cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Josiah Willard Gibbs
Familia profilo
Gibso apartenis al antikva Jankia familio kiu produktis distingiĝajn usonajn klerikojn kaj akademiulojn ekde la 17-a jarcento. Li estas la 4-a el kvin infanoj kaj la sola filo de la teologo kaj lingvisto Josiah Willard Gibbs (1790-1861) kaj ties edzino Mary Anna (fraŭla nomo van Cleve). Flanke de sia patro, lia antaŭulo estis Samuel Willard (1640-1707), kiu estis prezidanto de la Fakultato Harvarda inter 1701 kaj 1707. Laŭ sia patrina flanko, unu el liaj antaŭuloj estis Jonathan Dickinson (1688-1747), la unua prezidanto de la Fakultato de Nova Ĵerzejo, estonta Universitato Princeton. La nomo de li ricevita, kiun li dividis kun aliaj membroj de sia familio, devenis de sia prapatro Joŝijo Gibso, kiu estis sekretario Provinco de la Masaĉuseca Golfo en la 18-a jarcento.
Fruaj jaroj
Tre malmultaj dokumentoj supervivis al tiu periodo kaj tio malfaciligas la precizan rekonstruon kun detaloj pri la frua kariero de Gibso. En la opinio de biografoj, la ĉefa mentoro kaj patrono de Gibso, kaj en Yale kaj en la Konektikuta Akademio, tre eble estis la astronomo kaj matematikisto Hubert Anson Newton (1830-1896), renoma aŭtoritatulo pri meteoroj, kiu restis dumviva amiko kaj konfidanto de Gibso. Post la morto de sia patro, en 186, Gibso heredis sufiĉe financan situacion kiu portis al li sendependecon.
Rikura pulma malsano afliktis la junan Gibson kaj liaj kuracistoj maltrankviliĝis ke li eble povas kontaĝi pri tuberkulozo, kiu jam estis mortigita lia patrino. Li ankaŭ suferis pri astigmatismo, kies traktado estis preskaŭ nekonata de la tiamaj oftalmologoj, tiamaniere ke Gibso devis mem diagnozi kaj krei siajn proprajn lensojn. Kvankam en la estontaj jaroj li nur uzis okulvitrojn por legado kaj aliaj proksimaj laboroj, la delikata sano de Gibso kaj la neperfekta vidado eble eksplikos kial li ne engaĝiĝis kiel volontulo por batali en la Civila Milito 1861-65. Li ne varbiĝis kaj li restis en Yale dum la militodaŭro.
En 1863, Gibso ricevis sian PhD pri inĝenierado rajtigita en Usono, kies tezo estis titolita: "On the Form of the Teeth of Wheels in Spur Gearing", kie li uzis geometriajn teknikojn por trovi la plej bonan dezajnon por dentradaroj. Ĉi tiu estis ankaŭ la 5-a PhD rajtigita en Usono pri ajna temo. Post diplomiĝo, Gibso estis indikita kiel kuratoro de la Fakultato por trijara periodo. Dum la du unuaj jaroj li instruis la latinan kaj en la tria "naturan filozofion". En 1866, li patentigis projekton pri fervoja bremso kaj prelegis antaŭ la Akademio de Konektikuto pri dokumento titolita: "The Proper Magnitude of the Units of Length", kie li proponas skemon por raciigi la unuo-sistemon por mezuroj uzataj en mekaniko.
Post la fino de sia kuratoreco, Gibso vojaĝis al Eŭropo kune kun siaj du fratinoj. Inter 1866-67 ili travintris en Parizo, kie Gibso vizitadis kelkajn lecionojn en la Universitato de Parizo kaj en la Kolegio de Francio, donitaj de distingaj sciencistoj kiel Joseph Liouville (1809-1882) kaj Michel Chasles (1793-1880). Post engaĝiĝi en puna studodieto, Gibso forte malvarmumiĝis kaj iu kuracisto, timante pri tuberkulozo, konsilis lin ferii en franca Riviera, kie li kaj liaj fratinoj restis dum pluraj monatoj kaj li komplete saniĝis.
Translokiĝinte al Berlino, Gibso vizitadis la lecionojn donitajn de la matematikistoj Karl Weierstrass (1815-1897) kaj Leopold Kronecker (1823-1891) krom la kemiisto Heinrich Gustav Magnus (1802-1870). En aŭgusto 1867, Julia, la fratino de Gibso, edziniĝis en Berlino al Addison van Name, kiu cetere estis samklasano de Gibso en la Universitato Yale. La ĵus geedziĝinta paro reiris al New Haven, kaj lasis Gibson kune kun lia fratino Anna en Germanio. En Heidelberg, Gibso havis la oportunon koni la laboraĵojn de la fizikistoj Gustav Kirchhoff (1824-1887) krom la kemiisto Robert Bunsen (1811-1899). Tiuepoke, la germanaj akademianoj havis fortan influon sur la aŭtoritatuloj pri natursciencoj, ĉefe kemio kaj termodinamiko.
Gibso revenis al Yale en junio 1869, kaj baldaŭe instruis la francan al studentoj pri inĝenierado. Tre eble dum tiu epoko li laboris sur nova projekto pri mekanismo por vaporsistemo, lia lasta signifoplena esplorado pri mekanika inĝenierado. En 1871, li estis nomumita Profesoro pri Matematika Fiziko ĉe Yale, la unua profesoro pri tiu katedro en Usono. Gibso, kiu estis finance sendependa kaj povis publikigi ĉion kion li volis, estis invitita por instrui ekskluzive diplomitajn studentojn kaj ekoficiĝis sensalajre. Profesoroj kun sensalajraj postenoj estis ordinaraĵo en la germanaj universitatoj, sur kies fundamentoj baziĝis la scienca intruado de diplomitoj en la Universitato Yale.
Postaj jaroj
En 1873, Gibso publikigis sian unuan verkon, tiam kiam li nekutime estis en avancita aĝo 34-a. Liaj dokumentoj pri geometria reprezentado de termodinamikaj valoroj aperis en la verko "Transactions of the Connecticut Academy". Ĉi-periodaĵo havis malmultajn legantojn kapablajn kompreni la verkon de Gibso, tamen, li dividis represaĵojn kun korespondantoj en Eŭropo kaj ricevis entuziasman respondon el James Clerk Maxwell (1831-1879), en Kembriĝo. Maxwell nepre faris, propramane, iu argila modelo ilustrante la projekton de Gibso. Li tiam produktis tri gipsajn muldilojn de lia modelo kaj enpoŝtigis unu al Gibso. Tiu muldilo eksponiĝas en la Fizika Departemento de la Universitato Yale.
