cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orienta Rarono (distrikto)
Historio
Ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Rarono estis dekono de la Kamparo Valezo. En la jaro 1798 ĝi estis dissolvita kaj dividita al la helvetaj distriktoj Goms, Brigo, vispo kaj Leuk. En la jaro 1802 ĝi estis rekreita kaj estis ĝis 1810 distrikto de la Respubliko Valezo. En 1810 ĝi estis dividita al la du francaj kantonoj Rarono kaj Mörel de la Departamento Sempiono. De 1815 ĝis 1848 ĝi estis dekono de Kantono Valezo poste ĝis 1987 distrikto. En la jaro 1987 la malnova Distrikto Rarono estis dividita al la du sendependaj duondistrikitoj Orienta Rarono kaj Okcidenta Rarono. Tiu vortumo aperis unuan fojon jam en la kantona konstitucio de 1844.
Iban Zaldua
Iban ZALDUA González (Donostio, Gipuzko, 18a de februaro 1966) estas hispana verkisto, kiu agadas ĉefe en la ĝenro de la rakonto; sed li publikigis ankaŭ novelojn kaj eseojn. Li verkas kaj en la eŭska kaj en la kastilia. Aktuale li loĝas en Vitorio, kie li laboras kiel profesoro de ekonomika historio.
12465 Perth Amboy
12465 Perth Amboy estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto Spacewatch.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Perth Amboy, urbo de Nov-Ĵerzejo kreita en 1683 kaj enkorpigita en 1718, grava industria urbo kaj bela haveno proksime de Novjorko.
Kalvinana preĝejo (Tiszafüred)
La Kalvinana preĝejo estas religia konstruaĵo kaj Monumento historia en Hungario, en urbo Tiszafüred.
Historio
Tiu preĝejo gardas romanikajn fenestrojn kaj muropartojn konstruitajn el 1230. La unua skriba mencio pri la kirko okazis en 1570, kiun la kalvinanoj profitis jam tiam. Post dominado de turkoj en 1738 oni iomete trakonstruis ĝin, en 1770 la turo, en 1833 la preĝejo estis pligrandigita. En 1845 en la turo oni establis sentinelan ĉirkaŭbalkonon por la fajrobrigado. Tiutempe okazis aliaj trakonstruoj en klasikisma stilo. En 1983 kaj 2002 renovigoj okazis.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola, sed proksime estas klasikisma paroĥo. La konstruaĵo havas 3 partojn. La unua parto estas la turo kun la enirejo, poste situas la navo, fine estas la sanktejo. Interne laŭ la kutimo la muroj estas blankaj. La galerio el 1860 estis farita el lignoj. La mebloj estis faritaj en 1870. La orgeno estas aŭdebla de 1869.
Kurteno
La termino kurteno havas aliajn signifojn, rigardu en Kurteno (apartigilo).
Kurtenoj estas moveblaj pecoj kiuj utilas por kovri fenestrojn, pordojn aŭ aliajn aperturojn, plej ofte el la interno de la konstruaĵoj. Ili estas faritaj ĉefe el tolaĵoj ĉu de allogaj, heligaj aŭ malheligaj koloroj, depende de la neceso. Ili ĉefa celo estas malhelpi ĉu totale aŭ parte la pason de la lumo kaj la videblecon el la ekstero.
La kurtenoj estas metitaj en ajna ĉambro kiu havas fenestrojn, sed ĉefe en dormoĉambroj por eviti lumon en la momento de la dormado. Tre ofte ili estas fajnaj kaj permesas la lumpason, sed ne la enrigardon, ja la elrigardon, kaj tiam ili nomiĝas fenestro-kurtenoj. Alia grava utilo estas ĝia kapablo malpermesi la aliron de malvarmo, ĉar dum vento aŭ pluvo, la vitro (kondukanta) permesas la malvarmiĝon kaj tiu povus pasi al la interna etoso malaltigante la temperaturon. Alia uzo estas apartigi spacojn ene de ĉambro sen aperturo nek apartiga muro kiam necesas provizore apartigi ilin.
Laŭ Francisko Azorín kurteno estas ''Pendanta tuko ĉe aperturo, por reguligi la enlumigon, por kaŝi ion. Lameno similcela. Li indikas etimologion el la latina cortina, el curtis'' (korto).
Norda Barato
Norda Barato aŭ ankaŭ foje Norda Hindio estas izola difinita regiono konsista el la norda parto de Hindio. La hegemoniaj geografiaj karakteroj de Norda Hindio estas la Indus-Ganga Ebenaĵo kaj la Himalajo, kiu markas la regionon de la Tibeta Altebenaĵo kaj Centra Azio. Norda Hindio estis la historia centro de imperioj Maŭrja, Gupta, Pala, Harŝa, Mogola, Sura, Marata, Siĥa kaj Brita Hindia. Ĝi havas diversajn kulturojn, kaj inkludas la hinduismajn pilgrimajn centrojn de Ĉar Dam, Haridwar, Varanasio, Ajodhjo, Mathura, Vaiŝno Devi kaj Puŝkar, la budhismajn pilgrimajn centrojn de Bodh Gaja, Sarnath kaj Kuŝinagar, la sikajn Oran Templon same kiel la mondaj heredolokoj kiaj la Nacia Parko Nanda Devi, Khaĝurahaj temploj, montetaj fortikaĵoj de Raĝastano, Jantar Mantar (Ĝajpuro), Bhimbetkaj grotoj, Sanĉi monumentoj, Kutb Minar, Ruĝa fortikaĵo, Fortikaĵo Agra, Fatehpur Sikri kaj la Taĝ-Mahalo. Hindia estis la lingvafrankao de Norda Hindio kaj havas oficialan statuson kune kun la angla.
La termino Norda Hindio oficiale aludas al la ses nordbarataj ŝtatoj de Panĝabo, Jammu kaj Kaŝmiro, Delhi, Harjano, Himaĉal Pradeŝ, Utaraĥando kaj la Unia Teritorio Ĉandigaro. Aliaj kvar ŝtatoj kiuj ne estas formale parto de Norda Hindio, sed kiuj estas tradicie - kulture kaj lingve - vidataj kiel tio estas Raĝastano, Utar-Pradeŝo, Biharo kaj Madhja-Pradeŝo.
Michael Köhlmeier
Michael Johannes Maria KÖHLMEIER (naskiĝinta la en Hard/Distrikto Bregenz) estas aŭstra verkisto. Admiratas de multaj liaj imponaj rakontaj talentoj.
Vivo
Inter 1970 kaj 1978 li studis politikan sciencon kaj germanistikon en Marburg kaj matematikon kaj filozofion en Gießen kaj en Frankfurto ĉe Majno.
Je la komenco de la 1970-aj jaroj li famiĝis per radidramoj ĉe la aŭstria ŝtata radio ORF per mallongaj prozaj tekstoj. La unuan premion li ricevis dum la Rauriser Literaturtage (Rauriser Literaturpreis) en 1974. En 1972 li fondis kune kun la muzikisto kaj pedagogo Reinhold Bilgeri la duon Bilgeri & Köhlmeier. Per la kanto Oho Vorarlberg ili iĝis konata en tuta Aŭstrio en la jaro 1973-a.
