cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mohammad Ali Bogra
Post edukiĝi ĉe la Prezidenta Universitato de Kolkato, li komencis sian politikan karieron en la platformo de la Islama Ligo kaj aliĝis al la Bengala provinca kabineto de la tiam ĉefministro Husejn Ŝahed Suhravardi en la 1940-aj jaroj. Post la sendependigo de Pakistano kiel rezulto de Dispartigo de Hindio en 1947, li enposteniĝis kiel Ministro pri Eksterlandaj Aferoj kaj kiel kariera diplomato por mallonge servis kiel Pakistana ambasadoro en Birmo (1948), Kanado (1949–52), kaj dufoje en Usono.
Post esti realvokita en 1953 el sia servo al Pakistano el Usono, li anstataŭis Nazimuddin kiel Ĉefministro laŭ nomumo aprobita de la tiam Ĝenerala Guberniestro de Pakistano Malik Ghulam. Lia eksterlanda politiko ege celis la plifortigon de duflankaj rilatoj inter Pakistano kaj Usono, malpliigante rilatojn kun Sovetunio. Li ankaŭ celis pli fortan armeon por sekurugi pacon kun Barato kaj entreprenis personajn iniciatojn por prioritatigi rilatojn kun Ĉinio. Enlande, li sukcese proponis popolan politikan formulon baze sur la fondo de konstitucio en 1956 kiu faris Pakistanon federalan parlamentan respublikon. Spite sijn popularajn iniciatojn, li perdis sian subtenon antaŭ la tiam Ĝenerala Guberniestro Iskander Mirza kiu renomumis lin kiel Pakistana Ambasadoro en Usonon, laŭ kio li servis ĝis 1959.
En 1962, li aliĝis al la administracio de la Prezidanto Aĝub Ĥan kiel Ministro por Eksterlandaj Aferoj de Pakistano ĝis sia morto en 1963.
Saleignes
Saleignes [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 62 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Saleignes situas en la nordoriento de Charente-Maritime, sudoriente de Niort.
Batalo ĉe Neva
La Batalo ĉe Neva (Невская битва, Nevskaya bitva, slaget vid Neva, finne: Nevan taistelu) estis luktita inter unuflanke la Novgoroda Respubliko kaj Karelianoj kontraŭ aliflanke sveda, norvega, finna kaj tavastia armeoj ĉe la rivero Neva, apud la setlejo Ust-Iĵora, la 15an de Julio 1240.
La variado de bestoj kaj plantoj aldomigataj
Granda parto de la libro entenas detalajn informojn pri la aldomigo de bestoj kaj plantoj, sed ĝi ankaŭ entenas en la ĉapitro 27 priskribon de la teorio de Darwin pri heredo, kiun li nomis pangenesis.
Batalo ĉe Neva
La celo de tiu invado estis probable akiri kontrolon super la enfluejo de la rivero Neva kaj ĉe la urbo Ladoga kaj tiel kontroli la plej gravan parton de la tiel nomita komercvojo el Varengoj ĝis Grekoj, kiu estis sub kontrolo de Novgorodo dum pli ol jarcento. La batalo estis parto de la mezepokaj Sved-Novgorodaj militoj kaj sekvo de la Finn–Novgorodaj militoj.
Hiroyuki Takahashi
Hiroyuki Takahashi (高橋 宏幸, n. ) estas japana futbalisto.
La variado de bestoj kaj plantoj aldomigataj
Eksteraj ligiloj
La TTT-ejo entenas ligilojn al teksto kaj bildoj de ĉiuj eldonoj de The Variation of Animals and Plants under Domestication, incluzive de la tradukoj en la francan, germanan, italan kaj polan.
Hiroyuki Takahashi
Li futbalis ĉe Tokyo Verdy.
Orlat
Orlat (hungare: Orlát, germane: Winsberg) estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en Rumanio okcident-sudokcidente de Sibiu. En 1910 ĝi havis 1836 loĝantojn (rumanoj); en 1992 3363 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1309. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Szeben vármegye).
Orlat situas ĉe la rivero Cibin kaj havas stacion ĉe la fervojo inter Sibiu kaj Vințu de Jos.
14046 Keikai
14046 Keikai estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monto Keikai, alta de 294 m. en la nordo de la urbo Nan'jo. La Civita Observatorio de Nan'jo troviĝas tie.
Schönau an der Brend
Schönau an der Brend estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhön-Grabfeld kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Tatranské Zruby
Tatranské Zruby, hungare Tátraotthon estas feriejo, parto de Vysoké Tatry.
Arévalo de la Sierra
Arévalo de la Sierra [aREbalo delaSJEra] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko Tierras Altas (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco, kaj en la subkomarko Almarza.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 40,08 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 73 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 180 loĝantojn el la 1970-aj jaroj.
Tatranské Zruby
Historio
Tiu loko dum la hungara dominado ne estis loĝata, ja en tiu alteco eĉ la paŝtado ne povas okazi. En 1923 la ĉeĥoslovaka armeo fondis tie tendaron por ekzercejo. La oficiala loknomo estis Vojenské Zruby, hungare Katonaotthon. En 1944 flugmaŝino puŝiĝis al monto, la paraŝutistoj mortis. Ili volis helpi la partizanojn. Post la milito feriejaj domegoj konstruiĝis. Ĝis 1947 tiu areo apartenis al Žakovce, poste al Starý Smokovec, fine ekde 1999 al Vysoké Tatry. La loĝantoj okupiĝas pri turismo.
Arévalo de la Sierra
Geografio
Ĝi distas 29 km de Sorio, provinca ĉefurbo. En ĝia teritorio estas loĝlokoj Torrearévalo kaj Ventosa de la Sierra, same kiel la jam senhomejoj Castellanos de la Sierra kaj Acebal de Garagüeta. ​
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.
Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Castellanos de la Sierra. Fine de la 20-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Torrearévalo kaj Ventosa de la Sierra.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj.
Zbinohy
Zbinohy (germane: Winau) estas municipo en Ĉeĥio, en okcidenta Moravio en distrikto Jihlava, regiono Vysočina. En ĉi tie vivis.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1437.
Leobendorf
Leobendorf estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Korneuburg. La komunumo situas norde de Vieno, inter la aŭstria ĉefurbo kaj la limo al Ĉeĥio, kaj estas parto de la historia regiono Weinviertel (vina regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
29133 Vargas
29133 Vargas estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Norman L. Vargas, kiu helpis organizi la arkivadon de la fotaj platoj de la teleskopo Samuel Oschin de la Observatorio Palomar. Li estas aktiva en astronomia popularigo per la Astronomia Societo de Los-Anĝeleso kaj estas volontula operacianto de teleskopo ĉe la Observatorio de Monto Wilson.
Păltiniș
Păltiniș estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Campôme
Campôme (Campome) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Campomois.
Rivalta di Torino
Rivalta di Torino estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Najbaraj komunumoj estas Rivoli, Villarbasse, Orbassano, Sangano, Bruino, Piossasco kaj Volvera.
