo de la organizaĵo estis Atmoda ("Vekiĝo"), printita en la latva kaj rusa lingvoj inter la jaroj 1989 kaj 1992.
The Libertines
The Libertines (la liberpensuloj) estis brita rokgrupo, kreita en 1997 en Londono.
La rokgrupo estis laŭdita dum la 2000-aj jaroj de la rokkritiko, kaj ĉefe de la gazeto NME, ofte komparata al The Sex Pistols pro scenaj performoj. Influis ilin la grupoj Clash, Kinks kaj Jam.
Mick Jones, iama Clash-ano, estis la arta produktisto de iliaj du albumoj (Rough Trade).
Károly Sasku
SASKU Károly (pro ŝa:ŝku) estis advokato, inĝeniero (sen diplomo), instruisto, politikisto, kunlaboranto de István Széchenyi naskita en Felsőbánya en 1806 kaj mortinta en Peŝto la 22-an de julio 1869.
Biografio
Károly Sasku studis en Debrecen, Selmecbánya kaj Institutum Geometricum. Inter 1836 – 1846 li laboris ĉe la mezurado de Tisza. Inter 1842 – 44 li instruis en Máramarossziget. En 1846 li estis invitita fakulo, interpreto kaj tradukisto de la raportaĵo de P. Paleocapa pri reguligo de Tiszavalo. En 1848 li estis kunlaboranto de Széchenyi en la ministerio. Dum la hungara revolucio de 1848 li estis kapitano. De 1860 li estis korektisto de la Hungara Scienca Akademio. Li verkis matematikajn, kulturpolitikajn kaj pedagogiajn studojn. Li disvatigis la ideojn de Charles Fourier en Hungario. Lian nomon landskale konatigis la libro pri etiketo. Liajn manuskriptojn rilate al akvoaferoj konservas la Landa Arkivejo de Bp..
Norbert Barthelmess
Norbert BARTHELMESS, esperantigite kiel Bartelmes (naskiĝis la en Duseldorfo, mortis la  en Bry-sur-Marne) estis germandevena ĵurnalisto, sennacieca esperantisto kaj aktiva SAT-ano.
Vivo
Norberto Bartelmes naskiĝis en Duseldorfo la 19-an de februaro 1897 en artista familio. Lia avo estis kuprogravuristo kaj lia patro pentristo. Lia patrino havis tre kvalitan muzikinstruon, kaj lernigis al li pianludadon ekde lia 6-a jaro. Aŭdinte pri Esperanto en 1911, li tuj eklernis ĝin, kaj rapide progresis. Li samepoke aliĝis al la socialdemokrata partio, kaj en 1912 kaj 1913 publikigis en Esperanto siajn unuajn artikolojn pri pacismo. Li gvidis kursojn en laborista klubo en Duseldorfo. Kiam ekis la Unua mondmilito en 1914, li rifuzis soldatiĝi kaj estis dungita kiel civilservanto en la milithospitalo de Lieĝo. Post 12 tagoj tie li kolapsis, ŝokite de la vido de tiom multaj mortintoj, kaj estis rehejmigita al Duseldorfo, kie li post resaniĝo fariĝis bankoficisto. Tamen li devis ree soldatiĝi en septembro 1916. Influite de la Oktobra Revolucio, li aliĝis al la komunista junularo. Li ankaŭ ekaktivis en SAT, interalie kiel kunfondinto kaj unua administranto, kun H. Remers, de la eldona fako kooperativa. Ĝi jam en 1923 aperigis lian tradukon de la unua parto de Faŭsto, de Goeto. Post intertraktado kun Lanti, kiu vizitis lin en Duseldorfo post la Kasela kongreso, li estis dungita por la redaktado de la semajna Sennaciulo ekde la unua de oktobro 1924, kaj translokiĝis al Lepsiko, kie troviĝis la administrejo de SAT. Kunlabore kun R. Lerchner li tie dum laborpaŭzoj verkis la unuan eldonon de la lernolibro Petro. Post iom da tempo estis al li riproĉite troa favoro al komunist-tendencaj kontribuaĵoj en la redaktaj elektoj, kaj li estis maldungita la 31-an de oktobro 1925. Li tiam dungiĝis kiel librorevizoro ĉe komunista centro en Berlino. Li tamen plu agadis en SAT, kaj partoprenis la Leningradan kongreson en 1926, gastigate de Nekrasov.
Ĉar daŭris la redakto-problemoj por Sennaciulo, li ree kandidatis kiel redaktoro, kaj ekloĝis ĉe Lanti ekde januaro 1928. La unuan de februaro 1928, li denove eklaboris kiel dungita redaktoro de Sennaciulo. Sub la influo de Lanti, ĉe kiu li loĝis ĝis 1933, li ne renovigis sian membrecon al la Komunista Partio.
Ĝis 1934 li eksterprofesie aktivis kiel helpmonitoro por infanoj ĉe la kooperativo La Bellevilloise. Tiu-ĉi sperto inspiris plurajn el liaj noveloj.
En septembro 1939, tri tagojn post la militeksplodo, li estis kunvokita de la franca policejo, kaj sendita al koncentrejoj, komence en Parizo, poste en Normandio kaj fine en Liburno (Libourne), apud Bordozo. Dum junio 1940 li estis resendita al Germanio post la alveno de la germanaj trupoj, kaj laboris kiel bankoficisto en Duseldorfo. Komence de 1942, la Gestapo sendis lin al malliberejo en Norda Francio, kaj li estis poste direktita al koncentrejo dum la somero. Dum 1944-45 li estis mobilizita kiel ambulancisto, kaj fine iĝis kaptito de la usona armeo.
