cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vazektomio
Koncipigi post vazektomio
Injekti spermon en ovon: Eblas elsuĉi spermon el la testikoj aŭ el la spermoduktoj, kaj dum la kvanto ne sufiĉas por sukcesa artefarita ensemo, tiom sufiĉas por fekundigi unu ovon per rekta injekto. Tiel oni evitas la problemon de kontraŭspermaj antikorpoj, kaj eble pli rapide rezultigos gravedigon.
Troja asteroido
Fizikaj ecoj
La spektro de la trojanoj similas tiun de la neregulaj satelitoj de Jupitero kaj, iagrade, de la kometaj kernoj, sed tre malsimila de tiu, pli ruĝa, de la objektoj de la Kujper-zono. Spektro de trojano povus kongrui kun tiu de miksaĵo de akva glacio, karbonecaj materialoj kaj, eble, de silikatoj riĉaj je magnezio. La konsisto de la trojanoj aspektas simila en ambaŭ "tendaroj" (L4 kaj L5).
Vazektomio
Komplikaĵoj
Nedaŭraj komplikaĵoj inkludas kontuzon kaj sangadon. La suturoj ĉe la malgrandaj tranĉoj bezonataj emas iriti, sed eblas minimumigi tion kovrante ilin per gazo aŭ malgranda glua bandaĝo. La ĉefaj daŭraj kompilaĵoj estas kronika doloro kiu ĝenas la tekstikojn, pelvon aŭ malaltan abdomenon. Tio nomiĝas "post-vazektomia dolora sindromo" (sube). Bestaj kaj homaj datumoj montras ke vazektomio ne pliigas kontuziosklerozon kaj ke pliiĝoj en cirkulantaj imunaj kompleksoj estas efemeraj. La plimulto de la rezultoj pri kanceroj de la prostato kaj testikoj montras ke viroj kun vazektomio ne havas pli grandan riskon de tiaj kanceroj.
Troja asteroido
Fizikaj ecoj
En 2006 teamo de la Observatorio Keck en Havajo mezuris ke la denso de la duopa asteroido 617 Patroklo, 0,8 g/cm², estis pli malgranda ol tiu de la akva glacio, kio pensigas, ke Patroklo, kaj eble ĉiuj trojanoj, pli similas al kometoj kaj objektoj de la Kujper-zono ol al asteroidoj de la ĉefa zono.
Vazektomio
Post-vazektomia dolora sindromo
Post-vazektomia dolora sindromo estas kronika, foje malfortiga kondiĉo, kiu foje aperas tuj aŭ post kelkaj jaroj. Unu esploro citis studojn kiuj taksas oftecon je unu kazo en 10 ĝis 30 vazektomioj. La doloro povas esti konstanta orkialgio aŭ epididima doloro, aŭ ĝi povas esti doloro kiu okazas nur je specifaj tempoj, ekzemple dum koitado, ejakulado, aŭ fizika ekzerco.
Troja asteroido
Nombro kaj grando
Taksata nombro da trojanoj baziĝas sur profunda esploro de malgranda ĉielaj areoj. La grupo en la najbarejo de la punkto L4 entenus inter 160 000 kaj 240 000 korpojn de diametro pli granda ol 2 km; kaj ĉirkaŭ 600 000 korpojn de diametro pli granda ol 1 km
Vazektomio
Populareco de vazektomio
Vazektomio estas la plej efika daŭra metodo de kontraŭkoncipo, kiu disponeblas al viroj. Pro multaj kialoj ĝi havas pli pozitivan perspektivon ol tuba ligado ĉe virino. Vazektomio estas pli koste efika, malpli invada, havas metodojn elmerĝantajn kiuj eble pli faciligos inversigon, kaj havas multe malplian riskon de postkirurgiaj komplikaĵoj. Malgraŭ tio, en Usono vazektomio estas uzata je malpli ol duono de la ofteco de tuba ligado por virinoj.
Kontraste, Nov-Zelando havas pli altajn nivelojn de vazektomio ol por tuba ligado. 18% de ĉiuj viroj, kaj 25% de edzoj, havis vazektomion. La aĝ-kohorto kun la plej alta elcento da vazektomioj estis 40-49, el kiuj 57% da viroj havis ĝin. Kanado, Britio, Butano, kaj nederlando havas similajn elcentojn da vazektomioj.
Troja asteroido
Nombro kaj grando
Se la punkto L5 entenas kompareblan nombron da korpoj, la taksata nombro de trojanoj pli grandaj ol 1 km estas ĉirkaŭ unu miliono, nombro simila al la nombro da samgrandaj korpoj de la asteroida zono.
Vazektomio
Historio
Ek de 1822 oni eksperimentis kaj observis pri vazektomio ĉe hundoj kaj aliaj bestoj. Ĵus poste, R. Harrison faris la unuan dokumentitan homan vazektomion; tamen li faris tion ne por steriligi, sed por okazigi atrofion de la prostato. La unuan studon pri vazektomio publikigis Ashley Cooper en 1830. Malfrue en la 19-a jarcento, Steinach popularigis vazektomion por "rejunigi". Li kredis ke ĝi pliigis testosteronon, do pliigis la seksimpulson. Diversaj landoj uzis vazektomion en la frua 20-a jarcento por steriligi krimulojn, toksomaniulojn kaj aliajn, kiujn malamis la aŭtoritatoj. Dum la jaroj oni kuraĝigis vazektomion por kuraci diversajn aliajn simptomojn, ĝenerale baze de misaj ideoj pri la scienco pri ĝi, aŭ misaj interpretoj de observitaj aferoj. En 1938 aperis raporto pri sukcesa inversigo de vazektomio. En la 1940-aj jaroj, vazektomio fariĝis laŭgrade pli uzata por kontraŭkoncipo en iuj landoj. La unua naciskala programo por vazektomio estis lanĉita en Barato en 1954, pri kiu raportis Phadke en 1964. En 1955 aperis raporto pri la rekanaligo de spermoduktoj. Senskalpelan vazektomion evoluigis Dr. Li Shunqiang en Chongqing en 1974. Ĝis tiam vazektomio ne estis populara ĉe ĉinaj viroj. La nova metodo estis minimume invada kaj kaŭzis malmultajn komplikaĵojn, precipe en foraj regionoj kun magraj kuracaj rimedoj. Oni raportis ke en evoluintaj landoj, vazektomio disvastiĝis pro kontraŭa informado pri la kontraŭkoncipa pilolo kaj feminista kampanjo kuraĝigi plian respondecon de viroj pri seksaj aferoj.
Márton Abáts
ABÁTS Márton [aba:ĉ] aŭ 'Márton Abats' estis  hungara reformita pastro. Li naskiĝis en Torda ĉirkaŭ 1710 kaj mortis en Torda en aŭtuno de 1768. Li estis la patro de reformita episkopo János Abáts.
Troja asteroido
Nombro kaj grando
Tamen, tiu nombro eble estas supertaksita, ĉar plej malgrandaj trojanoj emas havi pli grandan albedon (0,12). Laŭ nova taksado, la nombro de la trojano pli granda ol 2 km estus 63 000 en L4 kaj 34 000 en en L5. La nombro de la trojanoj ŝajnas pli granda en L4 ol en L5. Tio povas esti ŝuldata al malegaleco de albedo inter la "Grekaj" kaj la "Trojaj" trojanoj, aŭ malpli malgranda stabileco de la lagranĝa punkto L5.