Gibso tiam etendis siajn analizojn pri termodinamiko al plurfazaj sistemoj (tio estas, sistemoj komponitaj de pli ol unu tipo de materio) kaj konsideris serion da konkretaj aplikadoj. Li priskribis tiun esploradon en monografion titolitan "Pri la ekvilibro de la heterogenaj substancoj", publikigita de la Konektikuta akademio en du partoj aperantaj respektive en 1875 kaj 1878. Tiu verko, entute entenanta preskaŭ tricent paĝojn, enhavas ekzakte sepcent matematikajn ekvaciojn kalkulitajn., komencante per mencio de Rudolf Clausius (1822-1888) asertante tion, kio estonte fariĝus la unuaj kaj duaj leĝoj pri termodinamiko : "La energio de la mondo estas konstanta. La entropio de la mondo inklinas al la maksimumo."
La monografio de Gibso rigore kaj inteligente aplikis liajn termodinamikajn teknikojn ĝis la interpretado de la fiziko-kemiaj fenomenoj, eksplikante kaj listigante tion, kio antaŭe estis nur amaso da izolitaj faktoj kaj observoj. La verko priskribiĝis kiel la "Principia" de la termodinamiko, kaj kiel laboro kun "praktike senlima atingo". Wilhelm Ostwald (1853-1932), kiu tradukis en la germanan la monografion de Gibso, rigardis lin "la fondinton de la kemia energio". Laŭ modernaj komentistoj:
Gibso daŭre laboris sensalajre ĝis 1880, kiam la Universitato Johns Hopkins, en Baltimore, Maryland, proponis al li pozicion per $3000 dolaroj jare. Reciproke, Yale oferis al li jarsalajron je $2000, kiuj li gaje akceptis.
Lastaj jaroj
Inter 1880 kaj 1884, Gibso laboris sur disvolviĝon pri "ekstera algebro" de Hermann Graßmann (1809-1877) en vektoran kalkulon tre adekvata al la bezonoj de la fizikistoj. Portante tiun ideon en la menso, Gibso distingis la punktojn kaj la krucoproduktojn de la du vektoroj, tiam enkondukante la koncepton pri "diada aŭ duobla tensoro". Similaj laboroj sendepende kaj samtempe disvolviĝis de la brita fizikisto kaj inĝeniero Oliver Heaviside (1850-1925). Gibso provis konvinki aliajn fizikistojn pri la adekvateco de la vektora metodologio super la "kvaternia sistemo" de William Rowan Hamilton (1805-1865), kiu estis vaste uzata de la britaj scienculoj. Pro tio, en la komenco de la jardeko 1890, polemiko stariĝis kune kun Peter Tait (1831-1901) kaj aliaj en la paĝoj de la Revuo Naturo.
La notacioj de la dokumentaro de Gibso pri vektora kalkulo estis private presitaj inter 1881 kaj 1884, por la uzado de studentoj, kaj pli malfrue estis adaptitaj de Edwin Bidwell Wilson (1879-1964) en lernolibro "Vektoraj analizoj" kaj unue publikigitaj en 1901.Tiu libro helpis la popularigon de la notacio del, ankoraŭ hodiaŭ uzata en elektrodinamiko kaj prifluida mekaniko. En alia matematika laboro, li remalkovris la "Gibsan fenomenon" en la teorio de la Serio de Fourier (kiu, sen lia kono kaj de la estontaj erudiciuloj, estis priskribitaj antaŭ 50 jaroj de la nekonata angla matematikisto Henry Wilbraham (1825-1883) ).
Inter 1882 kaj 1889, Gibso skribis kvin dokumentojn pri fizika optiko, kie li esploris la duoblan refrakton kaj aliajn optikajn fenomenojn, krom defendi la teorion pri lumo-elektromagnetismo de Maxwell kontraste kun la mekanikaj teorioj de Lordo Kelvin (1824-1907) kaj aliaj. En sia verko pri optiko samkiel en sia verko pri termodinamiko, Gibso decide evitis pripensi la mikroskopan strukturon de la materio, kaj tio montras lian saĝan konduton, rilate al la revoluciaj disvolviĝoj pri kvantuma mekaniko ekaperinta ĉirkaŭ la epoko de lia morto.
Gibso kreis la vorton "statistika mekaniko" kaj enkondukis gravajn konceptojn pri la koresponda matematika priskribo de la fizikaj sistemoj, inkludante la nociojn pri kemia potencialo (1876), statistika ensemblo (1878) kaj faza spaco (1902). La derivaĵoj de Gibso pri la fenomenologiaj leĝoj de la termodinamiko devenantaj de la statistikaj proprecoj de sistemoj kun multaj partikloj estis prezentita en sia plej influa lernolibro "Elementary Principles in Statistical Mechanics", publikigita en 1902, unu jaron antaŭ lia morto.
Gibso mortis en New Haven en la 28-a de aprilo 1903, aĝante 64 jarojn, viktimo je akuta intesta obstrukco. Lia enterigo okazis post du tagojn en sia hejmo, en la strato High Street, 121 kaj lia korpo sepultiĝis en la Tombejo Grove Street.
Henry Ellis
Li naskiĝis en County Monaghan, Irlando. Majon de 1746, li iĝis dungito de kompanio kiu interesiĝis pri elkovrado de Nordokcidenta Pasejo.
De 1750 ĝis 1755, Ellis laboris kiel sklavisto, aĉetante sklavojn de Afriko, kaj portante ilin al Jamajko.
George Montague-Dunk igis Ellis-on subgubernatoro de Georgio, la 15-an de aŭgusto 1756. Ellis eniris Savannah la 16-an de februario, 1757, kaj iĝis la 17-an de majo 1758 krongubernatoro. Ties gubernatortempo estis bone aprezita de kaj la kolonianoj kaj la kronestroj. Li forlasis Georgion la 2-an de Novembro 1760.
Li poste loĝis en Italio, kaj okupigis sin pri sciencaj esploroj.
Regulo de Sankta Aŭgusteno
La Regulo de Sankta Aŭgusteno estas kunaĵo da skribaĵoj kiun la tradicio atribuis al Sankta Aŭgusteno kaj estis referenco de la monaĥa vivo por sennombra komunumoj de konsekratoj ekde la 5-a jarcento ĝis hodiaŭ.
La "historia problemo" de la aŭgustena Regulo
Per la sintagmo aŭgustena Regulo la tradicio referencas almenaŭ al tri dokumentoj:
Laŭlonge de jarcentoj oni debatis ankaŭ pri la Letero 211 de Aŭgusteno, kiu enhavas version de la Regula ad servos Dei sed deklinaciita virine.
La "historia problemo" pri la Regulo de Aŭgusteno koncernis precipe la aŭtorecon de la Regulo, la unuajn adresitojn de la samo, la  kompiladan daton.
Aŭtoreco kaj adresitaro
La ĵusaj esploroj akordas en la atribuo al Sankta Aŭgusteno de la nura Regula ad servos Dei; en sinsekva epoko tiu regulo estis virine  adaptita kaj unuigita al la Letero 211, kiu jam enhavis instruaĵojn por la monaĥinoj de Hipono. La Consensoria monachorum, male, estis atribuita al anonima aŭtoro de la lasta periodo de la visigota literaturo en Galegio kaj verkita inter la 650 kaj la 711. La Ordo monasterii, eĉ ja restante en la tradicio de la aŭgustena verkaro dokumento venerinda, ne estis atribuita al Aŭgusteno jam epoke de la renesanca kritiko.
