cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rotiferoj
Ili estis unuafoje priskribita de John Harris en 1696, kaj aliaj formoj estis priskribitaj de Antoni van Leeuwenhoek en 1703. Plej rotiferoj estas ĉirkaŭ 0.1–0.5 mm longaj (kvankam ties grando povas varii el 50 μm al ĉirkaŭ 2 mm), kaj oftas en nesalakvaj medioj tra la tuta mondo kun kelkaj salakvaj specioj; ekzemple, tiuj de la genro Synchaeta.
Kelkaj rotiferoj estas naĝantoj kaj vere planktonaj, dum aliaj moviĝas vermece laŭlonge de subtavolo, kaj kelkaj estas nemovaj, loĝantaj ene de tuboj aŭ gelatenaj fiksuloj kiuj estas ligitaj al subtavolo. Ĉirkaŭ 25 specioj estas koloniaj (ekz., Sinantherina semibullata), ĉu senmovaj aŭ planktonaj. Rotiferoj estas grava parto de nesalakva zooplanktono, kaj grava manĝofonto kaj kun multaj specioj ankaŭ kontribuas al la malkompono de grundorganika materialo. Plej specioj de rotiferoj estas tutmondaj, sed estas ankaŭ kelkaj endemiaj specioj, kiaj Cephalodella vittata el la Lago Bajkalo. Ĵusa strikoda pruvaro, tamen, sugestas ke kelkaj 'tutmondaj' specioj, kiaj Brachionus plicatilis, B. calyciflorus, Lecane bulla, inter aliaj, estas fakte specikompleksoj.
En kelkaj ĵusaj traktaĵoj, rotiferoj estas lokigitaj kun Acanthocephala en pli granda klado nomata Syndermata.
Chapada de Areia
Chapada de Areia estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 1.335 loĝantojn en 2010.
Quand mourut Jonathan
Quand mourut Jonathan ("Kiam mortis Jonathan") estas romano de la franca verkisto Tony Duvert, aperinta en 1978 ĉe la eldonejo Minuit. La verko rakontas la pedofilian rilaton inter 28-jara artisto, Jonathan, kaj 6-jara knabo, Serge. La argumento baziĝas sur la rilato, kiun la aŭtoro mem havis en la somero 1978 kun 8-jara knabo. Aperis tradukoj en la anglan, germanan kaj italan.
Intrigo
Jonathan estas 27-jara artisto loĝanta en Parizo kiu amikiĝas kun senedza patrino kaj ŝia 6-jara filo, Serge. Kiam Serge estas 8-jara, lia patrino petas de Jonathan, ke li zorgu pri li dum unu semajno, kiun ili pasigas kune ĉe Jonathan, en la suda Francio.
Jonathan kaj Serge iĝas intimaj amikoj. Jonathan, enamiĝinta al la knabo, restas konsternita kiam Serge revenas Parizon. Ili renkontiĝas denove kiam Serge estas 10-jara, kaj ilia rilato daŭras. Dum Jonathan kaj Serge restas separitaj, la seksa parto de la deziroj de Jonathan ekdominas lian konduton. Fine li serĉas aliajn junulojn; li estas rifuzita de iuj kaj ne trovas veran kontentigon en la seksrilatoj kun la aliaj.
Serge, senpatra kaj deprimita ĉe lia dista kaj humiliga patrino, decidas fuĝi por esti apud Jonathan. Li startas por trovi lin, sed trovas sin superita de malespero, kaj kiam en la nokto li troviĝas antaŭ vigla vojo kiun li devas transiri, li memmortigas sin ĵetante sin sub plenrapidan veturilon.
Sagia el Hamra
Sagia el Hamra estis hispana protektorato en norda Hispana Saharo (nuntempe, Okcidenta Saharo), nomata laŭ rivero Al-Ŝagija Al-Hamra. La alia pli suda teritorio kiu formis la hispanan kolonion de Okcidenta Saharo estis Orrivero.
Schnellerts
La fortikaĵo Burg Schnellerts estas ruino de mezepoka fortikaĵo en la nordokcidenta parto de la arbaroriĉa mezalta montaro Odenwald (Odenvaldo). Ĝi troviĝas sur la areo de la komunumo Fränkisch-Crumbach en la distrikto Odenwald - en la sudo de la federacia lando Hesio de Germanio. Relative malmulto de la eksa konstruaĵo estas postrestinta.
Historio
Pri la fortikaĵa ruino Schnellerts ekzistas multaj legendoj, sed apenaŭ iuj historie fidindaj skribaj informoj. La historiaj informoj pri gix fontas el arkeologiaj elfosadoj kaj esploradoj inter la 18-a kaj 20-a jarcentoj.
La fortikaĵo sur la odenvalda monto Schnellerts probable ekestis komence de la 13-a jarcento kaj detruiĝis ĉirkaŭ la jaro 1400. Dum la jaro 1426, kiam dokumento nomas la lokon de la fortikaĵo "herbejo", ĝi jam estas detruita.
Unuafoje dum la jaro 1742 - en la "protokoloj de Reichenbach" - aperas skriba mencio pri fantomo de eksa kavaliro, kiu posedis la fortikaĵon, kaj kiu nun post noktomezo kun armeo de soldataj fantomoj fluge rajdas ĉirkaŭ la ruino kaj tra la farmbienoj proksimaj.
Pleš
Pleš, hungare Fülekpilis estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
Situo
La vilaĝo situas en montetaro, fine de sakovojo, laŭ la hungara landlimo. Fiľakovo troviĝas aere 7, voje 19 km-ojn for.
Schnellerts
Historio
Post kiam dum la jaro 1972 okazas neprofesiaj elfosaĵoj sur la monto, tri jarojn poste ekestas scienca asocio, kies celo estas restaŭri la ruinon. Ĝis la jaro 1990 la plej multaj restintaj mureroj estas restaŭritaj kaj konservitaj. Dum 1991 okazas aldonaj sciencaj arkeologiaj elfosaĵoj, kies rezultoj spekteblas en eta muzeo en la historia urbodomo de la najbara komunumo Brensbach.
Pleš
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1246 en formo "Pelys". Inter 1554-1594 la regiono apartenis al Turka Imperio. En 1910 loĝis tie 558 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Fülek, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 224 da homoj, (115 hungaroj, 106 slovakoj).
Famuloj
En la iama Fülekpilis naskiĝis hungara profesoro István Bencsik.
