cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrés Caicedo
Komencaj jaroj
Filo de Carlos Alberto Caicedo kaj Nellie Estela, Andrés estis la malpli aĝa el kvar filoj, kaj la nura viro. En 1958 naskiĝis lia frato Francisco José, kiu mortis tri jarojn poste. Proksimume je tiu dato, Andrés studis en la Lernejo del Pilar, institucio en kiu li eniris post studi en la lernejo Pío la 12-a: "Granda instalaĵo de franciskanoj”, li diris kelkajn jarojn poste. Pro lia malbonkonduto en la lernejo - Caicedo mem rakontas ke li mensogis troe al siaj amikoj, elpesanta famon kaj riĉecon kiun li ne havis, alportis problemon al li - estas translokigita en 1964 al alia institucio, la lernejo Calsanz, en la urbo de Medellín; samjare li skribis sian unuan rakonton, titolita El Silencio (La Silento). Lia akademia vivo post reveni en Kalion sekvis same kaj intermite: de la lernejo Calasanz li iris al lernejo San Juan Berchman (Institucio kiu tre markis lian literaturan universon), de kie li estis elpelita, kaj de tie li iris al San Luis en 1966, ejo de kiu li estis ankaŭ elpelita pro malbonkonduto; fine, li diplomiĝis en la lernejo Camacho Perea, en 1968.
Inter la literoj, la teatro kaj la kino
Krom la ŝato por literaturo, Andrés ankaŭ ŝatis teatron kaj kinon. En 1966 li verkis sian unuan teatraĵon titolita Las curiosas conciencias (la kuriozaj konsciencoj); de tiu sama jaro ankaŭ estas lia rakonto Infección (Infekto). Unu jaro poste li reĝisoris la teatraĵon La cantante calva (La senhara kantistino), de Eugène Ionesco, kaj verkis El fin de las vacaciones (La fino de la ferio), Recibiendo al nuevo alumno (Ricevanta la novan lernanton), El Mar (La maro), Los imbéciles también son testigos (Ankaŭ la stultuloj estas atestantoj), kaj La piel del otro héroe (La haŭto de la alia hero'); per tiu lasta verko li gajnis la "Primer Festival de Teatro Estudiantil de Cali" (Unua Festivalo de Teatro el Kalio). En 1968 li eniris en la departemento de teatro de la Universidad del Valle -institucion kiu li forlasis en 1971-; unu jaro poste li eniris kiel aktoro al Teatro Experimental de Cali (Eksperimenta Teatro el Kalio), kie li konis Enrique Buenaventura.
1969 estis la plej fruktodona jaro de Andrés Caicedo. Li komencis labori kiel kino-kritikisto en la ĵurnaloj El País (La Lando), Occidente (Okcidento) kaj El Pueblo (La Popolo). Li ricevis kelkajn premiojn: pro sia rakonto Berenice en la Universidad del Valle, Los dientes de caperucita ricevis la duan lokon en la Latinamerika Konkurso de Rakontoj, aranĝita de la venezuelana revuo Imagen (Bildo). Li adaptis kaj gvidis alian teatraĵon de Eugène Ionesco: Las Sillas (La seĝoj), verkis la rakontojn Por eso yo regreso a mi ciudad (Tial mi revenas al mia urbo), Vacíos (Malplenaĵoj), Los mensajeros (La mesaĝistoj), Besacalles, De arriba a abajo de izquierda a derecha (De supre malsupren, de maldekstre dekstren), El espectador (La spektanto), Felices amistades (Feliĉaj amikecoj) kaj Lulita, ¿que no quiere abrir la puerta? (Lulita, ĉu vi ne volas malfermi la pordon?).
La Kinoklubo el Kalio
Pro sia ŝato al kino li fondis en 1971, kune kun siaj amikoj Ramiro Arbeláez, Hernando Guerrero, Carlos Mayolo kaj Luis Ospina, la Cine-Club de Cali (Kino-klubo), unue en domo aŭ domaro nomata "Ciudad Solar" (Urbo Suna), havaĵo de Guerrero. La kino-klubo translokiĝis poste al la salono de la Eksperimenta Teatro de Kalio, poste al Teatro Alameda kaj fine al Teatro San Fernando. La Kino-klubo de Kalio allogis grandan variecon de personoj inter studentoj, intelektuloj kaj kinistoj, kiuj vidis, ludis kaj kritikis tion kion Andrés, la kinklubestro volis montri al ili.
En 1970 adaptis kaj gvidis La noche de los asesinos (La noktoj de la murdistoj), de José Triana; tiu sama jaro li verkis la rakonton Antígona. Unu jaro poste li verkis la rakontojn Patricialinda (Belapatricia), Calibanismo, Destinitos fatales (Fatalaj celoj), Angelita y Miguel Ángel kaj El atravesado; verkis aldone la eseojn Los héroes al principio (La herooj dekomence), pri la verko de Mario Vargas Llosa La ciudad y los perros (La urbo kaj la hundoj), kaj El Mar (La maro), pri la verko de Harold Pinter.
Kun sia amiko Carlos Mayolo li klopodis fari filmon, sen sukceso, pri sia verko Angelita y Miguel Ángel, en 1972. Samjare li verkis la skripton Un hombre bueno es difícil de encontrar (Bona homo estas malfacile trovi), kaj la rakontojn El pretendiente (La pretendanto) kaj El tiempo de la ciénaga (La tempo de la marĉejo), ĉi-lasta premiita ĉe la konkurso nacia de rakonto de la Universidad Externado de Colombia.
La vojaĝo al Usono
En 1973, Andrés vojaĝas al Los-Anĝeleso kaj poste al Novjorko kun la celo vendi al Roger Corman kvar verkojn kiun li verkis, kaj kiujn lia fratino tradukis rapide; lia entrepreno ne sukcesis kaj Corman neniam havis la verkojn en siaj manoj.
Li skribis leteron al sia patrino, pri sia malsukceso. En ĉi-lando Andrés ekskribis kio estas konsiderata de la kritiko lia plej bona romano ¡Que viva la música! (Vivu la muziko), la nura romano kiun li finigis, kaj komencis la redaktado de taglibro kun la celo farigi romanon, titolita Pronto: memorias de una Cinesífilis (Baldaŭ: memoraĵoj de unu kino-sifiliso); aldone, li havis la eblon intervjui al kino-direktoro Sergio Leone. Lia ĉeestado en Usono estis la vivmomento en kiu li plej vidis kinon.
Lastaj jaroj
Maternidad (Patrineco), rakonto verkita en 1974, estis konsiderata de li mem kiel sia plej bona verko. En tiu sama jaro aperis la unua volumo de Ojo al cine, specialigita revuo kiu transformiĝis en la plej grava el Kolombio. Ankaŭ li vojaĝas denove al Usono, ĉifoje por ĉeesti en la Internacia Montrado de Kino. Unu jaro poste "Ediciones Pirata de Calidad" aperigis lian rakonton El atravesado, danke al apogo ekonomia de lia patrino, verko kiu akiris kelkan famon loknivele. La libro kie li rakontas parton de sia vivo, temas pri sia infanaĝo, kaj la kialo de sia karaktero.
