cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Universalaj Lingvoj en Svislando
Parto 1
Parto 1 titolas "Enkondukaj tekstoj nacilingvaj" kaj enhavas tekstojn de Andreas Künzli, Claude Gacond, Claude Piron, Tazio Carlevaro kaj Arthur Baur.
Parto 3
Parto 3 titolas "Esperanto". Ĝi temas pri la Esperanto-movado en Svislando kaj prezentas la ĉefajn svisajn esperantistojn kaj instituciojn. Kun preskaŭ 600 paĝoj ĝi konsistigas pli ol la duonon de la libro kaj estas do la precipa parto.
Parto 4
Parto 4 titolas "Ido". Ĝi temas pri la Ido-movado en Svislando kaj prezentas la precipajn svisajn idistojn kaj instituciojn.
Parto 5
Parto 5 titolas "Occidental-Interlingue".
Parto 6
Parto 6 titolas "Interlingua (IALA)".
Parto 7
Parto 7 titolas "Interlingvistiko kaj Esperantologio". Ĝi prezentas la plej signifajn sivsajn interlingvistojn kaj instituciojn kaj priskribas la planlingvo-projektojn malpli signifajn, al kiuj ne estis dediĉita aparta parto inter 2 ĝis 6.
Partoj 8-12
Parto 8 enhavas kronologion, parto 9 fontindikojn, parto 10 bibliografion, parto 11 nomindekson kaj parto 12 ŝlosilon kaj vort-radikaron esperantan-francan-germanan.
Premio Grabowski
Laŭ gazetara komuniko de UEA n-ro 296 en julio 2008 al Andreas Künzli estis aljuĝita por lia verko la Premio Grabowski de Fondaĵo Antoni Grabowski. En la menciita komuniko estas dirita pri Universalaj Lingvoj en Svislando: "La riĉa enhavo de tiu-ĉi unika verko pri la planlingva movado de unu lando estas modela pro siaj scienca kompetenteco kaj objektiveco."
Tófej
Tófej estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Zalaegerszeg. La loknomo signifas laŭvorte: lago-kapo (komprenu: lago-komenco).
Situo
Tófej situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Zalaegerszeg-Rédics. Nova troviĝas 12, Pacsa 21, Zalaegerszeg 23, Lenti 26 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1307 laŭ tiama hungara ortografio "Thofeu". Laŭ la vilaĝanoj tiutempe estis tie lago. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Vilaĝservoj - estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo.
NGC 1636
NGC 1636 (aliaj indikoj — PGC 15800, MCG -1-12-42, IRAS04382-0842) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Hayden Foxe
Hayden Foxe (n. ) estas aŭstralia futbalisto. Li de 1998 ĝis 2003 membris en la aŭstralia nacia teamo de futbalo.
Retogeno el Karaunio
Retogeno el Karaunio estis agnoskata kiel la plej kuraĝa soldato de la arevaka urbo de Numanco. Heroo de la milito de la keltiberoj kontraŭ Romo, dum la sieĝo kiun Numanco suferis sub la roma jugo, ĝi eskapis la barilon por peti helpon kaj ĝi mortis kiam la romaj trupoj eniris en la urbo.
Lia imuna sinteno faris de li simbolon de la lukto por siaj teroj kaj por la libereco antaŭ la minaco al sklaveco sub la roma dominacio. Post la fuĝo trans la roma barilo, li atingis alveni al Lutio, pro tio ke la aliaj urboj al kiuj li petis helpon (Termanco kaj Uŝamo) estis neintaj pro timo al la reprezalioj farotaj de Scipiono Emiliana.
Lutia akceptis la proponon de Retogeno, sed kiam tion eksciis Scipiono, li decidis marŝi al Lutio kaj ordonis tranĉi la dekstrajn manojn al 400 viroj de la urbo, neebligante tiel lukti kaj morti en batalo laŭ honora formo. Inter ĉi tiuj 400 viroj, ili povis trovi Retogenon. Poste al li donis morton kaj li estis lasita fronte al la muregoj de la numanca urbo.
Alfons X (Metroo de Barcelono)
Alfons X estas stacio sur linio 4 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.
Katalizo
Katalizo estas fenomeno kiu konsistas en ebligo aŭ akcelo de kemia reakcio.
Katalizanto (katalizilo, katalizanto , katalizatoro ) estas materialo aŭ aparato, kiu faciligas kemiajn reakciojn kaj kiu ne forkonsumiĝas dum la procezo kaj ne ŝanĝiĝas por daŭro.