Giovanni Formisano
Giovanni FORMISANO (Katanio, la 24-an de oktobro 1878 - Katanio, la 22-an de decembro 1962) estis itala poeto, kiu komponis en sicilia lingvo. Li studentiĝis ĉe la Teknika Departemento pri Vendoj de Katanio kaj laboris kiel domzorganto en Via Antonino di San Giuliano. Li geedziĝis kun Maria Polano de Cagliari kaj el ilia geedziĝo Davide, Lucia kaj Alba naskiĝis. Li estis vic-redaktisto de la satira gazeto Lei è lario kaj ankaŭ verkis por aliaj gazetoj, inkluzive Il Marranzano, Torcia a ventu, D'Artagnan, Po 'tu cuntu, kaj tiel plu. Lia poezio estas klara kaj hela, diktita de la sincera kanto de la animo. Li estis verkisto de sicilaj kantoj: E vui durmiti ancora, Luntananza, Taurmina, Prijeri perdita, Varcuzza abbannunata, Lavannara, A me matri, Sirinata, Sacciu. Liaj komedioj traktas sociajn temojn en satira vejno. Li mortis en Katanio la 22an de decembro 1962.
Mercero
Mercero estas la tuto de la varoj necesaj al la kudrado, trikado, vestfarado kaj similaj. (NPIV)
Al la mercero apartenas aĵoj kiel rubandoj, bendoj, fadenoj, flikaĵoj kaj similaj sed ankaŭ zipoj, butonoj, pingloj kaj kudriloj, pinglokuseneto, malkudrilo, fingringoj kaj aliaj etaj artikloj, kiel mezurbendo kaj tajlorkreto.
Michael Fuss
Michel Fuss (fus), Fusz estis saksa flaŭroesploristo, instruisto, pastro en Transilvanio naskita en Sibio la 5-an de oktobro 1814 kaj mortinta en Nagycsűr la 17-an de aprilo 1883. Li estas pli aĝa frato de entomologo Karl Adolf Fuss.
Kariero
Michel Fuss studis protestantan teologion en Vieno. Reveninte li estis bazlerneja instruisto en Nagycsűr, poste instruisto de la evangelia gimnazio de Sibio, de 1854 ĝia kunrektoro. Li estis pastro de 1861 en Fenyőfalva, poste de 1878 denove en Nagycsűr. Li komencis priokupiĝi pri botaniko en Sibio. Li estis fondinto de la unuiĝo de Siebenbürger Verein für Naturwissenschaften (Transilvania Naturscienca Unuiĝo). (Természettudományi Egyesület).
Tommaso Aversa
Tommaso AVERSA (Mistretta, 1623 - Palermo, 1663) estis itala poeto kaj dramisto. Disĉiplo de Ortensio Scammacca, li kultis la studon de la klasikaĵoj. Diskreta tradukisto de Vergilio, li estas precipe memorata pro iuj komedioj, en kiuj li hontigis malfortecojn kaj difektojn de la Palermo de la epoko.
Aversa, kiu ankaŭ verkis komediojn en italaj kaj sanktaj dramoj kun influo de la jezuita teatro, estas konata kiel la aŭtoro en la sicilia lingvo de La notti di Palermu (1638): la verko, konsiderata inter la plej gravaj verkoj de la regiona teatro de la 17-a jarcento, estas la plej malnova konservita teksto de la sicililingva teatro. Kelkajn jarojn antaŭ ol li mortis, inter 1654 kaj 1660 li ankaŭ tradukis de Vergilio la Eneadon al la sicilia, igante ĝin oktavoj kaj publikigante ĝin en tri volumoj.
Kastora Klubo de Esperanto
Kastora Klubo de Esperanto estas Esperanto-klubo por ĉiuaĝaj komencantoj, kiuj lernas aŭ konas Esperanton, kaj ankaŭ por Esperanto-instruantoj. Ĝi estas fondita fare de J.H. Sullivan el Britio. Nuntempe la klubon gvidas Barbara Chmielewska el Pollando. La aneco estas senpaga.
Tommaso Aversa
Li mortis en Palermo en 1663, frapita de apopleksio.
Anton Flettner
Anton FLETTNER (1-an de novembro 1885 en Eddersheim ĉe Frankfurt am Main - 25-an de decembro 1961 en Usono) estis - komence - instruisto, poste inĝeniero kaj inventisto.
Kvinstria ajmofilo
Disvastiĝo
Tiu nearktisa paserina birdo troviĝas ĉefe laŭlonge de oriento de la regiono de la Kalifornia Golfo kaj de kontinenta regiono ĉe Pacifika Oceano de okcidenta Meksiko laŭlonge de la Okcidenta Patrinmontaro, el nordoriento de Sonoro al Ĥalisko, kun reprodukta teritorio kiu etendas al suda pinto de Usona ŝtato de Arizono, la Okcidenta Patrinmontaro  inklude la teritoriojn de la Madreaj arbarinsuloj, de sudorienta Arizono, pleja sudokcidenta Nov-Meksiko, kaj norda Sonoro. Resume loĝas ĉefe en la montoj de okcidento de Meksiko kaj pli rare en sudokcidenta Usono.
Anton Flettner
En naskiĝloko de Anton Flettner (Flettner-vilao) estas hodiaŭ lokigita la urba infanĝardeno de Eddersheim.
Kvinstria ajmofilo
Aspekto
Estas specio 14 cm longa, kies nomo estas kialigita de kvin blankaj strioj en kapo: po unu super ĉiu okulo kaj tri en la gorĝo, tiuj lastaj dividitaj inter si de du nigraj trianguloj. La kvin strioj estas pli klare videblaj el frunta rigardo. La vangoj, beko kaj flankoj estas grizaj. Ankaŭ la brusto estas griza, sed kun nigra triangula makuleto centre, kiu limas kun blanka centra ventro kiu havas grizajn flankojn. La dorso estas pli grizbruna.
Anton Flettner
Li prezentis en aĝo de 29 jaroj direkteblan torpedon al la mararmeo, kiu estis rifuzita same kiel alia inventaĵo (1915) pri teledirektebla batalaŭto. La oficiroj pensis tion nerealigebla.
Kvinstria ajmofilo
Aspekto
La kanto estas varia, sed simila al tiu de la Strigorĝa amfispizo.
Anton Flettner
Li evoluigis laŭ ekzemplo de la ventoturbino de Savonius mem-aerumigan sistemon. Tiu aerumigilo estis vaste uzata de la 1930-aj ĝis la 60-aj jaroj en ŝarĝaŭtoj, autobusoj, fervojaj vagonoj kaj ŝipoj. Ĝin produktas ankoraŭ la londona entrepreno Flettner Ventilator Limited.
Kvinstria ajmofilo
Kutimoj
La kutima vivejo estas mezaltaj lokoj kun arbustoj kaj paŝtejoj, aridaj rokaj montetoj kun densa arbustaro.
La ino demetas 2-4 bluecajn ovojn, punktecajn je bruna, en izolita tasforma nesto el herbo kaj bastonetoj ege kaŝita en bazo de arbusto.
Anton Flettner
Ekspozicio
La Flettner-rotoro – ĉu estas fiaska invento? - speciala ekspozicio en la germana teknika muzeo Berlino de 2a februaro ĝis 1a aŭgusto 2010
Kvinstria ajmofilo
Kutimoj
Tiu meksika specio estis unuafoje trovata en Usono sude de Tucson en 1957. El tiam ĝi estis vidata foje norde de la limo, foje manĝigantajn idojn.
