cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
David Muradjan
David Mouradian estas diplomito de la Erevana Ŝtata Universitato, de la Filologia Fakultato. Lia laboro kiel romanverkisto estis unuafoje publikigita en 1969 en la pionira revuo por infanoj. Lia unua publikigita libro, Mi volas diri al vi, estis en 1976. De 1977 ĝis 1999, li laboris en filmstudio Armenfilm kiel verkisto. Li pritraktis televidajn programojn pri kino kaj arta kino, pri kiuj li estis sekretario inter 1994-1996, kaj estis reelektita en 2001.
Profesoro ĉe la Nacia Instituto pri Filmo kaj Teatro Muradjan tre okupiĝas pri institucioj kaj landaj organizaĵoj. Inter 1999 kaj 2000, li iĝis la vicprezidanto de studio Hajfilm. Ĝi efektivigas plurajn agadojn. Inter 1994-1996 kaj 2001-2008, li estis la vicprezidanto de la Unuiĝo de Armenaj Verkistoj. Inter 2008-2010, li fariĝis vicministro de la Ministerio pri Kulturo antaŭ eksiĝi. Dum multaj jaroj li administris televidon kaj verkis plurajn filmojn.
Tschifflik Zweibrücken
La plezurkastelo Tschifflik (la nomo venis de la turka Çiftlik signifas „bieno“) en la palatinata urbo Zweibrücken en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis konstruata inter 1715 kaj 1716 de Stanislaus I. Leszczyński, reĝo de Polio kaj granduko de Litovio (1704−1709 kaj 1733−1736) kiel somerrezidejo. Laŭ liaj ideoj la sveda konstrumajstro Jonas Erikson Sundahl planis kaj realigis la kastelon. La „Tschifflik“ estas tipa ekzemplo baroka ĝardenarĥitekturo.
Durjodano
En la epopeo Mahabarato, Durjodano estas la pli aĝa filo de la reĝo Dritaraŝtro kaj la reĝino Gandari kaj la pli aĝa el la cent fratoj kaŭravoj, kaj la ĉema malamiko de la pandavoj.
Li estis avataro de la demono Kali. Ĉi tiu demono alpropriĝis la animo de la reĝo Nala, devigante lin ludi je ĵetkubludo kaj tiel perdante sian regnon.
En la regiono Kumaon (en Uttranchal) ekzistas kelkaj temploj kun belaj skulptaĵoj dediĉitaj al Durĝodano kie li estas malpli-grava dio. La okanoj diras ke la montaraj triboj de Kumaon batalis en la milito de Kurukŝetro flanke de Durĝodano.
Facebook
Facebook (angla prononco, ), en Esperanto ankaŭ Vizaĝlibro  aŭ sone adaptita Fejsbuko  , estas interkona retejo lanĉita la.
ALMA (radioteleskopo)
ALMA estas tre granda radioteleskopo en Atakama-Dezerto, norda Ĉilio. Ĝi konsistas el 66 tre precizaj antenoj, kiuj observas je ondolongoj inter 0,3 kaj 9,6 mm. La interferometro havas multe pli altan sensivecon kaj dissolvon ol ĉiuj aliaj submilimetro-teleskopoj. La alta sensiveco estas atingita per la granda nombro de unuopaj teleskopoj.
Facebook
La retejo ebligas al iu ajn pli aĝa ol 13 jaroj senpage krei personan paĝon kun tekstoj kaj bildoj. Uzantoj povas interkonektiĝi fariĝante "amikoj", konigi bildojn kaj aliajn dosierojn, lasi mesaĝojn sur la paĝoj de aliaj uzantoj kaj aldoniĝi al grupoj de uzantoj, organizitaj laŭ komuna intereso (deveno de la sama loko, la sama lernejo, universitato aŭ laborloko ktp).
Facebook fariĝis la plej populara interkona retejo en la angla-lingva mondo kaj kelkaj aliaj regionoj. Ĝi ekhavis pli ol miliardo da uzantoj en la jaro 2013. En aliaj regionoj de la mondo oni ankoraŭ preferas aliajn retejojn.
Ĉi tiu retejo ankaŭ altiris kritikojn pro siaj reguloj pri privateco kaj pro la fakto ke estas tre malfacile por uzantoj forviŝi sian konton. Facebook estis malpermesita en kelkaj landoj, inkluzive de Sirio, Irano, Birmo kaj Butano.
Podskalie
Podskalie, hungare Egyházasnádas [edjhAzaŝnAdaŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Facebook
Historio
Mark Zuckerberg fondis «The Facebook», la 4-an de februaro 2004.
Podskalie
Situo
Podskalie situas sub monto 720 m-ojn alta, fine de aĉa sakovojo. Považská Bystrica troviĝas je 13 km-oj.
Facebook
Avertoj
Oni bone atentu dum la eniraj paŝoj, kiujn butonojn oni jesas.
Podskalie
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1332 laŭ tiama hungara ortografio "Eghazasnadasd". Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Podszkál, poste ĝi rericevis la originan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Egyházasnádas 269 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Vágbeszterce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Podskalie 154 homoj, (152 slovakoj).
Facebook
Forigado de mesaĝoj
En 2016, uzanto registrita en Irlando publike konigis novaĵartikolon el la aŭstria retejo oe24.at akompane de siaj komentoj. La mesaĝo, kiu temis pri la aŭstra politikistino Eva Glawischnig-Piesczek, tiama prezidantino kaj proparolantino de la partio La Verduloj – La Verda Alternativo, akompane de siaj komentoj, kiuj traktis ŝian partion kiel faŝista kaj nomis ŝin «korupta stultulino» kaj «abomeninda perfidulino».
Podskalie
Komunumoj Nádasd en Hungara Reĝlando
En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.
Facebook
Forigado de mesaĝoj
Glawischnig-Piesczek procesis en Aŭstrio pri misfamigado kaj gajnis. Oni ordonis al Fejsbuko forigi la mesaĝon, kaj ĝi malvidebligis la mesaĝon nur en Aŭstrio. Sed ŝi insistis ke tio okazu tutrete, do, la supera kortumo de Aŭstrio transdonis la aferon al la Justica Kortumo de Eŭropaj Komunumoj, petante klarigojn pri la eŭropunia juro.
Podskalie
Komunumoj Nádasd en Hungara Reĝlando
Detaloj estas en la listo de hungaraj loknomoj kun "nádasd".
Facebook
Forigado de mesaĝoj
La, la Justica Kortumo de la Eŭropa Unio verdiktis favore al la demandantino Eva Glawischnig-Piesczek, permesante al aŭstria kortumo postuli ke la sociamaskomunikilo Fejsbuko forigu el sia retejo mesaĝon publikigitan de irlanda uzanto. Ĝia verdikto fakte ordonis, ke kortumo de iu ajn eŭropunia lando rajtas postuli de Fejsbuko forigi misfamigajn informojn el ĉiuj paĝoj, senkonsidere de tio uzantoj de kiuj landoj kreis respektivajn mesaĝojn kaj ĉu ili komplete koincidas aŭ nur similas laŭ enhavo. Do decido de kortumo el unu eŭropunia lando povas influi ĉiujn landojn de la Eŭropa Unio.
Sankt Michael (Stirio)
Sankt Michael - germana prononco pli-malpli, evidente nomata laŭ la anĝelo sankta Mikaelo - estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Leoben. Fine de en la komunumo vivis.