Márton Abáts
Biografio
Márton Abáts studis en jaroj 1732–1733 en Franeker, en 1736 en Utrecht. Li estis inter 1737 kaj 768 posteulo de sia papatro kiel reformita pastro de Torda.
Troja asteroido
Nombro kaj grando
La grandoj de la trojanoj estas tre diversaj. La plej granda, 624 Hektoro, estas objekto longa 370 km kaj larĝa 170 km, kun satelito, S/2006 (624) 1, de 15 km de diametro. 617 Patroklo estas duopa asteroido konsistanta el du korpoj de najbara grando. Estas malmulte da tiel grandaj trojanoj en la ĝenerala loĝantaro de la grupoj.
Familioj
La distribuo de la masoj pensigas, ke la plej malgrandaj trojanoj rezultas de kolizio. Identigi koliziajn familiojn da trojanoj estas pli malfacile ol en la ĉefa asteroida zono, ĉar la trojanoj havas malpli da "libereco" ol la ĉefzonaj korpoj. Tamen, en 2003, dek-duo da familioj estis identigita. Tiaj familioj estas multe pli malgrandaj ol la ĉefzonaj asteroidaj familioj: la plej granda konata, la grupo de Menelao, entenas nur 8 konatajn anojn.
En 2010, la ĉeĥaj astronomoj M. Brož  kaj  J. Rozehnal trovis asteroidan familion asociata kun 3548 Eŭribato (de la Greka Tendaro). Estis la unua asteroida familio trovita inter la trojaj asteroidoj de Jupitero. Estas suspekto de alia familio asociata kun 4709 Enomo (asteroido de la Troja Tendaro).
Vazektomio
Historio
En Aŭstralio, steriligo, de viroj aŭ virinoj, estis konsiderata kontraŭleĝa kaj malmorala ĝis la 1970-aj jaroj. Pro la agitado de Ian Edwards kaj la humanistaj socioj, la provincoj (krom Kvinslando) etike aprobis la procedon. Oni faris vazektomion 72.000-foje en 1974 en Aŭstralio.
Troja asteroido
Trojanoj de aliaj planedoj
En 2011, ok trojanoj de Neptuno estis konataj sed ne ankoraŭ numeritaj. Ili estas grandaj objektoj (~ 100 km de diametro), kio permesas pensi, ke la neptunaj trojanoj estus pli multenombraj ol la jupiteraj trojanoj.
Vazektomio
Historio
En Francio vazektomio estis konsiderata kontraŭlega ĝis 2001, pro klaŭzoj en la Napoleona Kodekso, kiuj malpermesis "memkripligon". Neniu franca leĝo specife menciis vazektomion ĝis 2001 kiam nova leĝo pri kontraŭkoncipo (kaj aborto) permesis la procedon.
Troja asteroido
Trojanoj de aliaj planedoj
En 2010, estis malkovrita la trojano de Tero 2010 TK7 en L4 de la sistemo Tero-Suno. Alia akompananto de nia planedo: 3753 Cruithne, kiu sekvas larĝan, verŝajne ne stabilan , nuntempe en la najbareco de L4 de la sistemo Suno - Tero
Vazektomio
Disponigo de vazektomio kaj la rilataj leĝoj
Islama tradicia leĝaro ne permesas steriligon. Tamen en 2012, la Indonezia Ulema-Konsilio konsentis permesi vazektomion en Indonezio ene de limigoj, inklude de:
Troja asteroido
Trojanoj de nanoplanedoj
La nanoplanedoj Cereso kaj Vesta ŝajnas havi trojanojn : 1372 Haremari kaj 8877 Rentaro aŭ estas Ceresaj trojanoj, aŭ sekvas rilate al Cereso.
Vazektomio
Disponigo de vazektomio kaj la rilataj leĝoj
En iuj landoj estas malfacilaĵoj pro la influo de la Katolika Eklezio, kiu provas malpermesi al siaj membroj uzi steriligon. Multaj katolikoj ignoras tian konsilon. Iuj klerikoj eĉ kuraĝigas katolikojn inversigi jam faritan vazektomion.
Troja asteroido
Trojaj satelitoj
En la satelitaro de Saturno estas konataj pluraj ekzemploj de trojaj satelitoj : Tetiso estas akompanata sur sia orbito de du trojaj satelitoj, Telesto kaj Kalipso; Diono ankaŭ havas du trojanojn : Heleno kaj Polukso. Krome, Jano kaj Epimeteo estas kunorbitaj lunoj. Ili havas pli-malpli la saman grandon, kaj ĉiu trakuras rilate al la alia.
Oni ne konas masivan objekton en la lagranĝaj punktoj de la sistemo Tero-Luno; sed en 1956 la pola astronomo Kazimierz Kordylewski observis en tiuj punktoj nubojn da kosma polvo, nomatajn Lunoj de Kordylewski. La ekzisto de tiaj nuboj estas pridiskutata, kaj ili povas esti nedaŭraj fenomenoj.
El Cerro de Andévalo
El Cerro de Andévalo estas municipo de Hispanio, en la provinco de Onubo, regiono de Andaluzio.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas Cerreños. La censita populacio en 2009 estis de 2.479 loĝantoj kaj la denseco estas de 8,65 loĝ/km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Historio
En 1594 El Cerro formis parton de la Regno de Sevilo en la Sierra de Arroche kaj havis 363 impostopagantojn.
Antal Ádám
Antal ÁDÁM, laŭ la hungara skribmaniero Ádám Antal estas hungara geofizikisto, profesoro ekde 1993 ano de Hungara Scienca Akademio, ekde 1955 ano de Aŭstra Scienca Akademio.
Antal Ádám naskiĝis la 1929 en Szekszárd.
Biografio
Antal Ádám frekventis universitaton en Sopron inter 1948-1952, poste li samloke eklaboris. Li ekhavis diversajn postenojn. En 1970 li doktoriĝis. Inter 1970-1985 li edukis en ELTE. En 1972 li iĝis vicdirektoro de filio de Hungara Scienca Akademio dum 27 jaroj. Li emeritiĝis en 2002, tamen poste li aktive laboras. Li ricevis diversajn premiojn inter 1962-2005.
Andrej Kramarić
estas kroata futbalisto. Li naskiĝis en Zagrebo.
Ekde la jaro 2017 li estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi, li interalie kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio, matĉe li tie rekoneblis per la numero "9" - same en la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro. En la Futbala Mondpokalo 2018 lia teamo atingis la duan, "arĝentan", pozicon, estis venkita nur en la finalo per la franca nacia teamo de futbalo, kaj en la Futbala Mondpokalo 2022 atingis la trian, "bronzan", pozicion - respektindaj rezultoj.