La Kvinstria ajmofilo estas regula viktimo de Nestoparazitado fare de molotroj.
Stephen Colbert
Stephen Tyrone COLBERT /koʊlˈbɛɹ/ (naskiĝis la ) estas usona komediisto, satiristo, aktoro kaj verkisto, konata pro sia ironia stilo (precipe en lia portretado de konservativaj politikaj ekspertoj), kaj pro sia pokervizaĝa komedia livero.
Lia karaktero, portretis ĉiunoktan en televido programo The Colbert Report (La Raporto Colbert), estas paskvilo sur dekstrula politiko en Usono. Lia malafabla masko malpruvas naiva amo al Usono, kaj fervora antipatio de intelekta debato.
Tiberiado
Tiberiado (Hebree טבריה Tverja; arabe طبرية ; france Tibériade; angle Tiberias) estas urbo en Israelo, sur la okcidenta bordo de la Galilea lago Kinneret (alinome Tiberiada lago au Galilea maro). Ĝin fondis en la jaroj 17-22 Herodo Antipas, filo de reĝo Herodo la Granda. La urbo estis nomita honore al la romia imperiestro Tiberio.
Tiberiado estas rigardata kiel unu el la judaj Kvar Sanktaj Urboj, kun Jerusalemo, Safed, kaj Hebron
La urbo havas ĉirkaŭ 40 000 loĝantojn.
Partneraj urboj
La partneraj urboj de Tiberiado estas
Korikanĉa
Korikanĉa estis elstara templo de la suno en Kusko. Ĝi estas parte detruita kaj anstataŭita de la preĝejo de Santo Domingo. Ĝis nun ĝi entenas belegajn, netuŝitajn inkajn templojn (de la steloj, de la luno).
Renault 4CV
La Renault 4CV estas aŭtomobilo produktita de Renault de 1947 ĝis 1961.
Derendingen SO
Derendingen estas komunumo en la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 5,938 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Emmen troviĝas proksimume 4 kilometrojn sudoriente de la kantonĉefurbo Soloturno. La komunumo situas en la Svisa Mezlando en la flotebenaĵo oriente de la rivero Emme. Tra la komunumo fluas la rivereto Grüttbach kiu fluas paralele al Emme kaj en la norda najbarkomunumo Luterbach alfluas al Aro.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,62 km², de kiuj 26,7% estas kovritaj de arbaro, 39,1% servas por agrikulturo kaj 14,8% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en nordo al Luterbach, en oriento al Deitingen, Subingen kaj Oekingen, en sudo al Kriegstetten kaj Gerlafingen, kaj en okcidento al Biberist kaj Zuchwil.
Trafiko
Sur la teritorio de la komunumo Derendingen situas la aŭtoŝosekruco Luterbach de la svisaj aŭtovojoj A1 kaj A5], al kiuj ambaŭ la komunumo havas facilan aliron.
La konekton al la publika trafikreto sekurigas loka aŭtobuslinio al Soloturno.
En la jaro 1964 estis inaŭgurita en Derendingen stacidomo ĉe la fervojlinio de Herzogenbuchsee al Soloturno. En la jaro 1992 la fervojlinio estis fermita. Ĝi estis reaktivita en la jaro 2008 sed nun uzatas por la rapidtrajnoj de Fervojo 2000 kaj ŝarĝtrajnoj, kaj ne haltas regionaj trajnoj en Derendingen.
Historio
La unua dokumenta mencio de Derendingen datiĝas el la jaro 1291 kiel Therendingen. En 1294 la komunumo estis denove menciita kiel de Teradingen.
Estis trovitaj en Derendingen restaĵoj el la bronzepoko kaj de romia bieno.
En mezepoko Derendingen apartenis al la Grafoj de Buchegg. La posedaĵo transiris en la jaro 1347 al la Monaĥejo Sankt-Ursen. Ek de la 15-a jarcento la urbo Soloturno posedis la malaltan jurisdikcion super Derendingen, kaj atribuis la komunumon al la voktejo Kriegstetten. La supera jurisdikcio restis ĝis la Helveta Revolucio ĉe Berno. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 gix 1803 la komunumo apartenis al la distrikto Biberist. En la jaro 1803 ĝi estis atribuita al la distrikto Kriegstetten, kiu estis alinomita en la jaro 1981 al distrikto Wasseramt.
Urano
Urano havas plurajn signifojn:
Giorgio Silfer
Giorgio SILFER (elp. Ĝorĝo Silfer, naskiĝis la en Milano, Italio) estas pseŭdonimo de Valerio ARI, doktoro pri modernaj lingvoj (1982) kaj beletristiko (1987). Li estas lingvoinstruisto, organiza konsilisto, verkisto kaj publicisto, kaj unu el la ĉefaj iniciatintoj de la Esperanta Civito.
Silfer kunfondis en 1970 la revuon Literatura Foiro. En 1980 li kunfondis la kooperativon de Literatura Foiro, kiu posedas kaj eldonas la menciitan revuon, kaj ekde 1997 ankaŭ la gazeton Heroldo de Esperanto. Ĉe la 36a Internacia Junulara Kongreso de TEJO en 1980 Silfer, kune kun Jouko Lindstedt kaj Amri Wandel lanĉis la Manifeston de Raŭmo.
Verkaro
Giorgio Silfer verkis tri poemarojn, multajn teatraĵojn, romanon, plurajn literatursciencajn kaj interlingvistikajn librojn. Li gajnis interalie Premion "La Verko de la Jaro" en 1977 kaj estis proklamita en 1984 Florluda Majstro, pro la multaj sukcesoj ĉe Internaciaj Floraj Ludoj.
Kritiko
. Inter ili, dum la 1990-aj jaroj, la hispano Jorge Camacho karikaturis lin en la pamfleto La Majstro kaj Martinelli (1993) kaj kritikis liajn ideojn en La liturgio de l' foiro. Silfer neniam donis publikan atenton al Jorge Camacho.
Jouko Lindstedt, la alia verkinto de la Manifesto de Raŭmo, opinias ke Silfer predikas sub la nomo "Raŭmismo" ideologion kun malmulta rilato al tiu Manifesto. Tamen en julio 2006 Lindstedt publike distanciĝis de la Manifesto mem, kondamnante en ĝi du "erarojn". Tial Giorgio Silfer komentariis en HeKo n-ro 306: "Ne estas vere, ke kolego Lindstedt interpretas alimaniere la Manifeston: simple li ne plu konsentas pri ĝia enhavo".
Eksteraj ligiloj
Verkoj de kaj pri Giorgio Silfer en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo
Recenzoj de Enkonduko al literatura kritiko fare de
Jorge Camacho: La liturgio de l' foiro
Jorge Camacho: La Majstro kaj Martinelli
William Lassell
Li malkovris la saturnan sateliton Hiperiono, la uranajn satelitojn Arielo kaj Umbrielo, kaj la neptunan sateliton Tritono.