Ekde la komenco de la 1980-aj jaroj estiĝis amplekza romanaro krom multaj pli mallongaj skribaĵoj kaj felietonaj kontribuaĵoj. Liaj romanoj parte ankaŭ publikigitis kiel sonlibroj, ekz. Madalyn, kun la voĉo de Jürgen Uter, aŭ Nachts um eins am Telefon, kun la voĉo de la aŭtoro mem. Ĝi premiitis en Heslando fare de Hessischer Rundfunk.
Famaj ege estis liaj ĉe Österreich 1 disaŭdigitaj liberaj rerakontoj de mitologiaĵoj kaj bibliaj historioj el kiuj faritis poste ankaŭ ofte venditaj kompaktdiskoj. Ekde 2007 elsenditis fare de la ARD-kanalo "BR-alpha" la seriaro Mythen – Michael Köhlmeier erzählt Sagen des klassischen Altertums en 80 epizodoj (klasikaj mitoj). Ankaŭ en 2007 elsenditis samloke 42 epizodoj de Köhlmeiers Märchen kun fabeloj konataj kaj malplikonataj.
Li edzinigis en 1981 la verkistino Monika Helfer. Illia filino Paula Köhlmeier mortis pro akcidento en 2003 kiel 21-jarulino. Pri tio Köhlmeier verkis en 2008 en la rakonto Idylle mit ertrinkendem Hund. Köhlmeier vivis en Hohenems kaj Vieno.
Paulinus (Jorko)
Misio al Kent
Li estis monaĥo kiu vivis en Romo. En 601 la papo Gregorio la 1-a sendis lin kaj aliajn kiel la dua grupo de misiistoj kiu iris al la anglosaksa regno Kent. Tie li restis ĝis 625.
Misio al Northumbria
En 625 Justus, ĉefepiskopo de Canterbury, konsekris lin episkopo por ke li akompanu Aethelburg, fratinon de Reĝo Eadbald (Kent), al Northumbria kie ŝi edziĝis al Edwin (Northumbria). Paulinus estigis sian bazon ĉe Jorko.
Laŭ la anglosaksa historiisto Bede, Paulinus diris al Edwin ke estis pro liaj preĝoj kial la nasko de filino (Eanflaed) en 626 bone iris. La nasko okazis samtempe ol Edwin eskapis komploton murdi lin. Paulinus persvadis Edwin konsenti al la bapto de Eanflaed (kune kun 11 aliaj anoj de la reĝa domanaro), kaj Edwin ĵuris ke, se li venkos Cwichelm, li konvertiĝos. Edwin ja venkis, kaj en 627 baptiĝis.
Paulinus fondis multajn preĝejojn, kaj pro lia influo multaj gravuloj, kiel Hilda de Whitby, iĝis ĉu monaĥoj ĉu monaĥinoj.
Reveno al Kent
Ĉ. 633 Edwin mortis dum batalo kontraŭ la kimroj, kaj Northumbria reiĝis plejparte pagana. Aethelburg revenis al Kent, akompanata de Paulinus, kiu estis nomumata episkopo de Rochester. Li mortis tie en 644 kaj entombiĝis en la katedralo. Li estis venerata kiel sanktulo, kaj lia fest-tago estas la 10-a de oktobro.
Soraja Esfandijari Baĥtijari
Soraja Esfandijari Baĥtijari (perse ثریا اسفندیاری بختیاری, [], en angla latinliterigo Soraya Esfandiary Bakhtiari; naskiĝis la 22-an de junio 1932 en Isfahano, Irano; mortis la 25-an de oktobro 2001 en Parizo) de 1951 ĝis 1958 estis imperiestrino de Persio. Ŝia nomo aludas, ke ŝi laŭ radikoj apartenis al la etno de baĥtiaroj.
Vivo
Soraja estis la filino de princo Ĥalil Esfandiarj Baĥtijari, la irana ambasadoro en Germanio, kaj ties germana edzino Eva Carl.
La 12-an de februaro 1951 ŝi en la "Golestana Palaco" de Teherano edziniĝis kun Ŝaho Mohamed Reza Pahlavi, la lasta imperiestro de Irano. Sed ĉar la imperiestrino dum sep jaroj ne naskis knabon, kiu kiel princo povus heredi la imperiestran postenon, la geedzeco el politikaj kialoj estis nuligita la 6-an de aprilo 1958.
Uttendorf (Salcburgio)
Uttendorf estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Zell am See (germane Bezirk Zell am See, prononco, aŭ simple Pinzgau, prononco ). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Soraja Esfandijari Baĥtijari
Vivo
La divorco, kiu estis amase atentata de la monda gazetaro, inspiris la belgan verkistinon Françoise Mallet-Jorris, verki kanzonon, („Je veux pleurer comme Soraya“ – „Mi volus plori kiel Soraja“), kiun muzike interpretis la kantistino Marie-Paule Belle.
Morto
Soraja mortis la 25-an de oktobro 2001 je kora misfunkcio en sia pariza loĝejo. Ŝi entombiĝis en la Okcidenta Tombejo de Munkeno, Germanio. Ŝia frato Biĝan Esfandijari Baĥtijari laŭ la gazetaro tristegis pri ŝia morto kaj mem mortis nur semajnon poste.
Ŝia tempo kiel imperiestrino de Irano dum la jaro 2004 de la reĝisoro Lodovico Gasparini estis filmigita sub la filma titolo Soraya kun la aktorino Anna Valle en la ĉefa rolo.
Kastelparko Gotha
La Gotaa kastelparko (Gothaer Schloßpark) rangas kun siaj 37 hektaroj inter la plej grandaj parkoj de Germanujo estante unu el la plej elstaraj vidindaĵoj de la urbo Gotao. Sude troviĝas unu el la plej malnovaj pejzaĝaj parkoj ekstere de Britio planite jam ekde 1765. En la jaro 2007 televidspektantoj de MDR elektis ĝin la kvaran plej belan parkon de Meza Germanio. Aparte la angla ĝardeno pompas per siaj malnovaj arboj, inter kiuj eĉ pli ol 500 jarojn aĝaj tigfruktaj kverkoj.
Michel Miyazawa
Li futbalis ĉe Fujita Industries kaj JEF United Ichihara.
Kastelparko Gotha
Schloßwallgarten
La kastelparko havis sian komencon sub la duko Ernesto la 1-a en la jaroj inter 1643 kaj 1648. La tiam aranĝita t.n. Schloßwallgarten (kastelmurĝardeno) servis por la provizado de la duka kuirejo kaj ankaŭ ofertis lokojn de ripozumado. Ĝi estis rektangula kaj donis norde multe da spaco al diversaj kreskaĵoj ensitelaj. Sude troviĝis spicherbaj bedoj separitaj per ribujoj, rozujoj, grosujoj. En la florbedoj troviĝis lilioj, narcisoj, hiacintoj, krokusoj, iridoj, hemerokalo kaj tulipoj; ili ankaŭ estas simboloj de duka statuso. Schloßwallgarten ekzistis ĝis ĉ. 1772 kaj aliaranĝitis post la forigo de la ĉirkaŭfortikaĵoj de Gotao.
