cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ilinojsa Lando
La loka loĝantaro vivtenis sin per proksimaj interrilatoj kun la najbaraj indianaj triboj. Pluraj vilaĝoj estis fonditaj : Kaskaskia, Sainte-Geneviève, Saint-Philippe, Prairie du Rocher, Cahokia kaj Fort Vincennes, iom pli oriente, proksime al la rivero Ohio.
Familio
Diversaj konceptoj
La familio estas biologia, ekonomia, spirita kaj anima komunumo kies ĉefa celo estas la produktado, zorgado kaj edukado de la gefiloj por pluigo de la stirpo, la genoj, la linio (plej amplekse la specio). Ĝia restanta trunko estas la edzeco, tio estas la geedzoj. El la vidpunkto de la socio, familio estas ĝia baza institucio aŭ "ĉelo". Aktuale, la tradiciaj celoj ŝanĝis, unue el ekonomia vidpunkto (filoj kiuj ne necese helpas la familian ekonomion), kaj poste el socia vidpunkto (familioj senfilaj, unuseksaj edzoj, adoptado, alternativaj familioj ktp).
'Figurasence', familio estas logika klaso, kiel aro da individuoj, homoj aŭ aliaj estaĵoj, simile vivantaj kiel familia grupo, kaj ofte pro sama deveno kaj ia simileco. Ekzemple, religia familio, familio de plantoj, familio de animaloj, familio de lingvoj, vortofamilio, logikaj familioj.
Oni povas koncepti familion laŭ diversaj vidpunktoj:
Pluraj alia temoj rilatas al la sama afero: laŭforme - bigamio, monogamio; samseksa edziĝo, lauleĝe - divorco; individue - edzo kaj edzino, filo, klono, koncipo, kontraŭkoncipo, infano ktp.
Familitipoj
Laŭ la laboro de akademiuloj Max Weber, Alan Macfarlane, Steven Ozment, Jack Goody kaj Peter Laslett, la enorma transformo kiu kaŭzis modernan geedziĝon en okcidentaj demokratioj estis "instigitaj per la religi-kultura valorsistemo disponigita per elementoj de judismo, komenca kristanismo, katolika kanona juro kaj la reformacio". Multe da sociologia, historia kaj antropologia esplorado dediĉas sin al la kompreno de tiu vario, kaj de ŝanĝoj en la familio kiuj formiĝas dum tempo.
Para (nuklea) familio
La esprimo "kerna familio" estas ofte uzita, precipe en Usono, por rilati al geedzaj familioj. "Geedza" familio inkludas nur la edzon, la edzinon, kaj fraŭlajn gefilojn kiuj ne estas aĝaj. Sociologoj distingas inter geedzaj familioj (relative sendependaj de la parencaro de la gepatroj kaj de aliaj familioj ĝenerale) kaj kernaj familioj (kiuj konservas relative proksimajn ligojn kun sia parencaro).
La koncepto de fraŭla gefilo tuŝas grave la enhavon de la familio en la modernaj socioj, kiam ne nur oni forlasas la familian hejmon pro geedziĝo sed ankaŭ pro simpla emancipiĝo pro tialoj rilataj al laboro, sendependemo ktp. Tio komplikigas la statistikon konsiderinte, ke ne estas fiksaj aĝoj kaj certecoj pri kiam tio okazas. En multaj landoj ekde la 18-jara aĝo sed ĝis 30-a, 40-a ktp. En aliaj tute tio ne okazas.
Patrina familio
Patrina aŭ pli precize "Patrinfokusa" familio konsistas el patrino kaj ŝiaj gefiloj. Ĝenerale, tiuj gefiloj estas ŝiaj biologiaj idoj, kvankam adopto de infanoj estas praktiko en preskaŭ ĉiu socio. Tiu speco de familio estas ofta kie virinoj havas la resursojn por vivteni, zorgi kaj eduki siajn infanojn memstare, aŭ kie viroj estas pli moviĝemaj ol virinoj.
Grandfamilio aŭ etenda familio
Etenda familio aŭ ankaŭ la esprimo "grandfamilio" estas ofta, precipe en Usono. Tiu esprimo havas du apartajn signifojn. Unue, ĝi funkcias kiel sinonimo de "samsanga familio" (samsanga signifas "de la sama sango"). Due, en socioj dominitaj fare de la geedza familio, ĝi rilatas al "parencaro" (egocentra reto de parencoj kiu etendas preter la hejma grupo) kiuj ne apartenas al la geedza familio. Tiuj tipoj rilatas al idealaj aŭ normigaj strukturoj trovitaj en precizaj socitipoj. Ĉia socio elmontros iun varion en la fakta kunmetaĵo kaj koncepto de familioj. Plej ofte tia familio rilatas al estreco de maskla patro aŭ prapatro, tio estas patriarko, kiel kerno de la sistemo Patriarkeco.
Miksita familio
La esprimoj miksita familio, religita familio aŭ duonfamilio priskribas familiojn kun miksitaj gepatroj: kun unu aŭ ambaŭ gepatroj reedziĝinta, alportante gefilojn de la antaŭa familio en la novan familion. Ankaŭ en sociologio, precipe en la verkoj de socia psikologo Michael Lamb, tradicia familio rilatas al "mezaklasa familio kun pan-gajnanta patro kaj hejmpatrino, edziĝinta al unu la alia kaj kreskigante siajn biologiajn gefilojn", kaj netradicia al esceptoj de tiu regulo. La plej multaj el usonaj domanaroj nun estas ne-tradiciaj laŭ tiu difino.
Laŭ komunikadaj modeloj en familioj, ekzistas certa aro de kredoj ene de la familio kiuj reflektas kiel ĝiaj membroj devus komuniki kaj interrilati. Tiuj familiaj komunikadaj padronoj ekestiĝas de du subestaj aroj de kredoj. Unu estante konversacia orientiĝo (la grado laŭ kiu la graveco de komunikado estas aprezita) kaj duo, konformeco-orientiĝo (la grado laŭ kiuj familioj devus emfazi similecojn aŭ diferencojn koncerne sintenojn, kredojn, kaj valorojn).
Elektofamilio
La termino "familio de elekto", foje ankaŭ "elektita familio" aŭ "elektofamilio," estas aktuale ofta ene de la komunumo GLAT, inter veteranoj, individuoj kiuj suferis familian mistraktadon, kaj tiuj kiuj ne havas kontakton kun siaj biologiaj "gepatroj". Tio referencas al la grupo de persono en la vivo de individuo kiu kontentigas la tipan rolon de familio kiel subtena sistemo. La termino diferencigas inter la "familio de origino" (nome biologia familio aŭ tiu en kiu la persono estis zorgita kaj edukita) kaj tiuj kiuj aktive alprenas tiun idealan rolon. La elektofamilio povas aŭ ne inkludi kelkajn aŭ eĉ ĉiujn el la membroj de la familio de origino. Tiu terminologio derivas el la fakto ke multaj GLAT-uloj, post elŝrankiĝo, frontas malakcepton aŭ honton el la familioj en kiuj la personoj estis zorgitaj kaj edukitaj.
Poligamia familio
Poligamio estas geedzeco kiu inkludas pli ol du partneroj. Kiam viro estas edzo de pli ol unu edzino samtempe, la rilato estis nomita poliginio; kaj kiam virino estas edzino de pli ol unu edzo samtempe, tio estas nomita poliandrio. Se geedzeco inkludas multajn geedzojn, tio povas esti nomita pluramemo, grupa aŭ kuna geedzeco.
