cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 4766
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Natrolito
Natrolito estas ofta mineralo el la zeolitgrupo en la mineralklaso de la „silikatoj kaj germanatoj“ kunl a kemia formulo Na2[Al2Si3O10]·2H2O. Ĝi estas kemie rigardata akvohava natrio-aluminio.silikato. Laŭ la strukturo natrolito estas skafaldosilikato.
Tongdaewŏn-guyŏk
Tongdaewŏn-guyŏk (koree 동대원구역), aŭ la Tongdaewŏn Kvartalo, estas unu el la 19 Kvartaloj (guyŏk) de Pjongjango, Nord-Koreio. Ĝi estas lokiĝinta norde de Sŏn'gyo-guyŏk (Sŏn'gyo-guyŏk Kvartalo) kaj sude de Taedonggang-guyŏk (Taedonggang Kvartalo). Ĝi situas orienta bordo de La Taedong Rivero. Ĝi establiĝis en oktobro de 1960.
Gyula Thuróczy
THURÓCZY Gyula [pr. turo:ĉi] estis hungara aktoro kaj reĝisoro naskiĝinta en Hídvég la 24-an de januaro 1885 kaj mortinta en Debrecen la 28-an de februaro 1959.
Kariero
Gyula Thuróczy en 1906 dungiĝis por tri jaroj al la teatro de Szabadka. Inter 1908–1911 li estis ano de la teatroj Magyar kaj Király, en 1911–12 de Pécs, en 1912–13 denove de Szabadka. Post 1921 lia kariero ligiĝis ĉefe al Debrecen, en jaroj 1926–1937 li ankaŭ reĝisoris. En 1937–38 li estis ano de la Teatro Művész. En 1939 li estiĝis direktoro kaj aperis ĉefe en la urboj de Transsilvanujo. En 1939–40 li ludis en la Fővárosi Operettszínház, en 1941–42 li estis ĉefsekretario de la Új Magyar Színház. Ekde 1945 ĝis 1949 li estis ano denove de la teatro de Debrecen.
Allanche (stacidomo)
Allanche estas fermita franca stacidomo sur linio -, situanta en  Allanche, en departemento Cantal, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Silůvky
Silůvky estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Brno-provinco, en Sudmoravia regiono. Ĝi etendiĝas en Bobrava montetaro surrande de naturparko Bobrava. Vivas ĉi tie.
Virle Piemonte
Virle Piemonte estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Najbaraj komunumoj estas Castagnole Piemonte, Osasio, Cercenasco, Vigone kaj Pancalieri.
Malmoralo
Per la termino malmoralo, kaj pli simple senmoralo, oni intencas la kontraŭon de la moralo, kaj nome la kontraŭo de tiu amplekso de reguloj kaj normoj gvidantaj la konduton de la homaj estuloj en diversaj historiaj epokoj kaj en la diversaj socioj.
La koncepto pri malmoralo, tial, estas iamaniere ligita ankaŭ al ŝanĝiĝo de epoko kaj spaco, kvankam oni devas sendube aserti ke ekzistas iuj fundamentaj principoj komunaj al ĉiuj konsciencoj, kies malobeo konstituas malkaŝan malmoralan agaron.
Iuj esploristoj pri la homa konscienco kaj sociologoj kaj filozofoj, eĉ konstatante tiun distingon de normoj sendependaj kaj normoj dependaj de eksteraj cirkonstancoj kaj de la laŭtempa variado de moralaj kondutoj, emas redukti ankaŭ tiujn de la natura morala leĝo al libera elekto de la socio tiel ke la tuta moralo fariĝas konvencio kaj elpensaĵo de la libera volo kaj malmoralo reduktiĝas al la nura malobeo de tiuj sociaj decidoj. (Historia materiismo, Sociologio, Psikoanalizo, André Gide, Hedonismo).
William H. Schulze
William H. SCHULZE (naskiĝis 1908 - mortis la 19-an de novembro 1993 en Hillsborough, Usono) estis dumviva UEA-membro, delegito dum 33 jaroj.
Malmoralo
Kutime la komuna konscienco opinias ke malmoralo realiĝas ĉu nivele de intenco (sekreta malamo, ekzemple) ĉu nivele de aktiveco (malamaj agoj konataj aŭ nekonataj).
William H. Schulze
Li estis eks-kasisto kaj honora membro de E-Ligo por Norda Ameriko, direktoro de ties informcentro (1965-1973). Dum multaj jaroj li korektis lecionojn de la tutlanda koresponda kurso. Iama komitatano de UEA, li subtenis ĝin per daŭra membreco en Societo Zamenhof kaj kiel patrono de la Novjorka oficejo. Lia edzino estis Cathy Schulze.
Malmoralo
Difino pri la kontraŭo de moralo estas ekstreme malfacila, foje, kaj komplika spite de iu neforigebla instinkto, en la homo, kiu lin gvidas konsciiĝi pri moraleco kaj malmoraleco (kaj senmoraleco).
Malmoralo en diversaj branĉoj de la homaj aktivecoj
En la arta sektoro, paroli pri malmoralo sonus, laŭ estetikuloj, ridinde: la arto estus malmorala kiam malbelas, nome ne estus arto. Malmorala povus esti, eventuale, la intenco aŭ la celo de la artisto. Tamen moralistoj ne ĉiuj konvenas en tiu juĝo ĉar la tuta homa aktiveco estas frukto de la homa libero.
En politiko, malfacilas fiksi limojn inter moraleco kaj malmoraleco ĉar ludas forte la rolo de subjektiveco: ekstreme, tamen, la natura morala leĝo urĝas por justa juĝo (ekzemple, en la kondamno pri genocido ktp). Kutime oni eksplicite kondamnas la principon laŭ kiu la celo pravigas la rimedojn; sed fakte malfacilas ĝis ne vidis praktikata en multege de politikaj socioj. Laŭ kristanismo tiu principo estas peko kiu postulas la reparacion.
Fine, la religioj ĉiam altrudis principojn kaj leĝojn kiuj morale devigas la kredantojn. En kristanismo la superaj leĝoj de moralo estas La Dekalogo kaj la leĝo de la senkondiĉa pardono: kristano konscie, libervole kaj grave ilin malobeanta, trafas senmoralon aŭ kulpon.
Aliaj projektoj
Vikivortaro:
István Pluhár
István Pluhár [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pluhár István estis hungara ĵurnalisto, raportisto, futbalisto, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis Pápai (kiel futbalisto).
István Pluhár naskiĝis la  en Tóváros, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
István Pluhár frekventis gimnazion en Győr, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Dum la studentaj jaroj li ankaŭ estis futbalisto, eĉ dufoje li estis membro de la nacia teamo en 1921. Pli frue jam ekde 1920 li estis sporta ĵurnalisto, paŝo post paŝo li havis pli altajn postenojn en la redaktejo. En 1928 li ĉesis la aktivan sporton, post 2 jaroj li debutis kiel la unua sporta raportisto de Hungara Radio. Inter 1931 kaj 1944 li instruis en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. En 1947 li false estis akuzita, poste nur ignorita.