Aquileia
Aquileia estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Aquileia limas al la Adriatika Maro. Fine de en la komunumo vivis. Kristanaj patronoj estas la sanktuloj Hermagoras kaj Fortunatus, kies komuna memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Fiumicello, Grado (GO), Terzo d'Aquileia kaj Villa Vicentina. En la antikva epoko, ĝi estis parto de la Sukcena Vojo inter Baltio kaj Romio. Inter multaj aliaj, ankaŭ la romkatolikaj kleruloj Rufino kaj ties filo, papo Pio la 1-a, naskiĝis en la urbo.
Patriarkato de Aquileia
Ekde 567 ĝis 1761 la episkopo de Aquileia havis la titolon patriarko de Aquileia kaj regis super la eklezia teritorio patriarkato de Aquileia.
Vidu ankaŭ: Kategorio:Patriarkoj de Aquileia
Eksteraj ligiloj
Cetere: AQUILEA [sen i] estas parto de la municipo Lucca en la itala regiono Toskanio.
(14935) 1995 BP1
(14935) 1995 BP1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
August Christian Reuss
August Christian Reuss (1756-1824) estis germana kuracisto, kemiisto kaj bibliotekisto. Li estis lernanto de Joseph Black, filo de la kuracisto Jeremias Friedrich Reuß (1700-1777), frato de Jeremias David Reuss (1750-1837) kaj onklo de Ferdinand Friedrich von Reuß.
Biografio
Li estis aŭtoro de sennombraj verkoj pri medicino kaj ricevis sian doktorecon en 1778 en la Universitato de Tübingen, kie li estis nomumita profesoro pri Medicino (1783). Pli malfrue, li daŭrigis siajn esplorvojaĝojn tra Nederlando, Anglio, Skotlando kaj Danio. En 1784, li iĝis privata kuracisto de la ĉefepiskopo de Speyer, en Bruchsal, kaj en 1791, persona kuracisto de la Domo de Württemberg, en Stutgarto. En 1808, li iĝis membro de la Supera Departemento pri Medicino, kaj en 1810 membro de la Supera Cenzura-kolegio. En 1817 li ricevis la titolon kiel konsilisto-kuracisto.
Kajena pipro
Kajena pipro estas muelita sekigita kapsiketo, kiu estas uzata en la kuirarto kiel spico. Ĝi estas nomita laŭ la ĉefurbo de Franca Gujano, Kajeno. Fakte ne temas pri pipro sed pri akra kapsiko tamen en multaj lingvoj ĝi nomiĝas pipro.
Vågan
Vågan estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Nordland. Fine de en la komunumo vivis. La administra centro de la komunumo estas la urbeto Svolvær.
Hainichen (Turingio)
Hainichen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale-Holzland de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo situas iom okcidente de la rivero Saale.
Siouxsie and the Banshees
Siouxsie & the Banshees estis brita roka grupo fondita en 1976 de kantistino Siouxsie Sioux kaj basgitaristo Steven Severin, la solaj daŭraj membroj.
La grupo estis pionira en la formado de gotika muziko kaj ilia muziko ankaŭ miksis elementojn de popmuziko kaj avangarda muziko.
NGC 191
NGC 191 (aliaj indikoj — PGC 2331, MCG -2-2-77, ARP 127) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Mihály Kökény
Mihály Kökény [mihAj kokEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kökény Mihály estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, kuracisto, kardiologo.
Joel Asaph Allen
Biografio
Li naskiĝis en Springfield (Masaĉuseco). Studis en Universitato Harvard kun Louis Agassiz. Li partoprenis en la ekspedicio de 1865 al Brazilo (serĉe de pruvaro de glaciepoko tie, kion Agassiz poste asertis esti trovinta) kaj en kelkaj aliaj ene de Usono.
Li estis elektita membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj en 1871. En 1872 li estis nomita helpanto pri ornitologio en la Muzeo de Kompara Zoologio en Harvard.
Mihály Kökény
Biografio
Mihály Kökény akiris diplomon en Universitato Semmelweis en 1974, poste li eklaboris en tutlanda kardiologia instituto. Inter 1979 kaj 1990 li laboris en la ŝtata administrado, inter 1988 kaj 1990 li estis subministro pri sano en Kabineto Németh. Li aliĝis al la socialistoj en 1991. Li estis parlamenta deputito inter 1994 kaj 2010, dume ekde 1994 2 jarojn subministro pri popolbonfarto (komprenu sano), poste ministro same 2 jarojn. En 2002 li denove estis nomumita subministro, en la jaroj 2003 kaj 2004 ministro pri sano kaj familio. Li havas edzinon sen filoj.
Joel Asaph Allen
Biografio
En 1873 li estris la naturalistojn de la ekspedicio Nord-Pacifika Fervojo el Bismarck (Norda Dakoto) al Yellowstone kaj reen, por la Smithsonian Institution. Florido estis alia areo kiun li esploris el zoologia vidpunkto.
Soufrière (distrikto)
Soufriere (Soufrière) estas distrikto situante okcidente de Sankta Lucio, eta lando ĉe la Kariba Maro. En 1736 ĝi iĝis la unua urbo fondita de francaj koloniistoj en la lando, kiuj plejparte venis de la insulo Martiniko. Nuntempe ĝi apenaŭ havas loĝantojn kaj la plimulto koncentriĝas en la distrikta ĉefurbo.
Joel Asaph Allen
Biografio
Kun Elliott Coues kaj William Brewster en aŭgusto 1883 sendis leteron invitantan selektitajn individuojn formi la American Ornithological Union por septembre okazonta kunsido. Li ne povis ĉeesti tiun komencan kunsidon, sed estis ĉiukaze elektita unua prezidanto de la nova organizo.
Soufrière (distrikto)
13.85°N, -61.05°W
Joel Asaph Allen
Biografio
Allen estis unua zorganto pri birdoj kaj mamuloj ĉe la Usona Muzeo de Natura Historio (el 1885 antaŭen) kaj poste estro de ties Departamento de Ornitologio.
En 1886, li estis unu el la membroj de la unua Aŭdubona Societo, Novjorko. Li estis ankaŭ membro de la Usona Asocio por la Antaŭeniro de Scienco, kaj de la Amerika Filozofia Societo. El 1883 al 1886 li estis la unua prezidanto de la American Ornithologists' Union, kiun li mem helpis fondi.
La centoj de leteroj kiujn Coues sendis al li dum multaj jardekoj formas unu el la mejloŝtonoj de la historio de la usona ornitologio. Allen fame memorigis Coues en la paĝoj de la gazeto The Auk, de A.O.U., post la morto de tiu lasta en 1899.
La Regulo de Allen asertas kunrilaton inter korpoformo kaj klimato, formulita de li en 1877.
Allen uzis la inicialojn J.A.A. por subskribo de siaj multaj libroreviziojn en The Auk.
Tramtransporto en Poznano
La tramsistemo en Poznano konsistas nuntempe el 20 tagaj tramlinioj, 1 nokta linio kaj 1 turisma linio, kiu veturas el majo ĝis septembro en semajnfinoj. Ĝi uzas normalan ŝpuron (1435 mm); suma longeco de tramvojoj estas 157,695 km.