Poliginio estas formo de plura geedzeco, en kiu viro rajtas havi pli ol unu edzino. En modernaj landoj kiuj permesas poligamion, poliginio estas tipe la nura formo permesita. Poliginio estas praktikata ĉefe (sed ne nur) en partoj de Mezoriento kaj Afriko; kaj estas ofte asocia kun Islamo, tamen, estas kelkaj kondiĉoj en Islamo kiun oni devas plenumi por rajti al poliginio.
Poliandrio estas formo de plura geedzeco, en kiu virino rajtas havi pli ol unu edzo. Frata poliandrio, en kiu du aŭ eĉ pliaj fratoj estas edzoj de la sama edzino, estas foja formo de poliandrio. Poliandrio estas tradicie praktikata en areoj de Himalajaj montoj, inter Tibetanoj en Nepalo, en partoj de Ĉinio kaj en partoj de norda Barato. Poliandrio estas plej ofta en socioj markitaj de alta maskla mortindico aŭ kie maskloj ofte estas for el la cetero de la familio dum konsiderinda tempoperiodo.
Esperantlingvaj familioj
Estas konstateble, ke relative multaj Esperanto-parolantoj havas esperanto-parolantajn familianojn. Ofte gepatro, geavo aŭ prageavo parolis aŭ parolas la lingvon, eble onklo, ofte la kunulo (se ili havas) kaj ankaŭ ofte la infanoj. Ĉe la infanoj tiuj aŭ akiras Esperanton jam ekde beba aĝo (kiel denaskuloj) aŭ ili eklernas Esperanton pli poste, ofte kiel dek- ĝis dekkvarjaruloj. Oni scias ekzemple ke Reinhard Selten, kies patro parolis Esperanton kaj ankaŭ aktivis en Esperantujo, eklernis Esperanton kiel knabo post la morto de la patro (la patro Adolf Selten mortis en 1941; Selten eklernis en 1946 aŭ 1947, kiel eble 17-jara knabo ).
En aliaj okazoj estas la infano, kiu ekinteresiĝas pri Esperanto. La usona aŭtorino Mara Rockliff rakontas, ke ŝia filino, kiam tiu estis dekunujara (en 2014), vidis filmon pri Esperanto kaj tuj decidis lerni la lingvon. La patrino akompanis ŝian lernadon kaj ekde tiam ili kune vizitis jam plurajn Esperanto-renkontiĝojn.
Horloĝodirekto
Krom esceptoj, ĝenerale oni ŝraǔbas ŝraŭbojn turnante horloĝodirekten kaj malŝraǔbas turnante malhorloĝodirekten.
Familio
Familio en kulturo kaj arto
Se oni rigardas al Antikveco, en la Grek-latina kulturo kaj mitologio rimarkindas, ke la familio ne ludas speciale gravan rolon kompare kun la rilata rigardo al la afero pri kiu estas la patro de iu filo; ekzemple oni konsideru la diversajn historiojn de la ekstergeedzaj amrilatoj de Zeŭso (respektive Jupitero) kun diinoj, heroinoj kaj mortontinoj, kio estis fonto de konfliktoj. Simile okazas kun la "familia" historio de aliaj roluloj de la klasika mitologio. Ankaŭ en la Biblio abundas okazoj de neregulaj familioj, kiel ekzemple tiu de la prapatro Abrahamo kun konflikto inter liaj filoj, la adoptita Moseo ktp.
Tiukadre por la kristana mitologio kio iĝos hegemonia kulturo dum preskaŭ du jarmiloj, la plej konata familio estas denove iu tute neregula: nome tiu komponita de la filo (Jesuo), kiu estas Dio, la patrino Maria (Dipatrino) kiu naskis, sed ne koncipis el viro kaj certe ne el sia edzo, kaj la patro (Sankta Jozefo) kiu ne estis biologia patro. Tiu triopa familio estos reprezentita en arto oftege dum la du jarmiloj, ĉefe en la dekomenca momento (Kristnasko kaj adorado en Kripo), ankaŭ en aliaj (Fuĝo al Egipto), sed nur dum Jesuo estis infano; por la plej gravaj etapoj de la vivo de Jesuo, la familio malaperas kaj reaperos nur la patrino en la momento de la elkrucigo de la mortinta Jesuo, cetere pare kun Sankta Johano kaj ne kun Sankta Jozefo.
Ankaŭ en Islamo revenos la bildo de konflikta familio, kiam post la morto de la profeto Mahomedo la islamanaro disiĝis en du ne reamikemaj branĉoj, nome la Sunaismo kaj la Ŝijaismo, nome sekvantoj de diversa familia posteularo. Fakte se aperas tiaj konfliktoj en la plej gravaj kernoj de la kultura vivo estas paradokse pro tio, ke oni certas pri la senduba gravo de la familia ĉelo.
En la Mezepoko estas du tre kontrastaj bildoj de familio, iel respegulante la tre diversajn sociajn klasojn. En folklora rakontaro aperas ofte la familio kiel kerno de la popolaj fabeloj: abandonitaj gefiloj, severaj patroj ktp., kun unu tre ripetita skemo: patro kiu komisias malfacilan mendon al tri filoj, el kiuj nur la plej juna plenumas tion (foje tri filinoj). En altklasaj familioj, la koncepto rilatas al heredoj kaj ĉefe en la reganta klaso ĝis la nivelo de gereĝoj kaj geimperiestroj.
En pentrarto oni komencas per prezento de geedzoj en la realismo de la Flandra pentrarto. Tiuj paroj simbolas la bazon de la kerna familio, ankaŭ ĉelo de la frua etapo de kapitalismo, do familia negocoj rilataj al metioj kaj ĉefe komerco. Poste la montritaro ampleksiĝas al tuta familio; vidu ekzemple pentraĵoj de reĝaj familioj, kiel La familio de Karlo la 4-a de Francisco de Goya jam en la komenco de la 19a jarcento (rigardu la koncernan artikolon por la komplikeco de tiu familio). Meze de la jarcento stabiliĝis en literaturo la hegemonio de la realisma romano. Tiel en multaj landoj de Eŭropo enmodiĝis la plaĉo por romanoj kies agado okazas en medioj de burĝaj familioj (kiel ĉefa ĉelo de la burĝa socio), kiuj denove videblas minacataj pro la rekta apero en literaturo de la temo adolto. Vidu ekzemple Madame Bovary de Gustave Flaubert en franca literaturo aŭ La Regenta de Leopoldo Alas en hispana romano. Kelkaj el tiuj romanoj, ekzemple de Benito Pérez Galdós, montras en la titolo la vorton "familio".
Dum la 20-a jarcento, arto denove montris la evoluon kaj ŝanĝojn kiuj estis suferitaj de la tradicia familio. La bulgara romano La familio Gerak de Elin Pelin en la 1920-aj jaroj montras la maldolĉan disiĝon de vilaĝa familio. Du jardekojn poste La familio de Pascual Duarte de Camilo José Cela montras la absolutan diskomponiĝon de same vilaĝa familio, kies patro freneziĝas, filino prostituiĝas, kripula nepo mortas akcidente kaj finfine la ekzistadisma protagonisto murdas sian maljunan patrinon pro diversaj okazaĵoj. Laŭlonge de la jarcento unue kinarto kaj poste televido montris diversajn rigardojn al la senfina temo pri familioj, ĉu kutimaj ĉu problemaj. Televido pro sia kapablo ripeti rolulojn kaj situaciojn en diversaj epizodoj de la sama serio montris en la diversaj landoj ankaŭ tre diversajn modelojn de familioj.
