cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skota Klerismo
Priskribo
Kunhavante la humanisman kaj raciisman rigardojn de la Eŭropa Klerismo de tiu sama tempoperiodo, la pensuloj de la Skota Klerismo asertis la fundamentan gravon de la homa racio kombinita kun malakcepto de ajna aŭtoritateco kiu ne povus esti justecigita fare de racio. Ili defendas optimisman kredaron en la kapablo de la homaro por plenumi ŝanĝojn profite al la socio kaj al la naturo, gvidite nur de la racio. Tiu lasta trajto havigis al la Skota Klerismo ties specialan senton, distingante ĝin disde ties kontinenteŭropa partnero. En Skotlando, la Klerismo estis karakterizata de absoluta empiriismo kaj praktike kies ĉefaj valoroj estis plibonigo, virto, kaj praktika profito por la individuo kaj por la socio kiel tuto.
Inter la fakoj kiuj rapide antaŭeniris estis filozofio, politika ekonomio, inĝenierado, arkitekturo, medicino, geologio, arkeologio, juro, agrikulturo, kemio kaj sociologio. Inter Skotaj pensuloj kaj sciencistoj de la periodo estis Francis Hutcheson, David Hume, Adam Smith, Dugald Stewart, Thomas Reid, Robert Burns, Adam Ferguson, John Playfair, Joseph Black kaj James Hutton.
Pennisetum
Pennisetum, esperante peniseto aŭ penizeto (termino konstruita la la PIV-a modelo Equisetum > ekvizeto ), estas genro kun ĉirkaŭ 80 specioj precipe staŭdaj herboj de tropikaj zonoj.
Uzo
Kelkaj specioj estas kultivato por nutraĵo kiel Pennisetum glaucum (Perla milio). Kelkaj specioj estas kultivataj kiel ornamplanto ekzemple Pennisetum villosum. Pennisetum clandestinum (kikuyu) estas uzata por herbotapiŝo.
La Turballe
La Turballe estas komunumo okcidente de Francio, en la departemento Loire-Atlantique en la regiono Luarlandoj. Historie, ĝi apartenas al Bretonio.
Situo
La Turballe situas ĉe la marbordo de Loire-Atlantique, en la duoninsulo de Guérande, je nordokcidente de Guérande kaj je  nordokcidente de Saint-Nazaire.
La urbo estas trairata per la rivereto Brandu.
Laŭ la dispecigo de Bretonio farita de Erwan Vallerie, La Turballe apartenas al la tradicia lando de Brière kaj la historia lando de Nantes.
La najbaraj urboj estas Guérande oriente, Piriac-sur-Mer norde kaj Le Croisic, kiu sude, frontas al la duoninsulo de Pen-Bron.
Homa geografio
Multaj domgrupoj troviĝas sur la teritorio de la komunumo, kiaj Coispéan, Méliniac, Fourbihan, Lauvergnac, Trévaly, ktp. Ankaŭ kelkaj muelejoj kaj nobeldomoj estas vidindaj.
Historio
On trovis mencion de La Turballe por la unua fojo en skribaĵoj datiĝantaj de 1452. Je tiu epoko, estis nur domgrupo supre de duno.
La domgrupo kreskis sine de la subparoĥo de Trescalan, kiu arigis parton de la vilaĝoj de la paroĥo de Guérande. En 1698 Kapelo estis starigita en Trescalan (la nuna preĝejo datiĝas de 1847).
En 1836, La Turballe enhavis el kiuj estis.
En 1847, la subparoĥo de Trescalan — same kiel tiu de Coispéan — fariĝis plenrajta paroĥo. Tiam estis jam pli da loĝantoj en La Turballe ol en Trescalan.
La fiŝkaptado ne ĉesante kreski, La Turballe estis starigita al la rango de komunumo en la. Du monatojn poste, ĝia unua urbestro, Alfred Pellier, estis elektita.
Dum la dua mondmilito, multaj bunkroj estis konstruitaj, aparte ĉe la marbordo por plifortigi la atlantikan muron. Du aliaj defendolinioj staris sur la komunumo.
Patrice Chéreau
Patrice CHÉREAU (naskiĝis en Lézigné (Maine-et-Loire), Francio, mortis  en Parizo) estis franca reĝisoro de teatro kaj operoj, reĝisoro kaj scenaristo de kino, kaj aktoro. Liaj verkoj kombinas plastikajn priserĉojn, politikajn pripensojn kaj esploron de homaj obsedoj.
La Turballe
Historio
Bombo estis faligita sur la urbo en 1942. Oni pensas tamen ke temis pri eraro flanke de la angloj. Bonŝance, estis neniu viktimo.
Fine de la dua mondmilito, pro la ekzisto de la poŝo de Saint-Nazaire, la germana okupo pludaŭris en La Turballe same kiel sur la tuto de la komunumoj najbaraj de la estuaro dum pliaj (de aŭgusto 1944 al la ), la efektiva kapitulaco de la poŝo okazis nur  post la kapitulaco de Germanio]].
Ekonomio
La haveno de La Turballe estas la unua fiŝkapta haveno de la regiono "Luarlandoj" kun 81 trolŝipoj. Ĝi estas ankaŭ la unua haveno de la atlantika fasado por la engraŭlo kaj la sardino. La "festo de la sardino" okazas en julio.
En 2000, estis kaptitaj por valoro de  da frankoj. La haveno kolektis da engraŭloj ĉiujare. La fiŝkaptado okupas 300 aktivajn profesiulojn. La trolkaptado okazas tutjare, la sardino kaj la engraŭlo estas kapteblaj de printempo al aŭtuno. Ekster tiu periodo, oni kaptas la sekvantajn fiŝojn : labrako (Dicentrarchus labra), merluĉo (Merluccius merluccius), Krizofriso (Sparus aurata), sepio (Sepia officinalis) kaj kelkfoje tinuso.
La aŭkciejo ĉiutage organizas aŭkcion, de lunde ĝis vendrede ekde la 6-a horo. Ekde 2011, eĉ se la havenoj de La Turballe kaj de Le Croisic estas sub komuna regado fare de la departemento, la du aŭkciejoj restis sed la teknikaj rimedoj estis kunigitaj.
Piramido de la aĝoj
La loĝantaro de la urbo estas relative maljuna. La proporcio de aĝuloj supera al 60 jaroj (35,6 %) estas supera al la nacia nivelo (22,7 %) kaj al la departementa nivelo (20,8 %). Same kiel nacie kaj departemente, la virinaro de la urbo superas la viraron. La proporcio (51,5 %) proksimas al la nacia nivelo (51,9 %).
Loka kulturo kaj heredaĵo
Anna de Bretonio donacis en 1505 tri kronojn : oran al la paroĥo de Guérande, arĝentan al la paroĥo de Saillé kaj bronzan (fakte kupran) al la paroĥo de Trescalan.
Lingvistiko
Oni parolis bretone en La Turballe ĝis en la 18-a jc. La bretona lingvo poste malaperis profite al la galoa kaj poste al la franca.
Moto
La moto de La Turballe : Toujours plus avant. (esperantlingve "Ĉiam pli antaŭ")
Logotipo
Logo de La Turballe.
Jaílton Paraíba
Jaílton Paraíba (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Tokyo Verdy.