Li konstruis observatorion ĉe Liverpulo kaj, en 1855, en Malto.
Koszęcin
Koszęcin [kɔˈʂɛnt͡ɕin] (en germana Koschentin) estas vilaĝo en Distrikto Lubliniec, Silezia Provinco, en suda Pollando. Ĝi estas la sidejo de la gmina (administracia distrikto) nome Gmina Koszęcin. Ĝi kuŝas proksimume je 13 kilometroj sudoriente de Lubliniec kaj je 43 km norde de la regiona ĉefurbo Katowice. La vilaĝo havas 4,471 loĝantojn.
10477 Lacumparsita
10477 Lacumparsita estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
La Cumparsita estas kanzono, rigardita kiel "Himno de la Tango", kreita kaj verkita de la urugvaja komponisto Gerardo Matos Rodríguez (1897–1948). Ĝi estis ludita la unua fojo en 1917 en Montevideo, kie okazis la Kunveno pri Asteroidoj? Kometoj kaj Meteoroj en 2017.
2166 Handahl
2166 Handahl estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.
Nomo
Ĝia nomo honoras Violet Handahl Green, patrino de la usona astronomo Daniel W. E. Green.
Listo de asteroidoj (35001–36000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 35001 ĝis 36000.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Neuenhof
Neuenhof havas plurajn signifojn:
Karl Adolf Fuss
Karl Adolf Fuss (fus), Fusz estis saksa zoologo (entomologo), instruisto, pastro en Transilvanio naskita en Sibio la 23-an de oktobro 1817 kaj mortinta en Szászújfalu la 1-an de julio 1874. Li estas pli juna frato de botanikisto Michael Fuss.
Kariero
Karl Adolf Fuss studis teologion kaj natursciencojn en Berlino. Li revenis en 1837 Sibion kaj apud sia pli aĝa frato plue priokupiĝis natursciencojn. De 1846 li laboris en la Biblioteko Bruckenthal, samtempe li estis instruisto pri fiziko de la gimnazio de Sibio. En 1866 li estis pastro en Holcmány, poste en Sibio. Li studis precipe la insektmondon de Transilvanio. Kune kun kelkaj siaj amikoj li fondis en 1849 la unuiĝon Siebenbürger Verein für Naturwissenschaften, kies li estis dum pluraj jaroj sekretario, poste ĝia prezidanto.
Biskupice (distrikto Lučenec)
Biskupice, hungare Fülekpüspöki estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
21641 Tiffanyko
21641 Tiffanyko estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Biskupice (distrikto Lučenec)
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Fiľakovo-Salgótarján. Biskupice preskaŭ kontaktiĝas kun Fiľakovo, kiu troviĝas 2 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1246, en 1294 la tiama nomo estis "Puspuky". La kampoj longe apartenis al ĉefepiskopejo de Esztergom. Inter 1554-1594 la regiono apartenis al la Turka Imperio. Fortikaĵo de Fülek ricevis la akvon de tien laŭ akvodukto. En 1910 loĝis tie 718 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Fülek, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1110 da homoj, (681 hungaroj, 211 slovakoj).
21641 Tiffanyko
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Tiffany Sain-Yee Ko, kiu gajnis en 2005 la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Terre Haute South Vigo High School de Terre Haute (Indianao, Usono).
Zsuzsanna Erdélyi
Zsuzsanna Erdélyi [ĵuĵana erdEji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Erdélyi Zsuzsanna estis hungara etnografo, ordinara membro de Hungara Arta Akademio (2011). Ŝia geedziĝa nomo estis Dobozy Elemérné, ŝia avo estis János Erdélyi, ŝia filino estis Borbála Dobozy. Zsuzsanna Erdélyi naskiĝis la en Komárno (Ĉeĥoslovakio), ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Zsuzsanna Erdélyi apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Ŝi maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, krome li studis pianadon en muziklernejo. Ŝi studis en la lernojaro en 1939 en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József, poste ŝi akiris diplomojn en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1944 kaj 1945. Intertempe en 1943 ŝi studis en Romo helpe de stipendio. Inter 1944-1948 ŝi havis posteneton en ministerio, poste ŝi estis forigita. Ŝi edziniĝis en 1948. Inter 1953-1963 ŝi estis etnografo en la kulturministerio, inter 1964-1971 en la etnografia muzeo, inter 1971-1987 en Hungara Scienca Akademio. Ŝi pensiuliĝis en 1987, tamen ŝi laboris plu ĝis 1990 en filozofia instituto. Ŝi okupiĝis pri malnovaj popolaj preĝoj. Ŝi naskis 4 gefilojn inter 1949-1955. Ŝi ricevis premiojn inter 1983-2014, el kio elstaras premio Kossuth en 2001.
Szákszend
Geografio
Szákszend situas en valo, laŭ traira flankovojo, laŭ iama fervojo Tatabánya-Pápa. Mór troviĝas 16 km-ojn, Kisbér 18 km-ojn for.
Historio
Szákszend naskiĝis post kuniĝo de vilaĝoj Szák kaj Szend en 1984. La komunaj lernejo de 1962, infanĝardeno de 1979 formiĝis.
Szák
La unua mencio devenis el 1281 en formo Zaak. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Post la turka erao grafo Francisko Nádasdy venigis slovakojn por refondi la vilaĝon. La bienoj en la 18-a jarcento apartenis al familio Esterházy. Estis tie fiŝlago, akvomuelejo, uzinoj por segado kaj briko. Incendio okazis en 1892.
Szend
La komunumo estis loĝata de romianoj. La unua mencio devenis el 1421 en formo Zend. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1543. Post la turka erao familio Esterházy venigis slovakojn kaj hungarojn por refondi la vilaĝon. En 1809 la francoj okupis la vilaĝon. Okazis incendio en 1856.
Distrikto Bumthang
Bumthang (dzonke བུམ་ཐང་རྫོང་ཁག) estas unu el la 20 distriktoj de Butano. Ĝi kovras areon de 2.990 km² kaj en ĝi loĝis 21.700 personoj en 2005. La ĉefurbo estas Jakar.
Bumthang estas la plej historia distrikto kaj tiu kiu havas pli da antikvaj temploj kaj sanktaj lokoj de budhismo. Bumthang konsistas el kvar montaraj valoj Ura, Chumei, Tang kaj Ĉoeĥor, kvankam oftela tuta distrikto estas konata kiel Bumthanga valo.
"Bumthang" estas rekte tradukata kiel "bela kamparo"mm.
(7654) 1991 VV3
(7654) 1991 VV3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Bezděkov (distrikto Klatovy)
Bezděkov (Besdiekau) estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en regiono Plzeň, distrikto Klatovy. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1331.
