cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Georg Joachim Rheticus
Unuaj jaroj
Li estis filo de Georgo Iserin, kiu estis kuracisto en sia urbo, kaj lia patrino devenis de itala familio. Kiam li estis 13-jara, li patro estas kondamnita pro ŝtelo, fraŭdo kaj sorĉado, kaj publike senkapigita. Ĉar lia familinomo estis makulita li decidis ŝanĝi ĝin je la roma formo de sia teritorio, Rhaetia, kaj fariĝis konata kiel Retiko. Lia patrino sukcesis doni al li bonegan edukadon. Unue li studis en sia naskiĝurbo, kie li fariĝis amiko de la kuracisto kaj protestanta erudiciulo, Achilles Gasser (1505-1577), kaj poste lia patrino sendis lin al Zuriko, kie li konatiĝis kun la svisa naturalisto Conrad Gesner (1516-1565) kaj la alĥemiisto Paracelsus (1493-1541). En 1532, li eniras en la Universitato de Wittenberg, kie, estante 22-jara, li okupis la katedron pri matematiko. Tiu universitato tiutempe estis la nukleo de la luteranismo kaj, en 1536, li ricevis sian diplomon pri majstreco.
Kapelo Sankta Maria Helpo de Kristanoj (Fegyvernek)
Konstruaĵo
La kapelo situas sola ĉe nova parko. La kapelo havas 3 partoj, sed ili estas ligitaj. Dekstre kvadrata alta kampanilo altiĝas. La kampanilo havas enirejon el la strata trotuaro kaj la supro estas malalta piramido. Meze la navo etendiĝas meze kun larĝa enirejo. La absido estas plurlatera havanta mallarĝajn kaj altajn fenestrojn. Sur la teretaĝa nivelo estas ankaŭ po unu fenestroj. Sur la tegmenta nivelo estas sola mallarĝa kaj alta fenestro. Maldekstre la aldonparto etendiĝas same kun absido. Ĝi similas al la navo, tamen pli malgranda kaj sur la tegmenta nivelo mankas fenestro.
Georg Joachim Rheticus
Unuaj jaroj
Tre eble, ni kredos strange ke juna protestanta universitatano facile sukcesis vojaĝi al la Reĝa Prusio, kiu estis pola kaj katolika, por fari viziton al kanoniko, kie ĉi tiu restos du jarojn, tamen, la opozicio inter katolikoj kaj protestantoj ne estis tiel tranĉa kiel post la Koncilio de Trento. Krom tio, Koperniko kaj lia amiko Tiedemann Giese (1480-1550) estis katolikoj pli toleremaj rilate al la konceptoj pri reformacio ol siaj tiamaj kolegoj.
Disĉiplo de Koperniko
Retiko estis varme akceptita de Koperniko kaj de sia amiko Giese. La vizito daŭris du jarojn (kun kelkaj interrompoj), pli longa ol komence antaŭvidita de Retiko, kiu entuziasmiĝis pri la novaj ideoj kaj la persono de sia gastiganto. Li fariĝis disĉiplo de sia "Mentoro kaj Majstro". Koperniko neniam havis lernanton kaj Retiko restos la sola.
Retiko, kvankam kelkatempe malsana, rapide reprenas la manuskriptojn de Koperniko. En septembro 1539, li resume sendas raporton al Johano Skonero (1477-1547), en Nurenbergo. En 1540, li iras al Dancigo kie li presigas sian "Narratio prima" (Unua raporto): tio estas la unua fojo ke presiĝas prezentado de la heliocentriga modelo de Koperniko. La libreto estas dediĉata al Johano Skonero, kie li prezentas la verkon de la "Doktoro Nikolao Koperniko de Toruno". Sed, Retiko preferis teni sin anonima kiel juna studento pri matematiko. La manuskripto estis bonsukcesa. Achilles Gasser (1505-1577) ĝin represas en Bazelo, en 1541, kaj ĉi foje sub la nomo de Retiko.
Helpe de Giese, Retiko instigas Kopernikon rilate al la publikigo de la verko. Du jarojn pasis post kiam Koperniko decidas prepari sian manuskripton. Inter marto kaj julio 1540, Retiko devis repreni sian kurson en la Universitato de Wittenberg. Revenante al Fraŭenburgo, li proponas al Koperniko kopii sian manuskripton por presigi ĝin en Nurenbergo en la laborejo de Johannes Petreius (1497-1550), kiu entuziasmiĝis pri la Narratio prima kaj oferas siajn servojn al Retiko. La presado de verko teknika kiel tiu de Koperniko ne estis facila tasko, kaj kompetentaj presistoj tute ne estis najbare de Fraŭenburgo.
Retiko reiras al Wittenberg aŭtune de 1541, portante en siaj pakaĵoj la manuskripton De revolutionibus. En 1541, li elektiĝis kiel dekano kaj instruas inter la jaroj 1541 kaj 1542. En 1542 li presigis en Wittenberg la etan broŝuron "De lateribus et angulis triangulorum" entenantan la eltiraĵojn de la libro de Koperniko rilate al la plana kaj sfera trignometrio, kie li aldonas tabelon de duonkordoj subtenataj de unu cirklo, la modernaj termoj por sinuso. La tabelo estis pli preciza ol tiu de "De revolutionibus", ili estis donitaj po minuto post minuto (po dek minutoj en la "De revolutionibus"). La tabelo montras ankaŭ la komplementan angulon, kiu faras el ĝi la unuan konatan tabelon de kosinusoj. Kvankam Retiko ne atribuas al Koperniko, aŭ al si mem, eble estas pro tio ke la historiistoj asertas ke ili devenas de la tabeloj de Regiomontanus (1436-1476). La kalkuloj de la trigonometriaj tabeloj, kune kun aliaj estontaj kontribuaĵoj, konsistigas la kontribuon de Retiko por la historio de la matematiko.
En majo 1542, li alportas la manuskripton al Koperniko por ke li konfidu al Petrejo, kiu kontrolas la longan kaj kompleksan presadon. Li presigas la tipojn por la sennombraj diagramoj de la libro, kaj intertempe, Retiko faras etan promenon al Feldkirch. Li ricevas laborproponon en Lepsiko, pli finance interesa ol la pozicio kiun li okupis en Wittenberg, sed li estas devigata forlasi Nurenbergon aŭtune de 1542, antaŭ la finpresigo de la traktaĵo de Koperniko. Tiame, li konfidas la kontrolon de la provlegado al Andreo Osiandro (1498-1552), protestanta teologo kaj amiko de Petrejo, kiu ankaŭ interesiĝas pri astronomio.
