cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Garooj
La garooj havas kiel socistrukturon la matriarkecon. Ili loĝas por protekti sin kontraŭ malamikoj en arbodomoj. La infangeedzigo estas kutima. La garoa lingvo apartenas al la Bodo-lingvobranĉo de la ĉinotibetaj lingvoj. La garooj ne posedas skribon. Kutimoj, tradicioj kaj kredo estas buŝe transdonataj.
5390 Huichiming
5390 Huichiming estas malrapide rotacianta asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).
Osta medolo
La osta medolo (medulla ossium), aŭ ostmedolo, estas ekde la fino de la kvara embriomonato (la komenciĝo de la medola fazo) la plej grava sangogenera organo de la homo. Ĝi plenigas la kavojn de la ostoj (medolkavon kaj kavaĵojn de la spongeca osto) kaj ne miksendiĝas kun la mjelo aŭ spina medolo (latine medulla spinalis). En la osta medolo formiĝas preskaŭ ĉiuj specoj de sangoĉeloj de la homo.
Ruĝa ostmedolo
La ruĝa osta medolo estas responsa por elvolvi la imunajn defendojn de la korpo, kun abundo da eritrocitoj (ruĝaj sangoĉeloj), krom stokado de grasaj ĉeloj en malgrandaj koncentriĝoj; ĝi situas plejparte en epifizoj de grandaj ostoj kiel la femurosto.
Flava ostmedolo (grasmedolo)
La flava osta medolo estas grasaĵo de adipocitoj kun nur disĵetitaj eritrocitoj kaj estas implicita en hematopoezo. En plenkreskuloj ĝi situas interne de la diafizoj de longaj ostoj, kaj estas fonto de energia rezervo. Ruĝa osta medolo estas superreganta en novnaskitoj, kaj de post 5 jaraĝo komenciĝas la anstataŭaĵo de ruĝa medolo per flava medolo; sekvas ke pri junaj plenkreskuloj la proporcio inter ruĝa medolo kaj flava medolo estas 50/50.
Blanka ostmedolo (gelatena ostmedolo)
== Sangogenerado (aŭ hematopoezo ) ==
Simon Helberg
Simon Maxwell HELBERG (n. en Losanĝeleso, Kalifornio, la 9-an de decembro 1980) estas aktoro, pianisto kaj humoristo usona. Helberg estas precipe konata pro lia rolo en la komediaj televidserioj kaj skeĉoj de MADtv, la serio de NBC Joey kaj la rolado kiel Howard Wolowitz en The Big Bang Theory.
(63488) 2001 OT56
(63488) 2001 OT56 estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estas malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Jón Þorláksson
Jón Þorláksson (3-a de marto 1877 - 20-a de marto 1935) estis islanda inĝeniero kaj politikisto, urbestro de Rejkjaviko (1932-1935) kaj ĉefministro. Li estis la dua kaj lasta partiestro de la Konservativa Partio kaj la unua partiestro de la Sendependecpartio.
Li estis parlamentano 1921-1934 por la Sendependecpartio kaj ĝiaj antaŭpartioj (La Hejmrega partio, la Malnova burĝpartio kaj la Konservativa Partio).
Thích Nhất Hạnh
Thích Nhất Hạnh (, esperantige TIK Njet Hang) estis budhisma monaĥo vjetnama, pacoaktivulo. Li naskiĝis en Hue (Vjetnamio) kaj mortis ). Li kreis la terminon "Engaĝita Budhismo" en sia libro Vjetnamio: Lotus en Maro de Fajro.
Jón Þorláksson
Antaŭ sia politika kariero li estis tre aktiva kiel inĝeniero, kaj kiel memstara entreprenisto kaj kiel oficisto (ŝtatinĝeniero).
Thích Nhất Hạnh
Sian senperfortan batalon li komencis dum la Vjetnama milito. Propolitika rifuĝinto en Francio de 1972 ĝis 2005, li estris Zen-an ordenon "ordre de l'Inter-Être" en vilaĝo en Dordonjo kaj vojaĝis internacie por paroladoj kaj retiriĝoj. Li estis aktiva en la pacmovado, promociante neperfortajn solvojn al konfliktoj kaj estas vegano kiel rimedo de neperforto al nehomaj bestoj. En 2005 Vjetnamio denove permesis lin viziti sian hejmlandon, kaj en 2018, malsaniĝinta, li reiris hejmen al sia origina monaĥejo apud Hue por pasigi tie siajn lastajn monatojn. Martin Luther King proponis lin kiel kandidaton por Nobelpremio pri paco jare 1967, sed ĝin li ne ricevis.
Gaŭĝa bosono
En partikla fiziko gaŭĝaj bosonoj (aŭ kalibraj bosonoj) estas bosonoj, kiuj rolas kiel perantoj de fundamentaj fortoj. Ĉiuj fundamentaj fortoj estas vere interŝanĝoj de gaŭĝaj bosonoj (kiel virtualaj partikloj) inter interagantaj elementaj partikloj. La fizika teorio, kiu priskribas tiajn interagojn, nomiĝas gaŭĝa teorio.
En norma modelo oni trovis tri tipojn de gaŭĝaj bosonoj: fotonoj, W- kaj Z-bosonoj kaj gluonoj. En la komuna lingvaĵo, oni diras, ke la fotonoj estas "portantoj de la elektromagneta forto", la W- kaj Z-bosonoj estas la "portantoj de la malforta nuklea forto" kaj la gluonoj estas la "portantoj de la forta nuklea forto". La ekzisto de gravita forto ankaŭ postulas ekziston de gravitono, sed ĝi ankoraŭ ne estas trovita.
Petea (Band)
Petea (Band) [petja] (hungare: Mezőpete) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Band (Mureş).
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 320 loĝantojn (rumanoj), en 1992 264 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1447. Ĝi estis en mezepoko rumana vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda ).
Magda Kempner
KEMPNER Magda, edzino de Pál Radó, estis hungara poetino kaj verkistino naskita en la vilaĝo Pusztabábocka proksime de la nuna urbo Oradea [oradja] (Nagyvárad [nagjvarad]; Großwardein), en Hungara reĝlando, parto de Aŭstrio-Hungario, la 24-an de septembro 1894 kaj mortinta en Aŭŝvico aŭtune en 1944.
Kariero
Kempner Magda devenis el juda familio. Ŝi akiris diplomon pri matematiko-fiziko en Budapeŝto. Inter 1928 kaj 1944 ŝi estis direktorino de supera komerca knabina lernejo. Ŝi instruis ankaŭ arthistorion. Oni elektis ŝin anino de la literatura societo Szigligeti Társaság.
(16235) 2000 FF46
(16235) 2000 FF46 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
John William Waterhouse
John William WATERHOUSE RAA (6a de Aprilo 1849 – 10a de Februaro 1917) estis angla pentristo konata ĉar laboris unue laŭ Akademia stilo kaj por poste aliri al la stilo de La Antaŭ-Rafaelida Frataro kaj ties temoj. Liaj artaĵoj estis konataj pro siaj priskriboj de virinoj kaj el de la antikvgreka mitologio kaj de la legendaro pri la temaro de la Reĝo Arturo.