Prezentiĝas simplaj katalizantoj kaj naturaj organikaj katalizantoj.
Organikaj katalizantoj
La naturajn organikajn katalizantojn oni nomas enzimoj kaj riboenzimoj. Ili reguligas gravajn biokemiajn reakciojn.
Procezaj detaloj
Dum la procezo, la kataliza paŝo estas ĝenerale la kemia reakcio inter la katalizilo kaj la komenca materialo. Tiam estiĝas intermaterialoj (transiraj produktoj), kiuj eme reakcias unu kun la alia aŭ kun plua reagaĵo, tiel estiĝas la dezirata finprodukto.
Dum la solida katalizado, la meĥanismon de la reakcio tre forte influas la suprecaj kaj elektraj proprecoj de la katalizilo kaj ties kristala strukturo. Iaj solidaj kataliziloj, kiujn oni nomas multifunkcia katalizilo, reakcias plurmaniere kun la ekaj materialoj. Oni uzas la dufunkciajn katalizilojn en la nafto-kemia industrio por la reformigaj reakcioj.
Multaj kemiaj procezoj baziĝas sur katalizaj reakcioj. Kataliziloj tre gravas por trakti la ellasitajn gasojn de aŭtomobiloj.
Pont de Levallois - Bécon (pariza metrostacio)
Pont de Levallois - Bécon [pɔ̃ də ləvalwa bekɔ̃] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 3, en komunumo Levallois-Perret (Hauts-de-Seine).
Stacio
Ĝi konsistigas la okcidentan finstacion de linio 3; ĝi ŝuldas sian nomon al la proksimeco de Ponto de Levallois, kiu havigas konekton kun loko nomita "Bécon les Bruyères" sur la alia bordo de Sejno. La nomo de la ponto devenas de la nomo de komunumo Levallois kiu, siavice, alprenis la nomon de konstruiganto, Nicolas Eugène Levallois.
George Enescu
George ENESCU  (naskiĝis la 19an de aŭgusto 1881 en Liveni, mortis la 4an de majo 1955 en Parizo) estis rumana komponisto, violonisto kaj instruisto.
Biografio
Li naskiĝis en la vilaĝo Liveni (poste alinomita al "George Enescu" por honori lin) kiu estis en la distrikto Dorohoi, nuntempe en Botoşani. Li talentis frue en sia infanaĝo. Estante mirinfano, li komponis sian unuan komponaĵon kiam li aĝis kvin jarojn. Nelonge post tio, lia patro montris lin al la profesoro kaj komponisto Eduard Caudella. En la aĝo de sep jaroj, li eniris la Vienan Konservatorion, kie li studis kun Joseph Hellmesberger, Jr., Robert Fuchs kaj Sigismund Bachrich. Li diplomiĝis antaŭ sia 13a naskotago, gajnante la arĝentan medalon. En siaj vienaj koncertoj la juna Enescu ludis komponaĵojn de Brahms, Sarasate kaj Mendelssohn. En 1895 li iris al Parizo por daŭrigi sian studadon. Li studis violonon kun Martin Pierre Marsick, agordojn kun André Gédalge kaj komponadon kun Jules Massenet kaj Gabriel Fauré. Multe da liaj verkoj estis influitaj de la rumana popolmuziko. Liaj plej popularaj komponaĵoj estas la du Rumanaj rapsodioj (No. 1 kaj No. 2), la opero Œdipe kaj la suitoj por orkestro. Li komponis kvin simfoniojn (el kiuj du restis nefinitaj), simfonian poemon Vox maris kaj multe da ĉambromuziko (tri sonatojn por violono kaj piano, du por violonĉelo kaj piano, pianotriopon, kvartetojn kun piano kaj sen piano, ventodeketo, okopon por arĉinstrumentoj, pianokvinteton kaj ĉambrosimfonion por dek du instrumentoj). La juna Ravi Shankar memoris en la 1960aj jaroj kiel Enescu, kiu havis evoluintan profundan intereson en la orienta muziko, provludis kun la frato de Shankar, Uday Shankar, kaj liaj muzikistoj.
Antonio Caetano Coutinho
Antonio Caetano COUTINHO [antonjŭ kaetanŭ koŭtinjŭ] (naskiĝis en 1879 kaj mortis en la 15-a de februaro 1970, en Rio-de-Ĵanejro) estis brazila farmaciisto kaj esperantisto. Li tradukis la verkon "Unuaj Lecionoj" de Théophile Cart kaj estis membro de la Lingva Komitato de 1905.