Li edziĝis en 1930, vidviĝis en 1953.
Okulo (tipografio)
En tipografio, okulo estas areo de signobildo tute aŭ parte ĉirkaŭita de signobilda konturo. Okulojn kun fermitaj konturoj havas la literoj A, B, D, O, P, Q, R, a, b, d, e, g, o, p, la ciferoj 0, 6, 8, 9. Nefermitajn okulojn havas, ekz-e, c, f, h, s, 4.
Aperturoj vastaj kaj malvastaj
Aperturo estas la mankanta parto de la konturo, la kanalo per kiu la interna parto de nefermita okulo komunikiĝas kun la ekstero.
Diversaj tiparoj prezentas variadon en vasteco de la aperturoj. Tio precipe gravas por nekontrastaj tiparoj (kiaj plejparte estas tiparoj senserifaj), kies dikaj strekoj povas rezultigi tro malvastajn aperturojn.
Rockhausen
Rockhausen estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ilm de la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2020 estas parto de la komunumo Amt Wachsenburg. Fine de la jaro 2018 la tiam ankoraŭ memstara komunumo havis 276 loĝantojn. En Rockhausen, malproksime de la preĝejo, troviĝas la geografia centro de Turingio.
Historio
La origino de la vilaĝonomo ne klaras. Ĝi menciitis la unuan fojon en la 16.1, kaj en la 16.10.1194 en la majenca dokumentoregistro 2/588 sub la nomo Rockhusen; sekve tio havas la saman aĝon kiel la mencio de la nobelaj familioj Rockhausen. Ekde 1257 la komunumo nomiĝis Rockhusen, en 1259 Roc h husin, en 1277 Rogehusen, ekde 1302 Ruchhusen, en 1309 Roc husin, poste Rockhusin kaj ĉirkaŭ 1506 la nomo estis Roghusen. Verŝajne temis pri setlejo kreita fare de la frankoj apartenante al sistemo de gvatistaj stacioj. Laŭ la plej malnova endokumenta formo la nomo eble devenas de la popolo de la Rugioj. Laŭ al finaĵo "-hausen" oni supozas ke temis pri malnova franka reĝobieno interpretote ke la frankoj setligus tie ĉi orientĝermanajn Rugiojn. Eble poste la lokonomo iĝis la nomo de la nobelaj senjoroj de Rockhausen. La ĉefa parto de la nuna teritorio de Distrikto Ilm posedatis fare de la grafoj de Kevern estonte enklavon de la grafoj de Schwarzburg; ĝi estis parto de la administradujo Amt Arnstadt en la supera regadujo de Sc hwarzburg-Sonders ha usen.
La menciitaj senjoroj havis kiel rezidejon akvokastelon starigitan antaŭ 1240, la hodiaŭa Freigut, bieno ĉe la norduesta flanko de la vilaĝo. La etendiĝo sufiĉe da spaco faris maksimume por unu familio se oni taksas la cirkloforman areon ene de la ĉirkaŭanta akvofoso kun diametro de ĉ. 15 metroj. Krome atento faratu ke krom loĝejoj necesus ankaŭ stabloj kaj ekonomiejoj. En 1851 la bieno Freigut nove konstruitis. Ĝis nun konserviĝis spuroj de akvumita defendofosaĵo nutrita fare de Bache-rojo ĉirkaŭante la duonon de la tuto. De la akvokastelo, kiu hodiaŭ uzatas privatdome, nur malmultaj malaltaj murorestaĵoj nun videblas.
En la vilaĝo ekzistas ankoraŭ aliaj bienoj, ekz. la paroĥujo kiu nomiĝas nuntempe Evangelisches Kirchenzentrum. La nuna protestantisma Preĝejo Sankta Elizabeto estas novkonstruaĵo de 1690 kion patronecos la dinastio de Schwarzburg. Ekde 1994 la komunumo apartenas al la Distrikto Ilm; inter 1997 kaj la 31.12.2018 ĝi estis parto de Verwaltungsgemeinsĉaft [??] Riechheimer Berg. Poste, kune kun Kirchheim, forlasitis [??] tiu ĉi administradujo[??]; de tiam responsas prie Amt Wachsenburg. Hodiaŭ Rockhausen tre ŝatatas kiel loĝad-komunumo, danke al la proksimeco de la landĉefurbo Erfurto kaj aŭtoŝosea alkondukstrato direkta.
Ferenc Irinyi Kiss
IRINYI KISS Ferenc [irinji kiŝ] estas rumania hungara poeto, ĵurnalisto. Li naskiĝis en Irina la 4-an de marto 1947.
Moaba pasero
La Moaba pasero (Passer moabiticus), kiel ties nomo sugestas, estas birdo de la familio de Paseredoj kaj plej tipa genro de paseroj, troviĝanta ĉe la Rivero Jordano, Morta Maro, kaj en Irako, Irano kaj okcidenta Afganio. Oni konstatis iam ties reprodukton en Kipro (1981/1982) sed probable estas formortinta de tie nun. Ĝi estas migranta specio aŭ ege disigema, kvankam la regulaj vintrejoj de tiu nomadema specio estas ankoraŭ nekonataj, escepte pri la orienta raso kiu vintras en Pakistano. Aroj de la nomiga okcidenta raso troviĝis en vintro ege sude en Mezoriento.
Ĝi estas malgranda 12–13 cm longa pasero kiu reproduktiĝas en sekaj malaltaj teroj kun iom da arbustaro, inklude tamarikon, kaj aliron al akvo. Ili konstruas neston en arbo, kie la ino demetas 4-7 ovojn.
La masklo de Moaba pasero havas tre rimarkindan kapobildon kun grizaj krono, nuko kaj eĉ pli malhele vangoj, kaj tre nigra mallarĝa antaŭtuko tra la gorĝareo bordita flanke je blanko. Krome estas pala superokula strio kiu nuanciĝas al sablokolora malantaŭe kaj tre malkutima flava makulo en kolflanko inter suba antaŭtuko kaj vango. Estas ankaŭ nigra traokula strio kaj subokule blankeca makulo kontrasta kun la malhelgriza vango. La supraj partoj estas ruĝecbrunaj el nigraj ŝultroj kaj grizaj en supra dorso kun nigra strieco; la subaj partoj estas helgrizaj. La kruroj estas ruĝecaj. La beko estas tre dika ĉebaze kaj nigra.
La ino estas kiel malgranda Dompasero, kun strieca bruna dorso, grizecaj kapo kaj vango (kun hela superokula strio inter ili) kaj sablokoloraj subaj partoj. Ŝi estas pli pala kaj malgrandbeka ol sia parenco, kaj foje montras la flavan makulon de la kolflankoj.
La orienta raso P. m. yatii estas pli sablokolora, kaj la masklo havas flavan nuancon en subaj partoj.