NGC 4416
NGC 4416 (aliaj indikoj — UGC 7541, IRAS12242+0811, MCG 1-32-63, ZWG 42.105, MK 1326, VCC 938, PGC 40743) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
ISO 3166-2:FI
ISO 3166-2:FI estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Finnlandon. Ĉiu kodo konsistas el du partoj. La unua estas FI, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Finnlando. La dua parto estas du ciferoj.
Ŝanĝoj
Post la unua publikigo de ISO 3166-2 estis anoncita unu ŝanĝo de ISO 3166-2:FI en la bulteno N II-3:
Kodoj por aŭtonoma provinco Alando
La aŭtonoma provinco Alando laŭ la normo ISO 3166-1 havas la proprajn kodojn:
Invalides (pariza metrostacio)
Invalides [ɛ̃valid] (Invalidoj) estas stacio de la 8-a kaj 13-a linioj de la metroo de Parizo. Ĝi situas en la 7-a arondismento de Parizo.
Pri la stacio
La stacio estas proksima al la aŭtobusstacio de Air France, kaj estas konektita al la RER-stacio Invalides. Ĝi estis la loko, kie oni eksperimentis "TRAX", precipe rapidan rultrotuaron.
Gyula Bártfay
Gyula Bártfay [djula bArtfai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bártfay Gyula, slovake Július Bártfay estis hungara-(ĉeĥo)slovaka skulptisto.
Gyula Bártfay naskiĝis la en Nyitra (Hungara reĝlando, nuntempa Nitro en Slovakio), li mortis la  en Bratislavo (Ĉeĥoslovakio).
Biografio
Gyula Bártfay frekventis bazlernejon en Székesfehérvár, poste li lernis por esti meblisto en sia naskiĝurbo. Baldaŭ li laboris en Budapeŝto, iom poste en Vieno. Li batalis dum la 1-a mondmilito ĝis 1917. Li trifoje vizitis Francion. En 1913 en mondekspozicio en Lyon li faris artajn meblojn por la pavilono de Aŭstrio. Inter 1920 kaj 1923 li laboris en ateliero de Antoin Bourdelle, inter 1925-1927 li studis en belarta akademio en Romo, poste li revenis al Parizo. En 1930 li hejmenvenis, kiu jam estis nova ŝtato Ĉeĥoslovakio. Li kreis skulptaĵoserion pri famuloj (Beethoven, Michelangelo, Bedřich Smetana, Moseo, Ijob). Oni aprezas lin pioniro de la moderna slovaka skulptado. Li ricevis 2 premiojn en 1967 kaj 1968. Lia filo same estis skulptisto.
Municipa Stadiono de Butarko
La Urba Stadiono de Butarko estas futbala stadiono situanta en Leganés (Madrido) Hispanio. En ĉi tiu areno la teamo de la urbo, CD Leganés, disputas siajn matĉojn.
La nomo de la stadiono devenas de la patrono de la urbo, Nia Sinjorino de Butarko, kaj ĝi estis konstruita inter 1997 kaj 1998 kun la intenco anstataŭigi la malnovan stadionon, Luis Rodríguez de Miguel, sur kies tero la ĉefplaco de Leganés estus poste konstruita.
Post la sinsekvaj ekspansioj, Butarko povas gastigi 12 450 spektantojn.Ĝi havas kovritan spektantejon, dum la resto (flanke kaj malsupre) ne havas tegmenton kaj estas subĉiela. En la sama stadiono estas la sidejo de la teamo, la gazetara ĉambro kaj la kluba butiko.
Jun Tamano
Jun Tamano (玉乃 淳, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Tokyo Verdy, Tokushima Vortis, Yokohama FC kaj Thespa Kusatsu.
(11389) 1998 VV5
(11389) 1998 VV5 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
31778 Richardschnur
31778 Richardschnur estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Richard Schnur, mentoron de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS dee 2015 : konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de mezlernejoj. Li instruis ĉe la Weiss School de Palm Beach Gardens (Florido).
Canaveilles
Canaveilles (Canavelles) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Canaveillois.
Listo de hungaraj riveroj
Listo de hungaraj riveroj:
Kaŭna Medicina Universitato
La Kaŭna Medicina Universitato (litove Kauno medicinos universitetas, mallonge KMU) estas la plej granda malsanulejo kaj medicina universitato en Litovio, Ĝi havas sian sidejon en Kaŭno.
La Medicina Universitato Kaŭno daŭrigas la tradicion de la medicina fakultato de la dum la jaro 1922 fondita Universitato de Litovio, kiu ekde la jaro 1930 nomiĝis Vytautas-Magnus-universitato. Post la okupado de Litovio fare de Sovetunio dum junio 1940 kaj (post mallonga okupado fare de Nazia Germanio) ree dum 1944 la historia ĉefurbo Vilno denove iĝis la akademia centro kaj la "burĝa" universitato VDU iom post iom disbatiĝis. Du ĉefaj humanismaj fakultatoj estis translokitaj al la universitato Vilno dum la jaro 1949, kaj dum la jaro 1950 el la restoj ekestis la "politeknika instituto" kaj la "medicina instituto" de Kaŭno. Ekde la jaro 1989 la altlernejo nomiĝis "medicina akademio", kaj ekde la jaro 1998 estas sendependa faka universitato sub la nomo "Kauno medicinos universitetas". Signifa parto de la altlernejo estas la Universitata Klinikaro de Kaŭno.
Stadiono Alfonso Pérez
La Stadiono Alfonso Pérez estas la stadiono de la CD Getafe de futbalo. Ĝi estas en Getafe (Komunumo de Madrido, Hispanio), en la ĉirkaŭaĵo de Getafe Norte. La nomo de la stadiono estis donita honore al la futbalisto Alfonso Pérez. Paradokse, li neniam fariĝis membro de la futbala klubo Getafe, nek eĉ alfrontis ĉi tiun teamon, nek li iam ludis en ĉi tiu stadiono; sed li estas la plej fama futbalisto kiu naskiĝis en ĉi loĝloko. Kiam la stadiono estis konstruita en 1998, la ludanto estis en la pinto de sia kariero.
Rengsdorf
Rengsdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neuwied de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Franca Politeknika Lernejo
La Polytechnique estis establita en 1794 fare de la matematikisto Gaspard Monge dum la Franca Revolucio, kaj iĝis militista akademio sub Napoleono en 1804. Nuntempe, la institucio ankoraŭ funkcias laŭ la superrigardo de la franca ministerio de defendo (milito). Dekomence situa en la Latina Kvartalo de centra Parizo, la instalaĵo estis translokigita en 1976 al Palaiseau en la plateau de Saclay, sudokcidente de Parizo.
La altlernejo havas nuntempe ĉirkaŭ 2 888 studentojn. Inter la profesoroj menciindas ekzemple Bernard Drévillon.
Lubna de Kordovo
Lubna de Kordovo estis araba alandalusa intelektulino de la dua duono de la 10-a jarcento, aktiva en gramatikaj aferoj kaj poezio. Ŝi estis la sekretariino de la Kalifo de Kordovo, Al-Hakam la 2a, kiu estis granda protektanto de la kulturo.