Naskiĝintaj en Romo de anglaj gepatroj kiuj estis same pentristoj, Waterhouse poste translokiĝis al Londono, kie li aliĝis en la Reĝa Akademio de Artoj. Li tuj ekekspoziciis en ties ĉiujaraj someraj ekspozicioj, fokuse al la kreado de grandaj tolverkoj kiuj priskribas scenojn el la ĉiutaga vivo kaj el mitologio de antikva Grekio.
En Januaro 2018, kurantoj de la Manĉestera Artgalerio okazigis polemikon ĉar portempe apartigis pentraĵon de 1896 de Waterhouse, nome Hilas kaj la Nimfoj, el publika montrado por konektigi ĝin kun tiutempa konversacio pri kulturaj sintenoj pri virinoj.
Galerio
Totale li produktis 118 pentraĵon.
Balázs Mihályfi
Balázs Mihályfi [balAĵ mihAjfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mihályfi Balázs estas hungara aktoro, voĉoaktoro.
Balázs Mihályfi naskiĝis la  en Győr.
Biografio
Balázs Mihályfi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1992. Lia ĉefinstruisto estis Péter Huszti. Li komencis sian aktoran karieron en Teatro Szigligeti (Szolnok). Liaj sekvaj teatraj stacioj estis Nova Teatro (Budapeŝto) (1994-1998), Teatro Csokonai (Debrecen) (1998-2000), denove en Szolnok (2000-2004), Nacia Teatro (Miskolc) (2004-2006), ktp. Li ricevis premiojn en 2002 kaj 2013. Lia edzino naskis filinon en 2003.
18637 Liverdun
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la francia lorena urbeto Liverdun en Meurthe-et-Moselle. Mezepoka vilaĝo sur montopinto ĉe meandro de Mozelo, Liverdun estas fama pro ĝia gastronomio, kiu iras de ties iama fabriko de marmelado al ties restoracioj kaj ties bonegaj kukoj "Madeleine".
Orikso
Orikso (Oryx) estas genro de mamuloj bovedoj indiĝenaj de Afriko kaj Arabio, el la sama grupo kiel antilopoj. Tiuj bestoj estas tre fortaj kaj pezaj, kun mallonga kolhararo kaj longaj, rondaj kaj rektaj kornoj. Ĝi povas esti trovita bredita en zooj ĉirkaŭ la mondo, kiel ekzemple Bel-Horizonto (Minas-Ĝerajso - Brazilo).
Bestokuracisto
Bestokuracisto aŭ veterinaro estas specialisto pri veterinara medicino.
La profesio de bestokuracisto postulas universitatan studon, kiu parte identas aŭ similas tiun de homkuracisto. En multaj landoj necesas ŝtata aprobo por praktiki la profesion. Multaj bestokuracistoj laboras por publikaj instancoj, kontrolante la bredadon de bestoj kaj la kvaliton de buĉita viando. Aliaj okupiĝas pri la prevento de bestaj epidemioj.
En Francio, bestokuracistoj en 1983 fondis la bonfaran asocion Bestokuracistoj sen limoj (Vétérinaires sans frontières) ; intertempe similaj asocioj ekzistas en sep aliaj landoj. La asocioj klopodas helpi evoluantajn landojn per bestkuraca helpo aŭ per instruado al bestobredantoj.
46592 Marinawatanabe
46592 Marinawatanabe estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde la Observatorio de Geisei (gubernio Koĉi, Japanio). Ĝi estas en orbita resonanco 6:11 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Marina Watanabe (1990–2019), kiu, kun sia patrino Yoshie, agis kiel administrantino / produktorino por sia patro, Junichi Watanabe en ties aktivoj de popularigo en astronomio kaj planedoscienco.
Abida Parvin
Abida PARVIN estas pakistana kantistino de kavvali-a kanto. Ŝi studis ĉe la mondkonata Nusrat Fateh Ali Khan.
Tradicie nur viroj kantis sufian kanton, sed nun en pluraj landoj (ekzemple Monaĝat Julĉeva en Uzbekio) ankaŭ kelkaj virinoj kantas (en Pakistano vidu ankaŭ Teĝi Bhoĝvani), kaj post morto de Nusrat Fateh Ali Khan ŝi estas nun la plej admirata kaj furora kantisto en tiu ĝenro. Ŝia voĉo kaj kantstilo estas tre kortuŝaj kaj esprimivaj, malpli "brila" ol tiu lasta, sed pli dolĉa kaj intimagorda.
Rüdiger Sachs
Rüdiger SACHS [rIdiga zAks] (naskiĝis la en Völkershausen, Germanio; mortis la ) estis veterinaro kaj profesoro pri parazitologio.
Sachs de 1949 al 1954 studis veterinaran medicinon en Gießen. Post doktoriĝo en 1955 li en 1956 daŭrigis la studadon pri tropikaj epidemiaj malsanoj kaj parazitologio kadre de DAAD-stipendio ĉe la universitato de Ĉvaneo (tiam nomata Pretoria). Sekvis 6-jara laboro en suda Afriko (ŝtata veterinaro en Namibio 1957–1963), 6-jara laboro en orienta Afriko (scienca esploro pri malsanoj de sovaĝaj bestoj en la Nacia Parko Serengeti (Tanzanio) 1964–1967, kaj docenteco ĉe universitato en Najrobio (Kenjo) 1967–1969). Ekde 1969 li estis membro de la sciencistara stabo de la Instituto pri Tropika Medicino en Hamburgo kun sekva plurjara esplorlaboro en diversaj afrikaj landoj (1972–1978).
Ekde 1979 li estis direktoro de la laboratorio de la Hamburga Tropika Instituto en Liberio: esplorlaboro precipe pri homa dormomalsano kaj pulma paragonimozo en Liberio, kun komparaj studoj en Ebur-Bordo (1983/1984), Peruo (1985) kaj ĉe la Albert-Schweitzer-Hospitalo en Gabono (1986). Pro la liberia intercivitana milito li devis antaŭtempe fini sian laboron kaj foriri el Afriko en junio 1990.
Sachs habilitiĝis en 1978 ĉe la hamburga universitato pri la fako parazitologio kaj en 1986 estis vokita profesoro kadre de la fakaro biologio.
Ekde 1983 li estis instrukomisiito por Esperanto en la lingvoscienca fakaro de la hamburga universitato.
Sachs estis plenrajta membro kaj vic-senatano de AIS San-Marino kaj prezidanto de Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE). Li vivis en Eschwege (Germanio) kaj havis duan loĝejon en Italio en Tavoleto, proksime de San-Marino. De 1956 li estis edzo; liaj kvin gefiloj ĉiuj naskiĝis en Afriko. Inter ili, la filino Martina en la 1980-aj kaj komence de la 1990-aj jaroj estis aparte aktiva en Germana Esperanto-Junularo.
Altlernejo de Szolnok
Altlernejo de Szolnok [solnok], (origine hungare Szolnoki Főiskola) estis altlernejo, kie lernis 4000 studentoj. En 2016 la altlernejo estis integrita al Universitato Pallasz Athéné.
Historio
En mezo de la 20-a jarcento aperis la unua kampuso en Szolnok. Tio estis fakultatoj pri hidrologio kaj trafiko de Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. La unua memstara altlernejo estis fondita en 1993, tiam du unuigitaj altlernejoj estis movitaj al Szolnok kiel Komerca kaj Ekonomia Altlernejo. En 2000 ĝi prenis la nomon Altlernejo de Szolnok. Post 6 jaroj ĝi estis integrita agrikultura kampuso de Mezőtúr. En 2009 pli nova kampuso estis konstruita en Szolnok. En mezo de 2016 altlernejoj Szolnok kaj Kecskemét unuiĝis jam kiel universitato.