La Sinmortigo
Fidele al sia ideo ke vivi pli ol 25 jaroj estas sensencaĵo, Andrés provis mortigi sin dufoje en 1976; spite tion, li verkis du rakontojn pliajn: Pronto (Baldaŭ) kaj Noche sin fortuna (Nokto sen fortuno), kaj aperigis la numerojn 3, 4 kaj 5 de la revuo Ojo al cine. Li donis la manuskripton finan de ¡Que viva la música!, de kiu li atingis ricevi unu ekzempleron eldonita la 4-a de marto de 1977; tiun saman tagon li ingestis intence 60 lozanĝojn de sekobarbital, kaj tiel li mortis.
Influo
La antaŭlasta verkisto kiu reprenis la tendencon de Caicedo estis la ibageano Manuel Giraldo Magil en sia verko Conciertos del Desconcierto. En la 1990-aj jaroj, la verko Opio en las nubes (Opio en la nuboj), de Rafael Chaparro Madiedo, estis rigardata kiel ekstrema versio de kelkaj historioj Caicedo-aj; la influo de la kaliana verkisto daŭras en niaj tagoj per verkistoj kiel Octavio Escobar Giraldo, en lia libro De música lígera (El malpeza muziko), Efraím Medina, kiu reprenas la nigran humoron Caicedo-an en eroj de sia romano Érase una vez el amor pero tuve que matarlo (Estis iamfoje la amo sed mi devis mortigi ĝin), kaj Ricardo Abdahllah, kiu en sia unua libro de rakontoj Noche de Quema (Nokto de Bruligo) enhavigis kelkajn rakontojn Caicedo-ajn adaptitaj al la 1990-aj jaroj. La Teatro Matacandelas presentadas dum 10 jaroj la teatraĵon Angelitos Empantanados, bazata en la verko de Caicedo.
Verkaro
La plej parto el lia verkoj estis publikigotaj postmorte. Danke al la laboro de kelkaj amikoj, estis publikigitaj libroj kiuj kununigas liajn rakontojn kaj teatraĵojn, tiel kiel liajn eseojn kritikajn pri kino. Same, estis publikigitaj kelkaj leteroj kiujn li sendis al sia patrino, fratinoj kaj amikoj. En tiuj leteroj eblas vidi liajn turmentitajn emociajn statojn. Kelkaj el la plej famaj kompendioj:
Krimea ASSR
Krimea Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko estis aŭtonoma soveta socialisma respubliko de Sovetunio en Krimea Duoninsulo.
Sándor Zsarnay
Sándor Zsarnay [ŝAndor ĵarnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zsarnay Sándor estis hungara juristo, altlerneja instruisto.
Sándor Zsarnay naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Sándor Zsarnay maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1946, post 2 jaroj li finis diplomatian kurson, fine li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1949. Inter 1970–1977 li estis ankaŭ konsilisto en ministeria instituto. Post la diplomo ĝis 1974 li havis juran postenon en ŝtata entrepreno, poste li instruis en universitata instituto en rangoj lektoro (1974–1985), docento (1985–1987). Intertempe li regis la japanan lingvon ekde 1973, li kandidatiĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio en 1984. Lia laboro fokusiĝis al juro kaj historio de Japanio. Lia edzino naskis filon en 1954.
Flago de Ilinojso
La flago de Ilinojso (subŝtato en Usono) en ĝia nuna formo, estis oficiale adoptita la 1-an de julio 1970. La unua flago de Ilinojso estis dizajnita en 1912 de Lucy Derwent, kies propono venkis, inter 35 partoprenantoj, en konkurso organizita de la Idinoj de la Usona Revolucio. Ĝi konsistis el blanka kampo kun la ŝtata blazono. Ĝi estis adoptita oficiale la 6-an de julio 1915, post aprobo de la du Ĉambroj de la Ĝenerala Asembleo de Ilinojso.
Pavel Miljukov
Pavel Nikolajeviĉ Miljukov (Павел Николаевич Милюков - naskiĝis la – mortis la ) estis rusa historiisto kaj politikisto. Li estis ano de la Konstitucia Demokratia Partio.
Tri artikoloj de li estis tradukitaj de V. Laskin.
Valga (Estonio)
Valga (foje esperantigita, Valgo) estas urbeto en suda Estonio. La urbo apartenas al la distrikto Valgamaa kaj estas ties administra centro. Valga havas proksime 15 000 loĝantojn. Ĝi estas ĝemelurbo de la urbeto Valka en norda Latvio.
Esperanta signifo
Esperante, ĝi estas konata kiel la loko kie Peeter Ernits propagandis Esperanton.
Fabrício Valle
Fabrício Rodrigues VALLE (naskiĝis la ) estas brazila esperantisto, instruanto de Esperanto kaj entreprenisto, kiu redaktis la revuon Esperanto – oficiala organo de UEA – de la januara numero en 2014 ĝis la aprila numero en 2016. Fabrício Valle vivas en Trindade.
Laŭ memprezento en la retejo Rede Esperanto, li lernis Esperanton en 1971, kiam li komencis studi la lingvon en la Esperanto-Instituto de Gojaso (Instituto Goiano de Esperanto). Aktiviĝinta en la Esperanto-movado, en la sekvaj jardekoj li estis interalie prezidanto kaj ĝenerala sekretario de la Esperanto-Instituto de Gojaso, kasisto kaj prezidanto de Brazila Esperantista Junulara Organizo (Juventude Esperantista Brasileira), direktoro kaj prezidanto de la historia Brazila Esperanto-Asocio (Associação Brasiliense de Esperanto) kaj direktoro pri edukado kaj prezidanto de la Federacia Konsilio de Brazila Esperanto-Ligo (Liga Brasileira de Esperanto). Kiel volontula laboristo, sed kun krompago, li estis la kunordiganto de la liga librejo kaj redaktoro de la revuo Brazila Esperantisto.
En 2013 li elektiĝis redaktoro de la revuo Esperanto. En prezenta intervjuo kun li, la reta sendependa movada bulteno Libera Folio malkaŝis, ke li ekde jardeko ne plu estis individua membro de UEA, "sed nun promesas aliĝi", ĉar "legante la novan strategian planon li trovis en ĝi multajn el siaj propraj vizioj". En novembro 2015 li anoncis publike sian demision, redaktonte la aprilan numeron de 2016 kiel lastan.
En junio 2016 Fabrício Valle anoncis ke li aĉetis Heroldon de Esperanto, partnere kun Paulo Lima. Li esperas triobligi ĝian abonantaron dum 2017, kaj jam en 2018 klopodi aperigi sian renovigitan gazeton sur 24 paĝoj dufoje monate.
NGC 133
NGC 133 (alia indiko — OCL 296) estas malfermita stelamaso en konstelacio Kasiopeo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Charles Trenet
Charles TRENET [ŝarl trene] (naskiĝis la, en Narbonne, Francio, kaj mortis la , en Créteil, Francio), estis franca kantisto kaj kantaŭtoro.