Sojfabo
Sojfabo estas la semo aŭ fabo de sojherbo (sojglicino, Glicine max) indiĝena de Orienta Azio. Ĝi estas kultivata, kiel legomo aŭ kiel besta nutraĵo, sed ankaŭ por utiligo en la produktado de oleo, sapo, kosmetikaĵoj kaj biologia brulaĵo krom multaj aliaj utiloj. Ĝi estas klasita kiel oleplanto pli ol kiel nutrolegomo fare de la Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo (ONA aŭ FAO).
La semoj iom similas al la semoj de mungo. Ili enhavas multe da vitaminoj A, B kaj E kaj multe da proteinoj kaj fibroj. 100 gramoj enhavas jenajn kvantojn da nutraj substancoj:
La nutra enhavo plej utilas ĉe manĝado de la krudaj aŭ ĝermigitaj semoj. Ĉar sojfabo estas inter la malmultaj legomoj, kiuj enhavas ĉiujn ok esencajn aminoacidojn, ĝi estas aparte valoraj por la nutrado de vegetaranoj. Gras-libera (degrasita) sojfaba manĝaĵo estas signifa kaj malmultekosta fonto de proteino por animala furaĝado kaj multaj antaŭkuiritaj rubomanĝoj; sojoleo estas alia produkto de prilaborado de la sojfaba kultivado. Ekzemple, sojfabproduktoj kiel ekzemple teksturita vegetaĵa proteino (TVP) estas ingrediencoj en multaj viandaj kaj laktaĵaj produktoj. Sojfaboj produktas signife pli da proteinoj je akreo ol la plej multaj aliaj uzoj de tero.
Tradiciaj nonfermentitaj manĝuzoj de sojfaboj inkludas sojlakton, kaj de ĉi-lasta tofuo kaj jubo. Fermentitaj manĝaĵoj inkludas sojsaŭcon, fermentitan sojpaston, nattoon, kaj tempeon, inter aliaj. La oleo estas uzita en multaj industriaj aplikoj. La ĉefproduktantoj de sojo estas Usono (36%), Brazilo (36%), Argentino (18%), Ĉinio (5%) kaj Barato (4%).. La faboj enhavas signifajn kvantojn de fita acido, alfa-linolea acido, kaj isoflavonoj.
Nomo
La planto estas konata kiel "granda fabo" en ĉina 大豆 dàdòu; en japana daizu) aŭ flava fabo, en ĉina 黄豆 huángdòu). Kaj le nematura sojfabo kaj ties manĝaĵo estas nomata edamame en Japanio, sed en angla kaj en aliaj lingvoj, edamame referencas nur al pli specifa plado. La genronomo, Glycine, estas la sama nomo kiel de simpla aminoacido.
Ekde la komenco de la 20a jarcento sojfaboj estis nomitaj la 'orfabo' aŭ 'mirakla fabo' en Ameriko.
Klasigo
La genro Glycine (Willd.) estas dividita en du subgenrojn, Glycine kaj Soja. La subgenro Soja (Moench) F.J. Herm. inkludas la kultivitan sojfabon, Glycine max (L.) Merr., kaj la naturan sojfabon, Glycine soja Sieb. & Zucc. Ambaŭ specioj estas kazoj de unujara planto. Glycine soja estas la natura prapatro de Glycine max, kaj kreskas nature en Ĉinio, Japanio, Koreio, Tajvano kaj Rusio. La subgenro Glycine konsistas el almenaŭ 25 naturaj plurjaraj specioj: ekzemple, Glycine canescens F.J. Herm. kaj G. tomentella Hayata, same trovitaj en Aŭstralio kaj Papuo-Nov-Gvineo. Plurjara sojfabo {Neonotonia wightii} originis de Afriko kaj nun estas ĝeneraligita paŝtejkultivaĵo en la tropikoj.
Kiel iuj aliaj kultivaĵoj de longa malsovaĝigo, la rilato de la moderna sojfabo al sovaĝ-kultivaj specioj jam ne povas esti spurita kun iu grado de certeco. Ĝi estas kultura diverseco kun tre granda nombro da kulturvarioj.
Priskribo kaj fizikaj karakterizaĵoj
Sojo varias en kresko kaj kutimo. La alteco de la planto varias de malpli ol 0,2 ĝis 2,0 m (0,66 ĝis 6,56 ft).
2144 Marietta
2144 Marietta estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ la elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Sojfabo
Priskribo kaj fizikaj karakterizaĵoj
La balgoj, tigoj, kaj folioj estas kovritaj per brunaj aŭ grizaj haretoj. La folioj estas trifoliolataj, havante tri al kvar folietojn per folio, kaj la folietoj estas 6–15 cm (2.4-5.9 in) longaj kaj 2–7 cm (0.79-2.76 in) larĝaj. La folioj falas antaŭ ol la semoj estas maturaj. La diskretaj, mem-fekundaj floroj estas portitaj en la spiko de la folio kaj estas blankaj, rozkoloraj aŭ purpuraj. La frukto estas harplena balgo kiu kreskas en aretoj de tri al kvin, ĉiu balgo estas 3–8 cm longa (1–3 in) kaj kutime enhavas du-ĝis-kvar (malofte pli da) semoj 5–11 mm en diametro.
Sojfaboj troveblas en diversaj grandecoj, kaj en multaj senŝeligaj aŭ semŝelaj koloroj, inkluzive de nigra, bruna, blua, flava, verda kaj makulita. La kareno de la matura fabo estas malmola, akvo-rezistema, kaj protektas la kotiledonon kaj subkotiledonon (aŭ "ĝermo") el difekto. Se la semŝelo estas fendita, la semo ne ĝermos. La cikatro, videbla sur la semŝelo, estas nomita la hilumo (koloroj inkludas nigran, brunan, sablokoloran, grizan kaj flavan) kaj ĉe unu fino de la hilumo estas la mikropilo, aŭ malgranda malfermaĵo en la semŝelo kiu povas permesi la sorbadon de akvo por ŝosado.
Rimarkinde, semoj kiel ekzemple sojfaboj enhavantaj tre altajn nivelojn de proteino povas sperti elsekiĝon, kaj ankoraŭ pluvivi kaj revivigi post akvoabsorbo. A. Carl Leopold, filo de Aldo Leopold, komencis studi tiun kapablecon ĉe la Boyce Thompson Institute for Plant Research en Universitato Cornell en la mezo de la 1980-aj jaroj. Li eltrovis ke sojfaboj kaj maizo havas vicon da solveblaj karbonhidratoj protektantaj la ĉeldaŭrigeblecon de la semo. Patentoj estis aljuĝitaj al li en la komenco de la 1990-aj jaroj pri teknikoj por protektado "de biologiaj membranoj" kaj proteinoj en seka ŝtato. Kompareble al tardigradoj.
Nutra valoro
De nutra valoro de 100 gramoj da freŝaj sojfaboj:
Kultivado
Sojfaboj estas tutmonde grava kultivaĵo, el kiu oni produktas kaj oleon kaj proteinojn. En Usono, la plejparto de la rikolto estas solvil-ekstraktita kun heksano, kaj la "sekrostita" sengrasigita sojmanĝo (50% da proteino) poste ebligas la produktadon de farmbestoj (ekz. kokoj, porkoj, meleagroj) je industria nivelo neniam antaŭe vidita en homa antaŭa historio. Tre malgranda proporcio de la kultivaĵo estas konsumita rekte fare de homoj. Sojfabaj produktoj, aliflanke, aperas en granda gamo da pretmanĝaĵoj.