Datado
Rilate la kompiladan daton de la Regula ad servos Dei esploristoj daŭrigas resti dividitaj: unua teorio indikas kiel eblan daton la 391, pli/malpli koincide kun la starigo, en Hipono, de la unua porlaika monaĥejo; dua teorio indikas la 400 koincide kun la De opere monachorum (pri la faroj de la monaĥoj); tria teorio delokas la daton senplie ĝis 427-428, post la De correptione et gratia (pri korekto kaj graco), koincide kun la disputo pri la graco naskiĝinta en la monaĥejo de Adrumeto.
Nerektaj influoj
La bonsanco de la aŭgustena regulo ĝis la 11-a jarcento estis marĝena kaj nerekta. Ghi fakte estis malsamforme transdonita en iuj altmezepokaj kodeksoj. Tamen, tio neniam okazis aparte el multaj tekstoj kiuj ĉe la monaĥejoj estis taksataj fontoj de la tradicio.
Certas influoj de la Ordo monasterii en la Regula ad virgines de Cezario el Arles; oni trovas influojn en la Regula Magistri kaj, koncerne la sencon de la persono kaj de la personaj rilatoj, en la benediktana regulo, en Regula monasterii Tarnantensis, en Regula Pauli et Stephani, en la Regula Quattuor Patrum, en sankta Fulgencio de Ruspe kaj en diversaj formoj de virina monaĥismo en Hispanio.
Utiligo de la aŭgustena Regulo
La granda disvastigo de la regulo de Aŭgusteno kiel vera kaj propra vivnormaro komenciĝis en la 11-a jarcento kaj precipe kiam ĝi estis adoptita de la komunumoj de regulaj kanonikoj antaŭe en Francio kaj poste en tuta Eŭropo. Tamen, foje la regulo adoptita povis esti la supre cititaj Regula tertia aŭ la Praeceptum, aŭ la Regula secunda aŭ la Ordo monasterii: tiuj ĉiam opiniataj verkoj de Ssnkta Aŭgusteno.
Regula tertia estis adoptita ankaŭ de la ordeno de la Dominikanoj kaj aliaj malaltmezepokaj religiaj ordenoj. Oni kalkulis ke al “tiuj reguloj” inspiriĝis dum la kuro de la tempo almenaŭ 500 religiaj institutoj, kiuj tamen iom post iom pli alproksimiĝis al la formo de la Regula ad servos Dei.
Enhavo de la Regula ad servos dei
La normoj de la Regula ad servos Dei estas malmultaj kaj esencaj. Ghia originaleco kuŝas precipe en la fakto de ĝi interpretis la monaĥismon ne kiel solecon sed kiel perfektan unuiĝon de fratoj: la radiko “monos” de la monaĥeca terminologio daŭrigas signifi “sola”, sed referencante al la apostola normaro de “unura koro kaj ununura animo”(Agoj 4,32).
Tias la sinsekvo de la regulaj sugestoj:
Pjotr Uspenskij
Pjotr Uspenskij (Пётр Демьянович Успенский; naskiĝis la 4-an de marto 1878 en Moskvo — mortis la 2-an de oktobro 1947 en Lyne Place, Surrey) estas rusa filozofo kaj esoterulo. Restis sub influo de la filozofio de Georgij Gurĝijev.
Vivo
Aŭtoro de pluraj libroj filozofiaj kaj esoteraj, i.a.: Tertium organum, La kvara dimensio kaj Fragmentoj de Nekonata Instruo.
3469 Bulgakov
3469 Bulgakov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ukraindevena rusa verkisto Miĥail Afanasjeviĉ Bulgakov (cirile : Михаил Афанасьевич Булгаков, 1891–1940).
15957 Gemoore
15957 Gemoore estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la brita filozofo George Edward Moore (1873–1958), de la Universitato de Kembriĝo, kiu helpis establi la de la 20-a jarcento. En  Principia Ethica, Moore konkludis ke la bono estas simpla, nedifinebla, ne-natura eco.
Aepypodius
Aepypodius estas genro de birdoj de la familio Megapodedoj.
La familio
Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas kaj kovis la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj el sablo, mortintaj folioj kaj alitipa rubo, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive granda kaj piedo, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn.
La genro
Ties specioj estas la jenaj:
Gabara melierakso
La Gabara melierakso (Melierax gabar) estas specio de rabobirdo de la familio de Akcipitredoj.
Ĝi povas troviĝi en granda parto de Subsahara Afriko nome en Angolo, Benino, Bocvano, Burkino, Burundio, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Egiptio, Eritreo, Etiopio, Gabono, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Lesoto, Malavio, Malio, Maŭritanio, Mozambiko, Namibio, Niĝero, Niĝerio, Ruando, Senegalio, Somalio, Sudafriko, Sudano, Tanzanio, Togolando, Ugando, Zambio kaj Zimbabvo. Krome ankaŭ en apudaj Jemeno, Saŭdarabio.
La Gabara melierakso estas grizeca mezgranda rabobirdo (inter falko kaj agleto) kun malhelgrizaj supraj partoj, helgriza brusto kaj blankeca ventro kun helgriza fajna horizontala strieco. La subvosto havas nigrajn striojn. Estas ruĝaj la beko (kun nigra pinto) kaj la kruroj (kun nigraj ungoj).
Usona militista ĉokolado
Usona militista ĉokolado estas ĉokolado, kiu estas parto de la norma militista porcio de la Usona armeo ekde 1937. Porcio da ĉokolado servis du celojn laŭbezone: aŭ altigon de la truphumoro aŭ provizon de altenergia poŝa sekurporcio. Militistaj porcioj da ĉokolado estas farita laŭ specialaj specifoj por grandeco, pezo, kaj konservebleco. La plej granda parto da la ĉokolado disdonita al usonaj militistoj estas farita de la Hershey Foods Corporation.
Frandaĵo
Kiam provizate kiel frandaĵo aŭ pliĝojaĵo militista ĉokolado estas ofte tute sama kiel normala ĉokolado el vendejoj laŭ gusto kaj teksturo. Tamen, ĝi estas ofte pakita kaj muldita malsame. La K-porcio de la Dua Mondmilito inkluzivis dikan briketon da ĉokolado, anstataŭ la oftan maldikan ĉokoladon.
Clark Terry
Clark Terry (* 14-an de decembro 1920 en Sankta Luiso, Misurio - 21-a de februaro 2015) estis usona ĵaz-trumpetisto, flugilkornisto, bandestro kaj komponisto. Lia varma sono kaj lia kapablo, atingi multajn artikulaciajn nuancojn nur nur per la lipa almetado (do sen valvoj), influis Majlson Davis kaj krom tiu multajn aliajn trumpetistojn. Liaj sonimagoj kondukis lin al flugilkorno, kiun li majstre regis kaj por kies uzado en ĵazo li multan kontribuis.