Li skribis preskaū mil kantojn, ekzemple Boum! kaj La Mer (La Maro).
Dum la dua mondmilito li restis en Francio, kaj oni mallaŭdis lin pri tio ke li kantis antaŭ okupantaj soldatoj. Post la milito li elmigris al Usono, sed reiris al Francio en 1951.
Li devis ĉiam sekretigi sian samseksemulecon sed mallonge malliberiĝis en 1963.
János Scheffler
SCHEFFLER János estis hungara romkatolika episkopo naskita en Kálmánd la 29-a de oktobro 1887 kaj mortinta en Delta Dunării la 6-an de decembro 1952. Li estis la pli aĝa frato de teologo Ferenc Scheffler.
Kariero
János Scheffler finis la teologion en Budapeŝtokaj Romo kaj li akiris doktortitolon pri teologio kaj eklezijuro en 1912 en Romo. Li estis parokestro, instruisto kaj de 1942 episkopo, apostola guberniestro, de 1948 denove episkopo, sed la rumana registaro rekonis nur la romkatolikajn episkopojn de Iași kaj de Alba Iulia. Li estis deportita en majo de 1949.
Amara Moira
Amara Moira, naskita kaj edukita en Campinas, Brazilo, estas transgenra, feminisma verkistino kaj instruistino de brazila kripta literaturo. Ŝi defendis doktorecon pri literatura teorio kaj James Joyce en la Ŝtata Universitato de Campinas en 2018, kaj per tio fariĝis la unua trans-virino kiu akiris la titolon de tiu universitato laŭ sia socia nomo.
Strivizaĝa buntpego
La Strivizaĝa buntpego, Picoides pubescens, estas birdo de la genro Picoides kaj malgranda memrbo de la grupo de buntpegoj, tio estas pego, kie ĉefas la koloroj nigra supre kaj blanka sube, sed ankaŭ aliaj (ĉikaze ruĝa) en markoj supre. Krome ĝi estas la plej malgranda pego en Nordameriko.
Aspekto
Ĝi estas tre bela birdo el la buntpegoj. Plenkreskuloj estas ĉefe nigraj en supraj partoj kaj flugiloj, kun blankaj dorso, gorĝo kaj ventro kaj blanka punktaro en flugiloj. Estas du larĝaj kaj tre rimarkindaj blankaj strioj en la vizaĝo kaj subokula kaj suprokula. Ili havas nigran voston kun blankaj eksteraj vostoplumoj striitaj nigre. Masklaj plenkreskuloj havas ruĝan makulon en la malantaŭ krono je la fino de la blanka suprokula strio.
Tiu ĉi specio estas simila laŭ plumarbildo al la multe pli granda Hararpego. Tiuj specioj estas tue nerilataj kaj estas eĉ separataj en diferencaj genroj (Weibel & Moore, 2005; Moore et al., 2006); la ekstera kaj ŝajna simileco estas eksterordinara ekzemplo de konverĝa evoluo.
Vivejo
Ties reprodukta biotopo estas arbaraj areoj, ĉefe de falfoliaj arboj, tra plej parto de Nordameriko al Centrameriko. Ili nestumas en arbokavaĵo, elfosita de la nestoparo en morta arbo aŭ branĉo. La Strivizaĝa buntpego povas ankaŭ troviĝi oriente de Novlando kaj Labradoro, en la insularo de Sankta-Piero kaj Mikelono.
Tiuj nearktisaj birdoj estas precipe konstantaj loĝantoj, ne migrantaj. Nordaj birdoj povas migri suden; birdoj en montaraj areoj povas translokiĝi al pli malaltaj niveloj. La Strivizaĝa buntpego ripoozas en arbokavaĵoj vintre.
La Strivizaĝa buntpego manĝas sur arboj, pikante la surfacon de la arboŝelo en somero kaj elfosante pli profonde en vintro. Ili manĝas ĉefe insektojn, sed ankaŭ semojn kaj berojn. En vintro, ĉefe, la Strivizaĝa buntpego povas troviĝi en ĉeurbaj kortoj kaj povas manĝi en birdomanĝejoj.
Josepf Solomayer
Joseph Solomayer doktoro, estis rumanidevana ŝvaba-usonana kuracisto naskita en Cămin en 1922 kaj mortinta en Usono en 2011.
Kariero
Li naskiĝis kiel József Szolomájer (lia patrino estis hungara), li akiris diplomon de kuracisto en Medicinscienca Univeristato Tisza István de Debreceno kaj en Graco. Li fariĝis kanceresploristo. Li vivis en Usono de 1951. Li estis la direktoro, ĉefkuracisto de General Motors. Li publikigis kvar faklibrojn kaj aŭbiografion Sathmarschwabischer Arzt zwischen zwei Welten(Satmarŝvaba kuracisto inter du mondoj).
Cea (rivero)
Cea estas rivero de nordokcidenta Hispanio, alfluanto de la rivero Esla, kiu fluas tra la provincoj Leono, Valadolido kaj Zamoro. Ĝi estas 163,10 km longa kaj drenas basenon de 2005 km². Ĝi ekfluas en Fuente del Pescao,​ en la municipo Prioro kaj enfluas en la rivero Esla en la municipo Castrogonzalo.
La Kanalo Cea-Carrión estas kanalo kiu permesas la transigon de akvo devena de la Akvorezervejo de Riaño en la baseno de la rivero Esla: ĝi prenas akvon de la rivero Cea ĉe la loĝloko Galleguillos de Campos de la municipo Sahagún.​
Estas ankaŭ municipo nomita Cea.
Stacio Kasaoka
Stacio Kasaoka (japane: 笠岡駅 [Kasaoka-eki], angle: Kasaoka Station) estas fervoja stacio en Kasaoka, Gubernio Okajama, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa).
Ropczyce
Ropczyce estas urbo en la provinco aŭ historie vojevodio Antaŭkarpatio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Ropczyce en ankaŭ samnoma distrikto Ropczycko-Sędziszowski. Fine de junio 2016 la urbo havis loĝantojn.
Dua mondmilito
La 14-an de oktobro 1939 germana polico pafmortigis 36 judojn en Iwierzyce, proksime al Ropczyce.
La urbo estis liberigita de la germana okupado de Pollando la 23-an de julio 1944 fare de la soldatoj de 60-a Armeo de Unua Ukraina Fronto.
Golden-Gate-Parko
La Golden-Gate-Parko ("Ora-Pordego-Parko") - angle Golden Gate Park - en San-Francisko estas inter la plej grandaj enurbaj parkoj de la mondo. Ĝi ampleksas areon de 4,1 kvadrataj kilometroj (longas 5 kilometrojn kaj larĝas 800 metrojn) kaj sekve eĉ pli grandas ol la Centra Parko de Novjorko.