Antaŭ la Dua Mondmilito
En la jaro 1896 estis malfermitaj la duaj novaj tramlinioj: la unua kondukis el Alta Urboplaco per Vroclava strato, placo de Petro (hodiaŭ placo de revolucio de 1848), Półwiejska strato ĝis nuligata Pordego Wildecka. La dua tramlinio kunigis tramdeponejo per stratoj: Zwierzyniecka, Jadwigi (hodiaŭ strato de Kraszewski) kun Urboplaco Jeżycki, poste la jaro ĝi estis plilongiga per Granda Berlina strato (hodiaŭ strato de Dąbrowski) ĝis kemiaj fabrikoj ĉe la Polna strato.
La 6-an de marto 1898, ĉevaltramo estis anstataŭita per la elektra tramo; tiam funkciis triaj linioj. Post kelkaj monatoj estis malfermita la kvara linio. Post la Unua Mondmilito, la tramsistemo estis pligrandigita.
Dum la Dua Mondmilito, tramoj kaj infrastrukturo estis parte detruita.
Post la Dua Mondmilito
En la jaro 1947 estis malfermitaj unuaj tramvojoj. Ekde la jaro 1952, tramoj denove veturis ĝis dekstra bordo de Warta.
En postaj jaroj estis konstruitaj novaj tramvojoj:
kaj periferiaj linoj:
La 14-an de aŭgusto 2007 estis malfermita la dua parto de la linio ĝis Franowo; ĝi kunigas placo de revolucio de 1848 per stratoj: Podgórna, Dowbora Muśnickiego, Mostowa, Most św. Rocha kaj Kórnicka kun strato de Johano Paŭlo la 2-a.
La 11-an de aŭgusto 2012 estis malfermita la lasta parto de la linio ĝis Franowo; ĝi konektas eksa finhaltejo en setlejo de Lech kaj nova finhaltejo en Franowo. La tramvojo ĝis Franowo parte lokitas en la tunelo.
La 1-an de septembro 2013 estis malfermita nova parto de Poznana Rapida Tramo per Dworzec Zachodni ĝis strato Głogowska.
Valle de Matamoros
Valle de Matamoros (Valo de Maŭrmortigado) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. Estas du aliaj vilaĝoj kun sama nomokomenco en la provinco.
Lista (Salamanko)
Lista estas la kvartalo plej malgranda el la 6 kvartaloj en kiuj dividiĝas la Distrikto Salamanko, apartenanta al la ĉefurbo de Hispanio, nome Madrido. Limas sude kun la kvartalo Goya, unu el plej luksaj de la urbo. La nomo aludas al strato kun la nomo de Alberto Lista, nome sciencisto kaj verkisto hispana de la komenco de la 19a jarcento.
Valle de Matamoros
La loĝantoj nomiĝas valleros. La censita populacio en 2008 estis de 431 loĝantoj.
Lista (Salamanko)
Limoj
La kvartalo Lista estas limigita de la stratoj Príncipe de Vergara, Don Ramón de la Cruz kaj Francisco Silvela.
Valle de Matamoros
Situo
Valle de Matamoros estas situa en la sudokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra Suroeste, je altitudo de 609 m; je 66 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj tre proksime de Jerez de los Caballeros, la plej proksima urbo. La surfaco de ties teritorio estas de 4,9 km². Estas ankaŭ proksima alia vilaĝo de simila nomo nome Valle de Santa Ana, iom pli granda.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado (porkoj). La tereno estas sufiĉe montareta.
Antonio Tejero
Antonio TEJERO Molina (n. la 30-an de aprilo 1932) estas hispana iama subkolonelo de la Civila Gvardio, kaj la plej videbla figuro en la puĉo -ankaŭ konata kiel la "tejerazo"- kontraŭ la Hispana demokratio la 23-an de februaro 1981.
Li eniris la Civilan Gvardion en 1951 kaj estis la gvidanto de la Comandancia en Gipusko, sed petis esti transdonita al alia regiono kiam liaj publikaj deklaracioj kontraŭ la Ikurriña iĝis konataj.
La 23-an de februaro 1981 li eniris en la Congreso de los Diputados, en la malsupran ĉambron de la hispana parlamento, kun 200 civilgvardianoj kaj soldatoj kaj ostaĝigis la deputitojn dum proksimume 22 horoj. La sekvantan tagon li kapitulacis al la polico. Antaŭe, Tejero estis implikita en pluraj puĉoj kaj agoj de malobeemo, inkluzive de Operaco Galaxia, kiu kondukis al mallonga mallibereca puno en 1980.
Tejero estis la lasta el la puĉestroj se temas pri esti liberigita de malliberejo la 2-an de decembro 1996, servis 15 jarojn en la armea malliberejo ĉe Alcalá de Henares. Aktuale li loĝas inter Madrido kaj Alhaurín de la Torre proksime al Malago. En 2009, la filo de Tejero, Ramón Tejero Díez, skribis al la konservativa gazeto ABC priskribante sian patron kiel sinceran religieman viron kiu provis fari sian plej bonaĵon por Hispanio.
Devon (apartigilo)
La nomo Devon povas referenci al:
Værøy
Værøy estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Nordland. Fine de en la komunumo vivis.
M. Abesgus
M. ABESGUS (mortis en 1930) estis rusa esperantista verkisto.
Abesgus estis profesie bankoficisto, komence en Bakuo, poste en Teherano, kie li estis la unua pioniro de Esperanto.
Al lia plumo apartenas belaj originalaj skizoj pri Baku en Lingvo Internacia kaj originala rakonto Kraljeviĉ Marko, premiita en la literatura konkurso de 1896.
Li Laojon
Li Laojon (1911-1989) estis ĉina esperantisto, redaktoro, poeto kaj tradukanto.
Kunlabore kun ĉeĥaj esperantistoj Ota Ginz, Tomáš Pumpr kaj Miloš Lukáš li enĉinigis plurajn verkojn de la ĉeĥa literaturo per Esperanto, poste li lernis la ĉeĥan por povi traduki el la originaloj, tamen li plu bezonis helpon de la ĉeĥaj esperantistoj.
En la 1950-aj jaroj li estis redaktoro de gazeto Tiencin Rhbao, organo de komunista partio en la urbo Tiencin, verkis poemojn kaj prozaĵojn. Plie li estis membro de Komisistaro de la Tutĉina Esperanto-Ligo, kiu fondiĝis en Pekino en februaro 1951.
En la jaro 1950 li eldonis libron „La juĝo“ kun tradukoj el la okcidentaj literaturoj. Ĝi enhavis poemojn el eŭropaj lingvoj (titolpaĝe portreto de Sándor Petőfi, kiujn li tradukis el la angla, franca, rusa aŭ el Esperanto. Estis tie ankaŭ poemoj el Ĉeĥoslovaka Antologio (1935), nome Petr Bezruč (Maryčka Magdon, Karboministo), Antonín Sova (Kaj uraganis forte ribelventoj), František Halas (Nekonata soldato). Plie li tradukis el aliaj fontoj poemojn de Karel Píč (En jaroj militaj) kaj Jan Pánek (Matias la sanktulo). Unu ekzempleron li sendis al sia ĉeĥa korespondanto Karel Kraft, kiu informis tradukinton de la poemoj al Esperanto, d-ron Tomáš Pumpr.