La okazaĵo prezentis pli da konsekvencoj ol atendite. Osiandro prefere renomis "De revolutionibus" al "De revolutionibus orbium cœlestium", kaj krom tio li aldonis anoniman prefacon memfare kiu igis la heliocentrigan sistemon iun simplan matematikan hipotezon, ignorante la avizojn de Koperniko tiurilate faritajn perletere en 1541. Retiko estis informita troe malfrua kaj povis faris nenion. La presado estis finita en la fino de marto 1543. Koperniko, kiu ricevis la unuajn provaĵojn, redaktis tutan folion da eraraĵoj, tamen, en decembro 1542, li suferas cerbatakon, kiu paralizigas lin, kaj li trovas la morton en la 24-a de majo 1543. La defendo de liaj verkoj kuŝas ŝarĝe de liaj amikoj Giese kaj Retiko. Giese vane kontraŭstaras la antaŭparolon de Osiandro, kaj li eĉ propetas intervenon de la municipa konsilantaro. Li petas al Retiko por anstataŭigo de la biografio de Koperniko kaj pravigas ke la heliocentriga sistemo ne kontraŭdiras la Biblion. Nenio estis farita. La prefaco, ekster la rondo de la fakuloj, longatempe estis atribuita kiel kreitaĵo de Koperniko.
La historiistoj atribuas al Retiko biografion de Koperniko, nuntempe perditan. Tre eble en tiu epoko, li ankaŭ verkis defendon de la suncentriga sistemo kontraŭ legado tro laŭlitera de la Biblio, sed kiu estis presita nur pli malfrue, en 1651. Okaze de la morto de sia majstro, Retiko heredas la originalan manuskripton De Revolutionibus, ne tiu uzata por presado, sed tiu originale verkita de Koperniko, kiu estis daŭrigita kaj korektita post la foriro de sia disĉiplo. La manuskripto ekzistas ĝis la hodiaŭaj tagoj, post kelkaj devioj, kaj nuntempe troviĝas en la Jagelona Biblioteko de la Universitato de Krakovo, kie Koperniko komencis siajn studojn.
La profesoro de la Universitato de Lepsiko
Iu sekvenco da okazaĵoj bildigas ian certan nestabilecon en la vivo de Retiko. Sed dum tri jaroj ni konstatas ke li instruis en la Universitato de Lepsiko. Li tiam akiris forpermeson por foriĝo, kaj vojaĝas al Italio, kie li konatiĝas kun Ĝerolamo Kardano (1501-1576). Dum sia restado en Lindaŭ, en la komenco de 1547, li suferas kelkajn mensajn malordojn kaj onidiroj trakuris ke li estas mortonta. En la lasta semestro 1547 li instruas en Konstanco. Revenante al Zuriko, li studis medicinon kune kun Conrad Gesner (1516-1565), lia antaŭa kundisĉiplo. Reirante al Lepsiko, li fariĝas dekano, en la fino de 1548 kaj reprenas siajn kursojn. En 1550, li publikigas "Ephemerides novae" (Astronomiaj efemeridoj), surbaze de la kosmologio de Koperniko, kaj poste, en 1551, la unuajn trigonometriajn tabelojn, kaj la "Canon doctrinæ triangulorum". Ĉi tiuj estas la unuaj verkoj prezentantaj la ses trigonometriajn funkciojn, sinuso, kosinuso, tangento, kaj ties inversoj, kosekanto, sekanto kaj kotangento, kvankam tiuj alnomoj ne estis aprecataj de Retiko. Eĉ se ili ne estis adoptitaj de ĉiuj astronomoj, ili rekte influis Franciscus Maurolycus, en 1558, kaj François Viète (1540-1603) en sia "Canon Mathematicus" publikigita en 1579. Ili same inspiriĝis el la legaĵoj de Retiko por iliaj estontaj laboroj. Malmultaj kopioj de "Canon doctrinæ triangulorum" postvivis, kaj ili estis malkovritaj kaj studitaj en publikaĵo de 1845 far Auguste De Morgan (1806-1871).
La kuracisto de Krakovo
Retiko iras al Prago, la regno de Bohemio tiuepoke kuŝis sub la manoj de la Habsburgoj, kaj gastas sin en grava protestanta komunumo kie li reprenas la medicinajn studojn. Post rifuzo de invito por instrui en Vieno, li instaliĝas, en 1554, en Krakovo, kie li praktikis medicinon dum 20 jaroj, kiel disĉiplo de Paracelsus (1493-1541), tiel revolucia en siaj regadoj kiel Koperniko pri astronomio.
Li ne forlasas la astronomion, astrologion kaj matematikon, kie lia granda pasio daŭre estas la estigo de trigonometriaj tabeloj. En 1568, li leteras al Petrus Ramus (1515-1572) pri projekto de astronomia observatorio, fondita surprincipe de la egiptaj obeliskoj.
En 1574, jaro de sia morto, li troviĝas en Košice, tiam en la regno de Hungario, sub la aŭstra regado, kie li estas invitita de riĉa meceno. Juna matematikisto, impresita de lia Canon doctrinæ triangulorum, Valentinus Othon (1548-1603), iras liarenkonten. Retiko estis preskaŭ samaĝa kiel sia majstro Koperniko, kiam li mem komencis siajn esplorojn. Othon venas liahelpe por lia granda verko, la publikado de la novaj trigonometriaj tabeloj tre pli precizaj ol tiuj jam ekzistantaj en la "Opus Palatinum de triangulis". Tamen, Retiko mortis en la 4-a de decembro 1574, antaŭ ol kompletigi sian laboron. Lia disĉiplo heredas lian manuskripton kaj du originalajn manuskriptojn de Koperniko. Li sukcesis publikigi la tabelojn nur en 1596. Rilate al la altkosta manuskripto "De Revolutionibus", ĝi transdoniĝos al aliaj manoj okaze de la morto de Othon (1603).
La verko "Opus Palatinum de triangulis" estos korektita de Bartholomaeus Pitiscus (1561-1613) kaj ĉi tiu uzos la manuskriptojn de Retiko por sia "Thesaurus mathematicus". La tabeloj de Retiko kaj Pitisko estos larĝe dissemitaj, sed, la malkovro de la lagaritmoj anstataŭos la novajn metodojn pri kalkulado.
András Máté
András Máté [andrAŝ mAtE], laŭ hungarlingve kutima nomordo Máté András estis hungara afiŝisto.
András Máté naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
András Máté studis en 1946 kaj 1947 en Industriarta Altlernejo, poste en Belarta Altlernejo (1949-1951). Lia ĉefinstruisto estis György Konecsni. Post siaj studoj li specialiĝis al filmafiŝoj, tamen pli malofte li faris aliaj afiŝojn. Menciindas, ke en la tiutempa socialismo la reklamoj estis pli maloftaj. Ekde 1959 li kreis ankaŭ teatrajn afiŝojn. Li ricevis 11-foje la titolon pri la plej bona afiŝo de la jaro. Li ricevis 5 ŝtatajn premiojn inter 1957-1998.