Reveninte en Germanio, li ne povis partopreni la unuan postmilitan SAT-kongreson en Arhuzo (1947) pro tro malfrua vizoricevo, sed revidis multajn kamaradojn el la karavano, kiu venis el Francio kaj haltis en Germanio, survoje al Danio. Post multaj administraj klopodoj li revenis al Parizo en aŭgusto 1948, kaj denove dungiĝis ĉe SAT kiel ĝenerala sekretario kaj redaktanto de Sennaciulo. Dum la postaj jaroj li ankaŭ aktivis en la kabaredo de la Tri koboldoj, interalie kiel pianludanto.
En 1961 li translokiĝis al Villepinte, 15 km norde de Parizo, en ruldomo sur libera tereno, pruntita de iu el la "ruĝaj pioniroj", kiujn li prizorgis en la 30-aj jaroj. Fine de 1982 li ĉesis redakti Sennaciulon, kaj transdonis la taskon al Kreŝimir Barkoviĉ, post dujara provperiodo. Li plu helpis per redaktaj konsiloj kaj partoprenis en la korektado de la presprovaĵoj ĝis kiam li ne plu kapablis regule viziti la SAT-sidejon.
Spertinte plurajn agresojn kaj difektiĝon de sia ruldomo, li translokiĝis en 1986 al Bry-sur-Marne, kie li en pli sekura kadro pasigis siajn lastajn monatojn. Li tie mortis la 30-an de novembro 1987. Lia korpo estis donacita al medicina fakultato.
Aliaj
Pri liaj verkoj EMBA skribis en EdE: "Larĝaj horizontoj, sociaj kontrastoj. Li preferas la temojn pri infanoj, penetras en la infanan animon, kaj kondukas la leganton en la ĉarman, petolan, tamen preskaŭ ĉiam nubo-ombran mondon de la malriĉaj prolet-infanoj."
Mancenans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Horbruch
Horbruch estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Birkenfeld de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Vojo (libro)
Vojo estas la ĉefliteraturverko, hispane skribita, de Sankta Josemaría Escrivá. Ĝi estas spirita libro formata je 999 punktoj aŭ ĉapitretoj. Ĉiu punkto estas spirita konsilo por la leganto.
Sankta Josemaría Escrivá unue publikis la libron sub la nomo Consideraciones Espirituales en la jaro 1934. Vojo estis tradukita al 43 lingvoj inter kiuj esperanto.
La libro estas konsiderata kiel la ŝlosila libro por la membroj kaj simpatiantoj de la organizo Opus Dei fondita de Escrivá mem.
(138325) 2000 GO82
(138325) 2000 GO82 estas merkurrenkonta, venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido.
Fedje
Fedje estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Hordaland. Fine de en la komunumo vivis.
(138325) 2000 GO82
Orbito
Ĝia tre discentra, tre klinata orbito ekstere tanĝas tiun de Merkuro proksime de sia malsuprenira nodo kaj krucas tiujn de Venuso, de la Tero kaj de Marso.
Citronelila krotonato
Citronelila krotonato aŭ C14H24O2 estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la krotonata acido kaj citronelolo. Citronelila krotonato estas senkolora likvaĵo kun fruktodoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Citronelila krotonato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Citronelila krotonato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.
Bronzflugilulo
Bronzflugilulo estas nomigo por kelkaj genroj de kolomboj, tio estas birdoj de la familio de Kolombedoj, kiuj loĝas ĉefe en la regiono inter sudorienta Azio kaj Aŭstralio kaj karakteras pro havo de bronzobrunajn dorson kaj flugilojn. Kelkaj el ili krome montras rimarkindajn kapobildojn, kiel la Eleganta bronzflugilulo kaj multaj havas grizajn kontrastajn subajn partojn.
Taksonomie oni uzas tiun vorton por la du specioj de la genro Henicophaps kaj la 3 specioj de la genro Phaps. Krome oni povas uzi ankaŭ por la specioj de aliaj genroj de la sama subfamilio, kiuj havas ankaŭ la radikon Phaps en ties nomoj, kiel la 2 specioj de la genro Chalcophaps, unu specio de la genro Ocyphaps kaj la 3 specioj de la genro Geophaps.
9529 Protopapa
9529 Protopapa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Vsevolod Garŝin
Vsevolod Miĥailoviĉ GARŜIN (ruse Всеволод Михайлович Гаршин; naskiĝis la en Prijatnaja Dolina; mortis la  en Peterburgo) estis rusa verkisto.
Nihonio
Nihonio ne ekzistas nature, sed je la 1-a de februaro, 2004, teamo de rusaj scientistoj de la Kuna Instituto por Atomfizika Esploro (angle: Joint Institute for Nuclear Research) ĉe Dubna, Rusio, kune kun teamo de usonaj scientistoj ĉe la Lawrence Livermore National Laboratory raportis ĝian malkovron. Ĉi tiu trovaĵo atendas konfirmon.
Opel Blitz
Historio
Estis kelkaj generacioj, kiuj diferencis per dizajno kaj konstrukciaĵo, en la jaroj: Oni komencis fabrikadon de ĉi tiuj aŭtomobiloj en aprilo 1937 kaj daŭrigis ĝin ĝis 1944. Eble, tiu ĉi kamiono estis la plej fabrikita en Nazia Germanio. Dum jaroj de fabrikado la germana industrio elfaris 82356 kamionojn de ĉi tiu marko. Oni ellasis Opel Blitz en du variantoj:
Nihonio
Je la 28-a de septembro, 2004, teamo de japanaj scientistoj anoncis, ke ili sukcese artefaris la elementon.
(Morita k.a., Experiment on the Synthesis of Element 113 in the Reaction 209Bi(70Zn, n)278113 )
Opel Blitz
Historio
Wehrmacht aktive uzis Opel Blitz, ĉar la germana armeo bazis sin ĝuste sur la rada tekniko. Por ekipado de unu infanteria divizio oni bezonis ĉirkaŭ 500 tiajn aŭtojn, kaj motora aŭ malpeza divizio bezonis 1600-1800 aŭtojn. Oni ankaŭ kreis specialajn aŭtojn sur bazo de ĉi tiu aŭtomobilo: aŭton de medicina servo, aŭton de komunika servo kaj aliaj.