Facebook
Fremdaj retadresoj povas esti fuŝuzataj
Dum la ekuzo de Facebook-konto oni ne tuj kontrolas, ĉu la indikitan e-adreson vere posedas la nova uzanto. Tial la nova uzanto povas indiki fremdan retadreson, permesi uzon de ties tuta adresaro kaj povas vidi per la funkcio "trovi amikojn" ĉiujn uzantojn de Facebook, kiuj kun la posedanto havis iam kontakton kaj sciigis tion al Facebook.
Tre malfacila forigo de la propra konto
Se Facebook-uzanto decidas forigi sian konton, tio estas treege malfacila. Li devas tralabori multajn ŝtupojn de proceduro. Plurfoje la sistemo konsilas, kapti la profilon aŭ nur portempe malaktivigi ĝin.
Fina malaktivigo povas daŭri monatojn. Parte progresulaj konoj pri komputiloj estas bezonataj, kiujn multaj ne havas. Ekzemple la uzanto devas scii, kiel oni povas forigi t.n. kuketojn. Tiu eksterordinare alta disipo ofte efikas, ke multaj uzantoj restas en la listoj de FB.
Palaiseau (stacidomo)
Palaiseau estas franca stacidomo de Linio de Sceaux, situanta en komunumo Palaiseau (departemento Essonne).
Facebook
Tre malfacila forigo de la propra konto
Oni povas supozi, ke Facebook ankaŭ kalkulas kaj publikigas tiujn kiel uzantojn, kiuj volas esti forigitaj. Tiuj ne juĝas sin utiligantoj sed damaĝitoj. Kiom alta estas la kvanto de ili estas malfacile kalkuleble.
Palaiseau (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Régie autonome des transports parisiens (RATP) priservata de trajnoj de linio B (branĉo B4) de RER.
Facebook
Tre malfacila forigo de la propra konto
Jen ripeto de jam menciita metodo: por ebligi apartigon de spamo kaj dezirata e-poŝto, ekzistas la eblo havi diversajn retpoŝtajn adresojn. La "spamo-"poŝtkeston oni simple ne legu. Demando estas, ĉu oni povas efike instrui al Facebook uzi estonte nur tiun novan (spamo-)adreson. Pri tiu punkto mankas detaloj.
Facebook kaj Esperanto
Facebook kreas statistikojn pri la lingvoj, kiujn la uzantoj indikas. En novembro 2015 laŭ la koncerna Facebook-paĝo pri Esperanto "330.000 uzantoj parolas" Esperanton.
(6733) 1992 EF
(6733) 1992 EF estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Facebook
Facebook en Esperanto
Ekde la jaro 2008 Facebook estas tradukata al Esperanto fare de la uzantoj. Ĉiu uzanto rajtas traduki vortojn kaj frazojn kaj ankaŭ voĉdoni por elekti la plej taŭgan tradukaĵon, por plibonigi aŭ ĝisdatigi la tradukon.
Bedaŭrinde ne eblas uzi la Esperantan version per la portebla versio por iOS kaj Android, ĉar aŭtomate estas uzata la lingvo de la operaciumo. Tamen indas agordi Facebook en Esperanto, ĉar la sciigoj kaj retmesaĝoj tamen aperos en Esperanto
Esperantaj Facebook-grupoj
La plej granda Esperanto-grupo "Esperanto" havas en junio de 2019 pli ol 22 mil membrojn.
Edburga
Edburga (aŭ Bugga aŭ Eadburh, m. 751) estis anglosaksa sanktulino.
Ŝiaj gepatroj estis Centwine, reĝo de Wessex, kaj ties edzino Iurminburh aŭ Engyth. Ŝi iĝis monaĥino kaj eniris la abatejon de Minster en Thanet, Kent, kie ŝi estis amikino kaj studento de la abatino Sankta Mildred. Ŝi sekvis Mildred kiel abatino en 716. Ŝi estis lerta skribistino kaj kaligrafino. Ŝi pilgrimis al Romo, kie ŝi renkontis Sanktan Bonifacion, kun kiu ŝi poste korespondis (kvankam la leteroj perdiĝis). Ŝi subtenis lian misian agadon en Germanio kaj kopiis manuskriptojn por li. Ŝi mortis en 751 ĉe sia abatejo.
Ŝia fest-tago estas la 12-an de decembro.
Juan Cabanilles
Juan Bautista José Cabanilles, baptita la 6-an de septembro 1644 en Algemesí (Provinco Valencia); † 29-a de aprilo 1712 en Valencia, estis hispana orgenisto kaj komponisto.
Biografio
Multaj el la komponaĵoj de Cabanilles estas virtuozaj kaj siatempe avancataj. Grandparto de liaj manuskriptoj estas konservataj en la Biblioteca de Catalunya. konservitaj estas multaj komponaĵoj por orgeno (tientoj, tokatoj, pasakaljoj kaj pliaj verkoj) samkiel pluraj ĝis 13-voĉaj voĉkantaj verkoj.
Spyker
Spyker Cars N.V. [spejker] estas konstruisto de aŭtomobiloj en Nederlando, ĝi ne havas rilaton kun la kompanio kun la sama nomo kiu bankrotis en 1929. Nur la hodiaŭa kompanio havas la permeson uzi la varomarkon.
La renaskiĝinta kompanio estas fondita de Victor Muller kaj Maarten de Bruijn, kaj ekde la jaro 2000 ĝi fabrikas ekskluzivajn sportaŭtomobilojn.
Rifuĝejo
La kampadejoj por rifuĝintoj estas ĝenerale improvizite starigitaj kaj dezajnitaj por plenumi bazajn homajn necesojn por nur mallonga periodo de tempo. Kelkaj kampadejoj por rifuĝintoj estas malpuraj kaj senhigienaj. Se la rifuĝintoj ne povas reveni hejmen (ofte pro enlanda milito) povas okazi kontraŭhomara krizo.
Spyker
La kompanio estas konata pro ĝia transpreno de la sveda aŭtomobilfabriko Saab en 2010 kiu bankrotis je la 19-a de decembro 2011.
Rifuĝejo
Kelkaj kampadejoj por rifuĝintoj iĝis konstantaj setlejoj, kiaj por palestinoj aŭ en Okcidenta Saharo, kaj ekzistis dum jardekoj kaj havis gravajn konsekvencojn por la homaj rajtoj.
Estremera
Estremera estas municipo de la Madrida Regiono en Hispanio, situanta en la Komarko Las Vegas. Ĝi etendiĝas sur 79,1 km² kun 1,516 loĝantoj. Ĝi estas la plej orienta municipo de la Madrida Regiono.
Johann Daniel Kestner
Johann Daniel KESTNER (naskiĝinta la en Waltershausen, mortinta la  samloke) estis germana entreprenisto kaj fabrikanto de ludiloj kaj pupoj. Li nuptis en 1815 Johanna Sabina Buschmann (el Waltershausen) kaj en 1843 Marie Dorothea Auguste Fleischmann (el Fischbach).
Vivo
Post la fino de la Napoleonaj militoj la filo de la buĉisto kaj gastejestro Bernhard Heinrich Kestner ekkomercadis per ĉemizbutonoj kiujn li farigis de privatuloj hejme al kiuj li estis liveranta materialon. La salajroj de li pagataj estis tre malaltaj sed tamen ebligis al multaj dum malfacilaj ekonomiaj tempoj (ankaŭ pro la tiama prusia sufokiga doganpolitiko kontraŭ turingiaj etŝtatoj) perlabori la vivon.
