cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Belmonte de San José
Historio
Kelkaj restaĵoj atestas pri la pasinteco de la areo jam el iberoj kaj de epoko de araboj. La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj ĝi estis donita al la Ordeno de templanoj. La unua dokumento en kiu aperas Belmonte estas la ĉarto Carta Puebla de 1232 donita de Jakobo la 1-a de Aragono en kiu la loko nomiĝis Belmonte. Per Dekreto de 27a de junio 1916 oni aldonis de Mezquín (alude al la rivero) cele al distingo disde aliaj samnomaj lokoj Belmonte en la lando. En 1980 oni aprobis nomŝanĝon pro la simileco de Mezquín kun "mezquino", kiu estas pejorativa adjekto, al aktuala nomo Belmonte de San José.
Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Belmonte de San José kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 123 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.
Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ rura turismo.
Estas altiraĵoj en la urbo, nome la trinava preĝejo, ermitejoj, urbodomo, blazondomoj, arko el iaman muregoj, pontoj, neĝujo, kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.
Massimo Campigli
Massimo CAMPIGLI  (naskiĝinta Max Ihlenfeld la en Berlino, mortinta la  en Saint-Tropez) estis germana-itala ĵurnalisto, pentristo kaj grafikisto kiu i.a. anis en la movado de kubismo.
Vivo
Post pasigo de la plejmulton de la infaneco en Florenco li transloĝiĝis en 1909 Milanon kie li ekkontaktis artistojn, i.a. de futurismo. En 1919 li iris kiel fremdlanda korespondanto de la taggazeto Corriere della Sera Parizon kie li flegis frekventi la kafejon Café du Dôme je Montparnasse, renkontiĝejo de multaj aristoj (ekz. de Giorgio Di Chirico, Alberto Savinio, Gino Severini kaj Filippo De Pisis). Tio lin inspiris mem ekpentristi.
Tre influis lin la malnovegiptaj artoj kiujn li vidis muzee, aparte je Luvro: tiaj ĉi impresoj gravis dum la tuta artista vivo. Krome li intense okupiĝis pri la kubismaj verkoj de Fernand Léger kaj pri la metafizika pentradoarto de Carlo Carrà. Ankaŭ la t.n. klasikisma periodo de Pablo Picasso ne neglektatu koncerne inspiradofontojn. En 1927 li rezignis tute pri ĵurnalismo kaj decidis iĝi liberprofesia artisto. Post vizito de la Etruska muzeo ĉe Giulia-vilao en Romo en 1928 Campigli ŝatis pentri nostalgiajn, eterajn virinojn antaŭ arkaika fono. Tiaj motivoj estis gravontaj ĝisfine.
Witimatte (stacidomo)
Witimatte estas fervoja stacidomo en Lauterbrunnen, Svislando.
Massimo Campigli
Vivo
En 1939 Campigli reiris Venecion. Tiam estiĝis multaj grafikaĵoj. Inter 1945 kaj 1951 li vivis kaj laboris en Parizo, poste en Romo. Ekde 1963 li troviĝis ĉe la Lazura Marbordo.
Ĉinio en la Vintra Olimpiko 2022
Kunordigis la teamon la Ĉina Olimpika Komitato.
Rohrfluh (stacidomo)
Rohrfluh estas fervoja stacidomo en Lauterbrunnen, Svislando.
Bannwald (stacidomo)
Bannwald estas fervoja stacidomo en Lauterbrunnen, Svislando.
Amayuelas de Arriba
Amayuelas de Arriba [amaĜUElas deaRIba] estas municipo en la centrosudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Tierra de Campos.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 10,17 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 36 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 250 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 26 km de Palencio, provinca ĉefurbo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En 1588, la reĝo Filipo la 4-a kreas la nobelan titolon de la graflando de Amayuelas por Bernardino Manrique de Lara y Barrientos, 17-a senjoro de Amusco kaj 8-a senjoro de Amayuelas, regidoro de Salamanko kaj konservisto de ties Universitato. Tio koncernis kaj al Amayuelas de Arriba kaj al Amayuelas de Abajo. Ambaŭ loĝlokoj, dependis de Amusco, de kie la familio Manrique de Lara estis senjoroj; aktuale Amayuelas de Arriba estas municipio per si mem dum Amayuelas de Abajo estas submunicipo de San Cebrián de Campos.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kaj tradicia arkitekturo de adobo.
Jenő Fuchs (skermisto)
Jenő Fuchs naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Jenő Fuchs devenis el juda familio. Li maturiĝis en loka gimnazio en 1900, poste li studis en Scienca Universitato de Budapeŝto (1900–1903) kaj Universitato Francisko Jozefo de Koloĵvaro (1903–1904), li diplomiĝis en 1905, fine post 2 jaroj lia diplomo estis altigita por advokato. Li ne apartenis al la elita kasto, tial li amatore skermis ekster kluboj. Li estis la unua en konkurso de juristoj en 1908, tial li ricevis membrecon inter la olimpianoj, ĉar tiutempe la profesiaj hungaraj skermistoj ne rajtis esti partoprenantoj. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1908 kaj Somera Olimpiko 1912 resume kun 4 oraj medaloj (po du sole, respektive grupe). Inter la du Olimpikoj li estis tutlanda remista ĉampiono. Inter 1908-1912 li estis sepfoje membro de la nacia hungara skerma teamo sed sen rezultoj. Civile li estis advokato (1907–1913), poste li havis postenon en la hungara borso. Li laboris ankaŭ dum la Hungara Sovetrespubliko, tial post la fiasko li estis forigita. En 1920 li malfermis advokatan kontoron, sed en 1923 li revenis al la borso ĝis 1948. Interrompe dum la nazia erao (1944) li ne rajtis labori, sed nek li estis trudlaboristo pro la olimpikaj medaloj. Dum la frua socialismo lia ĉebalatona vilao estis forprenita. Li mortis jam forgesita, ĉar lia figuro ne estis konvena por la komunistoj.
Epidemio de 1649 en Sevilo
La epidemio de pesto de 1649, nomita ankaŭ Granda pesto de Sevilo, estis la plej grava epidemia krizo kiun suferis Sevilo, Hispanio, ĉar ĝi okazigis grandan malpliigon de loĝantaro, en kiu mortis almenaŭ 60 000 personoj, nome ĉirkaŭ 46 % de la loĝantaro de la urbo.
Ĝi formis parton de la epidemio de bubona pesto devena de Nordafriko, eble atinginta kelkajn havenojn de Andaluzio, kiu atakis forte en Valencio en junio 1647 kaj etendiĝis poste al la cetero de Andaluzio, Aragono kaj Murcio. Tiun printempon multe pluvis en Sevilo, kaj okazis inundoj en kompletaj kvartaloj de la urbo, ĉefe havenaj. Tiuj inundoj malhelpis la nutroliveradon, kio rezultis en malabundo de nutraĵoj, plialtigo de la prezoj kaj finfine malsatego.
La epidemio ege frapis la urbon. Nek ĝia loĝantaro nek ĝia ekonomio atingos antaŭajn nivelojn ĝis post jardekoj aŭ eĉ jarcentoj.