Dum la Dua Mondmilito, sojfabo iĝis grava en kaj Nordameriko kaj Eŭropo ĉefe kiel anstataŭaĵoj por aliaj proteinmanĝaĵoj kaj kiel fonto de manĝebla oleo. Dum la Dua Mondmilito, la sojfabo estis malkovrita kiel sterko fare de la United States Department of Agriculture (Sekcio de Agrikulturo de Usono). En la jaroj 1960-1 en la kunbsido de Dillon de la Ĝenerala Interkonsento pri Komercimpostoj kaj Komerco (GATT), Usono sekurigis komercimpost-liberan aliron por siaj sojfaboj al la eŭropa merkato. En la 1960-aj jaroj, Usono eksportis ĉirkaŭ 90% de la sojfaboj de la mondo. Ĉirkaŭ 2005, la ĉefaj sojfabaj eksportantoj estis Argentino (39% de mondaj sojfabaj eksportoj), Usono (37%) kaj Brazilo (16%), dum pintimportistoj estis Ĉinio (41% de mondaj sojfaba importado), Eŭropa Unio (22%), Japanio (6%) kaj Meksiko (6%)..
Kultivado estas sukcesa en klimatoj kun varmaj someroj, kun optimumaj kreskigaj kondiĉoj en averaĝaj temperaturoj de 20 ĝis 30 °C (68 ĝis 86 °F); temperaturoj de malsupre de 20 °C kaj pli ol 40 °C (68 °F, 104 °F) bremsas kreskon signife. Ili povas kreski en larĝa gamo de grundoj, kun optimuma kresko en humidaj aluviaj teroj kun bona organika enhavo. Sojfaboj, kiel ĉe la plej multaj guŝoj, elfaras nitrogenan fiksadon establante simbiozan rilaton kun la bakterio Bradyrhizobium japonicum (sin. Rhizobium japonicum; Jordan, 1982). Por plej bonaj rezultoj, tamen, enmeto de la ĝusta speco de bakterioj devus esti miksita kun la semo de la sojfabo (aŭ ajna guŝo) antaŭ plantado. Modernaj kultivaĵaj varioj ĝenerale atingas altecon de proksimume 1 m (3.3 ft), kaj postulas 80-120 tagojn de semado al rikoltado.
Usono, Argentino, Brazilo, Ĉinio kaj Barato estas la plej grandaj sojfabaj produktantoj de la mondo kaj reprezentas pli ol 90% de tutmonda sojfaba produktado. Usono produktis 75 milionojn da tunoj da sojfaboj en 2000, de kiuj pli ol unu-triono estis eksportitaj. En la 2010-2011 produktojaro, tiu figuro estas atendita esti pli ol 90 milionoj da tunoj.
La meza tutmonda rendimento por sojfabaj kultivaĵoj, en 2010, estis 2.5 tunoj je hektaro. La tri plej grandaj produktantoj havis mezajn tutlandajn sojfabajn rendimentojn de proksimume 3 tunoj je hektaro. La plej produktivaj sojfabbienoj en la mondo en 2010 estis en Turkio, kun tutlande meza farmorendimento de 3.7 tunoj je hektaro. La monda rekordo por sojfaba rendimento estas 10.8 tunoj je hektaro, montrita en 2010 fare de Kip Cullers, farmisto en Purdy, Misurio. Kip Cullers postulas kiel sekreto de sia rekordorompado de sojfabkultivaĵa rendimento jaron post jaro la atento por detaligi, iniciatema gvidstilo, irigacio, herbicidoj, reteni plantojn sanaj kaj senstresaj por la tuta kresksezono.
Mediaj grupoj, kiel ekzemple Greenpeace kaj la WWF, raportis ke sojfaba kultivado kaj la probableco de pliigita sojfaba kultivado en Brazilo detruis enormajn areojn de Amazona pluvarbaro, kaj ke ĝi instigas al plia senarbarigo.
Amerika grundosciencisto Andrew McClung, kiu unue montris ke la ekologie biovaria savano de la Cerado regiono de Brazilo povus kultivi enspezigajn sojfabojn, ricevis la premion World Food Prize la 19-an de oktobro 2006.
Homa postpuriga ŝlimo povas esti utiligita kiel sterko por kultivi sojfabojn. Sojfaboj kultivitaj en postpuriga ŝlimo verŝajne enhavas altajn koncentriĝojn de metaloj. Sojfabplantoj estas minacataj de larĝa gamo de bakteriaj malsanoj, fungaj malsanoj, virusmalsanoj kaj parazitoj. Unu grava plago estas la maiza tineo Helicoverpa zea, kio estas la plej ofta kaj detrua plago de sojfabkresko en Virginio.. Sojfaboj povas esti kultivataj organike, t.e., sen la uzo de sintezaj insekticidoj kaj sterkoj.
Soja proteino
Soja proteino estas proteino izolita el sojfabo. Oni faras ĝin el senŝeligita kaj sengrasigita soja pulvoro. Oni fabrikas el senŝeligitaj kaj sengrasigitaj sojfaboj tri specojn de multaproteinaj komercaĵoj: sojan farunon, koncentraĵojn de sojo, kaj izolaĵojn de sojo. Soja proteino estas koncentrita en proteinaj korpoj, kiuj enhavas almenaŭ 60-70% el la totala proteino de la sojfabo. Post ĝermiĝo de la fabo, la proteino digestiĝas, kaj la liberigitaj aminacidoj transportiĝas al la lokoj de ĝerma kreskado. La plej granda parto de soja proteino konsistas el la globulinoj glicinino kaj β-konglicinino.
Enhavo
Tiu ĉi planto enhavas opioidon kiu nomiĝas sojomorfino. Se la homaj intestoj ne sukcesas preventi la eniradon de tiuj eksorfinoj en la korpon, povas ekesti diversaj problemoj. Sojomorfino havas opioidan efikon kaj povas kaŭzi aŭ malplibonigi diversajn malsamajn malsanojn.
Historio
Sojfabo estis decida kultivaĵo en Orientazio delonge antaŭ ol skribaj registroj komenciĝis. Ties kultivado estis dumlonge limigita ĉefe al Ĉinio kaj Manĉurio, sed iom post iom disvastiĝis al aliaj orientaziaj landoj kiel ekzemple Koreio kaj Japanio. Ili nun estas grava kultivaĵo en Usono, Brazilo, Argentino, Barato, kaj Ĉinio. Antaŭ la ekzisto de fermentitaj produktoj kiel ekzemple fermentitaj nigraj sojfaboj (douki), jiang (ĉina Misoo), sojsaŭco, tempeo, nattoo, kaj misoo, sojo estis konsiderita sankta pro siaj utilaj efikoj en kultivciklo. Sojo estis enkondukita en Afriko el Ĉinio en la fino de la 19-a jarcento, kaj nun estas ĝeneraligita trans la kontinento.
Azio
La plej proksima vivanta parenco de la sojfabo estas Glycine soja (antaŭe nomita G. ussuriensis), guŝofabo apartenanta al centra Ĉinio. Laŭ antikva ĉina mito, en 2853 a.K., la legenda imperiestro Ŝennong de Ĉinio proklamis ke kvin plantoj estas sanktaj: sojfaboj, rizo, tritiko, hordeo, kaj milio. Kultivado de sojfaboj estis dumlonge limigita ĉefe al Ĉinio, sed iom post iom atingis aliajn landojn dum la 20-a jarcento.
