cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gland VD
Geografio
Gland situas je alteco de 432 m super la marnivelo. Ĝi troviĝas en distanco de 5 km nord-oriente de la distrikta ĉefkomunumo Nyon. La komunumo etendiĝas laŭlonge de la suda flanko de la Ĵuraso ĉe la vaŭda bordo de la Lemano.
Longvosta klangulo
Generado
Ĝi kovas en la malprofundaj, malgrandaj lagoj de la tundro, prefere sur insuletoj. La kovperiodo komenciĝas en fino de majo, komenco de junio. La kovejo estas kaŝita inter plantaro, rokoj kaj konsistas el plantaĵoj, lanugo.
Gland VD
Trafiko
Gland estas trafike bonege atingebla. Unuflanke ĝi troviĝas sur la trajnlinio de Laŭzano al Ĝenevo, kaj aliflanke estas ligita kun la svisa aŭtoŝoseo A1.
Historio
La setlado de la urba tereno havas longan historion. Arkeologoj trovis en la urboparto La Lignière tombojn el la epoko de La-Tène-kulturo. Estis ankaŭ trovita vilao el la romia epoko. Unua dokumenta mencio okazis en la jaro 994 sub la nomo Villa Glannis. Per la konkero de Vaŭdo fare de Berno la komunumo estis subigita al la voktdistrikto Nyon. Dum la tempo de la Helveta Respubliko la komunumo apartenis la tiama Kantono Lemano, kiu poste integriĝis al la Kantono Vaŭdo.
Longvosta klangulo
Generado
La birdo kovas 5-9 ovojn dum 24-26. La idoj flugkapablaj post 35 tagoj, plej rapide inter la anasedoj.
Gland VD
Esperanto-movado
En Gland vivis ĝis sia morto la 22-an de januaro 2008 la elstara Esperanto-verkisto Claude Piron.
Iclod (Cluj)
Iclod (Cluj) [iklod] (hungare: Nagyiklód nadjiklo:d) estas komunumo en Rumanio oriente de Cluj-Napoca. Administre apartenas al ĝi Iclozel.
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1320.En la 16-a kaj 17-a jarcentoj ĝi estis grava hungara vilaĝo, sed ĝia loĝantaro pleparte pereis. Loksidiĝis rumanoj kaj en la 17-a jarcento germanoj. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka).
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 482 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 809 (rumanoj).
Razen Manandhar
Razen MANANDHAR (nask. la ) estas aktivulo por infanaj rajtoj el Nepalo kaj Esperanto-vortaristo. En 2013 li laboras en Central Child Welfare Board Katmando, registara oficejo por protekti infanajn rajtojn.
Manandhar eklernis Esperanton en 1990 kaj ekde tiam daŭre estas kun la Esperanto-movado de sia lando. Li partoprenis en la Universala Kongreso de Esperanto en Seulo en 1994, en Jokohamo en 2007 kaj en Kopenhago en 2011.
Luvinate
Luvinate estas komunumo de Italio.
Razen Manandhar
En 1994 li ekverkis la unuan "Nepali-Esperanto-Vortaron" kun ĉ. 7000 artikoloj, kiun Nepala Esperanto-Asocio eldonis en 2009. Pro ĝiaj ligiloj al Reta Vortaro kaj artikoloj de Vikipedio ĝi estas avangarda.
Li verkis kaj eldonis libron "Vojaĝo en Muktinath" en 2009. Liaj libroj "Jen Japanio" kaj "Popolrakontoj de Nepalo" poste eldoniĝos.
Ferenc Bálint
Ferenc Bálint estas hungara nomo kiu povas korespondi al:
Puyravault (Charente-Maritime)
Puyravault [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 630 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Puyravault situas en la nordo de Charente-Maritime, nordokcidente de Surgères kaj  oriente de Surgères.
Georgios Papandreu (apartigilo)
Georgios Papandreu povas esti:
Dana Ora Marbordo
La Dana Ora Marbordo - dane Den danske Guldkyst - estis parto de la Ora Marbordo (proksimume la hodiaŭa sudorienta Ganao), kiu situas borde de la Gvinea Golfo en okcidenta Afriko. La teritorio estis koloniigita de la eŭropa reĝlando Danio, unue sub nerekta rego per la Dana Okcidenthindia Kompanio, poste kiel reĝlanda ("krona") kolonio.
En 1850 la ok fortikaĵoj kaj ligitaj setlejoj de la Dana Ora Marbordo estis venditaj al la reĝlando Britio kaj estis enkorpigitaj en la teritorion Brita Ora Marbordo.
Historio
La 20-an de aprilo 1663, la dana kapto de fortikaĵoj Christiansborg kaj Carlsborg kompletigis la aneksadon de la antaŭaj setlejoj de la Sveda Ora Marbordo. De 1674 ĝis 1755 la setlejoj estis administritaj de la Dana Okcidenthindia-Gvinea Kompanio. De decembro 1680 ĝis la 29-a de aŭgusto 1682, la armeo de la reĝlando Portugalio okupis fortikaĵon Christiansborg.
En 1750 la teritorio estis transformita al dana reĝlanda ("krona") kolonio. De 1782 ĝi 1785 estis sub okupo fare de la armeo de Britio. La 30-an de marto 1850 ĉiuj kvin setlejoj de la Dana Ora Marbordo estis venditaj al la reĝlando Britio kaj estis enkorpigitaj en la teritorion Brita Ora Marbordo.
Bergelmio (luno)
Bergelmio estas neregula satelito de Saturno, ano de la norda grupo, do kun retrograda orbito.
Nomo
Ĝi ricevis en 2007 la nomon de Bergelmio, laŭ Bergelmir, giganto de glacio en la nord-ĝermana mitologio.
Marek Edelman
Marek EDELMAN, ankaŭ Marek Edelmann (esperante Marko Edelman, jide מאַרעק עדעלמאַן; naskiĝis la 31-an de decembro 1922 in Homel, Belorusujo; mortis la 2-an de oktobro 2009 en Varsovio, Pollando ) estis pola kardiologo, politikisto kaj komandanto de la ribelo en la varsovia geto. Post la milito Marko Edelman ĉiam rifuzis elmigri al Israelo. Li plurfoje kritikis la konduton de tiu ĉi en la palestinaj teritorioj. Jen la citaĵo el la intervjuo kun Marek Edelman, publikigita en la semajnrevuo "Tygodnik Powszechny", la 18an de aprilo 1993.: "Imagu, ke 12 mil da judoj travivis en Varsovio ĝis la Ribelo de Varsovio (septembro 1944), por savi 12 milojn da judoj oni bezonis engaĝigi minimume 100 mil da homoj. En la tiama Varsovio loĝis 700 mil, do ĉiu 7a polo estis engaĝigita. Tio estas granda elcento (...) Mi supozas, ke ne ekzistis tia dua urbo en Eŭropo, kaj bonvolu memori, ke nur en german-okupita Pollando estis la mortpuno pro la helpo al judoj".