Győző Kulcsár
Győző Kulcsár [djOzO kulĉAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kulcsár Győző estis hungara skermisto (rapiristo, spadisto), olimpiano, kvarfoja olimpika ĉampiono, trifoja mondĉampiono, trejnisto.
Győző Kulcsár naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
La familio Kulcsár dum la 2-a mondmilito vivis en nazia Germanio, poste en Svedio, sed ili revenis en 1946. La juna Győző maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, dum li skermis en la lernejo, iom poste jam en sportklubo. Li studis en Pezindustria Teknika Universitato, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1968, trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1976. Civile li laboris en instituto en Budapeŝto. Dum studado li ne forlasis la skermadon. Inter 1962-1979 li estis membro de la hungara nacia teamo (dekfoje hungara ĉampiono), li estis trifoje mondĉampiono en teamo (1970, 1971, 1978). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1964, Somera Olimpiko 1968, Somera Olimpiko 1972 kaj Somera Olimpiko 1976 kun 4 oraj kaj 2 bronzaj medaloj. En 1980 li forlasis la skermadon, poste li estis trejnisto (inter 1986-1991 en Vercelli). Lia edzino naskis filinon. Li ricevis plurajn premiojn.
Salzegg (stacidomo)
Salzegg estas fervoja stacidomo en Grindelwald, Svislando.
Zoologia parko de Parizo
La Zoologia parko de Parizo (Parc zoologique de Paris), antaŭe konata kiel Parc zoologique du bois de Vincennes [bwɑ d (ə) vɛ̃sɛn], kaj ofte nomita Zoo de Vincennes, estas instalaĵo de la Nacia Muzeo de Natura Historio de Parizo, situanta en la 12-a arondismento de Parizo, kiu kovras areon de hektaroj en la Bosko de Vincennes. Dezajnita por kompletigi la bestoĝardenon de la, ĉi tiu zooparko estas dediĉita al la observado de besta konduto en pli taŭga medio. Ekde ĝia malfermo en 1934, ĝi estas rimarkinda pro sia granda artefarita 65 m alta roko, ikoneca pejzaĝo de la parko, videbla de malproksime kaj populare nomita la "Granda Roko". Tiu zooparko inkludas forcejon de ŝirmante tropikan pluvarbarklimaton.
La zooparko estis fermita inter la kaj la  fariĝinte kaduka kaj tro malgranda por siaj loĝantoj, laŭ kriterioj de la 21-a jarcento. La renovigo, kiu komenciĝis la, okazis dum preskaŭ du jaroj kaj duono. La kraloj estis plene reviziitaj kaj grupigitaj en kvin gravajn naturajn mediojn (nomitajn biozonojn: Savano–Sahelo, Eŭropo, Patagonio, Gujano kaj Madagaskaro). La laboro ebligis al ili atingi modernajn normojn por bestprotektado, publika sekureco kaj muzeologio, kun pliigita atento al la respekto de la medio.
Kryštofovy Hamry
Konsisto de la municipo estas teritorio de iama urbo Přísečnice, kiu estis en la jaro 1974 detruita kaj inundigita de akvoj de samnomata valbaraĵo. Kryštofovy Hamry ensumigas katastrajn teritoriojn Černý Potok, Rusová, Přísečnice kaj Dolina. La municipo konsistas el kvar partoj: Kryštofovy Hamry, Černý Potok, Mezilesí kaj Rusová.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1720. Dek jaroj post tio estas dokumentita gastejo kun vianda vendejeto kaj konstruado de domo, kiun permesis administrantaro de la senjorujo.
Skorpidiacoj
Taksonomio
Laŭ National Center for Biotechnology Information (26 apr. 2020), The Plant List kaj World Flora Online (26 apr. 2020) , , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Kryštofovy Hamry
Historio
La ellandigo de germana loĝantaro post la dua mondmilito kaŭzis signifan sinkon de la nombro de loĝantoj, en kies sekvo estis fermita eletrejo en konstruaĵo de eksa dratejo, fabriko por puntoj kaj kurtenoj kaj en la jaro 1953 ankaŭ segejo. Foriro de la loĝantoj malrapidiĝis en periodo inter la jaroj 1954–1966 en konekso kun establo de garnizono de limgardistaro. Malgraŭ tio estis en la jaroj 1959–1960 detruitaj proksimume sepdek neuzataj domoj.
Revivigon de la vilaĝo kontribuis konstruado de akva laboraĵo Přísečnice, sed eĉ tiel iom post iom superis nombro de refreŝigeja objektoj super la daŭre enloĝataj. Ĝis la jaro 1999 en la vilaĝo ne estis vendejo kaj provizadon per bazaj bezonaĵoj sekurigis dufoje semajne veturebla vendejo. Post malfermo de gastejo eblis en ĝi mendi bazajn nutraĵojn.
Palaco Carignano
El palaco Carignano (en itala: Palazzo Carignano) estas palaco en la strato de la Akademio de la Sciencoj (Via Accademia delle Scienze) en Torino en la nordo de Italio. Estas unu de la «Rezidejoj de la reĝa domo de Sabojo» deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko. ​ La palaco estis desegnita de la itala arkitekto Guarino Guarini.
Aktuale, la palaco Carignano estas hejmo de la Nacia Muzeo de la Risorgimento (en itala, Museo Nazionale del Risorgimento italiano). Temas pri unu el la plej gravaj italaj historiaj muzeoj. Ĝi estas dediĉita, kiel indikas ties nomo, al la historia periodo de la Risorgimento, nome la politika Unuiĝo de Italio, kiu okazis en la 1860-aj jaroj.
La eksponitaj objektoj estas tre variaj: armiloj, uniformoj, dokumentoj, manuskriptoj kaj figuraj verkoj. La ekspono okupas ĉirkaŭ 3 000 m² distribuitajn en 26 salonoj kaj kovras periodon pli ampleksan ol la Risorgimento mem: la rakonto startas fakte en la 18-a jarcento kaj alvenis ĝis fino de la Dua Mondmilito. La Muzeo havas en sia supera etaĝo ampleksan bibliotekon kiu enhavas grandan nombron de unuarangaj kaj duarangaj fontoj pri la Risorgimento kaj ties epoko.
Fera (III) nitrato
Fera (III) nitrato aŭ nitrato de fero (III) estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la saloj, rezultanta el interagado de la nitrata acido kaj fera (III) hidroksido. Fera (III) nitrato estas rozkoloraj kristaloj, solveblaj en akvo, nesolveblaj en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Fera (III) nitrato prezentas feratomon ligitan al la nitrata grupo. Ĝi konsistas je 1 feratomo, 6 oksigenatomoj, 2 nitrogenatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.
Rutenbergiacoj
La rutenbergiacoj (Rutenbergiaceae) estas planta familio el briofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo hipnaloj (Hypnales). Ĝi enhavas 2 genrojn kaj 6 speciojn,. Ĝia tipa genro estas rutenbergio.