La origino de sojfaba kultivado restas science diskutita. Lastatempa esplorado indikas ke semado de sovaĝaj formoj frue komenciĝis (antaŭ 5000 a.K.) en multaj lokoj tra Ĉinio, Koreio kaj Japanio. Granda Sovetia Enciklopedio registras ke sojfabkultivado originis de Ĉinio antaŭ proksimume 5000 jaroj. Kelkaj akademiuloj sugestas ke sojfabo originis el Ĉinio kaj estis malsovaĝigita proksimume ĉe 3500 a.K. La plej malnovaj konservitaj sojfaboj similaj al modernaj specoj en grandeco kaj formo estis trovitaj en arkeologiaj lokoj en Koreio datitaj proksimume de 1000 a.K. Radiokarbona datado de sojfabaj provaĵoj rekuperitaj tra flosado dum elfosadoj ĉe la komenco de la Mumun periodo kiam Okbang-ejo en Koreio indikis ke sojfabo estis kultivita kiel manĝkultivaĵo en proksimume 1000-900 a.K. Sojfabo de la Jomon-periodo en Japanio de 3000 a.K. estas ankaŭ signife pli granda ol sovaĝaj specoj. La kultivado de sojfaboj komenciĝis en la orienta duono de norda Ĉinio antaŭ 2000 a.K., sed preskaŭ certe estas multe pli aĝa. Ĝi iĝis grava kultivaĵo de la Dinastio Zhou (ĉ. 1046 a.K.-256 a.K.) en Ĉinio. Tamen, la detaloj de kie, kiam, kaj sub kiu cirkonstancoj sojfabo evoluigis proksiman rilaton kun homoj estas nebone komprenitaj sed arkeologie nepruvita fonto asertas ke sojfabo estis kulturita "en antikva Ĉinio eble antaŭ 3000 ĝis 5000 jaroj". Sojfabo estis nekonata en Suda Ĉinio antaŭ la Han periodo. De proksimume la unua jarcento p.K. ĝis la Epoko de Malkovroj (15-16-aj jarcentoj), sojfaboj estis enkondukitaj en pluraj landoj, kiel ekzemple Hindio, Japanio, Indonezio, Filipinoj, Vjetnamio, Tajlando, Kamboĝo, Malajzio, Birmo, Tajvano kaj Nepalo. Tiu disvastiĝo ŝuldiĝis al la establado de maraj kaj teraj komercvojoj. La plej frua japana teksta referenco al la sojfabo estas en la klasikaĵo Koĝiki (Notoj pri antikvaj aferoj), kiu estis kompletigita en 712 p.K.
Multaj homoj asertis ke sojfaboj en Azio estis historie uzitaj nur post fermentada procezo, kiu malaltigas la altan fitoestrogenan enhavon trovitan en la kruda planto. Tamen, esprimoj similaj al "sojlakto " estis en uzo ekde 82 p.K., kaj ekzistas signoj de konsumo de tohuo kiu datiĝas al 220.
Nordameriko
Sojfaboj unue estis enkondukitaj en Nordameriko en 1765, fare de Samuel Bowen, iama maristo de la Brita Orienthinda Kompanio kiu vizitis Ĉinion kun James Flint. Bowen kultivis sojon proksime de Savannah, (Georgio), eventuale uzante financon de Flint, kaj faris sojsaŭcon por vendo al Anglio. La sojfabo estis enkondukita en Nordameriko en 1765 sed por la venontaj 155 jaroj la kultivaĵo estis kultivita ĉefe por furaĝo.
William Morse estas konsiderita la "patro" de moderna sojfaba agrikulturo en Usono. Li kaj Charles Piper, Dro. C.V. Piper, prenis kio estis nekonata orienta kampara kultivaĵo en 1910 kaj transformis ĝin en "oran fabon" por Ameriko iĝanta unu el la plej grandaj farmkultivaĵoj de Ameriko kaj ĝia plej nutriga.
Antaŭ 1920 en la Usono, la sojfabo estis plejparte furaĝa kultivaĵo, fonto de oleo, porokaza manĝo (por furaĝo) kaj por industriaj produktoj, kun tre malgranda uzado kiel manĝaĵo. Tamen, ĝi ludis gravan rolon post la Unua Mondmilito. Dum la Granda Depresio, la aridec-trafitaj regionoj de Usono povis uzi sojon por regeneri sian grundon pro ĝiaj nitrogenfiksantaj trajtoj. Bienoj estis kreskantaj produktadon por renkontiĝi kun registaraj postuloj, kaj Henry Ford iĝis granda gvidanto en la sojfaba industrio.
En 1931, Ford dungis kemiistojn Robert Boyer kaj Frank Calvert por produkti artefaritan silkon. Ili sukcesis pri farado de tekstila fibro el ŝpinitaj sojproteinaj fibroj, harditaj aŭ sunbrunigita en formaldehida bano, kiu ricevis la nomon Azlon. Ĝi estis uzebla en la farado de vestokompletoj, feltaj ĉapeloj, kaj manteloj. Kvankam provproduktado de Azlon atingis 5000 funtojn je tago en 1940, ĝi neniam atingis la komercan merkaton; la nilono de Dupont estis la gajninto en la serĉo por produkti artefaritan silkon. En 1932-33, la Ford Motor Company elspezis ĉirkaŭ 1,250,000 USD da usonaj dolaroj por sojfaba esplorado. Antaŭ 1935, ĉiu Ford aŭto havis sojon implikita en sia manufakturo. Ekzemple, sojoleo kutime estis uzata por farbi la aŭtojn, same kiel likvaĵon por frap-mildigiloj. La implikiĝo de Ford kun la sojfabo malfermis multajn pordojn por agrikulturo kaj industrio por esti interligitaj pli forte ol iam antaŭe.
Henry Ford antaŭenigis la sojfabon, helpante evoluigi ties uzadojn kaj kiel manĝaĵo kaj kiel industria produkto, eĉ montrante karoseriajn panelojn faritajn el soj-bazitaj plastoj. La intereso de Ford kondukis al du buŝeloj (120 funtoj) de sojfaboj uzitaj en ĉiu Ford aŭto, same kiel produktoj kiel la unua komerca sojlakto, glaciaĵoj kaj tute-vegetaĵa nelaktaĵa populara trinkaĵo. La Ford evoluo de tielnomitaj soj-bazitaj plastoj estis bazita sur la aldono da sojfaba faruno kaj ligna faruno al fenolaj formaldehidaj plastoj. Prototipa veturilo, ordinarlingve titolita la "Sojfaba Aŭto" (Soybean Car), estis konstruita en 1941 el tiaj plastoj.
Sudameriko
Sojfabo alvenis la unuan fojon en Sudamerikon en Argentino en 1882.
Afriko
Sojfabo alvenis la unuan fojon en Afrikon tra Egipto en 1857.
Aŭstralio
Naturaj sojfaboj estis malkovritaj en nordorienta Aŭstralio en 1770 de esploristoj Banks kaj Solander. En 1804, la unua sojmanĝa produkto (nome saŭco "Fine India Soy") estis vendita en Sidnejo. En 1879, la unuaj aldomigitaj sojfaboj alvenis en Aŭstralio, kiel donaco de la Ministro de la Internaj Aferoj de Japanio.
Kanado
En 1831, la unua sojprodukto (nome saŭco "a few dozen India Soy") alvenis en Kanadon. Sojfaboj estis probable unuafoje kultivataj en Kanado ĉirkaŭ 1855, kaj definitive en 1895 ĉe la Ontario Agrikultura Altlernejo.