Kiss (familia nomo)
La familia nomo Kiss [kiŝ] apartenas al la plej oftaj nomoj en Hungario. "Kis" signifas: malgranda. Pro la ofteco kelkaj uzas ankaŭ aldonnomon, duan antaŭnomon aŭ nur distingan majusklon, kelfoje nur Kis.
Lubna de Kordovo
Ene de la Kordova biblioteko, ŝi okupiĝis je reprodukto, skribo kaj traduko de multe da novaj volumoj. Ankaŭ, ŝi estis kun la juda kuracisto kaj patronanto, Ĥasdaj ibn Ŝaprut, la iniciatorino pri la kreado de la fama biblioteko de Madinat al-Zahra.
Laŭ la arabaj kronikoj, dum la epoko de Al-Hakam la 2a, oni povis trovi en la urbo Kordovo pli ol 170 virinoj kiuj havis la taskon kopii librojn, fakto kiu donas ideon de la graveco de la kulturo sed ankaŭ de la rolo de la virino dum la reĝado de tiu progresema kalifo. Krom Lubna, la historio retenas la nomon de Fatima, alia sekretariino de Al-Hakam la 2a.
Armenoj
Armenoj (Հայեր) estas antikvadevena popolo, parolanta la armenan lingvon (kiu apartenas al la hindeŭropa lingva grupo). La popolo formiĝis proksimume en la 5-a jarcento a.K. sur la teritorio de la armena altebenaĵo el la triboj, kiuj estas konsiderataj kiel posteuloj de Urarto. Laŭ la tradicio, la fondinto de la armena popolo estis Hajko. Hodiaŭ en la mondo vivas ĉirkaŭ 8-10 milionoj da armenoj. En Armenio loĝas ĉirkaŭ 3 milionoj da armenoj. La plej grandaj diasporaj komunumoj loĝas en Rusio (ĉ. 1,2 milionoj), Usono (ĉ. miliono), Francio (ĉ. 800 mil), Libano, Sirio, Irano, Brazilo, Argentino, Aŭstralio, Ukrainio, Barato.Kristanismo ekdisvastiĝis en Armenio tuj post la morto de Jesuo Kristo, laŭtradicie pro la klopodoj de du el liaj apostoloj, Judaso Tadeo kaj Bartolomeo. En la frua 4-a jarcento, la Arsakida Armenio iĝis la unua nacio kiu adoptis kristanismon kiel ŝtatan religion. La plimulto de armenoj estas anoj de la Armena Apostola Eklezio, ne-kalcedona eklezio. Ili parolas du malsamajn, sed reciproke kompreneblajn, dialektojn de ilia propra lingvo: orienta armena (parolata plejparte en Armenio, Irano kaj la eksaj sovetaj respublikoj) kaj okcidenta armena (ĉefe parolata de la diasporo).
Prahistoria origino
Historia Armenio situas en alta plataĵo ĉirkaŭante la biblian monton Ararato, sur kiun, laŭ la jud-kristana historio, la arkeo de Noa venis por ripozi post la tutmonda diluvo (Genezo 8:4). Eĉ se nuntempe la monto Ararato ne plu politike apartenas al la armenoj, ĝi daŭre restas kiel armena simbolo. En la Bronzepoko, pluraj ŝtatoj prosperis en la areo de Granda Armenio, inkluzive de la hititoj (je la pinto de ilia potenco), Mitanni (Sud-okcidenta historia Armenio), kaj Hajasa-Azzi (1600-1200 a.K.). Baldaŭ post Hajasa-Azzi venis la reĝlando Nairi (1400-1000 a.K.) kaj la reĝlando Urarto (1000-600 a.K.), kiuj sinsekve establis la suverenecon ĉe la armena plataĵo. Ĉiuj el tiuj menciitaj nacioj kaj triboj partoprenis en la etnoformado de la armena popolo. Erevano, la moderna ĉefurbo de Armenio, estis fondita en 782 a.K. fare de la reĝo Argiŝto la 1-a. En 1984, estis supozita de Thomas Gamkrelidze kaj Vyacheslav V. Ivanov ke la hindeŭropa pralingvo naskiĝis en la Armena Altebenaĵo.
Antikvo
La unua ŝtato kiu estis nomita Armenio fare de najbaraj homoj (Hekateo el Mileto kaj Behistun-surskribo) estis establita en la frua 6-a jarcento a.K. sub la Orontidoj. Ĉe ĝia pinto (95-65 a.K.), la ŝtato etendiĝis de Kaŭkazio ĝis kio nun estas centra Turkio, Libano, kaj pli norda Irano. La imperia regado de Tigranes la Granda estis la tempo kiam armenoj konkeris areojn kie loĝis aliaj popoloj. Poste dum mallonga tempo ĝi iĝis parto de la Romia Imperio (AD 114-118).
La arsakida Armena Reĝlando estis la unua ŝtato en la mondo kiu adoptis kristanismon kiel oficialan religion (ĝi antaŭe praktikis helenan paganismon — la antikvan grekan religion ) en la fruaj jaroj de la 4-a jarcento, verŝajne en la jaro 301. Tio enkondukis novan epokon en la historio de la armenoj. Poste por plifortigi la nacian armenan identecon, Mesrop Maŝtoc inventis la armenan alfabeton. Tiu okazaĵo markis la Armenan Orepokon, dum kiu multaj eksterlandaj libroj kaj manuskriptoj estis tradukitaj en la armenan fare de disĉiploj kaj lernantoj de Mesrop. Armenio perdis la suverenecon en 428 de la bizancaj kaj persaj imperioj.
Mezepoko
En 885 la armenoj reestabliĝis kiel suverena etno sub la gvidado de Aŝoto la 1-a de la Bagratida dinastio. Konsiderinda parto de la armena nobelaro kaj kamparana klaso fuĝis de la bizanca okupo de la Bagratida Armenio en 1045, kaj de la posta invado en la regionon fare de la tjurkaj selĝukoj en 1064. Ili ekloĝis en Kilikio, anatolia regiono kie la armenoj jam estis establitaj kiel malplimulto ekde romiaj tempoj. En 1080, ili fondis sendependan armenan princlandon, tiam la Armena reĝlando en Kilikio, kiu iĝis la fokuso de armena naciismo. La armenoj disvolvigis proksimajn sociajn, kulturajn, armeajn, kaj religiajn kontaktojn kun krucmilitaj ŝtatoj, sed poste estis venkitaj de la mamelukoj, kiuj invadis la landon kaj enkarcerigis en Egiptujo ties lastan reĝon.
François Dossin
François DOSSIN estas belga astronomo.
Armenoj
Mezepoko
En la 16-a jarcento, Orienta Armenio estis konkerita de la turk-persa Safavida Imperio, dum Okcidenta Armenio falis sub la regadon de Otomana Imperio. En la 1820-aj jaroj, partoj de historia Armenio sub persa kontrolo centrita en Erevano kaj Sevan estis aneksitaj al la Rusa Imperio, sed Okcidenta Armenio restis en la Otomana Imperio. Dum tiuj tumultaj tempoj, la armenoj dependis de la nacia eklezio por konservi kaj protekti sian unikan identecon.