Strättli (stacidomo)
Strättli estas fervoja stacidomo en Grindelwald, Svislando.
Verda vilaĝo
Verda vilaĝo aŭ HaKfar HaYarok (הכפר הירוק, elp "hakfar hajarok"), nuntempe nomata La verda vilaĝo Levi Eshkol estas junulara vilaĝo en Israelo, kiu situas en suda Ramat HaŜaron, laŭlonge de la norda limo de Tel Avivo. Ene de la vilaĝkomplekso ankaŭ estas valdorfa lernejo (laŭ antropozofiaj principoj de Rudolf Steiner) kaj Montessori lernejo, sed ankaŭ la Orienta mediteranea internacia lernejo. En partnereco kun la sekcio de talentaj studentoj de la edukministerio, HaKfar HaYarok ofertas specialan programon por talentaj studentoj.
Etimologio
Gershon Zak, la fondinto de la vilaĝo, nomis ĝin en 1950 "Verda Vilaĝo" sen difinita artikolo, kun la intenco nomi ĝin laŭ David Ben-Gurion (1886-1973), kies origina nomo estis Gryn aŭ Grün, kiu signifas litere "verda" en la jida aŭ germana.
Orienta mediteranea Internacia Lernejo (EMIS)
La vilaĝo estas hejme al la Orienta mediteranea Internacia Lerneja (EMIS), internacia loĝlernejo kun studentoj el pli ol 40 landoj kiuj studas laŭ la Internacia Bakalaŭro (IBa). La lernejo estis fondita en 2014 de Oded Rose. EMIS fariĝis projekto de Unio por Mediteraneo (UfM) en junio 2016 kaj estis subtenita de ili en diversaj projektoj kiel la ĉiujara YOCOPAS (Junulara Organizita Kunlaboro pri Paco kaj Daŭripovo). EMIS varbas studentojn el la tuta mondo. Estas ĉirkaŭ 20% israelaj studentoj, 20% palestinaj aŭ arabaj studentoj kaj 60% internaciaj studentoj. Ĝian mision estas "fari de edukado forton por paco kaj daŭripovo en Mezoriento." Krom tiu misio, la lernejo estas ankaŭ difinita kiel "lerneja por ŝanĝo", kiun la fondinto Rose nomis "platformo por ŝanĝo, entreprenemo, paco, daŭripovo, revoj kaj espero." EMIS ĉiam partneris kun The Leon Charney Resolution Center kies misio estas instigi kaj plenpovigi gejunulojn por trakti pacan solvojn al konfliktoj kie ajn ili estas en la mondo. Ĝi kundividas similajn celojn ol tiuj de EMIS kaj kredas en dialogo kaj la valoro de paco ekzemple per ĉiujaraj pacaj simuladoj kun studentojn. EMIS aktive diskutas la daŭrantan israelan palestinan konflikton kaj celas uzi edukadon por provizi platformon por ŝanĝo ene de la multaj enplektitaj komunumoj kaj kulturoj, okazigante ĉiujarajn konferencojn, projektojn kaj aktivecojn por studentoj de EMIS kaj studentoj de la regiono aŭ el eksterlando. Jen kelkaj famuloj kiuj studis en EMIS:
Eksteraj ligiloj
(ar, en, fr) Eastern Mediterranean International School (EMIS).
Listo de studentoj en Gimnastika Universitato de Budapeŝto
Jen listo de elektitaj studentoj en Gimnastika Universitato de Budapeŝto (nature la listo enhavas ankaŭ tiujn personojn, kiuj studis pli frue, sed la lernejo havis aliajn nomojn, aŭ ĝi estis nur kampuso):
Afrique 50
Afrique 50 estas franca dokumenta filmo de la jaro 1950, direktita de René Vautier. La unua franca anti-koloniisma filmo, derivaĵo de la produktaĵo, en kiu la direktoro estis taskigita prilumi edukajn aktivecojn de la Franca Ligo de Instruado en Okcident-Afriko. Vautier poste filmis, kion li vidis, „mankon de instruistoj kaj doktoroj, la krimojn fare de la franca armeo en la nomo de Francio, la instrumentigon de la koloniigita loĝantaro“. Pro sia rolo en la filmado, Vautier estis malliberigita dum kelkaj monatoj. La filmo ne estis permesita por esti montrita dum pli ol 40 jaroj.
La juna Ames
La juna Ames (angle Young Ames) estas historia romano de Walter D. Edmonds pri la aventuroj kaj maturiĝo de juna komercisto en Novjorko en la frua parto de la jardeko de 1830. Ĝi estis publikigita en 1942. Kelkaj partoj aperis unue inter 1938 kaj 1941 kiel noveloj en la gazeto Saturday Evening Post.
Intrigo
La ĉefrolanto estas John Ames, 18-jara knabo kiu migras de la kamparo al Novjorko fine de 1833 kaj dungiĝas ĉe la komerca firmao Chevalier, Deming & Post. Per sia talento kapti la ĝustajn okazojn li havigas grandajn profitojn al la firmao kaj foje al si mem, projektas fariĝi kunposedanto de la firmao en kelkaj jaroj, kaj malpaciencas ke oni promocias lin tiel malrapide. Samtempe ekamas unu la alian Ames kaj Christine Chevalier, la adopta nepino de lia estro, kvankam li hontas rilati kun ŝiaj konatoj pro sia evidenta nekono de la kutimoj de riĉuloj. Li ankaŭ spertas aventurojn kiel volonta estingisto.
La unucela entuziasmo de Ames por mona profito iomete moderiĝas kiam malriĉiĝanta homo, de kies komerca sentalenteco li profitis, estas murdita tuj poste. Post hazarda renkontiĝo kaj interparolado kun la prezidanto Andrew Jackson, Ames ankoraŭ pli maturiĝas, parolas al sinjoro Chevalier pri Christine, kaj ricevas lian aprobon al la geedziĝo. En la fino de la romano, la firmao perdas preskaŭ ĉion en la granda novjorka fajro de 1835. Tamen Ames, malakceptinte altsalajran dungoproponon de alia firmao, elektas fidelon al sia bofamilio kaj siaj amikoj en la entrepreno de Chevalier, kaj komencas helpi ilin rekonstrui ĝin, nun kiel kunposedanto.
Barneville-la-Bertran
estas komunumo en la norda parto de Francio. Ĝi situas en la departemento Kalvadoso kaj en la historia kaj nuna administra regiono Normandio. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La juna Ames
Temoj
La karaktero de la ĉefrolanto - ambicia virjunulo - estas tipa de Edmonds, dum la urba scenejo estas malkutima. La intrigo, kie la ĉefrolulo iras en riĉon el malriĉo, estas komparita al tiuj de Horatio Alger. Kelkaj elementoj estas facile interpreteblaj kiel aprobaj komentoj pri valoroj konsiderataj usonaj, kiel individuismo, malpompo, kaj persona lojalo.
Barneville-la-Bertran
La teritorio havas komunan limon kun.
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas barnevillais.