Karibio
Sojfabo alvenis en Karibion en la formo de sojsaŭco farita de Samuel Bowen en Savannah, Georgio, en 1767. Ĝi restas tie kiel minora kultivado, sed ties uzoj por homa konsumado ege kreskas rapide.
Meksiko kaj Centrameriko
La unua fidinda referenco al la sojfabo en tiu mondoregiono datas el Meksiko en 1877.
Sudorienta Azio
Ĉirkaŭ la 13a jarcento, la sojfabo jam estis alveninta en Indonezion; ĝi probable alvenis multe pli frue, portata de komercistoj el suda Ĉinio.
Sudazio kaj Hindia Subkontinento
Ĉirkaŭ la 1600-aj jaroj, sojsaŭco disvastiĝis el suda Japanio tra tiu mondoregiono tra la Nederlanda Orient-hinda Kompanio (VOC). Sojfaboj probable alvenis el suda Ĉinio, moviĝante suden en nordan Hindion.
Eŭropo
En 1873, Professoro Friedrich J. Haberlandt la unua interesiĝis en sojfaboj kiam li akiris semojn de 19 sojfabaj variantoj ĉe la Viena Monda Ekspozicio (Wiener Weltausstellung). Li kultivis tiujn semojn en Vieno, kaj tuj ekdistribuis ilin tra Centra kaj Okcidenta Eŭropo. Plej farmistoj kiuj ricevis semojn el li kultivis ilin, kio poste reportis rezultojn reen al li. Eke en Feb. 1876, li publikigis tiujn rezultojn la unua en variaj gazetartikoloj, kaj finfine en granda verko, Die Sojabohne (La sojfabo) en 1878.
En norda Eŭropo lupenoj estas konataj kiel "sojfaboj de la nordo"
Amazona arbaro
La Amazona arbaro aŭ  Amazonia pluvarbaro estas la plej vasta tropika pluvarbaro sur Tero kaj tiel larĝa kiel Atlantiko inter Afriko kaj Sudameriko kovrante la plej grandan parton de Amazonio. Ĝi estas tre bunta komunaĵo de arboj, arbustoj, palmoj, epifitoj kaj herboj kun la plej grandaj biologiaj specioj. Ĉi tie troviĝas ekzemple pli ol 4.000 specioj de arboj, 120.000 specioj de florantaj kreskaĵoj kaj ĉirkaŭ 1.600 specioj de birdoj. En Amazon-rivero kaj ties alfluantoj vivas ne nur 5.500 specioj de fiŝoj, sed en ties akvoj vivas ankaŭ kajmanoj, akvaj testudoj kaj, ĉe la riverbordoj, adaptiĝintaj mamuloj – dolĉakvaj delfenoj, riveraj lutroj kaj manatoj. Karakterizaj reprezentantoj de mamuloj de la pluvpraarbaro estas simioj (noktosimioj), tapiroj, dazipoj, sovaĝaj porkoj pekarioj, grandaj roduloj kapibaroj kaj ursoj (Tremarctos ornatus).
Lajos Ihász
Lajos Ihász [lajoŝ ihAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ihász Lajos estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia nobela antaŭnomo estis felpéci, lia frato estis Aladár Ihász.
Amazona arbaro
Ankoraŭ komence de la 20-a jarcento la amazonia pluvarbaro okupis ĉirkaŭ 5 milionojn da km2. De meze de la 1970-aj jaroj oni ĉi tie komencis masivan senarbarigon kaj jam estis hakita proksimume 10 % de la devena areo (t. e. ankoraŭ restas 90 % de praarbaro kaj oni povas diri, laŭ alia vidpunkto, ke amazoniaj landoj konservis 90 % de la amazonia arbaro kaj ne ke ili detruis 10 % de ĝi). Pli ol 5.600 km longa aŭtoŝoseo Transamazonica kunigis navigeblajn partojn de la alfluantoj de la riverego Amazono al la jam ekzistantaj trafik-vojdirektoj: Belemo – Braziljo, Santaremo – Cuiabá, Manaus – Porto Velho. Laŭlonge de la ŝoseoj disvastiĝas areoj de plugtero por kultivado de maizo, sukerkano, kakao, juto kaj manioko. Tamen nuntempe, Transamazonica preskaŭ ne plu ekzistas, ĉar la arbaro reinvadis ĝin.
Lajos Ihász
Lajos Ihász naskiĝis la  en Kiskunfélegyháza, li mortis la  en nekonata loko.
Biografio
Lajos Ihász debutis kiel studento de Teatra Akademio en 1912, tamen li ricevis diplomon en Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo en 1915. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Szeged) (1915-1917). En la sekvaj jaroj li apartenis al pluraj teatroj kaj kabaredoj (ekzemple Teatro Magyar (1926-1930, 1932–1934), Teatro Madách (1941)). Li havis sukcesojn ĉefe en operetoj. Li edziĝis al Mária Lázár en 1916, sed baldaŭ li eksedziĝis, li denove edziĝis en 1929.
Amazona arbaro
Multaj homoj pensas, ke la Amazonia Arbaro restis dum jarmiloj sen loĝantoj, sed homoj vivis en ĝi almenaŭ ekde 5000 a. K. Partoj de l' arbaro, laŭ modernaj studoj, estis plantitaj de homoj en pasinta tempo. Tiuj pra-indiĝenoj plantis utilajn arbojn por ili, kaj divastigis speciojn je multaj kilometroj for de ties originaj areoj.
Plinombriĝas ankaŭ loĝateco de Amazonio. Hodiaŭ tie vivas proksimume 10 milionoj da loĝantoj, duono el ili en grandaj urboj. Sed indiana loĝantaro iom post iom malaperas. Komence de la 20-a jarcento ties nombro estis taksita al 1 miliono, hodiaŭ ĉi tie restas proksimume 155.000 indianoj. Sed la taksoj pri la grandeco de la arbaro kaj la indiana loĝantaro en komenco de 20-a jarcento estas disputindaj, ĉefe ĉar oni ne havas ĝustajn informojn pri Amazonio en komenco de 20-a jarcento. Alie, en Brazilo oni povas deklari sin indiano (aŭ negra, aŭ blanka) laŭvole. Tiel en 1991, en Brazilo nur 300 mil homoj deklaris sin indianoj, sed kiam aperis novaj leĝoj, kiuj garantiis terojn al ili, en 2000, 750 mil homoj deklaris sin indianoj.
Biodiverseco
Malsekaj tropikaj pluvarbaroj estas la plej speciriĉaj komunaĵoj en la tero, kaj amerikaj pluvarbaroj estas pli speciriĉaj ol kompareblaj aziaj kaj afrikaj pluvarbaroj. Kiel la plej riĉa pluvarbaro en Ameriko, Amazonio havas unike altan biodiversecon.
Eŭropa ŝoseo 54
La eŭropa ŝoseo 54 ekas en Parizo, trapasas la urbojn Troyes, Belfort, Mulhouse, Weil am Rhein, Lindau, Memmingen kaj finiĝas en Munkeno.
Franca parto
A5 A31 N19 A36
Germana parto (1)
A862 A5 A98
Svisa parto
B13 N4 N15
Germana parto (2)
B34 A81 A98 B31 A96 B2R A995
Milliyet
MillIYET (turke = nacieco) estas superregiona ĉiutaga gazeto en Turkio, kiu ekestis en 1926 kaj refondiĝis la 3-an de majo 1950. La sidejo de la gazeto ekde la fondiĝo estas Istanbulo.