La rektangula urba parko dum la 1860-aj jaroj estis konceptita de la ĝardena arkitekto William Hammond Hall. Ĝi konstruiĝis dum la 1870-aj jaroj sur teritorio, kiun oni konsideris netaŭga por la konstruo de loĝdomoj. En la parko situas pluraj el la urbaj vidindaĵoj, kiel la muzeo "de Young", la "Konservatorio de Floroj", vitrodomo konstruita en la stilo de la viktorina epoko, fama japana te-ĝardeno kaj la Kalifornia Akademio de Scienco. Makato Hagiwara, japana ĝardenisto, kiu inter la jaroj 1895 ĝis 1942 estis la oficiala respondeculo pri la te-ĝardeno, laŭdire estis la inventinto de la fortuno-biskvitoj, kiujn oni en aziaj restoracioj servas postmanĝe kaj kiuj enhavas papereton kun bonŝancigaj etaj aŭguroj. Krom la grandega nombro de plantoj kaj pejzaĝaj impresoj de la parkoj ankaŭ ekzistas multaj eblecoj sporti en la parko.
Emil kaj la detektivoj
Emil kaj la detektivoj (Emil und die Detektive) estas infanverko de Erich Kästner verkita en 1929, kaj ilustrita de la ilustristo Walter Trier. Tiu ĉi romano estas konsiderata unu el la ĉefverkoj kaj de la aŭtoro, kaj ĝenerale de porinfana literaturo. Kiel porinfana romano ĝi estis, kaj post jarcento ankoraŭ estas, nekutima kompare kun aliaj infanverkoj, kaj precipe siatempaj, eble ĉefe ĉar ĝia intrigo inkluzivas dubindajn rolulojn kiuj agas en malamikeca medio de grandurbo, male al imaga kaj senzorga mondo, kiu estas konsiderata pli taŭga "kadro" por legi pri la mondo kaj kompreni ĝin por pli junaj infanoj. Krome, la verko ankaŭ ne prezentas eksplicitan moralon, sed prefere lasas la agojn de la roluloj paroli por si mem.
Ek de sia publikigo kaj dum multaj jaroj poste la roamano fariĝis furorlibro kaj ĝuis sukcesegon. Laŭ iuj ĝi fariĝis kultura simbolo de siaj epoko kaj loko, nome la Vajmara Respubliko. Post la okazaĵoj de amasa bruligo de libroj en 1933, tiu ĉi verko estis la nura el la verkoj de Kästner kiu ne estis kondamnita por esti bruligita fare de la nazioj kaj ne estis metita en la liston de "malpermesitaj verkoj". Tamen en 1936, ankaŭ ĝi estis metita en "nigran liston" de verkoj, kies legado, vendado aŭ instruado estis malpermesitaj.
Gommiers (stacidomo)
Gommiers estas franca varstacidomo sur linio -, situanta en  Terminiers, en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.
Emil kaj la detektivoj
Edith Jacobsohn, la vidvino de Siegfried Jacobsohn (kaj la eldonisto de Die Weltbühne post lia morto) instigis Kästner, kiu estis ĵurnalisto kaj publikigis verkon de poezio antaŭe, eldoni la verkon. La verko estas duonaŭtobiografia, kaj do kelkaj el la detaloj en la intrigo estas desegnitaj el la realo. La meza nomo de Kästner estas "Emil" kaj li ankaŭ estis filo de patrino malriĉa laboristino. Kiel infano, li helpis sian patrinon, kiu laboris kiel barbirino, trovi trompanton kiu trompis ŝin. La rakonto de la okazaĵo en la banko kaj la rabo estas verŝajne bazitaj sur la intrigoj de la Sass-fratoj, paro de berlinaj bankrabistoj kiuj agitis Berlinon en la 1920-aj jaroj.
Gommiers (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Chartres - Orléans (556000).
Emil kaj la detektivoj
Dum la paso de la jaroj la verko estis tradukita en dekojn da lingvoj kaj daŭriga verkaĵo estis verkita al la verko nomita Emil kaj la tri ĝemeloj kiu laŭ sia intriga tempo okazas du jarojn post la intrigo de tiu ĉi verko.
Intrigo
Bonŝance, li renkontas grupon de infanoj kiuj helpas al li kapti la ŝteliston, kaj inter ili estas Gustavo kaj la profesoro. La bando postkuras la ŝteliston kun la nigra ĉapelo en taksioj, ĉe la Europa Hotelo kie Gustavo alivestas sin kiel liftoknabo por sekvi la ŝteliston kaj ĉe la banko, kie la ŝtelisto estas kaptita. En la banko, Emil kaj liaj amikoj sukcesas aresti la ŝteliston, kaj kun la helpo de la identigmarko de la monbiletoj (malgranda truo en la angulo de ĉiu bileto, kreita kiam Emil uzis pinglon por alkroĉi la biletojn al sia mantelo dum la vojaĝo) li ricevas la monon reen, kaptas Max Grundeis (la ŝteliston), aperas en gazeto kaj ricevas premion de mil markoj.
Adapto por televido, teatro kaj kino
La rakonto estis filmigita kaj dramigita plurajn fojojn. Unua versio estis produktita en 1931, laŭ scenaro verkita fare de Billy Wilder, kaj estis komerca sukceso. La sama scenaro estis reproduktita en Britio en 1935 kaj en 1954 en Germanio. Alia versio estis produktita en Usono en 1964 fare de Walt Disney Studios kaj alia versio en 2001 en Germanio. Ankaŭ, 3-parta televidserio estis produktita en Britio en 1952. En multaj landoj kaj lingvoj, la intrigo estis adaptita por enscenigi kiel teatraĵo.
Emil kaj Emil
En la 1960-aj jaroj, alia Emilo estis aperonta en Germanio: Emilo de Smolando de Astrid Lindgren. Por eviti konfuzon pri du samnomaj infanlibraj herooj, oni decidis alinomi la svedan knabon en la germana traduko, do li eknomiĝis Michel aus Lönneberga en Germanio.
Santarcangelo di Romagna
Santarcangelo di Romagna estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la nord-okcidento de provinco Rimini, ĉe riveroj Usa kaj Marecchia.
La nomo de la urbo signifas sankta ĉefanĝelo de Romanjo; ĝia patrono estas la ĉefangelo Sankta Mikaelo. Pro sia bone konservita historia centro surmonteta la urbo estas grava turismejo.
Ĉiujare julie tie okazas la teatra festivalo Santarcangelo dei Teatri.
El Santarcangelo devenis papo Klemento la 14-a. La urbo honore al li starigis grandan arkon (arco Ganganelli, laŭ la civila nomo de la papo) ĉe la ĉefa placo.
Historia Centro
La historia centro de la urbo situas sur kaj ĉirkaŭ la monteto monte Giove (jupitera monto), kies pinton (ĉe placo Piazzetta Galassi) ornamas la "Urba Turo" (Torre Civica), nomata ankaŭ sonorilturo. La nuna turo, brika, 24 metrojn alta, ekestis en 1893, post kiam falis antaŭa turo; de tiu oni transprenis feran figuron de S-ta Mikaelo.