La fakultataj branĉoj estas teknologio, agrikulturo kaj ekonomiko. Okazas ankaŭ anglalingvaj instruoj.
Depresiunea Ciucului
Depresiunea Ciucului (Baseno Ĉiko, hungare: Csíki-medence [ĉiki]) estas norda-suda-direkta interkarpata baseno en Rumanio en Orientaj Karpatoj je 600–800 m super marnivelo inter Harghita-montaro okcidente kaj Ĉik-montaro oriente en la supera etapo de la rivero Olt. Ĝia longeco estas 63 km. kaj ĝia mezlarĝeco estas 14 km. Ĝi enhavas 71 vilaĝojn. La Terkolo Jigodin dividas la basenon en du partojn: norde de ĝi estas Ciucul de Sus kaj sude Ciucul de Jos, kiel oni nomas ilin loke. La vilaĝoj viciĝas sur la rando de la baseno. En la centro de la baseno troviĝas urbo Miercurea Ciuc. La loĝantaro de la baseno laŭ sia lingvo domine estas hungara kaj laŭ sia religio domine estas katolika. Tie troviĝas la fama pentekosta pilgrimejo Ĉikŝomjo, apartenanata nuntempe al Miercurea Ciuc.
Rudolf Fridrich
Rudolf FRIDRICH (naskiĝis la 15-an de septembro 1878 en Vieno - mortis la 20-an de novembro 1944 en Pardubice) estis ĉeĥa gimnazia profesoro, tradukanto al Esperanto, fondinto de Esperanto-klubo en Prostějov, poste instruisto de Esperanto en gimnazio en Brno.
Li esperantistiĝis en 1898. En 1901 li faris unuan publikan prelegon pri Esperanto en Prostějov, en 1906 unuan kurson, en 1907 li fondis rondeton kaj en 1909 li atingis oficialan fondon de esperantista klubo en Prostějov.
Literature aktiva esperantisto li fariĝis jam en 1905. Li partoprenis la tiaman esperantistan vivon precipe tradukante ĉeĥajn beletraĵojn. Li sciis la lingvon tre funde kaj liaj tradukaĵoj signifis en lia tempo kuraĝan kaj saĝan paŝon sur kampo plugata tiam ankoraŭ de nespertuloj. Li klopodis redoni eĉ ritmon de originalo, foje tre sprite. La plej granda lia traduko estas Benedek de Josef Svatopluk Machar, kiu aperis ankaŭ libroforme en 1913.
De post 1921 li estis dum pluraj jaroj prezidanto de la Esperanto-sekcio ĉe la Centra Societo de Ĉeĥoslovakaj Profesoroj. En sia gimnazio li dum pluraj sinsekvaj jaroj instruis Esperanton oficiale kiel laŭvolan fakon kaj provis eksperimente mezuri la rezultojn instruajn kompare kun tiuj en la alia fremda lingvo.
En 1913 li redaktis propagandan gazeton Kulturo.
De 1920 ĝis 1924 li klopodis kunigi esperantistojn de malgrandaj nacioj por komune pledi por rajtegalo. Artikolojn pri tiu temo li publikigis precipe en Nova Eŭropo kaj La Progreso.
Roka Montaro
{{Informkesto reliefo|regiono-ISO=CA Nacia Parko Banff, Alberto, Kanado. Nacia Parko Banff, Alberto, Kanado. {{Usono}}} }}
La Roka Montaro aŭ Rokmontaro, (Rocky Mountains, kaj montagnes Rocheuses), estas alta montaro en okcidenta Norda Ameriko kie ankaŭ estas kelkaj vulkanoj. Ĝi etendiĝas laŭ pli ol 4800 km el Meksiko aŭ Nov-Meksiko en sudokcidenta Usono, tra kontinenta Usono, en Kanadon (pli precize ĝis plej norda parto de Brita Kolumbio en okcidenta Kanado) kaj Alaskon. La plej alta monto estas la Monto Elbert en Koloradio, kun alto de 4401 m super la marnivelo. La Monto Robson (3954 m) estas la plej alta montopinto de la kanada parto. Ene de la Nordamerika Kordilero, la Rokmontaro estas iom aparta de la Pacifika Montaro kaj de la Kaskada Montaro kaj Sierra Nevada kiuj ĉiuj kuŝas pli for en la okcidento.
La Roka Montaro estis komence formita antaŭ 80 milionoj ĝis antaŭ 55 milionoj da jaroj dum la Laramidea orogeniko (montoproduktado), kiam en kelkaj platoj komencis turniĝi iom post iom sub la nordamerika plato. La angulo de subdukcio estis surfaca (neprofunda), rezultigante larĝan zonon de montoj trairantaj okcidentan Nordamerikon. Ekde tiam, plua tektona agado kaj erozio proksime de glaĉeroj skulptis la Rokmontaron en spektaklajn pintojn kaj valojn. Ĉe la fino de la lasta glaciepoko, homoj komencis enloĝi la montaran sistemon. Poste eŭropanoj, kia ekzemple Sir Alexander Mackenzie kaj usonanoj, kiaj ekzemple tiuj de la Ekspedicio de Lewis kaj Clark, komencis esplori la montaron, dum mineraloj kaj felo-komerco motivigis la komencan ekonomian ekspluaton de la montoj, kvankam la teritorio mem neniam iĝis dense loĝita.
Nuntempe, multe de la montara sistemo estas protektita pere de publikaj parkoj kaj arbarterenoj, kaj estas populara turisma loko, precipe por marŝado, tendumado, montogrimpado, fiŝkaptado, ĉasado, montbiciklado, skiado, kaj neĝtabulado. En la Roka Montaro troviĝas naciaj parkoj, ekzemple la fame konata Nacia parko Yellowstone kaj vintrosportaj centroj.
Geografio
La Roka Montaro estas la plej orienta parto de la ekspansia Nordamerika Kordilero. Ĝi estas ofte difinita kiel etendejo el la rivero Liard en Brita Kolumbio suden al la ekfluejo de la rivero Pecos, alfluanto de Rio Grande, en Nov-Meksiko. La Roka Montaro varias laŭlarĝe el 110 ĝis 480 kilometroj. La Roka Montaro enhavas la plej altajn montopintojn en centra Nordameriko. La plej alta pinto de la montaro estas Monto Elbert en Koloradio kun 4 401 metroj super marnivelo. La Monto Robson en Brita Kolumbio, kun 3 954 m, estas la plej alta pinto en la Kanada Rokmontaro.
La orienta bordo de la Roka Montaro elstaras spektakle super la Internaj Ebenaĵoj de centra Nordameriko, inklude la Montojn Sangre de Cristo (Kristosango) de Nov-Meksiko kaj Koloradio, la Front-montaron de Koloradio, la montarojn de la rivero Wind kaj Bighorn de Vajomingo, Absaroka-Beartooth (Ursodento) kaj Rocky Mountain Front de Montano kaj la montaron Clark de Alberto. Centraj montaroj de la Roka Montaro estas La Sal laŭlonge de la limo Utaho-Koloradio, Abajo [aBAĥo] (Malsupro) kaj Henry de Sudorienta Utaho, Uinta de Utaho kaj Vajomingo, kaj Teton de Vajomingo kaj Idaho.