Großer Küchengarten
Ankaŭ la novaranĝo de Große Küchengarten (granda kuireja ĝardeno) faritis ankoraŭ sub la regado de Ernesto la 1-a en la areo inter la hodiaŭa parkaleo kaj Leinakanalo. Tie kultivitis en siteloj citrusoj. Sude troviĝas ĉe Oranĝdomo ankaŭ la loĝejo de la ĝardenisto. Großer Küchengarten ekzistis ĝis 1864. Sur parto de ĝi estiĝis en 1879 la Duka muzeo en novrenesanca stilo dum la resto uzitis por la t.n. Abia ĝardeno.
Barockgarten
Barockgarten (baroka ĝardeno) aranĝitis inter 1708 kaj 1711 dum konstrulaboroj ĉe Kastelo Friedrichsthal sub duko Frederiko la 2-a oriente ekster la tiamaj urbomuroj. Ĝi konsistis el ornamaj bedoj, formtonditaj arbar-areoj akj tonditaj verdaj lignovandoj. La ĉefa akso kondukis de okcidento al oriento kaj finiĝis en la t.n. Honora korto. En la centro estis granda fontano kaj la kadro ĉirkaŭe havis plurvicajn arbaraleojn. Barockgarten surkonstruitis ekde la lasta jardeko de la 19-a jarcento per registaraj ejoj (tribunaloj unuainstanca/landa inter 1894 kaj 1896; ministerio pri financoj inter 1906 kaj 1908).
Oranĝerio
Ekde 1708 estiĝis la Oranĝerio de Gotha. Pro sia idilieca situo kaj la granda kolekto de ekzotikaj plantoj la gotaa oranĝejo jam je la fino de la 18-a jarcento famiĝis pro sia alta kvalito. En 1796 laŭdire troviĝis ene ne tute 3000 siteloj kun oranĝoj, citronoj, laŭroj, figoj kaj ananasoj sur vojoj kaj laŭlonge de gazonoj. Ankoraŭ antaŭ la Unua mondmilito la planta riĉeco ege malkreskis kaj la utiligo oranĝeja finiĝis. En 1955 malkonstruitis la suda forcejo. Ekde 2004 la Fondaĵo Turingiaj Kasteloj kaj Ĝardenoj klopodis reuzi la tuton oranĝejo post naŭ jardekoj de neuzo.
Englischer Garten/Herzoglicher Park
Englischer Garten (angla ĝardeno) estiĝis ekde 1765 sude de Leinakanalo laŭ instigo de duko Ernesto la 2-a kaj nombriĝas, kune kun la kastelo en Harbke kaj la Parko de Wörlitz inter la plej malnovaj pejzaĝĝardenaj areoj sur la eŭropa kontinento. Planis ĝin la ĝardenistoj John Haverfield la pli juna kaj Christian Heinrich Wehmeyer, la iama ĉefĝardenisto ĉe Kastelo de Molsdorf. La Angla ĝardeno fariĝis ĉirkaŭ la sude aranĝita Parka lageto. Ĉe ties nordokcidenta bordo starigis Carl Christoph Besser inter 1775 kaj 1777 laŭ antikva modelo templon dorian dediĉitan je la dio Merkuro; ĝi estis la unua greka-doria tempo de tuta Turingio. En la eosta parto de Englischer Garten estas pluraj nordamerikaj lignoj originantaj el la Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono (Kew); temis pri donaco fare de la princino Auguste de Kimbrio por sia nevo, la duko gotaa. Por plantado oni venigis el najbaraj arbaroj malnovajn tigfruktajn kverkojn; inspektis la tiklan transporton kolonelo Johann Bartholomaeus Orphal. La laŭ la ideoj de la angla ĝardenpioniro Lancelot Brown ĉirkaŭ la Granda parklageto aranĝita zon-irejo (belt-walk), konkukante ankaŭ ĉe la Merkurtemplo, refaritis en la jaro 2009-a. Kontraŭe al la plejmulto de aliaj anglaj ĝardenoj estintaj en senpera rilato al la ĉirkaŭaĵoj, la parko gotaa havas iam muron ĉirkaŭ si: ĝi forigitis nur en la 19-a jarcento. Post la morto de la ĝardenisto Wehmeyer en 1813 la ĝardeno suferis malbonan prizorgon. En 1780/81 konstruitis en la orienta parto de Angla ĝardeno kaj supre de la oranĝejo fare de Tekasteleto (iama kapelo).
Entombiginsulo en la Parka lageto
Specialaĵo de la gotaa Angla ĝardeno estas Begräbnisinsel (entombiga insulo) en la Granda parklageto. Ĝi funkciis inter 1779 kaj 1848 por anoj de la dinastio de Saksio-Gotha-Altenburg. Ĝi aranĝitis imitante la estetikon de la Popla insulo en la kastelparko de Ermonville/Oise, Franclando. Entombigitis tie ĉi en 1779 la princoj Ludoviko (li mortis en 1777) kaj Ernesto (morto en 1779) en subtera kripto farita fare de Carl Christoph Besser. Duko Ernesto la 2-a starigis supren - jam ne ekzistantan - granitan kolonon kun urno marmora kaj soklon faritan fare de la skulptisto Friedrich Wilhelm Eugen Döll. Tekstis sur metala tabulo latinlingve Qies Ernesti et Ludovici carissimorum E.D.S.G. et Charlottae filiorum MDCCLXXIX (kvietejo por Ernesto kaj Ludoviko, la amataj filoj de duko Ernesto kaj de Charlotte, 1779). Por pligrandigi la funebran karakteron de la insulo planitis sur ĝi salikoj, pendaj betuloj, abioj kaj cipresoj. En 1804 la framasono Ernesto la 2-a entombigitis sen tomboŝtono tie. Lia filo kaj posteulo Augusto entombigitis en 1822 en propra kripto, en kiun en 1848 metitis ankaŭ edzino lia Karoline Amalie. La filo Frederiko la 4-a entombigitis laŭ katolikisma rito kaj kuŝigis lin oni en la sama kripto kie estis liaj fratoj Ludoviko kaj Ernesto. Laŭ volego eksplicita de la dukaj familianoj ne estu iaj kromaj memorŝtonoj tie (escepte de la tabulo funebra por la du princoj), sed sufiĉu simplaj floraj ovalaĵoj. Ĉar ili jam de jardekoj ne plu ekzistas ne eblas hodiaŭ ekkoni la entombiglokojn. La sablostona sfinkso de la skulptisto Friedrich Wilhelm Eugen Döll (kiu iam estis ĉe Cigna lageto malantaŭ la ejo de la gotaa framasona loĝio) staras surinsule nur ekde 1948 ne havante ian rektan rilaton al la framasoneco de Ernesto la 2-a. La ĝis nun lasta entombigo okazis en 1910; temis pri Maŭrico Francisko Georgo de Teck, la pranepo de reĝino Viktoria (Britio) kiu mortis en la aĝo de ne tute ses monatoj. La tombo estas en malbona stato.