Ekde 1816 li krome vendis skribtabulojn el papermaĉaĵo, materialon kiun li ekkonis en Sonneberg ĉe pupfarantoj. Kiam li komencis aĉeti grandajn kvantojn da eroj paperaj por produkti tiajn maĉaĵojn kaj faris el tio ankaŭ simplajn pupetojn, la papermuelistoj protestis en 1822 oficiale ĉe la registaro de Saksio-Gotao pro kontraŭleĝa konkurenco. Sed ilia plendo malsukcesis, kontraŭe, la politikistoj cedis al Kestner por la daŭro de deko da jaroj monopolon por produktado de varoj laŭ liaj ideoj. Aparte la pupoj tre ŝatatis kaj grandkvante vendiĝis post la aliĝo de la Duklando Saksio-Gotao al doganunio en 1833. Sekve Kestner ekigis industrian amasproduktadon: tion li atingis per transiro de al komplete ĉehejma fabrikado (la etmetiistoj ne plu rajtis fari tutajn pupojn sed nur partojn) al separado de la laborpaŝoj. Samtempe li daŭre zorgis pri la plibonigo kvalita. Ankaŭ fabriko pri porcelanaĵoj kiun li fondis en 1836 en Ohrdruf (kie oni faris el porcelano pupkapojn kaj pupartikojn) servis por tia celo.
Krome la oferta gamo plibuntiĝis kaj jen alvenis stoken pupmebloj, lignaj bestoj kaj aliaj ludiloj el ligno. Ilin oni ankaŭ produktis en najbaraj komunumoj de Waltershausen kiam en la urbo mem la nombro de dungindaj laboristoj ŝrumpis. En 1840 Kestner prezentis kiel la unua germana ludilfabrikanto siajn varojn ĉe la Foiro de Lepsiko. Li eksportis ilin eĉ al Ruslando kaj Usono; la spezo altiĝis de vendosumo de 10.000 taleroj en 1820 je 253.000 taleroj en la jaro 1858-a. En 1846 li laborigis 1264 personojn, el kiuj estis 423 infanoj en aĝo de sub 14 jaroj. Al la plejmulto de la anoj Waltershausen kaj de ties ĉirkaŭaĵo en la regiono de la Turingia Arbaro li donis laboron kaj igis la regionon mondfama.
La intertempe riĉiĝinta kaj fare de la duko de Saksio-Koburgo-Gotao titole honorita Kestner (Hofagent; Kommissionsrat) ankaŭ engaĝiĝis alimaniere por naskiĝurbo sia. Li ekzemple tre batalis por instalo de propra fervoja haltejo. Tiaj klopodoj kronitis per sukceso en 1847 kiam naskiĝis la linio inter Waltershausen kaj Fröttstädt. Li ankaŭ interesiĝis pri la plibeligo de la urbo per aranĝo de parkoj kaj promenejoj. Krome li donacis monon al la loka eklezia komunumo kaj lernejkonstruprojektantoj. Pri la historio de la pupfarado surloka informas onin daŭra ekspozicio ĉe Kastelo Tenneberg.
Fonto
Huschke, Wolfgang, "Kestner, Johann Daniel" ĉe: Neue Deutsche Biographie 11 (1977), p. 554-555, (tie ĉi interrete)
Angirey
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
NGC 2148
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Reichelsheim (Odenwald)
Reichelsheim estas komunumo en centra Germanio. Ĝi situas en la distrikto Odenwald, kiu havas sian nomon de la mezalta montaro Odenvaldo, en la federacia lando Hesio. Proksimas la federacia strato B38, kiu norde gvidas al la najbara komunumo Fränkisch-Crumbach kaj plu al la urboj Darmstadt kaj Aschaffenburg, kaj sude gvidas al Fürth (Odenwald) kaj plu al Weinheim kaj Heidelberg. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn. En la teritorio fontas la rivereto Gersprenz, kiu sume longas iom pli ol 50 kilometrojn.
Garganta de los Montes
Garganta de los Montes estas municipo siuanta en la nordo de la Madrida Regiono (Hispanio). Ĝi havas areon de 39,66 km² kun apenaŭ 405 loĝantoj.
747 Winchester
747 Winchester estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf.
Ĉar ĝi estis malkovrita elde Winchester (Masaĉuseco, Usono), ĝi ricevis la nomon de ĉi-tiu urbo.
Kantono Sens-Sud-Est
Komunumoj
Apartenas al la kantono Sens-Sud-Est la jenaj 9 francaj komunumoj :
Saint-Pierre-d'Oléron
Saint-Pierre-d’Oléron [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi troviĝas en la mezo de la insulo Oléron.
Geografio
Saint-Pierre-d’Oléron estas la komunumo de la insulo Oléron kun plej multe da loĝantoj (6,687 en la jaro 2010 ). La najbaraj komunumoj estas Dolus-d'Oléron sudoriente kaj Saint-Georges-d'Oléron norde.
En Saint-Pierre troviĝas la ĉefa haveno de la insulo, La Cotinière.
Torrecilla sobre Alesanco
Torrecilla sobre Alesanco [toreZIlja sobrealeSANko] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la nordokcidento de la regiono. La loknomo Torrecilla sobre Alesanco estas etimologie komprenebla kiel Tureto super Alesanco, alude al la najbara loĝloko.
Geografio
Tiu municipo estas ĉe la meza fluejo de la rivero Tuerto en la Supra Rioĥo. Tiu valo havas ebenan terenon kaj estas bordita de diversaj niveloj de teraso kiuj staras ekde la valo ĝis la montetoj.
Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo laŭ la regiona ŝoseo LR-206 inter Azofra kaj Alesanco norde kaj la ceteraj lokoj de la valo sude, nome Canillas de Río Tuerto, Cañas kaj Villar de Torre sude. Ĝi estas je 612 metroj super marnivelo.
Historio
La plej fruaj dokumentaj mencioj datas de la 10-a jarcento. En tiu epoko la areo apartenis al la Regno Navaro.
En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1950-aj jaroj oni malaltiĝis el 286 loĝantoj ĝis la nunaj 35.
Aktualo
La bazo de la ekonomio estas agrikulturo. La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo ktp.
Zsolt Barcza
Zsolt Barcza [ĵolt barca], laŭ hungarlingve kutima nomordo Barcza Zsolt estas hungara zimbalonisto, akordionisto.
Zsolt Barcza naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
Zsolt Barcza frekventis bazlernejon kaj gimnazion en Gödöllő, li aĝis 13, kiam li komencis ricevi pianolecionojn, samtempe li interesiĝis pri la hungara popolmuziko. Li akiris diplomon en Altlernejo de Gyöngyös, poste li translokiĝis al Kecskemét, kie li aliĝis al orkestro de János Csík. En la orkestro laŭ la neceso li zimbalonadas, akordionadas, kantadas, eĉ malofte li estas tekstopoeto. Li ricevis premion kiel orkstrano en 2010, post 3 jaroj premion Kossuth.