La okcidenta bordo de la Roka Montaro inkludas montarojn kiel Wasatch ĉe Sallaga Urbo, San Juan de Nov-Meksiko kaj Koloradio, Bitterroot laŭlonge de la limo Idaho-Montano, kaj Sawtooth (Segildento) en centra Idaho. La Granda Baseno kaj la Kolumbia Altebenaĵo separas tiujn submontarojn el aliaj montaroj plu okcidentaj. En Kanado, la okcidenta bordo de la Roka Montaro estas formata de granda Rokmontara Tranĉeo, kiu laŭiras la longon de Brita Kolumbio el ties eko kiel la valo de la rivero Keĉika en la suda bordo de la rivero Liard, ĝis la mezo de la valo de la Lago Koocanusa en nordokcidenta Montano.
La Kanada Rokmontaro estas difinita de kanadaj geografoj kiel ĉio sude de la rivero Liard kaj oriente de la Rokmontara Tranĉeo, kaj ne etendiĝas al Jukonio, Nordokcidentaj Teritorioj nek al centra Brita Kolumbio. Ĝi estas dividata en tri ĉefaj grupoj: nome montaroj Muskwa kaj Hart (kolektive nomita Norda Rokmontaro) kaj Kontinentaj Montaroj. Aliaj pli nordaj montaroj de la oriento de la Kanada Kordilero pluas trans la valo de la rivero Liard, kiel la montoj Selwyn, Mackenzie kaj Richardson en Jukonio same kiel la Brita Montaro/Brooks en Alasko, sed tiuj ne estas oficiale agnoskitaj kiel parto de la Rokmontaro fare de la registara agentejo Geological Survey of Canada, kvankam la difino de la nordamerika Geological Society of America konsideras ilin partoj de la Rokmontara sistemo kiel "Arctic Rockies" (Arkta Rokmontaro).
La Kontinenta Dividejo de Nordameriko estas en la Roka Montaro kaj markas la linion en kiu akvo fluas ĉu al Atlantiko aŭ al Pacifiko. La monto Triple Divide Peak (Montopinto Triobla Dividejo, 2 440 m, en Montano) nome en la Glaĉera Nacia Parko estas nomita tiel ĉar akvo venanta el la montaro atingas ne nur Atlantiko kaj Pacifikon sed ankaŭ la Hudsonan Golfon. Pli norde en Alberto, la rivero Atabasko kaj aliaj riveroj nutras la basenon de la rivero Makenzio, kiu alfluas al la Beaufort-maro de la Arkta Oceano.
La homa loĝantaro ne estas tre densa en la Rokmontaro, kun averaĝo de kvar personoj por kvadrata kilometro kaj estas nur malmultaj urboj kun ĉirkaŭ 50 000 personoj. Tamen, la homa loĝantaro rapide kreskiĝis en la ŝtatoj de la Roka Montaro inter 1950 kaj 1990. La pliiĝo de la loĝantaro dum kvar dek jaroj rezultis en kreskopliiĝo en gamo el 35% en Montano ĝis ĉirkaŭ 150% en Utaho kaj Koloradio. La populacioj de kelkaj montaraj urboj kaj komunumoj duobliĝis en la kvardek jaroj 1972–2012. Jackson, Vajomingo, pliiĝis je 260%, nome el 1 244 ĝis 4 472 loĝantoj, dum tiuj kvar dek jaroj.
Rasselstein
La Rasselstein GmbH estas la sola produktanto de platŝtalo (zinkokovrita ŝtalo) en Germanio. Ĝi produktas ladojn kun diko de 0,1 ĝis 0,5 mm, uzataj ĉefe por konservaj skatoloj, bareloj ktp..
La entrepreno havas 2.400 kunlaborantojn kaj havis en 2005 ĉ. enspezon de 960 mio. da eŭroj kaj 1,239 da platŝtaloj. Ĝi apartenas al la tri plej grandaj platŝtal-produktantoj de Eŭropo.
La entrepreno estis fondita en 1760 fare de Heinrich Wilhelm Remy en Neuwied kaj rapide kreskis al grava liveranto de fer- kaj ŝtalproduktoj. Tiel Rasselstein produktis relojn en 1835 por la unua germana fervoja etapo. En 1923 trasprenis la Otto-Wolff-konzerno trionon, en 1934 plimulton je Rasselstein.
Post la novfondo post la dua mondmilito kiel Stahl- und Walzwerke Rasselstein/Andernach AG transprenis Thyssen en 1962 la plimulton je Rasselstein. La firmao kunfandiĝis en 1995 kun platŝtala parto de KruppHoesch.
Eksteraj ligiloj
Hünnebeck White Cap Continental
Roka Montaro
Geografio
La Glaĉera Nacia Parko estas nacia parko en la alta Roka Montaro. Ĝi situas en la norda parto de la subŝtato Montano ĉe la ŝtata limo inter Usono kaj Kanado, kaj havas science aparte interesajn geologiajn, geografiajn kaj klimatajn apartaĵojn.
Akvarium
Noto: Ne konfuzu la grupon kun akvario.
Akvarium (ruse: Аквариум) estas rusa rok-grupo. Ĝin fondis en 1972 en Leningrado Boris Grebenŝĉikov, studanto pri matematiko ĉe Leningrada Ŝtata Universitato, kaj Anatolij GUNICKIJ, dram-verkisto kaj poeto.
Roka Montaro
Geologio
En la suda Roka Montaro, proksime de aktuala Koloradio, tiuj praaj ŝtonoj estis tuŝitaj per montokonstruado ĉirkaŭ 300 Ma, dum la Pensilvana erao. Tiu montkonstruado produktis la Praan Rokan Montaron. Ili konsistis plejparte el antaŭkambria metamorfa roko movigita supren tra tavoloj de la kalkŝtono metita malsupren en la malprofunda maro. La montoj eroziis dum la malfrua Paleozoiko kaj frua Mezozoiko, heredigante ampleksajn demetaĵojn de sedimentaj petroj.
Akvarium
En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, rok-muziko estis malpermesita en Sovetunio. Esceptoj estis nur kelkaj bandoj aprobitaj de la registaro. Tial Akvarium koncertis "subgrunde" en privataj loĝejoj. Oni rezignis pri amplifiloj, ĉar najbaroj povus pro bruo voki la policon. Tial estis tre intima etoso, simile al barda koncerto. Muzike influis la bandon interalie The Beatles, Bob Dylan kaj David Bowie, krome progresiva roko kaj regeo. La tekstoj havis plej diversajn temojn.
Roka Montaro
Geologio
La nuna Roka Montaro estis levita en la Laramide-orogenio de inter 80 kaj 55 Ma. Por la Kanada Rok-montaro, la montkonstruado estas analoga al tapiŝeto puŝita sur malmolan lignoplankon: la tapiŝetfaskoj supreniras kaj formas sulkojn (montoj). En Kanado, la Teranoj kaj subdukcio estas kvazaŭ piedo puŝanta la tapiŝeton, la praaj ŝtonoj estas la tapiŝeto, kaj la Kanada ŝildo en la mezo de la kontinento estas la durligna planko.