85317 Lehár
85317 Lehár estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la hungardevena komponisto Franz Lehár (1870–1948), kreinto de nova stilo de viena opereto. En 1905, li plenumis tutmondan sukceson kun Die lustige Witwe (La Ĝoja Vidvino), Das Land des Lächelns (La Lando de la Rideto) kaj aliaj ceteraj operetoj. Pluraj el liaj verkoj iĝis filmoj.
Castejón de Sos
Castejón de Sos (en benaskesa Castilló de Sos)   estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Ribagorza (kies ĉefurbo estas Graus) apartenanta al la nordoriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono), kiel loko en la nomita Valo de Benasque.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la nordo de la komarko Ribagorza, en la koro de Pireneoj ĉe la rivero Ésera; fakte Ĉe la akso formita per la rivero Ésera kaj la ŝoseo A-139.
Ĝi limas norde kun Sahún kaj Benasque, kaj sude kun Bisaurri. Oni parolas variaĵon de la aragona, nome filologie konata kiel kunejo de la aragona, la kataluna, la gaskona pro kio oni povas paroli pri transira parolmaniero nome benaskesa aŭ "patués".
La klimato estas malvarma, nome altmontara. La municipo enhavas ankaŭ la loĝlokojn Liri (Llire en benaskesa), Ramastué kaj El Run (El Ru en benaskesa).
La loĝloko Castejón de Sos mem (904 msm) estas je 131 km nordoriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la ŝoseo A-139 kiu kondukas norden al Benasque kaj laŭ la ŝoseo A-260 kiel Pirenea Akso.
Historio
En la 17-a jarcento oni konstruis la preĝejon. Pli fruaj estas la preĝejo kaj ermitejo de Liri, kaj tiu de Ramastué (nune muzeo), kaj eĉ pli fruaj la preĝejo kaj ermitejo de El Run.
Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado.
Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj kiu rezultis en homamasa fuĝado de respublikanoj kaj de militrifuĝintoj.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Castejón de Sos kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 805 loĝantoj (2022).
Aktualo
Ĉefaj vidindaĵoj estas la romanika preĝejo de El Run, la preĝejo de Castejón, la romanikaj preĝejo kaj ermitejo de Liri, la preĝejo de Ramastué (nune muzeo kaj kulturdomo), kaj la preĝejo de El Run. Krome estas mezepokaj domegoj, naturaj lokoj kiel padoj por montrogrimpado, la Dekdu Akvofaloj de Liri, fontano Sestuba de El Run, ktp.
Thomas Hobbes
Thomas HOBBES [tomes hobs] (naskiĝis la, mortis la ) estis angla filozofo, la unua ĉefa filozofo de modernismo. Kvankam Kartezio kaj Bakono helpis fondi modernismon, en menso ili ankoraŭ estis duone antaŭmodernismaj; Hobbes, aliflanke, estis plejparte modernisma, la unua filozofo kies mondbildo estas tute moderna. En politika filozofio, Hobbes estas la baptopatro de la politika pesimismo.
Vivo
Dum la milito Hobbes sekvis la familion al Francio, kie li loĝis dum 1640–1651. Tie li renkontis la plej bonajn mensojn de Eŭropo, ekzemple Galileo, Gassendi kaj Kartezio. En 1646 en Parizo, li instruis la estontan anglan reĝon, Karlon la 2-an, kaj komencis verki sian majstran verkon, la Leviathan. Per ĝia eldono, en 1651, li malamikigis la eklezion en Francio pro ĝia tuta materiismo, kaj tial li revenis al sia patrolando.
Ideoj
Lia majstra verko estas la Leviathan. En ĝi li klarigas sian teorion pri naturo, homo, historio, moralo kaj politiko. Ĝi enkondukis du grandajn disvolviĝojn:
La Leviathan estas fama precipe pro sia politiko: Laŭ Hobbes, homo estas nature egoisma, ĝia vivo "aĉa, besta, mallonga". Vidpunkto simile al tiu de Tucidido. Pro tio, ĉiu homo vivas nure por si mem, ne estante nature homama. Sed homoj, pro timo de perforta morto, kunvenis por fondi civiton, cedante sian individuan politikajn potencon kaj rajtojn al absolute potenca reĝo aŭ registo. Tia registo estas super leĝo, estante la leĝo mem. Kvankam la nuna civitano ne konsentis al tia civito, tamen pro tio, ke ĝiaj antaŭuloj tiele konsentis kaj fordonis siajn rajtojn, la socia kontrakto ankoraŭ restas valida. (Analoge, se via patro fordonis la havon de via familio, vi restus malriĉa, kvankam vi tute ne konsentis al tia stultaĵo.)
La rezulto de la rezonado de Hobbes favoris reĝecon, sed lia metodo pli poste estis uzata por subteni demokration. Hobbes opiniis, ke demokratio estas malbona reĝimo: ĝi faras politikon tro malrapide kaj tro malfirme. Ĝi estas malbona ideo disvastigita per la klasikaj libroj de la grekoj. En tio, Locke, lia ĉefa kontraŭulo en politika filozofio, tute malkonsentis. Leviathan starigis la metodon de rezonado pri politiko per historio, metodo uzita eĉ de Markso. Antaŭ Hobbes, filozofoj rezonis ne per historio, sed per la naturo de homo (ekzemple, Platono), aŭ per la efektiva konduto de civitoj (Aristotelo), ktp.
Post morto
Lia politika filozofio ne iĝis akceptita — nek en liaj tagoj nek en niaj, nek de la demokrato, la reĝisto nek la marksisto. Tamen ĝi ja influis la politikan filozofion de Spinozo, Lejbnico, Bentham kaj Mill.
Lia esploro pri la ideo de socia kontrakto poste estis evoluigita de Spinozo, Rousseau kaj Locke.
Kvankam atakita en siaj tagoj, lia materiisma mondbildo nun estas vulgara en la Okcidento, precipe inter liaj samlingvanoj. Lia filozofia baptofilo, Daniel Dennett, nun ellaboras tute materiisman klarigon pri konscio kaj menso.
Alivorte, dum la konkludoj de Hobbes ne daŭris, liaj metodo kaj antaŭsupozaĵoj ja daŭras kaj influas la modernan mondbildon.
Distrikto Baja
La ĉefurbo estas Baja, kiu estas urbo, krome estas unusola grandvilaĝo, la ceteraj estas vilaĝoj. La distrikto etendiĝas sur ebenaĵo laŭ la Danubo.
La areo estas 1008,80 km², kie loĝas 66 600 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo.
1671
1671 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1671 post Kristo okazis, interalie:
Lazy pod Makytou
Lazy pod Makytou (hungare Láz) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Lazy pod Makytou situas ĉe la ĉeĥa landlimo en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Púchov troviĝas je 15 km.