The Flintstones (La ŝtonuloj) estas usona animacia televida serio kiu fantaste priskribas la vivojn de ŝtonepoka laboristo, lia najbaro/plej bona amiko, kaj ties familioj; ĝi estis produktita kaj elsendita en la 1960-aj jaroj. Little House on the Prairie (Dometo sur prerio) estas usona vakera drama televidserio, en kiu stelulis Michael Landon, Melissa Gilbert kaj Melissa Sue Anderson, pri familio kiu vivas en farmo en Walnut Grove, Minesoto, en la 1870-aj kaj 1880-aj jaroj; ĝi estis produktita kaj elsendita en la 1970-aj jaroj. ALF estas usona televidserio elsendita de NBC inter la 22an de septembro 1986 kaj la 24an de marto 1990; la reala nomo de la ĉefrolulo ALF estis Gordon Shumway sed la familio Tanner nomis lin ALF (akronimo de Alien Life Form, do eksterterano) post surteriĝo en la garaĝon de la familio; tiu amuza rolulo estis iel signo de novaj komponantoj en la tradicia kerno de familio.
En hispana televido furoris en la komenco de la 21a jarcento la televidserio "Cuéntame" kiu rakontas la vivo de "normala" familio de vilaĝanoj kiuj elmigris al ĉefurbo Madrido dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, tio estas la nomita Hispana Transiro al la demokratio. Samtempe la televidserio "Machos" el Ĉilio montris konservisman familion komponitan de ses viraj filoj, mejloŝtone en la historio de la ĉilia televido pro la serioza traktado de temoj tabuaj por la konservativa socio tiulanda, kiel la samseksemo, la maĉismo kaj la adolto. En la 2010-aj jaroj estis populara en la tuta mondo la serio "Modern Family", kiu prezentas tre bone strukturitan etendan familion, spite la fakton, ke temas pri dua edzino pli juna kun antaŭa filo, filino kies gefiloj konstante konfliktas adoleske kaj filo en samseksa edzeco kun adoptita filino.
Hejma perforto
Hejma perforto, hejma violento, familia violento aŭ familiperforto, estas modelo de konduto kiu implikas perforton aŭ alian fitraktadon de unu persono kontraŭ alia en hejma kunteksto, kiel ekzemple en geedziĝo aŭ kunvivado. Ĝi povas esti nomita intimpartnera perforto kiam transigita fare de edzo aŭ partnero en intima rilato kontraŭ la alia geedzo aŭ partnero, kaj povas okazi en aliseksemaj aŭ sam-seksemaj rilatoj, aŭ inter iamaj geedzoj aŭ partneroj. Hejma perforto ankaŭ povas impliki perforton kontraŭ infanoj, gepatroj, aŭ maljunuloj, kaj escepte povas esti farita por mem-defendo. Ĝi prenas kelkajn formojn, inkluzive de fizika, parola, emocia, ekonomia, religia, genera, kaj seksa misuzo, kiu povas intervali de subtilaj, trudaj formoj ĝis edzeca seksperforto kaj ĝis perforta fizika fitraktado kiel ekzemple sufokado, batado, ina genitala kripligo kaj acidĵetado kiu rezultas ofte en deformado aŭ morto. Hejmaj murdoj inkludas ŝtonumon, bruligon de novedzino, honormurdojn, kaj dotmortigojn.
Tutmonde, la viktimoj de hejma perforto estas ĉefe virinoj, kaj virinoj plej ofte travivas pli severajn formojn de perforto. En kelkaj landoj, hejma perforto ofte estas vidita kiel pravigita, precipe en kazoj de fakta aŭ ŝajna malfideleco sur la parto de la virino, kaj estas laŭleĝe permesita. Esplorado establis ke tie ekzistas rekta kaj signifa korelacio inter la nivelo en la lando de seksegaleco kaj proporcioj de hejma perforto. Foje viroj povas uzi intimpartneran violenton kiel memdefendo. Hejma perforto estas inter la plej subraportitaj krimoj tutmonde kaj por viroj kaj por virinoj. Pro sociaj antaŭjuĝoj koncerne masklan ĉikanadon, viroj renkontas pliigitan verŝajnecon esti preteratentitaj fare de sanlaboristoj.
Hejma perforto estas tre larĝa difino, ofte uzata por inkludi aferojn kiel Mistraktado de infanoj, Mistraktado de patroj, kaj aliaj perfortaj agoj fifaritaj inter familianoj.
Familio en soci-politikaj kuntekstoj
La Internacia Tago de Familioj estas observita je la 15-a de majo ĉiu jaro. La Tago estis proklamita de la Ĝenerala Asembleo de UN en 1993 per rezolucio A/RES/47/237 kaj reflektas la gravecon ke la internacia komunumo metas al familioj. La Internacia Tago provizas ŝancon antaŭenigi konscion de aferoj rilatanta al familioj kaj pliigi scion de la sociaj, ekonomiaj kaj demografiaj procezoj influanta familiojn.
Proverbo
Ekzistas proverboj pri familio en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Atmosferologio
Atmosferologio estas scienco pri la atmosfero kaj ties influoj al la vetero, kiu estas esenca parto de la meteologio.
Santandera koturno
La rara Santandera koturno aŭ Blankagorĝa koturno, Odontophorus strophium, estas specio de birdoj de la familio de Odontoforedoj aŭ Amerikaj koturnoj kaj de ties tipa genro de Odontoforoj, kiuj estas perdrikecaj specioj fortikabekaj kaj kun rimarkindaj nigrablankaj gorĝaj aŭ vizaĝaj markoj. Ĝi estas malgranda surgrundoloĝanta birdo. Tiu eta membro de la grupo de la Amerikaj koturnoj troviĝas en la plej grandaj restaĵoj de kverkarbaroj de orienta Oriental Montaro (Yariguies kaj Corredor Nordandino) de Kolombio.
Habitato
Ties natura habitato estas humidaj subtropikaj kaj moderklimataj arbaroj kiuj enhavas ĉefe kverkojn kaj laŭrojn. Tiu birdo estis vidata nur inter altitudoj de 1,750-2,050 m, sed oni supozas, ke tiu fajna koturneto povus havi altitudajn teritoriojn de 1,500-2,500 m. Ĝi probable dependas el unuarangaj praarbaroj por parto de sia vivociklo, kvankam ĝi estis vidata ankaŭ en degraditaj habitatoj kaj duarangaj arbaroj.
Ĝi estis iam klasita kiel Draste Endanĝerita fare de la IUCN. Sed nova priserĉado montris, ke ĝi ne estas tiom rara kiom supozite. Sekve ĝi estis subenlistita al statuso de Endanĝerita en 2008. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj degradado, havas malpliiĝantan populacion (el 250 al 999) kaj kvankam ĝi iam estis observata ankaŭ en Kundinamarko, ĝi ĵuse estis observata nur en la departamento de Santander (Kolombio), (de kie devenas la komuna nomo) kie oni studis ĝian vivmanieron.