Rosengarten
Inter du kurbaj ramploj kondukantaj disde Parkallee-strato al la suda antaŭplaco de Kastelo Friedenstein kaj ĉirkaŭantaj la Rozan ĝardenon, troviĝis iam hipodromo ovala kiun uzis kaj nobeloj kaj nenobeloj. En 1927 inaŭguritis tie la monumento 95er-Denkmal en honoroj de soldatoj de la 6-a Turingia infanteriregimento nr. 95, kiuj mortis dum la Unua mondmilito. Inter 1930 kaj 1932 aranĝitis ĉirkaŭmonumente la t.n. Roza ĝardeno kun multaj bedoj kaj kaj lignoj. Larĝa meza akso kondukis disde Parkallee-strato tien ĉi. Tamen restis la iama rajdovojo kaj eĉ hodiaŭ la vojo ĉirkaŭe estas ankoraŭ ovala. Dum GDR la plastikaĵo soldata forigitis en 1946 kaj en la 1960-aj jaroj ankaŭ la soklo. Anstataŭigis la tuton monumento honoranta la heroojn de la kontraŭfaŝisma rezistado en formo de obtuza piramido kun fajropelvo. Ĝi forigitis en junio 2011. Nuntempe la Roza ĝardeno estas rozĝardeno nur laŭnome; ĝi estu estonte okazigejo.
Utiligado, prizorgado, trafiko
La ĝardeno apartenante ekde 2004 al la supre menciita kastelara-ĝardenara fondaĵo servis unue al la duka familio kiel legomprovizejo, inertejo, fest-okazigejo kaj eĉ tombejo. En 1786 lia duka moŝto Ernesto la 2-a ordonis ke la ĝardenoj, en kazo de sia malĉeesto rezidejurba, estu malfermitaj ankaŭ al eminentaj lokuloj por povi promenadi. En 1827 duko Frederiko la 4-a (Saksio-Gotha-Altenburg) permesis tiajn privilegiojn ankaŭ al normalaj gotaanoj, dum la unua tempo almenaŭ ĉiun vendredon. En niaj tagoj la parko nombriĝas inter la plej ŝatataj ripozumejoj gotaaj estantaj je distanco mallonga. Flegas la tutan areon la fondaĵa parkadministrado. La Granda parklageto ludonitis al fiŝhokista inĝeniero enhavante regionajn fiŝojn kaj bongustajn krabojn. Disde okcidento al oriento kondukas la t.n. Parkallee (Parka aleo) trans la parkon. Tiu ĉi ege okupita strato estas ligo inter la uesta urbo kaj la eosta ringostrato ĉe la historia urbokerno, nome Friedrich-strato. De Parkaleo kondukas du kurbiĝantaj ramploj ĉirkaŭantaj la Rozan ĝardenon ĝis la parkejo ĉe la suda enirejo de Friedenstein-kastelo. Tra kaj trans la parkon estis multaj vojetoj kaj padoj je libera dispono, ĉefe disde nordo al sudo. Kelkaj el ili portas nomojn de elstarulojn rilatajn al Gotao. En la okcidenta parto oni havas tiel Kurd-Laßwitz-Weg, en la orienta parto Elsa-Brändström-Weg, August-Petermann-Weg, Landgraf-Balthasar-Weg, Mendelssohn-Weg; sude ekzistis komence nur la supre menciita Zona pado (belt-walk) ĉelagete dume ĉiuj aliaj vojoj faritis nur poste unu post la alia. Dum la 19a jarcento ekzistis sur la Granda parklageto pramboat-servo por atingeblu la tomboj de sur la Entombiginsulo. En la 20a jarcento estis publika boatludono kiu praktikitis ĝis la 1980aj jaroj. Ĝis la mezo de la 1990aj jaroj oni rajtis tie patinadi. Gi ne plu eblas ĉar en la malfrua aŭtunotempo oni ĉiujare elfluigas la akvojn.
Mongola tradicia alfabeto
La tradicia mongola skribo, ankaŭ nomata Hudum, estas la originala alfabeto kiu estis uzata por skribi la mongolan lingvo n. Ĝi estas adaptiĝo de la ujgura skribo sub komisio de Ĝingis-Ĥano. Ĝin oni skribis vertikale (de supro al fundo kaj de maldekstre al dekstre). Ĉiuj ĝiaj literoj havas malsamajn formojn, komencan, mezan, kaj la finan formon. La komenca formo estas la unua litero de vorto, sekve ĉiuj sekvaj literoj estas mezaj formoj kaj la lasta litero estas fina formo. Nuntempe oni uzas en Mongolio nur modifitan cirilan alfabeton, aldoninte la literojn e (eu) kaj y. Alfabetoj bazitaj sur tiu ĉi klasika vertikala skribo estas uzataj en Interna Mongolio kaj aliaj partoj de Ĉinio ĝis hodiaŭ por skribi en la lingvoj mongola, siba kaj eksperimente ankaŭ en la evenka lingvo.
Fuentelsaz de Soria
Fuentelsaz de Soria [fŭentelSAZ deSOrja] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko Campo de Gómara en la oriento de la provinco, atribuita ankaŭ al la subkomarko Almarza.
La loknomo Fuentelsaz de Soria estas etimologie komprenebla kiel Fonto de la Saliko de Soria.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 26,34 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 63 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 270 loĝantojn el la 1950-aj jaroj.
Ĝi distas 15 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Fuentelsaz de Soria, Pedraza, Portelrubio kaj Aylloncillo. Ĝi limas kun Almarza, Garray, Los Villares de Soria, Fuentecantos, Buitrago kaj Renieblas.
Historio
Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Aylloncillo kaj Pedraza. Meze de la 20-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Portelrubio.
Volnay (Côte-d'Or)
Volnay estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Volnay estas mondkonata pro siaj prestiĝaj ruĝaj vinoj.
31399 Susorney
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Hannah Susorney, iama postdoktora esploristino ĉe la Universitato de Brita Kolumbio kaj stipendiulino « Marie Skłodowska-Curie » ĉe la Universitato de Bristolo. Ŝi topografie studas la asteroidojn kaj la rolon de la alfrapa kraterigo en la surfaca evoluo de la planedaj korpoj.
Volnay (Côte-d'Or)
Vino
La surfacampleksoj pri produktado estas :
Historio
En 1415, Johano sentima donacis da vino de Volnay por la koncilio de Konstanco.
En 1477, Ludoviko la 11-a fordonis tute la rikolto de vino en sia kastelo de Plessis-lès-Tours.
Mareuil-sur-Ourcq
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mareuillois.
Volnay (Côte-d'Or)
Historio
La urbodomo datiĝas el la jaro 1828.
Internacia Asocio de Esperantistaj Fervojistoj
Internacia Asocio de Esperantistaj Fervojistoj (IAEF) estis la unua asocio de esperantistaj fervojistoj, kiu ekzistis ekde 1909 ĝis la dua mondmilito. Ĝi estas la antaŭulo de Internacia Fervojista Esperanto-Federacio (IFEF).
Fondiĝo de la esperantista-fervojista movado
Armand Berllande, franca fervojisto en Villeneuve St-Georges, publikis alvokon en revuo Esperanto la 20-a de marto 1909, en kiu li instigis kunligon de la Esperantistaj fervojistoj. Kaj dum la 5-a UK en Barcelono la 7-an kaj la 8-an de septembro okazis du fakkunvenoj de fervojistoj, kiujn ĉeestis 11 personoj el 6 nacioj. Fondiĝis Internacia Asocio de Esperantistaj Fervojistoj (IAEF) kaj oni akceptis la jenan programon: propagandi Esperanton inter la fervojistoj, starigi specialan vortareton, instigi internacian interŝanĝon de profesiaj ideoj, eldoni adresaron, faciligi interŝanĝon de infanoj de fervojistoj dum la libertempa jarperiodo, faciligi la alveturon de Esperantistaj fervojistoj al la Esperanto-kongresoj. Por 1910 oni elektis prezidanton Berlande, vicprezidantojn Wellons el Usono kaj Schwartz el Aŭstrio, sekretarion-kasiston Bontemps el Francio, helpsekretarion F. Sandecki el Rusio kaj ankaŭ delegitojn por 9 landoj.