Tiu specio manĝas ĉefe semojn, kiel aliaj paseroj. La ĉirpa kanto similas al tiuj de la Dompasero kaj de la Hispana pasero, sed ĝi estas pli milda. La flugalvoko estas altatona ĉi-ŭit. Tiu specio estas ofte silentema.
Boing (Italio)
Boing estas libera itala laŭtema televidkanalo eldonita de Boing S.p.A.
Historio
La rilato inter Mediaset kaj Turner Broadcasting System komencis en 1986, kiam la lasta, tra sia subranga Turner Entertainment, vendas en La Cinq franca televido rajtojn de kolorigata versio de la filmo Asphalt Jungle, sed tiam la du grupoj finis en eventoj jurprocesaj kun la heredantoj de John Huston (reĝisoro de la filmo), kiuj estis solvitaj nur la 6an de Aŭgusto, 1989.
Elizabeth Manson
Elizabeth MANSON (naskiĝis 1910 - mortis la 12-an de majo 1993) estis usona esperantisto kaj ofta apoganto de UEA-iniciatoj.
Ŝi verve aktivis en la loka E-societo ĉe la Novjorka oficejo de UEA. Kun sia edzo Julius, ŝi dum nultaj jaroj prizorgis la reprezentiĝon de UEA ĉe la sidejo de UN.
Molekulo
Molekulo estas kunmetaĵo, elektre neŭtra, de almenaŭ du atomoj, kiuj povas libere ekzisti. Ĝi estas la plej malgranda ero de kemia korpo konservanta ankoraŭ la ecojn de la tuto kaj nedisigebla per fizikaj procedoj.
Per kemiaj reakcioj, la molekuloj povas esti dividataj en pli malgrandajn eretojn, pluraj molekuloj povas kuniĝi en pli granda molekulo, aŭ du (aŭ pluraj) molekuloj povas interŝanĝi atomojn aŭ atomgrupojn (tiel nomataj radikaloj).
Ekzemploj de ordinara molekulo estas O2, (du atomoj de oksigeno), kaj CO2, karbona dioksido, unu atomo de karbono kaj du de oksigeno.
Priskribo
Molekulo estas la plej malgranda nedividebla parto de pura kemia substanco kiu havas sian unikan aron de kemiaj proprecoj, tio estas, ties potencialo por elteni ian aron de kemiaj reagoj kun aliaj substancoj. Tamen, tiu difino bone funkcias nur por substancoj kiuj estas komponitaj el molekuloj, kio ne okazas en multaj substancoj (vidu sube). Molekuloj estas tipe aro de atomoj kunligitaj per kovalentaj ligoj, tiel ke la strukturo estas elektre neŭtrala kaj ĉiuj valentaj elektronoj estas parigitaj kun aliaj elektronoj ĉu per ligoj ĉu en izolaj paroj.
La "inertaj" aŭ noblagasaj elementoj (heliumo, neono, argono, kriptono, ksenono kaj radono) estas komponitaj el izolaj atomoj kiel plej malgranda diskreta unuo, sed la aliaj izolaj kemiaj elementoj konsistas el ĉu molekuloj aŭ ĉu retoj de atomoj ligitaj unuj al aliaj iel. Identigeblaj molekuloj komponas familiarajn substancojn kiel akvo, aero, kaj multajn organikajn komponaĵojn kiel alkoholo, sukero, benzino, kaj la variaj kuraciloj.
Tamen, ne ĉiuj substancoj aŭ kemiaj komponaĵoj konsistas el diskretaj molekuloj, kaj ja plej el la solidaj substancoj kiuj dormas la solidan kruston, mantelon kaj kernon de la Tero estas kemiaj komponaĵoj sen molekuloj. Tiuj aliaj tipoj de substancoj, kiel la jonaj komponaĵoj kaj la ĉensolidoj, estas organizitaj tiel ke mankas la ekzisto de identigeblaj molekuloj per se. Anstataŭe, tiuj substancoj estas studataj kiel unuecaj formuloj aŭ unuecaj ĉeloj kiel la plej malgranda ripetata strukturo ene de la substanco. Ekzemploj de tiaj substancoj estas mineralaj saloj (kiel la tablosalo), solidoj kiel karbono kaj diamantoj, metaloj, kaj familiaraj silico kaj silikatmineraloj kiel kvarco kaj granito.
Unu el la ĉefaj karakteroj de molekulo estas ties geometrio ofte nomata ties strukturo. Kvankam la strukturo de diatomaj, triatomaj aŭ kvar-atomaj molekuloj povas esti triviala (linia, angula piramida ktp.), la strukturo de pluratomaj molekuloj, kiuj estas konstituitaj de pli ol ses atomoj (de kelkaj elementoj) povas esti ŝlosila pro sia kemia naturo.
Struktura formulo
La struktura formulo estas speco de ĥemia formulo. Ĝi indikas la strukturon (spacan aranĝon), laŭ kiu la atomoj de diversaj elementoj konsistigas unu molekulon de kemia kombinaĵo.
Struktura formulo notas la elementojn per iliaj simbolaj literoj. Por noti la strukturon ekzistas diversaj metodoj:
Movoj
La Brown-a movado, aŭ pli esperante braŭna movado, matematike priskribas la hazardajn movojn de "granda" partiklo, enmetita en likvon, kaj kiu kolizias kontraŭ aliaj "malgrandaj" partikloj (tio estas la molekuloj en la likvo). La rezulto estas malregula movado de la granda partiklo, kiun la botanikisto Robert Brown unufoje priskribis en 1827. Li observis movojn de partikloj en poleneroj de Clarkia pulchella (speco de natura floro en Nord-Ameriko), kaj poste de aliaj diversaj plantoj.
Molekula mekaniko
Molekula mekaniko estas metodaro kiun oni kelkfoje kvalifikas kiel branĉo kaj de teoria kemio kaj de komputika kemio. Ĝi, per uzo de la klasika mekaniko klopodas modelumi molekulajn sistemojn. La potencialan energion de ĉiu ajn sistemo oni kalkulas per fortokampoj. Molekula mekaniko povas esti uzata por pristudi kaj malgrandajn molekulojn kaj grandegajn biologiajn sistemojn.
Ĉiu molekulmekanika metodo havas la jenajn ecojn:
Teoriaj aspektoj
La studo de molekuloj pere de la molekula fiziko kaj la teoria kemio estas bazita ĉefe sur kvantumaj mekanikoj kaj temas esence pri la kompreno de la kemia ligo. La plej simpla el la molekuloj estas la hidrogenmolekula jono, H2+, kaj la plej simpla el ĉiuj kemiaj ligoj estas la unu-elektrona ligo. H2+ estas kombinaĵo el du pozitive ŝarĝitaj protonoj kaj unu negative ŝarĝita elektrono, kio signifas, ke la Ekvacio de Schrödinger por la sistemo povas esti solvita pli facile pro la manko de elektron–elektrona opozicio. Per la disvolvigo de rapidaj ciferecaj komputiloj, proksimumaj solvoj por pli komplikaj molekuloj ebliĝis kaj ili estas unu el la ĉefaj aspektoj de komputika kemio.