La okcidenta deklivaro de Andoj ĝis 2000 m estis el kolonia epoko ege degradita kaj konvertita al la agrikulturo, per instalado de paŝtejoj kaj iom pli malalte de plantejoj ĉu de kafo, de bananoj aŭ de sukerkano. Per akcelo de tiu proceso dum la 1960-aj jaroj, la teritorioj de la koturnoj ege malpliiĝis.
Všenice
Všenice estas municipo situanta en distrikto Rokycany en Ĉeĥio proksimume 9 km norde de Rokycany. Vivas ĉi tie.
Santandera koturno
Aspekto
Ili manĝas fruktojn, semojn kaj artropodojn.
Reproduktado
La reprodukta sezono ŝajne koincidas kun pintoj de la ĉiujara pluvsezono en marto–majo kaj septembro–novembro. La ino ovodemetas en surgrundaj nestoj, konstruataj ĝenerale kovrinte per vegetala materialo ian trueton.
Rivas (departemento)
Ĝi estas konata kiel riĉa agrikultura departemento kiu ĝuas ankaŭ de allogaj strandoj, krom aliaj turismaj allogaĵoj; ĝi produktas sukerkanon, bananon, kaj tabakon.
Eksteraj ligiloj
11.44778°N, -85.57139°W
Heleno (mitologio)
Heleno (Greke Ἕλλην) estas praulo de ĉiuj Helenoj (aŭ Grekoj). Liaj gepatroj estas en la helena mitologio la paro, kiu postvivis la pra-inundon: Deŭkaliono kaj Pirro. Liaj gefratoj estas Amfiktiono kaj Protogenio. Lia edzino estas Orseiso, kiu estis nimfo. Kun ŝi li havis kiel idojn: Eolo, Doro kaj Ksuto.
Ĥarkiva provinco
Ĥarkiva provinco (Харківська область) estas unu el la 24 administraj unuoj de Ukrainio, kiuj nomiĝas область. La regiono situas en la nordo de Ukrainio kaj norde limas kun Rusio, en ĝi vivas proksimume 2,83 milionoj da homoj (stato de decembro 2005). Plej grandaj urboj estas krom la administra centro Ĥarkivo (Харків) la urboj Izjum (Ізюм) kaj Merefa (Мерефа).
En 1940 Ĥarkivo estis unu el lokoj de la masakro de Katin. En 2000 estis malfermita Tombejo de la Viktimoj de Totalismo en Ĥarkivo.
Praarbaro de Białowieża
De 1945 pro la Jalta konferenco la arbaron disigas la limo inter Pollando kaj Belorusio.
Ĥarkiva provinco
Invado de Rusio en Ukrainion
La 25-an de februaro rusia kaŝpafisto mortigis en aŭto 10-jaran knabinon. Polico dokumentis la murdon de vilaĝa infano la 23-an de oktobro.
Praarbaro de Białowieża
Je la pola flanko la naturrezervejo ampleksas ĉ. 10.000 ha, je la belorusa flanko 177.100 ha. La kerna regiono estas 15.700 ha, kun "bufra zono" de 71.400 ha kaj transira zono de 90.000 ha. La mondhereaĵa areo kune kun la nacia parko estas 87.607 ha.
Natria bismutato
Natria bismutato, metabismutato de natrio aŭ NaBiO3 estas neorganika kemiaĵo de natrio kaj bismuto, flaveca solido, kiu estas forta oksidiganto, nesolvebla en malvarma akvo. Ĝi estas unu el la malmultaj natriaj saloj kiuj estas nesolveblaj en akvo. Tamen, ĝi komerce disponeblas kaj ĝiaj specimenoj povas esti miksaĵo da bismuta (IV) oksido, natria karbonato kaj natria peroksido.
Praarbaro de Białowieża
La centra belorusia vizitejo estas Kamieniuki, kiu ampleksas esplorajn laboratoriojn kaj besto-parkon kun alkoj, aproj, ĉevaloj kaj bizonoj, kiuj estis reenigitaj en la regionon en 1929. Ne multas turistoj, parte pro la komplikaj vizaj reguloj.
Natria bismutato
Strukturo
Natria bismutato adoptas la strukturon de la ilmenito, kiu konsistas je oktaedraj centroj de Bi5+ kaj Na+. La averaĝa distanco inter la atomoj Bi-O estas 2.116 Å. La ilmenita strukturo iele rilatas al la strukturo de la korundo kun tavolo-strukturo formita per malgranda pakaĵo da oksigenatomoj krom du malsamaj katjonoj, Na+ kaj Bi5+ kiuj alterniĝas laŭ oktaedraj strukturoj.
Praarbaro de Białowieża
La polan nacian parkon en la regiono, kiu ampleksas nur malgrandan parton de la praarbaro, ĉiujare vizitas proksimume 100.000 turistoj. Ĝi iam estis ĉasejo de rusaj caroj kaj polaj reĝoj. En vilaĝo Białowieża estas esplorejoj pri arbaristiko kaj zoologio. Okcidente de ĝi situas bestoparko.
La praarbaro estas la lasta restaĵo de la mezeŭropaj miksaj arbaroj, kiuj iam kovris grandajn partojn de Eŭropo. En la restrikta protekta tereno de Bialowieza-Nacia Naturparko homo neniam plantadis kaj neniam forigadis faligitajn trunkojn. Nuntempe ankaŭ oni faradas neniajn laborojn, krom la forŝovado flanken de falintaj arboj barintajn vojojn. Tial la arbaro en Bialowieza ŝajnas malordigita: ĝi estas multtavola kaj riĉa je diversaj specioj de arboj, de diversa aĝo kaj alteco de arboj; unu apud la alia kreskas arboj en malsama aĝo, kreante etaĝojn: la plej potencaj "maljunulinoj", malpli altaj, mezaj aĝe kaj finfine ege malgrandaj. La plej altaj arboj en la parko, piceoj, altiĝas je 52 m, kaj la meza aĝo de arboj en la protekta tereno egalas je 130 jaroj / en Pollando - 54 /. En la parko kreskas 1580 arboj kun dimensioj de naturmonumentoj, do averaĝe unu arbo je 3 ha da surfaco. Eĉ salikoj atingas tie altecon de ĝis 22 metroj kaj 40 cm da diametro de trunko. Al la plej maljunaj arboj en Pollando apartenas kverkoj, nombrantaj pli ol 400 da jaroj. La plej maljuna Jagiello-kverko, en la aĝo de ĉirkaŭ 500 jaroj estiĝis en la jaro 1974-a falinta kaŭze de ventego. La strangegan impreson faras mortintaj jam ankoraŭ starantaj trunkoj kaj tiuj jam faligitaj, sur kiuj elkreskas unikaĵaj specioj de briofitoj, likenoj kaj fungoj.
Natria bismutato
Sintezoj
Oksidado de bismuta oksido en alkala medio:
Praarbaro de Białowieża
Praaj slavoj donadis honoron al dioj en sanktaj boskoj kaj sur arbaraj herbejoj. Ekzistas eĉ la hipotezo liganta la nomon Bialowieza kun la praslava kulto de Białobog / biaŭobog - blanka - dio /. La antikva kultloko, aŭ la monteto en Palaca Parko, sur kiu kreskas maljunaj kverkoj - povas esti postrestaĵo de la sankta arbareto de antikvaj slavoj.