Akvarium
Antaŭ 1987 la grupo registris siajn diskojn en memfarita subgrunda studio; la diskon Radio Africa en 1983 oni faris en movebla registara studio, post subaĉeto de teknikisto. Malgraŭ la malfacilaj ĉirkonstancoj, la registraĵoj estis altkvalitaj. Laŭ la opinioj de multaj muzikŝatantoj la diskoj de 1980 ĝis 1987 estis la plej bonaj.
Roka Montaro
Geologio
Pli sude, la kresko de la Roka Montaro en Usono estis verŝajne kaŭzita de nekutima subdukcio, kie la Faralon-plato falas laŭ surfaca angulo sub la Nordamerika plato. Tiu malkulmina perspektivo movis la fokuson de fandado kaj montkonstruado multe pli for enlande ol la normalaj 200 ĝis 300 mejloj (300 ĝis 500 km). Sciencistoj hipotezis, ke la surfaca angulo de la subdukcia plato tre pliigis la frikcion kaj aliajn interagojn kun la dika kontinenta maso super ĝi. Enormaj puŝoj amasigis tavolojn de krusto aldone unu la alian, konstruante la eksterordinare larĝan, altan gamon de la Roka Montaro.
Akvarium
Ekde 1985 pro politikaj ŝanĝoj (Glasnost) eblis publike labori. Akvarium sukcese koncertis en grandegaj koncertejoj, aperis en ŝtata televido kaj registris muzikon por kinofilmoj. En 1987 ŝtata diskokompanio Melodija oficiale registris diskon Ravnodenstvie kaj disvendis pli ol milionon da ekzempleroj - grandega sukceso. Tamen la grupo poste disiĝis.
Ossy Kolmann
Ossy KOLMANN (vere: Oskar Kolmann; naskiĝinta la en Vieno, mortinta samloke la  ) estis aŭstra aktoro kaj kabaredisto.
Akvarium
Boris Grebenŝĉikov faris du anglalingvajn diskojn kaj turneis kun diversaj muzikistoj. Ekde 1991 li denove produktis ruslingvajn diskojn. La bando unue nomiĝis BG-bando; poste ĝi alprenis la nomon Akvarium. La membraro de la grupo plurfoje ŝanĝiĝis, nur Grebenŝĉikov ĉiam restis. Ĝi daŭre publikigas diskojn kaj koncertas ĉefe en eksa Sovetunio kaj orienta Eŭropo, sed ankaŭ inter rusaj elmigrintoj en Germanio, Israelo kaj Usono.
Roka Montaro
Geologio
La nuna suda Rokmontaro estis perfortigita supren tra la tavoloj de Pensilvana erao - kaj permiaj sedimentaj restaĵoj de la Praa Roka Montaro. Tiaj sedimentaj restaĵoj ofte estis renversitaj laŭ krutaj anguloj laŭ la flankoj de la moderna intervalo; ili nun estas videblaj en multaj lokoj ĉie en la Rokmontaro, kaj estas elstare montritaj laŭ la Dakota Krutmonteto (Dakota Hogback), frua kreteca grejsa formacio kiu etendiĝas laŭ la orienta flanko de la moderna Rokmontaro.
Ossy Kolmann
Vivo
Post gastaj adgadoj ĉe la Operetejo de Hamburg, ĉe Theater an der Wien, ĉe Wiener Volkstheater kaj ĉe Raimundtheater li fariĝis en 1973 membro de la truparo de Volksoper Wien kie li havis multegon da roloj. En 1993 li ekaktoris ĉe Theater in der Josefstadt, kie li nomumitis en 1998 honora membro.
Roka Montaro
Geologio
Tuj post la Laramide-orogeny, la Rokmontaro estis kiel Tibeto: alta altebenaĵo, verŝajne 6 000 metroj (20 000 ft) super marnivelo. En la lastaj 60 milionoj da jaroj, erozio nudigis for la altajn ŝtonojn, malkovrante la praajn ŝtonojn malsupre, kaj formante la nunan pejzaĝon de la Rokmontaro.
Šurianky
Šurianky, hungare Surányka [ŝurAnjka] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Roka Montaro
Geologio
Periodoj de glaciejiĝo okazis de la Plejstocena Epoko (1.8 milionoj - antaŭ 70 000 jaroj) ĝis la Holocena epoko (pli malmulte ol 11 000 jarojn antaŭe). Tiuj glaciepokoj heredigis sian markon sur la Rokmontaron, formante ampleksajn glaĉerajn terformojn, kiel ekzemple U-formaj valoj kaj cirkoj. Lastatempaj glaĉeraj epizodoj inkludis la Virbov-Lagan Glaciejiĝon kiu komencis antaŭ proksimume 150 000 jaroj kaj la Pinedalan Glaciejiĝon kiu verŝajne restis ĉe plena glaciejiĝo ĝis 15 000 - 20 000 jarojn antaŭe.
Ossy Kolmann
Vivo
Ossy Kolmann estis en pli ol 100 televidelsendoj, i.a. ĉe "Ringstraßenpalais", "Cabarett Cabarett", "Alles ist möglich", "Tatort", "Der Unverbesserliche", en la ORF-serio "Das Lottostudio" kaj kiel portisto ĉe "Hallo, Hotel Sacher ... Portier!" Al radiaŭskultanoj li konatigitis ankaŭ danke la elsendo "Autofahrer unterwegs". Krome li produktigis kelkajn sondiskojn kiel kabaredisto, aktoro, kantisto kaj komikisto.
Šurianky
Situo
Šurianky situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas je 14 km-oj.
Roka Montaro
Ekologio kaj klimato
Estas ampleksa gamo de mediaj faktoroj en la Roka Montaro. Tiu montaro gamas en latitudo inter la rivero Liard en Brita Kolumbio (je 59° N) kaj Rio Grande en Nov-Meksiko (je 35° N). Prerioj estas ĉe aŭ sub 1,800 futoj (550 m), dum la plej alta pinto en la intervalo estas Monto Elbert je 14,440 futoj (4,400 m). Precipitaĵo intervalas de 10 coloj (250 mm) je jaro en la sudaj valoj ĝis 60 coloj (1,500 mm) je jaro loke en la nordaj pintoj. Mezaj januaraj temperaturoj povas intervali de 20 °F (−7 °C) en Prince George, Brita Kolumbio, ĝis 43 °F (6 °C) en Trinidad, Koloradio. Tial, ekzistas ne ununura monolita ekosistemo por la tuta Roka Montaro.
Ossy Kolmann
Vivo
Lastatempe li ludis ĉe Theater in der Josefstadt kaj ĉe Kammerspiele en jenaj teatraĵoj ekz.: "Das lebenslängliche Kind", "Der müde Theodor" aŭ "Der keusche Ehemann". Per sia ĉiufaceta viena humuro li identigitis kiel tipa vienano kaj tre ŝatatis de la publiko.
Gours
Gours - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Gorcs - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Roka Montaro
Ekologio kaj klimato
Anstataŭe, ekologoj dividas la Rokan Montaron en kelkajn biotajn zonojn. Ĉiu zono estas difinita per ĉu ĝi povas elteni arbojn, kaj per la ĉeesto de unu aŭ pluraj indikospecioj. Du zonoj kiuj ne eltenas arbojn estas la Altebenaĵoj kaj la Alpa tundro. La Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj kuŝas en la oriento de la Rokmontaro, kaj estas karakterizitaj per prerioherboj (sub ĉirkaŭ 1,800 futoj (550 m)). Alpa tundro estas en regionoj super la arbarolimo de la Roka Montaro, kiu varias de 12,000 futoj (3,700 m) en Nov-Meksiko al 2,500 futoj (760 m) ĉe la norda fino de la Roka Montaro (proksime de la Jukonio).