Klopodante difini rigore ĉu aranĝo de atomoj estas sufiĉe stabila por esti konsiderata molekulo, la IUPAK (Internacia Unio de Pura kaj Aplikata Kemio) sugestas, ke ĝi "devas korespondi al depresio de la surfaco de la potenciala energio kiu estas sufiĉe profunda por limigi almenaŭ unu vibrostaton". Tiu difino ne dependas el la naturo de la interagado inter la atomoj, sed nur je la forto de la interagado. Fakte, ĝi inkludas malfortajn ligospecojn kiuj tradicie ne estas konsiderataj molekuloj, kiel la dimero de heliumo, He2, kiu havas unu vibran ligostaton kaj estas izole ligita, kio estas ŝajne observebla je tre malaltaj temperaturoj.
Ĉu jes aŭ ne aranĝo de atomoj estas sufiĉe stabila por esti konsiderata molekulo estas esence funkcia difino. Filozofie, molekulo ne estas fundamenta ento (kontraste, por ekzemplo, al elementa partiklo); anstataŭe, la koncepto de molekulo estas la kemia maniero fari utilan aserton pri la fortoj de atom-skalaj interagadoj en la mondo kiun oni observas.
(12786) 1995 SU
(12786) 1995 SU estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la brita amatora astronomo Stephen P. Laurie elde Church Stretton (Shropshire, Unuiĝinta Reĝlando).
Neŭtrala Esperanto-Centro
Neŭtrala Esperanto-Centro en Prago estis entrepreno de Robert Bloch, sekretario en la ministerio por poŝto.
Robert Bloch perdis sian vivon en dummilita koncentrejo. Al la gvido de la Centro aliĝis eksĝendarmo Josef Vávrovský. La centro vendadis de 1931 diversajn esperantaĵojn, donis informojn precipe turistajn kaj afable prizorgadis diversajn aferojn por esperantistoj. La oficialaj organizaĵoj riproĉadis la fondinton pro la erariga titolo de lia entrepreno. En 1936 Bloch komencis denove labori organizite en la Landa Asocio akceptinte funkcion de ĝenerala sekretario.
Aŭtomato
Aŭtomato estas maŝino aŭ aranĝo, kiu certagrade funkcias sen interveno de homo. Speciale, aŭtomato povas esti
Röckingen
Röckingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ansbach kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
John L. Dahnke
John L. DAHNKE (naskiĝis 1918 - mortis en decembro 1992 en Portland, Oregono, Usono) estis dumviva membro, UEA-fakdelegito pri elektroniko.
.rw
''Ĉi tiu artikolo estas pri domajno de la alta nivelo. Pri la aliaj signifoj de la dulitera kombino vidu apartigilon Rw''.
.rw estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Ruando.
Eksteraj ligiloj
Toppdomän
Allanche
Allanche estas franca situanta en departemento Cantal, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Allanchois.
Giubiasco
Giubiasco estas komunumo de la komunumaro Giubiasco kaj la distrikto Belinzono en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 8364 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
Giubiasco situas en la ebenaĵo de Magadino ĉe la suda flanko de la montpasejo Monte Ceneri, sudokcidente de la kantonĉefurbo Belinzono. La komunumo, kiu apartenas al la aglomeraĵo de Belinzono, konsistas el la kernvilaĝo Giubiasco kaj la vilaĝoj Palasio, Pedvilla, Lôro, Motti kaj Sasso Piatto.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,23 km², de kiuj 19,3% estas kovritaj de arbaro, 38,5% servas por agrikulturo kaj 40,9% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Giubiasco limas en nordo al Monte Carasso, en nordoriento al Belinzono, en oriento al Pianezzo, en sudo al Camorino, en sudokcidento al Sant'Antonino, en okcidento al Gudo, kaj en nordokcidento al Sementina.
Trafiko
Tra Giubiasco pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2, kiu kondukas de Belinzono tra la montopasejo Monte Ceneri al Lugano, kaj la svisa aŭtovojo A2, kies plej proksima alveturejo Belinzono-Sudo situas 1 kilometron sude de la komunumo sur la teritorio de la komunumo Sant'Antonino. La stacidomo de Giubiasco situas ĉe la trajnlinio de Lucerno trans Gotardo al Chiasso. En Giubiasco de ĝi disbranĉiĝas la trajnlinio al Locarno. Krome en Giubiasco cirkulas diversaj buslinioj de la loka busreto de Belinzono.
Historio
La unua dokumenta mencio de Giubiasco datiĝas el la jaro 1186 kiel Cibiascum, kiam la imperiestro Barbarossa koncedis en Giubiasco la liberecrajtojn por la regiono de Locarno. Proksime de la stacidomo estis trovita vasta tombejaro kun 565 tomboj de la 11-a jarcento antaŭ Kristo ĝis la frua mezepoko. Dum mezepoko Giubiasco apartenis al la Grafejo Belinzono. Post la Batalo de Arbedo en la jaro 1422 ĝi estis submetita al la suvereneco de la dukoj de Milano, ĝis en la jaro 1499 ĝi estis konkerita de la Svisa Ĵurkomunumo kaj submetita al la Voktejo Belinzono. Post la kreo de Kantono Tiĉino en la jaro 1803 ĝi fariĝis ĉefloko de la komunumaro Giubiasco en la Distrikto Belinzono.
Anhalter Bahnhof (Berlino)
Anhalter Bahnhof estas la nomo de eksa stacidomo por interurba kaj regiona trafiko en Berlino. Ĝi troviĝas apud Askanischer Platz, ĉe Stresemannstraße en Berlin-Kreuzberg proksime al Potsdamer Platz. Ĝi estis konstruita kiel kapstacio antaŭ la prodoj de la jama urba muro (Berliner Zollmauer).
Hodaŭ postrestis nur ruinigita resto kaj la subtera metrostacio kun ĉi tiu nomo. La nomo rilatas al la regiono Anhalt (Anhaltio, kiu nun estas parto de la federacia lando Sachsen-Anhalt.
En la Esperanto vivo
Pri aliaj Esperantaj lokoj en Berlino
Alveno de Zamenhof 1908
Post la Universala kongreso en Dresden L. L. Zamenhof vizitis Berlinon, kie li prelegis en la urbodomo. Li alvenis trajne en la stacidomo.
Fried kaj Suttner
Alfred Hermann Fried bonvenigis Bertha von Suttner en la jaro 1902, kiu venis el Vieno por prelegi en Berlin kaj priparoli la fondon de Deutsche Friedensgesellschaft, en kies sino ekestis 1903 la unua Esperanto-organizo de Berlino (la nuna Esperanto-Ligo Berlin).