Sur la suda flanko de la monteto staras la kastelo Rocca Malatestiana, kies unuan turon kredeble konstruis Carlo Malatesta en 1386, kvankam jam antaŭe estas mencio pri iu "chastrum sancti archangeli" (kastelo de la sankta ĉefanĝelo).
Esperanto
La granda placo antaŭ la stacidomo de Santarcangelo nomiĝas Piazzale Esperanto.
En Santarcangelo, en 1939, naskiĝis la poeto Nicolino Rossi.
Etila tioacetato
Etila tioacetato aŭ S-Etila tioacetato estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la tioacetata acido kaj etanolo. Etila tioacetato estas senkolora aŭ flava likvaĵo, uzata kiel gustigagento kaj laboratoria reakciaĵo en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer. Etila tioacetato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Etila tioacetato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Krom tio ĝi uzatas kiel konservaĵo.
Haram
estas loĝloko kaj eksa komunumo de Norvegio. Per administra reformo en Norvegio, Haram, Sandøy, Skodje kaj Ørskog la 1-an de januaro 2020 fariĝis partoj de Ålesund, la plej granda urbo de la provinco Møre og Romsdal. Ankaŭ la malfondita komunumo apartenis al Møre og Romsdal, kiu situas en la okcidenta parto de Norvegio. Laŭ la stato komence de 2019 en vivis 9 383 loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En junio 2022, la norvega parlamento aprobis redividon en Haram kaj Ålesund la 1-an januaro 2024.
Lasta Periodo de antikva Egiptio
La periodo estas ofte konsiderata kiel la lasta spiro de antaŭe granda kulturo, dum kiu la potenco de Egiptio laŭgrade malpliiĝis.
Haram
La teritorio havas komunan limon kun.
Lasta Periodo de antikva Egiptio
26-a dinastio
La 26-a dinastio, ankaŭ konata kiel la Saite-periodo, daŭris de 672 aK ĝis 525 aK. Komenciĝis konstruo de kanalo de la Nilo al la Ruĝa Maro.
27-a dinastio
Dum la unua aĥemenida periodo (525 aK - 404 aK) Egiptio estis konkerita de ekspansiema Aĥemenida Imperio sub la persia reĝo ambizo la 2-a.
28-a ĝis 30-a dinastioj
La 28-a dinastio konsistis el sola reĝo, Amirteo, princo de Sais, kiu ribelis kontraŭ la persoj. Li lasis neniun monumenton kun sia nomo. Ĉi tiu dinastio daŭris 6 jarojn, de 404 aK ĝis 398 aK.
La 29-a dinastio, fondita de Neferito la 1-a, regis de la ĉefurbo Mendes, dum la periodo de 398 aK ĝis 380 aK.
La 30-a dinastio prenis sian artan stilon de la 26-a dinastio. Serio de tri faraonoj regis de 380 aK, ĝis ilia fina malvenko en 343 aK rezultiigis la re-okupiĝon de Egiptio fare de la Persa Imperio.
31-a dinastio
Dum la dua aĥemenida periodo (343 aK-332 aK) Egiptio duafoje estis konkerita de la ekspansiema Aĥemenida Imperio, ĝis la armeo de Aleksandro la Granda konkeris Egiption.
Sintioj
Sintioj (plurale Sinti aŭ Sinta, sing. masc. Sinto, fem. Sintesa, en Francio ankaŭ foje Manouch aŭ Manouches) estas unu el orientaj branĉoj de ciganoj. Etnografie ili estas parencaj al romaoj kaj kelkaj sciencistoj kredas, ke sintioj estas parto de romaa grupo. La sintioj mem, tamen, opinias sin apartaj de romaoj.
El romaoj, plej parencaj al sintioj estas la Balta branĉo: rusaj romaoj, polaj romaoj, litvaj romaoj ktp. La lingvo de sintioj estas t.n. Romanes aŭ Sintenghero Tschib(en) - dialekto de la romaa lingvo kun granda influo de la germana kaj foje de aliaj lingvoj de Eŭropo.
Plejparte, sintioj kredas je diferaj variantoj de kristanismo, plej ofte protestantismo (aparte kutimas evangeliismo) kaj katolikismo.
Deveno de la nomo
Oni ne scias precize, kial aperas la nomo "sintioj". Estas versio, ke ĝi aludas al la rivero Sindh (Induso) en Hindio. Nunaj lingvistikaj kaj etnografiaj esploroj montras, ke ĝuste el Indusa regiono devenas ĉiuj romaaj etnoj. Alia versio estas, ke la nomo devenas de nomo de legenda estro de fruaj ciganoj, Sindela.
Ambaŭ teorioj tute kongruas kun ciganaj tradicioj (ili kreis etnonomoj kaj laŭ loko de deveno, kaj laŭ nomo de fondinto) kaj do neniu el ili estas nepre preferenda.
Historio
La sintioj alvenis en Eŭropon, plejparte en Germanion kaj Aŭstrion dum Mezepoko. Eventuale, ili disiĝis en du grupojn: la Eftavagarja ("Sep Karavanoj") kaj Estraxarja ("el Aŭstrio"). Tiuj du grupoj ekspandiĝis, la Eftavagarja en Francion, kie ili nun estas nomitaj "Manouches", kaj la Estraxarja en Italion kaj Orientan Eŭropon, plejparte en nunajn Kroation, Hungarion, Rumanion, Ĉeĥion kaj Slovakion. En Italio sintioj plejparte loĝas en regiono Piemonto.
Estas teorio, ke sintioj disiĝis de romaoj kiam la lastaj konvertiĝis al islamo dum la regno de Selĵuka dinastio kaj tiel atingis liberecon kaj civitanecon. La sintioj, tamen, preferis resti en sklaveco, sed ne forlasi kristanan kredon. Pro tio ĝis nun iuj sintioj havas malamikemon kontraŭ romaoj.
Gabriel Narutowicz
Gabriel NARUTOWICZ (naskiĝis la 17-an de marto 1865 en Telsiai (Litovio); mortis la 16-an de decembro 1922 en Varsovio) estis la unua elektita prezidanto de la Dua Pola Respubliko.
Narutowicz plenumis plurajn jarojn en svisa ekzilo, kie li akiris reputacion kiel profesoro kaj inĝeniero pri konstruo de akvobaraĵoj. Post la novestablo de sendependeco de Pollando, li estis ministro pri publika laboro (1920-1921) kaj ministro pri defendaj aferoj (1922). Je propono de Piłsudski - kun voĉdonoj de maldekstruloj kaj kamparana partio - li estis elektita al unua laŭkonstitucia prezidento, la 9-an decembro de 1922. Lia antaŭulo Józef Piłsudski havis la titolon de ŝtatestro. Narutowicz estis celtabulo de nacia kurĉaso (..li estas Prezidanto elektita de judoj) kaj murdis lin kelkajn tagojn post la elekto en varsovia artgalerio Zachęta artpentristo Eligiusz Niewiadomski.