Tiel estiĝis multjara kunlaboro inter Li Laojon kaj ĉeĥaj esperantistoj. Ili sendadis al li laŭvortajn esperantlingvajn tradukojn de poemoj, havigis por li ankaŭ tradukojn de tiuj verkoj en la angla, franca aŭ rusa lingvoj (kelkfoje ankaŭ germanajn, sed li respondis, ke tiun lingvon li ne konas). Li konatiĝis kun ĉeĥa studentino Xenie Dvorská, kiu venis al Ĉinio studi la ĉinajn lingvon kaj kulturon, kaj ŝi inverse komencis instrui al li la ĉeĥan lingvon. Tamen, kvankam li sciis legi la verkojn en la originalo, multon li bezonis klarigi, tial la helpo de ĉeĥaj esperantistoj estis plu bezonata. Tomáš Pumpr informis ankaŭ ĉeĥoslovakajn ministerion de kulturo kaj akademion de sciencoj, ambaŭ institucioj multe helpis havigi alilingvajn tradukojn kaj proponis, ke sinjoro Li Laojon enĉinigu la modernan ĉeĥan poezion en tri volumoj. La ambicia plano fiaskis en la 1960-aj jaroj pro la fama ĉina kultura revolucio.
En 1956 laŭ esperantlingvaj tradukoj de Miloš Lukáš kaj Imrich Zálupský aperis libro de rakontoj pri la dua mondmilito Muta barikado de Jan Drda samtempe japane (tradukis Kurisu Kei) kaj ĉine (tradukis Li laojon).
En 1957 Li Laojon aperigis en Ŝanhajo ĉinan tradukon de Ĉina rideto, poemaro de Marie Pujmanová, helpe de laŭvorta esperantlingva traduko de Ota Ginz.
En 1960 aperis Kantoj de sklavo de Svatopluk Čech laŭ laŭvorta traduko de Tomáš Pumpr.
En 1983 aperis Sileziaj kantoj de Petr Bezruč, sed preparataj jam antaŭ 25 jaroj.
Pumpr sendis al Li Laojon ankaŭ siajn tradukojn de Bukedo de Karel Jaromír Erben, Bapto de caro Vladimir de Karel Havlíček Borovský, poemojn de František Halas kaj multajn aliajn. Kelkajn el ili Li Laojon sukcesis aperi almenaŭ fragmente en ĉina gazetaro.
Chotěboř
Chotěboř (elparolu Ĥotjeborĵ, IPA ˈxocɛbor̝̊) estas urbo en Distrikto Havlíčkův Brod en Regiono Vysočina en Ĉeĥa respubliko, 14 km nordoriente de Havlíčkův Brod. Oriente de la urbo fluas rivero Doubrava. Chotěboř konsistas el naŭ urbopartoj, kies tuto situantas sur 5405 hektaroj. Centro de la urbo troviĝas je 515 m super marnivelo ĉe 49,72a grado de norda latitudo kaj 15,67a grado de orienta longitudo. En la urbo loĝas. Historia kerno de urbo estas urba monumenta zono.
Historio
La urbo troviĝas ĉe okcidenta rando de Bohemia-Moravia montetaro en teritorio, kie troviĝas arĝenta kaj urania ercoj. En ĉi tiu loko estis flankvojo el la mezepoka t.n. Vojo de Libice (Čáslav–Žďár nad Sázavou) direkte al Smilův Brod. Origina vilaĝeto kun preĵejeto staris tie laŭ konservitaj trovaĵoj jam en la 12-a jarcento. Nomon de la urbo oni derivas de nobelo Chotěbor, verŝajne Chotěbor el Vchynice.
Unua konservita skriba mencio estas el la jaro 1265, kiam posedanto de la bieno Smil el Lichtenburk donacis kapelon de Sankta Jakobo la pli aĝa al monaĥejo en Ždár nad Sázavou. Prospera minado rezultigis disvolviĝon de la vilaĝeto kaj poste avancigo en urbeton Chotebors civitas en la jaro 1278, kiam reĝis Přemysl Otakar la 2-a. Ĉeĥa reĝo Johano de Luksemburgio aĉetis la urbeton en la jaro 1329 kaj en la jaro 1331 per urborajto de Jihlava li altigis ĝin al urbo. Dum reĝado de lia filo Karolo la 4-a Chotěboř gajnis urban blazonon (blazono de Landoj de Krono ĉeĥa) kaj en la jaro 1356 permeson konstrui muregojn. Kiel dota urbo de ĉeĥaj reĝedzinoj estis Chotěboř en posedaĵo de la reĝa familio ĝis la jaro 1393.
Emocian historion travivis lokaj civitanoj dum la husanaj militoj. Unue la urbon en januaro 1421 gajnis kaj damaĝis pastro el Tábor Petr Hromádka el Jistebnice. Baldaŭ poste la urbon sieĝis katolika armeo kaj loka husana garnizono la 2-an februaro 1421 kapitulacis sub promeso de libera eliro. Sed la sieĝantoj rompis sian promeson kaj tri cent militkaptitojn bruligis en garbejo. La tragikan okaĵon memorigas monumenteto.
Prosperado de la urbo okazis dum regado de nobela familio Trčka el Lípa, kiu posedis la urbon de la jaro 1497 ĝis la jaro 1634, kiam dum la tridekjara milito la bieno estis konfiskita fare de imperiestro Ferdinando la 2-a. Sekve Chotěboř estis donita al Jaroslav Sezima Rašín el Rýzmburk, kiu volonte perfidis intertraktadon de Albrecht von Wallenstein kun svedoj. Sezima estis eĉ en la jaro 1938 nobeligita. En sama jaro li mortis kaj lia filo Rudolf Karel Rašín komencas regi super Chotěboř. La mono, kiun Chotěboř ĝis tiam liveris al sia reganto, estis malmulte por li. La urbanoj estis malkontentaj pro neadekvate kaj ruze altigitaj pagoj kaj devoj. Tial Chotěbořanoj ekprocesis kontraŭ Rašín. Sed Rudolf Karel Rašín pliatigis siajn postulojn en alia direkto ­ li devigis la urbanojn aĉeti bieron sole el lia bierfarejo. Rašín ankaŭ sekvestradis parcelojn de urbanoj kaj ŝanĝis ilin je pli malbonaj kaj malpli fruktodonaj. Plendoj el Chotěboř atingis eĉ al guberniestra oficejo kaj repaciĝon devis pritrakti en la jaro 1657 du reĝaj komisaroj, kompreneble nobeloj. Kompromiso ne estis tial tre avantaĝa por Chotěboř. La urbo fine devis aĉeti el grandsinjora bierfarejo 150 barelojn da biero, te. ĉirkaŭ 340 hektolitrojn. El ĉiu vendita sitelo da vino (56,6 l) oni devis pagi 20 krejcerojn. Rudolf Karel Rašín vivis en sia kastelo komforte, tenis eĉ ok konkubinojn, du kuiristojn, entute dek kvin servistojn. Komisiono dum sia vizito en la jaro 1654 konstatis, ke Chotěboř havas sep cent loĝantojn, kiuj kontribuas al bonfarto de la aristokrato.