Coutinho lernis Esperanton en 1898, varbite de la unua esperantisto brazila, la supera juĝisto D-ro Jacome Martins Baggi de Araujo. La broŝuron "Unuaj lecionoj" de Cart li tradukis portugalen, kaj la tradukon eldonis Hachette en Parizo. Jam en 1905 li estis elektita en la Lingvan Komitaton. Multon li verkis en Esperanto, precipe por "Brazila Esperantisto", kies direktoro li estis. "Esperantaj prozaĵoj" prezentas belan tradukon lian. Antologio de Brazilaj Rakontoj estas grandparte reviziita de li.
En 1945 li estis ano de organiza komitato de 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
En 1950 UEA aklamis lin Honora Membro. Diplomita pri farmacio, li plenumis la oficon de fakdelegito. Centojn da kursoj per korespondado de Brazila Esperanto-Ligo li zorgeme gvidis (Esperanto 6/1970 (775), p. 98).
Abraham Loeb
Abraham "Avi" Loeb (hebree: אברהם (אבי) לייב; naskita la 26-an de februaro 1962) estas israel-usona teoria fizikisto, kiu laboras pri astrofiziko kaj kosmologio. Loeb estas la Frank B. Baird Jr. Profesoro pri Scienco en la Universitato Harvard. Li estis la plej longe servanta Prezidanto de la Harvarda Sekcio de Astronomio (2011-2020), Fonda Direktoro de la Harvarda Nigra Trua Iniciato (ekde 2016) kaj Direktoro de la Instituto por Teorio kaj Komputado (ekde 2007) ene de la Harvarda Smithsoniana Centro por Astrofiziko. Loeb estas ulo de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj, la Usona Fizika Socio kaj la Internacia Akademio de Kosmonaŭtiko. En julio 2018 li estis nomumita kiel prezidanto de la Estraro pri Fiziko kaj Astronomio (BPA) de la Naciaj Akademioj, kiu estas la forumo de la Akademioj por aferoj ligitaj al la kampoj de Fiziko kaj Astronomio inkluzive la superrigardon de ĝiaj esploroj.
Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto
Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto (pli mallonge Teknikuniversitato) estas signifa universitato en Budapeŝto, kie instruis (en 2012) 1160 pedagogoj 24 mil studentojn. Ĝi situas grandparte laŭ maldekstra bordo de Danubo en distrikto Újbuda.
Templo de Kukulkano
La Templo de Kukulkano aŭ Piramido de Kukulkano (strukturo ankaŭ konata kiel «La Kastelo», ĉar la hispanaj konkistadoroj en la 16-a jarcento serĉis ĝian similecon arkitekturan kun la ekzistantaj en la eŭropa kontinento), estas antaŭkolumba konstruaĵo situanta en la Jukatana duoninsulo, en la nuna samnoma subŝtato en Meksiko. La nuna templo estis konstruita en la 12-a jarcento de nia erao de la majaoj de la etno Itzá en sia ĉefurbo, la antaŭkolumba urbo Chichén Itzá. Ĝia dizajno konsistas el piramida geometriaĵo, el naŭ niveloj aŭ bazamentoj, kvar ĉefaj fasadoj ĉiu el ili kun centra perono, kaj supera platformo finiĝanta per templeto. En tiu konstruaĵo estis kultita la majaa dio Kukulkano, pro tio oftas en ĝi la serpentaj dekoraciaĵoj. Aliflanke ĝi ankaŭ havas simbolismojn kiuj aludas la plej gravajn numerojn kiujn la majaaoj uzis en la majaa kalendaro (la suna agrikultura kalendaro, Haab aŭ Xihuitl, de 5 × 73, do 365 tagoj), la kalendaro colkino (la sankta kalendaro Tzolkʼin de 260 tagoj) kaj la kalendara rado (hispane rueda calendárica, kombino de la 365-tagaj kaj 260-tagaj cikloj). La liniigo de la piramido ebligas observi diversajn fenomenojn pri lumo kaj ombro, kiujn ĝi mem produktas dum la ekvinoksoj kaj solsticoj ĉiujare.
Kukulkano estas grava dio en la majaa mitologio, majae k'u uk'ulkan, tio estas "plumo kaj serpento" konata ankaŭ kiel kiĉee Q'uk'umatz, tio estas "plumigita serpento", en la mitologio de la kiĉeoj. Tiele aperas en Popol Vuh kiel dio kaj kreanto de la mondo.