La juna Ames
Temoj
Preskaŭ ĉiuj rolantoj estas viroj. La plej grava escepto, Christine Chevalier, estas ne plene evoluigita ĉar ĉefe "ekstersceneja rolanto".
Belp Steinbach (stacidomo)
Belp Steinbach estas fervoja stacidomo en Belp, Svislando.
Abia de las Torres
Abia de las Torres [Abja delasTOres] estas municipo en la centroriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko Tierra de Campos.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 27,16 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 167 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi distas 55 km de Palencio, provinca ĉefurbo, kaj 5 km okcidente de Osorno la Mayor.
Ĝi limas kun Villaprovedo, Espinosa de Villagonzalo, Osorno la Mayor, Villadiezma, Villaherreros, Fuente-Andrino, Castrillo de Villavega kaj Villameriel.
Historio
Estas restaĵoj de antaŭromia setledo, de ŝoseo kaj vilao romiaj.
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Jam en la 12-a jarcento Alfonso la 7-a havigis foruon al Abia egaligante ĉiajn loĝantojn: kastilianoj, frankoj, maŭroj kaj judoj. Regis tiam Abia la grafo Gómez de Lara, kies stirpo posedis la senjorlandon dum ses jacentoj. En 1280, la reĝino doña Urraca fondis tio kio nun estas konata kiel konvento aŭ monaĥinejo de Santa María de los Barrios de Abia, kiu dependis de la Abatejo Las Huelgas de Burgos.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la tradiciaj vinkeloj, rigardejo al la rivero, kaj ermitejo kun murpentraĵoj.
Joseph Brahim Seïd
estas internacie konata verkisto el la afrika lando Ĉado, verkinte en la franca. La naskiĝis en 1927 en Nĝameno kaj mortis en 1980. Li funkciis kiel ministro pri justico de 1966 ĝis 1975. Kiel verkisto li estas konata pro la verkoj Au Tchad sous les étoiles ("En Ĉado sub la steloj", 1962) kaj Un enfant du Tchad ( "Infano de Ĉado", 1967), surbaze de sia propra vivo.
Evangelia Akademio de Transilvanio
Evangelia Akademio de Transilvanio, mallongigo: EAS (Academia evanghelică Transilvania, Evangelische Akademie Siebenbürgen, Erdélyi Evangélikus Akadémia) estas protestantisma (plu)klerigejo en Turnișor (Livezii-strato nr 55), vilaĝo de la germanlingva malplejmulto de la landleroj (Rumanujo). Fondiĝo lia estis en la 1991-a jaro.
Historio
Dum multaj jaroj en la 1990-aj jaroj okazis fakeventoj ĉe ofte ŝanĝiĝantaj gastigantoj kaj en diversaj urboj. Sed pli kaj pli ampleksaj planoj kaj sukcesaj programoj necesigis enstalon de propra kaj daŭra institucio.
Por respondi al tiaj defioj oni ekserĉis taŭgan lokon kaj la Möckel-oj kaj aliaj eminentuloj de la Evangelia eklezio de Aŭgsburga konfeso en Rumanio (ekz. Paul Philippi, Hermann Pitters, Dietrich Galter) ade reklamis kaj havigis investantojn. En 2001, dek jarojn post la fondiĝo de EAS kaj post nur kvar jaroj da konstruado, malfermitis nova Hans-Bernd-von-Haeften-kongrescentro en Turnișor norde apud la luterana preĝejo. Ene de malmultaj jaroj la akademio (kiu havas ankaŭ tranoktejon) iĝis nodo de diversaj spiritaj kaj sciencaj retoj.
Aktualaĵoj
Realigataj estas krom teologiaĵoj kaj kulturaĵoj ankaŭ multaj aferoj koncerne sociajn temojn (ekz. en 2022 pri ciganoj en la danuba grandregiono ). Eldonatas la fakserio Academia. La unua premiito per Gerhard-Möckel-stipendio por junaj esploristoj estis Ioana-Andreea Göllner en 2020.
Kontraŭjuda masakro de 1391
La Kontraŭjuda masakro de 1391 estis okazaĵo de kontraŭjudismo kaj perforto kontraŭ judoj — historiografie nomita per la  centreŭropa termino "pogromo" kaj גזירות קנ"א, Gzirot kana,  «pogromo» aŭ «perfortaj konvertoj de 5151» (jaro koresponda en la hebrea kalendaro) — kiu startis la 6an de junio tiun jaorn en la urbo Sevilo. Okazis marodado, incendioj, amasmurdoj kaj perfortaj konvertoj de judoj al kristanismo en la ĉefaj judejoj de la urboj de preskaŭ ĉiuj kristanaj regnoj de tiama Hispanio: nome Kastilio, Aragono kaj regno Navaro. La plej gravaj ribeloj okazis unue en Sevilo kaj poste en Kordovo, Toledo kaj aliaj kastiliaj urboj.
Krom la malfacilaĵoj en la ĉiutaga vivo pro la ĝenerala krizo de la 14-a jarcento, pri kiuj foje oni kulpigis la judojn, kies elito vere ĝuis altan vivnivelon, la ĉefa tuja kaŭzo de la ribelo en Sevilo estis la predikado kontraŭjudaj kiu ekde jam antaŭ 15 jaroj (1376) faris la ĉefdiakono de Écija, nome Ferrán Martínez, incitante la sevilanojn kontraŭ judoj. La tumultantojn oni nomis matadores de judíos (judmortigantoj). Krom religiaj tialoj, estis percepto de senkulpeco de la atakantoj kaj detruantoj de sinagogoj, pro la politika situacio (senpoveco dum la minoritato de Henriko la 3-a).
La amasmurdoj de judoj etendiĝis al aliaj urboj, unue laŭ la valo de la rivero Guadalquivir (Korrdovo, Andújar, Montoro, Jaén, Úbeda, Baeza, ktp.) kaj poste en la Suda Altebenaĵo (Villa-Real - nuna Ciudad Real-, Cuenca, Huete, Escalona, Madrido, Toledo -18a de junio-, ktp.) kaj en aliaj kastiliaj zonoj (Burgos, Logroño -12a de aŭgusto-, ktp.) kaj de la Regno Aragono (Valencio -9a de julio-, Orihuela, Játiva, Barcelona -5a de aŭgusto-, Lérida -13a de aŭgusto-, Majorko, ktp.) lokoj en kiuj same okazis predikoj kontraŭjudaj: elstare tiuj de Vincento Ferrer.
Unua tumulto eksplodis la 15an de marto 1391, dum kiu kelkaj judoj estis murditaj; sed la nobeloj protektis ilin kaj subpremadis la ribelon. Post tri monatoj, nome la 6a de junio, koleraj lokanoj amasatakis la judejojn, rabe kaj bruligante domojn. Oni diris, ke pli ol 4 000 judoj estis murditaj, sed plej verŝajne la plej granda parto estis devigita akcepti bapton por savi siajn vivojun. Laŭ letero de Hasdai Kreskas, virinoj kaj infanoj estis venditaj kiel sklavoj al islamanoj.