Antaŭ la unua mondmilito
En decembro de 1910 aperis la faka organo Fervoja Esperantisto, kiu aperadis ĝis komenco de la unua mondmilito. Meze de 1911 la asocio jam havis pli ol 200 anojn el 15 nacioj. Dum la 7-a UK en Antverpeno en 1911 oni aranĝis 3 fervojistajn kunvenojn; ĉeestis 15 kolegoj el 7 nacioj. Oni precipe pritraktis la fakan vortaron de Bal. Nova prezidanto fariĝis Schwartz, vicprezidanto Josef Engst el Germanio, sekretario Alfred Petzold el Germanio, helpsekretario Bontemps. Dum la 8-a UK en Krakovo en 1912, la malmultaj fervojistoj kunvenis trifoje. Oni elektis prezidanton Paul Tarnow el Germanio, vicprezidanton Szymanowski el Germanio, sekretarion Alfred Petzold, kasiston Josef Engst, redaktorojn Berlande kaj Chilot el Francio. La membronombro estis 214 en 1912, en 1913 jam 227. La kunsidoj fervojistaj dum la 9-a UK en Berno en 1913 estis vizitataj nur de 8, resp. 6 anoj. La ĉiam ĉefa demando estis ankaŭ ĉi tie la havigo de monrimedoj. La agado de Berlande kaj de aliaj fervoraj esperantistoj kaŭzis, ke en diversaj urboj fondiĝis fervojistaj grupoj, ekzemple en Nymburk (Bohemio), Liono (Francio), Boxtel (Nederlando) ktp. Eĉ landaj ligoj fondiĝis. La unua estis la Unuiĝo de Germanaj Fervojistoj-Esperantistoj, fondita la 2-an de oktobro 1910.
Inter la mondmilitoj
Post la unua mondmilito IAEF estis restarigita en 1921 dum la 13-a UK en Prago, danke al la klopodoj de Stevan Stojnić kaj Ilija Puhalo kaj dum multaj jaroj ĝi havis sian sidejon en Zagrebo en Jugoslavio. En kelkaj landoj fondiĝis naciaj (memstaraj) Esperanto-societoj de fervojistoj: la itala fondiĝis en 1922, la svisa en 1925, la "Nagola" en Japanio en 1928, la hispana en 1928 (de Emilio del Barrio) kaj en Finnlando.
La asocio IAEF tamen en la lastaj jaroj antaŭ la apero de la Enciklopedio de Esperanto (1934) montris neviglan agadon kaj la oficiala organo La Fervojisto eĉ ĉesis aperi. Tion kunkulpis la politike nefavoraj kondiĉoj en pluraj landoj, interalie en Germanio.
Publikaj atingoj
En 1925 reprezentantoj de fervojasocio (9.000 membroj) en Katowice (Pollando) akceptis rezolucion, rekomendante al ĉiuj membroj lerni Esperanton. Samjare en Aŭstrio aŭstra Esperanto-delegitaro starigis Esperanto-kursojn por fervojistoj: oni permesis en tiu lando portadon de oficiala Esperanto-insigno (verda kvinpinta, glata stelo sur blanka fono) eĉ dum deĵoro. En 1927 la ministro de trafiko en Jugoslavio per akto de la 21-a de marto aprobis, ke en ĉiuj vagonoj de la jugoslava fervojaro, destinitaj por internacia trafiko, sur oficialaj afiŝoj kaj avizoj estu aplikata Esperanto -- tiu reformo tamen ankoraŭ ne estis realiĝinta en la momento de apero de la Enciklopedio de Esperanto (1934). En internaciaj vagonoj de la Hungaraj Ŝtatfervojoj estis bildoj de Budapeŝto kun kvinlingva klariga teksto kaj la kvina lingvo estis Esperanto.
La agado de Esperantistaj fervojistoj instigis diversajn fervojkompaniojn kaj liniojn eldoni gvidlibron, prospektojn kaj aliajn presaĵojn ankaŭ en Esperanto. Speciale rimarkindaj estas la luksaj eldonaĵoj de la aŭstria ministerio por fervojoj en 1911 kaj en 1912, post la milito belaj eldonaĵoj de la ĉeĥoslovakaj kaj japanaj fervojoj. Diversaj fakaj gazetoj havis Esperanto-fakon kun pli-malpli konstanta karaktero, ekz. la sveda fervojista gazeto "Signalen".
Post la dua mondmilito
Dum la kongreso de SAT en Amsterdam fondiĝis la 4-an de aŭgusto 1948 nova esperantista fervojista asocio IFEF kiu daŭrigis la agadon de IAEF.
1335
En la jaro 1335 post Kristo okazis, interalie:
Den Helder
[[Media:Nl-Den Helder.ogg|Den Helder]] situas en la plej norda neinsula parto de Nord-Holando, Nederlando. municipo de Nederlando. Ĝi apartenas al la provinco Nord-Holando (Noord-Holland), en la okcidenta parto de la lando. Komence de en la municipo vivis  de kiuj proksimume 44 000 vivas en la urbo Den Helder mem, dum la aliuloj vivas en la vilaĝoj Huisduinen (1 000) kaj Julianadorp (10 000).
La plej gravaj areoj de Den Helder estas Malnova Den Helder, Nova Den Helder kaj De Schoten. Nova Den Helder estis konstruita en la 1950-aj jaroj post la Dua mondmilito kiam estis urĝa bezono por pliaj domoj. De Schoten estis konstruita en la 1960-aj jaroj.
Den Helder estas la ĉefa haveno por la Reĝa Nederlanda Mararmeo.
Esperanto
En Den Helder estas Esperanto-klubo.
Chavanges
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Chavangeois.
Kincső Nagy Lázár
Kincső NAGY LÁZÁR [nadj lAzAr] rumanuja hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en Odorheiu Secuiesc en 1976.
Kariero
Kincső Nagy Lázár finis en la fako pri la dramaturgio en UBB de Kluĵo. Ŝi estas aktorino de Teatro Tamási Áron de Sfântu Gheorghe.
Kuba Ŝaka Ĉampionumo
La Kuba Ŝaka Ĉampionumo estas ŝakturniro por difini la plej bonan ŝakludanton en Kubo. Ĝi estas ludata ĉiujare en diversaj kategorioj.
Absoluta Individua Kuba Ĉampionumo
Ĝi okazas ekde 1860 laŭ neformala maniero, dum la dua duono de la 19-a jarcento, elstaris Celso Golmayo Zúpide. José Raúl Capablanca gajnis la turniron de 1901, li estas la plej fama ludanto, kiu gajnis ĉi tiun turniron. De 1912 ĝis 1937 ĝi estis nomita la pokalo Dewar, organizita de la Havana Ŝakklubo. En ĝi elstaris la ludantino Maria Teresa Mora, kiu gajnis la absolutan ĉampionumon en 1922, venkante la virajn ŝakludantojn. Ĝi estas ludata ĉiujare ekde 1961, organizita de la Nacia Instituto pri Sportoj, Korpa Edukado kaj Distro (INDER).