Moderna historio
La etna purigado kontraŭ la armenoj dum la lastaj jaroj de la Otomana Imperio estas vaste konsiderita kiel genocido, taksata je 1.5 milionoj da viktimoj , kun persekutado en la jaroj 1894 ĝis 1896 kulminante per la okazintaĵoj de la Armena genocido en 1915 kaj 1916. Dum la Unua Mondmilito, la turkoj akuzis la (kristanajn) armenojn kiel aliancitojn de la Rusa Imperio kaj utiligis tion kiel pretekston por trakti la tutan armenan popolon kiel malamiko ene de la Otomana Imperio.
François Dossin
La Minor Planet Center kreditas lin de la malkovro de 5 asteroidoj.
En 1973 kun lia kolego André Heck, li anoncis la observon, dum plena suna eklipso elde Loyangalani (Kenjo), de ĉiela korpo tre proksima de Suno. Tiu astro ricevis la nomon de Objekto Dossin-Heck. Tiu objekto neniam estis retrovita, kaj estas nun rigardita kiel aberacion en la optika instrumento tiam uzita.
Armenoj
Moderna historio
De tiu tempo ĝis la nuntempo, la turkaj registaroj konstante neas la fakton ke tio estis genocido, argumentante ke la armenoj mortis pro enlanda milito aŭ ke tiuj armenaj mortigoj estis pravigitaj pro ilia individua aŭ kolektiva subteno de la malamikoj de la Otomana Imperio. La agnoskado kaj kondamnado de la armena genocido far diversaj landoj ofte provokis diplomatiajn konfliktojn kun Turkio Ĉirkaŭ la jaro 2015 Turkio ŝajne iomete mildigis la situacion rilate al la armenoj en la lando kaj permesis la agnoskon de armenaj prauloj aŭ konsiston.
Kantono Pierrelatte
La kantono Pierrelatte (france canton de Pierrelatte) estis franca kantono lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj, kiu ekde 2016 estas parto de nova regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Ĝis administra reformo de marto 2015 ĝi estis unu el la 11 kantonoj de la arondismento Nyons. Ĝia ĉefurbo estas Pierrelatte.
Armenoj
Moderna historio
Sekvante la disrompon de la Rusa Imperio en la kurado de la Unua Mondmilito por mallonga periodo, de 1918 ĝis 1920, Armenio estis memstara respubliko, nomata Armena Demokratia Respubliko. Malfrue en 1920, la komunistoj invadis Armenion kune kun la Ruĝa Armeo, kaj en 1922, Armenio iĝis parto de la Transkaŭkaza Federacia Soveta Socialisma Respubliko, poste formante la Armenan Sovetan Socialisman Respublikon (de 1936 ĝis la 21-a de septembro, 1991). En 1991, Armenio deklaris sendependecon de Sovetunio kaj establis la duan Armenian Respublikon.
En la 1990-aj jaroj, la armenoj en Armenio travivis plurajn konfliktojn ĉefe pro la fakta sendependeco de Montara Karabaĥo (Vidu Milito en Montara Karabaĥo). La milito ĉesis en 1994 sed la landlimoj kun Turkio kaj Azerbajĝano restas fermitaj, kio malhelpas la landan ekonomion. Interalie, la diasporaj armenoj ĉiujare organizas teletonon, per kiu ili helpas vilaĝojn kaj de Armenio kaj Montara Karabaĥo, por riparado de stratoj, hospitaloj, lernejoj kaj konstruado de akvoputoj.
Kantono Pierrelatte
Komunumoj
Apartenis al la kantono de Pierrelatte la jenaj 4 francaj komunumoj :
Armenoj
Armenio kaj Montara Karabaĥo
Armenoj loĝis en la Armena Altebenaĵo dum pli ol kvar mil jaroj, ekde la tempo kiam Hajko, la legenda patriarko kaj fondinto de la armena nacio, kondukis ilin al venko kontraŭ Bel de Babelo. Hodiaŭ, kun loĝantaro de 3.5 milionoj, ili konsistigas la plimulton ne nur en Armenio, sed ankaŭ en la pridisputata regiono Montara Karabaĥo. Armenoj en la diasporo neformale nomas ilin Hajastantsis (Հայաստանցի), kio signifas "tiuj kiuj estas de Armenio" (kies prapatroj ne estis devigitaj fuĝi pro la genocido en 1915). Ili, same kiel la armenoj de Irano, Kartvelio kaj Rusio (inter aliaj landoj) parolas la orientan dialekton de la armena lingvo. La lando mem estas laika kiel rezulto de soveta regado, sed la plimulto de la civitanoj apartenas al la Armena Apostola Eklezio.
Diasporo
Malgrandaj armenaj komerco-komunumoj ekzistis ekster Armenio dum jarcentoj. Ekzemple, dum jarmilo ekzistis armena komunumo en Sankta Lando, kaj unu el la kvar kvartaloj de la malnova urbo Jerusalemo estis nomita kiel Armena Kvartalo. Ekzistas ankaŭ restaĵoj de antaŭe popolriĉaj komunumoj en Hindio, Mjanmaro, Suda Orientazio, Pollando, Hungario, Rumanio, Serbio, Etiopio, Sudano kaj Egiptujo.
Tamen, la plejmulto de la armenoj disiĝis ĝenerale tra la mondo kiel rekta konsekvenco de la genocido de 1915, konsistigante la armenan diasporon. Armenaj komunumoj en kaj ĉirkaŭ la kartvela ĉefurbo Tbiliso, en Sirio kaj en Irano ekzistis ekde Antikvo.
Ene de la diaspora armena komunumo, ekzistas neoficiala klasifiko de la malsamaj specoj de armenoj. Ekzemple, la armenoj kiuj originas de Irano estas nomataj Parskahaj (Պարսկահայ), dum la armenoj de Libano estas kutime nomataj Lipananahaj (Լիբանանահայ). La armenoj de la diasporo plimulte estas la parolantoj de la okcident-armena dialekto de la armena lingvo. Tiu dialekto havas konsiderindajn diferencojn de la orient-armena dialekto, sed parolantoj de ĉiu el ambaŭ variantoj povas kutime kompreni unu la alian. La orient-armena en la diasporo estas unuavice parolata en Irano, Rusio kaj iamaj sovetiaj ŝtatoj kiel ekzemple Ukrainio kaj Kartvelio (kie ili formas plimulton en la regiono Ĝavaĥko). En diversspecaj komunumoj (kiel ekzemple en Kanado kaj Usono ) kie multaj malsamaj specoj de armenoj vivas kune, ekzistas tendenco por la malsamaj grupoj kune renkontiĝi.
En Latinameriko, la plej granda armena komunumo troviĝas en Argentino, kun plo ol 300,000 armenoj. Aliaj gravaj komunumoj troviĝas en Urugvajo, Brazilo , Ĉilio kaj Venezuelo. Ĉi tiuj armenoj estas plimulte la posteuloj de la fuĝintoj de la armena genocido. Ili havas siajn organizojn, lernejojn, preĝejojn kaj influon en la politiko por diskonigi informojn pri la genocido kaj postuli ties agnoskon de la naciaj registaroj.