Nihonio
[http://www.ipap.jp/jpsj/index.htm J. Phys. Soc. Jpn.], Vol. 73, No.10.
Opel Blitz
Variantoj de aŭtoj sur bazo de Opel Blitz
Dum la milito oni kreis sur bazo de Opel Blitz multon da specialaj ĉasioj, inkluzive multefunkciaj furgonoj, fuelprovizaj aŭtoj, aŭtobusoj kaj inĝeniera tekniko.
Nihonio
Vidu ankaŭ japanlingva 新発見の113番元素
Ununtrio estas portempa IUPAC laŭsistema elementnomo. Ĝi estas ankaŭ konata kiel eka-talio. La nomo Nihonio estis oficiala fine de 2016. Nihon estas iu alia japana nomo pri Nipono.
Thiago Silva
Ekde la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Paris Saint-Germain F.C., antaŭe li 4 jarojn aktivis en la klubo A.C. Milan kaj antaŭ tio en pluraj aliaj kluboj. Krome Thiago Silva ekde la jaro 2008 estas membro de la brazila nacia teamo de futbalo, ekde 2012 kiel teamestro. Kadre de ĝi li interalie kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo, matĉe en la nacia teamo tiam rekoneblis per la numero "3", kaj pri la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio, matĉe li tiam rekoneblis per la numero "2".
Dániel Sátor
SÁTOR Dániel (pro ŝa:tor), Saátor estis hungara inĝeniero pri akvokonstruado naskita en ? ĉirkaŭ 1765 kaj mortinta en ? post 1820.
Biografio
Dániel Sátor finis en Instituto de Inĝeniero de Peŝto en 1790. En 1805 li jam estis la direktoro inĝeniero de reguligo de Bega, la konstruado de kanalsistemo de la rivero fariĝis laŭ liaj projektoj. En 1811 li estis ĉefinĝeniero de Sárvízszabályozó Társulat de departemento Bihar. Kiel rekono de siaj teknikaj laboroj li fariĝis supera juĝisto de pluraj departementoj.
Sandersdorf-Brehna
Sandersdorf-Brehna estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Anhalt-Bitterfeld de la federacia lando Saksio-Anhalto, kaj fondiĝis la 1-an de julio 2009 el la antaŭe sendependaj komunumoj Brehna, Glebitzsch, Petersroda, Roitzsch kaj Sandersdorf. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Dryococelus australis
Dryococelus australis aŭ esperante  estas insekto, kiun oni opiniis formortinta ekde 1920 pro enportitaj ratoj, tamen oni retrovis ĝin en 2001.
Dryococelus australis formortis el sia plej granda vivloko, la insulo Lord Howe, 580 km oriente de Aŭstralio. En 2002 vivis 24 specimenoj sur la insuleto Piramido de Ball, 23 km sudoriente de la insulo Lord Howe, sur areo de 6 m oble 30 m, sur sola malgranda tearbo (Melaleuca howeana). Oni forprenis du parojn en 2003 por bredi ilin. En 2012 jam estis 9000 ekzempleroj en zooĝardeno de Aŭstralio.
Ĝi estis iufoje konata kiel la plej malofta insekto en la mondo.
Aspekto
Dryococelus australis mezuras ĝis 100 aŭ 120 milimetroj kaj plenkreskuloj estas malhele ruĝbrunaj ĝis nigraj. Junaj bestoj estas, verŝajne kamuflocele verdaj. Inaj insektoj iĝas iom pli grandaj ol viraj.
Dryococelus australis estas la plej granda senflugila bastoninsekto.
Historio
Poste ĉirkaŭ 1920 oni opiniis Dryococelus australis formortinta, ĝis la malkovro de kelkaj specimenoj fare de aŭstralia esplorteamo en 2001 sur Piramido de Ball.
Julieta
Julieta estas virina nomo, origine karesformo de Julia.
Julieta estas unu el la amantoj en la fama teatraĵo Romeo kaj Julieto de Ŝekspiro. Ankaŭ la formo Julieto estas uzata en Esperanto.
Nacilingvaj formoj
Multaj lingvoj ne havas nomon, kiu respondas specife al Julieta, sed uzas formon de Julia por traduki la nomon de la ŝekspira persono.
Preseľany
Ĝi situas en valo, laŭ la dekstra bordo de rivero Nitra, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Topoľčany–Nitra. La vilaĝo kontaktiĝas kun Hrušovany kaj Belince. Topoľčany troviĝas 13 km-ojn.
Historio
Antaŭ la hungaroj slavoj vivadis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1280 en formo "Prezlen". En 1646 la komunumo ricevis la titolon kampurbo kun bazarada rajto. La turkoj en 1668 kaj poste Emeriko Thököly bruldetruis la vilaĝon. En 1708 batalo okazis inter Habsburgoj kaj Francisko Rákóczi la 2-a. En 1787 vivis tie 877 homoj en 114 domoj, en 1828 949 homoj en 122 domoj. En 1910 loĝis en Nyitrapereszlény 1318 homoj, (1089 slovakoj, 199 hungaroj, 30 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1942 la judoj deportiĝis. La loĝantoj apogis tiutempe la partizanojn. En 2001 loĝis en Preseľany 1508 homoj, (1503 slovakoj, po 2 hungaroj kaj ĉeĥoj).
John Keegan
Sir John KEEGAN (* 1934 en London) estas brita milita historiisto. Li estas fama pri detalaj analizoj de militoj.
Meyrin
Meyrin estas urbo kaj komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. Ĝi havis 21015 loĝantojn je la 31-a de janauro 2009.
Geografio
Meyrin situas 3 kilometrojn nordoriente de Ĝenevo, ĉe la landlimo al Francio. Al Meyrin apartenas krom la vilaĝo Meyrin mem la lokon Cointrin kaj Mategnin.