Historio
La unua mencio okazis pri Lázalja en 1475, pri Láz en 1598 en formo "Liezkowecz". En 1784 loĝis en Láz 1561 vilaĝanoj (290 familioj) en 261 domoj, en 1828 1833 vilaĝanoj en 214 domoj. En 1784 loĝis en Lázalja 500 vilaĝanoj (104 familioj) en 100 domoj, en 1828 en "Suba Lázalja" 452 vilaĝanoj en 62 domoj, en "Supra Lázalja" 46 loĝantoj en 16 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis , poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Láz 2132 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Púchov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1964 la komunumoj unuiĝis. En 2001 vivis en Lazy pod Makytou 1462 homoj, (1430 slovakoj). En la vilaĝo ankaŭ somerumaj domoj troviĝas.
Zalaszentiván
Zalaszentiván [zalasentivAn] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg.
Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1335, sed pli frue en 1292 preĝejo nebule menciiĝas. La kampoj longe apartenis al abatejo de Szentgotthárd. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, poŝto.
Hamburgo-Langenhorn
Hamburgo-Langenhorn (germane Hamburg-Langenhorn) estas kvartalo en la norda parto de la urbo Hamburgo, Germanio. Ĝi havas areon de 13,8 km² kaj dum la jaro 2006 havis 46.742 loĝantojn. La kvartalo en la norda parto limas al la urbo Norderstedt de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio.
Loka esperantisto
Alvaro Cortes estas denaska kolombiano, kiu esperantiĝis en la jaro 2004. Li kontribuas al la Hamburga Esperanto-Societo.
(111805) 2002 CZ256
(111805) 2002 CZ256 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking elde la Observatorio de la Monto Palomar (norde de San-Diego, Kalifornio, Usono).
NGC 2559
NGC 2559 (aliaj indikoj — ESO 494-41, IRAS08150-2718, MCG -4-20-3, CGMW 2-3078, UGCA 136, VV 475, AM 0815-271, PGC 23222) estas galaksio en konstelacio Pobo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Artaksidoj
La Artaksia Dinastio (dinastio de la artaksiidoj aŭ artaŝiidoj reĝoj posteuloj de Artaksias), regis la reĝlandon Armenio de 189 a.K ĝis la konkero de la lando far Romio en 12 a.K. kaj nestabile ĝis la jaro 12. Ĝia teritorio ampleksis al la Granda Armenio, Malgranda Armenio kaj transitore al la Malgranda Armenio kaj parto de Mezopotamio.
Origino
Post la malvenko de Antioko kontraŭ la romianoj en la Batalo de Magnezio en 190 a.K, Artaksias kaj Zariadres ribeliĝis kaj kun romia konsento ili fondis memstarajn reĝlandojn Granda Armenio kaj Malgranda Armenio.
Konsolidiĝo de la armena teritorio
Artaksias fariĝis Artaksias la 1-a de Armenio kaj prezentiĝis kiel unu el la legitimaj devenantoj de la Orontida Dinastio. En la komenco de lia regado, li regis regionoj kiel la loĝantoj parolis la armenan lingvon kaj konsideris kiel prioritata celo la unuiĝon de ĉiuj armenoj en ununura ŝtato, sed poste li etendis lian regadon al eksterlandaj teritorioj.
Li fondis la ĉefurbon Artashat kie Hanibalo estis protektata de la kortumo de Artaksias. La loĝantoj de la antikva orontida ĉefurbo, Ervandashat, estis translokita al la nova urbo.
Armena Imperio
Dum la regado de Tigranes la Granda de la jaroj 95 al 55 a.K., Armenio atingis la pinton de ĝia povo kaj repide fariĝis la orienta ŝtato plej pova. Ĝi venkis al la partoj, konkeris Mezopotamion, Sirio, Kilikio y Fenicio. Vasaligis la kaŭkazajn reĝlandojn de Albanio kaj Iberio (Kaŭkazia). Ĝiaj limoj etendiĝis ekde la Kaspia Maro ĝis Mediteraneo. Tigranes fondis la ĉefurbon en la centro de la imperio, per la nomo Tigranocerto.
Dekadenco
La splendoro de la armena imperio nur daŭris ĝis la venko de Romio super ĝi. En la jaro 69 a.K., Tigranes estis venkita de la romia generalo Lukulo en Tigranocerto kaj ankaŭ en 68 a.K. La armenaj malvenkoj ripetiĝis ekaj en Nisibis kaj en Artashat. Samtempe la partoj ankaŭ atakis la armenojn. Kiam Lukulo estis anstataŭita de Pompejo, li agnoskis la reĝlan don Armenio ene de la antaŭaj limoj de la grandaj konkeroj subigitaj al Romio.
6795 Örnsköldsvik
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la sveda urbo Örnsköldsvik, ĉe la bordo de la Botnia golfo en Västernorrlands län.
Graflandoj de Irlando
La graflandoj de Irlando estis kreitaj de Britio je la 19-a jarcento por mastrumi la lokan administradon. Oni hodiaŭ ankaŭ uzas ilin por sporto.
En Nord-Irlando, la ses graflandoj estis anstataŭitaj en 1973 per 26 distriktoj. En la Respubliko Irlando, ses el la 26 originalaj graflandoj estis pliposte subdividitaj : la urboj Cork, Dublino, Galway, Limerick kaj Waterford havas administradon apartan de siaj graflandoj, kaj la graflando Tipperary plie subdividiĝas laŭ du administradoj (suda kaj norda).
(17294) 2787 P-L
(17294) 2787 P-L estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Sinjora Vespermanĝo
La esprimilo «Sinjora Vespermanĝo» estas unue menciita en la Biblio en la 1-a letero de Paŭlo al la korintanoj (1 Korintanoj 11:20).
La festo estis establita de mem Jesuo Kristo antaŭtage de lia morto. Jesuo diris al lian disĉiploj: «Ĉi tio estas mia korpo, kiu estas donita por vi; ĉi tion faru por memorigo pri mi» (Luko 22:19). Tial estas dua nomo de ĉia evento: Vespermanĝo de memorigo de la morto de Jesuo Kristo aŭ la Memorigo.
Vidu ankaŭ Mateo 26; Marko 14; Luko 22 kaj la 1-a letero al la korintanoj.
Ordo de kondukado
La ordo de kondukado de la Vespermanĝo estas bazita sur la direktivoj de la Apostolo Paŭlo. Li skribis: «Ĉar mi ricevis de la Sinjoro tion, kion mi ankaŭ transdonis al vi, ke la Sinjoro Jesuo en la nokto, en kiu li estis perfidata, prenis panon; kaj doninte dankon, li dispecigis ĝin, kaj diris:Ĉio tio estas mia korpo, kiu estas por vi; ĉi tion faru por memorigo pri mi. Tiel same ankaŭ la kalikon post la vespermanĝo, dirante:Ĉi tiu kaliko estas la nova interligo en mia sango; ĉi tion faru ĉiufoje, kiam vi trinkos, por memorigo pri mi. Ĉar ĉiufoje, kiam vi manĝos ĉi tiun panon kaj trinkos la kalikon, vi proklamos la morton de la Sinjoro, ĝis li venos» (1 Korintanoj 11:23-26).