Armenoj en Pollando estas unu el naŭ laŭleĝe agnoskitaj naciaj minoritatoj en Pollando, estanta parto de Armena diasporo, loĝanta dise en la tuta lando, asimiligita kun plurjarcenta tradicio de setliĝo sur la teritorioj de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj. Plimulto de armenoj setliĝintaj en Pollando okupiĝis pri komerco kun Azio kaj rapide ĝin dominis. Aliaj laboris kiel ormetiistoj, ofte produktante grandiozajn objektojn. Aliaj evoluigis produktadon de dioj. Plimulto de polaj armenoj estis bone edukita. Danke al siaj komercaj kontaktoj kun Oriento ili scipovis paroli orientajn lingvojn, kion ofte profitis polaj reĝoj kaj polaj senjoroj – plimulto de oficialaj misioj al Turkio aŭ Persio estis priservata de armenoj. Riĉaj armenaj komercistoj kelkiam pruntedonis monon al ĉiam suferantaj pro manko de mono polaj reĝoj. Oni ofte emfazas unuavican rolon de armenoj en orientalismigo de la pola nobela kulturo. Ĝuste armenoj kunkreis sarmatismon, venigante al Pollando interalie nedisigeblan atributon de sarmato – kontuŝan veston, popularan armenan sabron aŭ plurajn ekzotajn spicaĵojn kaj ornamaĵojn.
Pri tiu diasporo agadas Birthright Armenia.
Religio
Antaŭ kristanismo, la armenoj estis praktikantoj de politeisma religio kun miksaĵoj de iranaj elementoj. Eĉ post la adoptado de kristanismo multaj armenoj konservis ne-kristanajn kredojn. Multaj el la armenaj dioj havis multajn similaĵojn al la gedioj kaj de la grekoj kaj de la persoj, pro la proksimeco de ambaŭ kulturoj. Inter la plej konataj tiamepokaj gedioj troviĝas Anahit (diino), Aramazdo kaj Vahagn (analogulo de Heraklo).
En 301, Armenio adoptis kristanismon kiel ŝtatan religion, kaj ĝi fariĝis la unua nacio kiu faris tion. Ĝi establis eklezion kiu daŭre ekzistas sendepende de la katolika kaj orient-ortodoksa eklezioj, naskiĝante tiel en la jaro 451 kiel rezulto de neĉeesto pro batalado de la armenoj kontraŭ la persoj kaj posta malakcepto de la decidoj de la Koncilio de Kalcedono. Hodiaŭ tiu eklezio estas konata kiel la Armena Apostola Eklezio, kiu estas en komunio kun orientaj eklezioj, sed ĝi ne estu konfuzita kun la Ortodoksa Eklezio. Dum sekvintaj invadoj, politikaj malfacilaĵoj kaj nestabilaĵoj de la nobeldomoj, Armenio dependis de sia eklezio por konservi kaj protekti la identecon. La origina loko de la armena Katolikosato estas Eĉmiadzin. Tamen, la sinsekvaj renversiĝoj, kiuj karakterizis la politikajn scenojn de Armenio, igis la politikan rajtigon moviĝi al pli sekuraj lokoj. La eklezia sidejo meze moviĝis ankaŭ al malsamaj lokoj kune kun la politika aŭtoritato. Tial, ĝi poste moviĝis al Kilikio kiel Armena Patriarkato de Sizo.
La armena popolo estis dum longa tempo, kristana "insulo" en plejparte islama regiono. Tie estas, aliflanke, malgranda malplimulto de etnaj armenaj islamanoj, konataj kiel hamŝenizoj; dum la historio de la judoj en Armenio datas de pli ol 2000 jaroj. La Armena reĝlando en Kilikio havis proksimajn rilatojn kun la eŭropaj krucmilitaj ŝtatoj. Poste, la malbona situacio en la regiono plugvidis la episkopojn de Armenio por elekti Katolikoson en Eĉmiadzin, la origina sidloko de la Katolikosato. En 1441, la nova Katolikoso estis elektita en Eĉmiadzin, Kirakos Virapetsi, dum Krikor Moussapegiants konservis sian titolon kiel Katolikoso de Kilikio. Tial, ekde 1441, ekzistas du katolikosatoj en la Armena Eklezio kun egalaj rajtoj kaj privilegioj, kaj kun siaj respektivaj jurisdikcioj. La honora supereco de la Katolikosato de Eĉmiadzin ĉiam estis rekonita de la Katolikosato de Kilikio. Dum la Armena Apostola Eklezio restas la plej eminenta eklezio en la armena komunumo ĝenerale en la mondo, la armenoj (precipe en la diasporo) ankaŭ membras en aliaj kristanaj eklezioj. Tiuj inkludas la Katolikan Armenan Eklezion (kiu sekvas la saman liturgion sed rekonas la katolikan papon), la Armenan Misian Eklezion, kiu komenciĝis kiel reformado en la ĉefa eklezio sed poste apartiĝis, kaj la Armenan Frateco-Eklezion, kiuj naskiĝis en la sino de la Armena Evangelia Eklezio. Ekzistas ankaŭ multaj armenoj kiuj estas membroj de ĉiuspecaj protestantaj konfesioj. Aliaj armenoj konvertiĝis al nekristanaj religioj kiel ekzemple budhismo, islamo aŭ bahaismo.
Dum la paso de la jarcentoj, multaj armenoj kolektive apartenis al aliaj kredoj aŭ kristanaj movadoj, inkluzive de la Paŭlanoj kiu estas formo de gnostikisma movado kaj manikea kristanismo. Paŭlanoj serĉis la restaŭradon de la pura kristanismo de Paŭlo kaj ĉirkaŭ la jaro 660 fondis la unuan parokaron en Kibossa, Armenio.
Alia ekzemplo estas la Tondrakianoj, kiuj prosperis en mezepoka Armenio inter la frua 9-a jarcento kaj 11-a jarcento. Tondrakianoj rekomendis la aboligadon de la armena eklezio, neis la senmortecon de la animo, ne kredis je resurekto, pledis por ke kamparanoj havu la samajn rajtojn posedi propraĵojn, kaj egalecon inter viroj kaj virinoj.
Lingvo kaj literaturo
La armena lingvo estas sub-branĉo de la hindeŭropa lingvaro, kun proksimume 8 milionoj da parolantoj , unu el la plej malgrandaj pluvivantaj sub-branĉoj, komparebla al la albana aŭ la iom pli vaste parolata greka, kun kiu ĝi povus esti ligita (vidu grek-armena lingvo ).
Kvin milionoj da orient-armenlingvanoj loĝas en Kaŭkazio, Rusio, kaj Irano, kaj ĉirkaŭ du ĝis tri milionoj da armenoj en la cetero de la armena diasporo parolas la okcidentan armenan. Laŭ Censo-ciferoj de Usono, ekzistas 300,000 usonanoj kiuj parolas la armenan hejme. Ĝi estas fakte la dudeka plej ofte parolata lingvo en Usono, havante iomete pli malmultajn parolantojn ol la haitia lingvo, kaj iomete pli ol la navaha lingvo.