Natria bismutato
Reakcio 1
Manganaj saloj oksidiĝas al permanganatoj per troo da natria bismutato en la ĉeesto de nitrata acido :
Praarbaro de Białowieża
En la Nacia Naturparko - Bialowieza oni povas renkonti diversajn arbojn kaj inter ili: kverkojn, karpenojn, alnojn, pinojn, piceojn, sub kiuj kreskas ankaŭ unikaĵaj specioj de muskoj. Tre riĉa estas en la parko la mondo de fungoj, kies nombron oni kalkulas je 3-4 mil kaj en tiuj nur ĉirkaŭ 500 - tio estas ĉapelaj fungoj. Sed oni kalkulas 115 da specioj de tindroj. En Bialowieza-Arbarego abelbredistoj uzadis tindron por polvumado de abeloj dum la piprenado de mielo.
Tre multnombraj estas tie ankaŭ likenoj reprezentitaj per ĉirkaŭ 400 specioj, kiuj estas nekutime infektiĝemaj je malpurigo de aero. Kreskas en ĝi pli ol 1.200 plantaj specioj. Vivas en ĝi polajn ĉevaletojn, alkojn, linkoj, lupoj, nigraj cikonioj; kastoroj kaj bizonoj estis reenkondukitaj.
Rimarkinda estas la eŭropa bizono, kiu iam loĝadis tutan Eŭropon, kaj ekzistas sovaĝe nur en tiu arbaro, pro tio, ke ĝi estis ĉasrezervejo de la polaj reĝoj. La specio fakte tute malaperis ĉirkaŭ 1940, sed per sciplenaj interkrucadoj de restantaj degeneritaj individuoj oni reestigis la naturan tipon de de la eŭropa bizono, kaj el ekstreme savis la specion, kiu estas nun alte protektita.
Dum la Unua mondmilito la armeo de la Germana Regno instalis fervojon por transporti lignon el la arbaro. Tio instigis la dehakon de arboj.
Dua mondmilito
La 8-an de aŭgusto 1940 germana polico pafmortigis en Białowieża 20 personojn. De la 25-a ĝis la 31-a de julio 1941 germanaj okupantoj deportis el la arbaro 6446 personojn el 34 vilaĝoj.
Hochstett
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Montlhéry
Montlhéry estas franca urbo situanta en sudokcidento de Parizo, en la departemento de Essonne. Ĝi estas la ĉefurbo de la kantono de Montlhéry.
Tre grava dum la mezepoko, bieno reĝa ekde 1118, Montlhéry estas fama pro sia turo, kaj la batalo kiu okazis la 16-an de julio 1465.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Montlhériens.
Ĝemelaj urboj
Montlhéry estas ĝemela kun : <mapframe latitude="49" longitude="7" zoom="4" width="335" height="281" align="center"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ {     "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 2.2718358552083,         48.640592391355        ]      }    },    {      "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 9.07402038574219,         48.12301775410865        ]      }    }  ] }
21705 Subinmin
21705 Subinmin estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Su Bin Min, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2005 pro sia projekto en teamo pri mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la Scienca Mezlernejo de Chonnam en Naju, (Jeollanam-do, Sud-Koreio).
Iván Hindy
Iván Hindy [hindi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hindy Iván estis hungara oficiro, kolonelo, akademia instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis kishindi [kiŝhindi], lia frato estis Zoltán Hindy.
Iván Hindy naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Robert Musil
Robert MUSIL (naskiĝis la 6-an de novembro 1880 en Klagenfurt – mortis la 15-an de aprilo 1942 en Ĝenevo) estis aŭstria romanverkisto, dramisto kaj eseisto. Li estis sub la influo de la grupo Jung-Wien. Li kontribuis al la t.n. literaturo kafeja.
Iván Hindy
Biografio
Iván Hindy frekventis armean lernejon en Kassa, poste li estis profesia soldato. Li akiris la rangon leŭtenanto en 1912. Li batalis dum la 1-a mondmilito, fine li estis kapitano kaj plurfoje li ricevis signifajn armeajn premiojn aŭ medalojn. Dum la Hungara Sovetrespubliko li interrompis la servadon, sed poste li revenis al la armeo. Inter 1933-1939 li instruis en la militakademio, poste li ricevis statuson ĉe la armeo. Li partoprenis ankaŭ en la 2-a mondmilito, li ne plenumis ordonon de Miklós Horthy pri la kapitulaco kaj li kunlaboris kun la nazioj. Ferenc Szálasi levis lin ĉefdefendanto dum sieĝo de Budapeŝto. Li estis kaptita fare de Ruĝa Armeo kaj militkaptito (1945-1946), poste la hungara tujjuĝejo kondamnis lin je morto. Li havis edzinon. Laŭ historiistoj lia peko estis la neplenumo de Horthy-ordono.
Referencoj
‎
Robert Musil
Infanaĝo kaj junaĝo
Li naskiĝis en familio de inĝeniero kaj profesoro de la Teknika Universitato en Brno, Alfred Musil kaj lia edzino Hermina. La familio estis iom parenca kun la moravia orientalisto Alois Musil. Jam kiel infano li estis izoliĝema kaj hontema, kio akompanis lin dum la tuta vivo.
Lian literaturan debuton influis kvinjara studado en Milita Kadeta Lernejo en Eisenstadt kaj en Hranice inter la jaroj 1892 kaj 1897. Ĉi tie li decidiĝis por la kariero de Inĝeniero.
En 1897 li ekstudis ĉe Technische Militärakademie (Teknika Milit-Akademio) en Vieno, fako maŝin-industrio, post unu jaro li transiris al Teknika Universitato en Brno, kiun li finis post du jaroj per titolo de inĝeniero. Poste li laboris en teknikaj laboratorioj ĉe la universitato en Stuttgart. Ekde 1903, kvankam laborante ĉiam kiel inĝeniero, li studis ankoraŭ filozofion kaj psikologion en Berlino. Tre lin influis la germana filozofo Friedrich Nietzsche kaj la rusa verkisto Fjodor Dostojevskij.
En 1906 aperis lia unua romano Die Verwirrungen des Zöglings Törless (Konfuziĝoj de la zorgato Törless). La romano estis akceptita favore kaj tio decidigis lin fariĝi verkisto. En 1908 li definitive forlasis promesplenan maŝin-industrian karieron (li patentis kromatometron, t.n. „Musil'scher Farbkreisel“), kvankam la inĝeniera kariero povis sekurigi al li sukceson kaj vivtenadon. Li dediĉis sin al verkado, precipe la ĵurnalisma. Ekz. en la Berlina kulturmagazino Neue Rundschau aŭ kiel teatra kritikisto.
Inter 1914 kaj 1918 li batalis en la aŭstria armeo en la Itala fronto. Diference de aliaj verkistoj la milito ne respeguliĝis en lia verkaro. En 1916 li vizitis Pragon kaj konatiĝis kun Franz Kafka.
Matureco
En 1919-1920 li laboris kiel konsultanto de la aŭstria milita ministerio, ekde 1920 li definitive dediĉis sin al literaturo. En 1924 honorita per Artisma Premio de Vieno, en 1929 per berlina Premio Gerhart Hauptmann.
Elmigrinto
Post anekso de Aŭstrio al la Nazia Germanio Musil fuĝis en 1938 al la svisa Zuriko kaj samjare liaj verkoj estis malpermesitaj. Post unu jaro li transloĝiĝis al Ĝenevo, kie li mortis en 1942 ĉe gimnastikado. Lia vidvino disŝutis lian cindron en forlasita ĝardeno. En 1943 ŝi eldonis la nefinitan trian volumon de la romano „Homo sen ecoj“ kaj en 1949 ŝi forpasis en Romo.