Vivo kaj verkado
Terry ludis en la bando de sia mezgrada lernejo komence trombonon, transiris tamen baldaŭ al trumpeto. Dum la Dua Mondmilito Terry ekde 1942 ĝis 1945 estis membro de armebando de la usona mararmeo, kie li helpe de klarneta lernolibro alproprigis al si nekutime fluan teknikon kaj ankaŭ eksperimentis per rondspirado. Poste li muzikis mallonge kun la bandoj de Lionel Hampton, Charlie Barnet, Eddie „Cleanhead“ Vinson, Charlie Ventura kaj George Hudson. Ekde 1948 ĝis 1951 li estis membro de la Count Basie Orchestra. Lian trarompon alportis al li la laboro en la orkestro de Duke Ellington ekde 1951 ĝis 1959; postsekve li koncertvojaĝis kun Quincy Jones tra Eŭropo. Post tio li trovis firman dungitecon ĉe NBC en Novjorko kaj ĉe la televido, kie li ĝis 1972 prezentis kiel soloisto en la bando de la spektaklo Tonight Show de Johnny Carson. Krom tio li formis en la fruaj 1960-aj jaroj kvinopon kune kun Bob Brookmeyer.
Usona militista ĉokolado
Sekurporcio
Ĉefe la temperaturrezisto estis grava kriterio, ĉar soldatoj troviĝas ofte ekstere, foje en tropikaj regionoj aŭ dezerto kaj portas la ĉokoladon en brustopoŝoj ĉe la korpo. Tiakondiĉe kutima ĉokolado fandiĝus ene de minutoj.
Moritzburg (Halle)
La mezepoka burgo Moritzburg estas fortikigita kastelo en la urbo Halle (Saale) de Germanio. La burgo ekkonstruiĝis en la jaro 1484, kaj nur pli poste ĝi iĝis la rezidejo de la arĉepiskopoj de Magdeburg. Ĝi konstruiĝis en stilo de malfrua gotiko kaj nuntempe estas inter la plej imponaj urbaj konstruaĵoj. Ekde la 19-a jacentro ĝi precipe servas kiel loko de pli-ol-regione atentata muzeo pri arto. Ekde la jaro j2005 kaj 2008 la norda kaj okcidenta aloj modernece ampleksiĝis - ekde la 13-a de decembro 2008 la nun pli vasta arta muzeo denove publike alireblas.
Clark Terry
Vivo kaj verkado
Post la disiĝo de la Tonight Show komencis la kariero de Terry kiel studiomuzikisto kaj tutmonda stelulo. Li fondis siajn du ensemblojn Clark Terry's Big Band kaj la kvinopon Clark Terry and his Jolly Giants kaj prezentis tutmonde dum festivaloj, koncertoj en klubejoj kaj surdiskigis kun la Simfonia Orkestro je Londono, la Duke Ellington Orchestra kaj la Ĵaz-Orkestro je Ĉikago. Li laboris kun muzikistoj kiel Ella Fitzgerald, Oscar Peterson, Dizzy Gillespie, Dinah Washington, Ben Webster, Charlie Barnet, Doc Severinsen, Ray Charles, Billy Strayhorn, Dexter Gordon, Thelonious Monk, Billie Holiday, Sarah Vaughan, Coleman Hawkins, Zoot Sims, Milt Jackson, Jon Faddis kaj Dianne Reeves.
Terry laboris kaj kiel bandestro kaj ankaŭ kiel soloisto. Li komponis pli ol ducent kantojn, instruis kaj verkis plurajn librojn. Trifoje li estis nomumita por kaj unufoje distingata per Grammy, plurfoje li honordoktoriĝis kaj ricevis lokon en la Kansasurba Ĵazo-Glorhalo. En 2010 li ricevis Gremion de la kategorio  Lifetime Achievement Award.
Ardara
Ardara estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Sassari, ekde aprilo 2021 nomata metropola urbo Sassari. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Maria, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaraj komunumoj estas Chiaramonti, Mores, Ozieri, Ploaghe kaj Siligo.
Dahlak-Arkipelago
Dahlak-Arkipelago estas insulgrupo, apartenante al Eritreo, en la Ruĝa maro antaŭ Massava. La arĥipelago havas du grandajn kaj ĉirkaŭ 200 malgrandajn insulojn, el kiuj nur kvar estas loĝataj. La insuloj havas entute la surfacon de 900 kvadrataj kilometroj. La insulojn ĉirkaŭas koralrifoj kaj estas fiŝo riĉaj, ŝatataj de subakviĝantoj.
Sur la insuloj loĝas entute ĉirkaŭ 2 500 homoj, el kiuj 1 500 sur la plej granda insulo Dahlak Kebir. La loĝantoj de la insularo parolas propran t.n. dahlakan lingvon.
Historio
Pli frue la insularo estis centro de la perlokaptado en Ruĝa Maro, konata verŝajne dum la romia epoko. La loĝantoj estis la unuaj muslimoj en orienta Afriko. Sur la insuloj estiĝis jam en la 7-a jarcento islama ŝtato, kiuj baldaŭ venis sub jemenan regadon kaj en 1559 sub Osmanan.
Ĉe komenco de la itala kolonia epoko super Eritreo (1891/92) sur unu insulo estis establita prizono por opoziciuloj el Eritreo kaj aliaj italaj kolonioj. En la sendependiĝa milito de Eritreo kontraŭ Etiopio, tiu uzado reviviĝis. Sur la insuloj troviĝis mararmea bazo de la Sovetunio, kiun uzis post malfondo de la Sovetunio (1990-1991) dum mallonga tempo Israelo.
Israelo - onidire, laŭ arabaj fontoj - havas traktatojn kun eritrea prezidento Isayas Afewerki, kiuj permesas ĉeeston sur insuloj Dahlak kaj Fatma.
Tiszapalkonya
Tiszapalkonya [tisapalkonja] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Tiszaújváros.
Situo
Tiszapalkonya situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso, laŭ flankovojoj. Tiszaújváros troviĝas 4, Polgár 6, Miskolc 37 km-ojn.
Historio
La alvenintaj hungaroj fondis la vilaĝon en la 9-a jarcento, kiu detruiĝis en 1241 pro invado de tataroj. Dum la mezepoko la komunumo akiris rajton pri dogano. En 1661 la turkoj detruis la setlejon, spite tion, ke ĝi estis urbo de hajdukoj. En 1952 apude elektrejo konstruiĝis, baldaŭe tiama industria urbo "Leninurbo" fondiĝis (nun Tiszaújváros).
Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, poŝto, hotelo, restoracio.