Kvartodecimanoj
Dum la unuaj jarcentoj multaj kristanoj solenis la morton de Jesuo unu fojo en jaro. Ili faris ĉi tion en la 14-a nisano, tial ili ricevis la nomo kvartodecimanoj, tio signifas dekkvaranoj.
La historiisto Vasilij Bolotov rimarkis: «La plimulto de sciencistoj egale determinas la tagon de solenado de Pasko en la eklezioj de Malgranda Azio. Ĉiuj fontoj diras pri la 14-a de nisano… Theodoretos direkte diras pri la dekkvaranoj, ke ili, referencante sur la evangeliisto Johano, „solenas“ en la 14-a tago de la luno la memoron de suferado (de la Savinto)»
Nuntempa solenado
De 1880 jaro la Biblistudantoj (aŭ la Bibliesplorantoj ), nun nomata la Atestantoj de Jehovo, solenas la Sinjoran Vespermanĝon unu fojo en jaro en la tago de Pesaĥo post sunsubiro (14-a de nisano de luna kalendaro, nun la 11-a aprilo de 2017 jaro ).
En iuj jaroj la dato de la Vespermanĝon deklinas de dato de la juda Pesaĥo. La Atestantoj de Jehovo klarigas tion, ke ili (distinge de la judoj) ne sekvas sunlunan kalendaron, establitan de Gilelo 2-a en 359 jaro, sed ili kalkulas la daton de la Vespermanĝon strikte laŭ la luna kalendaro.
En la 2019 jaro 20.919.041 homoj ĉeestis en la Vespermanĝo.
Tio estas la sola festo de ĉiuj Atestantoj de Jehovo. En ĉi tiu tago la Atestantoj de Jehovo kaj ĉiuj dezirantoj estas invitata en la solena kunveno, kie ili povas aŭdi la parolado pri la vivo, la servado kaj la morto de Jesuo Kristo. En la kunveno la simboloj: pano kaj vino. Nur la homoj kun ĉiela espero manĝas kaj drinkas ilin. Aliaj homoj respekte observas.
Senfermenta pano (maco) signifas la senpekan korpon de Jesuo Kristo, kiun li donis por ilin (Luko 22:19). Seka ruĝa vino signifas la novan interligon en la sango de Jesuo Kristo (Luko 22:20), kiu estas elverŝata por la pardono de pekoj (Mateo 26:28).
Karmatoj
La karmatoj (arabe, القرامطة al-qarāmiṭa) estis politik-religia movado de la islamo ismaela de la 9-a kaj 10-a jarcentoj. Oni konsideras ilin kelkfoje kiel prakomunistoj, kaj ĉiam kiel militista sekto. Tamen, ne ekzistas abundaj informoj pri ili. En 902 la karmataj militistoj, gvidataj de Zikrawayh ibn Muhrawayh, konkeris kelkajn urbojn de la nordo de Sirio (Halepo, Homs, Hama). Ili estis venkitaj de la abazidaj trupoj iom poste. Alia estro, konata kiel la Viro de la Kamelino, atakis Damaskon, en kies batalo perdis sian vivon. Alia tria militisto, kiu konsideris sin mem Mahdi (persono kiu laŭ islama tradicio aperos en la tempofino), dum iom da tempo timigis parton de Sirio, ĝis la ekzekuto fare de la abazidoj en 904. Zikrawayh, estis mortigita en 907, per kio finiĝis tiaj sangaj epokoj en Sirio kaj Irako, dum tiuj jaroj.
En 913 estis murdita la fondinto de la ŝtato Barejno, Al-Yannabi, kaj sukcedita de sia filo, per kio kreiĝis dinastio de karmatoj. En 930, dum regado de Abu Tahir, la karmatoj atakis Mekaon, amasmortigis la loĝantojn kaj ŝtelis la Nigran Ŝtonon de la Kaabo, kiun ili ne redonis, ĝis la jaro 950 post multekosta aĉetado. La potenco de la karmatoj konsiderinde malfortiĝis ekde 939.
Romulanoj
Ekstere, la Romulanoj tre similas la Vulkananojn pro sia komuna deveno. Ambaŭ popoloj havas pintajn orelojn kaj levitajn brovojn ekstere. Kelkaj romulanoj distingiĝas de vulkanoj pro siaj ŝvelintaj fruntoj kaj iomete pli verda haŭtnuanco.
Popayán
Popayán aŭ Popajano en Esperanto estas la ĉefurbo de la Departemento Kaŭko, Kolombio. Ĝi situantas inter la Okcidenta kaj la Centra Montaroj en la sudokcidento de la lando. Ĝi havis 265.702 loĝantojn, laŭ la censo de DANE (Departamento Administrativo Nacional de Estadísticas) prilaborita en 2005. Ties teritorio estas de 512 km², ties mezaveraĝa alteco estas de 1760 m super marnivelo, kaj distas proksimume 600 km de Bogoto. Estas unu el la plej antikvaj kaj pli bone konservitaj urboj de Ameriko, kio videblas en ties arkitekturo kaj tradicioj religiaj kaj kulturaj.
Romulanoj
La historio de la Romulanoj komenciĝas ĉirkaŭ 300 p.K. sur la planedo Vulkano. Antaŭ miloj da jaroj, pro multnombraj militoj inter la vulkananoj, ili estis minacataj de memdetruo. La instruoj de la filozofo Surak igis la vulkananojn subpremi iliajn emociojn kaj permesi nur logikon. En la 4-a jarcento, post kiam instruoj de logiko kaj senemocio komencis iĝi ĝenerale akceptitaj, granda grupo de vulkananoj decidis forlasi la planedon ĉar ili ne povis aŭ ne volis identigi kun la dogmaj instruoj de Surak. Tiuj vulkananoj poste koloniigis la neloĝatan planedon Romulo. Tie ili fondis novan kulturon kaj socion.
Meze de la 2150-aj jaroj, milito ekis inter la Romulanoj kaj la Tero, ambaŭ daŭre kondukante nukleajn armilojn. La decida batalo estis la Batalo de Ĉeron (plia fikcia planedo, angle nomata Cheron), en kiu ambaŭ flankoj suferis tiel gravajn perdojn ke ili ne plu povis havigi pliajn koliziojn. La paŭzointertraktadoj estis faritaj per subspaca radio, tiel ke la du malamikoj neniam eĉ vidis unu la alian ĝis kovrita Romula stelŝipo nomata Rabobirdo detruis plurajn federaciajn antaŭpostenojn en 2266.
Dum mallonga alianco kun la klingonoj, la romulanoj akiris la dezajnodokumentaron por la klingona stelŝipo tipo D-7, en interŝanĝo por la klingonoj ricevantaj romulan kovroteknologion. La romulanoj estas teknologie progresintaj kaj formas unu el la plej forte frakcioj en la kvadranto. Kvankam la romulanoj nur malvolonte renkontiĝas kun aliaj civilizoj, renoviĝinta kontakto kun la Federacio okazis en 2360 kiam pluraj kolonioj de la Romula Imperio kaj Federacio estis atakitaj fare de la Borg. Sekvis longa fazo de konfrontiĝo, en kiu ambaŭ popoloj defendis sin kontraŭ la atako.