Blazono de Belorusio
La blazono de Belorusio en sia nuna formo akceptiĝis en 1995 per referendumo. Voĉdoniĝis pri la neklare formulita demando ĉu transpreniĝu la "malnovaj" respektive "ĝisnunaj" ŝtataj insignioj (blazono kaj flago) - ne tute klaris, ĉu "malnova"/"ĝisnuna" aludu al la malnova blazono de la Grandduklando Litovio kaj la blanka-ruĝa-blanka flago aŭ la blazono kaj flago el la Sovetunia epoko.
Belorusoj neniam antaŭe havis politikan suverenecon antaŭ 1991, krom dum mallonga periodo en 1918 kiam la mallongdaŭra Belorusa Popola Respubliko uzis la rajdiston kiel ĝian emblemon. La unikaj belorusaj naciaj simboloj ne estis kreitaj, ĉar plejparto de loĝantoj de tiu ĉi areo ne konsideris sin belorusoj, kaj la teritorio de la nuna belorusia ŝtato estis regata de Prusio, Pollando, Litovio kaj Rusio ĝis la 20-a jarcento. Belorusa nacio estis formita en la sovetia epoko, kiam estis kreita Belorusa SSR, okazis intensa belorusigado de ĉiuj sferoj, inkluzive de edukado.
La post la referendumo oficialigita blazono tre similas al la blazono, kiu uziĝis dum la Sovetunia epoko. La malnova blazono de la Grandduklando Litovio ekde la jaro 1995 nerekte estas malpermesita kaj nun krom la blanka-ruĝa-blanka nacia flago estas konsiderata simbolo de la politika rezisto kontraŭ la registaro de Aleksandro Lukaŝenko.
La plej granda diferenco de la sovetunia blazono estas, ke martelo kaj falĉilo anstataŭiĝis per silueto de la belorusia ŝtata teritorio. La dua diferenco estas ke la banderolo kiel nacia ŝtatonomone plu notas "Belorusa SSR" sed nun „Respubliko Belarus“.
Transpreniĝis la simbolo de leviĝanta suno super la terglobo, kun longaj sunradioj. Supre troveblas ruĝa stelo. La randon de la blazono konsistigas plektita banderolo el tritiko kaj floroj, simila al la banderolo en la en 1995 enkondukita ruĝa-verda nacia flago.
Birjulovo-Tovarnaja (stacio)
Birjulovo-Tovarnaja (Бирюлёво-Товарная) (aŭ Birjulovo-Tovarnoje, Бирюлёво-Товарное) estos haltejo sur la Linio MCD-5 Jaroslavsko-Paveleckij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.
Natividade (Tokantinso)
Natividade estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 9.000 loĝantojn en 2010.
Chupa-chupa
Chupa-chupa [ŝupa-ŝupa] (laŭlitere "suĉas-suĉas") estas nomo de folklora estaĵo de brazila amazonio, ĉefe de Parao, speco de vampiro. Ĝi estus fluganta preskaŭ nevidebla estaĵo kiu venas nokte kaj ĵetas punton de lumo sur homoj, tiuj lumoj vundus haŭton kaj eltirus sangon de la viktimojn.
Dum 1977 kaj 1978 estis "epidemio" de chupa-chupa en urbo Colares, kaj oni pensis pri flugantaj teleroj, sekve, brazila aerarmeo investigis la kazon per "Operação Prato" ("Plata Operaco"), sed sen praktikaj konkludoj.
Gollensdorf
Gollensdorf ĝis fino de 2009 estis administra komunumo en Germanio: ekde la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al tiutage kreita nova komunumo Zehrental. La loĝloko troviĝas en la distrikto Stendal de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la jaro 2016 ĝi havis 300 loĝantojn.
En nacia vesto
'En nacia vesto' estas kompilaĵo farita de Ada Csiszár, omaĝe al la hungara poeto Kálmán Kalocsay. Ĝi konsistas el poemoj liaj, tradukitaj al 18 naciaj lingvoj, nome: angla, pola, rumana, itala, hungara, islanda, vjetnama, nederlanda, franca, kataluna, rumana, portugala, skotgaela, finna, sveda, rusa, ĉina, ĉeĥa kaj ankaŭ al ido. La nacilingvaj versioj devenas de diversaj fontoj, indikitaj en la verko kune kun la nomoj de la tradukintoj.
La tradukintoj konsistas el Marjorie Boulton, K. Strzelecki, J. E. Nagy, Dante Bertolini, Urszula Tupajka, I Molnár, Kristján Eiríksson, Kathleen Hall, Margaret G. Hagler, J. Orlewicz, Ðăng Dinh Ðăm, Willem Verloren van Themaat, William Auld, J. Székely, Mark Fettes, Christian Lavarenne, J. Grau-Casas, A. Binetsch, K. Kalocsay, Sylla Chaves, É. D. Kovács, Tazio Carlevaro, R. MacDonald, Garbhan MacAoidh, I. Pál, O. Manninen, N. Runeberg, I. Tófalusi, S. N. Vysokovskij, Shi Chengtai, Reto Rossetti, M. Lukáŝ, Ðào-anh-Kha, B. Cavanagh, Leo Belmont, F. Dunn, Gaston Waringhien, Márton Fejes, Z. Keszthelyi, L. I. Donskaja, kaj P. Avar.
Per tiu kolekto, Ada Csiszár celis kontribui al diskonigo de la verkaro de unu el la plej elstaraj poetoj en Esperanto. En sia Antaŭparolo, la kompilintino skribas: Hodiaŭ neniu dubas pri la signifo de la nacilingvaj tradukoj de Esperanta literaturo kaj ĝia disvastigo ekster la Esperanta medio.
La libro estis eldonita de KAL-ĈI Dokumentaro, Budapesto 2004.
Ambrus Ábrahám
ÁBRAHÁM Ambrus estis hungara zoologo, nervhistologo, ano de la Hungara Scienca Akademio, laŭreato de Kossuth-premio (1953) naskita en Tusnád la 20-an de novembro 1893 kaj mortinta en Budapeŝto la 11-an de januaro 1989.
Biografio
Ambrus Ábrahám post mezlernejaj studoj en ĉefgimanzio de Csíkszereda pristudis en la Universitato de Budapeŝto biologion kaj geografion (1915-1918). Ekde 1917 li estis asistanto, ekde 1918 adjunkto. Li doktoriĝis en 1922, en 1926 li fariĝis privatprofesoro pri histologio de vertebruloj. Ekde 1934 li profesoris en Szeged. Li pristudis la nervhistologiajn kaj nervfiziologiajn problemojn. Li publikis preskaŭ duoncent gravajn librojn kaj studaĵojn ĉefe en germana, angla kaj franca lingvoj.
Venezuela koturno
La Venezuela koturno (Odontophorus columbianus) estas specio de birdoj de la familio de Odontoforedoj aŭ Amerikaj koturnoj kaj de ties tipa genro de Odontoforoj, kiuj estas perdrikecaj specioj fortikabekaj kaj kun rimarkindaj nigrablankaj gorĝaj aŭ vizaĝaj markoj. Ĝi povus esti samspecifa kun kvar aliaj specioj nome O. strophium, O. atrifrons, O. leucolaemus kaj O. dialeucos. Ĝi estas monotipa (sen subspecioj).