Károly Kós (etnografo)
Kariero
Károly Kós lernis en mezlernejo en Kluĵo (1931-34) kaj en Sfântu Gheorghe (1935-39). Unu jaron li studis teologion en Kluĵo, poste en Kluĵo kaj Budapeŝto li akiris diplomon de instruisto pri historio-geografio. Li doktoriĝis pri etnografio (1944). Li iĝis asistanto de arkeologio, poste etnografio de Universitato Kluĵo kaj de etnografiinstituto, muzeumgardisto de etnografia kolekto de EME (1944-50), sekcigvidanta vicdirektoro de la nova Transilvanuja Etnografia Muzeo (1951-79), dume preleganto en la Bolyai Tudományegyetem (1955-59).
Eksteraj ligiloj
MOLDVAI CSÁNGÓ NÉPMŰVÉSZET']
Belleville-sur-Vie
Belleville-sur-Vie estas malaperinta franca situanta en departemento Vendée, regiono Luarlandoj.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Bellevillois.
Ĝi nun formas parton de Bellevigny.
1776
1776 estis superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1776 post Kristo okazis, interalie:
4 Vesta
4 Vesta estas tre granda kaj neordinare hela asteroido de la asteroida zono.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la elde Bremeno (Germanio) de la germana astronomo Heinrich Olbers, kiu malkovris ankaŭ 2 Palaso.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Vesta, romia diino, protektantino de hejmoj. Tiu nomo estis proponita al Heinrich Olbers fare de Carl Friedrich Gauss.
Kiel la unue-trovataj asteroidoj, 4 Vesta havis : Unue, poste , aŭ pli simple , kaj nun.
Ecoj
4 Vesta, kun sia diametro de 530 km, estas la tria plej granda asteroido de la asteroida zono (malantaŭ Cereso kaj 2 Palaso) kaj entenas ĉirkaŭ 9 % el la maso de la asteroida zono. Ĝi estas iom pli mashava ol 2 Palaso (kvankam 2 Palaso estas pli granda); ĝi do estas la dua pli mashava objekto de la asteroida zono. Ĝi estas la plej hela el ĉiuj grandaj asteroidoj kaj la ununura videbla nudokule
Soldano
Najbaraj komunumoj estas Perinaldo, San Biagio della Cima kaj Vallebona.
Ganao
Ganao estas ŝtato en Okcidenta Afriko. Esperantlingva nomo de la ŝtato de 1821 ĝis 1957 estis Ora Marbordo, foje ankaŭ nomita simple Ora Bordo, kiam la regiono estis brita kronkolonio, kaj oficala nomo ekde la 6-a de marto 1957 estas Ganaa Respubliko. Laŭ la stato de en la ŝtato vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĉefaj eksportaj produktoj estas kakao, kafo, oro, diamanto, mangano kaj baŭksito. La pokapa Malneta enlanda produkto (MEP) laŭ la stato de aprilo 2023 estis 2024 usonaj dolaroj.
4 Vesta
Ecoj
Ĝi estis unu el la unuaj asteroidoj, kies maso estis determinita: ĉiuj 18 jaroj, la asteroido 197 Areto proksimiĝas je 0,04 AU, En 1936, surbaze de la gravitaj perturboj de 197 Areto, Hans G. Hertz taksis la mason de 4 Vesta je (1,20 ± 0,08 ) × 10−10. En 2001, la perturbo de 17 Tetiso permesis taksi la maso de 4 Vesta je (1,31±0.02)× 10−10 sunaj masoj.
Ganao
Nomo kaj etimologio
La noma "Ganao" estis la fonto de la nomo "Gvineo", uzita por aludi al la okcidentafrika marbordo ekster la Respubliko de Ganao (kiel en Golfo de Gvineo).
4 Vesta
Ecoj
4 Vesta perdis ĉirkaŭ 1 % el sia maso pro alfrapo almenaŭ unu miliardo da jaroj antaŭ; de tiu alfrapo rezultas granda konkavaĵo ĉe la suda poluso de la asteroido (fakte kombino de du ) de 500 km de diametro kun centra pinto alta de 23 km. Tre verŝajne la materialoj elĵetitaj pro la alfrapo formis la. Multenombraj eroj de 4 Vesta falis sur Teron, formante la meteorŝtonojn HED (por Hovardito - Eŭkrito - Diogenito); riĉa fonto da informoj pri 4 Vesta.
Mamluka dinastio (Delhio)
La Mamluka dinastio (foje nomata Sklava dinastio aŭ Gulama dinastio) (en persa: سلطنت مملوک, en urdua: غلام خاندان) estis dinastio reganta en Norda Hindio de Kutb ud-Din Aibak, nome tjurka mamluka sklava generalo el Centra Azio. La Mamluka dinastio regis de 1206 ĝis 1290; ĝi estis la unua el kvin neparencaj dinastioj kiuj regis en la Delhia Sultanlando ĝis 1526. La posteno de Aibak kiel administranto de la Gurida dinastio daŭris de 1192 ĝis 1206, nome periodo dum kiu li estris invadojn en la Ganga kerno de Hindio kaj establis kontrolon ĉirkaŭ kelkaj el la novaj areoj.
4 Vesta
Ecoj
La formo de 4 Vesta estas proksima de elipsoido en hidrostatika ekvilibro, sed la granda konkavaĵo ĉe ties suda poluso, (kun maso malpli granda ol 5 × 1020 kg) malhelpis rigardi ĝin kiel nanoplanedo.
Ganao
Nomo kaj etimologio
Ganao estis adoptita kiel la laŭleĝa nomo por la teritorio antaŭe konata kiel Ora Marbordo kombinita kun brita Togolando ĉe la deklaro de sendependeco kaj memstareco je la 6-a de marto 1957.
4 Vesta
Surfacaj trajtoj
Surfacaj karakteriziloj estis observitaj per la kosmoteleskopo Hubble kaj grundaj observatorioj kiel la Observatorio Keck. La kosmosondilo Dawn en julio 2011 montris pli kompleksajn detalojn.
Ganao
Antaŭ sendependiĝo
Frua eŭropa kontakto de la portugala Imperio, kiu venis al Ganao en la 15-a jarcento, koncentriĝis pri la vasta havebleco de oro. La portugaloj unue surteriĝis ĉe suda marborda urbo kaj nomis la lokon Elmina. En 1481, reĝo Johano la 2-a de Portugalio komisiis al Diogo d'Azambuja konstrui Elminan Kastelon, kiu estis kompletigita en tri jaroj.
4 Vesta
Krateroj Rheasilvia kaj Veneneia
Plej rimarkinda trajto de 4 Vesta estas du krateregoj ĉe la suda poluso: Rheasilvia de diametro de 500 km, centrita ĉe la poluso kaj Veneneia de 400 km. Rheasilvia estas pli juna kaj parte viŝis la krateron Veneneia.
Ganao
Antaŭ sendependiĝo
De 1598, la nederlandanoj aneksis la teritorion, konstruante fortikaĵojn ĉe Komeda kaj Kormantsi. Aliaj eŭropaj negocistoj aliĝis ekde la mezo de la 17-a jarcento, plej precipe la svedoj, danoj kaj britoj. La eŭropaj negocistoj, impresitaj de la oraj rimedoj en la areo, nomis ĝin la Ora Marbordo. Ekestis la eŭropaj kolonioj Sveda Ora Marbordo (1650 ĝis 1663), Dana Ora Marbordo (1663 ĝis 1850), paralele Granda Frederikurbo, kolonio de Brandenburgio-Prusio (1683 ĝis 1717), kaj ekde 1850 la brita kronkolonio Ora Marbordo.