Alia mallongdaŭra alianco estis formita fare de la romulanoj ĉe la fino de la Regna Milito. La milito rezultigis la Dominan Imperion kaj la Kardasianojn minacante gajni la militon kontraŭ la Federacio-Klingona alianco. Eĉ en tiu ege kriza situacio, la romulanoj komence restis neŭtralaj. Estis je la intereso de la federacio impliki la romulanojn en la milito, kaj ili poste sukcesis. Post la fino de la milito, sekvis fazo de reciproka malstreĉiĝo, post kiu la romulanoj denove retiriĝis.
Post la okazaĵoj de Star Trek: Nemesis, aferoj ŝajnas pliboniĝi inter la Romula Imperio kaj la Federacio. La romulanoj nun interesiĝas pri interparoloj.
En la okazaĵoj de {{Star Trek (2009)| Star Trek]] (la 11-a plenlonga filmo), la hejma mondo de la romulanoj estas detruita per supernovao en 2387. Kiom da romulanoj postvivis tiun ĉi kataklismon oni ne scias. La preciza stela tempo ankaŭ ne estas menciita. Unu el la pluvivantoj estas Nerono, kiu flugas reen en la tempo en kosmoŝipo por venĝi al la Federacio kaj aparte al Spock, kiun Nerono riproĉas pri la pereo de la planedo Romulo. Ĉi tio kreas novan templinion.
La Romulanoj estas konsideritaj izolita popolo, neinteresita en aŭ amikaj aŭ malamikaj rilatoj kun aliaj planedoj. Ili preferas resti neŭtralaj por eviti rektan konfrontiĝon. Tamen, ili estas konsiderataj agresemaj kiam temas pri defendi kaj atingi siajn proprajn interesojn. En malfacilaj situacioj, ili komence kondutas singarde, sed ofte pretas uzi forton poste. Malgraŭ sia izoliteco, romulanoj daŭre bezonas kontakton kun aliaj civilizoj por resti potenca forto ene de la kvadranto. La romula sekreta servo Tal Ŝiar ankaŭ estas tre orientita al spionado. Romulanoj estas konsideritaj nekomunikaj, kaj iliaj celoj ofte estas neantaŭvideblaj al aliaj potencoj.
Lingvo
La romulana lingvo estas fikcilingvo kreita por Paramount Pictures, kiu estas parolata de la romulanoj.
Völker und Gruppierungen im Star-Trek-Universum Lista över utomjordiska raser i Star Trek
Alergeno
Alergeno estas substanco kiu povas kaŭzi alergion ekz. poleno, nutraĵo, polvo, insektopiko ks. Estas centoj da alergenoj, kaj tiu kiu kaŭzas alergion al unu ne kaŭzas al alia homo.
Urda
Urda estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.
Situo
Urda estas situanta en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montoj de Toledo en la suda centra parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 763 m; je 73,3 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo kaj je 56,1 km el Ciudad Real, plej proksima urbo. La areo de ties teritorio estas de 217.82 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°24′50″ N 3°43′18″ Ok.
Ekonomio
Agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado tradicie. Ŝtonminejoj de marmoro.
Historio
Dokumento de fino de la 18a jarcento asertas, ke la komencoj de la setlejo estis de abelbredistoj. Kun tiu espluatado de abelujoj eble estis tiu de la ĉasado. Urda malhavis dokumenton aŭ permesilon por reloĝado, sed estis menciata en interkonsento okazinta inter la ordenoj de Kalatravo kaj Sankta Johano en 1232, kiel domaro de Consuegra apartenanta tiele al la ordeno de Sankta Johano. Poste, en 1557 oni deklaris ĝin vilaĝo separante ĝin el Consuegra.
Meze de la 20a jarcento la populacio de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio. En Urda jam oni falis el pinto en la 1930-aj jaroj de 5,697 loĝantoj post la Hispana Enlanda Milito al perdo de ĉirkaŭ 300 loĝantoj. Pro la elmigrado de la 1960-aj jarojoni falis al la nunaj ĉirkaŭ 3,000, do la populacio preskaŭ duoniĝis dum la 20a jarcento.
1663
1663 estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1663 post Kristo okazis, interalie:
Rivne (stacidomo)
Rivne (Рівне) estas fervoja stacio en Rivno, la 26-a plej granda urbo en Ukrainio.
Nova Aliança do Ivaí
Nova Aliança do Ivaí estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 1.433 loĝantojn en 2010.
Petite-Île
Petite-Île estas franca situanta en transmara departemento Reunio.
Verda Vojeto
La Verda Vojeto, germane Grüner Pfad, estas kombinita biciklo- kaj promenvojo proks. dek kilometrojn longa sur la iama relvojo de la Emscher-Vala Fervojo konstruita de 1872 ĝis 1878 inter Oberhausen-Sterkrade kaj Duisburg-Ruhrort (Germanujo). Ĝi estas ero de la Emscher-Parka Biciklovojo.
La Verda Vojeto uzas la relvojon de la Emschertalbahn (emschervala fervojo) de la vojsekcio Sterkrade - Neumühl - Meiderich-Nord konstruita en 1875, sur kiu okazis ĝis ĝia malfunkciigo en 1987 la vartransporto inter la minejo, koaksfarejoj, elektrejoj kaj altfornoj de la Emscher-Regiono kaj la havenoj de Duisburg-Ruhrort.
Inter 1996 kaj 2007 la fervoja segmento estis alikonstruata en tri tranĉoj por 10,4 milionoj da eŭroj al biciklo- kaj promenvojo. Malnovaj manovrofervojoj kaj fervojfaskoj je tio same konserviĝis kiel la signalŝildoj kaj hektometroŝtonoj. Super la Emscher kaj la Malgranda Emscher oni konstruis resp. novigis pontojn. La vojo iras tra la Landschaftspark Duisburg-Nord kaj havas alligon al la HOAG-Vojo en Oberhausen.
Trélex (stacidomo)
Trélex estas fervoja stacidomo en Trélex, Svislando.
Voivodeni
Voivodeni estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Senfinema kanvaso
La senfinema kanvaso estas la senteco de preta spaco pro retrakonto en la TTT relativa je papero. Ekvortaĵon faras Scott McCloud en lia libro Reinventing Comics tiu supozas ke le retpaĝo povas kreski tiom grande kiom bezonitan. Ĉi-tiu senfinema kanvaso donas senfinajn kapablecojn kaj al farantoj pli liberecon kiel prezentado de iliajn verkojn.