Virina Individua Kuba Ĉampionumo
La unua eldono komencis esti organizita en 1964, kun kompetentigaj turniroj ĉe la municipaj kaj provincaj niveloj, la finalo okazis en Havano kun ses finalistoj en 1965. Ĝi estas ludata ĉiujare ekde 1965, organizita de INDER.
Junulara Kuba Ĉampionumo
La unua eldono okazis en 1955, sed ĝi estas ludata ĉiujare ekde 1963. Ĝi ne okazis en la jaroj 1964, 1965, 1966, 1967, 1981 kaj 1992.
Virina Individua Junulara Kuba Ĉampionumo
La unua eldono okazis en 1988, ĝi estas ludata ĉiujare organizita de INDER.
La Ferté-Milon
La Ferté-Milon estas franca situanta en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Milonais.
Piramido de la niĉoj
La Piramido de la niĉoj (hispane Pirámide de los Nichos) estas historia monumento en El Tajín, en meza Veracruz, Meksiko, konstruita fare de la totonakoj. La konstruaĵo havas 365 niĉojn, kiujn oni pentris ruĝa dum ties uzado kaj nur ties randoj estis blua. Estas sep platformoj.
Plumba (II) hipofosfato
Plumba (II) hipofosfato aŭ izohipofosfato de plumbo estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la plumba (II) hidroksido kaj hipofosfata acido. Ĝi estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo. Plumba (II) hipofosfato posedas 2 plumbatomojn, 2 fosforatomojn kaj 6 oksigenatomojn. Plumba (II) hipofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de plumbaj derivaĵoj. Kvankam la konjuga bazo de la hipofosfata acido estas tetravalenta, la plumba (II) salo de tiu acido povas formi tri malsamajn tipojn: Pb[H2P2O6], Pb2P2O6 kaj PbH2[P2O6]. Per malkomponado, plumba hipofosfato produktas plumban fosfiton kaj plumban metafosfaton.
Nierstein
Nierstein estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mainz-Bingen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Kantono Crockett (Teksaso)
La kantono Crockett situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro nomiĝas Ozona.
Arlington (Vaŝingtonio)
Arlington estas urbo kun ĉ. loĝantoj en la norda parto de Kantono Snohomish, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi situas nordokcidente de la urbo Marysville. Arlington havas historian muzeon (Stillaguamish Valley Pioneer Museum) kaj municipan flughavenon (Arlington Municipal Airport). La flughaveno situas en la sudokcidenta parto de la urbo, kaj la malnova urbcentro en la nordorienta parto. La du komercaj kvartaloj havas pli ol 171 kaj 150 komercajn entreprenojn respektive.
Giuncheto
Giuncheto (korsike: Ghjunchetu) estas franca komunumo en la departemento Corse-du-Sud, en la regiono Korsiko. Ĝi havis 86 loĝantojn en la jaro 2010.
Batalo de Grunwald (pentraĵo)
Batalo de Grunwald estas olea pentraĵo de Jan Matejko pentrita en la jaroj 1875–1878, en 1878 eksponita en palaco de Wielopolski-familio en Krakovo, de 1902 en kolekto de Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, donaco de la socio de Kongresa Pollando; ekde 1945 en kolekto de Nacia Muzeo en Varsovio, en la jaroj 1976–1982 deponita en la kastela muzeo en Malbork.
Giuncheto
Geografio
Giuncheto estas malgranda vilaĝo en la sudokcidento de la insulo Korsiko, nordokcidente de Bonifacio. Ĝia teritorio estas komplete ĉirkaŭata de Sartène.
Batalo de Grunwald (pentraĵo)
Priskribo de la pentraĵo
Inter prezentita sur la bildo amaso da batalantoj oni distingis plurajn historiajn personojn de ambaŭ flankoj de la batalo. La pentraĵo simbole prezentas la batalon en la momento, kiam oni ankoraŭ akre batalas, sed la venko senteblas ĉe la pola-litova flanko.
Mezo de la bildo
En la centro de la bildo troviĝas grandduko de Litovio Vytautas, sen kiraso kaj kasko, vestita ruĝe kun mitro surkape. En disetenditaj kaj levitaj manoj levas glavon kaj ŝildon en la gesto de triumfo.
En aliaj partoj de la bildo estas Ulrich von Jungingen, Jan Žižka kaj aliaj kavaliroj.
Historio de la bildo
Septembre 1939 pro alproksimiĝo al Varsovio de Wehrmacht oni decidis evakui la bildon, kiu estis transportita direkte al Lublin kaj kaŝita en unu el apudaj vilaĝoj. Post malvenko de Pollando ministro de propagando en Nazia Germanio Joseph Goebbels proponis premion de 2 000 000 germanaj markoj kontraŭ la pentraĵo aŭ informo pri ĝi. Komence funkciuloj de Gestapo provis subaĉetadon kaj poste minacadon rilate al suspektita laboranto de muzeo en Lublin. Fine, post falsa informo en pola radio en Londono pri alveno de la pentraĵo al Britio ili ĉesis vastan agadon por retrovi la bildon.
3246 Bidstrup
3246 Bidstrup estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun de fakto en Rusio).
Chaser (hundo)
Chaser estas landlima ŝafhundo (border collie) kun la plej granda testita memoro inter bestoj. Ĝi (ŝi) povas identigi 1.022 objektojn laŭ ties nomo kaj trovi ilin. Ĝin trejnis psikologoj Alliston Reid kaj John Pilley, ambaŭ de Wofford College en Spartanburg (Suda Karolino). En 2013 ĝi povis kompreni uzon de angla prepozicio to (al). Ĝi ĝuste portis unu objekton al la alia (pilkon al la flugdisko aŭ flugdiskon al la pilko).
Codex Aureus
Codex Aureus estas latina Ora Libro. Pluraj evangeliaj libroj el la 9-11. jarcentoj estis ornamitaj per oraj folioj kaj tial ili nomatas Codex Aureus. Kelkaj manuskriptoj:
Pavel Řehák
Pavel Řehák (n. ) estas ĉeĥa futbalisto. Li ludis kiel antaŭulo kaj poste kiel trejnisto.
Li futbalis ĉe Slavia Praha, JEF United Ichihara, Consadole Sapporo, Petra Drnovice kaj Yokohama FC.
Universitato de Harderwijk
La University of Harderwijk (1648–1811), nomita ankaŭ Guelders Akademio (en latina Academia Gelro-Zutphanica), situiĝis en la urbo Harderwijk, en la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj (nuna Nederlando). Ĝi estis fondita de la provinco Guelders (Gelre). Ĝi estis konsiderita kiel malbonkvalita.
Kelkaj famaj gradiĝintoj de la Universitato de Harderwijk estas la jenaj:
Benjamín de la Calle
Benjamín de la Calle ("BenĥaMIN de la KAĝe") estis fama kolombia fotisto naskita en 1869 en urbeto Yarumal de departemento Antjokio, kaj mortinta en Medellín la 28an de Marto de 1934.