Unu el la plej malnovaj gazetoj de la lando, ĝis 2011 ĝi konsideriĝis unu el la gvidaj sendependaj gazetoj de la lando, sed tiam ĝin aĉetis la konzerno Demirören proksima al la turkia prezidanto Recep Tayyip Erdoğan, kio igis la amaskomunikilon same registare kontrolita kiel preskaŭ ĉiuj aliaj amaskomunikiloj de la lando.
Copăcel (Hârseni)
Copăcel [kopəĉel] (hungare: Kopacsel) estas vilaĝo en Rumanio sude de Făgăraș. En 1910 ĝi havis 1 099 loĝantojn (rumanoj), en 1992 761 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1473. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Fogaras vármegye). Administre ĝi apartenas al Hârseni.
8546 Kenmotsu
8546 Kenmotsu estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kunio Kenmotsu, direktoro de la observatorio de Kuraŝiki de 1990. Dum multaj jaroj li estis astronomo en la departemento pri hidrografio de la Japania Agentejo de Mara Sekureco. Li ankaŭ servis sinsekve kiel direktoro de la hidrografia stacioj de Ŝimosato, Kuraŝiki kaj Bisei de 1976 al 1989.
21561 Masterman
21561 Masterman estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Mary Masterman, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2006 pro sia projekto pri fiziko. Ŝi estis lernantino ĉe la Westmoore High School de Oklahoma Urbo (Oklahomo, Usono).
Bombhomo
Difino
Bombhomo estas homo kaŝanta bombon aŭ eksplodilon sur sia korpo, kaj kiu eksplodigas ĝin normale en loko kun aliaj personoj kun la celo ne mortigi sin mem, sed mortigi gravulon aŭ laŭeble plej grandan nombron da apudestantoj.
Avantaĝoj
El milita vidpunkto, bombhomo estas tre efika maniero uzi rimedojn. Per la morto de unu sola "batalanto" eblas atingi la mortigon de multaj malamikoj, je relative malalta kosto.
337 Devosa
337 Devosa estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita, la 22-an de septembro 1892 de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico. Ĝi ricevis la nomon "Devosa" sen konata kialo.
Bombhomo
Avantaĝoj
Pro tio, el ilia flanko oni ofte rigardas ilin martiroj.
Aliflanke, estas tre malfacile malhelpi ilian agadon. Tial, el la vidpunkto de la atakata flanko, oni rigardas ilin teroristoj.
Skvamnuka kolombo
La Skvamnuka kolombo aŭ Ruĝkola kolombo (Patagioenas squamosa), estas mezgranda birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas kolombojn kaj turtojn ene de la genro de Amerikaj kolomboj nome Patagioenas.
Tiu specio estas loĝanta birdo kaj reproduktanta ĉefe ĉe insuloj de Karibo nome Bahamoj, Kubo, Jamajko, Puerto-Riko, Domingo kaj Antigvo. Oni povas konsideri, ke estas endemismo.
Disvastiĝo
La teritorio de la Skvamnuka kolombo inkludas la insulojn de kaj la Grandaj Antiloj kaj la Malgrandaj Antiloj. Tiu ĉi specio plej ofte ĉeestas pluvarbarojn, sed ĝi povas troviĝi ankaŭ ĉe pli sekaj malaltaj arbaroj; la specio ĝenerale malakceptas areojn de homa setlado.
Reproduktado
La ino de la Skvamnuka kolombo demetas unu aŭ du ovojn en nesto konstruita ĉefe en arbo.
Dieto kaj kutimoj
Tiu ĉi specio manĝas ĉefe fruktojn kaj semojn de arboj.
Lajos Mráz
Lajos MRÁZ [mrAz], pseŭdnimo Lajos Dér, rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro. Li naskiĝis en Nagyvárad la 23-an de februaro 1911 kaj mortis ?. Li estis la patro de Ferenc Mráz.
Kariero
Lajos Mráz finis du bazlernejajn klasojn kaj du metilernejklasojn kaj li aliĝis al laborista movado. En 1948 li iĝis kunlaboranto de Szakszervezeti Élet, de 1950 de Művelődési Útmutató, de 1956 redaktoro de Munkásélet. Li publikigis poemojn kaj rakontojn ankaŭ en Utunk kaj A Hét.
Lysá hora
Nocio Lysá hora estas neunusignifa kaj ĝi povas signifi:
Litotamnio
Litotamnio estas fosilia planto de la tipo de multĉelaj algoj de la grupo de ruĝaj ĉeloj aŭ Rhodophyta en scienca latinlingvo. Estas interesa grupo de algoj por la studoj de la Paleobotaniko, ĉar laŭ longe de jarmiloj en la terhistorio tiuj algoj konstruis verajn rifojn tre similajn al la koralaj rifoj. Krome ne maloftas la rifoj konstruitaj el koraloj kune kun kalkalalgoj, kiel tiuj.
Referencoj
Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.
Sender Freies Berlin
Sender Freies Berlin (SFB), en Esperanto Sendostacio Libera Berlino, estis ekde sia fondado la 12-an de novembro 1953 (komcenco de la dissendado estis la 1-a de junio 1954) ĝis la 30-a de aprilo 2003 la federacilanda radio por okcidenta Berlino kaj ekde 1990 por la reunuiĝinta Berlino. La nomo de la aŭtonoma ŝtata radiostacio kaj televida sendostacio estis aludo al la „libera“ okcidenta Berlino kiel dislimiĝo kontraŭ orienta Berlino kun la ŝtata radio de GDR.
Valide ekde la 1-a de majo 2003 SFB kunfandiĝis kun la Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg (ORB) al nova Rundfunk Berlin-Brandenburg (RBB). ORB kaj SFB estis membroj de la Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland (ARD), same kiel ankaŭ nun RBB.
(16292) 4557 P-L
(16292) 4557 P-L estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Strivizaĝa nigropego
La Strivizaĝa nigropego aŭ Strivizaĝa driokopo (Dryocopus lineatus) estas tre granda birdo de la familio de pegedoj kaj genro de Driokopoj aŭ nigraj pegoj, kiu loĝas en Sudameriko.
Habitato
La habitato de tiu ĉi specio estas arbarbordoj kaj aliaj malfermaj arbaroj. Ĝi estas loĝanta reproduktanta birdo el Meksiko suden al norda Argentino kaj en Trinidado.
Aspekto
La Strivizaĝa nigropego estas 34 cm longa kaj pezas 200 g. Ĝi estas simila al la proksima parenco nome Blankvizaĝa nigropego de Nordameriko, sed ene de sia teritorio la konfuziga specio povas esti nur la Skarlatkresta pego.
Plenkreskuloj estas ĉefe nigraj supre, kun tre ruĝa kresto (kiel ĉiu membro de sia genro) kaj blankaj linioj (tre kontrasta kun la nigra plumaro) laŭ ambaŭ flankoj de la vizaĝo kiuj iras el super la beko, sub la okulo en direkto al la nuko sen atingi ĝin ĉar tie turnas laŭ la kolo kaj nur post ĝi turnas malantaŭen al la ŝultroj. La subaj partoj estas blankecaj, tre srititaj de nigro. Ili montras ankaŭ blankajn partojn en flugiloj dumfluge.
Masklaj plenkreskuloj havas ruĝan linion el la beko al la gorĝo kaj sur la frunto de la krono. Ĉe inaj plenkreskuloj, tiuj plumarpartoj estas nigraj.