Priskribo
En bildliteraturo, la paneloj tajloras laŭ la paĝo, do limiĝas artistoj al nur malmultaj aranĝoj por ĉiu paĝo. En lia 2000 libro, Reinventing Comics, bildrakontisto Scott McCloud proponis ke reta paĝo solvas. Anstataŭ oni farus vidilon al paĝo, McCloud proponas fari vidilon al fenestro sur senfinema kanvaso. Retrakontisto povus doni eblecon de zomo al la leganto tiel faranta la bildostrion al senfineme granda. McCloud skribis ke oni farus retrakonton al ia formo: verticalujo kvazaŭ turo, horizontalujo kvazaŭ horizonto, aŭ diagonalujo kvazaŭ ŝtuparo.
Laŭ David Balan de Sequart Organization, kelkaj retrakontoj bezonas malgrandajn paĝojn (ĉar interreta malrapida) kaj uzataj ligiloj progresadi tra la retrakonto, forprenu leganton ĉar ne havas videcon inter iu ajn du paĝojn. Balan laŭdis 2003 retrakonto de McCloud, The Right Number, pro ĝia kapablo de zomo ĉar tiu kapablo kreu ritmon. Aliaj retrakontistoj sciata por uzanta senfineman kanvason ĉirkaŭ 2000 povus ampleksi Cayetano Garza, demian.5, Patrick Farley, kaj Tristan A. Farnon.
Washoe (ĉimpanzo)
Washoe (naskiĝinta ĉ. septembro, 1965 - mortinta je 30-a de oktobro, 2007) estis ĉimpanzino, kiu, onipretende, estis la unua nehoma besto, kiu lernis paroli homan lingvon, t.e. usonan signolingvon. Ŝi ankaŭ transdonis iom da sia scio al sia adoptita filo, Loulis. Dum ŝia uzo de usona signolingvo estas konfirmita, ĉu ĝi konsistigas lingvouzon oni ankoraŭ disputas.
(16846) 1997 XA10
(16846) 1997 XA10 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Washoe (ĉimpanzo)
Kiel parto de esploreksperimento pri besta lingvoakirado, Washoe evoluigis modestan kapablon komuniki kun homoj per usona signolingvo. Ŝi nomiĝis laŭ Distrikto Washoe, Nevado, kie ŝi plenkreskiĝis kaj lernis uzi signolingvon. Washoe vivis ĉe Universitato Central Washington ekde 1980. La 31-an de oktobro, 2007, oficistoj de la Chimpanzee and Human Communication Institute aŭ Instituto pri Komunikado Inter Ĉimpanzoj kaj Homoj ĉe la kampuso de la universitato anoncis, ke ŝi mortis la antaŭan tagon 42-jaraĝe.
Milita taktiko
La milita taktiko estas la parte de la milita strategio kiu zorgas pri la uzado de la agadrimedoj por atingi sukceson en kampanjo aŭ venkon super la malamiko. ​ Temas pri la agado de la estroj kaj de la trupoj rilate al la malamiko; la taktiko kondukas la operacojn de la arneoj aŭ de parto el ili.
Ĉio tio konstateblas en tre diversaj historiaj ekzemploj, kiaj jenaj:
Delfshaven
Delfshaven estas urboparto nederlande nomata stadsgebied (urbteritorio; antaŭ 2014 deelgemeente aŭ partmunicipo) de la municipo Roterdamo en la provinco Sud-Holando de Nederlando. La partmunicipo je la 1-a de januaro 2004 havis 73 000 loĝantojn kaj kovras areon de 5,80 km². Ĝi situas ĉe la dekstra (norda) bordo de la rivero Nova Maso.
La malnova Historia Delfshaven, la popola kvartalo Spangen kaj la trankvila Oud Mathenesse kaŭzas multan variadon en la partmunicipo.
Historio
Delfshaven ekekzistis cirkaŭ 1400 kiel haveno de la urbo Delft. Ĉi tiu urbo volis konkuri kun la havenoj de Rotterdam kaj Dordrecht. En la 17a jarcento, iĝis prosperega kiam Delft estis unu el la deksep ĉambroj de la V.O.C.. Poste tamen dekadencis. En 1795 la haveno sin deklaris nedependa de la urbo Delft. En 1825 ricevis urbrajtojn. Post la mezo de la 19a jarcento, kreskis rapide kaj iĝis praurbo por Roterdamo. En la jaro 1886, Roterdamo aneksis Delfshaven kaj en la jardekoj kiu sekvis, la municipo konstruis loĝejojn kaj industrion en la polderoj kiu antaŭe ĉirkaŭis Delfshaven.
Ekde 1960, la historia centro de Delfshaven estas beschermd stadsgezicht (protektata urbvido).
(19554) 1999 JU74
(19554) 1999 JU74 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
11005 Waldtrudering
11005 Waldtrudering estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Waldtrudering , bela loĝeja kvartalo de la ĉirkaŭurbo de Munkeno, kie la malkovrito kaj sia familo loĝas de 1980, kun multenombraj bonaj amikoj en mirinda najbararo.
Caprino Bergamasco
Caprino Bergamasco estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj al la provinco Bergamo. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Cisano Bergamasco, Palazzago, Pontida, Roncola kaj Torre de' Busi (LC). Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Blazio, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Les Laumes - Alésia (stacidomo)
Les Laumes - Alésia estas franca stacidomo sur linio Paris-Lyon -, situanta en Venarey-les-Laumes, apud Alise-Sainte-Reine, en departemento Côte-d'Or, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).
Stříbrné Hory (Horní Město)
Stříbrné Hory (ĝis la jaro 1949 Najfunk, Neufang) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Horní Město en distrikto Bruntál. Ĝi situas proksimume 2,5 km nordoriente de Horní Město. Vivas ĉi tie.
Stříbrné Hory estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,72 km².
Historio
Stříbrné Hory, antaŭe Najfung, estas malnova minista domaro. Nomo de unu monteto Silber-Berg, tio signifas Arĝenta Monto, montras, ke oni ĉi tie minis arĝenton. La municipo estis fondita en la jaro 1542 ĝuste ĉe tiuj ĉi minejoj. Kapelo estis konstruita nur en la jaroj 1769 ĝis 1773.
Apud Stříbrné Hory estadis domaro Ferdinandov. La domaron fondis en la jaro 1755 grafo Ferdinand Harrach por siaj koloniistoj el Ercmontaro. Ili laboris en manufakturo en Janovice kaj en arbaro. Estis ĉi tie 12 domoj, gastejo kaj kapelo. En la jaro 1965 la domaro estis nuligita kaj la nomo malaperis el listo de municipoj.
Loĝantaro
En Stříbrné Hory estas registritaj 44 adresoj: 42 daŭraj objektoj kaj 2 dumtempaj kaj refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 39 domoj, el tio 25 daŭre loĝigitaj.