En Meyrin situas la plej multaj konstruaĵoj de la eŭropa esplorcentro CERN kaj granda parto de la Flughaveno Ĝenevo.
Trafiko
Meyrin disponas pri maksimuma konekto al la publika trafikreto. Unuflanke en la urbo situas la interkontinenta Flughaveno Ĝenevo, kiun ĝi dividas kun la najbara urbo Le Grand-Saconnex kaj kiu disponas ankaŭ pri interurba stacidomo de Svisaj Federaciaj Fervojoj kun rektaj trajnoj al la ĉefa stacidomo de Ĝenevo, al Laŭzano, Berno, Zuriko, Bazelo kaj aliaj urboj. Kaj pasas tra Meyrin ankaŭ la internacia trajnlinio de Ĝenevo al Bellegarde kaj Liono.
Ankaŭ pasas tra la urbo la nacia aŭtoŝoseo A1 de Ĝenevo al Sankt-Margreto.
Ekonomio
La servoentreprenoj kaj industrio, kiu troviĝas en Meyrin disponigas pli ol 26000 laborlokojn, do laboras en la urbo pli da homoj ol tie loĝas. Gravaj labordonantoj estas la flughaveno kaj CERN.
Historio
La unua dokumenta mencio de Meyrin datiĝas el la jaro 1153 kiel Mairin.
Linio JR Kyōto
Linio JR Kyōto (japane: JR京都線 [Ĵejāru-Kjōto-sen], angle: JR Kyōto Line) estas kromnomo de Linio Tōkaidō (ĉefa) de Stacio Kyōto ĝis Stacio Ōsaka. La linio apartenas al JR Okcidenta.
Tipoj de trajnoj
Estas 3 tipoj de trajnoj kaj Super-ekspreso:
Partenono
Partenono (Παρθενών; Παρθενώνας, nome salono de virgulinoj), estis dora templo el la helena altklasika periodo, sanktigata al la diino Atena Parteno (en antikva greka, virga Atena, konsiderita patronino fare de tiamaj atenanoj) kaj ĉefa templo de la Akropolo de la poliso Ateno. La peripteron konstruis la konstruigantoj Iktino kaj Kalikrato de 447 al 432 a. K. dum la regado de Periklo. La templon – tute de blanka marmoro – dekoris riĉaj murpentraĵoj de diaĵoj kaj herooj, valormetaloj kaj la fama kultbildo de Atena kiun skulptis Fidiaso.
Ties konstruado komencis en 447 a.K. kiam la Atena Imperio estis ĉe la pinto de sia povo. Ĝi estis finigita en 438 a.K. kvankam la dekorado de la konstruaĵo pludaŭris ĝis la 432 a.K. Ĝi estas la plej grava survivanta konstruaĵo de Klasika Grekio, ĝenerale konsiderata la zenito de la Dorika ordo. Ties dekoraj skulptaĵoj estas konsiderataj kelkaj el la altaj pintoj de la greka arto. La Partenono estas konsiderata daŭra simbolo de la Antikva Grekio, de la atena demokratio kaj de la okcidenta civilizo, kaj unu el plej grandaj kulturaj monumentoj de la mondo. La Greka Ministerio de Kulturo nune plenumas programon de selekta restaŭrado kaj rekonstruado por sekurigi la stabilecon de la parte ruinigita strukturo.
La Partenono anstataŭis fakte pli malnovan templon de Atena, kiun historiistoj nomigas Pra-Partenonon aŭ Malnovan Partenonon, kiu estis detruita dum la persa invado de 480 a.K. La templo estas arkeoastronomie liniigita al la Hiadoj. Kiel plej grekaj temploj, la Partenono estis uzata kiel trezorejo. Dumtempe, ĝi utilis kiel trezorejo de la Delia Ligo, kiu poste iĝis la Atena Imperio. En la 5a jarcento p.K., la Partenono estis konvertita en kristana preĝejo dediĉita al Virgulino Maria.
Post la otomana konkero, ĝi iĝis moskeo komence de la 1460-aj jaroj. En la 26a de septembro 1687, otomana municiejo ene de la konstruaĵo estis eksplodita de bombardado fare de la venecianoj. La rezulta eksplodo akre damaĝis la Partenonon kaj ties skulptaĵoj: la Partenono preskaŭ detruiĝis. En 1806, Thomas Bruce, 7a Grafo de Elgin forprenis eklkajn el la survivintaj skulptaĵoj kun permeso de la Otomana Imperio. Tiuj skulptaĵoj, nunue konataj kiel Elginaj Marmoroj aŭ pli ĝuste Partenonaj Marmoroj, estis venditaj en 1816 al la Brita Muzeo de Londono, kie ili estas nune ekspoziciataj. Ekde 1983 (pro iniciato de la Prikultura Ministrino Melina Mercouri), la greka registaro postulas la revenon de la skulptaĵoj al Grekio.
La konstruaĵo iĝis parte renovigita ĉirkaŭ 1840.
Etimologio
La origino de la nomo de la Partenono estas de la greka vorto παρθενών (Partenono), kiu rilatis al la loĝejoj de la "fraŭlaj virinoj" en domo kaj en la kazo de la Partenono ŝajnas estinti uzita komence nur por speciala ĉambro de la templo; estas diskutite kiu ĉambro tio estis kaj kiel la ĉambro akiris sian nomon. La A Greek–English Lexicon de Liddell-Scott-Jones deklaras ke tiu ĉambro estis la okcidenta cella de la Partenono. Jamauri D. Green diras ke la Partenono estis la ĉambro en kiu la peploj prezentitaj al Atena ĉe la Tutatena Festivalo estis teksita per la areforoj, nome grupo de kvar junaj knabinoj elektitaj por servi Atena'n ĉiun jaron. Christopher Pelling asertas ke Atena Parteno eble konstituis diskretan adoradon de Ateno, intime ligite kun, sed ne identa al, tiu de Atena Poliaso. Laŭ tiu teorio, la nomo de la Partenono signifas la "templo de la virgulina diino" kaj rilatas al la kulto de Atena Parteno kiu estis rilata al la templo. La epiteto parthénoj (παρθένος), kies origino ankaŭ estas neklara, signifus "junulino, knabino", sed ankaŭ "virgulino, fraŭla virino" kaj estis aparte uzita por Artemiso, nome la diino de sovaĝaj bestoj, la ĉaso, kaj vegetaĵaro, kaj por Atena, la diino de strategio kaj taktiko, artmetio, kaj praktika racio. Estis ankaŭ sugestite ke la nomo de la templo aludas al la junulinoj (partenoj), kies supera ofero garantiis al la sekureco de la grandurbo.