Gours
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Háromszék
Háromszék ( "tri seĝoj") estas la hungara nomo de:
Roka Montaro
Ekologio kaj klimato
La USGS difinas dek arbarkovritajn zonojn en la Roka Montaro. Zonoj en pli sudaj, pli varmaj, aŭ pli sekaj areoj estas difinitaj per la ĉeesto de pinjonpinoj/juniperoj, ponderosaj pinoj, aŭ kverkoj miksitaj kun aliaj pinoj. En pli nordaj, pli malvarmaj, aŭ pli malsekaj lokoj, zonoj estas difinitaj per Duglasioj, kaskadaj specioj (kiaj ekzemple okcidenta cugo), Pinus contorta/tremoloj, aŭ abioj miksitaj kun piceoj. Proksime de arbarolimo, zonoj povas konsisti el blankpinoj (kiaj ekzemple blankŝela pino aŭ konuspino); aŭ miksaĵo de blankpinoj, abioj, kaj piceoj kiuj prezentiĝas kiel arbed-simila kriplarbaro. Finfine, riveroj kaj kanjonoj povas krei unikan arbarzonon en pli aridaj partoj de la montara sistemo.
La Roka Montaro estas grava vivejo por granda mikso da bonkonata faŭno, kiel ekzemple kanada cervo, alko, hemiona cervo kaj blankavostaj cervoj, antilokaproj, oreamnoj, grandkornŝafoj, meloj, nigrursoj, grizursoj, kojotoj, linkoj, kaj guloj. Ekzemple, la plej grandaj gregoj de Nordameriko de alko estas en la Albert-Britkolumbiaj montetarbaroj.
La statuso de la plej multaj specioj en la Roka Montaro estas nekonata, pro nekompletaj informoj. Eŭropusonana setlado de la montoj negative kunpremis indiĝenajn speciojn. Ekzemploj de kelkaj specioj kiuj malkreskis inkludas okcidentajn bufojn, verddorsajn trutojn, blankajn sturgojn, blankvostajn montarlagopojn, trumpetocignojn, kaj grandkornŝafojn. En la usona parto de la montara sistemo, apeksaj predantoj kiel ekzemple grizursoj kaj grizaj lupoj estis formortigitaj el siaj originaj teritorioj, sed parte renormaliĝis pro konservadaj iniciatoj kaj reenkonduko. Aliaj reakiritaj specioj estas la blankkapa maraglo kaj la migrofalko.
Indiĝenaj homoj
Ekde la granda lasta glaciepoko, la Roka Montaro estis hejmo unue de indiĝenaj popoloj kiaj la Apaĉoj, Arapahoj, Banokoj, nigrapieduloj, Ĉejenoj, Apsalokoj, Ebenkapuloj, Ŝoŝonoj, Lakotoj, Uteoj, Kutenai (Ktunaxa en Kanado), Sekani, Dunne-za, kaj aliaj. Paleo-indianoj ĉasis la nun-formortintan mamuton kaj antikvan bizonon (besto 20% pli granda ol moderna bizono) en la promontoroj kaj valoj de la montoj. Kiel la modernaj triboj kiuj sekvis ilin, paleo-indianoj verŝajne migris al la ebenaĵoj en aŭtuno kaj vintro por bizonoj kaj al la montoj en printempo kaj somero por fiŝoj, cervoj, alkoj, radikoj, kaj beroj. En Koloradio, laŭ la spino de la Kontinenta dislimo, rokaj muroj kiujn indianoj konstruis por kondukado de ĉasbestoj datas reen al antaŭ 5,400-5,800 jaroj. Kreskanta korpo de scienca indicaro indikas ke indiĝenaj homoj havis signifajn negativajn efikojn al mamutaj populacioj ĉasante kaj sur vegetaĵaraj padronoj tra konscia brulado.
Eŭropa esplorado
Lastatempa homa historio de la Roka Montaro estas de pli rapida ŝanĝo. La hispana esploristo Francisco Vázquez de Coronado - kun grupo de soldatoj, misiistoj, kaj afrikaj sklavoj - marŝis en la regionon de la Roka Montaro de la sudo en 1540.. La enkonduko de la ĉevalo, metaliloj, fusiloj, novaj malsanoj, kaj malsamaj kulturoj profunde ŝanĝis la indianajn kulturojn. Indianaj populacioj estis formortigitaj de la plej granda parto de siaj historiaj teritorioj per malsano, militado, habitatperdo (formorto de la bizono), kaj daŭraj atakoj kontraŭ ilia kulturo.
En 1739, francaj felkomercistoj Pierre kaj Paul Mallet, veturante tra la Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj, malkovris vicon da montoj ĉe la fontoj de la rivero Plato, kiujn lokaj indianaj triboj vokis la "Rokmontaron", iĝante la unuaj eŭropanoj se temas pri raporti pri tiu neesplorita montara sistemo.
Siro Alexander MacKenzie (1764–11an de Marto de 1820) iĝis la unua eŭropano se temas pri trapasi la Rokan Montaron en 1793. Li trovis la suprajn atingojn de la rivero Fraser kaj atingis la pacifikan marbordon de kio nun estas Kanado la 20-an de julio el tiu jaro, kompletigante la unuan registritan transkontinentan transiron de Nordameriko norde de Meksiko. Li alvenis ĉe Bella Coola, Brita Kolumbio, kie li la unua atingis salan akvon en Suda Bentinck Arm, nome fjordo de la Pacifiko.
La Ekspedicio de Lewis kaj Clark (1804-1806) estis la unua scienca sciigo de la Roka Montaro. Specimenoj estis kolektitaj por nuntempaj botanikistoj, zoologoj, kaj geologoj. La ekspedicio laŭdire pavimis la vojon al (kaj tra) la Rokan Montaron por eŭrop-usonanoj de la Oriento, kvankam Lewis kaj Clark renkontis almenaŭ 11 eŭrop-usonajn montaranojn dum siaj vojaĝoj.
De la angl-usona Kongreso de 1818, kiu establis la 49-an paralelan nordon kiel la internacian limon okcidente de Lago de la Arbaroj ĝis la "Ŝtona Montoj"; Britio kaj Usono konsentis pri kio poste estis priskribita kiel "komuna okupado" de teroj pli okcidente al la Pacifiko. Rezolucio da la teritoriaj kaj traktattemoj, la Oregona Disputo, estis prokrastita ĝis pli posta tempo.
En 1819, Hispanio cedis siajn rajtojn norde de la 42-a Paralelo al Usono, kvankam tiuj rajtoj ne inkludis posedon kaj ankaŭ inkludis devontigojn al Britio kaj Rusio koncerne siajn postulojn en la sama regiono.