En 1998, li estis honorigita per Ordeno de la Blanka Aglo.
Piteo
Laŭ la helena mitologio, Piteo estis reĝo de Trezeno, en Argolando (Peloponezo).Li estis filo de la gereĝoj Pelopso kaj Dio aŭ Hipodamio, kaj alvenis el Pisatis (Elido) al la regiono por regi ĝin kune kun Etio kaj Trezeno, almenaŭ laŭnome, tial kial la landon fakte regis ĉiuj la filoj de Pelopso. Post la morto de la aliaj du, Piteo unuigis la vilaĝojn Anteo kaj Hipereo, fondante tiel novan urbon, kiun li nomigis Trezeno, honore al sia ĵusmortinta frato.
Piteo havis alian filinon, krom Etro, nomita Henioko. Ŝi edziniĝis al Kaneto, kaj estis la patrino de Scirono aŭ de Siniso.
NGC 3277
NGC 3277 (aliaj indikoj — UGC 5731, MCG 5-25-22, ZWG 154.26, IRAS10301+2846, PGC 31166) estas galaksio en konstelacio Malgranda Leono.
Piteo
Laŭ la rakontoj, Piteo estis saĝa homo, la nura kiu kapablis interpreti la antaŭdiraĵon pri Egeo, tute nekompreneblaj por la aliaj. Fakte, li estis tiel bona oratoro, ke li eĉ skribis manlibron pri parol-arto. Laŭ Paŭzanio, la tombejo kaj la trono kie Piteo juĝadis ankoraŭ viziteblis, multajn jarojn post lia morto.
NGC 3277
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Lajosmizse
Lajosmizse [lojoŝmiĵe] estas urbo kun titolo vinvilaĝo en la departemento Bács-Kiskun en Hungario.
Geografio
Lajosmizse situas inter Kecskemét kaj Budapeŝto, proksime de ekspresvojo M-5. La fervojo inter Budapeŝto kaj Kecskemét pasas tra ĝi.
Historio
Lajosmizse posedas la rangon de urbo de la jaro 1993. Ĝia plej malnova konstruaĵo estas la Puszta-preĝejo; ĝi ekestis en la 13-a jarcento, sed restas de ĝi nur ruinoj.
En Lajosmizse troviĝas la firmao Hidroglóbusz Kft., kiu produktas akvoturojn por tuta Hungario. Oni profitas mineralakvon "Mizse".
Imola P. Magyarosi
Imola P. MAGYAROSI [madjaroŝi] rumania hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en Ŝegeŝvaro en 1983.
Kariero
Imola P. Magyarosi studis de 2006 en Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István de Târgu Mureș, poste de 2006 la magistradon en la sama universitato. Ŝi estas anino de Teatro Tamási Áron de Sfântu Gheorghe.
Matzenbach
Matzenbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Balta sukceno
La regiono de la Balta Maro estas hejmo de la plej granda konata kuŝejo de sukceno, nomita balta sukceno aŭ sukcenito. Ĝi datas el 44 milionoj da jaroj (dum la Eoceno). Oni ĉirkaŭkalkulis, ke tiamaj arbaroj okazigis pli ol 100 000 tunojn el sukceno. Aktuale, pli ol 90% de la sukceno de la mondo venas el Kaliningrada provinco de Rusio. Ĝi estas grava enspezofonto por la regiono; nome la loka Kaliningrada Sukcenkombinato elfosis 250 tunojn de tio en 2014, 400 tunojn en 2015.
Iam oni supozis, ke "balta sukceno" inkludas sukcenon el la minoj de lignitoj de Bitterfeld en Saksio (Orienta Germanio). Oni supozis, ke la sukceno de Bitterfeld estas nur 20–22 milionoj da jaroj aĝa (Mioceno), sed komparo de la animalaj inkludoj en 2003 sugestis, ke temas eble pri balta sukceno kiu estis rekuŝejigita en kuŝsejo de Mioceno. Plua studo de insektotaksonoj en la sukceno montris, ke la sukceno de Bitterfeld estas el la sama arbaro de la balta sukceno, sed aparte kuŝejigita el pli suda sekcio, en simila maniero kiel la sukceno de Rovno. Aliaj fontoj de balta sukceno estis listigita kiel venanta el Pollando kaj Rusip.
Ĉar la balta sukceno enhavas el 3 ĝis 8% da sukcenata acido, ĝi estas terminigita kiel sukcenito.
Diarville
Diarville estas franca situanta en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Diarvillois.
Škoda
Škoda estas nomo por ĉeĥa fabriko en Mladá Boleslav kaj por aŭtomobiloj (kaj aliaj veturiloj) fabrikitaj kaj fabrikataj tie.
fabriko
aŭtomobiloj
trolebusoj
Kantono Beaufort (Jura)
La kantono Beaufort ( prononcu "Bofor) estas franca kantono, kiu situas en la departemento Jura kaj en la regiono Franĉ-Konteo. Ĝi estas unu el la 19 kantonoj de la arondismento de Lons-le-Saunier. Ĝia ĉefurbo estas Beaufort.
Hellmut Röhnisch
Hellmut RÖHNISCH (naskiĝis la 7-an de aprilo 1914 en Zeitz, Germanio, mortis la 5-an de majo 1996 en Örebro, Svedio) estis atleto kaj denaska idisto. Li edukiĝis en Kassel (Germanio). En 1932 kun grupo da amikoj de rezisto-movado li enkarceriĝis. Li sukcesis fuĝi kaj post irado tra Pollando kaj la baltaj landoj atingis Finnlandon. De Finnlando li iris al Örebro (Svedio).
Kantono Beaufort (Jura)
Komunumoj
La kantono Beaufort enhavas 18 komunumojn :
Hellmut Röhnisch
En 1945 li iĝis la unua sveda ĉampiono pri gimnastiko. Röhnisch estis ankaŭ juĝanto kaj tradukisto dum Olimpikoj kaj Mondaj Ĉampionadoj ĝis 1988 en Seulo. Ekde 1987 honora membro de Federacio Internacia de Gimnastiko. Li estis la plej grava fabrikanto de sportvestoj en Svedio. Lasis al idistoj la fonduson Röhnisch Fonduro en Svedio.