Aliaj gravaj progromoj okazis samjare en Kordovo, Toledo kaj Barcelono. En kelkaj lokoj la aŭtoritatoj jure persekutis masakrintojn, sed kompensoj estis postulitaj de la reĝo (kiel "posedanto" de la judoj) anstataŭ de la judoj mem.
Rigodiacoj
La rigodiacoj (Rigodiaceae) estas planta familio el briofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo hipnaloj (Hypnales). Ĝi enhavas ununuran genron (rigodio) kaj 16 speciojn,.
Barou-en-Auge
estas komunumo en la norda parto de Francio. Ĝi situas en la departemento Kalvadoso kaj en la historia kaj nuna administra regiono Normandio. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Rigodiacoj
Taksonomio
Laŭ National Center for Biotechnology Information (26 apr. 2020), The Plant List kaj World Flora Online (26 apr. 2020) , , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Barou-en-Auge
La teritorio havas komunan limon kun.
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas conias.
Kanado en la Vintra Olimpiko 2022
Kunordigis la teamon la Kanada Olimpika Komitato.
Preĝejo Elizabeto de Hungario (Nyírlugos)
La preĝejo Elizabeto de Hungario estas romkatolika monumento historia (deklarita en 1999) en urbo Nyírlugos (Hungario).
Historio
En fino de la 17-a jarcento la tiama vilaĝo senhomiĝis, sed en la frua sekva jarcento alvenis hungaroj kaj rutenoj. La katolikoj konstruis la preĝejon nun videblan inter 1851 kaj 1859. La paroĥo estis fondita en 1870. La orgeno ekfunkciis en 1892, ĝi estis trakonstruita en 1976.
Konstruaĵo
La preĝejo situas sola en korto ĉe stratangulo. La fasado estas simetria, meze la turo iomete reliefas. La turpinto estas piramida. Meze malsupre la enirejo troviĝas, super la pordo duonronda fenestro videblas. La fasado havas ankaŭ du niĉojn, ene statuoj pri Elizabeto de Hungario kaj Stefano la 1-a (Hungario). La navo finiĝas en multangula absido, sed ankaŭ sakristio aliĝas al tio. Interne la freskoj prezentas vivon de Elizabeto.
Usono en la Vintra Olimpiko 2022
Kunordigis la teamon la Usona Olimpika kaj Paralimpika Komitato.
Les Monts d'Aunay
Les Monts d'Aunay estas nova franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Karl Eugen de Virtembergo
Karl Eugen (en Esperanto do Karlo Eŭgeno; naskiĝis la 11-an de februaro 1728 en Bruselo; mortis la 24-an de oktobro 1793 en la urboparto Hohenheim de Ŝtutgarto) estis la dekdua duko de Virtembergo, oficiale 1737 ĝis 1793, sed reganta nur ekde 1744.
Basseneville
estas komunumo en la norda parto de Francio. Ĝi situas en la departemento Kalvadoso kaj en la historia kaj nuna administra regiono Normandio. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Karl Eugen de Virtembergo
Infanaĝo kaj edukado
Duko Karl Eugen, kiu ĉiam nomis sin nur Karl, estis la plej aĝa filo de duko Karl Alexander kaj lia edzino Maria Augusta el la familio Thurn und Taxis. Post la frua morto de lia patro Karl Alexander, Karl supreniris la tronon jam en 1737 en la aĝo de naŭ jaroj, sed ĝis la plenaĝiĝo li nur rajtis regi sub la administrado de la dukoj Karl Rudolf von Württemberg- Neuenstadt kaj Karl Friedrich von Württemberg-Oels. La juna Karlo Eŭgeno kaj liaj du fratoj venis al la kortego de reĝo Frederiko la 2-a de Prusio por edukado al Berlino, ankaŭ por teni lin kaj liajn fratojn kiel eble plej malproksime de la influo de la Habsburgoj. Karl Eugen ricevis zorgan edukadon, lia muzikinstruisto estis Carl Philipp Emanuel Bach.
Basseneville
La teritorio havas komunan limon kun.
Karl Eugen de Virtembergo
Infanaĝo kaj edukado
Lia privata edukisto kaj instruisto en Virtembergo estis la filozofo, matematikisto kaj teologo Georg Bernhard Bilfinger. En 1744, Karl Eugen estis deklarita jure plenaĝa kaj vere ekregis sian landon.
Basseneville
Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas bassenevillais.
Karl Eugen de Virtembergo
Frua regado
Tuj post ekoficiĝo, la duko ordonis entombigi la korpon de Joseph Süß Oppenheimer, la financa konsilisto de lia patro, kiun post morto de la patro oni ekzekutis pro falsaj akuzoj kaj lasis la korpon en fera kaĝo dum ses jaroj kiel publika malkuraĝigo. Li ekdisputis kun sia patrino en 1750 kaj havis ŝin internigita en la kastelo de Göppingen.
La regado de Karl Eugen koincidis kun la apogeo de absolutismo, kaj la juna suvereno faris ĉion por igi sian kortegon unu el la plej brilaj en Eŭropo. Kun enorma financa elspezo, kiu kondukis sian landon al la rando de ruino, li parte sukcesis pri tio. Ne nur li renovigis kaj ampeksigis la rezidejan kastelon en Ludwigsburg kaj rearanĝigis la vastan barokan parkon ĉirkaŭ ĝi, sed ankaŭ interalie li konstruigis kvar pliajn pompajn palacojn, la novan kastelon de Ŝtutgarto kaj la rezidejojn Schloss Solitude, Schloss Monrepos kaj Schloss Hohenheim.
Malfrua regado
La 24-an de oktobro 1793, duko Karl Eugen mortis en sia ankoraŭ nefinita palaco Hohenheim proksime de Ŝtutgarto kaj estis entombigita en la kripto de la palaco Ludwigsburg. Liaj du pli junaj fratoj Ludwig Eugen kaj Friedrich Eugen sekvis lin sur la trono rapide unu post la alia.
Bigenthal (stacidomo)
Bigenthal estas fervoja stacidomo en Walkringen, Svislando.
Qatar Rail
Qatar Railways Company, plej ofte konata kiel Qatar Rail, estas ŝtata kompanio, respondeca pri fervojo en Kataro.
Priskribo
Ĝi estas tute administrata fare de la Katara ŝtato. Establita en 2011, la firmao respondecas pri la dezajno, konstruado, komisiado, operacio kaj prizorgado de la tuta fervojreto kaj fervojaj sistemoj, kaj administros la fervojreton de la lando post kiam ĝi estos funkcianta. La ĉefaj projektoj kiujn ĝi disvolvas estas la Metroo de Doho kaj Tramtransporto en Lusail por pasaĝertransporto kaj Qatar Rail Long Distance por la transporto de varoj tutlande.
Laŭ la registaro de Kataro, la firmao estis kreita ene de la projekto Katara Nacia Vizio 2030 por ke la araba lando forlasu la subevoluon:
Kvankam ĝi estas posedata de la ŝtato, la kompanio celas doni gravecon al la nacia privata sektoro.
Crémines (stacidomo)
Crémines estas fervoja stacidomo en Crémines, Svislando.