Benjamín de la Calle ekpraktikis fotadon en sia urbeto Yarumal, norde de Antjokio, en 1896, kiam li fondis fotoatelieron kun sia frato. En junio de 1897 li fondis atelieron en la urbo Medellín, kun societano Luis M. Carvajal, urbo al kiu li translokiĝis en februaro de 1899. Li reklamis sian atelieron per frapfrazoj kiel "Fotado arta kaj tuja", kaj "Ĉiuj negativoj estos konservitaj". Tamen, la fotoateliero de Yarumal funkciadis ĝis 1906.
En 1910 li estis nomunita "Oficiala Fotisto" de la Registaro de Antjokio, kaj komencis li aldoni regule la parton de la Calle al sia nomo. La saman jaron, en foto-konkurso pro la centjariĝo de la nacia sendependiĝo el Hispanio, li atingis la trian lokon. En konkurso en Usuno, en 1917 li ankaŭ gajnis premion.
Benjamín de la Calle kunlaboris dum pli ol 10 jaroj -verŝajne senpage- kiel fotisto por leĝaj procesoj. Inter tiaj laboraĵoj menciindas ke la 13an de septembro de 1902 li fotis la fusiladon de sinjoro Jesús María Tamayo, mortkondamnito pro venenado de la propra edzino. Ankaŭ estis fama la okazo kiam la policistoj kaptis deliktulon kiu sin vestis kiel viro kaj kiel virino, kaj kiu estis fotita ambaŭaspekte fare de Benjamín de la Calle.
En 1914 Benjamín de la Calle komencis labori kiel fotoraportisto pri Medellín kaj Antjokio por magazino El Gráfico eldonita en Bogoto. En la revuo Sábado, eldonita en Medellín li publikigis fotojn en 1922.
Li familiariĝis kun ordinara popolo, kun malaltaj sociaj tavoloj. Fotis li ordinarajn familiojn, senŝuulojn, fuŝvestitajn laboristoj, kamparanojn, mul-hotistojn, prostituitinojn, transvestulojn, k.t.p. Tamen, li ankaŭ faris portretojn pri la altnivela burĝaro.
Precipe li laboris en sia ateliero farante fotoportretojn en kiuj li eksprerimentis kreive kaj fantazie kun fonoj, objektoj, scenoj kaj maskvestoj, sed li ankaŭ registris bilde la evoluon de la tiama "vilaĝo" disvolviĝanta en urbon kaj la naskintan industrion. La fotado por komerca reklamado ankaŭ okupis lin.
Benjamín de la Calle uzis diversajn formatojn de negativoj, ekde 6x9 cm2 ĝis 18x24 cm2, kaj zorgeme registradis la detalojn pri loko, dato kaj numero de ĉiu foto. Kvankam oni konservas nun iom pli ol 6.000 negativojn fare de li, la plej alta numero de negativo estas 252.768, kio imagigas la grandon kiu iam atingis lia foto-arkivo.
En Oktobro de 1982 la Biblioteko Publika Piloto de Medellín por Latinameriko aĉetis la kolekton de negativoj de la fotisto, kaj en 1983 la Biblioteko pruntis la kolekton de fotoj fare de Benjamín de la Calle al prizorgado fare de la Fondaĵo Antjokia por Sociaj Studoj (hispanligva mallongigo: FAES), per kiu ĉi-lasta institucio komencis sian Centro de Memoria Visual ("Centro de Videbla Memoro").
Sennacieco
Persono povas esti en sennacieca stato en la jenaj cirkonstancoj:
Stefan Andres
Stefan ANDRES (naskiĝinta en la 26-a de junio 1906 en Trittenheim-Dhrönchen, mortinta en la 29-a de junio 1970 en Romo) estis germana verkisto apartenanta al la movado de Renouveau catholique. Pro siaj realismaj prozaĵoj kaj lirikaĵoj li nombriĝas inter la plej gravaj reprezentantoj de la konservisma germanlingva literaturo.
Sennacieco
Malaparteno al nacio pro leĝo
Laŭ la internaciaj konvencioj, estas sennacia homo, kiun neniu ŝtato jure taksas sia civitano.
Stefan Andres
Vivo
Originante el infanriĉa familio Andres pasigis la junajn jarojn en mozellanda katolika medio kaj frekventis lernejojn preparontajn al la profesio de romkatolika pastreco. En 1928 Andres forlasis la novicadon ĉe la kapucenoj en Krefeld por studi germanistikon, arthistorion kaj filozofion en Kolonjo, Jena kaj Berlino. Ĝis la 1935-a jaro Andres deĵoris por la radistacio Reichssender Köln; en 1937 li kaj lia duonjuda edzino kiel ankaŭ la aliaj familianoj sukcesis transloĝiĝi en Italujon, kie ili sub malfacilaj kondiĉoj vivis ĝis la fino de la Dua mondmilito en Positano kaj Salerno. Post 1950 Andres vivis en Unkel, ekde 1961 en Romo.
Sennacieco
Malaparteno al nacio pro leĝo
En tiuj kazoj, la kialo povas esti:
1339
En la jaro 1339 post Kristo okazis, interalie:
Sennacieco
La nuna situacio
En 1954, la jaro kiam la Kongreso pri la Statuso de Civitanoj estis subskribita, estis ĉirkaŭ 12 milionoj da sennaciaj homoj tutmonde.
Stefan Andres
Graveco
Andres taksatas majstro de la etprozo, danke al liaj realismaj, parte en dialekto skribitaj noveloj kaj rakontoj, kiel Das Märchen im Liebfrauendom (1928), Vom heiligen Pfäfflein Domenico (1936) aŭ Moselländische Novellen (1937). En la du unuaj, aŭtobiografie influitaj artistoromanoj Bruder Luzifer (1933) kaj Eberhard im Kontrapunkt (1933) respeguliĝas ankaŭ lia propra identeckonflikto inter devo kaj inklino, ordena vivo kaj sekularaj ĝojoj. En multaj pli malfruaj romanoj Andres brilas kiel babilema desegnanto de homaj destinoj antaŭ la fono de kristana mondordo respektive de la neŝanĝeblaj instinktoj kaj impulsoj de la naturo, kp. Der Mann von Asteri (1939) aŭ Der gefrorene Dionysos (1943; en 1951 reeldonita sub la titolo Die Liebesschaukel).
Sennacieco
La nuna situacio
Ekzemplo de amasa sencivitaneco je la nuna periodo estas la homoj de la rohinĝoj en Mjanmao (antaŭe Birmo), kiam ili provis establi islaman ŝtaton aŭ aŭtonomion kaj malsukcesis, centoj da miloj da rohinĝoj elmigris el Mjanmao sen pasportoj kaj nun estas en la stato de sennaciuloj.
Rotacia periodo
En astronomio, la rotacia periodo de astro estas la daŭro de unu turniĝo de tiu astro ĉirkaŭ ĝia rotacia akso.
Stefan Andres
Fonto
Fischer, Cornelia. "Andres, Stefan", en: Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie, Microsoft Corporation, 2006 [DVD].
Sennacieco
Sento de malaparteno al nacio
Ĉi tiu koncepto gravis en la nasko de la per-esperanta asocio Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT). Necesas ne konfuzi sennaciismon, kulturan tendencon, kun sennacieco, asocia strukturo konsekvence bazita sur uzo de komuna lingvo kaj konsistanta precipe en tio, ke SAT ne havas naciajn sekciojn kaj ĝiaj aktivaj membroj nur estas individuaj personoj. SAT ne nur estas sennacieca sed ankaŭ supertendenca. Tio signifas, ke principe neniu aparta filozofia aŭ politika skolo regas en ĝi. Lanti kreis la terminon "sennacieca" kiel kontrasto, kaj al "internacia" kaj precipe al "nacia" pensmaniero.