Informoj pri la armena literaturo venas de la jaro 400, kiam Mesrop Maŝtoc inventis la armenan alfabeton. Tiu tempodaŭro ofte estas rigardata kiel la ora epoko de armena literaturo. Frua armena literaturo estis kreita de la "patro de armena historio", Moseo de Ĥoreno, kiu verkis "La Historio de Armenio". La libro kovras la tempon de la formado de la armena popolo ĝis la 5-a jarcento La 19-a jarcento spertis bonegan literaturan movadon kiu naskis modernan armenan literaturon. Tiu tempodaŭro, dum kiu la armena kulturo prosperis, estas konata kiel la reviviĝ-periodo (Zartonki-sherkan). La vekiĝperiodo de predikistoj-verkintoj de Bizancio kaj Tbiliso, preskaŭ identa al tiu de la romantikuloj de Eŭropo, kiuj estis interesintaj pri stimulado de la armena naciismo. La plej granda parto el ili adoptis la orientan aŭ okcidentan varianton de la armena lingvo laŭ celata publiko, kaj preferis ilin anstataŭ la klasika armena (grabaro) kiu ne plu estis parolata. Tiu periodo finiĝis post la Hamidaj masakroj, kiam la armenoj travivis afliktajn tempojn, pluraj dekmiloj estis mortigitaj en la Otomana Imperio. Pro la okazintaĵoj de la armena historio de la 1920-aj jaroj kaj de la Genocido aperis pli aŭdacaj verkistoj kiel Parujr Sevak, Gevork Emin, Silva Kaputikjan kaj Hovhannes Ŝirazo kiuj komencis novan epokon en la literaturo.
Arkitekturo
La unuaj armenaj preĝejoj estis konstruitaj sub la ordonoj de Sankta Gregorio la Iluminanto, kaj ofte ili estis konstruitaj sur spuroj de paganaj temploj, kaj imititante kelkajn aspektojn de armena antaŭ-kristana arkitekturo.
Klasika kaj mezepoka armena arkitekturo estas dividita en kvar apartaj periodoj.
De la 9-a ĝis la 11-a jarcento, la armena arkitekturo renaskiĝis sub la patroneco de la bagratida dinastio kun granda koncentriĝo de konstruaĵoj en la areo de lago Van, tio inkludis kaj tradiciajn stilojn kaj novajn inventojn. En tiu tempo aperis la ĉizitaj ŝtonoj konataj kiel ĥaĉkaro (ŝtonkruco). Multaj novaj urboj kaj preĝejoj estis konstruitaj dum tiu tempo, inkluzive de nova ĉefurbo ĉe Van kaj nova katedralo en la insulo Aĥtamar. La katedralo de Anio ankaŭ estis kompletigita dum regado de tiu dinastio. En ĉi tiu glora periodo de la armena arkitekturo ankaŭ estis konstruitaj la Haghpat kaj Hariĉavank. Tiu periodo finiĝis per la invado de la selĝukoj.
Hodiaŭ, multaj armenaj konstruaĵoj restas en Turkio (plimulto detruita kaj abandonita), Irano, Azerbajĝano (en Naĥiĉevano estis tute detruita la mezepoka tombejo de Julfo ) kaj Kartvelio. Ĉar multaj konfliktoj kaj militoj inter diversaj imperioj de la regiono uzis la Armenan Altebenaĵon kiel batalkampon, malmultaj urboj konservas arkitekturan stilon de antaŭ la 20-a jarcento, sed ankoraŭ restas multaj preĝejoj kaj monaĥejoj dise en Armenio kiuj iom post iom estas rekonstruataj kaj fariĝas unu el la ĉefaj turismaj allogaĵoj de la lando. Ankaŭ pluraj el tiuj kristanaj antikvaj temploj estas enlistigitaj kiel monda heredaĵo de UNESKO.
Sporto
De antaŭlonge en Armenio estis ludataj multaj sportoj, inter kiuj troviĝas piedpilko, ŝako, boksado, manpilko, hokeo, sambo, luktarto, halterlevo kaj flugpilko. Ekde la sendependiĝo, la armena registaro aktive rekonstruis la sportprogramon de la lando.
Dum sovetia reĝimo, armenaj atletoj famiĝis gajnante amason da medaloj dum la Olimpikaj Ludoj. La unua armeno, gajninta medalon en moderna olimpika historio estis Hrant Ŝahinjan, kiu gajnis po du medalojn el oro kaj arĝento je gimnastiko ĉe la Somera Olimpiko 1952 en Helsinko. En piedpilko, plej sukcesa armena teamo estis Yerevan's FC Ararat, kiu gajnis la plej multajn el la Sovetiaj Ĉampionecoj en la 1970-aj jaroj kaj ankaŭ venkis profesiajn klubojn kiel FC Bayern München en la Eŭropokalo.
La armenoj ankaŭ estas sukcesaj en ŝako, kio estas la plej populara menso-sporto en Armenio. Pluraj plej eminentaj ŝakludantoj en la mondo estas armenoj kiel ekzemple Tigran Petrosjan, Levon Aronjan kaj Garri Kasparov (duonarmeno — per patrino). Armenoj ankaŭ estis sukcesaj en halterlevo kaj luktado, gajnante medalojn en ĉiu sporto ĉe la Olimpikaj Ludoj.
Armenoj de la diasporo kaj tiuj de Armenio kune organizas kaj partoprenas "armenajn olimpikajn ludojn" konatajn kiel "Tut-armenaj ludoj" (Համահայկական խաղեր). Ili okazas ĉiuan kvaran jaron kaj en 2003 okazis unuafoje en Erevano, Armenio. En ili partoprenas armenoj kiel individuaj aŭ teamaj ludantoj.
Muziko kaj danco
La armena muziko estas miksaĵo de tipa popola muziko, plejbone reprezentita de la konata duduk-muziko de Ĝivan Gasparjan, same kiel popmuziko, kaj ampleksa kristana muziko.
Instrumentoj kiel duduko, dhol , zurna kaj kanun estas ofte trovataj en armena popola muziko. Artistoj kiel ekzemple Sajat-Nova estas famaj pro ilia influo en la evoluo de armena popola muziko. Unu el la plej antikvaj specoj de armena muziko estas la armena kanto kiu estas la plej ofta speco de religia muziko en la lando. Multaj el tiuj kantoj estas origine antikvaj, kiuj etendiĝas ĝis la antaŭ-kristanaj tempoj, dum aliaj estas relative modernaj, inkluzive de pluraj kunmetitaj fare de sankta Mesrop Maŝtoc, la inventinto de la armena alfabeto, tradukinto de la biblio kaj komponinto de pluraj kristanaj himnoj. Sub la sovetia reĝimo, la komponisto de armena klasika muziko, Aram Ĥaĉaturjan iĝis internacie konata pro sia muziko, komponita por diversaj baletoj kaj la Sabra Danco por la baleto Gajaneh.