65803 Didimo
65803 Didimo estas tre malgranda, meze hela kaj rapide rotacianta duopa apolona asteroido. Ĝi estas terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Spacewatch, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito interne tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso kun febla orbita klineco.
Ĝia tera MOID estas 0,039294 AU (5,878 milionoj da km).
Ĝia marsa MOID estas 0,039294 AU (5,878 milionoj da km).
Satelito
Tiu satelito havas diametron de 0,17 ± 0,03 km, orbitan de 1,18 ± 0,03 km kaj  de 0,4958 ± 0,0002 tago (11,8992 ± 0,0048 horoj). Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon Didymos (Δίδυμος), kiu signifas "Ĝemelo" en greka lingvo, alude al sia duopeco. Ĝia satelito estis maloficiale nomita Didymoon : angla vortŝerco el Didymos kaj Moon (Luno en angla).
La satelito ricevis la oficialan nomon Dimorphos la, laŭ la greka nomo Δίμορφος : "kiu havas du formoj".
Esploro
Didimo estas la celo de la kosma misio AIDA, provo de deviigo de ĝia satelito. La celo de tiu eksperimento estas scii ĉu eblus ŝanĝi la orbiton de potence danĝera objekto por antaŭmalhelpi alfrapon sur Tero.
Tiu misio plenumiĝos en du tempoj :
Alfrapilo DART
La kosmoveturilo Double Asteroid Redirection Test (DART) estis lanĉita de NASA en 2021, kaj, en 2022, alfrapos la sateliton de Didimo kun relativa rapido de 6 km/s. La efikoj de la alfrapo estos observataj elde la Tero.
Estis planita, ke la alfrapo estos observata de proksime per kosmosondilo "AIM" lanĉita de Eŭropa Kosma Agentejo (EKA), sed Eŭropo rezigis tiun projekton.
Kosmosondilo Hera
Laŭprojekte, la kosmosondilo Hera estos lanĉata de EKA en 2023. Ĝia misio estos observi la asteroidon kaj ties sateliton, studi la krateron lasita de la alfrapo far'de DART kaj precize mezuri la karakterizilojn de la satelita orbito. Tio permesos taksi la efikon de la alfrapo sur la movo de la satelito.
Karpokrato
Karpokrato estas gnostika filozofo de la 2-a jarcento naskiĝinta en Aleksandrio.
Karpokrata Doktrino
La karpokrata doktrino baziĝas sur tri fundamentaj startpunktoj:
Tamen, la animoj, por akiri la eblecon eliri el la ciklo de reenkarniĝoj, devas nur akcepti pasive la pasiajn dezirojn. Konsekvence de tio la karpokratanoj predikis la spontanan konsenton al la pasiaj puŝoj, la libertinismon, la rifuzon de la geedziĝo, la abolicion de la sociaj kastoj, la staton de komuneco de la havaĵoj, kaj sin dediĉis al la magiaj artoj kaj al la pretigo de amfiltriloj. Kelkaj animoj, speciale potencaj, povas eliri el la ĉielo dum unusola reenkarniĝa stato.
Tiu doktrina dedukto, kaj konduto, skandalis kaj multajn aliskolajn gnostikajn majstrojn kaj kristanojn, kiuj furioze batalis tiun sekton ĝis ĝin malaperigi el la sceno de la kultura historio: kio okazis ĉirkaŭ en la 4-a jarcento post la detruo de ĉiuj ĝiaj skribitaj dokumentoj.
Tamen, tiuj “aberacioj” estas ŝuldeblaj pli al la sekto ol al ĝia iniciatinto, kies gnostikaj referencoj ankoraŭ ne tute klaras.
Epifano
En iu letero, plue, li skribas ke Dio intencis ŝerci, kiam anoncis la ordonon de la malpermeso deziri la alies virinon aŭ la alies havazojn: se estis Dio mem la kreanto de la seksa deziro, lia vera mesaĝo, laŭ Epifano, estis dividi ĉion kun ĉiuj, aŭ la libertinismo plej intensa.
La Klementa teksto, prefere ĝenerale, ne prezentas tamen klarajn referencojn al gnostikaj konceptoj, eĉ oni tutklate parolas pri Dio supera kreinto de la mondo dum, male, en la Gnozo la kreado de la materia mondo estas ŝuldata al malsupera Dio.
Klemento akuzas Karpokraton pri falsado de la Evangelio laŭ Marko transformita en tiu kiun hodiaŭ estas nomata “Sekreta Evangelio laŭ Marko”.
Laŭ iuj modernaj esploristoj, Epifano mortis en Sami (Kefalonio), aĝante deksep jarojn, ĝuste pro liaj diboĉaĵoj. Aliaj historiistoj, male, subtenas ke reale Epifano neniam ekzistis, sed estis mito kreita de korpokratanoj, kiuj por lin honori, estis ankaŭ kreintaj templon sur la insulo Samoso.
Karpokratanoj
La gnozo de karpokratanoj disvastiĝis en Romo epoke de papo Aniceto (155/156) iniciate de iu Marĉelina.
Ireneo en Adversus haereses, krom pri magiaj pratikoj, liveras etan priskribon pri la etikaj principoj de la sekto, montrante kondamnon ligitan pli al la peko ol al la pekulo, kaj tion li faras nur por prevente informi siajn samfidelulojn.
5077 Favaloro
5077 Favaloro estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la argentina kuracisto René Favaloro (1923–2000), inventisto de la aorta-koronaria pontado. Tiu operacio de korĥirurgio permesas ĉirkaŭiri malvastiĝintan aŭ stopitan koronarian arterion per konekto de angio alvale de tiu-ĉi.
Kmeťovo
Kmeťovo, hungare Gyarak estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nové Zámky. La slovaka historia nomo estis Đarak.
Situo
La vilaĝo situas en valo, laŭ dekstra bordo de Žitava, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Šurany-Zlaté Moravce. Nové Zámky troviĝas 23 km-ojn for.
Historio
La vilaĝo estis loĝata antaŭ la historio. En 896 hungaraj triboj alvenis, kiuj fondis reĝlandon en 1000. La unua mencio pri la loko devenis el 1214 en formo "Gyrok". Ekde 1295 la kampoj apartenis al ĉefepiskopejo de Esztergom. La turkoj rabis kaj detruis en la vilaĝo en 1533 kaj 1573. Poste la vilaĝo translokiĝis al la dekstra riverobordo. En 1910 loĝis tie 704 da homoj (slovakoj en majoritato 95%, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al la distrikto de Nové Zámky. Poste la vilaĝo iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Ĥolero okazis en 1927. Inter 1938-1945 la vilaĝo retiriĝis al Hungario. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj regionoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj senrajtiĝis laŭ Dekretoj de Beneš. En 1948 oni nomumis la vilaĝon pri sciencisto Andrej Kmeť. En 1950 kolĥozo formiĝis. En 1961 kulturdomo konstruiĝis. En 2001 loĝis tie 958 da homoj (954 slovakoj).