Reszel
Reszel (legu: Reŝel) (germane: Rößel; litove: Rešlius) estas urbo en Varmio-Mazurio en Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Reszel en distrikto Kętrzyn. Urborajton la loĝloko ricevis en la jaro 1337.
<!-- Ĉapitro lingve fuŝa:
Historio de Reszel en la Mezepoko
La teritorion de la nuna urbo antaŭe setladis la gento bartoj' de la praprusoj (vidu la apudan mapon). En la jaro 1241 sur la loko de iama setlejo de la praprusoj oni konstruis la defendan gardoturon. La unua setlejo, kiun konstruis la teŭtonoj kadre de la sia speciala setlad-agado, daŭris mallonge, ĉar jam en la jaro 1242 la defenda gardturo estis detruita fare de la praprusoj, kaj la fortresanaron ili mortigis. Ses jaroj poste denove Varmion ekokupis la Teŭtona Ordeno. En la jaro 1249 oni rekonstruis la ruinigitan kastelon en Reszel. De la jarod 1243 Reszel apartenas al la dominio de episkopoj en Varmio. La unua mencio pri la kastelo aperas en la dokumento el la jaro 1254. Ses jaroj poste denove okazis la bataloj de praprusoj kontraŭ Teŭtona Ordeno dum la 2-a ribelo de praprusoj (vidu la apudan mapon). En la jaro 1264, kiam la traktado fiaskis, kastelo estis bruligita kaj forlasis ĝin la teŭtonoj. La kastelo kaj la burgo finfine estis rekonstruita post la finfina venko de teŭtonoj kun la praprusoj en la jaro 1273. En la jaro 1300 la urbanoj el Braniewo establis ĉe la gardoturo la komercan setlejon. La rapida disvolvo de la setlejo permesis doni al ĝi la lokigan leĝon laŭ Chełmno tio okazis la 12an de julio 1337. La urbano de Braniewo Elerus estis la unua vilaĝestro. W 1347 roku w Reszlu zjawili się bracia z zakonu augustianów, którzy w latach 1374-1375 wybudowali klasztor i kościół. Świątynia zawaliła się w 1580 roku, ale już trzy lata później wzniesiono nowy kościół. W XV wieku, w okresie wojen polsko-krzyżackich, Reszel przeżywał kryzys gospodarczy. Jego okolice zostały splądrowane przez maszerujące wojska. En la jaro 1440 Reszel aliĝis al la Prusia Konfederacio (vidu la apudan historian dokumenton) kiu estis kontraŭ la Teŭtona Ordeno. Dum la Dektrijara milito inter la teŭtonoj kaj Pollando (vidu la apudan mapon), en fine de la milito, do en la jaro 1466 laŭ la Pac-traktato de Toruno la urbo revenas sub la polan reĝon, kaj Reszel fariĝis la pola lima urbo.
La loka kastelo estis uzata kiel maliberejo, grenejo kaj magazeno de la alkoholaĵoj. Ogromne spustoszenie i wyniszczenie Reszla związane było z pożarem, który wybuchł w czerwcu 1806 roku. Miasto znajdowało się w ruinie. Odbudowę Reszla rozpoczęto w 1807 roku. By odbudować miasto rozebrano część murów obronnych. W 1816 roku ukończono budowę ratusza. Kolejne lata to okres stagnacji miasta, spowodowany między innymi pożarami z lat 1841 i 1917. W 1854 roku w mieście założono cmentarz żydowski, na którym ostatni pochówek odbył się w latach trzydziestych XX wieku. W 1898 roku uruchomiono nową sieć wodociągową, a rok później założono centralę telefoniczną. W 1908 roku miasto uzyskało połączenie kolejowe. W 1910 roku Reszel był zamieszkany przez 4457 osób. Dum la Unua Mondmilito en la jaro 1914 la urbon ekokupis rusoj. W 1939 roku miasto liczyło 5058 mieszkańców. Siły niemieckie zostały wyparte z miasta w 1945 roku przez oddziały Armii Czerwonej. Miasto nie doznało większych zniszczeń w wyniku działań wojennych. Po zakończeniu II wojny światowej pierwszym burmistrzem został Zygmunt Plejznerowski. Post la jaro 1945 ekfunkciis malsanulejo, lernejo, poŝtoficejo kaj hotelo.
-->
Eksteraj ligiloj
<!--
Estas amase tro da fotoj ĉi-tie. Nepre necesus elekti kaj kunordigi kun la teksto...
eta|240px|dekstra|La teritorio de la [[Krono de la Regno de Pollando kaj Grandprinclando Litovio (Litvo), dum la jaroj 1619–1622, post la armistico (batalhalto) en Deulino (Dywilin), vidata sur la nunaj limoj de la landoj en Eŭropo.
Legendo:
]]
-->
Antal Forgács (produktoro)
Antal Forgács [forgAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Forgács Antal estis hungara produktoro, reĝisoro, scenaristo. Lia familia nomvarianto estis Forgách [forgAĉ].
Antal Forgács naskiĝis en 1881 en Szolnok, li mortis la  en Budakeszi.
Biografio
Antal Forgács frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio. Post siaj studoj li estis aktoro, post jaroj teatrestro en Pozsony. En 1906 li provis fondi someran teatron en Budapeŝto, sed tio fiaskis. Ekde 1912 li okupiĝis nur pri filmoj. Li fondis propran filman entreprenon, el tio li fondis pli novan en 1918. Li produktis filmojn inter 1914 kaj 1929, en tiu periodo li ofte estis ankaŭ reĝisoro kaj scenaristo.
Ĉemara Cezareo
Ĉemara Cezareo (Caesarea Maritima, קיסריה ), nomata plejofte Cezareo de Palestino urbo kaj ĉemara havenurbo en la nuna Israelo, estis starigita de Herodo la Granda en la jaroj -25 a.K -13 a.K kaj situas en la israela marbordo inter Tel Avivo kaj Ĥajfo. La urbo, konata per multaj nomoj (inter kiuj: Cezareo, Kolonio Unua Flavia Aŭgusta Cezara, Cezareo de Herodo, Horvat Qesari, Kaisariyeh, Kessaria, Metropolo de la Siria provinco kaj Palestino, Migdal Shorshon, Qaisariya, Qaisariyeh, Qaysariyah, Qesari, Qisri, Qisrin), sin honoras per la sama nomo de multaj aliaj urboj, inter kiuj Cezareo de Filipo sur la altaĵoj de Golan kaj Cezareo Mazaca (nun turke Kayseri) en Kapadokio. La urbo estis komerca bazo jam en la epoko de Fenicoj (4-a jarcento a.K.).
En 13 a. K. Ĝi fariĝis la politika kaj milita ĉefurbo de Judujo kaj tie rezidis la romia prokuroro kaj guberniestro.