Sud-Koreio en la Vintra Olimpiko 2022
Kunordigis la teamon la Korea Olimpika Komitato.
Walkringen (stacidomo)
Walkringen estas fervoja stacidomo en Walkringen, Svislando.
András Csonka
András Csonka [andrAŝ ĉonka], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csonka András estas hungara aktoro, voĉoaktoro, prezentisto, muzikalkantisto. Lia origina persona nomo estis Endre ĝis la studentaj jaroj. Ĝi ŝanĝiĝis poste pro lia samnoma patro Endre Csonka.
András Csonka naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
András Csonka komence studis en aktorstudio de Nacia Teatro (Budapeŝto), poste li akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1990. Lia ĉefinstruisto estis Miklós Szinetár. Post la diplomo li rifuzis la teatron kaj elektis la Hungaran Televizion, kie li ricevis rolon en longa serio. Baldaŭ li estis liberprofesiulo precipe en Operetoteatro (Budapeŝto) kaj Teatro Madách. Tamen li ne forlasis la televidon kaj li estis ofta prezentisto, krom la filmaj roloj li eldonis ankaŭ muzikdiskojn. Li ricevis premiojn en 2000 kaj 2021.
Kijoŝiko
Kijoŝiko aŭ per Hepburn-transskibo Kiyoshiko - きよしこ, - estas kolekto de du noveloj de Kijoŝi Ŝigemacu (Kiyoshi Shigematsu).
Ĝi estis publikigita fare de la eldonejo Shinchosha, kvartalo Ŝinĝuku de Tokio, en novembro 2002. En ambaŭ verkoj, la ĉefa figuro estas "Kijoŝi" ("Kiyoshi"), kiu estas modeligita laŭ la propra knabeco de la verkinto kiu suferis de balbutado.
En marto 2021, ĝi fariĝis televida dramo en kiu ĉefrolis la aktoro Ken Jasuda (n. 1973-12-08).
Ježkovice
Ježkovice (Jeschkowitz) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Vyškov en Sudmoravia regiono. Ĝi troviĝas 9 km okcidente de urbo Vyškov sur sudaj deklivoj de Drahana montetaro. Vivas ĉi tie. Du kilometrojn nordoriente de la municipo etendiĝas akva rezervujo Opatovice.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1375.
Mihály Viola
Mihály Viola naskiĝis la  en Ács, li mortis la  en Budapeŝto.
Affoltern-Weier (stacidomo)
Affoltern-Weier estas fervoja stacidomo en Affoltern en Emme-Valo, Svislando.
René Girard
René Noël Théophile GIRARD ([ʒiʁaʁ]; 25a de Decembro 1923 – 4a de Novembro 2015) estis franca multfakulo, historiisto, literatura kritikisto, kaj filozofo de socia scienco kies verkaro apartenas al la tradicio de antropologia filozofio. Girard estis la aŭtoro de preskaŭ tri dek libroj, kaj liaj verkoj kovras multajn akademiajn kampojn. Kvankam la ricevo de lia verkaro estas diferenca en ĉiu el tiuj areoj, estas kreskanta korpo de duaranga literaturo en lia verkaro kaj lia influo sur fakoj kiel la literatura kritiko, la kritika teorio, antropologio, teologio, psikologio, mitologio, sociologio, ekonomiko, kulturaj sciencoj, kaj filozofio.
La ĉefa kontribuo de Girard al la filozofio, kaj siavice al aliaj fakoj, estis en la kampo de epistemologiaj kaj etikaj sistemoj de deziro. Girard kredis, ke la homa disvolvigo okazas dekomence tra procezo de observema imitado, en kiu la infano disvolvigas deziron tra procezo de lernado por kopii la konduton de plenkreskuloj, fundamente ligante la akiron de identeco, la sciaron kaj la materian sanon al la disvolvigo de deziro al io kion aliaj posedas.
Ĉiu konflikto, konkurenco kaj rivaleco tiel originiĝas en imita deziro (imita rivaleco), kiu finfine atingis detruajn stadiojn de konflikto kaj inter individuoj kaj sociaj grupoj kiuj postulas ilin por kulpigi iun aŭ ion por malaktivigi konflikton tra la propekakapra mekanismo. Malkapablaj starigi respondecon aŭ engaĝiĝi en mem-montro por agnoski sian propran parton en la konflikto, homoj individue malakceptas konflikton.
Francio en la Vintra Olimpiko 2022
Kunordigis la teamon la Franca Nacia Olimpika kaj Sporta Komitato.
Flora parko de Parizo
La Flora parko de Parizo (Parc floral de Paris) estas parko en la oriento de Parizo en Bosko de Vincennes, fondita en 1969. Ekde 1998, la Flora parko estas parto de la Botanika Ĝardeno de Parizo. La tuta areo de la parko estas 31 hektaroj.
Kolektoj
Kelkaj kolektoj (kamelioj, rododendroj) estas de nacia kaj internacia graveco. La parko havas kolekton de bonsajoj kaj kuracherboj. Ekzistas ankaŭ papilioĝardeno, kiu enhavas 40 speciojn.
Raphael von Koeber
Raphael Gustav von Koeber (naskiĝis la 15-an de januaro 1848 en Niĵnij Novgorod, Rusia Imperio; mortis la 14-an de junio 1923 en Jokohamo, Japana Imperio) estis origine germanlingva filozofo kaj muzikisto, kiu kiel kontrakta fremdulo instruis filozofion kaj klasikajn studojn ĉe la universitato de Tokio.
Vivo
Laŭ propono de lia instruisto Eduard von Hartmann li translokiĝis al Japanio. Ekde 1893 li instruis filozofion, la grekan, latinan kaj germanan lingvojn ĉe la filozofia fakultato de la Imperiestra Universitato de Tōkyō, kie li emeritiĝis en 1914. Liaj plej famaj studentoj estis la verkisto Natsume Soseki kaj la filozofo Enryō Inoue, fondinto de la universitato Tojo.
De 1898 ĝis 1909 li ankaŭ instruis en la Tokia Muzika Lernejo, kiu hodiaŭ apartenas al la Tokia Universitato de Belartoj. Li laŭdire skribis la muzikon por la malfermo de la Japana Virina Universitato (日本女子大学, Nihon Joŝi Daigaku) en 1901. En 1903 li akompanis la unuan eŭropan operon prezentitan en Japanio per piano.
Pro la ekapero de la unua mondmilito en 1914, von Koeber estis nekapabla reveni al Rusio kiel planite kaj restis en la hejmo de la rusa konsulo Arthur Wilm, same origine germana balto, en Jokohamo. En 1923 li mortis en Jokohamo. Lia tombo estas en la tombejo Zōŝigaja (雑司ヶ谷霊園, Zōshigaya reien) en Tokio kaj estas konsiderata kultura monumento.
Aŭstrio en la Vintra Olimpiko 2022
Kunordigis la teamon la Aŭstra Olimpika Komitato.