William E. Rees
William E. Rees (naskiĝis la 18-an de decembro 1943), doktoro pri filozofio estas profesoro de la universitato de Brita Kolumbio, Kanado kaj iama direktoro de la lernejo pri komunuma kaj regiona planado (SCARP).
Rees instruis ĉe la universitato de Brita Kolumbio ekde 1969-70. Li ĉefe interesiĝas pri publika politiko, planado rilate al ĝeneralaj ekologiaj aferoj kaj ekologiaj kondiĉoj por daŭripova sociekonomia evoluo. Li estas la iniciatinto de la koncepto "ekologia premsigno".
Junkers Ju 88
La Junkers Ju 88 estis Germania bombaviadilo dum la Dua mondmilito. Ju-88 estis dumotora aviadilo kun entireblaj radoj, 4-membra skipo.
Ĝi havis du V-motorojn kun po 12-14 cilindroj. La unua ekflugo okazis la 21-an de decembro 1936 kaj oni produktis de ĝi ĉ. 15.000 ekzemplerojn.
Ĝi havis la enverguron de 18-20m, longon de 14,5 m, alton de 4,8-5,3 m kaj rapidon super 400 km/h (kelkaj tipoj eĉ 560-600 km/h). La Ju 88 havis la atingopovon de 1500-3000 m (depende de tipoj) kaj flugmason de 10-14 tunoj.
Ao (planlingvo)
Ao aŭ AO estas internacia planlingvo kreita de rusa "pan-anarkiisto" Volf L'voviĉ Gordin aŭ "Beobi" (beo- `socio, homaro' kaj -bi; la pronomo "mi", uzata kiel finaĵo de homaj propraj nomoj, t.e. "homaro-mi", homo de la homaro, homarano) (eble plumnomo de Konstantin Ciolkovskij (1857-1935)) en 1919 aŭ 1920 en Moskvo, la fina versio nomiĝis Ao Reformita, prezentita dum "Ekspozicio de interplaneda komunikado" en 1927. La lingvo estas bazita sur nombra sistemo, apriora lingvo kaj unu el kosmaj planligvoj. AO signifas nenion alian ol "invento" (a - "inventi", o - substantiva finaĵo).
Vego (stelo)
Vego, aŭ Alfa Liro (α Lyrae / α Lyr) laŭ la nomaro de Bayer, estas blueta ĉefstelo en la konstelacio Liro.
Ao (planlingvo)
Je "la 2-a jaro post la invento de Homaro" (= 1921) la aŭtoro surprenis la taskon publikigi "Planon de Homaro", kaj ĉeokaze eĉ inventis por la homaro ankaŭ novan sistemon de nutrado - tiel nomatan "invent-nutradon", kiu devis helpi al signifa plilongigo de la vivo, perspektive ĝis senfineco (kiel ni memoras, en la sama tempo la biokosmistoj intencis meti en la tagordon "realigon de persona senmorteco").
Vego (stelo)
Ĝi estas la dua plej luma stelo de la norda hemisfero post Arkturo, Tero kaj la kvinaa plej luma stelo vidita de la Tero, de kiu ĝi malproksimas 8,1 parsekojn, do proksimume 26,4 lumjarojn.
Ao (planlingvo)
La varianto kreita en 1919, sufiĉe grave diferencas de tiu aperinta en 1924. Havante la samajn bazajn strukturajn principojn, tiuj variantoj havas diversajn specifecojn de grafismo kaj gramatiko. La grafismaj diferencoj okulfrapas senpere. En ambaŭ siaj variantoj AO estas ne litera, sed cifera lingvo, uzanta ankaŭ aliajn simbolojn: la varianto de 1919 signas vokalojn helpe de apostrofo, kaj la varianto de 1924 - helpe de matematikaj signoj de multipliko, adicio, subtraho, radikalo kaj nulo. Ekzemple, la nomo de la lingvo en la grafismo de 1919 aspektas `1`3, kaj en tiu de 1924 - ×0.
En la fotoalbumoj de la ekspozicio estas foto de la stando, dediĉita al la lingvo AO. Inter aliaj materialoj estas afiŝo: "Studantoj kaj parolantoj de la lingvo `AO' estas kosmopolitoj (civitanoj de Universo), esprimintaj la deziron efektivigi interplanedan navigon, simile al tio, kiel civitanoj de ŝtato `riskis' unuafoje veturi per vaporŝipo, trajno, aerbalono kaj aeroplano."
Post kelkaj jaroj, Ciolkovskij esprimis sin akre en la surskribo sur unu el siaj broŝuroj, senditaj al esperantisto Miĥail Ignat'eviĉ Popov: "Esperanto estas pli bona, AO - sensencaĵo". En responda letero en la 4-a de novembro 1934 al Popov, Ciolkovskij tiel reeĥis pri Esperanto: "Kompreneble, Esperanto estas la plej bona el ĉiuj artefaritaj lingvoj. La senduba simpleco de la alfabeto, la admirinda facileco de la gramatiko kaj la vasta konateco de la leksiko faras ĝian inventinton senmorta." Ciolkovskij eĉ faris plian paŝon kaj plenigis la senditan al li aliĝilon por membreco en "Sovetrespublikara Esperantista Unio" (SEU)", per tio ankaŭ formale aliĝante al la esperantista movado. En tiu esperantiĝo de Ciolkovskij, estas, bedaŭrinde, ebla politika premo: AO devenas el la anarkiisma medio, fremda al la reĝimo establiĝinta en 1917, kaj laŭgrade de eliminado de la anarkiismo el la politika sfero la anarkiismaj eldonaĵoj malaperadis ankaŭ el la bibliotekaj fondusoj. La lingvo AO estas frukto de tia "tutanarkio", transportita el la politiko en la lingvistikon. Jen kion skribas pri tio la aŭtoro mem, alparolante la legantojn: "Kreu ĉiuj anarkion, parolu homlingve, en AO. Bojkotu la naturajn lingvojn, naciajn, ŝtatajn kaj internaciajn. Esperanto estas la lingvo de "internacia" eŭropa imperiismo. Inventu Tutanarkion!"
Mingus Ah Um
Mingus Ah Um estas ĵazalbumo de Charles Mingus, sonregistrita kaj publikigita en 1959
Albumeroj
(Ĉiuj komponaĵoj estas de Charles Mingus, escepte Girl of my Dreams)
La pecoj 1 kaj 6–10 estis registrataj la 5-an de majo, pecoj 2–5 kaj 11–12 la 12-an de majo 1959 ĉe studio Columbia ĉe la 30-a Strato je Novjorko.
János László Beszédes
János László Beszédes [jAnoŝ lAslO besEdeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Beszédes János László estis hungara skulptisto.