Natalja Muraŝkeviĉ
Natalja Guseva (post edziniĝo Muraŝkeviĉ; ruse Мурашкевич (Гусева) Наталья Евгеньевна; naskiĝis la 15-an de februaro 1972 en Moskvo) estas sovetia infana kinoaktorino. Ŝi rolis en kelkaj porinfanaj kaj poradoleskaj filmoj, iĝis tre populara post kelkfoja montro de la televida serio "Gastino el estonteco" (1984). Post la fino de la lernejaj studoj ŝi ne plu sekvis la karieron de kinoaktorino, sed dediĉis sin al mikrobiologio, pri kiu ŝi doktoriĝis kaj kiu estas ŝia ĉefa okupo nun.
Ŝia unua rolo estis en la 10-minuta propaganda filmeto "Danĝeraj bagatelaĵoj" (1983). La filmo montras lecionon en mezlernejo, kiun gvidas oficisto de vojpolico. Infanoj rakontas, kiel ili atingis mezlernejon, kaj la oficisto atentigas ilin pri la ne ĉiam evidentaj eraroj, kiujn ili faras en la stratoj. Guseva en tiu filmeto estas unu el la infanoj, kiuj rakontas pri sia vojo al mezlernejo. Tiun filmeton oni longe konsideris perdita, sed bonŝance ĝi estis retrovita en arkivoj komence de la 21-a jarcento.
En 1993 ŝi edziniĝis kaj prenis la familinomon de sia edzo; en 1996 ŝi naskis filinon; en 2001 ŝi divorcis.
Natalja finis en 1994 Moskvan Instituton de Preciza Kemia Teknologio, la fakon de bioteknologio. Ekde siaj junaĝaj spertoj ŝi ne plu rolas en filmoj, ŝi estas sciencisto en la esplora Instituto pri epidemiologio kaj mikrobiologio en Moskvo, kie ŝi ĉefe okupiĝas pri imunokemio kaj virusologio.
Ful medames
Ful medames (egiptarabe فول مدمّس,, aŭ simple ful, estas egipta kaj turka plado farata el kuiritaj, iom pistitaj faboj. Ĝi estas kerna parto de la egipta dieto, kaj estas tre ŝatata ankaŭ tra Libano, Israelo, Eritreo, Etiopio, Somalio, Sudano, Sauda Arabio kaj Turkio. La baza recepto estas kuiri kaj pisteti la fabojn, enmiksi iom da oleo (precipe oliva) kaj da salo, kaj ofte aliajn ingrediencojn (citrona suko, spicherboj kaj spicaj semoj, sekigita bovaĵo, ovoj, saŭcoj, ktp).
NGC 2560
NGC 2560 (aliaj indikoj — UGC 4337, MCG 4-20-27, ZWG 119.58, PGC 23367) estas galaksio en konstelacio Kankro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ĉizado
Ĉizado estas la fako kaj arto uzi ilojn por formi ion el materialo pere de forskrapado de partoj de tiu materialo. La tekniko povas esti aplikita al ajna materialo kiu estas sufiĉe solida por elteni formon eĉ kiam oni forigis pecojn el ĝi, kaj sufiĉe milda por ke oni povu forskrapi partojn pere de la disponeblaj iloj. Ĉizado, kiel rimedo por fari skulptaĵojn, estas distinga el metodoj kiuj uzas mildajn kaj muldeblajn materialojn kiel argilo, fruktoj, kaj fandita vitro, kiuj povas esti formitaj en la deziritaj formoj kiam ili estas mildaj kaj poste plifortiĝas en tiu formo. Ĉizado tendencas postuli multe pli da laboro ol la metodoj kiuj uzas muldeblajn materialojn.
Laŭ Francisko Azorín Ĉizi estas Prilabori malmolan materion per ilo akrepinta. Kaj li indikas etimologion el la latina scindere (fendi). Li aldonas teknikajn terminojn kiel ĉizilo, ŝtala ilo longa kaj plata, ordinare kun ligna tenilo por ĉizi, ĉizisto, persono kies metio estas ĉizado, ĉizileto, malgranda ĉizilo speciale uzata de metalĉizistoj k. juvelistoj.
Kampa melampiro
Kampa Melampiro - Melampyrum arvense L. - estas specio el la familio Orobankacoj (Orobanchaceae). Temas pri duonparazita herbo, kiu kreskas en sekaj, kalkaj herbejoj, (gren)kampoj kaj veprejoj de Eŭropo kaj okcidenta Azio. Ĝi estas malofta, eĉ konsiderata kiel minacata en pluraj regionoj kaj landoj.
Priskribo
Tiu tutjara herbo altas ĝis 60 cm, kun paraj folioj lancformaj kaj malhelverdaj. La floroj grupiĝas en spiko, kiu entenas longajn, plumdividajn, purpurajn brakteojn, igante la specion facile rekonebla. Ankaŭ la korolo estas purpura, kun flava gorĝo - malofte tute flava.
Uzo
La semo donas al pano ruĝetan koloron.
Santa Isabel do Ivaí
Santa Isabel do Ivaí estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 8.760 loĝantojn en 2010.
Tăureni (Mureș)
Tăureni [təurenj] (hungare: Mezőtóhát) estas komunumo en Rumanio oriente de Turda. En 1910 ĝi havis 1 057 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 054 (rumanoj, 2 % da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1454. En 1461 ĝi estis rumana vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Fânațe kaj Moara de Jos.
Situo
Tăureni okcidente limas la distrikton Cluj. Ĝi havas haltejon ĉe la fervojlinio Luduș – Bistrița.
Supíkovice
Supíkovice estas vilaĝo en Ĉeĥio, en distrikto Jeseník. Supíkovice tiriĝas laŭlonge laŭ ŝoseo, kiu deflankiĝas en Písečná de komunikaĵo Jeseník - Mikulovice direkte al nordo al Velké Kunětice. Vivas ĉi tie. Katastron kun areo 927 ha okupas tamen nordorientaj deklivoj de zono de Riĥleba montaro, kiu estas markata kiel Sokola montodorso, kaj tamen okcidenta parto de montetaro de Bělá proksime de rivero Bělá. En 1976 - 1990 partoj de Supíkovice estis ankaŭ Velké Kunětice kun vilaĝetoj Františkov kaj Strachovičky.
Ortarsigero
La Ortarsigero (Tarsiger chrysaeus) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Tarsigeroj. Tiu genro karakteras iel laŭ aspekto pro flaveca koloro en subaj partoj, sed kombine kun blua aŭ griza en supraj partoj; nur tiu specio estas ĝenerale pli flava kaj sen tiuj supraj markoj, ĉar ĝi havas nur helbrunajn aŭ helgrizajn suprajn partojn. Pro la ĝenerale flava koloro kaj tre brilflavaj subaj partoj (ĉefe ĉe maskloj) la specio nomiĝas Or-tarsigero kaj same en la latina scienca nomo la specifa parto chrysaeus estas latinigita vorto el la antikva greka signife “el oro” (ĥrisos).