Pli da ol tridek fortikaĵoj kaj kasteloj estis konstruitaj de la portugalaj, nederlandaj, svedaj, danaj kaj britaj negocistoj. La Ora Marbordo estis konata por jarcentoj kiel 'La Tombo de la Blankuloj', ĉar multaj el la eŭropanoj kiu iris tien mortis pro malario kaj aliaj tropikaj malsanoj. Post kiam la nederlandanoj retiris sin en 1874, la Ora Marbordo fariĝis protektorato, sekvante konkeron de la britoj en 1896 ĝis sendependeco en marto 1957.
4 Vesta
Krateroj Rheasilvia kaj Veneneia
La alfrapo, kiu kreis Rheasilvia, verŝajne generis la asteroidojn de la Vesta familio kaj aliaj V-tipajn asteroidojn. En tiu kazo, la fakto, ke tiaj asteroidoj de 10 km postrestis indikas, ke la kratero estas aĝa de ne pli ol unu miliardo da jaroj.
Ganao
Antaŭ sendependiĝo
Multaj militoj okazis inter la brita kolonia potenco kaj la diversaj akanaj nacioj. La aŝantia Reĝlando venkis la britojn dum kelkaj tempoj, sed poste malvenkis dum la Milito de la Ora Seĝo en la frua 1900-aj jaroj. La Akanoj ofte rezistis la koloniajn politikojn de la britoj; tamen, movoj al sendependiĝo intensiĝis post la dua mondmilito. En 1947, oni formis Unuigitan Oran Marbordan Kongreson (UGCC) kiu petis "mem-regadon ene de la plej mallonga ebla tempo." Post tumultado pliigita en 1948, la membroj de la UGCC estis arestitaj, inkluzive de la estonta ĉefministro kaj prezidanto Kwame Nkrumah. Poste, Nkrumah formis sian propran partion, la Kongresan Popolan Partion (CPP) kun la devizo "mem-regado nun". Li komencis kampanjon kaj akiris la subtenon de kamparaj kaj laborklasaj homoj. Li estis denove malliberigita ĉar li estis gvidanto de partio kiu kaŭzis bojkotojn, frapojn kaj aliajn formojn de civila malobeo. Gajninte plimulton en la Leĝdona Asembleo en 1952, Nkrumah estis liberigita kaj elelektita gvidanto de registara komerco. Post postaj intertraktadoj kun Britio, la 6-an de marto 1957 Nkrumah deklaris Ganaon "libera por ĉiam".
4 Vesta
Krateroj Rheasilvia kaj Veneneia
Spektraj analizo de bildoj ricevitas per Hubble montras, ke la kratero traboris plurajn malsimilajn tavolojn de la planeda krusto, eble ĝis la mantelo, kiel indikata de la spektra signo de la olivino.
Ganao
Antaŭ sendependiĝo
Formita de la fuzio de la Ora Marbordo kaj brita (antaŭe germana) Togolando laŭ UN-sponsoritaj plebiscitoj en 1956 kaj en 1957, Ganao fariĝis la unua sendependa lando en sub-Sahara Afriko.
4 Vesta
Trogoj
La plimulto de la ekvatora regiono de 4 Vesta montras serion de samcentraj sulkoj en formo de trogoj. La plej granda estas nomita Divalia Fossa (10 – 20 km larĝa, 465 km longa: pli granda ol la Granda Kanjono). Dua serio, klinita rilate al la ekvatoro, troviĝas pli norde. La plej granda el la nordaj trogojn estas nomita Saturnalia Fossa (ĉirkaŭ 40 km larĝa, 370 km longa): ili estas el la plej longaj riftoj en la Sunsistemo, preskaŭ tiel longe kiel Ithaca Chasma sur Tetiso.
Ganao
Post la sendependiĝo
Ekde 1957, Kwame Nkrumah fariĝis prezidanto. En 1960 establiĝis respubliko kaj unupartia ŝtato. Post milita renverso prezidanto Nkruma eksiĝis en 1966. Post tio milita kaj civila potencoj periode prenis la ŝtatregadon.
4 Vesta
Trogoj
Tiuj trogoj estas supozeble grandskalaj grabenoj rezultantaj de la alfrapo kiuj kreis la kraterojn Rheasilvia kaj Veneneia; procezo kiu povas okazi nur ĉe diferenciĝinta korpo, kialo pro kiu, sciencistoj rigardas 4 Vesta kiel protoplanedo.
Ganao
Post la sendependiĝo
Serio de postaj registaraj demisiigoj de 1966 al 1981 finiĝis per la aliro al potenco de Leŭtenanto [Jerry Rawlings en 1981. Ĉi tiuj ŝanĝoj rezultis en la interrompo de la konstitucio en 1981 kaj la malpermeso de politikaj partioj.
4 Vesta
La "Krateroj Neĝhomo"
"Krateroj Neĝhomo" estas neformala nomo de tri krateroj en la norda duonsfero de 4 Vesta. Iliaj oficialaj nomoj, de la pli granda al la pli malgranda estas Marcia (diametro 60 km), Calpurnia (50 km) kaj Minucia (22 km). Marcia estas la plej juna kaj kovras Calpurnia, Minucia estas la plej maljuna.
Ganao
Post la sendependiĝo
Nova konstitucio restarigis multpartian politikon en 1992; Rawlings estis elektita kiel prezidanto tiam kaj denove en 1996. La konstitucio de Ganao de 1992 malpermesis lin kandidati por tria oficperiodo, do lia partio, la Nacia Demokrata Kongreso, elektis lian vicprezidanton, John Atta Mills, konkuri kontraŭ la kontraŭstaraj partioj. Gajnanta la balotojn de 2000, John Kufuor de la Nova Patriota Partio estis ĵurita en ofico kiel prezidanto en januaro 2001 kaj venkis kontraŭ Mills denove en 2004, kaj tiel ankaŭ servis du oficperiodojn kiel prezidanto.
4 Vesta
Aliaj krateroj
Kvankam malpli grandaj, iuj krateroj proksimas la grandon de Rheasilvia kaj de Veneneia; inklude Feralia Planitia (diametro 270 km), Varronilla (158 km) kaj Postumia (196 km).
Ganao
Post la sendependiĝo
En 2009, John Atta Mills prenis oficon kiel prezidanto de Ganao kun diferenco de ĉirkaŭ 40 000 voĉdonoj (0,46%), inter lia partio, la Nacia Demokrata Kongreso kaj la Nova Patriota Partio, markanta la duan tempon ke potenco estis translokigita de unu elektita gvidanto al alia kaj sekuriganta la statuson de Ganao kiel stabila demokratio.
4 Vesta
Surfaca komponiĝo
Observoj per videbla kaj infraruĝa spektroskopio (VIR), detektilo de Gama-radiado kaj neŭtronoj (GRaND) kaj kadranta fotilo (FC) indikas ke la plimulto de la surfaca komponiĝo de 4 Vesta similas la komponiĝon de la meteorŝtonoj "Hovardito - Eŭkrito - Diogenito". La regiono de Rheasilvia  estas riĉa je diogenito, kohera kun elfosado de materialo el la profundaĵo de Vesta pro alfrapo. La ĉeesto de olivino en la regiono de 'Rheasilvia'' ankaŭ estus kohera kun elfosado de mantela materialo. Tamen, olivino estis detektita nur en lokalizitaj regionoj de la norda duonsfero, ne en Rheasilvia. La deveno de tiu olivino estas nuntempe nekonata.