La urbo posedis havenon tre grandan kun moleo kiu protektis la albordiĝojn de sudo kaj okcidento. Ĝi estis dotita per du akvoduktoj kiuj fluigis akvon al urbo el fontoj de la Monto Karmel. La restaĵoj de grandioza amfiteatro ankoraŭ estas videblaj. La urbo estis tredetale priskribita de Jozefo Flavio en Judaj Militoj kaj Judaj Antikvecoj. Laŭ la kristana tradicio, Petro apostolo tie baptis la centestron Kornelion, dum Sankta Paŭlo tie ofte restadis kaj estis enprizoginita laŭlonge de du jaroj antaŭ ol esti translokigita al Romo.
Post la ribelo de Simon Bar Koĥba, Jerusalemo en 135 estis tute detruita kaj Ĉemara Cezareo fariĝis la centro de la kristanaro de Palestino.
Jam frue Cezareo estis sidejo de episkopo, kaj estas nun titulara episkopujo.
En la 3-a jarcento Origeno tie rezidis longan tempon kaj kreis priteologian altan lernejon kaj biblitekon, kies plej grava teksto estis la dekvoluma Eklezia Historio; kaj tie li redaktis sian plej faman verkon, la Heksaplan.
Eŭzebio tie estis tie episkopo en la epoko ekde proksimume 315. Per la financa subteno de Panfilo, presbitero en Ĉemara Cezareo, la biblioteko fariĝis unu el la plej famaj de tiu epoko ĉar gastigis pli ol 30.000 manuskriptoj.
En la urba teatro estis retrovita en la jaroj sesdekaj la fama skribaĵo de Pilato kiu lin revenigis en la historion el kiu aŭdaculoj lin elirigis por facile igi fantazia la tutan originan historion de kristanismo.
Jablonec nad Jizerou
Jablonec nad Jizerou (Jablonetz an der Iser) estas urbo en Ĉeĥio situanta en Regiono Liberec en distrikto Semily. Vivas ĉi tie.
Makula grilbirdo
La Makula grilbirdo, Locustella naevia, estas birdospecio de la genro de Locustella aŭ birdoj kiuj kantas kvazaŭ insektoj (Lokusto). Ili reproduktas en multe de moderklimata Eŭropo kaj Azio. Ili estas migrantaj birdoj, kiuj vintrumas el nordokcidenta Afriko al Barato.
Tiu malgranda paserina birdo estas specio troviĝanta en mallonga densa vegetaĵaro, ofte ĉe akvo. La ino demetas 4-7 ovojn en nesto surgrunda aŭ en herbotufo.
Tiu estas mezgranda sikviedo, 12.5-13.5 cm longa. Plenkreskulo havas striecan brunan dorson ĉefe en ŝultroj kun pli malhelaj flugiloj, helgrizajn subajn partojn, nestriecajn escepte en subvosto, kiu havas malhelajn bordojn. Ambaŭ seksoj estas identaj, kiel ĉe plej parto de silviedoj, sed junuloj estas iom pli flavecaj sube. Kiel ĉe plej parto de silviedoj, ankaŭ tiu estas insektovora.
Tiu estas kaŝema specio malfacile videbla escepte foje dum kantado. Ĝi kaŝiĝas inter herbo kaj malalta foliaro.
Ruciane-Nida
Ruciane-Nida estas urbo en Varmio-Mazurio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Ruciane-Nida en distrikto Piski.
Malé Ripňany
Malé Ripňany, hungare Kisrépény [kiŝrEpEnj] estas malgranda unuigita vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany. La unuigita oficiala hungara nomo estis Nezsetteripény. Malé kaj kis signifas: malgranda.
Makula grilbirdo
La kanto estas monotona mekanika insekteca bobenado, ofte krepuske.
Malé Ripňany
Situo
Malé Ripňany situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Nitra-Radošina. Topoľčany troviĝas 18 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La nomo "Répény" estis unue menciita en la jaro 1156 en formo "Ripin", apartenanta al fortikaĵo de Nagytapolcsány. Kisrépény aperis unuafoje en 1390 laŭ tiama hungara ortografio "Kysrepen". En 1598 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1828 vivis tie 228 homoj en 33 domoj. En 1894 incendio okazis. En 1903 proksima vilaĝo Nezsete unuiĝis kun Kisrépény. En 1910 loĝis en Kisrépény 451 homoj, (398 slovakoj, 30 hungaroj kaj 22 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Malé Ripňany 510 homoj, (507 slovakoj, 2 ĉeĥoj, unusola cigano).
Makula grilbirdo
<br style ="clear:both" />
Hochdorf (apud Plochingen)
Hochdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Esslingen kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
27289 Myrahalpin
27289 Myrahalpin estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Myra Halpin, kiu mentoris en 2011 unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la North Carolina School of Science and Mathematics de Durham (Norda Karolino, Usono).
Gliciteino
Gliciteino, (4',7-duhidrokso, 6-metokso-izoflavono) aŭ  C16H12O5 estas natura fitkemiaĵo trovata en la sojfabo kune kun la daidzeino kaj genisteino, flava solidaĵo kiu apartenas la la familio de la izoflavonoj, kun signifaj efikoj sur la centra nerva sistemo. Sojfabo enhavas multajn proteinojn, vitaminojn kaj mineraloj, samkiel grandaj kvantoj da izoflavonoj kun antioksidigaj kaj antikanceraj proprecoj, krom estis bona fonto de fibroj.
Imre Sándor (pastro)
Imre SÁNDOR [ŝa:ndor] estis rumania hungara romkatolika eklezia verkisto. Li naskiĝis Csíkverebes la 23-an de aŭgusto 1893 kaj mortis en Râmnicu Sărat la 5-an de februaro 1956.
Kouty (Kravaře)
Kouty (Kauthen, Kąty) estas parto de urbo Kravaře en distrikto Opava en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas sudoriente de Kravaře. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/56. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 525 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Kouty situas en katastra teritorio Kravaře ve Slezsku kun areo 19,37 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1283.
Insulo Hajnano
La insulo Hajnano (海南岛) situas en la Sudĉina maro kaj inter la insulo kaj la kontinento troviĝas la Markolo de Qiongzhou. Ĝi estas – krom Tajvano – la plej granda insulo de Popolrespubliko Ĉinio kun 34,380 kvadrataj kilometroj. Samtempe ĝi estas la 42a plej granda insulo en la mondo.
Ortwin Buchbender
Ortwin K. BUCHBENDER (naskiĝinta en 1938) estas germana pedagogo kaj historiisto.
Vivo
Buchbender studis anglistikon, historion, pedagogion kaj filozofion en Kolonjo kaj Hamburgo kaj laboris tri jarojn en gimnazio hamburga. En 1978 li doktoriĝis ĉe la hamburga universitato per la tezo Deutsche Propaganda gegen die Rote Armee im Zweiten Weltkrieg (Germana propagando kontraŭ la Ruĝa Armeo dum la Dua mondmilito).
Listo de hungaraj esperantistoj
Jen kelke da esperantistoj el Hungario - elektado:
Ortwin Buchbender
Vivo
Post la gimnaziaj jaroj li dungitis fare de la germana ministerio pri defendo en Bonn kie li estis ĝeneraltemara prelegisto en la sekcioj I kaj III ene de la generalstabo de Bundeswehr. Poste li iĝis docento ĉe la Lernejo de Bundeswehr por psikologia defendo en Euskirchen. Ĝis la emeritiĝo li estis poste gvidanta scienca direktoro kaj grupestro pri scienca fundamentarlernigo ĉe Akademio de Bundeswehr pri informado kaj komunikado en Strausberg.