Ĝi troviĝas nur kiel endemio en norda kaj centrokcidenta Venezuelo (sudokcidenta Táchira laŭlonge de la rivero Chiquito [cikIto] kaj la Cordillera de la Costa (Marborda Montaro) el Karabobo al okcidenta Miranda). Spite la latina scienca nomo la specio ne loĝas en Kolombio, kiu ĝis 1830 inkludis la teritorion de la nuna Venezuelo sed ne plu poste, dum la priskribo de la specio okazis jam en 1850; eble iam loĝis ankaŭ en Kolombio.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Estas malmulta informo pri ties populacio sed ĝi povus esti nur de malpli da 10,000 individuoj.
Ĝi havas malhelan vizaĝon, pli blankecan gorĝareon, brunecajn kronon, dorson kaj voston kun pli punktecaj flugiloj. La subaj partoj montras pli markatajn blankanigrajn punktojn.
Linio Kintetsu-Dōmyōji
Linio Kintetsu-Dōmyōji (japane: 近鉄道明寺線 [Kintecu-Dōmjōĝi-sen], angle: Kintetsu Dōmyōji Line) estas linio de la fervojo reto Kintetsu en Kinki-regiono, Japanio.
Afgana tapiŝo
Afgana tapiŝo estas tipo de manteksita plankokovranta tekstilaĵo tradicie farita en Afganio. Multaj el la Afganaj tapiŝoj estas teksitaj ankaŭ de Afganaj rifuĝintoj kiuj loĝas en Pakistano. En 2008, 2013 kaj 2014, Afganaj tapiŝoj ricevis internaciajn premiojn, en evento kiu okazas ĉiujare en Hamburgo, Germanio. La Afganaj tapiŝoj estas ĉefe produktitaj en norda kaj okcidenta Afganio, fare de variaj etnaj grupoj sed ĉefe fare de Turkmenoj.
Unu el plej ekzotaj kaj distingaj el ĉiuj orientaj tapiŝoj estas la Ŝindanda aŭ Adraskana (nomitaj laŭ lokaj Afganaj urbonomoj), teksitaj en la Provinco Herat, en okcidenta Afganio. Strangaj plilongigitaj homaj kaj animalaj figuroj estas ties subskriba markilo. Tiu tapiŝoj estas vendataj tra tuta Afganio sed ĉefe en Mazar-i Ŝarif.
Alia ero de la Afgana tapiŝaro estas la Beluĉaj tapiŝoj, ĉefe Beluĉaj preĝotapiŝoj. Ili estas faritaj de afganaj Beluĉoj en la sudokcidenta parto de la lando.
Variaj vegetaloj, kaj aliaj naturaj kolorigiloj estas uzataj por produkti la riĉajn kolorojn de la afganaj tapiŝoj. Tiuj tapiŝoj estas ĉefe de mezgrandaj ampleksoj. Oni uzas multajn modelojn kaj kolorojn, sed la tradicia kaj plej tipa estas tiu de oklatera elefantspuro (Buĥaro), ofte kun ruĝa fono. la teksistoj produktas ankaŭ aliajn tapiŝajojn de nomada vivostilo, kiaj tendosakoj kaj ceremoniaj tapiŝaĵoj.
Laŭ la informo de la Usona Ministerio pri Laboro de 2014 pri infanlaboro kaj deviga laboro, Afganio estas unu el la 74 landoj listigitaj kun registrita grava okazado de infanlaboro en la fabrikado de tapiŝoj.
Deklaracio pri framasonismo
La Deklaracio pri framasonismo Quaesitum est estas pontifika dokumento de la Kongregacio por la doktrino de la kredo koncernanta framasonismon, promulgita la 26an de novembro 1983 kaj aprobita de papo Johano Paŭlo la 2-a.
Enhavo
La teksto prezentiĝas kiel respondo al tiuj kiuj petis ĉu la juĝo de la Katolika Eklezio rilate framasonismon estas ŝanĝata, pro la fakto ke ĝi ne estas eksplicite menciita en la nova Kodo de Kanona Juro.
La Kongregacio por la doktrino de la kredo asertas ke la juĝo de la katolika Eklezio ne estas ŝanĝata, ke la aliĝo al tiuj asocioj restas malpermesita, kaj ke la katolikaj fideluloj al ĝi adherantaj vivas en stato de morta peko, pro tio estas al tiuj rezervita la medicina puno de la ekskomuniko dum la restado en tiuj asocioj.
“'''Senŝanĝas tial la negativa juĝo de la Eklezo pri la framasonismaj asocioj ĉar iliaj principoj estis ĉiam konsiderataj neakordigeblaj kun la doktrino de la Eklezio kaj tial la aliĝo al ili restas malpermesita. La fideluloj membriĝantaj al tiuj asocioj, krom vivi en stato de grava peko, perdas la rajton aliri Eŭkaristion.''' Tiele kardinalo Joseph Ratzinger, estonta Papo Benedikto la 16-a, fine emerita papo.
Motivaĵoj
La dokumento estis bezonata ĉar la nova kanona kodo, malsame ol la kodo de 1917, ne mencias framasonismon; referencon al tiu problemo oni vidas en la koda kanono 1374 kiu altrudas: “Tiu kiu adheras al asocio komplotanta kontraŭ la Eklezio estu punata per ĝusta puno; krome tiu kiu promovas kaj regas tian asocion estu punata per interdikto. Tia deklaro klarigas definitive la juĝon de la Eklezio rilate framasonismon.
La intrinsekaj motivaĵoj estas: framasonismo konfesas, ordinare statute, naturalismon. Temas ĉi -kaze pri filozofia naturalismo kiu fondiĝas sur la principo laŭ kiu ne eblas scii ion pri la dia revelacio ĉar la nura vojo al la scio estas la scienca metodo. Evidente, se la dia Revelacio ne eblas aŭ nekoneblas kristanismo senfundamentas.
Ekoteknologio
Ekoteknologio esta aro de aplikitaj teknikoj, kiuj garantias la uzadon de la naturaj rimedoj pure, derivitaj de kelkaj sciencoj, kiu integras studfakojn de ekologio kaj teknologio, uzante la principojn de la permakulturo. Ĝia celo estas plenumi la homajn necesojn minimumigante la median efikon pere de la kono kaj praktiko de la strukturoj kaj procezoj de la ekosistemoj kaj de la socio. Oni konsideras ekoteknologio ĉiajn formojn de ekologia inĝenierado kiuj reduktas la damaĝon al la ekosistemoj, adoptas permakulturajn, holismajn fundamentojn de daŭripova disvolviĝo, kaj krome disponas el sinzorga orientigo por minimumigi la efikon en siaj procezoj kaj funkciado, malpliigante la rezulton en la medio.
RH
Skribarto > Skriboj > Alfabeto > Litero > RH
Brazos (rivero)
La rivero Brazos, alikonita de frutempaj hispanaj esploristoj kiel la Rio de los Brazoj de Dios ("Rivero de la Brakoj de Dio") estas la 11-a plej longa rivero de Usono. Ĝi longas 2060 km ekde sia fonto lokita en Blackwater Draw (Nov-Meksiko).
Brazos proprasence komencas je la kunfluejo de siaj du branĉoj nomitaj Salt kaj Double Mountain. Ĝi trairas la mezan parton de Teksaso. Ĝiaj ĉefaj branĉoj estas Bosque, Little River, Yegua Creeks kaj Navasota.