Sekvaj posedantoj rapide ŝanĝigadis. Menciindaj estas la nobelaro Kinský, dum kies regado estis la loka fortikaĵo alikonstruita en barokan kastelon, poste kompletigita per angla parko. En la jaro 1836 akiris ĝin familio Dobřenský el Dobřenice. Ili posedas ĝin ĝis nun.
Progresadon de la urbo dum la 19-a jarcento influis brulegoj en la jaroj 1800 kaj 1832, kiam plimulto de domoj estis detruita, ankaŭ en antaŭurboj. Novaj ŝtonaj domoj jam ne havis arkadojn. Ankaŭ restantaj pordegoj estis malkostruitaj. Post turbulentaj okazaĵoj en la mezo de la 19-a jarcento kaj sekvantaj reorganizadoj estis en la jaro 1849 fondita Distrikta tribunalo en Chotěboř, sub Regiona tribunalo en Kutná Hora. En la jaro 1850 oni fondis ankaŭ Distriktan hetmanejon por trubunalaj distriktoj Chotěboř kaj Habry.
Laŭ ekonomia vidpunkto Chotěboř longe estis agrokultura urbo. Al sinsekva progresado de industrio (precipe tekstila kaj lignoprilabora) helpis fondo de poŝto (1850), kiu aranĝis transporton de pasaĝeroj kaj poŝtaĵoj per veturiloj tirataj de ĉevaloj, konstruado de ŝoseo al Německý Brod, finkonstruado de fervojo Německý Brod–Rosice nad Labem (1871), funkciigo de urba elektrejo (1911) kaj de unuaj aŭtobusaj linioj (1923).
La plej granda tekstila fabriko estis fabriko de Antonín Klazar, kie oni produktas tapiŝojn. En la jaro 1936 ĉi tiun fabrikon aĉetis Vilém Eckhard, kiu translokis de Prago al Chotěboř produktadon de filtriloj por gasmakoj. Kun li venis kvindek laborantoj. La firmo prosperadis, ĝi eksportadis al Francujo kaj Jugoslavio. En la jaro 1939 jam en la firmo laboris 732 laborantoj. Dum la dua mondmilito en la fabriko de Eckhard laboris 2515 salajruloj, kiuj produktadis precipe gasmaskojn.
Post la milito la fabriko estis alŝtatigita kaj ĝia nomo ŝanĝita al "Chotěbořské kovodělné závody" (Metalprilaboraj entreprenoj de Chotěboř), sed sinjoro Eckard estris la fabrikon ĝis la jaro 1949, kiam li estis arestita. Poste li elmigris.
De la 1950-aj jaroj la fabriko produktadis maŝinojn por nutraĵa industrio (ekz. por laktofabrikoj kaj bierfarejoj). De la jaro 1968 la fabriko nomiĝis Chotěbořské strojírny (Maŝinfabrikoj de Chotěboř) El modernaj industriaj entreprenoj estas menciindaj ROBOTERM, origine "Závody elektrotepelných zařízení Praha" (ZEZ), kiu produktas induktajn varmigilojn, kaj bierfarejo, en kiu oni faras bieron de la jaro 2009.
Lasta trista ĉapitro en historio de la urbo estis fino de dua mondmilito. La 5-an de majo 1945 la urbon okupis ribelantoj, ili senarmigis lokan germanan taĉmenton kaj sekve transprenis municiejon en proksima vilaĝo Bílek. De tie ekvojaĵis du aŭtoj kun taĉmento kontraŭ germanaj taĉmentoj en teritorioj Ždírec na Doubravou kaj Krucemburk. Sed proksime de Sobiňov ili renkontis grandan germanan transporton. Okazas interpafado kun tragikaj sekvoj – 29 ĉeĥoj estis pafmortigintaj kaj 7 vunditaj. Germanaj taĉmentoj okupis Chotěboř kaj kruele venĝis ĝis la 9-a de majo, kiam ili ekforŝoviĝis direkte al Čáslav.
Fontoj
Traduko de ĉeĥa versio.
Kadenco (muziko)
En okcidenta muzikteorio, kadenco (latine: cadentia, "falo") estas certa sinsekvo de intervaloj (cezuro) aŭ akordoj, kiuj finas frazon, sekcion, aŭ pecon de muziko. Kadencoj donas al frazoj klaran finon, kiu povas, ekzemple, indiki al la aŭskultanto, ĉu la peco daŭros aŭ konkludiĝos. Oni povas fari analogion al interpunkcio, laŭ kiu iaj malpli fortaj kadencoj agas kiel komoj, indikante paŭzon aŭ momentan silenton, dum pli forta kadenco tiam agas kiel la punkto, indikante la finon de la muzika frazo. Kadencoj estas nomataj "malfortaj" aŭ "fortaj" laŭ tio, kiel fina estas la sento de ili kreata, kaj la perfekta kadenco plenfina estas la plej forta speco.
En muziko de la komunpraktika periodo, estas kvar ĉefaj specoj de kadenco: plenfinaj, plagalaj, dominantaj, kaj interrompitaj. Ĉiu el tiuj specoj povas esti plu distingita kiel perfekta aŭ neperfekta. Ĉiu kadenco povas esti priskribita per la romicifera sistemo de nomado de triadoj (vidu akordo):
"Malpermesitaj" sinsekvoj povas esti rekonsideritaj kiel permesitaj sinsekvoj. Ekzemple, I-V-IV-I, kiu estas malpermesita pro la movo V-IV, povas esti konsiderata kiel duobligita kadenco plagala: I-IV/V-V-IV-I.
Edward Lowinsky konsideris la kadencon la "lulilo de tonaleco". (Judd, 1998)
Klozuloj
Klozulo estas kadenco diada aŭ intervala, kaj ne akorda aŭ harmonia. Ĝi postulas almenaŭ du voĉojn en kontraŭa movo. Laŭ Carl DAHLHAUS (1990), "ankoraŭ en la 13-a jarcento la duonduton oni spertis kiel ĝenan intervalon ne facile kompreneblan, kiel la neracian restaĵon inter la perfekta kvarto kaj la dutono [4/3 / (9/8)2 = 256/243!]." En melodia duonduto, nenia "inklino estis perceptata de la malsupra tono al la supra, aŭ de la supra al la malsupra. La dua tono ne estis rigardata kiel la 'celo' de la unua. Anstataŭe, la duonduto estis evitata en klozuloj ĉar al ĝi mankis klareco kiel intervalo." En la 13-a jarcento kadencoj ekpostulis movon en unu voĉo per duonduto kaj en la alia per plenduto en kontraŭa movo.
Mobile
Mobile (prononcata moŭ-BIL, per IFA-signoj []) estas urbo de la usona subŝtato Alabamo. Ĝi situas laŭ la marbordo de la Golfo de Meksiko kaj havas la ununuran marakvan havenon de la subŝtato. Laŭ la stato de la censo en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urba teritorio situas borde de samnoma rivero Mobile, kiu ĉi tie enfluas la ankaŭ samnoman "golfeton de Mobile". Ĉiuj tiuj toponimoj estas referencoj al la indiĝena tribo Mabila, kies anoj de pratempoj vivis en la regiono.