En 1988, Unesko deklaris la majaan urbon Chichén Itzá kiel Monda heredaĵo. En komparo kun la Piramido de Keopso en Egiptio, aŭ eĉ kun la Piramido de la Suno de Teotiŭakano, la dimensioj de la piramido de Kukulkano estas etaj.
Urtière
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Acquapendente
Acquapendente estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Latio kaj al la provinco Viterbo. Fine de en la komunumo vivis.
Vilémovice (distrikto Havlíčkův Brod)
Vilémovice (Wilimowitz) estas municipo en Ĉeĥio, regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1294.
Kalvinana preĝejo (Sóly)
La Kalvinana preĝejo apartenas al la plej malnovaj religiaj konstruaĵoj en statuso monumento historia en Hungario, en vilaĝo Sóly. Nepre ĝi estas la plej malnova vilaĝa preĝejo en Hungario.
Historio
En Sóly okazis batalo en 997, kie la juna Stefano la 1-a (Hungario) firmigis sian potencon kontraŭ rivalo. Pro la venko Stefano konstruis katolikan kapelon, kiun dokumento menciis en 1009. En la malfrua 16-a jarcento jam la kalvinanoj profitis la kapelon. Tiutempe okazis bataladoj kontraŭ la turkoj, la kapelo iom ruiniĝis, la renoviĝo okazis en 1706, poste la konstruaĵo estis plurfoje trakonstruita. En la 18-a jarcento ĝi barokiĝis kaj ankaŭ turo estis konstruita. En 1775 estis farita la predikejo, sed oni liveris ties balustradon kun la pentrita kasona plafono (farita en 1724) al la Hungara Muzeo pri Metia Arto en 1894. Arkeologoj komencis esploradi en la preĝejo en 1997, ili trovis partojn de murpentraĵoj, en 2009 sub la preĝejo 2 mezepokajn skeletojn. Ili brakumas unu la alian, tio estas unika en Hungario.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto. En mezo de la fasado la kvadrata turo reliefas, malantaŭe etendiĝas la brikoforma navo, poste la rektangula absido, kiu estas pli mallarĝa kaj pli mallonga, ol la navo. En la dekstra flanko de la navo venas la lumo tra 3 malgrandaj fenestroj. Interne la triumfarko estas duonronda.
17156 Kennethseitz
17156 Kennethseitz estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Je la epoko de la, ĝia orbita granda duonakso estis 3,20461974 , tie estas ke ĝi orbitis ĉ. 691 100 km trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Nomo
Ĝia nomo honoras Kenneth Seitz, kiu, post 30 jaroj emeritiĝis en 2009 kiel direktoro de "Cantilena", virina ĥoro en Arlington (Masaĉuseco, Usono). Li ĝojigis la publikon kiel dirigento kaj pianisto, kontribuante signife al la repertuaro de la akutaj voĉoj per siaj kompozicioj, aranĝoj kaj esploroj.
Baktüttös
Baktüttös [baktutoŝ] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. En la loknomo bak signifas inter alie: virkapro.
Situo
Baktüttös situas sur Montetaro Zala, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Zalaegerszeg-Rédics. Nova troviĝas 13, Pacsa 18, Zalaegerszeg 19, Lenti 29 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1239 en formo "Teu Teus". En la 16-a jarcento la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Ekde 1718 ĝi rehomiĝis.
En Baktüttös migra poŝto servas.
Gurbanguli Berdimuĥamedov
Gurbangulj Mjalikulieviĉ Berdimuĥamedov - ruse en cirila alfabeto Гурбангулы Мяликкулиевич Бердымухаммедов - estas turkmenia politikisto naskiĝinta en Babarap, distrikto Gökdepe, oblasto Aŝgabato, Turkmena SSR, (nuntempe provinco Ahal, Turkmenio, do nun -jara). Ekde la 11-a de februaro 2007 li estas la ŝtata prezidanto de Turkmenio. Samtempe li estas gvidanto de la hegemonia ŝtata politika partio Turkmenia Demokrata Partio.
Vivo kaj profesio
Berdimuĥamedov en 1979 finis studaton de dentokuracado en la ŝtata medicina altlernejo de Turkmenio kaj doktoriĝis. Ekde la jaro 1980 li laboris kiel dentokuracisto, pli poste li habilitiĝis en Moskvo.