NGC 4767
NGC 4767 (aliaj indikoj — ESO 323-36, MCG -6-28-23, DCL 362, PGC 43845) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Péter Halász
Péter Halász [halAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Halász Péter estis hungara verkisto, ĵurnalisto, dramaturgo. Lia edzino estis Vali Rácz, liaj pseŭdonimoj estis P. Hard, T. Mollock, P. Shering, Pierre Pescer kaj Ravasz Miklós.
Péter Halász naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Munkeno (Germanio).
Biografio
Péter Halász frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li estis ĵurnalisto en pluraj gazetoj. Li aĝis 20, kiam li verkis la unuan romanon, baldaŭ li verkis pli ol kvin dek. En 1946 li edziĝis, poste li havis 2 gefilojn. Inter 1951 kaj 1955 li estis dramaturgo en la filma produktejo. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li kun sia plena familio disidis. Inter 1957-1987 li estis redaktoro de Radio Libera Eŭropo (ekde 1957 en Novjorko, ekde 1970 en Londono, ekde 1975 en Munkeno). Li pensiuliĝis en 1987, sed poste kiel ekstera membro li helpis la menciitan radion. Li ricevis hungarajn premiojn depost la socialismo inter 1993-2010.
Vische
Vische estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Najbaraj komunumoj estas Strambino, Vestignè, Borgomasino, Candia Canavese, Moncrivello (VC), Mazzè kaj Villareggia.
Dōgen
Dōgen (道元;, ), estas japana bikŝuo, fondinto de la budhisma skolo Sōtō de Zeno.
Unue li bikŝuiĝis sub la skolo Tendai en Kioto, sed la instruoj de la skolo ne kontentigis lin, do li vojaĝis al Ĉinio por serĉi pli aŭtentan budhismon, kie li restis dum kvin jarojn kaj finfine trejnis sub la bikŝuo Tiāntóng Rújìng, zena majstro de la skolo Cáodòng. Post reveni al Japanio, li komencis disvastigi la praktikadon de zazen (sidanta zeno) per verkoj kiel Fukanzazengi kaj Bendōwa.
Li finfine malligiĝis de la skolo Tendai kaj post daŭraj konfliktoj kun la povhava skolo, li forlasis Kioton kaj iris al la monta kamparo kie li fondis la bikŝuejon Eiheiji, kiu ankoraŭ estas la ĉefa bikŝuejo de la skolo Sōtō.
Dōgen estas konata pro sia kolekto da eseoj, Shōbōgenzō (正法眼蔵), kaj aliaj verkoj, kiel Eihei Kōroku kaj Eihei Shingi, la unua kodo por bikŝuoj verkita en Japanio.
Nomoj
Dōgen estas konata per sia titolo kiel ĉefbikŝuo ĉe Eiheiji, Dōgen-zenji (道元禅師); per la nomo de sia bikŝuejo, Eihei Dōgen (永平道元); per nomo, kiun li uzis en la estinteco, Kigen (希玄); per la postmorta titolo (okurina) donita al li de la imperiestro Meiji en 1879, Kōso Jōyō-daishi (高祖承陽大師), aŭ per la titolo Busshō Dentō-kokushi (仏性伝東国師) donita al li en 1854 de la imperiestro Kōmei.
Faddija - La legge della vendetta
Faddija - La legge della vendetta estas itala filmo aperinta en 1950. Ĝi estis reĝisorita de Roberto Bianchi Montero. Faddija - La legge della vendetta estis originale filmita en la itala lingvo.
En la filmo interalie aperas la aktoroj Otello Toso, Luisa Rossi kaj William Tubbs.
Ha (kanao)
は (hiragana) aŭ ハ (katakana) estas litero de la japana kanao. Prononcata kiel [ha]. Antaŭ Nara-epoko, estis legita kiel [pa], ekde Heian-epoko, estis legita kiel [fa, IFA:φa]. Tiu litero estas 26-a litero de Goĵūon, 3-a litero de Iroha.
Hencse
Hencse [henĉe] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.
Ha (kanao)
Ba
ば (hiragana) aŭ バ (katakana) estas prononcata kiel [ba]. Tiu litero estas signifata Ha kun Dakuten, Sekve voĉa [pa] en pre Nara-epoko.
Hencse
Situo
Hencse situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Kadarkút troviĝas 5, Nagyatád 25, Szigetvár 26, Kaposvár 27 km-ojn.
Ha (kanao)
Pa
ぱ (hiragana) aŭ パ (katakana) estas prononcata kiel [pa]. Tiu litero estas signifata Ha kun Han-dakuten.
Malgranda Ha
ㇵ estas uzata por Ajnua lingvo. Tiu litero havas [-h] sonon poste vokalo [-a]
Svinná (Horšovský Týn)
Svinná estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Horšovský Týn en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 7 km nordokcidente de Horšovský Týn. En la jaro 2009 estis ĉi tie registritaj 13 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Svinná situas en katastra teritorio Svinná u Štítar kun areo 1,45 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1235.
2821 Slávka
2821 Slávka estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1978 de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
György Kohán
György Kohán [djordj], hungare Kohán György, Esperante Georgo Kohán estis hungara pentristo kaj grafikisto.
György Kohán naskiĝis la 1910 en Gyulavári (nuntempa urboparto de Gyula). Li mortis la 1966 en Gyula.
Vivo
György Kohán frekventis ĉeflernejon pri pentrado en Budapeŝto, kie li lernis de Oszkár Glatz. En 1930 li studvojaĝis al Parizo. Post 3 jaroj li iris al Hódmezővásárhely, kie li konatiĝis kun aliaj artistoj. En la fruaj 1950-aj jaroj li estis malpermesita, ĉar lia stilo ne konvenis al la unusola partio. Li ricevis premion Kossuth en 1966, inter 1959-1964 ankaŭ aliajn premiojn.
Damo (titolo)
Damo estas: Honora nomo per kiu, la mezepokaj eŭropaj kavaliroj kaj poetoj montris sian korestrinon. (NPIV)
Ankaŭ edzino de nobelo foje nomiĝas damo.
Damo estas virina honortitolo en Britio.
Nia Damo estas la nomo donita al la Virgulino Maria.
Hoĥoto
Hoĥoto ĉine 呼和浩特 estas metropolo, universitata urbo en Ĉinio, fine ĉefurbo de Interna Mongolio. La mongoloj nomumas la urbon Blua urbo.
Geografio
Hoĥoto etendiĝas sur altebenaĵo en la norda parto de la lando.
Historio
Hoĥoto fondiĝis en la 1580-aj jaroj. Baldaŭ fortikaĵo konstruiĝis. Ankaŭ apude alia urbo konstruiĝis, la 2 urboj unuiĝis en 1913 sub nomo Guisi. La japanoj okupis ĝin en 1937 kaj la loknomo renomiĝis al Hoĥoto.
Alex Dias Ribeiro
Alex Dias Ribeiro (7-an de novembro 1948 en Belo Horizonte, Brazilo) estas brazila aŭtomobila konkursisto.