17445 Avatcha
17445 Avatcha estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Golfeto Avaĉa (ruse : Авачинская бухта) ĉe la sudorienta bordo de la duoninsulo Kamĉatko, uzita de Vitus Bering kiel bazo dum la ekspedicioj, kiuj rezultigis la malkovron de Alasko. La franca astronomo Louis de l'Isle de la Croyère (1690–1741) mortis pro skorbuto dum la dua ekspedicio kaj estis entombigita ĉe la bordo de la golfeto.
862 Franzia
862 Franzia estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi estis nomita refere al Franz Wolf, filo de la malkovrinto.
28107 Sapar
28107 Sapar estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).
Nomo
Ĝi estis nomata en honoro de la estona kosmologiisto Arved Sapar, kiu plenumis avangardajn studojn pri kosmologio en Tartu (Estonio). Li enkalkulis la fonon da fotonoj kaj da neŭtrinoj en la kosmologiaj ekvacioj. Lia kuntribuo al la modeligo de stelaj atmosferoj trovis rekonon en la astronomia komunumo.
György Galambos
GALAMBOS György [galamboŝ] estis hungara aktoro naskita en Colonia Kunz aligita al Temeŝvaro la 1-an de januaro 1922.
Kariero
Li debutis en Oradea kaj en 1948 li translokiĝis al Hungarujo kaj laboris en la Pécsa Nemzeti Színház, en la Miskolca Nemzeti Színház (1960–1962) kaj ekde 1964 ĝis 1985 denove en Pécs.
Unguraș
Unguraș estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Conrad Fisher
Conrad FISHER (1912 - mortis la 23-an de junio 1992) estis UEA-delegito en Meadville, (Pensilvanio), Usono, kaj ĝenerala sekretario de la Internacia Societo de Amikeco kaj Bonvolo.
Ferenc Bálint (grafikisto)
Ferenc BÁLINT [bAlint] rumania hungara grafikisto. Li naskiĝis en Huedin la -an de februaro 1960.
Kariero
Ferenc Bálint akiris diplomon en 1985 en Arta Altlernejo de Kluĵo.
Samu Hazai
Barono Samu HAZAI [ŝamu], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hazai Samu estis hungara oficiro, ministro. Lia origina nomo (hungare) estis ĝis 1876 KOHN Sámuel.
Saint-Loup-Nantouard
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Whitchurch (Shropshire)
Whitchurch estas malgranda urbo en Shropshire, Anglio. Ĝi enhavas ĉirkaŭ naŭ mil loĝantojn.Dum la 1-a jarcento la romianoj fondis kaj konstruis fortikaĵon kaj urbeton nomitan Mediolanum (kiel la pli aĝa Milano), situantan apud grava vojo de Chester al Wroxeter. En la vilaĝa muzeo troveblas romiaj artefaktoj.
Samu Hazai
Samu Hazai naskiĝis la  1851 en Hungara reĝlando en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio). Li mortis la 1942 en Budapeŝto.
Whitchurch (Shropshire)
En la preĝejo entombiĝis John Talbot (1-a grafo de Shrewsbury), kiu militis kontraŭ Johana de Arko. En 1403, tuj post la Batalo de Shrewsbury, Henry Percy (2-a grafo de Northumberland), kiu estris ribelon kontraŭ Henriko la 4-a, estis entombigita tie, sed, post kiam estiĝis onidiroj ke li ja ne mortis, Henriko la 4-a elfosigis la kadavron kaj elmontris ĝin (palisumitan sur lancon) en la bazarplaco de Shrewbury antaŭ ol elmontri diversajn partojn de la kadavro aliloke en Anglio.
Samu Hazai
Biografio
Samu Hazai devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion, poste en 1873 li soldatiĝis. Li estis talenta, tial li plulernis en akademio, kie li atingis la rangon leŭtenanto en 1876 (samtempe lia nomo ŝanĝiĝis, krome li kristaniĝis). Post jaroj li plulernis en Vieno. Ekde 1886 li ricevis postenon en la defenda ministerio. Inter 1889 kaj 1904 li ankaŭ instruis en la akademio, dume en 1895 li iĝis majoro. Inter 1910 kaj 1917 li estis ministro pri defendo. En 1912 li baroniĝis. Post la 1-a mondmilito li retiriĝis, sed dum Hungara Sovetrespubliko li estis arestita. En 1927 li iĝis senatano.
Whitchurch (Shropshire)
La komponisto Edward German (1862–1936) naskiĝis en Whitchurch, kaj liaj restaĵoj kuŝas en la vilaĝa tombejo.
La nomo "Whitchurch" ("blanka preĝejo") devenas de antaŭa normanda preĝejo, anstataŭita de la nuna preĝejo en 1712.
Márton Bujdosó
Márton Bujdosó [bujdoŝO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bujdosó Márton estas hungara komponisto. Márton Bujdosó naskiĝis la en Budapeŝto.
Stanley Dance
Stanley Dance (naskiĝis la 15-an de septembro 1910 je Braintree en Essex; mortis la 23-an de februaro 1999 je Escondido en Kalifornio) estis brita-usona muzikkritikisto kaj verkito de biografioj pri ĵazmuzikistoj.
Márton Bujdosó
Biografio
Márton Bujdosó frekventis muziklernejon, poste muzikan mezlernejon ekde 1989 en sia naskiĝurbo. Fine li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Post siaj studoj li fondis simfonian orkestreton kaj li komponadas kaj koncertas.
Cerbero
Cerbero (greke: Κέρβερος, Kerberos, latinigite Cerberus - "demono en la fosaĵo, tombo") estas monstra trikapa hundo gardanta la regnon de la mortintoj (Hadeso) en la helena mitologio.
Cerbero (laŭ kelkaj rakontoj kun eĉ 50 aŭ 100 kapoj) gardis la pordegon al Infero kaj certigis, ke la spiritoj de la mortitoj povis eniri, sed neniuj povis eliri tie, krome ke neniu ajn vivanto povas eniri Inferon. Inter ĝiaj gefratoj estis Ĥimero kaj Hidro. Ĝi estas la ido de Eĥidna kaj Tifono.