János László Beszédes naskiĝis la  en Feled (Hungara reĝlando, nuntempa Jesenské (distrikto Rimavská Sobota) en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
János László Beszédes akiris diplomon en Reĝa Industridesegna Lernejo. Lia plej grava instruisto estis Lajos Mátrai. En la jaro 1890 li faris frisojn de banko en Konstantinopolo. Li poste laboris en Vieno, baldaŭ li plulernis en Munkeno kaj Parizo. Li estis dungita fare de franca Instituto de Kartografio, li faris kartografiajn laborojn en francaj kolonioj en Afriko kaj Azio. En tiu periodo li faris terakotajn aŭ bronzajn skulptaĵetojn pri la indiĝenoj. Hejmenveninta li kreis skulptaĵetojn pri la hungaraj kamparanoj.
NGC 4848
NGC 4848 (aliaj indikoj — UGC 8082, DRCG 27-220, MCG 5-31-39, KUG 1255+285, ZWG 160.55, IRAS12556+2830, PGC 44405) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Maribel Verdú
María Isabel Verdú Rollán (Madrido, 2-a de oktobro de 1970), konata en la arta etoso kiel Maribel Verdú, estas aktorino hispana kiu ludis en multaj filmoj por kino kaj televido kaj ricevis multajn premiojn pro sia agado kaj en Hispanio kaj en Meksiko.
Sukceso
Ŝia rolo kiel senkulpulino en Amantes, de Vicente Aranda, markis la senĉesan ascendon en ŝia kariero kaj la maturecon de ŝia ludarto. El tiam ŝi aktoris por la ĉefaj hispanaj reĝisoroj: nome José Luis Garci, en Canción de cuna (Lulkanto); Bigas Luna, en Huevos de oro (Orovoj); denove Trueba, en la oskarpremia Belle Époque; Emilio Martínez-Lázaro, en Carreteras secundarias (Duarangaj ŝoseoj); Carlos Saura, en Goya en Burdeos (Goya en Bordozo); Gonzalo Suárez, en El portero (La golulo) kaj Oviedo Express, inter aliaj.
Internacie elstaras ŝia protagonista rolo en Y tu mamá también, de la meksika Alfonso Cuarón, al kiu sekvis El laberinto del fauno (La faŭna labirinto), de Guillermo del Toro. Post tiu filmo Maribel estis invitita formi parton de la Akademio de Hollywood.
En teatro debutis en 1986 per la rolo de Julieto kaj ekde tiam li aktoris en ambaŭ medioj. Ŝi partoprenis ankaŭ en diversaj televidserioj kiaj Turno de oficio, Segunda enseñanza, ktp.
Premioj
Ŝi estas la unika hispana aktorino kiu ricevis la premion Ariel al plej bonkvalita aktorino en Meksiko, pro El laberinto del fauno.
Printempo
Printempo estas ĝenerale modera sezono inter la vintro kaj la somero. Astronomie, ĝi komenciĝas ĉe la printempa ekvinokso proksimume (la 21-a de marto en la norda hemisfero kaj la 23-a de septembro en la suda hemisfero). Ĝi finiĝas ĉe la somera solstico proksimume (la 21-a de junio norde kaj la 21-a de decembro sude).
Ofte, precipe en poezio, oni asociigas printempon kun amo, renaskiĝo kaj nova komenco.
En la naturo
En la printempaj monatoj la kliniĝo de la Tera akso al la suno pliiĝas kaj la tempodaŭro de la tagoj plilongiĝas. La varmiĝo de la vetero dum ĉi tiu periodo igas la neĝon degeli kaj la malvarmo moderigi, kaj en la procezo multaj specioj de plantoj komencas burĝoni kaj flori ankaŭ. Tial, kiel menciite, ankaŭ la nomo de la sezono. En lokoj kie ne neĝas kaj malofte malvarmas, temperaturoj en la aero kaj surgrunde plirapide altiĝas kaj printempo venas pli frue en la jaro, foje ĉirkaŭ februaro en la norda hemisfero.
En multaj mamulaj specioj, la reprodukta kaj pariĝa sezono estas tajlorita tiel ke la mediaj kondiĉoj estu plej bonaj por gravedeco aŭ akuŝo, kun sufiĉe da akvo kaj manĝaĵo kaj komforta temperaturo. Ĉi tiuj kondiĉoj kutime aperas printempe. La procezo de adaptado de la reproduktosezono al la sezonoj estas mediaciita per ŝanĝoj en melatonina sekrecio en la pineala glando kiel rezulto de la ŝanĝo en la longo de taglumaj horoj. Tiuj ŝanĝoj en melatonina sekrecio induktas ŝanĝojn de la sekrecio en gonadotropin-liberiga hormono en la hipotalamo.
Tabelo
Komenciĝo de la printempo laŭ Mez-Eŭropa Tempo (UTC+1)
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri printempo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
20513 Latio
20513 Latio estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la italaj astronomoj Franco Mallia kaj Gianluca Masi elde la Observatorio de Campo Catino en Guarcino (Italio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la regiono Latio, kie troviĝas Romo. Tiu regiono permesis la kreon de la Observatorio de Campo Catino kaj estis la unua italia regiono, kiu aprobis leĝon kontraŭ la luma poluo.
Kenta Kano
Kenta Kano (狩野 健太, n. ) estas japana futbalisto.
(14531) 1997 PM2
(14531) 1997 PM2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo George R. Viscome elde la Observatorio Rand (Nov-Jorkio, Usono).
Otello (Rossini)
Otello estas opero en tri aktoj de Gioachino Rossini laŭ itallingva libreto de Francesco Maria Berio di Salsi, bazita sur la verko de Shakespeare nome Otelo.Tamen, tiu opero ege elvojiĝas el la originalo de Shakespeare, ne nur je tio ke ĝi okazas en Venecio kaj ne en Kipro, sed ankaŭ en la tuta drama konflikto kiu disvolviĝas diferencmaniere. La rolo de Iago estas iom limigita, kaj estas multe malpli diableca ol tiu de la originalo aŭ en la Otello de Verdi de 1887. Pli kontraste, la rolo de Rodrigo, de duaranga gravo ĉe Shakespeare kaj Verdi, estas tre elstara en la versio de Rossini kaj al ĝi estis atribuita iome el la plej malfacila kaj brila muziko. La roloj de Otello, Iago, kaj Rodrigo estas ĉiuj komponitaj por tenora voĉo.
La Otello de Rossini estas grava mejloŝtono en la disvolvigo de opero kiel muzika dramo. Ĝi havigis al Giuseppe Verdi per referenco por siaj propraj adaptoj de Shakespeare.
Referencoj
Notoj
Armería
Armería estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas Armería. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06001.
Armería signifas en la hispana "armilejo".
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 24.939 loĝantojn. El tiuj estis 12.326 viroj kaj 12.613 virinoj. La komunumo havas surfacon de 341,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 30 metroj super la marnivelo.