Li konkursis en Furmulo unu en 1976 kaj 1977, lia pelj bona lokumo estis la 8-a loko, kiun li povis ankoraŭfoje ripeti. Ribeiro-n rimarkis la Teamo Hesketh Racing, kiam en 1973 la brazilano iĝis majstro en Formulo Ford.
Hoĥoto
Ekonomio
Hoĥoto produktas precipe laktojn kaj laktaĵojn. Tio estas tre grava ankaŭ la tuta lando.
Alex Dias Ribeiro
Post sia aktiva kariero, li estis ĝis 2008 gvidisto de ambulanco de Formulo Unu.
Ribeiro, kiu havis konstante la skribon „Jesus saves“ sur sia kasko kaj tio aperis sur lia aŭtomobilo, estis plej prominenta membro de unuiĝo „Christians In Motorsport“.
Hoĥoto
Klimato
En Hoĥoto la jara averaĝa temperaturo estas 7 °C. La vintroj estas longaj, sekaj kaj malvarmaj kun oftaj frostoj. Jare pluvas aŭ neĝas po 400 mm. En ĉiuj monatoj pluvetas, en julio kaj aŭgusto pluvas. Foje sabloŝtormoj okazas.
Trafiko
Hoĥoto havas internacian flughavenon kaj aŭtovojon. Fervojo trafikas ekzemple al Pekino kaj Mongolio. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.
Visone
Visone estas komunumo de Italio.
.sb
.sb estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo por Salomonoj.
Listo de asteroidoj (69001–70000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 69001 ĝis 70000.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Krom numeron, okazas, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.
31954 Georgiebotev
31954 Georgiebotev estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Georgie Botev, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2015 pro sia projekto pri. Li estis lernanto ĉe la Massachusetts Academy of Math and Science en Worcester (Masaĉuseco, Usono).
Khan Academy
Khan Academy (oficiala nomo en la angla, tradukebla Akademio Khan) estas usona neprofitcela organizaĵo fondita en 2008 de Salman Khan, kun la celo provizi al ĉiu persono la ŝancon spekti registritajn klasojn, pri diversaj temoj, iam ajn kaj ie ajn.
En la retejo de la Kahan-Akademio estas ĉirkaŭ 3 000 filmetoj daŭrantaj averaĝe po 10 minutojn, kiuj traktas diversajn temojn: matematiko, historio, sano kaj medicino, ekonomio, fiziko, kemio, biologio, astronomio, kosmologio, organika kemio, usona juro, arthistorio, mikroekonomiko, makroekonomiko kaj komputiko. La videoj estas konservitaj en la retserviloj de Jutubo. La projekto estas subtenata de la Fondaĵo Bill kaj Melinda Gates kaj Guglo.
La komenco de la projekto estas reta asistado en la matematikaj studoj, kiujn Khan volis doni al sia kuzo. Aktuale en 2018, pli ol 70 milionoj da homoj uzas Khan Academy, el kiuj 2,3 milionoj da studentoj uzas ĝin por prepari por la SAT. En februaro 2023, la Khan Academy-kanalo sur YouTube havas 7.74 milionojn da abonantoj kaj Khan Academy-vidbendoj estis spektitaj pli ol 2 miliardoj da tempoj.
La vizaĝo de la instruisto ne estas videbla en la registritaj lecionoj. La spektanto vidas nigran ekranon, kiu simulas klasĉambran tabulon sur kiu la instruisto klarigas la lecionon per sia voĉo dum desegnado de diagramoj per muskursoro kaj solvante ekzercojn. Lernejoj en Kalifornio, kiuj partoprenis lerneksperimenton bazitan sur la lecionoj de Kahan, fakte renversis la rilaton inter vizaĝ-al-vizaĝa lernado kaj hejmtasko: la hejmtasko konsistas el spektado de la videoj de Kahan pri nova lernomaterialo, dum en la klasĉambro la instruisto nur trapasas. la studentoj, kiuj solvas ekzercojn kaj helpas tiujn, kiuj havas malfacilaĵojn.
Janka Kulcsár
Janka Kulcsár [kulĉAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kulcsár Janka estas hungara pianisto.
Janka Kulcsár naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Janka Kulcsár maturiĝis en konservatorio en sia naskiĝurbo, dum la lernojaraj somerpaŭzoj ŝi ofte partoprenis en kursoj, kiel la Internacia Muzika Renkontiĝo en Balassagyarmat. Ŝi studis en pedagogia filio de Muzikarta Universitato Ferenc Liszt, ŝia plej grava instruisto estis Lehel Both. Ŝi aĝis 20, kiam ŝi atingis la unuan lokon en piankonkurso pri studentoj. En 2004 ŝi ekinstruis en muziklernejo, post 2 jaroj ŝi estas ankaŭ pianista akompananto de kantistoj. Ekde 2009 ŝi studis en la Muzikarta Universitato de Ádám Medveczky. En 2011 ŝi estis fondinta membro de firmao Moltopera, kie ŝi estas pianisto, pianista akompananto.
Monto Gibson (Okcidenta Aŭstralio)
La Monto Gibson situantas ĉe la sekcio Wubin - Monto Magneto de la Granda Norda Aŭtovojo en la mezokcidenta regiono de Okcidenta Aŭstralio.
Ŝafo kaj konservado
Monto Gibson estas ankaŭ la nomo de paŝteja bieno (ŝafejo), kaj de naturkonserva projekto
Minado
Komence de la 20a jarcento estis oresplora areo, kaj plue estis interesa dum iome da tempo. kaj nune estas loko de fererca minejo
La fererca minejo kaj ties funkciado estis haltigitaj ofte pro negocado inter la minentreprenoj kaj ties klientoj
Fero estis movigita unue per ŝoseo al Perenjori (Okcidenta Aŭstralio) kie ĝi estis portita per fervojo al la haveno de Geraldton.
Mordvio
Mordvio aŭ Mordvujo estas respubliko (federacia subjekto) de Rusio fondita en 1930. Ĝi akceptis sian nomon de etno mordvoj laŭ tutrusia popolnombrado de 2002 reprezentanta nur 32 procentojn de tuta regiona loĝantaro — plimulto estas la 61 procentoj de rusoj al kiuj aldoniĝas 6 procentoj da tataroj.
Parolantoj de du mordvaj lingvoj (erzja kaj mokŝa) en pasintaj jarcentoj estis pli premataj asimiliĝi al rusa kulturo ol ĉirkaŭaj etnoj, kaj nuna etna disdivido de la regiono montras tiun fakton.
Ĉefurbo de la respubliko estas urbo Saransk (297,4 mil loĝantoj en 2002).
Loĝantaro
En 2015 Mordvio enhavas ĉirkaŭ 800 mil loĝantojn, el ili 61,2 % estas urbanoj.
Lingvoj
Mokŝa lingvo estas parolata ĉefe en okcidenta kaj centra partoj de Mordvio, erzja lingvo estas parolata ĉefe en orienta parto.