Cerbero estis venkita multajn fojojn:
Cerbero ĉe Dante
En la verko "Infero" de Dante Alighieri, skribita en la 14-a jarcento kaj tradukita de Kálmán Kalocsay (Literatura Mondo 1933), Cerbero estas priskribita jene en la sesa kanto, kie temas pri la "viktimoj de l'karno kaj de l' viando", t.e. tiuj, kiuj devas penti pro troa manĝo kaj drinko:
Lingva noto
La tradicia esperantigo trovebla ĉe Kalocsay, en Plena Vortaro de Esperanto (PV 1930/1934) kaj Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970-2005) baziĝas sur la latinigita formo kaj estas Cerbero. La neologisma kromformo "Kerbero", bazita sur la malnovgreka formo, estas evitinda. Analoge oni uzas la vorton "cerbero" (minuskle) ankaŭ por tre severa kaj malafabla pordo-gardisto.
Árpád Schwartz
Árpád SCHWARTZ [ŝvarc] estis rumania hungara kuracisto. Li naskiĝis en Nagyvárad 21-an de junio 1909 kaj mortis en Kluĵo la 30-an de decembro 1960. Li estis la patro de kemiisto Róbert Schwartz.
NGC 3278
NGC 3278 (aliaj indikoj — ESO 317-43, MCG -7-22-21, IRAS10293-3941, PGC 31068) estas galaksio en konstelacio Pumpilo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Clydesdale
Clydesdale (prononce ˈ|k|l|aɪ|d|z|d|eɪ|l| aŭ [klajdsDEJL]; Dail Chluaidh en gaela, prononce t̪ʰal̪ˠ xluəɣ, estas arkaika nomo por Lanarkshire, nome kantono de Skotlando. El 1975 al 1996 ĝi estis ankaŭ la nomo de unu el la deknaŭ distriktoj de la regiono Strathclyde.
Clydesdale estas ankaŭ raso de tirĉevaloj devena el farmaj ĉevaloj de Clydesdale, kaj nomita laŭ tiu regiono. Tiu raso estis origine uzata por agrikulturo kaj transporto, kaj estas ankoraŭ uzata por tiraj celoj nuntempe. Tiu raso estis disvolvigita el flandraj virĉevaloj importitaj al Skotlando kaj krucigitaj kun lokaj ĉevalinoj. La unua bredoregistro estis formita en 1877. Fine de la 19a kaj komence de la 20a jarcentoj, miloj da Clydesdale estis eksportitaj el Skotlando kaj senditaj tra la mondo, inklude al Aŭstralio kaj Novzelando.
(19752) 2000 CH67
(19752) 2000 CH67 estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝia orbita periodo kongruas kun tiuj, de la anoj de la Hilda grupo, kvankam ĝia klinangulo estas pli granda, ol tiu de tiu-ĉi familio (inter 0 kaj 20°).
Fritz Klein (germanlingva ĵurnalisto)
Michael Arthur Friedrich "Fritz" KLEIN (naskiĝinta la en Albeștii Bistriței, mortinta la  en Legnica) estis germanlingva rumanlandana ĵurnalisto kaj publicisto. Li estis frato de la scienculo Karl Kurt Klein. Li estis transilvania sakso.
Junaj jaroj kaj trejniĝo
Post trapaso de la abiturienta ekzameno ĉe Brukenthal-gimnazio en Sibiu Klein eksoldatis volontule por unu jaro. Dum Unua mondmilito li plialtrangiĝis je supera leŭtenanto. Li studis ĉe la universitatoj de Vieno, Kluĵo kaj Debrecen jur- kaj politiksciencojn kaj nacian ekonomion. En 1921 li finstudis doktoriĝante pri novmerkantilismo en Rumanio. Jam dumstude li estis libera kunlaboranto ĉe diversaj gazetoj de Aŭstrio-Hungario kaj de Germanujo.
Vajmara Respubliko
Ekde 1919 li estis redaktisto ĉe la germanlingva gazeto sibia Deutsche Tagespost kaj fariĝis ties ĉefredaktisto en la jaro 1921-a. La politikisto transilvania Rudolf Brandsch, kunfondinte Deutsche Tagespost, intencis krei novan germanlingvan periodaĵon en la ĉefurbo Bukareŝto por kies estrarano li ege favoris Fritz Klein. Dum somero 1921 Klein do iru al Berlino por pliprofundigi konojn siajn redakciajn kiel ankaŭ peri novajn kontaktojn. Malgraŭ nerealigio de la bukareŝta gazetfondiniciato la kariero de Klein danke al Berlino antaŭenpuŝitis. Li staĝulis ĉe unu el la plej gravaj taggazetoj Deutsche Allgemeine Zeitung (DAZ), kaj dungitis en 1922. La saman jaron li edzinigis la sibianinon Gertrud Orendt (1900–1938). Kun ŝi li havis plurajn infanojn, i.a. Fritz (kiu iĝis historiisto). Jam du jarojn pli malfrue Klein iĝis viculo de ĉefredaktisto Paul Lensch (1873–1926); en novembro 1925 Klein iĝis mem ĉefo. Ekde tiam li fruktodone agis i.a. per siaj treege ŝatataj ĉefartikoloj (kiujn li signis per Dr.F.K.) kaj ja influis la publikajn opinioj en Berlino kaj en tuta Germanujo. Estante eksterlanda korespondanto de DAZ en Ĝenevo ĉe kunsidoj de Ligo de Nacioj li ĉeestis internaciajn konferencojn en Lokarno/1925, Hago/1929 kaj 1930, Lozano/1932. Li ankaŭ estis membro de Deutscher Herrenklub kaj de Rotary Club kaj elektitis en 1929 estro de la Societo de berlina gazetaro (Verein der Berliner Presse). Liaj ĵurnalistaj sukcesoj baldaŭ pliriĉigix kaj pligravigis lin. Estante unu el la plej bone ligitaj viroj de la berlina politika sceno Klein havis intimajn kontaktojn kun multo da gravuloj, ekz. je la industriuloj Hugo Stinnes kaj Wilhelm Cuno aŭ la publicistoj Edgar Jung kaj Paul Fechter. Kun kelkaj politikstoj de Vajmara Respubliko, ekz. Gustav Stresemann kaj Heinrich Brüning li havis rilaton tre proksiman kio helpis sian intencon ankaŭ politike efiki kaj agadi. Sub lia redakciestrado DAZ ĉiam subtenis la interesojn de la industrio de Ruhr-regiono, de bankoj kaj grandaj ŝipveturigaj kompanioj. Ili ĉiuj sidis en la kontrolkomisio de DAZ, financis la gazeton dum la tuta tempo diversmaniere kaj diversmonsume. Pro la multo da ŝtataj subvencioj kiujn la gazeto estis ricevinta ĉefe je la komenco de la Klein-erao, ĝi unue ege kritikitis esti la oficiala organo de la registara berlina. Sed Fritz Klein ne apartenis al iu partio estante kaŝe en favoro de la poziciaro de la burĝa-konservativa politiko de la partio Deutsche Volkspartei (DVP). La inklinon de industriuloj ekde la komenco de la 1930-aj jaroj subtei la nazioj Klein tamen ne kontraŭdiris. Oferton de en la jaro 1930-a elektita kanceliero Heinrich Brüning iĝi tutgermana gazetarĉefo li rifuzis.