WordPress
WordPress estas libera bloga programaro verkita en PHP kaj uzanta MySQL-datumbazon. Ĝi estas distribuita laŭ GPL kun malfermitaj kodoj kaj senpage uzebla.
WordPress estas projekto de la firmao Automattic. Ĝi subtenas nur unu blogon por unu instalo, sed estas disponebla ankaŭ multuzanta versio (Wordpress MU).
WordPress MU
WordPress MU (angle: MultiUser, esperante: MultUzanta) estas enhav-mastruma sistemo subtenata multajn blogojn por ĉiu instalo. Ĉiu blogo estas redaktebla el ĝiaj normalaj administropaĝoj sed ankaŭ el unu ĉefa administropaĝo.
Programistoj
Ĉefaj programistoj estas Ryan Boren kaj Matt Mullenweg. Matt Mullenweg kaj Mike Little fondis la projekton.
Ĉefaj kontribuantoj estas:
Esperantlingva versio
Bertilo Wennergren publikigis esperantlingvajn versiojn de WordPress. La lasta kiun li tradukis estas versio 2.5.1.
Cristalândia
Cristalândia estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 7.234 loĝantojn en 2010.
WordPress
Esperantlingva versio
En 2014, sub gvidado de Cindy McKee, la laboro rekomenciĝis kaj novaj teamanoj aliĝis.
ISO 3166-2:PW
ISO 3166-2:PW estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Palaŭon. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas PW, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de Palaŭo. La dua parto estas tri ciferoj.
18785 Betsywelsh
18785 Betsywelsh estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Elizabeth Jean Welsh, kiu gajnis la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri scienco de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la Proctor High School en Proctor (Minesoto Usono).
Mariana (Cuenca)
Mariana [MarJAna] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas marianero. La censita loĝantaro en 2016 estis de 288 loĝantoj kaj la denseco estas de 7,21 loĝ/km².
Situo
Mariana estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Serranía Media-Campichuelo kaj Serranía Baja en la centra parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 950 m super marnivelo; je malpli ol 12 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 39,96 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°10′00″N 2°08′43″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Mariana, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Mariana; sed poste la proksimeco al la ĉefurbo rekuperis la loĝantaron al la nunaj 288.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj, ĉefe pro proksimeco al la provinca ĉefurbo.
Tambo Machay
Tambo Machay
Interesa ruina Inka apud Cuzco. La nomo signifas "Bano de l'inka-o"
vidu Cuzco
Oranienbaum-Wörlitz
Oranienbaum-Wörlitz estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wittenberg de la federacia lando Saksio-Anhalto kaj ekestis la 1-an de januaro 2011 per administra kunigo de la urboj Oranienbaum (kun urboparto Goltewitz kaj arbara teritorio Kapen) kaj Wörlitz kun la ĉirkaŭaj neurbaj komunumoj Brandhorst, Gohrau, Griesen, Horstdorf, Kakau, Rehsen, Riesigk kaj Vockerode - ĉiuj partoj antaŭe konsistigis la komunumaron Wörlitzer Winkel. Fine de la nova urbo havis  loĝantojn.
Parto de la urba teritorio estas interalie la parko de Wörlitz, parto de la Ĝardena regno Dessau-Wörlitz listigata kiel monda kultura heredaĵo de UNESKO, kaj Kastelo Oranienbaum, unu el kvar "devenaj kasteloj" de la nobela dinastio Oranje-Nassau al kiu apartenas la reganta reĝa familio de Nederlando.
Masakro de Kurapati
Kurapati (Курапаты) estas la arbara zono ĉirkaŭ la urbo Minsko, kie dum la terora epoko (1937-1941) de Josif Stalin sovetuniaj armeanoj masakris grandan nombron da belorusoj kaj poloj. La amasmurdo estas parto de tiuepoka genocido kontraŭ la belorusa kaj pola nacioj.
La ejon de la masakro, kiu konsistas el pli ol 500 tombejoj en areo de 3 ha, malkovris Zianon Pazniak en la jaro 1988, sed sekvis elfosadoj ankaŭ en 1994, 1997 kaj 1998 kiuj konfirmis la masakron sed la interpretado de la amasbuĉadoj restis diskuteblaj en Belorusio. La malkovro estis unu el plej gravaj kaŭzoj por batalado pri la sendependeco de Belorusio. Sovetianoj masakris kaj entombigis tie inter 30 000 ĝis 200 mil personojn de la nacioj belorusa kaj pola. Estas tie ankaŭ multe da katolikaj, judaj kaj ortodoksaj pastroj. La masakritaj personoj estis ĉefe belorusaj inteligenculoj kontraŭaj al la reĝimo kaj strebantaj ricevi sendependecon. En kelkaj tomboj oni trovis ankaŭ polajn inteligenculojn kaj soldatojn. Temas pri genocido kontraŭ ambaŭ nacioj. Tiu memorloko estas malmulte konata en Belorusio kaj moMntras kiom kruela povas esti totalisma reĝimo.
Ĝis nun la belorusa registaro ne opinias la ejon historie aŭ kulture valora. Antaŭ kelkaj jaroj oni ekvolis konstrui tie aŭtoŝoseon, sed multaj belorusoj kontraŭis fervore al tio. Ĉiujare belorusaj civitanoj rememoras la pereintojn de la stalinisma genocido lasante krucojn, kandelojn kaj aliajn aĵojn de memoro, kvankam aliflanke ĉiam troviĝas nekonataj personoj, kiuj detruas ĉion dum la jaro. La polico ne intervenis eĉ kiam nekonatoj detruis benkon donitan de Bill Clinton – "de la usona nacio al la belorusa".
Nuntempe la belorusa registaro almenaŭ agnoskas la ekziston de la amasmurdo. Antaŭ la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento la ŝtataj aŭtoritatoj asertis, ke temis pri faro de nazioj. Nun la postkomunisma registaro celtrafe ne mencias ke temas pri genocido fare de sovetianoj.
Kuiroleo
Kuiroleo estas oleo de vegetala deveno, aŭ pli rare de animala deveno, kiu kutime restas en likva stato je ĉambra temperaturo, povas esti konsumita de personoj kaj uzita en kuirarto.
Kelkaj el multaj tipoj de vegetalaj oleoj estas jenaj: el olivo, el palmo, el sojo, el kolzo, el kukurbosemo, el maizo, el sunfloro, el kartamo, el arakido, el vinbersemoj, el sezamo, el arganio, el rizo-ŝelo ktp. Ili estas uzitaj por kuriado kun aliaj manĝeblaj elementoj. Eblas uzi ankaŭ la majoritaton de tiuj oleoj ĉefe por kondimenti salatojn kaj prepari saŭcojn kaj spicaĵojn kiel ajloleo, majonezo, ktp.