La unua kazo en kiu la termino Partenono sendube rilatas al la tuta konstruaĵo estas trovita en la verkoj de la oratoro Demosteno de la 4-a jarcento a.K. En 5-a-jarcentaj konstruaĵrakontoj, la strukturo estas simple nomita hej naos ("la templo"). La arkitektoj Mnesiklo kaj Kalikrato laŭdire nomis la konstruaĵon Hekatompodos ("la centpiedulo") en sia perdita disertaĵo pri atena arkitekturo, kaj, en la 4-a jarcento kaj poste, la konstruaĵo estis referita kiel la Hekatompedos aŭ la Hekatompedon same kiel la Partenono; la unua-jarcenta verkisto Plutarko nomis la konstruaĵon la Hekatompedon Partenono.
Ĉar la Partenono estis dediĉita al la greka diino Atena, ĝi foje estis referita kiel la Templo de Minervo, nome la romia nomo por Ateno, precipe dum la 19-a jarcento.
Funkcio
Kvankam la Partenono estas arkitekture templo kaj estas kutime nomita tiel, ĝi ne estas vere templo en la konvencia signifo de la vorto. Malgranda sanktejo estis elfosita ene de la konstruaĵo, en la loko de pli malnova rifuĝejo verŝajne dediĉite al Ateno kiel maniero veni pli proksimen al la diino, sed la Partenono neniam gastigis la adoradon de Atena Poliasa, patronino de Ateno: ties figuro, kiu estis banita en la maro kaj al kiu estis prezentita la peplos, estis olivligna ksoano, situanta ĉe pli malnova altaro sur la norda flanko de la Akropolo.
En lastatempa libro, la arkeologo Joan Breton Connelly kontestate argumentis ke tiu "plej granda, plej teknike miriga, brodornamita ornamaĵo, kaj estetike rimarkinda templon iam konita" estis dizajnita por festi epizodon de homofero de greka mitologio.
Malnova Partenono
La unua klopodo se temas pri konstrui rifuĝejon por Atena Partena en la loko de la nuna Partenono estis komencita baldaŭ post la Batalo de Maratono (ĉ. 490-488 a.K.) sur solida kalkoŝtona fundamento kiu etendis kaj ebenigis la sudan parton de la Akropola pinto. Tiu konstruaĵo anstataŭigis hekatompedon (signifanta centpiedulon) kaj starintus apud la arkaika templo dediĉita al Atena Poliasa ("de la grandurbo"). La Malnova aŭ Eksa Partenono, kiel ĝi estas ofte referitaj, estis daŭre sub konstruo kiam la la persoj rabis la grandurbon en 480 a.K. kaj eldetruis la Akropolon.
Se la origina Partenono estis efektive detruita en 480, tio okazigas la demandon de kial la ejo estis lasita ruino dum tridek tri jaroj. Unu argumento implikas la ĵuron ĵurkonfirmitan fare de la grekaj aliancanoj antaŭ la Batalo de Plateo en 479 a.K. deklarante ke la rifuĝejoj detruitaj fare de la la persoj ne estos rekonstruitaj, ĵuro de kiu la atenanoj estis nur liberigitaj per la Paco de Kaliaso en 450. La praktika fakto de la kosto de rekonstruado de Ateno post la persa rabado estas almenaŭ kiel verŝajne kialo. Tamen, la elfosadoj de Bert Hodge Hill igis lin proponi la ekziston de dua Partenono, komencita en la periodo de Kimono post 468 a.K. Hill asertis ke la Karha kalkoŝtona paŝejo kiun Dörpfeld pensis estis la plej alta de la unua Partenono estis fakte la plej malsupra de la tri ŝtupoj de la dua Partenono, kies stilobatan grandecon Hill kalkulis je 23.51 por 66.888 metroj (77.13 ft × 219.45 ft).
Unu malfacileco en datado de la pra-Partenono estas ke dum la elfosado (1885) la arkeologia metodo de seriigo ne estis plene evoluigita; la senatenta fosado kaj replenigado de la ejo kaŭzis perdon de multe da valoraj informoj. Provo dedukti racie de la potpecoj trovitaj sur la akropolo aperis kun la duvoluma studo kiun Graef kaj Langlotz publikigis en 1925-33. Tiu inspiris usonan arkeologon William Bell Dinsmoor por provi provizi limigajn datojn por la temploplatformo kaj la kvin muroj kaŝe sub la re-terasigado de la Akropolo. Dinsmoor finis ke la plej malfrua ebla dato por la Unua Partenono estis neniu pli frue ol 495 a.K., kontraŭdirante la fruan daton donitan fare de Dörpfeld. Plue, Dinsmoor neis ke ekzistis du pra-Partenonoj, kaj ke la nura antaŭ-perikla templo estis tiu kiu Dörpfeld referencis kiel Dua Partenono. Dinsmoor kaj Dörpfeld interŝanĝis vidpunktojn en la American Journal of Archaeology en 1935.