Monstro
Monstro estas vivaĵo besta aŭ vegeta kun nenormala formo kaj strukturo.
En mitoj, fantaziaj verkoj, folkloro, ktp. monstro estas tiu estaĵo, kiu mirigas aŭ timigas pro siaj ekscesaj, nenormalaj ecoj.
Monstroj en Esperanto
Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 38-an ĉapitron "Monstroj de nia fantazio" al komentoj pri mitologiaj monstroj, inter kiuj ĥimero, pegazo, sfinkso, centaŭro, marvirino, kaprikorno, grifo, drako, katoblepo, bazilisko, fenikso, kaj aliaj. Ŝi mencias ankaŭ aliajn mitologiajn monstrojn, kies nomoj ne aperas en PIV, kiel mantikoro, ealo, tajgro, nasnaso, gaja borulo aŭ snoligostro, bekopugo, kapao, tienkuo, amfisbeno, garudo kaj aliaj.
Proverbo
Ekzistas proverboj pri monstro en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Fritz Klein (germanlingva ĵurnalisto)
Tempo de nacisocialismo ĝis 1936
Post la potencakiro de la nazioj Klein ne partoprenis la ĝojon de multaj kritikante la registaron pro kelkaj agoj. Pro artikolo publikigita en la 13.3.1933 li oficiale alvokitis fare de propagandoministro Joseph Goebbels kaj de la armeministeriulo Walter von Reichenau kiuj unuflanke laŭdis la pozitivan sintenon de DAZ je la politikaj ŝanĝoj sed kritikis la bedaŭron de Klein pri la malpligrandiĝo de la potenco de aliaj konservativuloj malantaŭ januaro 1933. Post kiam Klein en ĉefartikolo titolita "Bruderkampf" (29.5.1933) kritikis la politikan de Adolf Hitler koncerne Aŭstrion la apero de DAZ malmultan tempon malpermesitis. Tiam Klein maldungitis fare de la kontrolkomisianoj kaj la posedantoj de DAZ en la pozicio de ĉefredaktisto. Oferton iĝi korespondanto en Londono Klein ne akceptis. Li ŝokitis per la sinteno de la membroj kontrolkomisiaj kaj li propravole ĉesigis la laboron por DAZ. Je la komenco de septembro Klein ankoraŭ vane esperis havi interparoladon kun Hitler mem por korekti ties negativajn juĝojn, krome li sensukcese volis paroli kun Goebbels kaj la prusia ministroprezidanto Hermann Göring. En la 3.10.1933 Klein fondis kune kun Paul Fechter la gazeton semajnfinan Deutsche Zukunft (DZ), kies unua numero aperis en la 15.10.1933. Tia ŝanĝo profesia ekonomie trudis Klein je financaj problemoj. Kvankam la artikoloj de DZ nur malakre kritikis kelkajn aferojn en Germanujo la nova gazetarprodukto de kelkaj atentaj legantoj konsideritis esti organo de silenta opozicio.
Chyžné
Bazaj informoj
Chyžné (hiĵnE), hungare Hizsnyó (hiĵnjO) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.
Fritz Klein (germanlingva ĵurnalisto)
Tempo de nacisocialismo ĝis 1936
En 1936 Klein partoprenis armean ekzercon en Legnica. Dum elrajdo ĉevala en la 8.5. li terenfalis kaj mortis surloke. Li postlasis vidvinon Gertrud kaj kvar infanojn aĝajn inter 5 kaj 11 jaroj.
Chyžné
Situo
Chyžné situas sur malebenaĵo, fine de mallonga sakovojo. Revúca troviĝas 6 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1427 en formo "Hyznow". La kampoj apartenis al diversaj fortikaĵoj. En 1556 la turkoj detruis la vilaĝon, poste 40 jarojn apartenis al la Osmana Imperio. En 1828 oni nombris 82 domojn kaj 734 homojn. En 1910 loĝis en Hizsnyó 627 da homoj, (313 slovakoj, 293 hungaroj, unusola germano). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Chyžné 415 da homoj, (344 slovakoj, 52 ciganoj, 5 hungaroj, 3 ĉeĥoj, unusola ukraino).
Zinacantán
Zinacantán estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo estas Zinacantán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07111.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 31061 loĝantojn. El tiuj estis 14818 viroj kaj 16243 virinoj. La komunumo havas surfacon de 171 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2140 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 15842 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 7211 scipovis legi kaj skribi kaj 8616 personoj estis analfabetoj. Do 46% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 54% estis analfabetoj.
29754 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 24500 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 82.34% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Drumnadrochit
Drumnadrochit estas vilaĝo en Skotlando, direkte ĉe la lago Loch Ness.
La vilaĝo Drumnadrochit estas konata, ke ĝi situas direkte ĉe Loch Ness kaj de Inverness (ĉefurbo de Highlands) tre bone alproksimebla per aŭto, buso kaj ŝipo. Tio igas ĝin interesa por la skota turisma industrio. Supre de la urbo troviĝas kastela ruino - Kastelo Urquhart.
En la vilaĝo troviĝas konkurantaj entreprenoj pri serĉo de Monstro de Loch Ness
Gyula Zsengellér
Gyula Zsengellér [djula ĵengelEr], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zsengellér Gyula estis hungara futbalisto (avanulo), trejnisto. Dum lia vivdaŭro li resume ludis en 947 matĉoj kaj trafis 1069 golojn, kun mezumo de 1,13 goloj per matĉo. Gyula Zsengellér naskiĝis la en Cegléd, li mortis la  en Nikozio.