Ganao
Post la sendependiĝo
La 24-an de julio 2012 John Atta Mills mortis neatendite en Akrao. John Dramani Mahama, la vicprezidanto, estis ĵurita kiel lia anstataŭanto. Mahama gajnis la balotadon en decembro de 2012 kaj estis ĵurita denove en januaro 2013.
4 Vesta
Trajtoj asociitaj kun vaporiĝemaj materialoj
La formado tiaj tereno estus estigita de la ellaso de gasoj el vaporiĝemaj materialoj varmigitaj pro alfrapo. Kune kun la truplenaj terenoj, kurbaj ravinoj troviĝas en la krateroj Marcia kaj Cornelia. La kurbaj ravenoj finiĝas en lobataj deponaĵoj, kiuj estas foje kovrita per truplena tereno; estas proponitaj ke tiaj ravinoj formiĝis pro maldaŭraj fluoj da likva akvo el subgrundaj deponejoj de glacio varmigita pro la alfrapo. Ankaŭ estis detektita hidratadaj materialo, ofte rilataj kun areoj de malhela materialo. Estas suozeble, ke malhelaj materialoj komponiĝus plejparte el karboneca ĥondrito ŝutitaj sur la surfacon farde la alfrapo. Karbonecaj ĥondritoj estas relative riĉaj je hidroksila grupo (OH) ligita al la mineraloj.
Ganao
Geografio
Ganao troviĝas ĉe la Gvinea Golfo, nur kelkajn gradojn norde de la ekvatoro, kaj sekve tio donas al ĝi varmetan klimaton. Ganao etendas sur areo de 238 500 km² kaj havas Atlantikan marbordon kiu etendas 560 kilometrojn al la Golfo de Gvineo en Atlantika Oceano je sia sudo. Ganao kuŝas inter latitudoj 4° kaj 12°N kaj longitudoj 4°W kaj 2°E; kaj la ĉefa meridiano transkuras tra Ganao, specife tra la industria havena urbo Tema. Ganao estas geografie pli proksima al la "centro" de la mondo ol iu ajn alia lando en la mondo; eĉ kvankam la koncepto centro, (0°, 0°) estas troviĝinta en la Atlantika Oceano proksimume je 614 km el la sudorienta marbordo de Ganao sur Golfo de Gvineo.
4 Vesta
Geologio
La scencistoj disponas grandan kvanton da specimenoj de 4 Vesta sub la formo de pli ol 1200 meteorŝtonoj HED, kiuj provizas indikojn pri la geologia strukturo kaj historio de Vesta.
Ganao
Geografio
Herbejoj miksitaj kun sudaj marbordaj arbustaroj kaj arbaroj superregas sudan Ganaon, kun arbaro etendanta norde de la sudokcidenta marbordo de Ganao sur Golfo de Gvineo en la Atlantika Oceano 320 kilometroj kaj oriente por maksimumo ĉirkaŭ 270 kilometroj kaj suda Ganao estans unuaranga loko por minado de industriaj mineraloj kaj ligno.
4 Vesta
Geologio
Supozeble, 4 Vesta komponiĝas el metala kerno de 214 al 226 km de diametro, roka mantelo de olivino kaj surfaca krusto. Ekde la unua apero de la enfermaĵoj riĉaj je kalcio kaj aluminio (la unua solida materio kreinĝnte en la sunsistemo, ĉirkaŭ 4,567 miliardoj da jaroj, jen verŝajna kronologio:
Ganao
Administra organizado
Ganao estas lando kiu administre dividiĝas je dek regionoj, kiuj subdividiĝas je 130 distriktoj. La regionoj de Ganao estas jenaj: Aŝantujo, Brong-Ahafo, Centra Regiono, Orienta Regiono, Grand-Akrao, Norda Regiono, Orienta Supro, Okcidenta Supro, Voltao kaj Okcidenta Regiono.
Ekstera politiko
Ganao apartenas al la Brita regnaro kaj al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de ĉi-momente 77 ŝtatoj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifiko.
4 Vesta
Regolito
La surfaco de 4 Vesta estas kovrita de regolito malsimila al tiu trovita sur la Luno aŭ sur asteroidoj kiel 25143 Itokawa; tio, ĉar la kosma veterdisfalo malsimile efikas. Oni ne trovas da fero en fajnaj partikloj, ĉar la rapideco dela alfrapoj ĉe Vesta estas ne sufiĉe forta por estigi fando de la roko. Anstataŭ, la ĉefa evoluo de la regolito estas formiĝo de breĉiokaj miksaĵo de komponantoj helaj kaj malhelaj. La malhela komponanto eble venas de falo de karboneca materialo, dum la hela estas la origina bazalta grundo de Vesta.
Ganao
Etnoj
Inter la etnoj de Ganao troveblas
La nombro de lingvoj en Ganao
Informoj pri la nombro de lingvoj en Ganao varias de 46 al pli ol 100, depende de la fonto.
4 Vesta
Esplorado
Estis programita, ke Dawn orbitu dm unu jaro ĉirkaŭ 4 Vesta dum unu jaro. La alveno de la sondilo koincidis kun la fino de la somero en la suda duonsfero de 4 Vesta, kun la sudpolusa granda kratero Rheasilvia plene lumigita de Suno. Ĉar sazono de 4 Vestas daŭras dekunu monatojn, la norda duonsfero, inklude supozeblaj fendoj ĉe la antipodo de Rheasilvia, iĝus videblaj de la kameraoj de Dawn antaŭ, ke ĝi foriras de sia orbito.
Ganao
La nombro de lingvoj en Ganao
Estas multoblaj kialoj por ĉi tio:
4 Vesta
Esplorado
Post pli ol unujara esplorado el orbito la sondilo alportis pruvojn, ke 4 Vesta devenas de komenco de formiĝado de la Sunsistemo. La surfaco de 4 Vesta estas tamen pli komplika ol oni prognozis, ĝi pli similas al tereca planedo aŭ al Luno, ne al aliaj asteroidoj.
Ganao
Nombro de ŝtate subtenataj lingvoj
La angla estas la oficiala lingvo, sed ankaŭ naŭ aliaj lingvoj de Ganao estas oficiale antaŭenigataj kaj uzataj en bazaj kaj mezgradaj lernejoj. Diversaj publikaĵoj aperas en ĉi tiuj lingvoj:
4 Vesta
Esplorado
La la sondilo foriris el 4 Vesta. Plia celo de la sondilo estas laŭplane Cereso.