Emmentalbahn GmbH
Emmentalbahn GmbH (Emmentalbahn GmbH, ETB) estas infrastruktur-prizorganto en Emmental, kiu funkciigas la itinerojn de Sumiswald-Grünen ĝis Huttwil kaj ĝis Wasen en Emmental sur la fervoja linio Ramsei-Huttwil ekde aŭtuno 2014.
Burglauenen (stacidomo)
Burglauenen estas fervoja stacidomo en Grindelwald, Svislando.
Regmatodontacoj
La regmatodontacoj (Regmatodontaceae) estas planta familio el briofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo hipnaloj (Hypnales). Ĝi enhavas 2 genrojn kaj 13 speciojn,. Ĝia tipa genro estas regmatodonto.
Taksonomio
Laŭ National Center for Biotechnology Information (26 apr. 2020), The Plant List kaj World Flora Online (26 apr. 2020) , , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
La peste
La pesto (france : La peste) estas romano de Albert Camus, franca alĝeri-naskita verkisto, filozofo kaj ĵurnalisto, kiu ricevis la Nobel-premion pri literaturo en 1957. Camus komencis verki la romanon en 1941 kaj publikigis ĝin en 1947, post la dua mondmilito. La romano ricevis diversajn interpretojn tra la jaroj: kelkaj vidas ĝin kiel romanon pri la homa okupo de morto, aliaj vidas ĝin kiel alegorion pri la malsanoj de homa socio kiel memkontento, malico kaj detruo, kaj kelkaj interpretas ĝin kiel metaforon por Franca rezistado al nazia okupacio.
Intrigo
La romano "La Pesto" estas liverita kiel kroniko de rakontanto, kies identeco iĝas klara nur je la fino. La kroniko estas dividita en kvin partoj (paralele al la kvin sistemoj en la klasika tragedio) kaj priskribas la plagon de komenco de la pesto ĝis fino, en neunika kaj griza urbo (laŭ la rakontanto), Orano, provinca urbo en Alĝerio, kio tiam estis franca urbo. "La pesto" estas speco de socia romano, kie la grandurbo en kiu la intrigo okazas estas sufiĉe senmarka por reprezenti ĝeneralan lokon kies figuroj simbolas malsamajn sociajn kaj psikologiajn kategoriojn.
Unua parto
La plago de la pesto trafas la urbon. Centoj da ratoj, kiuj venis al la surfaco, mortas sur la stratoj kaj ĉe konstruaĵoj kaj kaŭzas ĝeneralan maltrankvilon. Post ili, ankaŭ homoj komencas malsaniĝi kaj mortas en kreskanta nombro. D-ro Rieux kaj lia kolego identigas la misteran malsanon kiel io gravega, kaj avertas la aŭtoritatojn, kiuj malfacile akceptas la severecon de la situacio. Malrapide, preventaj decidoj estas prenitaj kaj speciala sekcio estas malfermita por trakti kaj izoli pacientojn. Sekvante la akran kreskon de la nombro da infektitoj kaj la manko de iloj por trakti ilin, la grandurbo eniras sieĝon kaj krizostato estas deklarita. Legantoj unue estas prezentitaj al la ĉeffiguroj en la verko.
Dua parto
La urbo estas tute sieĝita, sen ebleco de komunikado kun la ekstero krom telegramoj aŭ telefonvokoj nur en krizaj situacioj. Ĉiuj rimedoj estas limigitaj. La rakontanto emfazas la disiĝon inter familioj, amikoj kaj paroj - la homoj malliberigitaj ene de la urbo kaj la homoj malliberigitaj ekster ĝi. La disiĝo kaj sieĝo influas la ĉiutagajn agadojn en la grandurbo kaj subpremas la spiriton de ĝiaj homoj, malgraŭ ilia provo daŭrigi kun normala konduto. La situacio influas la ĉeffigurojn diversmaniere - Rieux, la kuracisto, kiu estis apartigita de sia edzino, kiu estas en alia urbo pro medicinaj kialoj, investas sian tutan energion en kuracado de pacientoj. Tarrou, kiu konservas trakon de la grandurbo en sia notkajero, starigas medicinajn helpteamojn. Patro Paneloux, la pastro de la urbo, faras riproĉojn. Rambert, eksterlanda ĵurnalisto malliberigita en la grandurbo kaj apartigita de sia amantino, provas sian plej bonan por trovi elirejon kaj elektas aliĝi al la helpteamoj ĝis li sukcesas pri sia plano. Cottard, krimulo kiu estis pardonita per la pesto, riĉiĝas pro la kontrabandkomerco. Aviĉjo Grand, maljuna oficisto, volontulas en la helpaj teamoj, sed samtempe daŭras kun sia kutima tagordo - prilaborado kaj polurado de la komenca frazo en la romano, kiun li revas verki.
Tria Parto
Somere la situacio plimalboniĝas. La etoso en la urbo estas vigla kaj perforta, kaj ekzistas kazoj de ribelo kaj fuĝprovoj kiuj estas perforte malsukcesigitaj. Plifortiĝas la plenumo de la elirmalpermeso kaj la observado de la reguloj de la krizostato. La mortintoj estas tiel multaj, ke estas neeble daŭrigi enterigi ilin en ordo, kondukante al diversaj groteskaj solvoj.
Kvara Parto
En septembro-oktobro la pesto elĉerpas ĉiujn figurojn krom Cottard kiu daŭre prosperas en la kaoso. Teatra bando en la grandurbo plurfoje prezentas la rakonton de Orfeo kaj Eŭridiko, ĝis la ĉefaktoro kolapsas de la pesto en la mezo de prezento. Rembert ricevas sian ŝancon eskapi, sed elektas resti kun siaj amikoj kaj daŭre batali kontraŭ la pesto. Dro. Castel, la kolego de Dr. Rieux, provas evoluigi alian serumon kaj testas ĝin sur la fileto de juĝisto Othon. La knabo mortis en granda sufero antaŭ la okuloj de D-ro Rieux, D-ro Castel, Patro Paneloux, Tarrou, Rembert kaj Aviĉjo. Sekvante la malfacilan teatraĵon kaj konversacion kun Dro. Rieux, Patro Paneloux faras alian predikon kiu traktas plejparte la rilaton inter la pastro kaj la kuracisto. Ankaŭ patro Paneloux aliĝas al la krizhelpa teamo. Aviĉjo estas malsana kaj postulas, ke ĉiuj liaj artikoloj estu detruitaj - sed surprize boniĝas. La amikeco de Dro. Rieux kaj Tarrou kreskiĝas pli forta. La malsano neatendite retiriĝas kaj la ratoj revenas al la grandurbo.