Biografio
Gyula Zsengellér debutis amatore en en la loka klubo de Cegléd, profesie jam en Salgótarján. Li ludis en elita teamo de Újpest de 1936 ĝis 1947 303-foje kun 368 goloj kaj li estis kvinfoje golreĝo. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1936 kaj 1947 resume 39-foje kun 32 goloj. En 1938 en la mondĉampionumo li akiris arĝentan medalon. Depost 1947 li futbalis eksterlande ĝis 1953 (ekzemple AS Roma). Li estis trejnisto eksterlande (1950-1979). Pro divorco li edziĝis dufoje kaj li havis filon. Li estis reentombigita en Cegléd.
Xanxerê
Xanxerê estas municipo en la brazila subŝtato Sankta Katarino, kiu havis 44.128 loĝantojn en 2010.
3230 Vampilov
3230 Vampilov estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa dramisto Alexandr Valentinoviĉ Vampilov (cirile: Александр Валентинович Вампилов, 1937–1972).
Liperi
Liperi estas komunumo en la provinco Norda Karelio en Finnlando, proksime al la nuna ŝtata limo de Rusio, malantaŭ kiu situas la orienta parto de la eksa historia finna regiono Karelio. Ĝis la jaro 2009 ĝi ankaŭ apartenis al la tiama gubernio Orienta Finnlando.
Paredes de Sigüenza
Loĝantoj
La censita loĝantaro en 2016 estis de 21 loĝantoj kaj la denseco estas de 0,64 loĝ/km².
Situo
Paredes de Sigüenza situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de Gvadalaĥaro en la nord-okcidenta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1001 m super marnivelo; je 95 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo, je 26 km el Sigüenza, kaj je 72 km el Soria. La areo de ties teritorio estas de 32,95 km². La geografiaj koordinatoj estas 41°14′36″N 2°44′01″Ok.
Geografio
Paredes de Sigüenza troviĝas en la nordo de la Provinco Gvadalaĥaro, proksime de la zono de koincido de la montaraj sistemoj Centra kaj Iberia (Sierra Ministra), en la Montaro de Gvadalaĥaro.
En la municipa teritorio estas inkluditaj la vilaĝoj de Paredes de Sigüenza kaj Rienda. Ĉe tiu municipo troviĝas ankaŭ Alcolea de las Peñas, Atienza, Tordelrábano kaj Valdelcubo. Proksime elfluas la rivero Salado.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 21, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Paredes de Sigüenza, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Paredes de Sigüenza kie oni falis al la nunaj 21.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Ménil-Flin (stacidomo)
Ménil-Flin estas franca stacidomo sur linio - Saint-Dié, situanta en  Flin, en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Lunéville - St-Dié (067000).
Saint-Germain-en-Laye (stacidomo)
Saint-Germain-en-Laye [sɛ̃ ʒɛʁmɛ̃ ɑ̃ lɛ] estas franca finstacio sur linio A de RER, situanta en komunumo Saint-Germain-en-Laye (departemento Yvelines). Ĝi estas kapostacio situanta apud la urbocentro sub esplanado de Kastelo de Saint-Germain-en-Laye.
Historio
Stacidomo de Saint-Germain-en-Laye, enservigita la, estis la okcidenta finstacio de la unua fervojlinio de Francilio, kunliganta tiun stacidomon al Gare Saint-Lazare en Parizo. Ekde la, la parto inter kaj Saint-Germain-en-Laye estis transdonita al RATP de SNCF kaj integrita al linio A de RER, kies finstacion de branĉo A1 ĝi konsistigas.
Stacidomo
La stacidomo estas ekspluatata de RATP. Ĝi estas priservata de trajnoj de linio A de RER, kies finstacio de branĉo A1 ĝi estas.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-St-Lazare - St-Germain-en-Laye (975000).
9936 Al-Biruni
9936 Al-Biruni estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la bulgara astronomino Violeta G. Ivanova kaj de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio Roĵen, norde de Smoljan en Bulgario.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la persa astronomo kaj matematikisto Abu Rajhan Al-Biruni (973 – 1048), kiu faris gravajn kontribuojn al antropologio, matematiko kaj astronomio. Li disvolvis metodojn por la sumado de serioj, solvi algebrajn ekvaciojn mezuri distancojn sur la tera surfaco per triangulado.
Bandundu
estas grandurbo kaj provinca ĉefurbo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio). La oficialaj loknomoj estis dum la kolonia erao Banningville aŭ Banningstad. La historia nomo devenis de literaturisto Émile Banning.
Geografio
situas sur montetaro laŭ rivero Kwilu proksime de enfluejo de rivero Kasai. Kinŝaso troviĝas aere 254 (voje 400), Kikwit 250, Boma 555, Lubumbashi 1449 km.
Historio
Bandundu estis signifa enlanda haveno, kiam ĝi estis la plej granda urbo sur la rivero inter Kinŝaso kaj Kikwit. La urbo suferis multe dum la 2-a enlanda milito.
Trafiko
havas malgrandan flughavenon kaj gravan riveran havenon. Ŝipoj trafikas al Kinŝaso kaj Kikwit. Ĉefvojoj kuras al Kinŝaso kaj Kikwit, estas malpli grava vojo suden. Tra la rivero pramo funkcias.
Klimato
havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 1657 mm, en aprilo kaj novembro la pluvo kulminas, en julio malkulminas. La temperaturo varias inter 25-29 °C. En aŭgusto estas la plej alta temperaturo, la plej malalta en novembro.
Septimanio
Septimanio (en Septimanie [sɛptimanI]; en Septimània [septiˈmanjɔ]; en kataluna: Septimània [səptiˈmaniə]) estis okcidenta regiono de la romia provinco Gallia Narbonensis kiu pasis sub kontrolon de Visigotoj en 462, kiam Septimanio estis cedita al ties reĝo, nome Teodoriko la 2-a. Dum la regado fare de Visigotoj, ĝi estis konata simple kiel Gallia aŭ Narbonensis. Ĝi korespondis pli malpli kun la moderna franca regiono Languedoc-Roussillon. Ĝi pasis dum mallonge al la Emirlando de Kordovo en la 8-a jarcento antaŭ ties konkero fare de la Frankoj, kiuj ĉe la fino de la 9-a jarcento nomigis ĝin Gothia aŭ Gota Markio (Marca Gothica).
Septimanio estis markio de la Karolida Imperio kaj poste de Okcidenta Francio ĝis la 13-a jarcento, kvankam ĝi estis kaj kulture kaj politike separata el norda Francio kaj el la centra reĝa regado. La regiono estis sub la influo de la popolo el la regno de Tuluzo, Provenco, kaj la antikva Katalunio. Ĝi estis parto de la kultura kaj lingva regiono nome Okcitanio kiu venis finfine sub la kontrolo de la francaj reĝoj komence de la 13-a jarcento kiel rezulto de Albigensa Krucmilito post kio ĝi venis sub regado de francaj guberniestroj. El la fino de la 13-a jarcento ĝi estis konata kiel Langvedoko kaj ties historio estis ligita kun tiu de Francio.