Ganao
Nombro de lingvofrankaoj
Aldone al la angla kiel oficiala lingvo, tri afrikaj lingvoj estas uzataj kiel lingvafrankao (angle: lingua franca)
4 Vesta
Observoj de Dawn
Vidoj de Vesta elde la kosmosondilo Dawn
Ganao
Nombro de lingvofrankaoj
Plej multaj ganaanoj kreskas plurlingve eĉ antaŭ ol iri al lernejo kaj poste ankaŭ lernas la loke regantan lingvon la akanan (80 %) kaj/aŭ la anglan (70 %) en la lernejo. Ne malofte ganaanoj flue parolas tri ĝis kvin lingvojn. Multaj lingvoj en Ganao estas minacataj, ĉar la nombro de parolantoj konstante malpliiĝas. La ĉefaj kaŭzoj estas la pli granda socia prestiĝo de unuopaj lingvoj (ekzemple la akana lingvo kiel la lingvo de komerco), intergentaj geedziĝoj kaj la migrado de parolantoj al grandaj urboj, kie infanoj transprenas la lingvon de la plimulto. Krome, la franca akiris pli da graveco flanke de la registaro, precipe en la eduka sistemo.
La angla
La oficiala lingvo de Ganao estas la angla, lingvo kiu estas denaska nur de eta malplimulto de ganaanoj. La kialo por elekti la anglan kiel oficialan lingvon estas la eksterordinare granda nombro de diversaj lingvoj kaj dialektoj en Ganao. Norda kaj Suda Ganao estas lingve apartigitaj en malsamaj lingvaj familioj, la gura lingvaro en la nordo kaj la kvaa lingvar o en la sudo.
La angla lingvo estas ofte deviga instrulingvo en la supera edukado kaj en multaj lernejoj, ĉefe privataj lernejoj, kaj infanoj estas punataj se ili parolas sian denaskan lingvon. Kiel lingvo de la nacia politiko, edukado kaj internacia ekonomio, oni asocias ĝin kun disvolviĝo kaj progreso, kvankam ekzemple kuracistoj kaj sanprofesiuloj estas trejnitaj en la angla kaj ofte renkontas komunikajn problemojn dum sia staĝo en hospitaloj, kie pacientoj venas el la tuta lando. Ili ankaŭ ne povas kompreni la tipan "kamparan" lingvouzono de la akana parolata de maljunaj pacientoj. Alia ekzemplo estas la evoluiga sektoro en Ganao, kie la komuniklingvo tre ofte estas la angla kaj kie multaj NRO-j kaj okcidentaj organizaĵoj ofte ekskludas ne-anglalingvanojn. Lokaj radiostacioj ja ĉirkaŭbrakis la ganaajn lingvojn kio permesas precipe por ganaanoj, kiuj ne havis la ŝancon lerni la anglan, havi aliron al informoj kaj aŭdigi sian voĉojn en publikaj debatoj.
La akana
La akana lingvo, ankaŭ nomata tvia (angle twi) estas unu el la ĉefaj naciaj lingvoj, estas siavice parolata inter 16 kaj 47,5% de la loĝantaro.
Ĉar la akana lingvo (ankaŭ ĝia dialekta variaĵo tvia) estas pli ofte uzata ol la angla en komunikado inter parolantoj de malsamaj etnoj en Ganao, la akana estas ofte vidata kiel la  'de fakto ' oficiala lingvo de Ganao. Tamen la institucia subteno, kiun la akana kaj ĝiaj parolantoj ricevas, estas ofte konsiderata de parolantoj de aliaj lingvoj kiel malutila al sia propra lingvo kaj kulturo.
Aristarko (kratero)
Aristarko aŭ Aristarĥo estas grava alfrapa kratero situanta en la nordokcidenta parto de la proksima flanko de la Luno. Ĝi estas konsiderata la plej brila de la grandaj strukturoj de la luna surfaco, kun albedo preskaŭ duobla ol plej multaj ceteraj lunaj strukturoj. Ĝi estas rekte videbla per nuda okulo.
Ganao
La akana
Ĉar ĝi estas pli ofte uzata ol la angla en komunikado inter parolantoj de malsamaj etnoj, la akana ofte estas vidata kiel la fakta oficiala lingvo de Ganao. Ĉiam pli da universitatoj en Ganao nun disponigas ankaŭ bakalaŭrojn kaj magistrojn pri ganaaj lingvoj, kiel la akana (ekz. Universitato de Ganao, KNUST), kvankam studentoj, kiuj elektas investi en la studon de la akana, devas ofte "defendi" sian decidon kaj superaj edukinstancoj restas anglalingvaj bastionoj kun kolonia pasinteco.
Aristarko (kratero)
Ĝi ricevas sian nomon de la granda helena astronomo Aristarko el Samoso.
Okazintaĵo de la USS Liberty
La okazintaĵo de la USS Liberty temis pri atako kontraŭ la teĥnika priesplorada ŝipo de la Usona Mararmeo, USS Liberty, fare de la Israela Aerarmeo pere de ĉasaviadilo kaj torpedboatoj de la Israela Mararmeo, je la 8-a de junio 1967, dum la Ses-Taga Milito. La kombinitaj aeraj kaj maraj atakoj mortigis 34 ŝipanojn (interalie; mararmeajn oficirojn, maristojn, du marsoldatojn kaj 1 civilulon), vundis 171 ŝipanojn kaj grave damaĝis la ŝipon. Ĉe la momento de la atako, la ŝipo troviĝis sur internaciaj akvoj norde de la Sinajo, kaj nordokcidente de la egipta urbo El Ariŝ.
Ganao
La franca
Ganao estas asociita membro de la Internacia Organizaĵo de la Franclingvio.
Epe
Epe estas loĝloko kaj municipo en la nederlanda provinco Gelderland, kaj situas en la nordorienta parto de la arbara regiono Veluwe. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun. En la municipo situas 4 vilaĝoj: Epe (pli ol 16 000 loĝantoj), Vaassen (pli ol 13 000 loĝantoj), Emst (pli ol 3 000) kaj Oene (malpli ol 2 000 loĝantoj).
Ganao
Esperanto en Ganao
Estas Ganaa Esperanto-Movado kun neformalaj rilatoj al UEA. Vidu ankaŭ liston Ganaaj esperantistoj.
Funkcias turismo-servo por esperantistoj, kiu estas prezentata en Fejsbuko kaj havas du retejojn,.
Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 2-an ĉapitron "Du fabeloj el Ganao" al komentoj kaj priskriboj pri Ganao, antaŭ rakonti du popolajn fabelojn, nome unu pri kiel homoj povas lerni kaj la dua pri belulino kiu estas dezirata de multaj viroj. Ekzemple ŝi mencias eksportojn el oro (kaj el tie iama nomo "Bordo Ora"), el kakao, baŭksito kaj popolan heroon aŭ malheroon, nome Anansi, ĉu homo ĉu araneo.
En Ganao ekzistas ekde 2023 oficiala aprobo por enkonduki Esperanton en kvin lernejoj en la ĉefurbo Akrao. Estis subskiribita oficiala letero flanke de la municipa fako pri edukado de Akrao pri difinitaj pilotaj lernejoj.
Muziko
Hajlajfo (angle highlife) estas danca kaj muzika stilo en Ganao kaj Sieraleono, kiu estas trovebla ankaŭ en aliaj okcidentafrikaj landoj. La originoj de hajlajfo troviĝas en la 1920-aj jaroj precipe en Ganao. Ekde ĉi tie la stilo disvastiĝis en aliajn landojn de Okcidentafriko. Karakterize por hajlajfo estas elementoj el la ĵazo kaj la uzado de malsamaj gitaroj.
Fine de la 1990-aj jaroj, nova generacio de artistoj malkovris la tiel nomatan Hiplife (elp. Hiplajf), kiu esence estis hiphopo kantata en la ganaa loka dialekto subtenata de elementoj de la tradicia hajlajfo.