Mobilo estis damaĝita je 29-a de aŭgusto 2005 de Uragano Katrina.
10656 Albrecht
10656 Albrecht estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" (Palomar-Leiden Trojan Survey).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astronomo Carl Theodor Albrecht (1843–1915), influa en la kreo de la Internacia Servo pri Latitudo. Li fariĝis la unua estro de la ISL kiam tiu-ĉi estis establita en 1899 ĉe la prusa Geodesia Intituto de Potsdamo.
2286 Fesenkov
2286 Fesenkov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la sovetan astrofizikiston Vasilij Grigorjeviĉ Fesenkov, (cirile Василий Григорьевич Фесенков, 1889 - 1972).
(14938) 1995 DN
(14938) 1995 DN estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
12051 Pícha
12051 Pícha estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov ; en Ondřejov, sud-oriente de Prago en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa meteologiisto kaj amatora astronomo Jaroslav Pícha (1921–1998). La observatorio, kiun li konstruis en Hradec Králové por la sistema superrigardo de la suna radiado kaj de la ozona tavolo iĝis unu el la plej respektataj en la mondo.
Vabungula
Vabungula estas arta lingvo kreita de Bill Price ekde 1965. La vortprovizo estas apriora, kaj ĝi havas vortordon SVO. Ĝi havas propran alfabeton, ne tre kuriozan. Glebo Malica de la grupo Piĉismo registris tekston en Vabungula sur KD.
Štrkovec (distrikto Rimavská Sobota)
Štrkovec, hungare Kövecses (koveĉeŝ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
Vabungula
Specimeno (Babela Turo, Gen 11:1-9):
Štrkovec (distrikto Rimavská Sobota)
Situo
Štrkovec situas laŭ maldekstra bordo de Sajó, laŭ ĉefvojo Tornaľa-Miskolc, laŭ fervojo Lenartovce-Tornaľa. La lasta troviĝas 7 km-ojn.
Vabungula
1. I mna dwajên mala sa sêna mugola i sêna agulan. 2. I ofûmna del mala masa su misahado, ketudzz del mala galic jakrûla fla ênsolam su Ssinar, i del mala lami lag. 3. I del mala agula la ssaze, "Mazz masa i famêlêt holegmêle i onûn hamêko del." I del mala sa holegmêle pro kaklege i del mala sa dwakalira pro mêlilar. 4. I del mala agula, "Mazz masa i famêlêt jansukan i dotesuk sase dotsol fla muhuli, i mazz sol famêlêt aman pro solske, ilu sol mulun ûnlûgke tênag saj vakan su mna dwajên." 5. I Jahwêh mala krêmê pro alega jansukan i dotesuk okam sumice su sumi malass famêlêt. 6. I Jahwêh mala agula, "Alega, sumi co sêna, i mna del sa sêna mugola, i del lonoêm tulafe falê, i fûn fwilagê okam del cu mulu njamuf falê mulu mulun fianke su del. 7. Mazz masa i krêmê i lag mazz fanamêk mugola su del, pro vi del cu fwil cabuda agulan su ssaze." 8. I Jahwêh mala ûnlûg del su lag tênag saj vakan su mna dwajên, i del mala fwa famêlêt jansukan. 9. Tudzz tê solam aman Babêl, zzi lag Jahwêh mala fanamêk mugola su mna dwajên, i su lag Jahwêh mala ûnlûg del tênag saj vakan su mna dwajên.
Štrkovec (distrikto Rimavská Sobota)
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1323 en formo "Kwesd". En la 16-a jarcento pro militadoj la loĝantoj rifuĝis. En 1910 loĝis en Kövecses 311 da homoj, (escepte unusolan germanon ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Kövecses apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume alvenis slovakoj. En 2001 loĝis en Štrkovec 377 da homoj, (319 hungaroj, 39 slovakoj, 18 ciganoj).
Famuloj
En la iama Sajókövecses naskiĝis hungara aktoro Kálmán Tompa.
Generatoro de Van de Graaff
La generatoro de Van de Graaff  aŭ bendgeneratoro estas elektrostatika maŝino kiu uzas moveblan bendon por amasigi grandajn kvantojn de elektra ŝargo sur la surfaco de kava metala sfero. La diferencoj de potencialo tiel atingitaj per generatoro de Van de Graaff povas atingi kvin megavoltojn. La diversaj aplikoj de ĉi tiu maŝino inkludas la produktadon de ikso-radioj, sterilizon de alimentoj kaj eksperimentojn de partikla fiziko kaj nuklea fiziko.
Konstruo kaj funkciado
Ekzistas diversaj tipoj de bendgeneratoroj kiuj diferenciĝas pro la konstruformo kaj pro la materialoj uzitaj, sed ĝiaj bazaj funkciprincipoj estas ĉiam la triboelektro, la elektrostatika indukto kaj la pintefiko.
Sekve estas priskribita la funciado de la generatoro ilustrita en la figuroj. Estas modelo uzata por montri elektrostatikajn fenomenojn dum fizikinstruado en lernejoj. Per ĝi eblas produkti elektran tension ĝis proksimume 150 kV.
Konstruo
[[Dosiero:Bandgenerator.svg|eta|maldekstre|1 guma bendo
2 malsupra metala rulo
3 supra rulo el polietilmetacrilato
4 kava metala sfero
5 supra metala kombilo
6 malsupra metala kombilo
7 motoro]] La generatoro konsistas el guma transportbendo (1) (gravas ke ĝi estu farita el izola materialo!), kiu moviĝas super la malsupra metala rulo (2) kaj la supra rulo el polimetilmetacrilato (3). La malsupra rulo estas motorizita. Super la bendo troviĝas kava metala sfero (4) kun proksimume 20 cm de diametro. Interne ĝi estas konektita al metala kombilo (5) kiu troviĝas proksime al la supra rulo kaj la bendo sed ne tuŝas ĝin. Alia metala kombilo (6) konektita al tero troviĝas proksime al la malsupra rulo kaj la bendo. La kolonoj kiuj subtenas la aksojn de la ruloj kaj la kavan sferon estas faritaj el izola materialo.
Funkciado
Unue ni rigardu la supran rulon. Kiam la bendo estas movata ĝi kontaktiĝas kaj malkontaktiĝas kun la supra rulo. Sekve, pro la triboelektra efiko inter la du materialoj la rulo cedas elektronojn al la gumbendo kaj ŝargiĝas pozitive. La ceditaj elektronoj disiras laŭ la tuta interna surfaco de la bendo, kiu estas pli granda ol la surfaco de la rulo. Pro tio la metala kombilo, kiu troviĝas proksime al la supra rulo spertas precipe la efikon de la pozitive ŝargita rulo. Pro la elektrostatika indukto, la negative ŝargitaj elektronoj estas altirataj al la pintoj de la kombilo, kie, pro la pintefiko, kreiĝas forta elektra kampo. En tiu forta kampo kelkaj molekuloj de la aero estas jonigitaj. Sekve la aero fariĝas konduktanta kaj elektronoj estas transportataj de la kombilo al la ekstera surfaco de la gumbendo. Ĉar la gumbendo estas izola, ili ne povas trapasi ĝin kaj neŭtraligi la rulon, sed estas transportataj suben al la malsupra metala kombilo. Kompreneble, ĉar la negativaj elektronoj estas forlasintaj la metalan kavan sferon per la supra kombilo, la sfero restas pozitive ŝargita. Sed la pozitivaj ŝargoj (=manko de elektronoj) forpuŝas unu la alian kaj sekve ili koncentriĝas sur la ekstera surfaco de la sfero (kaĝo de Faraday).