Setlado
Post 1802, felkomercistoj kaj esploristoj pioniris en la unua disvastigita apero de usonanoj en la Roka Montaro sude de la 49a paralelo. La plej famaj de tiuj estis William Henry Ashley, Jim Bridger, Kit Carson, John Colter, Thomas Fitzpatrick, Andrew Henry kaj Jedediah Smith. La 24an de Julio, 1832, Benjamin Bonneville kondukis la unuan vagonaron tra la Roka Montaro uzante la Sudan Montopasejon en la nuntempa ŝtato Vajomingo. Simile, en la ondo de Ekspedicio de Mackenzie de 1793, oni establis felkomercejojn okcidente de la Norda Roka Montaro en regiono de la nordo de la Interna Altebenaĵo de Brita Kolumbio kiu estos konata kiel Nova Kaledonio, komence per Fort McLeod (nuntempe komunumo McLeod Lake) kaj Fort Fraser, sed finfine fokuse al Stuart Lake Post (nuntempe Fort St. James).
Negocado inter Unuiĝinta Reĝlando kaj Usono laŭlonge de la sekvaj jardekoj malsukcesis establi interkonsentitan limon kaj tiukadre la Oregona Konflikto iĝis grava problemo en geopolitika diplomatio inter la Brita Imperio kaj la nova usona respubliko. En 1841, James Sinclair, ĉefa faktoro de la Komapnio de la Hudsona Golfo, gvidis ĉirkaŭ 200 setlantojn el la Ruĝrivera Kolonio okcidenten por setliĝi ĉirkaŭ Fort Vancouver kiel klopodo por reteni la Kolumbian Distrikton por Britio. La gruao trapasis la Rok-montaron en la Kolumbian Valoj, regiono de la Rok-montara Tranĉeo preskaŭ ĉe la nuntempa Radium Hot Springs, Brita Kolumbio, poste ili veturis suden. Spite tiaj klopodoj, en 1846, Britio cedis ĉiujn postulojn al la treroj de la Kolumbia Distrikto sude de la 49a paralelo al Usono; kiel rezolucio pri la Oregon-lima disputo fare de la Oregona Traktato.
Miloj da personoj pasis tra la Roka Montaro laŭ la Oregona vojo komence de la 1840-aj jaroj. Mormonoj eksetliĝis ĉe la Granda Sala Lago en 1847. El 1859 ĝis 1864, oni malkovris oron en Koloradio, Idaho, Montani, kaj Brita Kolumbio, kio rezultis en kelkaj orimpetegoj kiuj alportis milojn da serĉantoj kaj ministojn por esplori ĉiun monton kaj kanjonon kaj por krei la unuan gravan enspezofonton de la Roka Montaro. La Idaha orimpetego sola produktis pli da oro ol la Kalifornia kaj Alaska orimpetegoj kombinitaj kaj ludis gravan rolon en la financado de la Unia Armeo dum la Usona Enlanda Milito. La transkontinenta fervojo estis finkompletigita en 1869, kaj la Nacia Parko Yellowstone estis establita kiel la unua nacia parko en la mondo en 1872. Dume, transkontinenta fervojo en Kanado estis origine promesita en 1871. Kvankam politikaj komplikoj malhelpis sian kompletigon ĝis 1885, finfine la Kanad-Pacifika Fervojo sekvis la trapasejojn Kicking Horse kaj Rogers ĝis la Pacifika Oceano. La funkciuloj de la kanada fervojo konvinkis la Parlamenton atribui vastajn areojn de la Kanada Rok-montaro kiel Naciaj Parkoj Jasper, Banff, Yoho, kaj Lagoj Waterton, metante la fondamenton por turisma enspezofonto kiu daŭras ĝis nuntempe. La Glaĉera Nacia Parko (MT) estis establita per simila rilato al la turisma promocio fare de la Granda Norda Fervojo (Usono). Kvankam setlantoj plenigis la valojn kaj minurbojn, konservada etiko startis. La usona Prezidento Harrison establis kelkajn arbarajn rezervejojn en la Roka Montaro jam en 1891–1892. En 1905, la usona Prezidento Theodore Roosevelt etendis la Medicine Bow Arbaran Rezervejon por inkludi la areon nun administrata kiel Nacia Parko Roka Montaro. Ekonomia disvolviĝo ekcentriĝis al minado, forstado, agrikulturo, kaj distrado, same kiel al la servosektoroj kiuj helpas ilin. Tendumejoj kaj kampadejoj iĝis ranĉoj kaj farmoj, fuortoj kaj trajnstacioj iĝis urboj, kaj kelkaj urbetoj iĝis urbegoj.
Frankenthal
Frankenthal havas diversajn signifojn:
Roka Montaro
Industrio kaj disvolviĝo
Ekonomiaj resursoj de la Roka Montaro estas variaj kaj abundaj. Mineraloj troveblaj en la Roka Montaro estas gravaj kuŝejoj de kupro, oro, plumbo, molibdeno, arĝento, tungsteno, kaj zinko. La Vajominga Baseno kaj kelkaj pli malgrandaj areoj enhavas gravajn rezervejojn de karbo, natura gaso, naftoardezo, kaj nafto. Por ekzemplo, la mino de Climax, proksima al Leadville, Koloradio, estis la plej granda produktanto de molibdeno en la mondo. Molibdeno estas uzata en varmo-rezista stalo en aŭtoj kaj aviadiloj. la mino Climax dungas ĉirkaŭ 3 000 laboristoj. La mino de Coeur d'Alene de norda Idaho produktas arĝenton, plumbon, kaj zinkon. La plej grandaj karbominoj de Kanado estas ĉe Fernie kaj Sparwood, ambaŭ ĉe Brita Kolumbio; kromaj karbominoj estas ĉe Hinton, Alberto, kaj en Norda Rok-montaro ĉirkaŭ Tumbler Ridge, Brita Kolumbio.
Abandonitaj minoj kun siaj rezultoj de minmontoj kaj toksaj rubejoj markas la pejzaĝon de la Roka Montaro. Kiel unu grava ekzemplo, ok dek jaroj de zinkominado ege poluis la riveron kaj la riverbordon ĉe la rivero Eagle en nord-centra Koloradio. Altaaj koncentroj de metalo portitaj de la fontorojoj damaĝis algojn, muskojn, kaj la populacion de truto. Ekonomia analizo de minefiko en tiu areo montris malpliigon de la valoro de la propraĵoj, degradadon de la akvokvalito, kaj la perdon de la distraj oportunoj. La analizoj montris ankaŭ ke la purigo de la rivero konstus 2.3 milionojn da usonaj dolaroj el aldona enspezo el distrado. En 1983, la iama posedanto de la zinkomino estis kondamnita de Koloradia Ĝenerala Akuzisto je monpuno de 4.8 milionoj da usonaj dolaroj por purigo; kvin jarojn poste, la ekologia rekupero estis konsiderinda.
Šurianky
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1156, poste en 1295 en formo "Suran". En 1598 la turkoj bruldetruis la setlejon. En 1787 loĝis tie 198 vilaĝanoj en 30 domoj, en 1828 321 vilaĝanoj en 46 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Surányka 384 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šurianky 567 homoj, (563 slovakoj).
Ebenaĵo de Transilvanio
La Transilvania Ebenaĵo aŭ Ebenaĵo de Transsilvanio (Câmpia Transilvaniei, Mezőség, Erdélyi Mezőség) estas ebenaĵo en Rumanio, kiu situas en la distriktoj Mureș kaj Cluj.