La Armena genocido kaŭzis ĝeneralan elmigradon kiu kondukis al ekloĝado de armenoj en diversaj landoj tra la mondo. La armenoj konservis siajn tradiciojn kaj kelkaj diasporanoj famiĝis per muziko. En la post-genocida armena komunumo de Usono, la tiel nomita armenstila danc-muziko "kef", uzis armenajn kaj sudokcident-aziajn instrumentojn (ofte elektrajn) kaj kelkajn okcidentajn instrumentojn. Tiu stilo konservis la popolkantojn kaj dancojn de la okcident-armena kulturo, kaj multaj artistoj ankaŭ ludis la nuntempajn popularajn kantojn de Turkio kaj aliaj sudokcident-aziaj landoj de kiuj la armenoj elmigris.
Richard Hagopjan eble estas la plej fama artisto de la tradicia "kef" stilo kaj la Muzikbando Vosbikjan estis rimarkinda en la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. Ĝi evoluigis sian propran stilon de "kefmuziko" grave influitan de la populara usona American Big Band Jazz. Poste, la elmigrintoj de la armena diasporo el Mezoriento estis impresitaj de la eŭrop-kontinenta (aparte franca) pop-muziko, la armena pop-muziko-ĝenro kreskis kaj famiĝis en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj kun artistoj kiel ekzemple Adiss Harmandjan kaj Harout Pamboukjian rezultanta el la armena diasporo kaj Armenio. Ankaŭ kun artistoj kiel ekzemple Siruŝo, prezentanta pop-muzikon kombinitan kun armena popola muziko, tre fama kaj en Armenio kaj inter armenoj de la diasporo. Aliaj armenaj diasporanoj kiuj famiĝis ĉe klasikaj aŭ internaciaj muziko-cirkloj estas la mondrenoma franc-armena kantisto kaj komponisto Charles Aznavour, pianisto Ŝahan Arzruni , eminentaj opero-sopranoj kiel ekzemple Hasmik Papjan kaj pli ĵuse Isabel Bajrakdarjan kaj Anna Kasjan. Kelkaj armenoj kantas ne-armenajn melodiojn kiel ekzemple la metalrokgrupo System of a Down (kiu tamen ofte integras tradiciajn armenajn muzikilojn kaj ritmojn en la kantoj) aŭ la stelulino Cher. En la armena diasporo, armenaj revoluciaj kantoj estas popularaj inter la junularo. Tiuj kantoj apogas armenan patriotismon kaj temas ĝenerale pri armena historio kaj popolaj herooj.
Tapiŝ-teksado
Arthistoriisto Hravard Hakobjan notas ke la Arcaĥ-tapiŝoj "okupas specialan lokon en la historio de la armena tapiŝokreado". Ordinaraj temoj kaj gvidlinioj trovitaj sur armenaj tapiŝoj estis la bildigo de drakoj kaj agloj. Ili estis diversspecaj laŭ stilo, riĉaj je koloro kaj ornamaj ĉeftemoj, kaj estis eĉ apartigitaj laŭ kategorioj dependantaj de kiu speco de bestoj estis prezentitaj sur ili, kiel ekzemple artsvagorgs (aglo-tapiŝoj), vishapagorgs (drako-tapiŝoj) kaj otsagorgs (serpento-tapiŝoj). La tapiŝo menciita en la Kaptavan-surskriboj estas kunmetita de tri arkoj, kovrita de vegetaĵa ornamo, kaj similas al la prilumitaj manuskriptoj produktitaj en Montara Karabaĥo.
La arto de tapiŝo-teksado estis krome intime ligita al la kreado de kurtenoj kiel konstatite en trairejo de Kirakos Gandzaketsi, armena historiisto de la 13-a jarcento en Karabaĥo, kiu laŭdis Arzu-Khatun, la edzinon de regiona princo Vaĥtang Ĥaĉenaci, kaj ŝiajn filinojn pro ilia kompetenteco kaj kapablo je teksado.
Armenaj tapiŝoj ankaŭ estis famaj de fremduloj kiuj vojaĝis al Karabaĥo; la araba geografiisto kaj historiisto Al-Masudi notis ke, inter aliaj artaĵoj, li neniam vidis tiajn tapiŝojn aliloke en sia vivo.
Kuirarto
Armenoj ĝuas multajn malsamajn indiĝenajn kaj fremdajn manĝaĵojn. La plej populara manĝaĵo estas ĥorovaco, armen-stila barbekuo, kiu estas fama tutmonde. Lavaŝo estas ege populara armena envolvebla pano, kaj armena baklavo estas speciala regalo. Aliaj famaj armenaj manĝaĵoj inkludas kebabon (rostita viando en kanapeto kun legomoj), t'pov dolman (ŝafidaĵo, aŭ bov-viando kaj rizo enpakitaj en vinberfolioj), kaghambi dolman (pikita viando kaj rizo enpakitaj en brasiko), amarajin dolman (senŝeligitaj tomatoj, melongenoj kaj verdaj piproj farĉitaj kun pikita viando miksita kaj rizo), kaj pilafo, bongusta rizplado. Ankaŭ, Ghapama, rizplado, kaj multaj malsamaj salatoj estas popularaj en la armena kuirarto. Fruktoj ludas grandan rolon en la armena dieto. Abrikotoj apartenantaj al tiu areo havas unikan guston, persiko estas indiĝena armena frukto kaj estas ege populara; krome ankaŭ estas oftaj la vinberoj, figoj, granatoj, kaj melonoj.
Antonie Adamberger
Antonie ADAMBERGER (naskiĝinta la en Vieno, mortinta la  samloke) estis aŭstra aktorino.
NGC 4417
NGC 4417 (aliaj indikoj — UGC 7542, MCG 2-32-53, ZWG 70.80, VCC 944, PGC 40756) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Antonie Adamberger
Vivo
En 1817 ŝi retiriĝis de sursceneje kaj nuptis la numismatikiston kaj arĥeologon Joseph von Arneth. En la viena urbodistrikto Leopoldstadt oni nomis strateton por ŝi Adambergergasse. En 1810 ŝi novkreis la Beatrico-rolon ĉe Die Braut von Messina kaj la Klärchen-rolon ĉe Egmont. Ŝi ankaŭ nombriĝis inter la anoj de amikaj rondoj ĉirkaŭ la verkistino Karoline Pichler.
En 1820 ŝi iĝis laŭtlegistino ĉe imperiestrino Karoline Auguste von Bayern (la tria edzino de Francisko la 1-a; poste Adamberger estris la Karolinan-konventon en la 3-a viena urbokvartalo Erdberg (Hainburger-strato). Jen kelkaj aliaj roloj de ŝi: Minna ĉe Minna von Barnhelm, Emilia ĉe Emilia Galotti, Thekla ĉe Wallenstein kaj Leonore ĉe Torquato Tasso.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, vol 1. Leipzig 1905, p. 94-95, (surrete.)
György Szekeres
György Szekeres [djordj sekereŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szekeres György (ekster Hungario George Szekeres) estis hungara-aŭstralia matematikisto, kemiisto, profesoro, honora membro de Hungara Scienca Akademio (1986), membro de Aŭstrala Scienca Akademio (1963). Lia edzino estis Eszter Szekeres. György Szekeres naskiĝis la  1911 en Budapeŝto. Li mortis la 2005 en Adelaide.