Rinyakovácsi
Rinyakovácsi [rinjakovAĉi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. En la loknomo kovács signifas: forĝisto.
Situo
Rinyakovácsi situas sur tre mildaj deklivoj, fine de mallonga sakovojo. Kadarkút troviĝas 7, Kaposvár 22, Nagyatád 24 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis pri paroĥa preĝejo de la vilaĝo en la 1330-aj jaroj. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La rehomiĝo okazis post 1720. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, kuracejo, migra poŝto.
Forrest Smithson
Forrest Custer Smithson (26-an de septembro 1884 en Portland, Oregono; mortis la 24-an de novembro 1962 en Contra Costa County, Kalifornio) estis usona atleto, barierkuristo.
Smithson studis teologion en la Oregona Ŝtata Universitato. Li gajnis en 1907 kaj 1908 majstran titolon en la Amateur Athletic Union en la 120-jarda barierkuro. Ĉe finalo de la 110-metra barierkuro de la olimpiaj ludoj de 1908 en Londono, staris kvar usonanoj ĉe la starto. La finalo okazis sur grasa vego, kaj eĉ la barieroj ne similis al tiuj de hodiaŭ. La barieraj piedoj troetendiĝis en ambaŭ direktoj, tiel la barieroj ne estis facile venkebaj kaj oni eĉ iĝis diskvalifikitaj se multajn barierojn renversis. Smithson venkis la konkurson en 15,0 sekundoj kaj subis la monderekordon de Alvin Kraenzlein je 0,2 sekundoj.
La dismonda legendo, ke Smithson venkis la ormedalon de kun biblio en la maldekstra mano, tiel protestante kontraŭ la dimanĉa konkurso, estas pruveble falsa. Unue, oni ne faris konkursojn en dimanĉo, due la afero tute ne estis menciita en la siatempaj ĵurnaloj, oficiala sciigo. La legendo estiĝis surbaze de foto, kiu aperis en la oficiala informilo. Do, tiu foto estiĝis post la konkurso kaj estas arta prezentado de kuro. La sola vero estas, ke Smithson estis forte kredulo.
Tafofobio
Tafofobio estas timo esti entombigota vivanta. Ĝi estis ofta en Eŭropo kaj Usono de la malfrua 18-a jarcento ĝis ĉirkaŭ la Unua mondmilito.
Lázaro Cárdenas (Quintana Roo)
Lázaro Cárdenas estas unu el la 9 komunumoj de la meksika subŝtato Quintana Roo, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko)
La ĉefurbo de la komunumo estas Kantunilkín. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 23007.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22357 loĝantojn. El tiuj estis 11478 viroj kaj 10879 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3881 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo. Sur la teritorio de la komunumo ekzistas 58 loĝlokoj (laŭ INEGI statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La ĉefaj estas la sekvaj:
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 17546 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 10154 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 57,9 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).
Hey, Vern, It's Ernest!
Hey, Vern, It's Ernest! estas usona desegnofilma serio. Ĝin kreis, verkis John R. Cherry III, kiu ankaŭ kontribuas la programon ofte per sia voĉo. La serion ekelsendis la televida kanalo CBS en 1988.
Historio de la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio
Ĉeĥio
Historio de la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio estas publikaĵo kompilita laŭ manuskriptaj tekstoj de d-ro Stanislav Kamarýt (1883-1956), kompletigita de la editoj kaj eldonita en 1983 en Praha kiel eldonaĵo de Ĉeĥa Esperanto-Asocio.
Kompilado
La editoroj Jan Werner, Jaroslav Mařík, Vuk Echtner kaj Zdeněk Hršel mem priskribas la estisĝon de la libro en la antaŭparolo:
Estis la Someraj Esperanto-Tendaroj (SET) en Ĉeĥoslovakio, aranĝataj ĉiujare de 1952 kiel ennatura studkursaro precipe por la junularo, kiuj en siaj lecionoj pri la historio eksentis mankon de manlibro pri la historio de la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio. D-ro Kamarýt volonte akceptis la instigon de SET en Žimrovice kaj fervore eklaboris sur tiu ĉi ĝis nun neplugita kampo. Lia partopreno en la movado ekde la jaro 1980 plifaciligis la taskon.
Kamarýt finis la verkadon en la jaro 1955. Laŭ la letero al Vlastimil Novobilský, la posta aŭtoro de la literatur-historia manlibro por SET [340], Kamarýt jene imagis la finan parton de sia Historio: "Mi prezentas al mi, ke la historio finiĝos en 1952, kiam ĉesis aperadi la Asocia organo Esperantista kaj Esperanto-Asocio en ĈSR estis likvidita. Tiam komencis agadi organizite kaj konscie nia Junularo. Estus bele fini per aparta ĉapitro pri tiu (junulara) epoko. Tial mi tre dankus vin, se vi sendus al mi materialon, kiun vi ricevos de viaj [junularaj] delegitoj kun eventualaj rimarkoj viaj pri sintenoj kaj meritoj de unuopuloj.“ Sed la subita morto [ 1956-07-30 ) malhelpis lian planon.
Nur post 15 jaroj aperis ideo publikigi la verkon de d-ro Kamarýt, okaze de la konferenco en Brno traktanta la historion de la movado en niaj landoj [ 1971-06-12/13 ]. La manuskripton afable disponigis la filino de la aŭtoro, prof. Zdenka Gruberová en Prago.
La verko estis trovita nepreta por preso, estis necese submeti ĝin al ampleksa redakta laboro, kiun unue prenis sur sin Vuk Echtner, poste en 1978 Jan Werner, kiu fine de 1979 en la redaktan kolektivon akceptis duopon Jaroslav Mařík kaj Zdeněk Hršel. La ĉefa tasko de J. Mařík estis kunlabori super la indekso de personoj, krom tio li grave kontribuis per pluraj kompletigaj detaloj kaj tutaj tekstopartoj. La ĉefa tasko de Z. Hršel estis kompili la bibliografian indekson, plu li helpadis verkontroli iujn informojn donitajn en la verko.
Per la indeksoj ni celis malpezigi la tekston, forigi person-datojn kaj bibliografiajn indikojn pri libroj kaj tamen konservi ilin en la verko, ja eĉ ampleksigi kaj alirebligi, ĉar la manuskripto ĝuste el tiu vidpunkto estis nekompleta.
Malgraŭ nia peno ni ne sukcesis trovi datumojn pri pluraj personoj kaj publicaĵoj, precipe el la malnova aŭ iom malnova tempo (pro likvidoj de la Asocio kaj la membro-kartotekoj, pro gazet-eldona vakuo en iuj periodoj, nealireblo de iuj malnovaj gazet-kolektoj, neprecizaj gazet-informoj, malhavo de serioze kaj fake gvidata arkivo, ofte tre nekontentige prizorgataj bibliotekoj k. a.). Kiomgrade ni sukcesis, vi konstatos mem. Kaj se vi scias pliajn datumojn, liveru ilin al la responda redaktoro de tiu ĉi libro ĉu rekte, ĉu pere de ĈEA en Prago cele por eventuala plua eldono de la verko.