Armena kuirarto
La armena kuirarto baziĝas sur la pladoj kaj kuirarta tradicio de la armena popolo, inkluzive de la armena diasporo. La historio de Armenio rakontas ke post la detruado de la Seleŭka imperio naskiĝis la unua armena sendependa ŝtato, fondita en 190 a.K de la Artaksia Dinastio kaj poste en la 20-a jarcento membro de Sovetio, lasta okazaĵo kiu markis kelkajn kuirartajn tradiciojn en tiu ĉi lando kaj fiksis ŝanĝon en la tradicioj de multaj jarcentoj. La armena kuirarto estas en la mezo de la mediteranea kuirarto kaj la kaŭkaza, do, ĝi estas aro da ellaboraĵoj de nomada loĝantaro kiu loĝas en malvarma regiono. Kun granda influo de la mezorienta kuirarto, rusa kaj balkana.
Gurbanguli Berdimuĥamedov
Vivo kaj profesio
De la jaroj 1990 ĝis 1995 li unue estis altlerneja asistanto de la profesoro pri terapia dentokuracado, pli poste docento kaj dekano de la dentokuraca fakultato de la medicina altlernejo de Turkmenio. De 1995 ĝis 1997 li estis direktoro de la centro pri dentokuracado de la prisana ministerio de Turkmenio, kaj ekde 1997 estis nacia ministro pri sano.
Politiko
Ekde la jaro 2001 li estis vica ĉefministro de Turkmenio. Li estis persona dentokuracisto de la diktatore reganta ŝtatestro Saparmurat Nijazov. En novembro 2006 li reprezentis Turkmenion en la KSŜ-pintkunveno en Minsko.
Armena kuirarto
La preparado de pladoj el viando, fiŝaĵoj kaj legomoj en armena kuirarto ofte inkluzivas farĉaĵojn, ŝaŭmadon kaj purigadon. Ŝafidaĵoj, melongeno kaj pano (lavaŝo) estas bazaj trajtoj de la armena kuirarto. La armenoj tradicie preferis krakan tritikon (bulguron) ol maizon kaj rizon. La gusto de la manĝaĵo dependas de la kvalito kaj malvarmeto de la ingrediencoj anstataŭ troa uzado de spicoj.
Gurbanguli Berdimuĥamedov
Politiko
Kiam la ŝtatestro Nijazov mortis la 21-an de decembro 2006, Berdimuĥamedov transprenis la prezidon de la prepara komisiono por la entombiga ceremonio. Samtage la sekureca konsilio de Turkmenio nomumis lin provizora posteulo. La prezidantan baloton de la 11-a de februaro 2007 li finis kiel gajninto (89,23 % de voĉoj). La 14-an de februaro li per solena ĵuro transprenis la funkcion de kaj ŝtata prezidanto kaj registara gvidanto, do ĉefministro, de Turkmenio.
Armena kuirarto
Freŝaj herboj estas uzataj grandparte, kaj en la ĉefaj manĝaĵoj kaj kiel garnizonoj. Sekigitaj herboj estas uzataj vintre, kiam freŝaj herboj ne plu haveblas. Tritiko estas la primara greno kaj troviĝas en diversaj formoj, kiel ekzemple tuta tritiko, senŝeligita tritiko, bulguro (fendita tritiko), semolo, farino kaj faruno. Historie, rizo estis uzata plejparte en la urboj kaj en certaj kultiv-areoj (ekzemple, Maraŝo kaj la regiono ĉirkaŭ Erevano). Guŝoj estas libere uzataj, aparte kikeroj, lentoj, blankaj fazeoloj kaj fazeoloj. Nuksoj estas uzataj kaj por teksturo kaj por aldoni nutradon al la viaandaj pladoj. Ĉefe uzado estas ne nur nuksoj, migdaloj, pinsemoj, sed ankaŭ aveloj, pistakoj (en Kilikio), kaj nuksoj el regionaj arboj.
Faldkesto
Faldkesto estas faldebla kesto por kunpreni aĉetaĵojn aŭ aliajn aĵojn. Ĝi multfoje estas uzata en grandbazaroj aŭ memservaj vendejoj. Kiam ĝi estas malplena oni povas ĝin faldi tiel ke ĝi ne bezonas multe da spaco ekzemple en aĉetĉareto. Plejofte ĝi estas el plasto.