Amintas la 4-a (Macedonio)
Amintas la 4-a (greke: Ἀμύντας Δ΄) estis titola reĝo de Macedonio en 359 a-K. kaj membro de la Argeada dinastio.
Biografio
Amintas estis filo de la reĝo Perdikkas la 3-a (Macedonio). Li naskiĝis ĉirkaŭ 365 a.K.
Septimanio
La nomo "Septimania" povas derivi el parto de la romia nomo de la urbo Béziers, Colonia Julia Septimanorum Beaterrae, kiu siavice aludas al setlejo de veteranoj de la romia VII Legio en la urbo. Alia ebla derivo por la nomo estas referenco al sep urboj (civitates) de la teritorio: nome Béziers, Elne, Agde, Narbonne, Lodève, Maguelonne, kaj Nîmes. Septimanio etendis al linio duonvoje inter la Mediteraneo kaj la rivero Garono en la nordokcidento; oriente la Rodano separis ĝin el Provenco; kaj sude ties limo estis formita de Pireneoj.
Amintas la 4-a (Macedonio)
Biografio
Post la morto de sia patro en 359 a-K. li iĝis reĝo, sed li estis nur infano. Filipo la 2-a (Macedonio), nome frato de Perdikkas, iĝis lia tutoro kaj regento. Samjare Filipo deklaris sin mem reĝo de Macedonio, elpostenigante sian junan nevon.
Septimanio
Literaturo
43.6°N, 3.2°W
Amintas la 4-a (Macedonio)
Biografio
Amintas ne estis konsiderata sufiĉe danĝera por minaci Filipon, kiu eĉ donis al li sian filinon Cinane kiel edzino. La sukcedo de la kuzo de Amintas nome Aleksandro en 336 a.K. ŝanĝis aferojn — Aleksandro tuj ekzekutis Amintas.
Eŭridiko la 2-a (Macedonio) estis filino de Amintas.
Luzzana
Luzzana estas komunumo de Italio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Albino, Borgo di Terzo, Entratico kaj Trescore Balneario.
Prez
- prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Sapucaí-Mirim
Sapucaí-Mirim (prononco: sapukaji mirjm) estas urba municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono Pouso Alegre. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1877. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 450 km. Relative pli proksimas la urbego San-Paŭlo, sudokcidente de Sapucaí-Mirim: inter la kernoj de ambaŭ urbocentroj estas distanco de 170 km.
17446 Mopaku
17446 Mopaku estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la barata astronomo Rajgopalan Rajamohan elde la Observatorio Vainu Bappu en Kavalur (Tamilnado, Barato).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de tri helpantoj, kiuj partoprenis al observoj de malgrandaj planedoj en Kavalur : Venkatachala Mo orthy, Arvind Pa ranjpye kaj Kamatchiappan Ku ppuswamy.
Viçosa
Viçosa (prononco: visoza, oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Zona da Mata (esperante Zono de la Ĝangalo) kaj estas la administra centro de samnoma mikroregiono Viçosa. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko fondiĝis en 1800. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 230 km.
Babao
Etimologio
En slavaj lingvoj la vorto baba signifas avinon aŭ maljunan virinon. En la pola la vorto estis uzata por nomi aron da aferoj (bestoj, plantoj, monero kaj kuko ). Ĝi estas uzata por la kuko eble pro simileco al falbaloj de jupo. Laŭ alia versio la nomon elpensis la reĝo Stanisław Leszczyński, kiu prenis la nomon de Ali Babo el Mil kaj unu noktoj.
Elisapie Isaac
Elisapie Isaac (naskita 1977 en Salluit, Kebekio ) estas kanada kantaŭtorino, kantistino kaj reĝisorino (filmistino) kiu loĝas en Montrealo.
Infanaĝo
Elisapie Isaak pasis sian infanaĝon en Salluit, Nunaviko. Ŝi volis fariĝi ĵurnalistino kaj iris al Montrealo en 1999 por sekvi studon en komunikado.
Ŝi havas fortan ligon kun la inuita kulturo de norda Kanado, ĉar ŝi estis adoptita de inuita familio kaj loĝis plurjare en inuita vilaĝo. La patrino estis inuita kaj la patro estis el la kanada provinco Novlando.
Inuitaj kulturaj tradicioj
Kiel multaj junaj inuitoj, Elisapie Isaac sentas sin inter du kulturoj. Grava persono por ŝi estis unu el siaj avoj, kiu instruis al ŝi ke por eviti perdiĝon, oni rigardu la direkton de kiu oni venis. Elisapie Isaac faras kontraston inter sia avo, kiu, laŭ sia esprimo, “rifuzis la donacojn de la blankuloj,” kaj la juna generacio, kiu “akceptis la donacojn,” kaj kies vivmaniero rilatas pli ol antaŭe al usona kulturo kaj malpli al la tradicia kulturo.
La kultura ŝanĝo kaŭzas diversajn problemojn, ekzemple memmortigon kaj problemojn pri la misuzado de mono. Ŝi ne komprenas kiamaniere la inuitoj povos konservi iun version de la aboriĝena kulturo kaj samtempe fariĝi krea ero en la nuna mondo. Laŭ ŝi, Inuitoj devas krei proprajn solvojn, ne nur prunti solvojn de blankulaj kulturoj. Unu ero de la inuita kulturo kiu ankoraŭ bone funkcias estas la lingvo. La izoliteco de multaj inuitaj vilaĝoj kaj la problemoj pri vojaĝado fortigas la situaciojn de indiĝenaj lingvoj. Indiĝenoj kiuj deziras daŭrigi siajn kontaktojn kun la tradicioj uzas la indiĝenan lingvon kiel kontaktilon tra tempo kaj inter samgentanoj. Isaac kantas inuitlingve [inuktitute], angle, kaj france, kaj daŭrigas sian serĉadon pri la diversaj manieroj per kiuj oni povas esti inuka (inuita vicgento) kaj fieri pro tio.