Kiu konis d-ron Kamarýt, tiu scias, ke lia Esperanto estis rapide fluanta, mallongvokala, portanta trajtojn kvazaŭ malnovtempajn, tamen riĉa. La teksto posedas liajn lingvajn specifaĵojn, ekzemple en frazkonstruo, en ioma neglektado de la difina artikolo. La redakta laboro ne estis facila ankaŭ pro konstanta prikonsiderado de la specifaĵoj, kiuj en iuj kazoj bezonis korekton. Plurloke ni do metis la gramatikan artikolon, ŝanĝis vortordon, precipe en kazo de adverboj, kies pozicio ludas gravan rolon en rilatigo nur al sekvanta frazelemento.
Estis necesaj kelkaj kompletigoj de la teksto mem. Tiujn ni laŭ subjektiva prikonsidero aŭ envicigis kun atentigo pri redakcia aldono (A. d. 1. red.) aŭ noto (N. d. 1. red.), aŭ, se ili havis karakteron de nura prifakta elnombro, simple aldonis en la tekston sen atentigo pri editora tuŝo.
Plej ampleksa kompletigo rilatas la radioelsendojn en la ĉapitro 5.26., ĉar ne estis trovita en la postlasaĵo la manuskripta folio n-ro 196. La folio probable enhavis tekston pri la artoprogramoj de Radio Praha. La ĉapitro pri radioelsendoj estis do rekonstruita, iom pli detale, fare de J. Mařík. Li parte uzis raportojn de Kamarýt en "Esperantista“ kaj parte verkis novan tekston surbaze de siaj spertoj en la elsendoj el Prago kaj surbaze de reserĉoj en la gazetaro. E1 la origina manuskripto devenas la teksto 5.26.1. kaj parte 5.26.6.
Ni devas mencii ankaŭ, ke ne estis trovitaj la folioj 200-206 de la manuskripto. Ilian enhavon ni ne sukcesis difini, sed ni decidis aldone kompili informon pri niavidpunkte diskutebla temo "Interhelpo“, ĉar la laborista temo estis apud la mankantaj folioj.
La verko tempe ampleksis la movadon ĝis 1955. La redaktantoj konsideris utile ampleksigi ĝin per koncizaj faktoj ĝis fondiĝo de la nunaj Ĉeĥa Esperanto-Asocio kaj Asocio de Esperantistoj en SSR. Tiu ĉi aldono formas la sesan ĉapitron.
Ni kredas, ke publikigo de la "Historio“ verkita de Kamarýt estas ago utila. Ne estas necese polemiki pri tio, ĉu la verko estas nura kroniko de la movado, ĉu rememoroj de unu el niaj unuaj kaj elstaraj pioniroj de la movado, ĉu kompetenta scienca prihistoria verko. Ni scias, ke ni helpis savi verkon gravan, informoplenan kaj interesan: Ni deziras, ke ĝi estu kiel tia akceptita de la publiko, kaj ne lastvice, ke ĝi servu en formado de esperplena futuro de lingvo internacia.
Vicente Rojo Lluch
Vicente ROJO LLUCH [ROĥo JUĈ] (Fuente la Higuera, Provinco Valencio; 8-a de oktobro 1894 - Madrido, 14-a de oktobro 1966) estis hispana militisto, ĉefo de la Alta Stabanaro de la Popola Armeo de la Respubliko dum la Hispana Enlanda Milito. Ĝi estis konata pro sia partopreno estre de la fortoj de la respublika flanko dum la milito en la defendo de Madrido, same kiel en la planado de operacoj por la Batalo de Ebro, (okupante jam la postenon de Generalo de la Alta Stabanaro), por tiu de Brunete, kaj fine por la Plano P pri atako en la areo de suda Ekstremaduro. ​ Kvankam li estis en la respublika flanko, li mem difinis sin kiel romkatolika. ​ Je la fino de la milito li estis ekzilita en diversaj landoj: Francio, Argentino kaj Bolivio. En 1957 li sukcesis reveni en Hispanio kaj estis juĝita pro "helpo al la ribelo" ( la frankisma juro ŝanĝis la akuzojn kaj konsideris "ribelantoj" la kontraŭribelantoj) kaj perdis sian militistan karieron. Li estis aŭtoro de diversaj libroj rilataj al la historia rakontaro de la Hispana Enlanda Milito, same kiel pri la socia etoso kiu ĉirkaŭis la konflikton. Dum sia vivo, antaŭ kaj post milito, li estis profesoro kaj publikigis diversajn librojn specializitajn pri diversaj fakoj de la militscienco.
Militista kariero
Lia patro estis militisto en la Milito por la Sendependigo de Kubo, de kie revenis malsana. Fakte li mortis antaŭ la nasko de Vicente. Tiu, orfo je patro, orfiĝis ankaŭ je patrino estante 13jaraĝa, kaj li devis eniri en la militista kariero, pro familia neceso. Li studis en la Alkazaro de Toledo, kiu jarojn poste estos scenejo de unu el liaj militepizodoj. Li komencis miltkarieron en Barcelono, kie li devis fronti strikojn de la laborista movado, dum li loĝis kun sia pli aĝa frato, Fernando, kiu aktivulis en mala flanko, kiel laboristo.
Poste li petis sendadon al Hispana Maroko, kie la Rif-milito ebligis pli bonajn enspezajn kondiĉojn. Tie li partoprenis en militoperacoj, atingis la rangon de kapitano, ekkontaktis kun la movado de la militistaj juntoj, sed nekontenta kun la milita etoso, revenis en Katalunion, kaj poste iĝis profesoro en la alkazaro de Toledo, en kies posteno li restos dum unu jardeko. Tiam li forte kontribuis al la militscienco kaj kurioze iam disvolvigis kiel militekzerco kun lernantoj planon por trapasi la riveron Ebro, kio poste okazos reale dum la Batalo de Ebro. Poste li plenumis aliajn altajn postenojn kaj jam kiel komandanto ekkonis la sintenojn de la altaj oficiroj, tuj antaŭ la puĉo kiu rezultos en la enlanda milito.
Enlanda milito
Je la komenco de la milito, li partoprenis en la reorganizado de la Popola Armeo de la Respubliko dum li alterne intervenis ankaŭ en defendo de Madrido, atakita el la nordmadrida montaro kaj el Ekstremaduro. Ĝi estis konata pro sia partopreno en kurioza epizodo en la Alkazaro de Toledo, kie li iam estis profesoro. Tie li devis proponi kapitulacon al la ribelinta kolonelo José Moscardó, kvankam li sciis ke tiu ne akceptos. Li eniris en la Alkazaro, salutis iamajn kolegojn kaj revenis al Madrido informi la registaron.