En la malfruaj 2000-aj jaroj, nova generacio de artistoj enkondukis la afro-ritmojn en la ganaa muzika scenejo, kiu plejparte nomiĝas afro-popmuziko kaj ĝi fariĝis parto de la ganaa muzika kulturo.
Georgo la 4-a (Kartvelio)
Georgo la 4-a Laŝa (kartvele: გიორგი Iv-ლაშა, ლაშა გიორგი) (1191-1223) de la bagratida dinastio, estis reĝo de Kartvelio de 1213 al 1223.
Filo de reĝino Tamara kaj Davido Soslan, li estis deklarita kiel kunreganto de sia patrino en 1207. Li daŭrigis la politikon de Tamara de fortigo de la kartvela feŭda ŝtato. Li demetis la ribelojn en najbaraj islamaj vasalŝtatoj en la 1210-aj jaroj kaj komencis preparojn por grandskala kampanjo kontraŭ Jerusalemo por apogi la krucistojn en 1220. Tamen, la mongola aliro por la kartvelaj limoj igis la Kampanjo-planon neplenumebla. La unua mongola ekspedicio venkis du kartvelajn armeojn en 1221-1222 kaj forlasis Internan Kaŭkazion. Tamen, kartveloj spertis pezajn perdojn en tiu milito kaj la reĝo mem estis grave pafvundita. Kiel rezulto Laŝa Georgo iĝis grave malsana kaj mortis 31-jara. Li estis sukcedita de sia fratino Rusudan.
Georgo Laŝa estis konata kiel liberinklina persono kaj trovis multajn kritikojn de konservativa feŭda socio. La nobelaj kaj kristanaj klerikoj malaprobis kaj ne rekonis lian edzinon, knabinon de nenobela familio. Finfine, la reĝo devis kompromisi kaj disiĝis de ŝi, rifuzante, aliflanke, geedziĝi kun alia.
Aristarko (kratero)
La kratero troviĝas ĉe la sudorienta rando de la samnoma altebenaĵo.
Georgo la 4-a (Kartvelio)
Mezepokaj fontoj estas aktuale la plej bonaj disponeblaj fontoj. Ili karakterizas Georgon la 4-a kiel saĝa reganto kaj kuraĝa militisto, dum aliaj montras lian malmoralan vivmanieron kaj dependeco al mistikismo kaj eĉ al Sufiismo.
Aristarko (kratero)
Selenografio
La ĉefa kialo por la brileco de la kratero estas ke ĝi estas juna formaĵo, proksimume 450 milionojn da jaroj malnova kaj la suna vento ne ankoraŭ havis tempon mallumigi la elkavigitan materialon per la procezo de spaca eroziado. La impakto okazis post la kreo de la radia kratero Koperniko, sed antaŭ ol la apero de Tycho.
La plej brila ĉefaĵo de ĉi tiu kratero estas la kruta centra pinto. Sekcioj de la interna etaĝo aperas relative plata, sed la fotoj el Luna Orbiter rivelas ke la surfaco estas kovrita de multaj malgrandaj montetoj, striitaj sulkoj kaj kelkaj negravaj frakturoj.
Distanca sondado
En 1911, Profesoro Robert W. Wood uzis ultraviolan fotografion por preni bildojn de la kratera areo. Li eltrovis ke la altebenaĵo havis anomalian aperon en la ultraviola kaj areo ĉe la nordo ŝajnis doni indikojn de sulfura tavolo. Ĉi tiu bunta areo estas foje nomata kiel "Punkto de Wood", alternativa nomo por la Aristarka Altebenaĵo.
Spektroj kaptitaj de ĉi tiu kratero dum la misio Clementine estis uzitaj por elfari mineralan mapadon. La datumoj indikis ke la centra pinto estas tipo de roko nomita anortosito, kiu estas malrapide-malvarmetiĝanta formo de ignea roko kunmetita de plagioklasa feldspato. Kontraste, la ekstera muro estas troktolito, roko kunmetita de egalaj partoj de plagioklaso kaj olivino.
<!-- The Aristarchus region was part of a Hubble Space Telescope study in 2005 that was investigating the presence of oxygen-rich glassy soils in the form of the mineral ilmenite. Baseline measurements were made of the Apollo 15 and Apollo 17 landing sites, where the chemistry is known, and these were compared to Aristarchus. The Hubble Advanced Camera for Surveys was used to photograph the crater in visual and ultraviolet light. The crater was determined to have especially rich concentrations of ilmenite, a titanium oxide mineral that could potentially be used in the future by a lunar settlement for extracting oxygen.
Transient lunar phenomena
The region of the Aristarchus plateau has been the site of many reported transient lunar phenomena. Such events include temporary obscurations and colorations of the surface, and catalogues of these show that more than one-third of the most reliable spottings come from this locale. In 1971 when Apollo 15 passed 110 kilometers above the Aristarchus plateau, a significant rise in alpha particles was detected. These particles are believed to be caused by the decay of radon-222, a radioactive gas with a half-life of only 3.8 days. The Lunar Prospector mission later confirmed Radon-222 emissions from this crater. These observations could be explained by either the slow and visually imperceptible diffusion of gas to the surface, or by discrete explosive events. -->
Satelitaj krateroj
Ĉirkaŭ Aristarko troviĝas pluraj pli malgrandaj krateroj, multaj de kiu estas verŝajne duarangaj krateroj. Duarangaj krateroj formiĝas kiam grandaj blokoj elĵetitaj el la primara kratero reimpaktas la surfacon je altaj rapidoj. Konvencie ĉi tiuj trajtoj estas identigitaj sur lunaj mapoj enmetante leteron sur la flanko de la kratera centro kiu estas plej proksima al la primara kratero.
Komitatanoj D-G 1986-2020
La suba tabelo donas ideon pri la daŭro de la periodoj, pri kiuj pli aŭ malpli konataj esperantistoj kiel komitatanoj povis influi la politikon de UEA-estrado, kaj pri la grado en kiu malsamaj naciaj asocioj povis fari tion.
La datenoj estas ĉefe prenitaj el la UEA-jarlibroj dum la periodo de 1986 ĝis 2017.
Klaŭda Prokula
Klaŭda Prokula estas la nomo kutime atribuata al la edzino de Poncio Pilato, unu el la protagonistoj de evangelia historio de la Pasiono de Jesuo. La Evangelio laŭ Mateo, la unika raportanto pri la evento, ŝin ne indikas pernome kaj nur sekve kristana tradicio ŝin nomis Prokula, Prokla, Perpetua aŭ Klaŭda Prokula. Ŝi estas menciita en la apokrifaj Agoj de Pilato.
Laŭ la evangelia rakonto
Inter la kvar evangeliistoj nur Mateo mencias la edzinon de Pilato. Laŭ la tieja raporto ŝi sendis mesaĝon al la edzo por lin persvadi ne mortokondamni Jesuon, solecitita de sonĝo. " 19 Kaj dum li sidis sur la tribunala seĝo, lia edzino sendis al li, por diri: Nenion havu kun tiu justulo, ĉar mi suferis multe hodiaŭ en sonĝo kaŭze de li" (Mateo 27, 19). Mateo estas multe sinteza pri la virino kaj ne priskribas la sonĝon per kiu ŝi estus afliktita.