La Skarlatkresta pego estas la ununura birdo de simila plumaro kaj grando. Ĉe tiu specio, la blanka vizaĝa linio estas pli larĝa, kaj la blankaj surŝultraj linioj kuniĝas dorse.
Kutimoj
La ino demetas tri blankajn ovojn en nestotruo en mortinta arbo, kiujn kovas ambaŭ gepatroj. La idoj estas manĝigata per vomado.
La Strivizaĝa nigropego elfosas truojn, ofte tre grandajn, dum serĉado de insektoj en arboj. Ili manĝas ĉefe insektojn, ĉefe larvojn de formikoj kaj skaraboj, kun kelkaj semoj, kiel de Heliconia, kaj fruktoj, beroj kaj nuksoj.
Enrico de Nicola
Enrico DE NICOLA ([ enriko denikola] ; naskiĝis la 9-an de novembro 1877 en Napolo, mortis la 1-an de oktobro 1959 en Torre del Greco) estis itala politikisto, ĵurnalisto kaj advokato.
De la ĝis la  li estis prezidanto de la deputitaro kaj en 1951/52 prezidanto de la senato.
De Nicola emis al modesteco, kio igis lin prudenta kaj hezitema pri decidoj.
Roveredo
Roveredo estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Dommartin - Remiencourt (stacidomo)
Dommartin - Remiencourt estas franca stacidomo sur linio Paris-Nord - Lille, situanta en, apud Remiencourt, en departemento Somme, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Paris-Nord - Lille (272000).
Tatsuya Anzai
Li futbalis ĉe Tokyo Verdy.
Saint-Senoux
Saint-Senoux estas franca situanta en departemento Ille-et-Vilaine, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Sennonais.
Eschenlohe
Eschenlohe estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Garmisch-Partenkirchen de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Eschenlohe apartenas al komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Ohlstadt, kiu krome konsistas el la najbaraj komunumoj Großweil, Ohlstadt kaj Schwaigen.
Listo de urboj de Lesoto
Jen listo de urboj de Lesoto laŭ la loĝantaronombro:
Vezikpako
Vezikpako estas pako konsistanta el plata surfaco (plej ofte el kartono, aluminia folio, aŭ kartono kovrita de aluminia folio), al kiu estas fiksita membrano el plasto (celuloido, celuloza acetato, polivinilklorido, aŭ simila) plej ofte travidebla, kun unu al pluraj formitaj vezikoj, en kiu(j) estas metita(j) la pakita(j) objekto(j).
Vezikpakoj estas tre popularaj por pakado de etaj objektoj. La plastaj travideblaj vezikoj permesas vidi la pakitan objekton, kaj tio povas esti avantaĝo kompare kun alispecaj pakoj. En farmacia industrio vezikpakoj estas ofte uzataj por paki pilolojn: ĉiu veziketo enhavas unu pilolon.
Marcala
estas municipo en Honduro. Ĝi situas en la departemento La-Pazo, en la sudokcidento de Honduro, proksime de la limo al Salvadoro. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Eder
La rivero Eder situas en Germanio. Ĝi longas 176 kilometrojn, komenciĝas ĉe la monto Ederkopf en la loĝloko Erndtebrück de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio, sed jam post malmultaj kilometroj, survoje orienten, forlasas tiun federacian landon kaj pasigas la plejparton de sia vojo en la nordo de la federacia lando Hesio. La distrikto Schwalm-Eder estas nomata laŭ tiu ĉi kaj laŭ la samregiona, alflua rivero Schwalm, kaj same laŭ la rivero nomatas la akvobaraĵa lago Edersee, trafluata de la rivero. La rivera akvo alfluas la riveron Fulda, la riveron Weser kaj fine celas la Nordan Maron.
Imre Mikó
Imre Mikó
German Brass
German Brass estas profesia latunblova ensemblo. La ensemblo regule koncertvojaĝas tutmonde kaj produktis multajn sonregistraĵojn.
German Brass fondiĝis en 1974 sub Enrique Crespo und Wolfgang Gaag kiel "Deutsches Blechbläserquintett – Solobläser deutscher Spitzenorchester" (Germana Latunblova Kvinteto -Soloblovistoj de Germana Pintaj Orkestroj). Por la sonregistraĵo al KD Bach 300 en la jaro 1985 la ensemblo pliampleksiĝis je dek latunblovistoj por kontentigi la sonajn postuleojn je la aranĝado de la muziko de Johann Sebastian Bach por latunblovistoj. Grandparton de la aranĝaĵoj, transskribaĵoj de malnova muziko kaj novaj komponaĵoj por la grupo faras la membroj Enrique Crespo kaj Matthias Höfs. La sudamerikano Crespo uzas en siaj aranĝaĵoj erojn de sud- kaj latinamerika populara muziko, popolmuziko kaj ankaŭ klasikajn temojn. Grandan kampon en la repertuaro de la grupo okupas transĝenra muziko.
Kit (apartigilo)
Kit aŭ KIT havas plurajn signifojn. Bonvolu elekti:
Personoj asociita kun kit :
Popeye
Popeye estas usona komiksa kaj filma rolulo venanta el la jaro 1929. Tuj li akiris favoron de legantoj kaj ĝis du jaroj ĝia kreinto E. C. Segar faris stelon. Sed en pli vastan subkonscion venigis ĝin nur Max Fleischer, kiu unuafoje prezentis Popeyon en kurta filmo en la jaro 1933. Popeye fariĝis ikono, danke al kiu kreskis konsumo de spinaco en Usono je 33%.
István Csillag
CSILLAG István [ĈILlag IŜTvan] estas rumanuja hungara grafikisto naskita la 23-an de marto 1976 en Miercurea Ciuc. Li estas la edzo de tekstiartistino Imola Csillag.
Biografio
István Csillag pristudis grafikon inter 1990 kaj 1994 en la Muzik- kaj Artlernejo Nagy István en sia naskiĝurbo kun instruistoj: István Koszta, Árpád Márton, Ferenc Ercsei. Inter 1994 kaj 1999 studis same grafikon en Artaltlernejo de Temeŝvaro kun artistoj: Adriana Lucaciu, Constantin Catargiu, Tudor Vreme, Marcel Braileanu, Béla Szakáts, Suzana Fântânaru.
Muro de Antonino
La Muro de Antonino, konata al la romianoj kiel Vallum Antonini estis turfa fortikaĵo sur fundamentoj de ŝtono, konstruita de la Romianoj, en kio nun estas la Centra Zono de Skotlando, inter la fjordoj Firth of Forth kaj Firth of Clyde. Reprezentante la plej nordan limbarom de la Romia Imperio kaj protektante ties provincon Britannia sude de ĝi, la muro longis proksimume 63 kilometrojn kaj estis 3 metrojn alta kaj 5 metrojn larĝa. Laseraj esploroj de la 20-a jarcento mezuris kaj pliprecizigis la eksan situon kaj amplekson. Por sekurigo kontraŭ atakoj de la piktoj de norde, estis granda akvoplenigita fosaĵo norde de la muro. Supozeble estis palisaro pinte de la muro. La barilo estis la dua el du "grandaj muroj" kreitaj de la romianoj en la nordo de Britio. Ĝiaj ruinoj estas malpli evidenta ol la pli bone konata Muro de Hadriano sude, ĉefe ĉar La turfo kaj ligno plejparte malaperis dum la jarcentoj, kaj ligno muro Plejparte eltenis for, malkiel la ŝtona konstruaĵo de la suda antaŭulo.