En kuirarto, la ĝenerala termino «vegetala oleo» estas uzata por etikedi produkton komponitan de preciza oleo (kiel por ekzemplo tiu el kolzo) aŭ per mikso de variaj oleoj, ofte sur bazo de oleoj el palmo, maizo, sojo aŭ sunfloro.
Kuiroleoj povas esti aromigitaj metante en lli freŝajn herboj, pipron, ajlon kaj aliajn kondimentojn dum iom da tempo. Tamen, oni devas atenti kiam oni stokas aromigitajn oleojn por eviti la kreskon de Clostridium botulinum (nome la bakterio kiu produktas la toksinojn kiuj okazigas botulismon).
Maria Grodecka
Maria GRODECKA (naskiĝis la 31-an de januaro 1926, mortis la 5-an de novembro 2005) – pola verkistino, popularigantino de vegetarismo.
Vivo
Ŝia patrino estis kuracistino kaj la patro juristo. Kiel la 15-jara knabino komencis labori konspire, estis ankaŭ membrino de Pola Enlanda Armeo. Ŝi partoprenis en la ribelo de Varsovio. Post fino de studoj ĉe Varsovia Universitato kaj defendo de magistra tezo ŝi en 1972 doktoriĝis kaj eklaboris en lernejoj instruante la anglan kaj filozofion. En la 80-aj jaroj fascinis ŝin ideo pri vegetarismo, kiun ŝi komencis popularigi en Pollando verkante artikolojn kaj librojn.
Publikaĵoj
Vegetarismo:
Filozofio:
Tradukoj:
Mbabano
Mbabano (angle Mbabane, svazie ÉMbábáne ) estas la administra ĉefurbo de Svazilando, tamen la reĝa kaj parlamenta ĉefurbo estas Lobambo. Ĝi havas proksime 70.000 loĝantojn. Ĝi situas laŭ la same tiel nomata rivero Mbabano kaj ĝia riverido, en la montaro Mdimboj.
Neuenhof AG
Geografio
Neuenhof situas sude de la distriktĉefurbo Baden, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas, ĉe la sudokcidenta bordo de la rivero Limato kaj la orienta deklivo de la montoĉeno Heitersberg. La svisa aŭtovojo A1 tranĉas la komunumon al du partoj.
Mbabano
Historio
Ekde 1902 la loko estis administrejo, ĉar la klimato estis tre bona. En 1964 fervoja linio por liveradi ercojn ekfunkciis. Lobambo estas centro de komerco por la loka regiono. Stano, fero kaj oro estas minataj apude.
Neuenhof AG
Geografio
La teritorio de la komunumo entendiĝas sur areo de 5,37 km², de kiuj 2,77 km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,42 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas en alteco de 702 m s.m. sur la kresto de Heitersberg, la plej malalta punkto ĉe la brodo de Limato je alteco de 360 m s.m.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Neuenhof limas en nordo al Vetingo, en nordoriento al Würenlos, en sudoriento al Killwangen, en sudokcidento al Oberrohrdorf, en okcidento al Fislisbach, kaj en nordokcdento al Baden.
Trafiko
La komunumo disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A1, kiu pasas meze tra la ĝi, kaj pasas tra ĝi ankaŭ la kantona ĉefvojo de Baden al Zuriko.
Historio
La unua dokumenta mencio de Neuenhof datiĝas el la jaro 1393 kiel ob dem nuiwem Hof.
En mezepoko Neuenhof troviĝis sub habsburga regado. Kiam en la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Neuenhof estis atribuita al la voktejo Vetingo de la Grafejo Baden. Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio Argovio estis kun helpo de francaj trupoj liberigita de la ĵurkomunuma servuteco, Neuenhof dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden. Per la restaŭracio de la jaro 1803 Neuenhof fariĝis komunumo de la distrikto Baden en la nove fondita Kantono Argovio.
SKB-Bank Arena
SKB-Bank Arena (СКБ-Банк Арена, ĝis la — Uralmaŝ) estas futbala stadiono en Jekaterinburgo, ĉefa stadiono de klubo Ural. Ĝi havas 10000 lokojn.
Fahren (distrikto Plön)
Fahren estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Plön de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Probstei, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kies administra centro estas la urbo Schönberg.
Stacio Hatsushiba
Stacio Hatsushiba (japane: 初芝駅 [Hacuŝiba-eki], angle: Hatsushiba Station) estas fervoja stacio en Higaŝi-ku, Sakaj, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Nankai: Linio Nankai-Kōya.
Nacia parko
Nacia parko estas parko de naturrezervejo sub ŝtata protekto.
En la jaro 1872 en Usono estis fondita la unua nacia parko de la mondo: Nacia Parko Yellowstone. De tiam ekestis pli ol 1600 naciaj parkoj en ĉiuj kontinentoj - por konservi kaj protekti specialajn biotopojn, rarajn speciojn aŭ pejzaĝojn.
Nuntempe naciaj parkoj protektas ekologiajn procedadojn – la celo estas gardi sekura la naturon en sia tuto. Bestoj, plantoj kaj pejzaĝoj povu evolui sen ĝena homa influo. Ekzemple la 13 germanaj naciaj parkoj situas en arbaroj aŭ altmontaroj, en lag- aŭ riverpejzaĝoj, apud la nordmara aŭ balta bordoj. Tiamaniere eksterordinaraj natur- aŭ kulturpejzaĝoj estas aparte protektitaj.
Paysage de fantaisie
Paysage de fantaisie [Pejzaĵo de fantazio] estas romano de la franca verkisto Tony Duvert, publikigita en januaro 1973 de la eldonejo Éditions de Minuit. En 1973 ĝi ricevis la Premion Medicis.
Intrigo
En kampo-domo, infanoj estas trejnitaj por prostituado.
Kuvajto en la Olimpikoj
La teamo ĝis la stato de somero 2022 atingis ekzakte tri medalojn: Temas pri  3 bronzaj medaloj atingitaj en 2000, 2012 kaj 2020 (2021). Per tio sume la teamo en ĉiuj olimpikoj havas la 146-an rangon.
Kunordigas la teamon la Kuvajta Olimpika Komitato.
Fernando la 2-a (Aragono)
Fernando la 2-a de Aragono, la Katolika aŭ Ferdinando la 2-a (Sos del Rey Católico, la - Madrigalejo, la ), estis reĝo de Aragono kaj de Kastilio (kiel Fernando la 5-a).