Rotacia periodo
Ekzemple, la rotacia periodo de Tero estas 23 horoj, 56 minutoj kaj 4,09 sekundoj (periodo tiel nomata sidera tago). Tiu periodo diferencas de la suna tago, kiu estas la tempo inter du pasoj de Suno al la meridiano de iu loko.
Sidera kaj sinodika rotacia periodo
[[Dosiero:SinodSiderPeriod.png|eta|230px| P1 = sidera periodo.
P2 = sinodika periodo.
Post la tempo P1 la planeto "rigardas" en sama direkon kiel en tempo 0.
Devapalo
Devapalo (9-a jarcento) estis la plej povega reganto de la Pala Imperio de Bengalio en la Hinda Subkontinento. Li estis la tria reĝo en la linio, kaj estis sukcedinta sian patron Daramapalo. Devapalo etendis foren la landlimojn de sia imperio pere de konkeroj de teritorioj de la nuntempaj Asamo kaj Oriso. La Pala skribaĵoj atribuas al li kelkajn aliajn venkojn, sed tiuj postuloj ŝajnas troigoj. Devapalo regis dum ĉirkaŭ 40 jaroj. La historiistoj kredas, ke lia sukcedanto estis Ŝurapalo la 1-a kaj/aŭ Vigrahapalo la 1-a.
Rotacia periodo
Sidera kaj sinodika rotacia periodo
Post la tempo P2 la planedo "rigardas" al ĝia Suno]] En la kazo de astro orbitante ĉirkaŭ Suno (aŭ, ĝenerale, ĉirkaŭ stelo) oni devas malkonfuzigi:
Unken (Salcburgio)
Unken estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Zell am See (germane Bezirk Zell am See, prononco, aŭ simple Pinzgau, prononco ). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Robert Stillington
Robert STILLINGTON (n. 1420, m. majon 1491) estis episkopo de Bath kaj Wells kaj lordo-kaneceliero de Anglio.
En 1460 li nomumiĝis Gardisto de la Privata Sigelo de la reĝo, kaj li retenis tiun postenon ĝis 1467. La 30-an de oktobro 1465 li nomumiĝis episkopo de Bath kaj Wells, kaj konsekriĝis la 16-an de marto 1466. La 20-an de junio 1467 Eduardo la 4-a nomumis lin lordo-kanceliero: li perdis tiun postenon la 29-an de septembro 1470, kiam Henriko la 6-a regajnis la tronon, sed renomumiĝis kiam Henriko denove detroniĝis la sekvantan jaron, kaj retenis la postenon ĝis la 18-an de junio 1473.
En 1478 plurajn semajnojn li malliberiĝis, ŝajne pro ligo al Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence).
Laŭ iuj raportoj - ekzemple de la franca historiisto Philippe de Commines - Robert Stillington estis la pastro kiu atestis antaŭ la estonta Rikardo la 3-a (Anglio) ke li estris riton per kiu Eduardo kaj Eleanor Talbot eniris edziĝkontrakton. Tiu atesto okazigis la detronigon de Eduardo la 5-a kiel nelegitimulo kaj la surtronigon de Rikardo la 3-a. Post kiam Henriko la 7-a gajnis la tronon, li malliberigis Robert Stillington, eble pro tiu atesto.
En 1487, post sia liberigo, Robert Stillington subtenis la pretendon de la fraŭdulo Lambert Simnel al la angla trono. Denove li malliberiĝis, ĉifoje dum la resto de sia vivo.
Poluvsie (apartigilo)
Poluvsie povas esti pluraj lokoj en Slovakio:
Viehhofen
Viehhofen estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Zell am See (germane Bezirk Zell am See, prononco, aŭ simple Pinzgau, prononco ). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Geografio
Troviĝas la komunumo je Glemm-valo inter Zell am See kaj Saalbach. Pro la multo da neregulitaj torentoj suferis la komumumo ofte de kotofluoj, ekz. en 1995, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006 kaj 2007. Tio eĉ malebligis pluan atingon de la vilaĝo de la ekstero. La plej alta monto en Viehhofen estas Oberer Gernkogel kun alteco de 2175 metroj.
La vilaĝa areo estas de ne tute 40 kvadratkilometroj el kiuj 58 procentojn konsistigas arbaroj kaj trionon alpopaŝtejoj. Nur ok procentojn oni utiligas agrikulture. Jen listoj kun ĉiuj najbaraj komunumoj de Viehhofen:
Historio
La unua instruado faritis en 1798 fare de la ŝuflikisto Hans Erlinger en sia ateliero. En 1840 alifunkciigitis la banejo de la supra gastejo lernejen. Tie sidis 60 lernantoj el ĉiuj ok klasoŝtupoj kune. Aldonitis dua klasĉambro en 1930/31 dume novkonstruo de lernejo estis ne antaŭ 1983.
En 1912 venis inondego kiu tuŝis la tutan valon. Ĝi eĉ disde malsupre truigis la morenan monteton sur kiu staras la preĝejo. Tiam parto de la tombejo fortrenigitis.
Mariana de Neoburgo
Maria Anna de Palatinato-Neoburgo (Duseldorfo, la 28-an de oktobro 1667 - Gvadalaĥaro, la 16-an de julio 1740), ankaŭ konata kiel Maria Anna de Neoburgo (aŭ Marianna), estis la filino de la elektanto de Palatinato kaj proedziĝa reĝino de Hispanio inter 1689 kaj 1700, geedziĝante kun Karlo la 2-a, la lasta monarko de la dinastio de la Habsburgoj. Ŝi fariĝis lia dua edzino, sed pro la probabla impotenteco de la monarko, li neniam havis infanojn, tamen ŝi ŝajnigis havi plurajn gravedecojn. Aliflanke, en la kunteksto de la sinsekva konflikto, li partoprenis la intrigojn de la tribunalo fare de la aŭstra flanko, sed liaj klopodoj rezultis senfruktaj kaj la trono estis lasita en testamento al Filipo la 5-a, fakte, kun la entronigo de la nova reĝo, Maria Anna retiriĝis de la kortego kaj ekloĝis en Toledo, tiam ekzilita al Bajono defendante la habsburgan flankon dum la Milito de hispana sukcedo, ĝis 1738, kiam ŝi estis permesita reveni al Hispanio.
Vaires-sur-Marne
Vaires-sur-Marne [vɛʁ syʁ maʁn] estas franca situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Vairois.
Tužiná
Tužina povas esti:
Vy-lès-Filain
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Bezas
Bezas [BEzas] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko Sierra de Albarracín.
Geografio
Ĝi estas ĉe la montaro Sierra de Albarracín, je 24 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas montara, abundas pinaroj de la specio pinastro, kaj transmigra brutobredado de ŝafoj. Bezas estas unu el sudokcidentaj municipoj de la regiono.
Bezas estas sur tre montara areo je 1 165 msm, tre malfacile komunikebla tra Gea de Albarracín oriente al Teruelo, sed nur farante grandan ĉirkaŭon.
Historio
En la areo estas rokpentraĵoj de prahistorio.