Situo
Ĝi etendiĝas de la rivero Someș ĝis la linioj de Mureș kaj Niraj, laŭ iuj ĝis la linio de la rivero Târnava Mică. Ĝi estas senarbara. Inter la larĝaj valoj estas multe da artefaritaj lagoj (fiŝlagoj). Ĝiaj plej valoraj naturtrezoroj estas la salo kaj la tergaso.
Historio
En la regiono troviĝas ĉirkaŭ 300 komunumoj loĝataj de rumanoj, hungaroj kaj germanoj. La hungaroj koloniiĝis tien dum la 10-a kaj 11-a jarcentoj. La rumanoj komencis koloniiĝi grandnombre en la regionon je la fino de la mezepoko.
Popolkulturo
La kulturo de la tieaj hungaroj estas unu el la plej arkaikaj de la hungaroj en Transilvanio. Memkompeneble estas karakteriza ankaŭ la reciproka influo de la rumana kaj hungara kulturoj. La etnografio studadas la tiean kulturon, precipe la popolmuzikon kaj popoldancon, nur ekde la mezo de la 20-a jarcento. La tieaj popoldancoj apartenas al la plej popularaj dancoj en la tiel nomataj tánházak (dancdomoj) de kelkaj jardekoj. Inter 1909 kaj 1913 kaj en aprilo de 1914 Béla Bartók kolektis popolmuzikon hungaran kaj rumanan en la regiono. Inter aliaj tie li notis la tekston, kiu servis kiel bazo por la teksto de lia fama komponaĵo Cantata profana.
Roka Montaro
Industrio kaj disvolviĝo
La Roka Montaro enhavas kelkajhn sedimentbasenojn kiuj estas riĉaj en elkarba metano. Elkarba metano estas natura gaso kiu eliras el karbo, ĉu pro bakteria agado ĉu pro ekspono al alta temperaturo. Elkarba metano havigas 7 porcento de la natura gaso uzata en Usono. La plej grandaj fontoj de elkarba metano de la Roka Montaro estas en la Baseno San Juan en Nov-Meksiko kaj Koloradio kaj la Baseno de la rivero Powder en Vajomingo. Oni ĉirkaŭkalkulas, ke tiuj du basenoj enhavas 38 mil milionoj da kubaj futoj de gaso. Elkarba metano povas estis rekuperata per dehidrigo de la karbokuŝejo, kaj separante la gason el la akvo; aŭ injekciante akvon por elrompi la karbon por liberigi la gason (la nomita hidraŭlika fendado).
Agrikulturo kaj forstado estas gravaj enspezofontoj. Agrikulturo inkludas sekajn terojn (pluvkultivado) kaj irigacian kampokultivadon krom brutobredado ĉefe de bovoj. Tiaj gregoj estas ofte translokigitaj inter alt-altitudaj someraj paŝtejoj kaj malalt-altitudaj vintraj paŝtejoj, praktiko konata kiel transmigra brutobredado.
Turismo
La Roka Montaro estas allogaĵo kiu altiras milionojn da turistoj kaj vizitantoj el la tuta mondo. Vizitantoj venas al la areo la tutan jaron - somere al la naturrezervejoj (naciaj parkoj), kie oni povas marŝadi, kampadi kaj okupiĝi pri sportaj agadoj, kaj vintre al la elekto de mondfamaj skiejoj ofertitaj de la montoj kaj al la multaj distrolokoj en la montoj mem.
Ĉefa altiraĵo estas la naciaj parkoj, inter kiuj tutmonde fama estas la Nacia Parko Yellowstone. La nomo "Yellowstone" (aŭ Flavŝtono) ekzistas ĉar la rivero Yellowstone fluas tra kanjono kun flavaj ŝtonoj. La saman nomon ankaŭ havas la plej granda parka lago. En la parko troviĝas pluraj gejseroj, el kiuj la plej konata estas Old Faithful (la maljuna fidelulo, pro ĝiaj oftaj kaj regulaj erupcioj). La parko estas listigita kiel Monda Naturheredaĵo de Unesko.
Ekzistas migrovojo kiu iras proksime al la Roka Montaro de Meksiko ĝis Kanado nomita la Kontinenta Dislimo-Migrovojo (angle Continental Divide National Scenic Trail (mallongigo Continental Divide Trail (CDT)), kaj sur la norda limo ligas al la Granda Dislimo-Migrovojo (angle Great Divide Trail (GDT)) kiu daŭras kun la kresto en la kanada parto.
Ostrov (Arad)
Ostrov (hungare: Marossziget) estas vilaĝo en Rumanio sude de Sebiş administracie apartenanta al komunumo Birchiş. En 1910 ĝi havis 599 loĝantojn (rumanoj), en 1992 264. Ĝia unua skriba mencio estas en 1169. Ĝi ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Krassó-Szörény vármegye).
2996 Bowman
2996 Bowman estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao - Usono).
33450 Allender
33450 Allender estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Kate Allender, mentorinon de unu finalist(in)o de la Regeneron Science Talent Search de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la Tesla STEM High School en Redmond (Vaŝingtonio).
Chécy - Mardié (stacidomo)
Chécy - Mardié estas franca varstacidomo sur linio -, situanta en  Chécy, apud Mardié, en departemento Loiret, regiono Centro-Valo de Luaro.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Orléans - Gien (687000).
Susch
Pri la komunumo
Susch (germanlingva kaj ĝis 1943 oficiala nomo: Süs) estas komunumo de la komunumaro Sur Tasna kaj la distrikto Inn/En en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 222 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Susch situas en la Suba Engadino ĉe la suda flanko de Flüela-Pasejo. De Flüela-Pasejo alfluas al Eno en la centro de Susch la rivero Susasca. La komunumo konsistas el la vilaĝo Susch okcidente de Eno kaj Surpunt oriente de Eno, kaj Raglia en nordo de la komunumo.
Trafiko
Tra Susch pasas de sudo al nordoriento la kantona ĉefvojo n-ro 27 de Malojo-Pasejo tra Engadino al Tirolo. De oriento alvenas la kantona ĉefvojo n-ro 28 de Flüela-Pasejo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de la engadina linio de Retia Fervojo, kiu kondukas paralele al la rivero Eno kaj la kantona ĉefvojo n-ro 28. Poŝtaŭtolinio krome kondukas tra Flüela-Pasejo al Davos.
Historio
La unua dokumenta mencio de Susch datiĝas el la jaro 1161 kiel Susis. Sur la diversaj montetoj de la komunumo estis faritaj malkovroj de restaĵoj el la bronzo- kaj ferepoko. En la jaro 1200 estis la unuan fojon menciita la turo de la familio Planta en Praschun, kiu verŝajne estis konstruita en la 13-a jarcento. Ĝi estis detruita de aŭstriaj trupoj dum la Tirola Milito en la jaro 1499. en la jaro 1635 la duko Henri de Rohan kaj Jörg Jenatsch konstruis sur la monteto Chaschinas la stelofroman fortikaĵon Fortezza. En la jaro 1325 Susch kune kun Lavin disiĝis de la paroĥo Ardez. En la jaro 1422 Susch fariĝis propra paroĥo.
Fürth (Odenwald)
Trafiko
La urbo konektatas al la federacia vojo 38 suden al Weinheim kaj de tie al Mannheim kaj Ludwigshafen en la metropola regiono Rhein-Neckar kaj norden al la federacia vojo 26, kiu de tie gvidas al Darmstadt okcidente, Dieburg kaj Aschaffenburg oriente.