Nuna konstruaĵo
En la mezo de la 5-a jarcento a.K., kiam la atena Akropolo iĝis la sidejo de la Delia Ligo kaj Ateno estis la plej granda kultura centro da sia tempo, Periklo iniciatis ambician konstruentreprenon kiu daŭris la tutan duan duonon de la jarcento. La plej gravaj konstruaĵoj videblaj sur la Akropolo hodiaŭ - la Partenono, la Propileo, la Ereĥteiono kaj la templo de Atena Nike - estis konstruitaj dum tiu periodo. La Partenono estis konstruita sub la ĝenerala inspektado de la artisto Fidiaso, kiu ankaŭ ricevis pagendaĵon pro la skulpta ornamado. La arkitektoj Iktino kaj Kalikrato komencis sian laboron en 447 a.K., kaj la konstruaĵo estis konsiderinde kompletigita ĉirkaŭ 432, sed laboroj pri la ornamadoj daŭris ĝis minimume la jaro 431. Kelkaj el la financaj raportoj por la Partenono pluvivas kaj montras ke la plej granda ununura elspezo transportis la ŝtonon el Monto Penteliko, proksimume 16 kilometroj (9.9 mejl.) for de Ateno, ĝis la Akropolo. La financo estis parte tirita de la trezoro de la Delia Ligo, kiu estis translokigita de la Tuthelena rifuĝejo ĉe Deloso al la Akropolo en 454 a.K.
La konstruo kaj la ekstera vidaĵo
La partenono havas longecon de 72 metroj kaj larĝo de 34 metroj (2.448 kvadrataj metroj). Ĝi apartenas al tipo de periptero kiu konsistas de rektangula kerna konstruaĵo (naos), ĉiuflanke ĉirkaŭata de dorika kolonaro (la hipostilo okstila): 8 kolonoj laŭlarĝe, 15 laŭlonge kaj ene de la kolonaroj, ĉiufoje 4 kolonoj al la interno de la hipostilo, antaŭ la portalojn. Ĝi konsistas tial de sume 50 kolonojn.
La kompleta entablemento estis dekorita per figursenca friso. La 160 metrojn longa iona friso, ĉirkaŭe la kernan konstruaĵon, priskribas la panatenajn festivalojn. Reliefo de la orienta flanko priskribas junan knabinon kiu transdonas peplos (antikva dammantelo) al unu de atenaj oficistoj. La ĉiujaraj panatenaj festivaloj pintis en ĉi tiu transdono.
La certe plej interesa reliefo el la eksterna friso priskribas la batalon de lapito kontraŭ centaŭron. Elorigine la entablemento estis senarabeska ĝis la atena plastikisto Fidiaso skulptis ĉiujn 92 surpentrajn metopojn (ortangulaj, marmoraj slaboj kiu formigas parte la freton) en 433 a.K.
La interna ekipaĵo
La partenono estis interne disa; ambaŭ ĉambroj havas altecon de ĉirkaŭ 19 metroj. La plafono estis ambaŭflanke ruĝe-brune panela.
La suda portalo kondukis en sanktejon kiun subtenis kvar kolonoj. De la tiama interna ekipaĵo oni scias nenion certan. En la interno estis elementoj de ionika ordo.
Jam de cent metroj da interspaco al templo oni rekonas la grandan kultbildon de Atena Parthenos, kiun skulptis Fidiaso inter 447 kaj 438 a.K. La statuo estis proksimume dek unu metrojn alta. La kerno de la figuro estis el ligno, sed la eksteraĵo estis el valormetaloj, eburo kaj juvelŝtonoj. En la dekstra mano la kultbildo teniĝis nikeon (niké, diaĵo de venko) el eburo kaj oro. La soklon dekoris reliefo kun la bildaĵo de la naskiĝo de Pandora. La kompleta verko de Fidiaso staris meze de malprofunda akvobaseno kiu estis ĉirkaŭata de dek ses kolonojn. La enira lunlumo reflektis sur la skulpto tra tian basenon. La stranga brileto kiu heligis la ĉambron emfazis la ĉeestantan diecon.
La skulpto estis perdata en la kvara jarcento dum transporto al Konstantinopolo. Ĝia ekzistado estis pruvita pere de bildojn sur vazoj, moneroj kaj vojaĝimpresoj.
Fina antikveco
Grava incendio ekis en la Partenono baldaŭ post la mezo de la 3-a jarcento p.K. kiuj detruis la tegmenton de la Partenono kaj multe de la interno de la rifuĝejo. Riparoj estis faritaj en la 4a jarcento p.K., eventuale dum la regado de Juliano la Apostato. Nova ligna tegmento el argilaj kaheloj estis instalita por kovri la rifuĝejon. Ĝi verŝis ĉe pli granda inklino ol la origina tegmento kaj forlasis la flankojn de la konstruaĵo eksponitaj.
La Partenono supervivis kiel templo dediĉita al Atena por la venontaj mil jaroj ĝis Teodozio la 2-a dekretis en 435 p.K. ke ĉiuj paganaj temploj en la Orientromia imperio estu fermitaj. Ĉe iu punkto en la 5a jarcento, la bonega skulptaĵo de Ateno estis prirabita fare de unu el la imperiestroj kaj prenita al Konstantinopolo, kie estis poste detruite, eventuale dum la sieĝo de Konstantinopolo dum la 4-a Krucmilito en 1204 p.K.