Proksime al la malsupra rulo troviĝas alia metala kombilo konektita al tero. La malsupra rulo estas farita el ŝtalo, materialo kiu en la triboelektra vico troviĝas tre proksime al gumo kaj pro tio ĝi preskaŭ ne estas ŝargita per la movo de la bendo. Sekve, al la pintoj de la malsupra kombilo efikas nur la elektronoj transportitaj sur la ekstera surfaco de la gumbendo. Ili produktas elektrostatikan indukton, kiu siavice estigas fortan elektran kampon proksime al la pintoj de la kombilo. Tial la aero ĉirkaŭanta la pintojn estas jonigata kaj elektronoj povas flui de la bendo al la kombilo kaj sekve al tero.
Entute la movo de la bendo produktas fluon de elektronoj de la kava metala sfero al la tero. Tiel la elektra potencialo de la metala sfero rilate al la tero altiĝas ĝis la valoro de la potencialdiferenco estas tiom alta, ke okazas malŝargo tra la aero aŭ iu ajn de la izolaj materialoj inter la sfero kaj la tero.
Historio
Ĉi tiu tipo de elektra generatoro estis inventita de la fizikisto Robert J. Van de Graaff en la MIT en la jaro 1929 por realigi eksperimentojn en atoma fiziko. Oni akcelis ŝargitajn partiklojn por koliziigi ili kun fiksaj celoj je granda rapido. La rezultoj de la kolizioj donas informojn pri la karakterizaĵoj de la kernoj de la materialo kiu konstituas la celon. La unua funkcia modelo estis prezentita en oktobro de 1929, kaj en 1931 Van de Graaff estis produktinta generatoron kapablan atingi diferencojn de potencialo de unu megavolto. Nuntempe ekzistas elektraj generatoroj kapablaj atingi diferencojn de tensio multe pli altaj ol la generatoro de Van Graaff sed ili devenas de ĝi. Tamen, en la plej granda parto de la modernaj eksperimentoj en kiuj estas necese akceli elektrajn ŝargojn oni uzas liniajn akcelilojn kun pluraj kampoj de akcelo kaj ciklotronoj.
Multaj lernejoj kaj muzeoj de scienco estas ekipitaj kun generatoroj de Van de Graaff ĉar per ili estas relative facile montri la elektrostatikajn fenomenojn.
István Ballér
István Ballér [iŝtvAn balEr], slovene Števan Baler, laŭ hungarlingve kutima nomordo Ballér István estis hungaria slovena luterana pastro, kantoro. Lia familia nomvarianto estis Balliér.
Biografio
István Ballér apartenis al la slovena minoritato en la tiutempa Hungarlando. Li frekventis la kutimajn lernejojn en Szentgyörgyvölgy, poste en Nemescsó, fine en luterana liceo de Sopron. Post la abituriento li iĝis kantoro en Kissomlyó. Ekde 1784 li instruis kaj kantis en Porrog, kie vivis ankaŭ slovenoj. Tiutempe la ŝtato malpermesis la slovenan lingvon sed Ballér kontraŭbatalis la dekreton kaj verkis plurajn himnojn slovene. En 1805 li estis nomumita eklezia dekano, samtempe ĝismorte li estis inspektoro de Somogy (reĝa departemento).
János Abáts
ABÁTS János [aba:ĉ] aŭ 'Abats', 'Abacs' estis hungara reformita episkopo. Li naskiĝis en Torda je la fino de jaro 1745 je la komenco de 1746 kaj mortis en ? la 5-an de aŭgusto 1815. Li estis la filo de reformita pastro Márton Abáts.
Biografio
János Abáts de 1770 studis en eksterlandaj akademioj. De 1774 li estis pastro en Deĵo, de 21-an de marto 1796 ĝis sia morto episkopo de la reformita eklezio de Transilvanio.
Richard Pankhurst
D-ro Richard Marsden PANKHURST (1834 - 1898) estis edzo de Emmeline Pankhurst kaj patro de Christabel kaj Sylvia Pankhurst. Li estis radikala juristo kaj reformisto kiu mem grave kampanjis pri virinaj rajtoj kaj aliaj progresemaj aferoj.
Frua vivo kaj familio
D-ro Pankhurst naskiĝis en 1834, en Stoke-on-Trent, Britio de Henry Francis Pankhurst (1806-1873) kaj Margaret Marsden (1803-1879). Li poste translokiĝis kun sia familo al Manĉestro kaj ĉeestis en la universitato de Manĉestro. Poste, li studis juron ĉe universitato de Londono kaj fariĝis advokato en 1867 ĉe Lincoln's Inn, Londono.
En 1879, aĝante 44 jarojn, edziĝis D-ro Pankhurst kun la 21-jaraĝa Emmeline Goulden. Ŝi naskis kvin infanojn:
Kariero
En 1867, multaj virinoj - organizataj de Lydia Becker - aplikis esti inkluzivitaj en listo de balotrajthavantoj por la balotado de 1868. Kiam ili estis malakceptitaj, jura apelacio estis lanĉita en la brita High Court (Alta juĝejo). La apelacio malsukcesis, tamen pro tio la juna Richard Pankhurst komencis sian publikan karieron.
En 1870 leĝiĝis la unua Married Women's Property Act (Leĝo pri propraĵo de edzinoj) kiu permesis al edzinoj konservi sian laborpagon. Ekde tiam, Pankhurst apogis amplekson de tiu rajto. Li volis ke edzinoj (antaŭe jure rigarditaj kiel efektive posedaĵoj de edzoj, havante neniajn rajtojn krom per la rajtoj de siaj edzoj) gajnu memstarajn rajtojn. Li do verkis novan leĝproponon, kiu permesos al edzinoj memstarajn rajtojn kontraŭ fraŭdo, kalumnio kaj perforto, memstaran rajton posedi propraĵon, kaj rajtojn pri gefiloj. Ĉi tiu propono poste fariĝis la dua Married Women's Property Act en 1882.
Aliaj leĝaj kampanjoj de Richard Pankhurst ampleksis fondiĝon de la Court of Criminal Appeal (Apelacia juĝejo por krimprocedoj), reformon de la brita nobela parlamentero, la House of Lords kaj reformon de leĝoj pri patentoj. Li kampanjis ke kondamnituloj estu reformita, anstataŭ punita, kaj ke lernejoj estu senpagaj, senreligiaj kaj publike regitaj. Li estis pacista, socialista kaj respublikista - kaj apogis, inter liaj multaj kampanjoj, universalan balotrajton.