Biografio
Li estis la filo de Johano la 2-a la Granda kaj de lia dua edzino Juana Enríquez. Li estis reĝo de Aragono inter la jaroj 1479 kaj 1516, gereĝo de Kastilio inter 1474 kaj 1504, regento de Kastilio inter 1507 kaj 1516 pro malsano de lia filino Juana, post la morto de Filipo la 1-a la Bela, reĝo de Sicilio (1468-1516) kaj de Napolo (1504-1516)
Li naskiĝis pro patrina deziro en aragona teritorio, ĉar ŝi troviĝis en Navaro (pro sukceddisputado inter ŝia duonfilo Karlo kaj ŝia edzo Johano la 2-a) kaj translokiĝis al domarego de Sada, ĉe la landlimo kun Navaro, de la vilaĝo de Sos. Li estis agnoskita kiel heredonto de la aragona regno post la morto de sia duonfrato Karlo de Viano (1461) kaj estis kronita Reĝo de Aragono en Calatayud. Kiam li estis nur 16jaraĝa li amindumis kun damo Luisa de Estrada, el kiu naskiĝis lia unua filo, Alfonso de Aragono, kiu iĝos arkiepiskopo de Zaragoza.
Edvin Kanka Ćudić
Edvin Kanka Ćudić (Brcko 1988) homrajta aktivisto kaj kunordiganto Unuiĝo por Socia Esplorado kaj Komunikado (UDIK). Li estis aktivisto de la organizo Virinoj en Nigraj el Beogrado.
Edvin Kanka Ćudić la kunordiganto de la Unuiĝo por Socia Esplorado kaj Komunikado (UDIK) el Sarajevo, kiu instaliĝis en 2013. Ĝi estas ne-registara organizo kiu helpas post-jugoslaviajn sociojn establi la jur-emon kaj akcepti la leĝecon de homaj rajtoj por ĉiuj, por establi la kriminalan respondecon de la krimuloj, servi per justeco kaj malhelpi la ripetiĝon de krimoj.
Fernando la 2-a (Aragono)
Biografio
Kiam estis agnoskita la infantino Isabel, sia kuzino kaj duonfratino de Henriko la 4-a de Kastilio, kiel heredonto de Kastilio, lia patro Johano la 2-a baraktis por atingi la geedziĝon de Fernando kun la kastilia princino, kio finfine okazis en oktobro de 1469, en Valladolid. Tamen post la morto de Henriko la 4-a (1474) ekis enlanda milito inter la partianoj de Isabel kaj tiuj de la filino de Henriko, Johanino la Beltranida, helpita de la reĝo de Portugalio, Alfonso la 5-a, kiu klopodis geedziĝi kun ŝi, unuigante la regnojn de Kastilio kaj Portugalio. Fernando helpis en la milito la rajtojn de Isabel kaj partoprenis aktive en la milito, kiun ili fine venkis post la Batalo de Toro (1476). De 1476 a 1477 li havis la povan postenon de administranto de la Ordeno de Santiago.
Reĝo de Aragono kaj Kastilio
La milito finis per malvenko de Juana. Laŭ la Traktato de Alcáçovas (1479), Juana rezignis favore de Isabel kaj eniris en monaĥinejo de Koimbro, dum Isabel iĝis nedisputata reĝino de Kastilio. Samjare Fernando sukcedis sian patron kiel reĝo de Aragono. El 1475 oni unuigis fakte ambaŭ regnojn kaj Fernando reĝis ambaŭflanke (de tiam oni povas paroli pri Katolikaj Gereĝoj) sed la reĝino pluhavis siajn rajtojn kaj ambaŭ regnoj ankoraŭ sendependis unu de la alia. Post kelkaj regaj decidoj, kiel en 1481 kreado de la Inkvizicio en Kastilio, la reĝoj iniciatis en 1481 la konkeron de la Regno de Granado. Dum tiu milito (1481 - 1492), ĉefe sieĝa, la reĝo Fernando plifirmigis sian diplomatan kaj militan povon. La milito finis la 2an de januaro de 1492 kaj tio plialtigis la prestiĝon de la reĝoj. En la regno de Aragono Fernando ne modifis la politikan tradician sistemon (kiu malfaciligis la koncentron de povo en manoj de la reĝo), sed transpasis kelkajn el la aragonaj sistemoj al Kastilio kio pligrandigis sian povon.
Ekzemple rilate la laboristaj korporacioj, la komerco de la lano kaj la religia uniformeco (Forpelo de la judoj el Hispanio de marto de 1492 kaj perforta konverto de la granadaj moriskoj en 1503, kontraŭ la garantio de la reĝino pri religia libereco post la kapitulaco de la regno de Granado).
En Italio
Post 1492 Fernando centris sian agadon en la tradicia etendo aragona al Oriento ĉefe al Italio kaj norde de Afriko. Per la traktato de Barcelono (1493) li rekuperis Rusiljonon kaj Cerdanjon (okupitaj el 1463 de Francio). En Italio li sukcesis organizi aliancon kontraŭ la franca reĝo de Napolo kaj la franca povo en Italio; post sukcesa milito li sukcesis en 1504 iĝi reĝo de Napolo. La papo Aleksandro la 6-a, kvankam aragonano mem, estis timema de la teritoria etendo de Aragono kaj ke Fernando okupus ankaŭ lian papajn teritoriojn, donis al Fernando la titolon de Katolika Reĝo, kiun poste la historio etendis al la edzino.
Navaro
Kiel la filo de Johano la 2-a li partoprenis aktive en la Enlanda Milito de Navaro per enmeto de kastilia armeo en la interno de la Reĝlando de Navaro, ĝis kiam en 1512 kun preteksto helpi unu el la du partioj faris fakte la konkeron de la regno per la kastilia armeo de la duko de Alba. Por kontroli la regnon kaj ene de diplomatiaj decidoj, oni kunvenigis la navaran parlamenton la 23a de marto de 1513 en asembleo de nur liaj partianoj kiuj donis sian helpon al li post promeso obei la rajtojn de la Regno.
La 7a de junio de 1515 la kastilia parlamento en Burgos sen ĉeesto de navaranoj akceptis la aneksigon de la Regno de Navaro al la Regno de Kastilio proponita de la reĝo Fernando. Tamen la milito por kontroli la regnon daŭros ĝis 1524, kiam jam reĝis lia nepo, Karlo la 1-a.
Etendiĝo kaj sukcedo
En la nordo de Afriko li nur okupis kelkajn havenurbojn de la Mediteraneo.
Dume okazis la Malkovro de Ameriko kaj rapida okupado kaj ekspluatado de la amerikaj novaj teritorioj, kio plifortigis la internacian bildon de la Katolikaj Gereĝoj.
Je la morto de Isabel (1504), Fernando proklamis kiel reĝino de Kastilio sian filinon kaj li meme ekreĝis laŭ la lasta volo de Isabel la Katolika. Sed la edzo de lia filino Juana, la arkiduko Filipo ne volis malhavi la povon kaj laŭ la traktato de Salamanko (novembre de 1505) oni akceptis la kunan reĝadon de Filipo kaj la propra Juana, kiel reĝoj, dum Fernando iĝis guberniestro. La ruza Fernando neŭtraligis eventualan francanhelpon kaj edziĝis al franca princino Germana de Foix, el kiu naskiĝis filo Johano, kiu tuj mortis; male, tiu estus estonta la reĝo de Aragono kaj ne estus okazinta la unuigo de la hispanaj regnoj.