Muzika kariero
Elisapie Isaac fondis la duopon Taima kun Alain Auger. Ilia unua albumo estis publikigita en 2004. La Juno-Premio por "la plej bona indiĝena albumo" estis aljuĝita al ili la sekvan jaron. Isaac verkis la tekstojn de la kantoj komponitaj de Bruno Coulais por la filmo The White Planet (la blanka planedo), kiu ekaperis en la kinejoj en 2006
Filmproduktado
Isaac aperas en la dokumenta filmo Tempo permesanta, filmita en Kangiqsujuaq kaj publikigita en 2003. Li gajnis la Rigoberta Menchu-premion en la "komunumo" kategorio ĉe la Présence Autochtone Festival.
Notoj kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas tute aŭ parte traduko de la samtitola artikolo en la franclingva vikipedio je la 26-a de januaro 2019.
Stephan Schulzer von Müggenburg
Stephan Schulzer von Müggenburg [stefan ŝulcer fon mugenburg], laŭ hungarlingve kutima nomordo Schulzer István estis hungaria aŭstra-kroata mikologo, oficiro. Lia botanika nomo estis Schulzer.
Stephan Schulzer von Müggenburg naskiĝis la en Gornji Viduševac (Kroata reĝlando, Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la  en Vinkovci (Aŭstrio-Hungario, nun en Kroatio).
Biografio
Stephan Schulzer von Müggenburg studis en militista akademio en Olmütz, poste li estis oficiro de la Aŭstra Imperio. Baldaŭ li akiris la rangon kapitano kaj libertempe li interesiĝis pri fungoj. Dum estingo de fajro liaj manoj difektiĝis, tial li estis emeritita. Li ekloĝis en Mohács kaj okupiĝis pri fungoj. Li debutis kiel verkisto pri fungoj en 1845. Dum la hungara revolucio de 1848 li denove estis aktiva soldato, poste li estis gvidanto de armeaj lernejoj, fine en 1852 li denove emeritiĝis kaj retiriĝis al la fungoj. Lia edzino naskis 2 filinojn.
Flin
Flin estas franca situanta en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Flinois.
Pinilla de Jadraque
Pinilla de Jadraque [piNIĝa deĥaDRAke] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La censita loĝantaro en 2016 estis de 53 loĝantoj kaj la denseco estas de 3,99 loĝ/km².
Situo
Pinilla de Jadraque situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de Gvadalaĥaro en la nord-okcidenta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 955 m super marnivelo; je 60 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 13,27 km². La geografiaj koordinatoj estas 41°01′17″N 2°56′30″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 53, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Pinilla de Jadraque, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Pinilla de Jadraque kie oni falis al la nunaj 53.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Lanyon Quoit
La Lanyon Quoit, ankaŭ konata kiel The Giant’s Quoit kaj The Giant’s Table, estas ĉirkaŭ 5500 jaraĝa dolmeno el la neolitiko. Ĝi estas la plej konata quoit en Kornvalo.
Konstrumaniero
La Lanyon quoit konsistas el tri ĉirkaŭ  2,0 m altaj kolonoj, sur kiu kuŝas ĉirkaŭ 13 tunojn peza kovraĵplato. Ĉirkaŭ la rekonstruita ŝtona monumento troviĝas menhiroj.
Historio
1769 William Borlase priskibis kiel unua la konstruaĵon. En la jaro 1815 la konstruaĵo disfalis dum ŝtormo kaj 1824 ĝi estis rekonstruita sub gvido de kapitano Giddy de la reĝa mararmeo.
Bois-le-Roi (Seine-et-Marne)
Bois-le-Roi estas franca situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
(15484) 1999 CU46
(15484) 1999 CU46 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Bois-le-Roi (Seine-et-Marne)
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Bacots.
Sauvigney-lès-Gray
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Lako
vidu ankaŭ lakoj (etno en Dagestano)
Lako estas speco de rezina solvaĵo uzata por surkovri kaj glazurbriligi objektojn (vd. emajlo, glazuro, poluro). Lako estas ankaŭ tiu natura gumo, kiu eliĝas el diversaj arboj de Hindujo. Kvankam historie en iuj landoj rekoniĝis aparta profesio de lakisto, oni nuntempe kutime subsumigas la fakon per la profesia termino farbisto, ĉar lako, se ne tute transparenta, estas speco de farbo.
Laŭ Francisko Azorín lako estas Terebinta aŭ alkohola solvaĵo de rezino uzata por gardi objektojn kontraŭ la malsekeco k. fari ilin brilantajn. Li indikas etimologion el la sanskrita laksha (lako) kaj de tie la araba lak. Kaj li aldonas la terminon laki por kovri per lako.
Priskribo
Lako uzata en lakmetiarto devenas de rezino de lakarbo. Lakarboj estas plurjaraj kaj deciduaj arboj, al kiuj konvenas milda klimato. Ili plejparte kreskas en montregionoj de Shaanxi (Senŝji)-, Hubei-, Sichuan- kaj Guizhou-provincoj de Ĉinio, kaj en Japanio, Koreio, Vjetnamio kaj Birmo. Tio karakterizas lakmetiarton per orienta gusto.
Kiam lakarbo kreskas 8-9 jarojn, eblas rikolti lakon. Ĝenerale oni entranĉas la trunkon, sub gin metinte bambuan tubon aŭ konkon, al kiu lako malrapide elfluas. La primitiva formo de la ĉina ideogramo de lako konsistas el du partoj: Ia supra estas signo de ligno signifanta arbon, la malsupra - signo de akvo signifanta rezinon, inter la du partoj estas du oblikvaj strekoj etenditaj maldekstren kaj dekstren signifantaj bambuajn tubojn, laű kiuj lako elfluas.
Lakarbo estas valora. Ĝia ligno taŭgas por fari ilon tineorezistan; ĝia frukto konvenas por fari vakson; ĝia kerno por elpremi oleon; ĝiaj floro kaj folio estas uzataj kiel drogoj. Kompreneble ĝia lako plej valoras. Kiel gluaĵo, ĝi estas tiel glueca ke en Ĉinio estas la idiotismo "intima kiel gluaĵo el lako" por esprimi la intimecon inter geedzoj; kaj la antikvaj ĉarpentistoj, tanistoj, metalprilaboristoj estis nedisigeblaj de lako. Kiel protektanto, gi estas izolema kaj rezistema kontraŭ malsekeco, putreco, rusto kaj frotado; en la urbo Changsha de Hunan-provinco, en Mawangduia ruino elteriĝis kadavro de dumil jaroj, ties haŭto estas ankoraŭ elasta, tio multe rezultas de la ĉerko kun tri tavoloj da lako.