Biografio
György Szekeres devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion kaj teknikuniversitaton en Budapeŝto. Post la diplomo inter 1933-1939 li laboris en uzino pri ledoj en Simontornya. En 1937 li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. Pro la nazioj ili migris al Ŝanhajo. En Ĉinio li laboris kiel kemiisto en uzino, baldaŭe ili translokiĝis en usonan aerforton en Ĉinio. Inter 1948-1963 György Szekeres instruis matematikon en universitato de Adelaide, poste li iĝis katedrestro. Spite tion li translokiĝis al Sidnejo, kie li instruis en la universitato ĝis la pensiuliĝo en 1975. Krom la sciencoj li estis ankaŭ violonisto. Li okupiĝis precipe pri grafeteorio kaj kombinatoriko. Li ricevis aŭstralian memormedalon en 2001, en la sekva jaro li iĝis Aŭstralia Kavaliro.
Sankta Magloire
Sankta Magloire estas alie nomata Maelor en Bretonujo kaj Mannelier en la insulo Jersey.
Lia festotago: la 14-a de oktobro
Junaĝo
Li naskiĝis en Glamorgan en Kimrujo dum la 17-a jarcento. Li estis la kuzo de sankta Samsono. Laŭ Joël Cornette, li naskiĝis pli frue. Laŭ tiu historiisto, la plimultaj sanktuloj enmigris en Bretonujon dum la komenco de la 6-a jarcento. Tiam estris la reĝo Childebert, filo de Kloviso la 1-a en Francujo inter 511 kaj 558.
Rivara
Rivara estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino. Najbaraj komunumoj estas Pratiglione, Valperga, Prascorsano, Forno Canavese, Pertusio, San Ponso, Busano, Levone kaj Barbania.
Sankta Magloire
Junaĝo
Li estis edukita en la monaĥejo de sankta Ildut Llanilltud Fawren la nuna Llantwit Major. Tiu lernejo estis la plej fama en Kimrujo kaj eĉ en la tuta Anglujo pro la kvalito de la profesoroj. Ne nur biblio kaj literaturo estis instruitaj sed ankaŭ matematiko kaj agronomio. Multaj infanoj el nobelaj familioj estis edukitaj tie. Fakte ĝi fariĝis produktejo de la plej famaj sanktuloj de Bretonujo kaj Britujo.
El tiu monaĥejo, laŭ la pastro Herve Calvez, multaj monaĥoj foriris por kristanigi Armorikon, kiel sankta Samsono kaj sankta Lunaire, sankta Magloire, sankta Paŭlo Aŭreliano, sankta Tudvalo. Ankaŭ sankta Gildas, la historiisto de la bretonaj sanktuloj, estis edukita tie.
Episkopo
Li sukcedis al sankta Samsono kiel episkopo de Dol, post ties morto.
Morto
Pro peto de anĝelo, li retiriĝis al la insulo Sark, en la Maniko, kun 62 aliaj monaĥoj. La sanktulo Budoc post li estris la episkopon de Dol. Li mortis en Sark. Kelkaj el liaj relikvoj estis portitaj en Parizo en la preĝejo Saint-Magloire kaj aliaj estis ŝtelitaj de la monaĥoj de Lehon en Bretonujo por konstrui sian monaĥejon. Oni povas vidi ilin en la preĝejo de Lehon.
Mirakloj
Laŭ la Miracles de Saint Magloire de la sanktulo redonis vivon al mortulo 20 jaraĝa kies ĉerko estis metita apud lia tombejo. Laŭ tiuj samaj fontoj, li forpelis normanojn kiuj provis eniri la monaĥejon. Pro tio li frapis rokegon per bastono. Tiun rokegon li displitis kaj poste, li disdonis la ŝtonojn al la loĝantaroj de la vilaĝo. Ili ĵetis la ŝtonojn sur la invadantoj. Dumtempe preĝis la sanktulo. Nur kelkaj sukcesis realboatiĝi. La aliaj mortis.
Skribaĵo pri la vivo de la sanktulo
La vivo de sankta Magloire kaj la skribaĵo pri ties mirakloj datiĝas de la fino de la 9-a jarcento. Hagiografoj redaktis ilin.
Klabo numero 3 - La malplena domo (Bin-jip)
Klabo numero 3 - La malplena domo estas korea filmo, kies originala titolo estas 빈 집 (per latina alfabeto: Bin-jip, t.e. Malplena domo) direktita fare de la reĝisoro Kim Ki-duk. Tiu filmo partoprenis en la 61an Filma Festivalo de Venecio kiel surpriza konkursanto, kaj ĝia titolo rivelita nur dum la festivalo.
La nomo "klabo (numero) 3" estas en la tradukitaj titoloj ĉar tiel volis la reĝisoro, kaj rilatas al la golfoklabo kiun la ĉefaktoro uzas dum la filmo, kiu estas la "numero 3", unu el la plej malmulte uzataj golfoklaboj.
Dei delitti e delle pene
Pri la krimoj kaj la punoj (Dei delitti e delle pene [ˈdei deˈlitti e ˈdelle ˈpeːne]) estas eseo pri juro verkita de la itala Cesare Beccaria en 1764. Ĝi estas konsiderata kiel unu el la libroj plej influaj sur la reformo de la eŭropa kriminala juro en la spirito de Klerismo. ​
Klabo numero 3 - La malplena domo (Bin-jip)
Dum 2005 ĝi venkis la premion kiel "pli bona filmo de la jaro" en la tria fojo de la Italaj interretaj filmaj premioj (Italian Online Movie Awards).
Dei delitti e delle pene
La verko
Oni konsideras, ke la nuntempa aboliciisma movado estis iniciatita ekde la publikigo en Italio de la libro de Cesare Beccaria, en 1764. Pere de tiu, Beccaria klopodis pruvi ne nur la maljustecon, sed la malutilon mem de la mortopuno kaj de la torturo el la vidpunkto de la sociala politiko. Beccaría same klarigis la karakteron krimgenerantan de la mortopuno aplikebla al deliktoj fakte malmulte gravaj: “La punoj devas esti proporciaj al la graveco de la deliktoj. Se ĉiuj punoj estas same rigoraj, la deliktuloj fifaros ĉiam la plej grandan delikton”. La 3an de Februaro 1766 la Katolika Eklezio kondamnis la libron kaj inkludis ĝin en la Index, nome la listo de la malpermesataj libroj. Tie ĝi restis ĝis la malapero de la listo mem en Junio 1966, fare de la Dua Vatikana koncilio. Influita per la libro de Beccaría, Leopoldo de Habsburgo, fama klerisma monarko kaj estonta imperiestro de Aŭstrio, abolis la mortopunon en la tiam sendependa Grandduklando de Toskanio la 30an de Novembro 1786, post haltigi de facto la ekzekutojn (la lasta estis plenumita en 1769).
Klabo numero 3 - La malplena domo (Bin-jip)
Rakonto
La filmo rakontas pri Tae-Suk, knabo kiu emas eniri en domoj kies posedantoj ne estas kaj tie vivas dum kelkaj tagoj, kiel se li estus la posedanto: li lavas malpurajn vestaĵojn, kaj eĉ riparas rompitajn ilojn.