En 1506 alvenis al Hispanio la reĝoj Juana kaj Felipe kaj ekis luktado inter la bofilo (helpe de la kastelia nobelularo) kaj la bopatro (helpe de la reprezentantoj de la urboj); tiele Fernando retiriĝis al Aragono kaj Felipe estis proklamata reĝo de Kastilio en Valladolid kiel Felipe la 1-a de Kastilio. Sed la 25an de septembro tiujare Felipe mortas kaj pro malkapablo de la filino la reĝino Juana, li akceptis denove la regentecon de Kastilio kaj enfermis sian filinon dumvive. Tamen li centriĝis en la italiajn aferojn kaj lasis la regadon de Kastilio al la Kardinalo Cisneros.
En sia testamento li lasis ĉiujn siajn posedaĵojn al sia filino kaj la deziron ke en ŝia posteno prenu la povon de la regnoj de Kastilio kaj Aragono lia nepo Karlo de Gento, futura Karlo la 1-a, kaj ĝis lia alveno, li nomumis sian neleĝan filon Alonso de Aragono kiel regento de la regnoj de Aragono kaj la Kardinalon Cisneros kiel regento de Kastilio. Li mortis la 23a de januaro de 1516 en Madrigalejo (Cáceres), kiam li estis ĉeestonta la kunvenon de la ordenoj de Calatrava kaj Alcántara en la proksima Monaĥejo de Guadalupe.
Resumo
Tiu reĝo estis la uuna moderna monarko en Hispanio en la senco ke li baraktis por malpliigi la povon de la feŭdaj senjoroj kaj apogis tiun politikon en la interhelpo kun la urboj aŭ ties reprezentantoj, li uzis etende la diplomation kaj la politikon de geedziĝo por plifortigi sian povon, li apogis sin sur samtempaj ideologioj kaj doktrinoj (Makiavelo) kaj plialtigis la rangon de la antaŭaj monarkoj. Krome li estis la unua vera reĝo de Hispanio en la senco, ke kvankam kelkaj el la komponintaj regnoj ankoraŭ pluhavis sian sendependecon, li sukcesis dum iom da tempo kunigi en siaj manoj la povon de tiuj diversaj regnoj, ne nur de tiuj apartenantaj al Aragono, sed ankaŭ de tiuj de Kastilio; krome li orientigis la estontan politikon de Hispanio en ununura direkton.
Ĉokolada pano
Ĉokolada pano (france pain au chocolat, ankaŭ nomita chocolatine en Sudokcidenta Francio kaj en Kebekio kaj napolitana en Hispanio) estas franca pasteĉo, kiu konsistas el peco de pasto, kiu enhavas striojn el ĉokolado. En Francio, ili estas ofte vendataj varmaj aŭ almenaŭ varmetaj elirantaj el la bakforno. En laŭvorta traduko la vorto signifas "pano kun ĉokolado". Tiaj panoj estas tipa manĝaĵo por matenmanĝo aŭ ankaŭ posttagmeze, kutime por infanoj revenintaj el lernejo, tiel ke ili povu atendi ĝis la vespera ĉefmanĝo.
Tomboj de reĝoj de Bugando en Kasubio
La Tomboj de la reĝoj de Bugando en Kasubio estis konstruaĵoj situintaj sur monteto (Kasubio) de la ĉefurbo de Ugando, Kampalo. Ĝi konsistis el kvar tomboj, de la kvar lastaj reĝoj de Bugando, ili estis, Mutesa la 1-a, Muanga, Kua kaj Mutesa la 2-a. Ili estis elstarigitaj en 1882 kaj uzitaj kiel enterigejo en 1884, kovras spacon de 26,8 ha. La tomboj estis inkluzivitaj en la listo de la Monda heredaĵo de UNESKO en 2001.
Mohammad Reza Ŝafii Kadkani
D-ro Mohammad Reza Ŝafii Kadkani, pseŭdonime konata kiel M. Sereŝk, (1939-) estas unu el la plej eminentaj figuroj de la persa beletro nuntempa. Li estas kaj tre kapabla poeto kaj unika esploristo, kaj majstra redaktisto kaj tradukisto.
Tomboj de reĝoj de Bugando en Kasubio
La 16-an de marto 2010, je la 8:30 atm, la tomboj suferis incendion kiu preskaŭ tute detruis ilin. Tial do, ekde la 28-a de julio 2010, ili troviĝas en la listo de Monda Heredaĵo en danĝero.
Dabrony
Ne miskomprenu kun Dabronc!
Dabrony [dabronj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en Distrikto Devecser.
Mohammad Reza Ŝafii Kadkani
Mohammad Reza Ŝafii Kadkani naskiĝis en Kadkan, malnova vilaĝo inter urboj Nejŝaburo (1) kaj Torbate Ĝam en la provinco Ĥorasano de Irano. Ĝis licenciiĝo pri la persa literaturo, li studis en Maŝhado. Paralele li ankaŭ studis laŭ la tradicia religia studsistemo pri la teologio kaj araba lingvo. Poste li loĝis en Teherano, kie magistriĝis kaj doktoriĝis pri la arabaj lingvo kaj literaturo. Dum longaj jaroj li instruis en diversaj universitatoj, i.a. en Anglio (universitato Oksfordo) kaj Usono (universitato Princeton). Inter liaj esploraj verkoj, trovas sin: Alegorio en la persa poezio, La muziko de poezio, Periodoj de la persa poezio kaj La nuntempa araba poezio. Li redaktis persajn literaturperlojn kiel poemarojn de beletrogigantoj Ĝalal ad-Din Muhammad Rumi kaj Abu-Said Abol-Ĥejr. Kadkani tradukis i.a. verkon de Reynold A. Nicholson (1868-1945), kiu laŭ li estas “la plej granda Rumiologo” (2). La verko nomiĝas La ideo de personeco en sufiismo (3). La poemaroj de d-ro Kadkani inkludas ekzemplojn: De folilango, Kiel arbo dum pluva nokt’, Noktkantado, kaj Sur nejŝaburaj aleoj. El la lasta, jen venas traduko de poemo:
Laŭ estado kaj poemado
Dabrony
Historio
La unua mencio devenis el 1240, poste en 1380 en formo "Dobron". En 1482 Paŭlo Kinizsi ricevis la vilaĝon, kiu konstruis preĝejon. En 1884 en la lernejo instruis verkisto Géza Gárdonyi. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto.
Mohammad Reza Ŝafii Kadkani
Piednotoj (kursivaj notoj estas de poeto mem)
(1) Nejŝaburo = Tre malnova urbo de Irano en la provinco Ĥorasano. I.a. naskiĝejo de ŝejko Farid-od-din Attar (1119-1229?) kaj Omar Ĥajjam (ĉ. 1050-1122).
(2) El enkonduko de Kadkani al la suba tradukverko (paĝo sepdek):