Kvina Parto
Fine de januaro la pesto malfortiĝas. La homoj de la urbo festas la retiriĝon de la malsano kaj la forigon de limigoj al ili. Malgraŭ la retiriĝo kaj la malkresko en la nombro da pacientoj, Tarrou infektiĝas je pesto. Dro. Rieux kaj lia patrino traktas lin kun lojaleco kaj amo ĝis lia morto. La venontan tagon, Dro. Rieux estas informita, ke lia edzino mortis pro la malsano. En februaro la urbaj pordegoj finfine malfermiĝas. La disigitaj reunuiĝas kun siaj amatoj kaj la malliberuloj estas liberigitaj. Rembert renkontas sian amantinon sed timas la efikon de la pesto sur lia karaktero kaj animo. Cottard freneziĝas, pafas homojn de la fenestro de sia domo kaj estas arestita. Aviĉjo revenas por verki pri sia romano. D-ro Rieux rivelas sin kiel la rakontanto de la kroniko, klarigante, ke li skribis ĝin kaj kiel atesto kaj memoro kaj kiel leciono ke en homoj estas pli admirinda ol malestimata.
Ĉefroluloj
La rakonto sekvas kelkajn esencajn karakterojn:
Ŝlosilaj interpretoj
La romano "La pesto" havas plurajn ĉefajn interpretojn: la paraleligo de la malsano de La pesto kun milito kaj la koncepto de la urbo Orano kiel urbo sieĝata; lego bazita sur humanismaj kaj ekzistadismaj konceptoj; kaj legado laŭ la neracia filozofio de Albert Camus.
La absurdo
La absurdaĵo de la skribaĵoj de Albert Camus, kaj precipe de "La pesto", estas esprimita antaŭ ĉio en fremdiĝo kaj la maniero kiel la rakonto estas rakontita al legantoj. Camus provas prezenti la urbon Orano per la okuloj de fremdulo, kronikisto, por ke ili povu rigardi la urbon kiel tutan komplekson, de supre – kaj ne nepre el la okuloj de unu aŭ alia persono; tiamaniere la leganto povas kompreni kiel Camus vidas la urbon, kaj de ĉi tie li povas ligi al la kritiko de Camus pri totalismo. Per fremdiĝo, per kiu la rakonto estas rakontata, oni povas vidi kiel la totalisma urbo - kiu supozeble devus "ripari" la ĥaoson, trakti nihilismon - diseriĝas post la pesto. La absurdaĵo de Camus estas sperto konstruita sur du konfliktantaj elementoj: negativa kaj pozitiva. Negativa sperto de rompo kaj malkonekto, reliefigita tuj kiam la pesto atakas la urbon Orano, kaj pozitiva sperto de harmonio kaj unueco, elstarigita en la reago de orananoj, kiuj klopodas ĉiakoste konservi harmonion kaj unuecon, eĉ se ĝi implikas neante ĝin komence – aŭ sinki en la teruron, kiun ĝi alportas.
La afero, kiu afliktas Oranon kaj amase mortigas ĝiajn loĝantojn, havas multajn trajtojn de absurdaĵo, precipe kiam oni ekzamenas ĝin entute kun la reagoj de la urbanoj. Unu el la ideoj en la filozofia-absurda penso de Camus estis ke moderna homo, kun la libera konscio, malkovris ke li estas fakte sklavigita al la realeco kiun li mem kreis. Tio priskribas la absurdaĵon de totalismo, kaj kiel la grandurbo de Orano, kiel ekzemplo de tia sklaviga realeco, reagas al kio okazas en ĝi. Kvankam la romano estis skribita post Dua Mondmilito kaj certe estis tre influita per ĝi, tamen la fokuso estas sur la grandurbo kiel totala unuo kiu respondas en totala maniero, prefere ol sur ununura reganto aŭ diktatoro antaŭ loĝantoj.
La malsano de la pesto, kiel alegorio por subita mortigo, kiu atakas la urbon Orano same kiel en milito, atakas la urbon sen kompato, inhibicioj, distingoj aŭ respekto. De vigla, vivanta kaj progresema grandurbo, Orano iĝas sieĝita, dekroĉita de la ekstera mondo, sternita per la kadavroj de bestoj kaj homoj. Nenie estas por forkuri de tiu ĉi plago, kiu detruas – same kiel la milito – bonajn kaj malbonajn homojn, grandajn kaj malgrandajn, junajn kaj maljunajn sendistinge. La absurdaĵo daŭras kun la fino de la pesto, kiu finiĝas same kiel ĝi komenciĝis: sen ia signo aŭ laŭleĝeco, en tute arbitra maniero. La rakonto finiĝas kun deklaro ke estas tre eble ke tio okazos denove unu tagon, tial la absurda kompreno ke estas tre eble ke ĉio farita en la lasta lukto super la pesto estas en vaneco, kaj ĉio rekomenciĝos en la sekvanta ondo de la disvastigo de la malsano. Tiel Camus montras la absurdan malfacilecon en militoj, kiujn la pesto reprezentas, kaj la vaneco de manieroj trakti ilin fare de totalismaj reĝimoj.
Humanismo
La filozofio de absurdo de Camus estis fakte la bazo kaj preparo por la evoluo de valor-bazita, humana kaj bonorda teorio kiu respondus la malordon enecan en la absurdo. En 1944 li skribis: "Ne ĉio povas esti resumita en negacio kaj absurdaĵo, sed ni devas unue trapasi negacion kaj absurdaĵon [...] ĉar nia generacio devas trakti ilin." La referenco de Camus al la absurdo povas esti vidita kiel malfacileco kiu devas esti rekonita kaj traktita en ordo por ke li povu evoluigi alian, pli bonan manieron kiu respondos la malfacilaĵojn prezentitajn per la absurdo. Jam en 1939, en sia kritiko de la kolekto de rakontoj de Jean-Paul Sartre, "La muro", Camus skribis ke "priskribi la absurdaĵon de vivo ne estas fino en si mem, sed nur komenco." La defio alfrontanta Camus estis establi humanisman aliron spite al absurdaĵo kaj nihilismo, kiuj markis la malstreĉiĝon de la dogmoj de moralo kaj vero.
En la romano "La pesto" oni povas trovi esprimon de la humanismo de Camus. La intrigo de la rakonto evoluas tiel, ke la absurda kadro estas konstruita en la formo de la totala kaj murda afero, kiu atakas la urbon, kiu tute ne estas preta por ĝi. Ekde la momento, kiam la ekzisto en la urbo fariĝas absurda kaj sensignifa, en ĝi tre elstaras esprimoj de humanismo. La humanismo de Camus diras, ke moralo devas esti observita sen kialo, eĉ ene de absurda kaj sovaĝa mondo, kiel baza, instinkta kondiĉo, morala kaj fundamenta ordo eĉ se ĝi havas neniun potencon ŝanĝi la mondon. D-ro Rieux kaj siaj agoj en "La pesto" simbolas tian humanismon: ĝuste li, kies figuro simbolas la herezulon, la nihiliston - metas sin en danĝero por savi homojn kaj kultivi esperon kaj homecon ene de la ĝenerala stato de sufero.
La humanisma filozofio de Camus plejparte kongruas kun la valoroj, kiujn li vidis kiel la infrastrukturo de franca moralo, kiu en la Dua Mondmilito interbatalis kun la nazi-totalisma mondkoncepto. Ilustraĵo de la reprezentado de tiu ĉi mondkoncepto kaj la formo de ĝia kolizio kun la germana troviĝas en la romano de Camus "Leteroj al germana amiko".