Kristana preĝejo
La Partenono estis alikonstruita en kristana preĝejo en la fina jardeko de la 6a jarcento p.K. iĝanta la Preĝejo de la Parthenos Maria (Virgulino Maria), aŭ la Eklezio de la Dipatrino (Patrino de dio). La orientiĝo de la konstruaĵo estis ŝanĝita por turni kontraŭ la oriento; la ĉefa enirejo estis metita ĉe la okcidenta parto de la konstruaĵo kaj la kristana altaro kaj ikonostazo estis situanta direkte al la orienta flanko de la konstruaĵo najbara al absido konstruita kie la pronaos de la templo antaŭe estis situanta. Granda centra portalo kun ĉirkaŭaj flankaj pordoj estis farita en la muro disigante la cella, kiu iĝis la navo de la preĝejo, de la malantaŭa kamero, la nartekso de la preĝejo. La interspacoj inter la kolonoj de la opistodomo kaj la kolonhalo estis muritaj supre kvankam kelkaj pordejoj daŭre permesis aliron. Ikonoj estis pentritaj sur la muroj kaj multaj kristanaj surskriboj estis ĉizitaj en la kolonojn de la Partenono. Tiuj renovigadoj neeviteble kaŭzis la forigon kaj disvastigon de kelkaj el la skulptaĵoj. La prezentitaj dioj estis aŭ eventuale reinterpretitaj laŭ kristana temo, aŭ forigitaj kaj detruitaj.
La Partenono iĝis la kvara plej grava kristana pilgrima celloko en la orienta Romia Imperio post Konstantinopolo, Efezo kaj Tesaloniko. En 1018, la imperiestro Basileios la 2-a Bulgaroktonos venis pilgrimade al Ateno rekte post sia fina venko super la bulgaroj, do temis pri la sola celo de devotado ĉe la Partenono. En mezepokaj grekaj rakontoj ĝi estas nomita la Templo de Dipatrino Ateniotisa kaj ofte nerekte referita kiel fama sen klarigi precize al kiu templo oni aludis, tiel establante ke ĝi estis efektive bonkonata.
Dum la latina okupo, ĝi iĝis dum proksimume 250 jaroj katolika preĝejo de La Dipatrino. Dum tiu periodo turo, utiligita aŭ kiel gardoturo aŭ sonorilturo kaj enhavanta spiralan koridoron, estis konstruita ĉe la sudokcidenta angulo da la cella, kaj volbitaj tomboj estis konstruitaj sub la planko de la Partenono.
Islama moskeo
En 1456, otomanaj turkaj trupoj invadis Atenon kaj sieĝis florencan armeon kiu estis defendanta la Akropolon ĝis junio 1458, kiam ĝi kapitulacis al la turkoj. Turko eble iom reestigis la Partenonon al la grekaj kristanoj por daŭra uzado kiel preĝejo. Iom da tempo antaŭ la fino de la 15a jarcento la Partenono iĝis moskeo.
La precizaj cirkonstancoj sub kiuj la turkoj transprenis ĝin por uzo kiel moskeo estas neklaraj; unu raporto deklaras ke Mehmedo la 2-a ordonis ĝian konvertiĝon kiel puno pro atenana konspiro kontraŭ otomana regado. La absido iĝis mihrabo, la turo antaŭe konstruita dum la katolika okupo de la Partenono estis plialtigita por iĝi minareto, minbaro estis instalita, la kristanaj altaro kaj ikonostazo estis forigitaj, kaj la muroj estis blankkalkitaj por kovri ikonojn de kristanaj sanktuloj kaj alia kristana figuraĵo.
Malgraŭ la ŝanĝoj akompanantaj la konvertiĝon de la Partenono en preĝejo kaj poste moskeo, ĝia strukturo restis baze sendifekta. En 1667 la turka vojaĝanto Evliya Çelebi esprimis mirindiĝon ĉe la skulptaĵoj de la Partenono kaj metafore priskribis la konstruaĵon "kiel iun nekonkereblan fortikaĵon ne faritan fare de homa agentejo". Li kunmetis poezian petegon laŭ kiu ĝi, kiel "laboro malpli de homaj manoj ol de Ĉielo mem, devus resti starante por ĉiu tempo". La franca artisto Jacques Carrey en 1674 vizitis la Akropolon kaj skizis la skulptajn ornamadojn de la Partenono. Komence de 1687, inĝeniero nomita Plantier skizis la Partenonon por la franca Graviers d' Ortières. Tiuj bildigoj, precipe tiuj faritaj fare de Carrey, disponigas gravajn, kaj foje la nurajn, signojn de la kondiĉo de la Partenono kaj ĝiaj diversaj skulptaĵoj antaŭ la ruiniĝo kiun ĝi suferis fine de 1687 kaj la posta tumultrabado de ĝiaj artobjektoj.
Detruo
En 1687, la Partenono estis grandskale difektita en la plej granda katastrofo kiu trafis ĝin en ĝia longa historio. La venecianoj sendis ekspedicion fare de Francesco Morosini por ataki Atenon kaj konkeri la Akropolon. La otomanaj turkoj fortikigis la Akropolon kaj utiligis la Partenonon kiel municiejon - malgraŭ esti avertitaj de la danĝeroj de tiu uzado per la eksplodo (1656) kiu grave difektis la Propileon - kaj kiel ŝirmejo por membroj de la loka turka komunumo. La 26an de septembro venecia obuso, pafita de la Monteto Filopapo, eksplodigis la municiejon, kaj la konstruaĵo estis parte detruita. La eksplodo krevigis la centran parton de la konstruaĵo kaj igis la murojn de la cella diseriĝi en rubon. Greka arkitekto kaj arkeologo Kornilia Chatziaslani skribas tion "... tri el la kvar muroj de la rifuĝejo preskaŭ kolapsis kaj tri-kvinonoj de la skulptaĵoj de la friso falis. Nenio de la tegmento ŝajne restis surloke. Ses kolonoj de la suda flanko falis, ok de la nordo, same kiel kio ajn restis de orienta verando, krom unu kolono. La kolonoj renvers(iĝ)is kun ili la grandegajn marmorarkitravojn, triglifojn kaj metopojn." Proksimume tri cent homoj estis mortigitaj en la eksplodo, kiu ĵetdisigis marmorfragmentojn super proksimaj turkaj defendantoj kaj kaŭzis grandajn incendiojn kiuj brulis ĝis la sekva tago kaj konsumis multajn hejmojn.