Boutilimit
Boutilimit (arabe بوتلميت) situas 164 km sudoriente de la ĉefurbo de Maŭritanio, de Nuakŝoto. La urbo estis grava centro de religia stipendio kaj trejnado ekde sia fondo de islama mistikulo kaj akademiulo en la 19-a jarcento. Kvankam dezertiĝo forrabis multon da la ekonomia energio de la komunumo, ĝi restas la plej grava centro de religia trejnado en Maŭritanio. Ĝia kurana lernejo estas konata pro ĝia biblioteko de manuskriptoj, starigitaj fare de Ŝejko Sidija al-Kabir (1774-1868), ĝi estas nur dua al la kolekto trovita en la praa maŭretana grandurbo de Chinguetti. Unika kopio de gramatiko de Ibn-Ruŝd ĵus estis trovita tie.
La laŭtaksa populacio en 2005 estis 27,170.
La urbo ankaŭ estas konata en la regiono por sia produktado de artmetiaĵoj, precipe tapiŝetoj farita de kamelo- aŭ kaprohararo, same kiel arĝentaj metioj.
Famaj homoj de la urbo inkludas Moktar Ould Daddah, la unuan prezidanton de la nacio post sendependiĝo disde Francio.
Kantono Neŭŝatelo
Kantono Neŭŝatelo estas unu el la 26 administraj unuoj de Svislando, kiuj nomiĝas kantonoj. Ĝia sidejo estas la urbo Neŭŝatelo. Fine de 2004, en la kantono vivis 167500 loĝantoj, nombro, kiu kreskis al 171848 ĝis fino de 2009.
Nacilingvaj nomoj de la kantono en la lingvoj de la Svisa Konfederacio estas: france, itale kaj romanĉe Neuchâtel, germane Neuenburg. En la latina: Neocomium. Oficiala kantona lingvo estas la franca. La signifo de Neŭŝatelo estas nova kastelo, tial oni, malofte tamen, ankaŭ trovas la esperantan nomon Novkastelo.
Geografio
Kantono Neŭŝatelo situas en la Ĵurasa Montaro kaj entendiĝas en nordoriento ĝis la bordo de la Lago de Neŭŝatelo, kie ankaŭ situas ĝia ĉefurbo. En oriento ĝi ankaŭ limas al la Lago de Bielo.
Güneş
Güneş (turke = suno) estas superregiona ĉiutaga gazeto en Turkio, kiu ekestis en 1982. La sidejo de la gazeto ekde la fondiĝo estas Istanbulo.
Kantono Neŭŝatelo
Najbaraj kantonoj
Kantono Neŭŝatelo limas en nordokcidento parte sur kresto de la Ĵurasa Montaro kaj parte laŭlonge de la rivero Doubs al Francio. En ĝis plej norda pinto la kantono limas al Kantono Ĵuraso laŭ proksimume 50 metroj en Biaufond, en oriento ĝis limas al Kantono Berno en sudoriento ĝi limas aliflanke de la Lago de Neŭŝatelo alterne al Kantono Vaŭdo kaj Kantono Friburgo, en okcidento ĝi limas al Kantono Vaŭdo.
Güneş
Unu el la "bulvardoj", nur duon-seriozaj kaj skandalemaj gazetoj de la lando, ĝis novembro 2013 ĝi konsideriĝis unu el la sendependaj gazetoj de la lando, sed tiam ĝin aĉetis la entreprenisto Ethem Sancak proksima al la turkia prezidanto Recep Tayyip Erdoğan, kio igis la amaskomunikilon same registare kontrolita kiel preskaŭ ĉiuj aliaj amaskomunikiloj de la lando.
Kantono Neŭŝatelo
Historio
Neŭŝatelo estis ĝis komence de la 19-a jarcento princlando, kiu unuflanke estis aliĝinta loko de la Svisa Ĵurkomunumo kaj aliflanke princlando en la posedo de la Hohencolernoj. Per la morto de la princino Marie de Nemours formortis la nobela familio Orléans-Longueville kaj la princlando falis al la prusa reĝo Frederiko la 1-a (1707). Dum la Franca Revolucio de 1792 Neŭŝatelo deklaris, ke ĝi apartenas pli al la Svisa Ĵurkomunumo ol al Prusio. En la jaro 1794 la urbo La Chaux-de-Fonds estis komplete detruita per brulego kaj poste rekonstruita laŭ tute nova plano. Pro la paco inter Prusio kaj Francio de 1795 Neuŝatelo dum la Napoleona epoko en la jaro 1797 ne estis okupita kaj ne aligita al la Helveta Respubliko. Nur la 15-an de feburaro 1806 la prusa reĝo Frederiko Vilhelmo la 3-a koncedis la Princlandon Neŭŝatelo al Napoleono la 1-a. Post la falo de Napoleono la 1-a en la jaro 1814 la Princlando Neŭŝatelo revenis al la reĝo de Prusio, kiu donis al ĝi novan konstitucion. Surbaze de la kontrakto de la federacia kontrakto de la 9-a de septembro 1814 la Princlando Neŭŝatelo aliĝis kiel kantono al la Svisa Ĵurkomunumo. La Viena Kongreso rekonis en la jaro 1815 Neŭsatelon samtempe kiel prusan princlandon kaj svisan kantonon. Tiu duobla rolo ne daŭre povis funkcii kaj Neŭŝatelo donis al si en la jaro 1831 respublikan konstitucion. La prusa reĝolando protestis kontraŭ tio, tamen ĝi nenion entreprenis. Revolucio okazis la unuan de marto 1848 kun komenco la 29an de februaro en Le Locle. Per marŝado tra La Chaux-de-Fonds al Neuchâtel kun la trikolora respublika flago homoj alvenis al la ĉefurbo kaj postulis foriron de la reprezentanto de la prusa reĝo. Sensanga revolucio. Neŭsatelo nun donis al si la nomon Respubliko kaj Kantono Neŭŝatelo. La 2-an de septembro 1856 reĝistoj provis puĉon kontraŭ la respublika registaro kaj konkeris la Kastelon Neŭŝatelo hisante la nigra-blankan prusan flagon. La puĉo tamen malsukcesis kaj la respublikanoj enkarcerigis la reĝistojn. La prusa reĝo Frederiko Vilhelmo la 4-a postulis, ke la Svisa Konfederacio liberigu la puĉistojn, sed la svisa registaro tion rifuzis, pro kio Prusio minacis Svislandon per milito. La svisa generalo Guillaume-Henri Dufour sendis trupojn al la limo por pretigi Svislandon kontraŭ prusa atako, sed danke al perado de Napoleono la 3-a, kiu vivis dum jaroj en orienta Svislando, la prusa reĝo rezignis definitive pri Neŭsatelo per la Kontrakto de Parizo de la 26-a de majo 1857. Pro la revolucio de 1848 la unua de marto estas feritago en la respubliko kaj kantono Neŭŝatelo.
Esperanto-movado
El la kantono Neuchâtel estas personecoj kiel Jean Borel, Edmond Privat, Georges Stroele, Claude Gacond, Edouard Ducommun, Olivier Tzaut, Paul Humberset, Mireille Grosjean kaj multnombraj aliaj. Mondkonataj estas ankaŭ la svisaj horloĝoj el la kantono Neuchâtel, kiuj havas markonomojn en Esperanto: Movado, Certina, Universo, Eterna kaj Rado.