La ĉefaj kampoj de Buchbender estis pri sekurecpolitiko, internaciaj esploroj pripacaj kaj prikonfliktaj kaj psikologia militfarado.
Buchbender prelegis ĉe altlernejoj en Bonn, Münster kaj Berlino kiel ankaŭ ĉe la Altlernejo de la saksia polico en Rothenburg (Saksio).
NGC 134
NGC 134 (aliaj indikoj — PGC 1851, ESO 350-23, MCG -6-2-12, AM 0027-333, IRAS00278-3331) estas galaksio en konstelacio Skulptisto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Róbert Gragger
Róbert Gragger, laŭ hungarlingve kutima nomordo Gragger Róbert estis hungara literaturhistoriisto, profesoro.
Róbert Gragger  naskiĝis la  1887 en Hungara reĝlando en Aranyosmarót (nuntempa Zlaté Moravce en Slovakio). Li mortis la 1926 en Berlino.
Biografio
Róbert Gragger frekventis universitatojn en Budapeŝto, Parizo, Berlino. Li ekinstruis en Budapeŝto en 1909, en Berlino en 1916. Li establis kolegion por hungaroj en 1924 en Berlino. Li fondis revuon Ungarische Jahrbücher. Lia plej granda merito estis trovo de altvalora malnova hungara teksto.
Memorigiloj
•	premio fondita en 2006
Terminiers
Terminiers estas franca situanta en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Terminéens.
Hareid
Hareid estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Møre og Romsdal, kaj situas en la okcidenta parto de Norvegio. Fine de en la komunumo vivis.
Veľké Ripňany
Veľké Ripňany, hungare Nagyrépény [nadjrEpEnj] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany. Ĝis 1899 la oficiala loknomo estis Nagy-Rippény, sed menciiĝis ankaŭ en formo Welke Ripnyán. Ankaŭ proksima vilaĝeto apartenas al la municipo. Veľké kaj nagy signifas: granda.
Situo
Veľké Ripňany situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Nitra-Radošina. Topoľčany troviĝas 15 km-ojn.
Historio
La nomo "Répény" estis unue menciita en la jaro 1156 en formo "Ripin". En 1598 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1828 vivis tie 467 homoj en 66 domoj, baldaŭe menciiĝis en la vilaĝo jam poŝto kaj hospitalo. En 1910 loĝis en Nagyrépény 1062 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Veľké Ripňany 2115 homoj, (2092 slovakoj, 8 ĉeĥoj, 6 ciganoj, 2 hungaroj kaj aliaj).
Denizo de Parizo
Vivo
Denizo dum la 3-a jarcento post Kristo – probable iom antaŭ la jaro 250 laŭ sendo de la kristana papo Fabiano – kune kun ses aliaj kristanaj episkopoj sendiĝis de Romo al Gaŭlio, por tie diskonatigi la ideojn de kristanismo. Li konvinkis lokajn loĝantojn en kaj ĉirkaŭ Lutetia, la nuna Parizo kaj tiama ĉefurbo de Gaŭlio, pri kristaniĝo kaj estis elektita la unua kristana episkopo de Parizo. La romia provincestro malaprobis tion, kaj ordonis la malliberigon kaj senkapigon de Denizo kaj liaj du akompanantoj Rustikus kaj Eleutherius. La kristana legendo rakontas, ke la episkopo post sia senkapigo en placo sur la urba monto Montmartre (monto de la martiroj) prenis sian fortranĉitan kapon, lavis ĝin en apuda fonto kaj migris kun la kapo enmane ses kilometrojn al norda direkto, kie li finfine mortis kaj estis poste entombigita.
En tiu loko la franka reĝo Dagoberto la 1-a dum la jaro 626 konstruigis abatejon kaj bazilikon honore al la sanktulo. Tiu baziliko iĝis la tombejo de la reĝoj de Francio, kaj la ĝermo de la urbo Saint-Denis.
Sanktigo
Dionysius iĝis kristana sanktulo (Saint Denis en la franca lingvo) de la katolika kaj anglikana eklezioj. Lia memoro dum la sekvaj jarcentoj estis aparte viva en Francio, Hispanio kaj Germanio. Lia oficiala memortago estas la 9-a de oktobro.
Laŭ Denizo de Parizo interalie nomiĝas la urbo Saint-Denis kaj la departemento Seine-Saint-Denis en Francio, la komunumo Saint-Denis en la franclingva Aosta Valo en Italio kaj la komunumo Saint-Denis en la insula, transmara departemento Reunio de Francio. Clos Saint-Denis estas fama vitejo en la franca komunumo Morey-Saint-Denis en la regiono Burgundio. Multaj aliaj komunumoj enhavas la terminon Saint-Denis en siaj toponimoj.
Kopta Ortodoksa Eklezio de Aleksandrio
La Kopta Ortodoksa Eklezio de Aleksandrio, aŭ Kopta ortodoksa eklezio (arabe, al-Kinisa al-Qubtiyya al-Urthudhuksiyya الكنيسة القبطية الأرثوذكسية), estis fondita en Egiptio dum la 1-a jarcento. Ĝia nomo derivas de la greka vorto aigyptios (egiptio), transformata en gipt, kaj poste en qibt, laŭ la araba prononco. Tiel do, la vorto kopto signifas "egiptano".
La termino ortodokso devenas de la greka vorto όρθός orzós (rekta), kaj δόξα, dóxa (opinio). Ĝi difinas la limon inter penso ĝusta, konforma, kaj tio kio disiras el la ĝusteco.
Laŭ la tradicio, la Kopta ortodoksa eklezio originas de la predikoj de Sankta Marko, aŭtoro de la Dua evangelio en la 1-a jarcento, kiu alportis kristanismon al Egiptio, dum la epoko de la imperiestro Nerono. Ĝi formas parton de la malnovaj orientaj eklezioj, sed disiĝis de la aliaj fare de la koncilio de Kalcedono, en la jaro 451, kaj ĉiuj apartaj eklezioj evoluis sendepende. Laŭ sia tradicio, la Kopta ortodoksa eklezio estas la vera Patriarkato de Aleksandrio, kiu disiĝis de aliaj patriarkatoj konservante skrupule la kredon kaj la kristanan doktrinon, laŭ lia pli malnova kaj pura formo, kaj transdonante ĝin de generacio en generacio, sen ŝanĝoj, en akordo kun la doktrino kaj la apostolaj ritoj.
Unu el la ĉefaj lokoj de kulto estas la "kaverno de la knabo Jesuo". En tiu groto, lokata en la malnova kvartalo de Kairo, vivis, laŭ la tradicio, la Sankta Familio, dum sia ekzilo en Egiptio, post la buĉado de la senkulpuloj dekretita de Herodo.