En Armería ekzistas 39 tiel nomataj loĝlokoj (laŭ INEGI statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La ĉefaj estas Armería, Cofradía de Juárez, Rincón de López kaj Cuyutlán.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 800 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 23640 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 93 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,39 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
(8227) 1996 VD4
(8227) 1996 VD4 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).
Armería
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
(8227) 1996 VD4
Ĝia orbito havas de 3,2023009, ĝi do orbitas ĉ. 344 000 km trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Lajos Szöllősy Szabó
SZÖLLŐSSY SZABÓ Lajos [soeloe:si sabo:] estis hungara dancisto, koreografo, dancmajstro naskita en Kézdiszentlélek la 11-an de februaro 1803 kaj mortinta en Budapest la 12-an de majo 1882. Li estis la patro de dancistinoj Róza Szöllősy kaj Piroska Szöllősy.
Biografio
Szöllősy Szabó komencis sian karieron kiel aktoro en la komenco de la 1820-aj jaroj. Inter 1827–1832 li agadis interalie ankaŭ en Hungara Teatro en Kassa. En 1833 li iris al la jam ne funkcianta buda-a Várszínház. Ekde 1834 ĝis 1836 li agadis ankaŭ kiel dancmajstro de la teatra danclernejo. En februaro de 1834-a jaro la teatro prezentis sian baleton titolitan A haramiabanda (komponisto: József Heinisch). En 1837 li estis mallongtempe ano de la Teatro Magyar de Pest. En 1841 li koreografis la dancon titolitan Körmagyar (komponisto Márk Rózsavölgyi (quadrille). En 1844 li instruis en Erdély kaj studis la dancojn de la sikuloj. En 1847 li laboris ankaŭ en hungara Nacia Teatro de Pest. Li partoprenis en la liberecbatalo de 1848-1849, poste denove li instruis. En 1861 oni prezentis en la jam malaperinta Budai Népszínház lian sukcesan dancon titolitan Vasmegyei csárdás, en kiu ankaŭ liaj filinoj dancis (Róza kaj Piroska). En la 1870-aj jaroj li instruis en Miskolc. Li mortis en malriĉulejo forgesite. Li dediĉis siajn vivon kaj agadon por la agnosko kaj popularigo de la hungara nacia danco.
Metila grupo
En ĥemio, metila grupo aǔ metilo estas klaso de alkiloj oriĝinantaj de metano (CH4), enhavantaj unu karbonatomon kunligitan al tri hidrogenatomoj (—CH3). Tiaj hidrokarbidaj grupoj aperas en multaj organikaj kombinajoj, pri kiuj, en formuloj, ili estas simbolitaj per Me aǔ Met.
Oni povas formuli la derivaĵo de metano tiele: CH4 → CH3° + H° (metano → metilo + 1 atomo de hidrogeno)
La ° de CH3° signifas, ke estas radikalo, kies la nomo estas "metilo".
Tia grupo estas tre stabila grupo en la plej multaj molekuloj. Dum la metila grupo estas kutime parto de pli granda molekulo, ĝi povas esti trovita sur sia propra formo en iu ajn el la tri formoj: anjono, katjono aŭ radikalo. La anjono havas ok valentelektronojn, la radikalo sep kaj la katjono ses. Ĉiuj tiuj tri formoj estas tre reakciantaj kaj malofte observitaj.
Metilkatjono
La metiluma katjono (CH3+) ekzistas en gasfazo, sed estas alie ne renkontita. Kelkaj kunmetaĵoj estas konsideritaj kiel fontoj de la CH3+ katjono, kaj tiu simpligo estas uzita en organika kemio. Ekzemple, protonigo de metanolo donas forte elektrofilan metiligadan reakciilon: Simile, metilojodido kaj metilotriflato estas rigarditaj kiel la ekvivalento de la metilkatjono ĉar ili facile spertas SN2-reagojn per malfortaj nukleofiloj (elektre malaj al elektrofiloj).
Metilanjono
La metanida anjono (CH3-) ekzistas nur en diluita gasfazo aŭ sub ekzotikaj kondiĉoj. Ĝi povas esti produktita per elektrostatika malŝargo en keteno ĉe malalta aerpremo (malpli ol unu Torr) kaj ĝia entalpio de reago estas taksita esti proksimume 252,2±3,3 kJ/mol. En diskutmekanismoj de organikaj reakcioj, metilolitio kaj rilata Grignard reakciiloj estas ofte konsideritaj kiel saloj de "CH3- "; kaj kvankam la modelo povas esti utila por priskribo kaj analizo, ĝi estas nur utila fikcio. Tiaj reakciiloj estas ĝenerale preparitaj el la metilhalogenidoj: kie X estas halogeno kaj M alkala metalo.
Metilradikalo
La metilradikalo rilatas la formulon CH3. Ĝi ekzistas en diluitaj gasoj, sed en pli koncentrigitaj formoj ĝi facile dimeriĝas al etano. Ĝi povas esti produktita per termika putriĝo de nur certaj kombinaĵoj, aparte tiuj kun tiu duobla ligo —N=N—.
Reagemo
La reagemo de metilogrupo dependas de la apudaj atomoj (aŭ atomaroj), kiuj anstataŭigas hidrogenan atomon. Metilaj grupo povas esti tre malreagema. Ekzemple, en organikaj kombinaĵoj, la metila grupo rezistas al atako de eĉ la plej fortaj acidoj.
Demetiligado
Demetiligado (la transigo de la metila grupo al alia kemia kombinaĵo) estas komuna procezo kaj reakciantoj, kiuj spertas tiun reakcion nomiĝas metiligaj perantoj. Komuna metiligaj perantoj estas dimetilsulfato, metiljodido kaj metilotriflato. Metanogenezo, la fonto de natura gaso, ekestas per malmetiligada reakcio.
Deprotoniĝado
Iuj metilaj grupoj povas deprotoniĝi. Ekzemple, la acideco de la metilaj grupoj en acetono (CH3)2CO) iĝas ĉirkaŭ 1020 pli forta ol metano. La rezultantaj karbanjonoj (kun tri alkiloj) estas ĉefaj perantoj en multaj reakcioj por organika sintezo kaj biosintezo. Grasacidoj estas produktitaj per tiu maniero.
Liberaj radikalaj reakcioj
Kiam lokita en benzila aŭ alila pozicioj, la forto de la C-H ligo malpliiĝas kaj la reagemo de la metila grupo pliiĝas. Unu elmontro de tiu pli alta reagemo estas la fotoĥemia klorigado de la metila grupo en tolueno donante benzilokloridon.
Kirala metilo
En la speciala kazo, kie unu hidrogeno estas anstataŭigita per deŭterio (D) kaj la alia hidrogeno per tricio (T), la metila surogato iĝas ĥirala. Metodoj ekzistas por produkti optike purajn metilajn kombinaĵojn, ekz., ĥirala acetata acido ( CHDTCO2H). Helpe de ĥiralaj metilaj grupoj, la stereokemia kurso de pluraj biokemiaj transformoj estis analizita.