Raportoj skribitaj tiutempe konfliktas pri ĉu tiu detruo estis konscia aŭ neintencita; unu tia raporto, skribita fare de la germana oficiro Sobievolski, asertas ke turka dizertinto rivelis al Morosini la uzadon al kiu la turkoj metis la Partenonon atendante ke la venecianoj ne celus konstruaĵon de tia historia graveco. Morosini laŭdire respondis direktante sian artilerion por alstrebi la Partenonon. Poste, Morosini serĉis prirabi skulptaĵojn de la ruino kaj kaŭzis plian difekton en la procezo. Skulptaĵoj de la ĉevaloj de Pozidono kaj Atena falis al la grundo kaj frakasis kiam liaj soldatoj provis dekroĉi ilin de la okcidenta frontono de la konstruaĵo.
La sekvan jaron, la venecianoj forlasis Atenon por eviti konflikton kun granda forto kiun la turkoj kunvenigis ĉe Ĥalkida; en tiu tempo, la venecianoj pripensis eksplodigi tion kio restis de la Partenono kune kun la resto de la Akropolo por nei ĝian pli malproksiman uzadon kiel fortikaĵo al la turkoj, sed tiu ideo ne estis traktita.
Post kiam la turkoj rekaptis la Akropolon ili uzis iom el la rubo produktita per tiu eksplodo por konstrui pli malgrandan moskeon ene de la areo de la ruinita Partenono. Por la venonta jarcento kaj duono, partoj de la restanta strukturo estis prirabitaj por konstrumaterialo kaj ajnaj ceteraj objektoj de valoro.
La 18-a jarcento estis periodo de otomana stagno; kiel rezulto, multaj pli da eŭropanoj trovis aliron al Ateno, kaj la pitoreskaj ruinoj de la Partenono estis multe tiritaj kaj pentritaj, spronante pliiĝon je filhelenismo kaj helpante stimuli simpation en Britio kaj Francio por greka sendependeco. Inter tiuj fruaj vojaĝantoj kaj arkeologoj estis James Stuart kaj Nicholas Revett, kiuj estis komisiitaj fare de la Society of Dilettanti (Socio de Diletantoj) por studi la ruinojn de klasika Ateno. Kion ili produktis estis la unuaj laŭmezuraj desegnaĵoj de la Partenono publikigitaj en 1787 en la dua volumo de Antiquities of Athens Measured and Delineated. En 1801, la brita ambasadoro en Konstantinopolo, la Grafo de Elgin, akiris kritikindan edikton de la sultano, kies ekzisto aŭ kies legitimeco ne estis pruvitaj ĝis hodiaŭ, por havigi montrojn kaj desegnaĵojn de la antikvaĵoj sur la Akropolo, disfaligi lastatempajn konstruaĵojn se tio estis necesa por rigardi la antikvaĵojn, kaj por forigi skulptaĵojn de ili.
Sendependa Grekio
Kiam sendependa Grekio akiris kontrolon de Ateno en 1832, la videbla sekcio de la minareto estis disfaligita; nur ĝia bazo kaj spirala koridoro supren al la nivelo de la arkitravo restis sendifektaj. Baldaŭ ĉiuj mezepokaj kaj otomanaj konstruaĵoj sur la Akropolo estis detruitaj. Tamen, la bildo de la malgranda moskeo ene de la cella de la Partenono estis konservita en la foto de Joly de Lotbinière, publikigita en Excursions Daguerriennes de Lerebours en 1842: la unua foto de la Akropolo. La areo iĝis historia distrikto kontrolita fare de la greka registaro. Hodiaŭ ĝi altiras milionojn da turistoj ĉiun jaron, kiuj vojaĝas supren laŭ la pado ĉe la okcidenta parto de la Akropolo, tra la reestigita Propileo, kaj supren laŭ la Panatena Vojo al la Partenono, kiu estas ĉirkaŭita de malalta barilo por malhelpi difekton.
Disputo pri la Marmoroj
La disputo centriĝas ĉirkaŭ la Partenonaj Marmoroj forigitaj fare de la Grafo de Elgin, kiuj estas en la Brita Muzeo. Kelkaj skulptaĵoj de la Partenono estas ankaŭ en la Luvro en Parizo, en Kopenhago, kaj aliloke, sed pli ol kvindek procentoj estas en la Akropola Muzeo en Ateno. Kelkaj daŭre povas esti viditaj sur la konstruaĵo mem. La greka registaro kampanjis ekde 1983 por ke la Brita Muzeo resendu la skulptaĵojn al Grekio. La Brita Muzeo firme rifuzis resendi la skulptaĵojn, kaj sinsekvaj britaj registaroj estis nevolaj devigi la muzeon fari tion (kio postulus leĝaron). Tamen, negocadoj inter altrangaj reprezentantoj de grekaj kaj britaj kulturaj ministerioj kaj siaj laŭleĝaj konsilistoj okazis en Londono la 4an de majo 2007. Tiuj estis la unuaj gravaj intertraktadoj dum pluraj jaroj, kaj ekzistis espero ke la du flankoj povas movi paŝon pli proksime al rezolucio.
Kescheid
Kescheid estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Kescheid apartenas al administra komunumaro, germanlingve nomata Verbandsgemeinde Flammersfeld, kaj estas parto de la mezalta montaro Westerwald. Fine de la jaro 2011 la komunumo havis 131 loĝantojn.
Fitjar
Fitjar estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Hordaland. Fine de en la komunumo vivis.
Frampol
Frampol estas urbo en Lublinio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Frampol en distrikto Biłgoraj.
Historio
Komence de la dua mondmilito, dum la germana invado en Pollandon, 13-an de septembro 1939, Frampol estis bombita, malgraŭ tio, ke en ĝi estis neniu armea objekto. Rezulte de aeratakoj 90% de konstruaĵoj detruiĝis. Poste evidentiĝis la kialo — ekzerca bombado flanke de Luftwaffe, ordonita de Wolfram von Richthofen.