Veridiana Victoria Rossetti
Veridiana Victoria Rossetti (Santa Cruz das Palmeiras, Ŝtato San-Paŭlo, Brazilo, 15-a de Oktobro 1917 - 26-a de Decembro 2010 (93-jaraĝa) São Paulo, Brazilo) estis brazila agronomo, monda kompetentulo pri malsanoj atakantaj citrusojn. Ŝi estis la unua virino en Brazilo diplomiĝinta pri Agronomia Inĝenierio kiu praktikis la profesion. Dum sia tuta vivo, ŝi ricevis plurajn naciajn kaj internaciajn premiojn.
Vivo
Victoria Rossetti, kiel ŝi subskribadis kaj ŝatis esti nomata naskiĝis en Santa Cruz das Palmeiras. Filino de Lina Pozzo kaj Thomaz Rossetti, italaj elmigrintoj, ankaŭ ŝia patro estis agronomo, kaj ŝia avo estis instruisto de ĉi tiu profesio, antaŭ ol elmigrado al Brazilo. Ŝi vivis siajn unuajn monatojn en la bieno Santa Veridiana, kaj kreskis en la bieno Paramirim, akirita de lia patro, en Iracemápolis, tiutempe apartenanta al la komunumo Limeira, ankaŭ en San-Paŭlo. Kune kun sia patro, ŝi kolektis materialon por studi damaĝbestojn kaj malsanojn kiuj atakis plantojn. Postsekvante sian familian tradicion, ŝi eniris en la Luiz de Queiroz Supera Agrikultura Lernejo el San-Paŭla Universitato (USP) en la urbo Piracicaba (Piracikabo)-SP, kie ŝi estis la unua virino, kiu finis agronomian kurson en la ŝtato San-Paŭlo kaj la dua en Brazilo, en 1937.
Kariero
Ŝi komencis kiel staĝanto ĉe la Biologia Instituto en 1940, kie ŝi disvolvis sian tutan karieron, dediĉante sin al la studo de citrusaj malsanoj, sub la gvido de Agesilau Bitancourt, majstro kaj konsilisto, kiu kondukis ŝin al studo pri la izolado de patogenoj de la genro Phytophtora, kiuj kaŭzas  la citrusan gumozon. Post la apero de la Citrusa tristeza viruso en 1947, la bezono adopti tolereman aŭ rezisteman greftbazon fariĝis prioritato por Viktoria. De tiam, ŝi estas membro de la Internacia Komisiono pri Phytophthora kaj pri ĉi tiu genro ŝi publikigis verkojn en Brazilo kaj eksterlande. Ŝi perfektiĝis en Usono, kie ŝi faris  kurson pri Eksperimenta  Statistiko en 1947 ĉe la Universitato de Norda Karolino. Kun stipendio de la Fondaĵo Guggenheim, ŝi studis la fiziologion de fikomicetoj, ĉe la Universitato de Kalifornio en Berkeley kaj en Riverside, specialiĝinte pri la genro Phytophthora. En 1960, kun subteno de la Rockefeller Fondaĵo, ŝi vizitis citrus-esplorajn staciojn en Florido kaj Kalifornio.
ŝi disvolvis sciencan kunlaboran programon en 1961, invitite de la franca registaro kaj INRA - Institut national de la recherche agronomique. Ŝi trejniĝis pri diagnozo de transdono de virusoj per greftado, celante la Programon por Registro de Citrusaj Plantoj sen virusoj, kiu estis realigota en la ŝtato San-Paŭlo, en kies laborgrupo ŝi ĉeestis, kune kun la D-roj. Agesilau Bitancourt, Sylvio Moreira, Álvaro Santos Costa kaj Ody Rodrigues. Ĉe la Biologia Instituto, ŝi transprenis la postenon de Estro de la Ĝenerala Fitopatologia Sekcio en 1957, iĝante Direktoro de la Fako pri Plantopatologio en 1968, posteno en kiu ŝi emeritiĝis en 1987. Eĉ post sia emeritiĝo, ŝi daŭrigis sian esploradon ĉe la Biologia Instituto. Ŝi ĉiam havis la kunlaboron de kolegoj el Brazilo kaj el eksterlando, kun kiuj ŝi realigis kaj publikigis siajn verkojn. En 1988, ŝi ricevis la titolon "Servidora Emérita", donita de la registaro de la ŝtato San-Paŭlo.
Esplorado
En 1958 ŝi eklaboris pri citrusa leprozo kaj eksperimentis por regi ĝin. La rezulto estis la konfirmo ke la akaro Brevipalpus phoenicis estas vektoro de citrusa leprozo kaj en 1965 ankaŭ ke ĝi estas vektoro de Zonita klorozo. Ŝi studis la transdonon kaj manierojn kontraŭbatali la citrusan kanceron. En 1987, ŝi estis alvokita por identigi novan citrusan malsanon en la ŝtato San-Paŭlo kaj nomis ĝin Clorose variegada dos citrus (CVC) nome Citrusa diverskolora klorozo (CDK) kaŭzita de la bakterio Xylella fastidiosa. Ŝi partoprenis plurajn teknikajn kaj sciencajn komisionojn, kaj enlandajn kaj internaciajn: prezidanto de la IOCV (Internacia Organizo de Citrus-Virusologoj) de 1963 ĝis 1966, organizis ĝian 4an Konferencon, en Italio, en 1966; membro de la Plenuma Komitato de la Internacia Citruskultura Asocio, reprezentanta Brazilon; de la Komitato pri Internaciaj Studoj pri Phytophthora; de la Komisiono por la instalado de Kakao-esplora Instituto (Bahio, 1963); de la Nacia Fruktikultura Komisiono; de la Nacia Citruskultura Komisiono. Ŝi estis prezidanto de la Konstanta Komisiono pri Citrusa Kancero, inter 1975 kaj 1977. Ŝi deĵoris en pluraj komisionoj ĉe FAO en Romo. Krom aktive partopreni, inkluzive en la organizado de landaj kaj internaciaj kongresoj, ŝi konstante instruis postbakalaŭrajn kursojn en pluraj universitatoj kaj kunlaboris, kiel konsultanto por problemoj rilataj al citrusaj malsanoj, kun pluraj brazilaj ŝtatoj (Serĝipo, Bahio, Gojaso) kaj latinamerikaj landoj (Meksiko, 1979; Peruo 1980; Argentino, 1978 kaj 1986).
Premioj
Ŝi havas pli ol 300 esplorajn verkojn publikigitajn aŭ prezentitajn ĉe landaj kaj internaciaj kongresoj. Ŝi ricevis dekojn da premioj kaj honoroj, inkluzive:
Forpaso
Post emeritiĝo en 1987, ŝi daŭre laboris ĝis 2003 kiam ŝi estis diagnozita je Alzhejmera malsano. Ŝi mortis en la fruaj horoj de la 26a de decembro 2010, pro pulminflamo, je 93a jaraĝo.
Noto
Ŝi estis poligloto kaj interesiĝis pri Esperanto. Iam foje ŝi bonvenigis la faman danan fitopatologiston Dro. Paul Neergaard, en lia profesia vizito al Brazilo kaj surpriziĝis, ke grupo de brazilaj esperantistoj ankaŭ ĉeestis por bonvenigi lin, ĉar li mem estis esperantisto.