Gurbanguli Berdimuĥamedov
Politiko
Post kiam li ekoficis, oni reduktis la personan kulton pri lia antaŭulo. Ekzemple Nijazov en la anglaj tradukoj de oficialaj gazetaraj komunikoj plu nomatas "fondinto de la nacio", sed ne plu Türkmenbaşy ("estro (kapo) de la turkmenoj"). Ankaŭ iuj aparte nekutimaj decidoj de Nijazov post ties morto estis malvalidigitaj, ekzemple en la eduka sistemo. La orumita statuo de Nijazov kun la „Arko de Neŭtraleco“, sur kies pinto ĝi staras, estas translokigata el centro de la ĉefurbo al randa distrikto.
Armena kuirarto
Fono
Tipa manĝo en armena domo pova konsisti el pano, butero, acida lakto, fromaĝo, freŝaj kaj plukitaj legomoj kaj rafanoj. Manĝo povus inkluzivi legomon aŭ viandobulan supon kun acida lakto.
Gurbanguli Berdimuĥamedov
Politiko
Anstataŭe Gurbangulj Berdimuĥamedov ŝajne instaligas propran pripersonan kulton. Ekzemple okaze de sia 50-a naskiĝtago en 2007 li instigis ke li ricevu "patrolandan ordenon" aparte kreitan por tiu okazo, kaj ke li produktigis memormedalojn kaj aŭtobiografian libron festokaze.
Krome
En kritikaj amaskomunikiloj ĝis la morto de Nijazov multis onidiroj, ke Berdimuĥamedov povus esti eksteredza filo de Nijazov. Inter ambaŭ tamen estas aĝodiferenco de nur 17 jaroj, kio ne subtenas la onidiron.
Armena kuirarto
Fono
Ŝafidaĵo, jogurto, melongeno kaj pano estas bazaj trajtoj de la kuirarto en Kaŭkazo, kaj tiele la armena kuirarto ofte similas, sed estas kelkaj regionaj diferencoj. Armenaj pladoj uzas multege la bulguron, precipe en iliaj pilafoj, dum kartvelaj variaĵoj uzas maizon, kaj azera kuirarto preferas rizon. Armena kuirarto ankaŭ uzas miksitajn farunojn el tritiko, terpomo kaj maizo, kiuj produktas gustojn malfacile reprodukteblajn. Arkeologoj trovis spurojn de hordeo, vinberoj, lentoj, pizoj, prunoj, sezamo, kaj tritiko dum elfosadoj de la fortikaĵo Erebuni en Erevano.
Herboj estas uzataj abunde en armena kuirarto, kaj armenaj desertoj ofte estas gustigitaj per rozakvo, oranĝflora akvo kaj mielo. Salatoj estas nutraĵoj de la armena dieto, kune kun diversaj jogurtoj kaj ŝafaj stufaĵoj, kiuj foje inkludas abrikotojn. Granata suko estas populara trinkaĵo. Murat Belge skribis, ke ambaŭ, armena kaj irana kuirartoj havas viandon kaj fruktajn pladojn, kie viando estas kuirita kune kun fruktoj kiel cideto kaj prunoj, kio estas malofta en la otomana kuirarto.
Mezeoj faritaj el kikeroj, lentoj, faboj kaj melongenoj ludas rolon en armena kuirarto, ofte servata kun tradicia pano nomata lavaŝo. Lavaŝo ankaŭ povas esti uzata kiel tortilja-volvaĵo por diversaj kombinaĵoj de fritita viando, legomoj, fromaĝo kaj herboj. Caciko estas ofta plado. Bozbaŝo estas supo el grasa ŝafida viando, kiu povas inkludi diversajn fruktojn kaj legomojn kiel ekzemple cidonio kaj pomoj. Armena kuirarto ankaŭ enhavas farĉitajn bakaĵojn nomitajn boereg, diversaj specoj de kolbasoj, rostitaj kukurbaj semoj, pistakoj, pinsemoj, basturmo kaj dolmo.
Cinamo estas tre ofte uzata spico en armena kuirarto; ĝi estas aspergita per supoj, panoj, desertoj kaj foje eĉ fiŝoj. Salatoj estas servitaj kun citrona cinamo vestita kune kun garnizonoj por karnoj. En enketo de armena-usona kuirarto, zingibro estis taksita grava spico.
Ekzistas multaj turklingvaj pruntvortoj uzitaj en la armena lingvo por diversaj manĝaĵoj: tel panir, su bjorek, tarĥana, fasulja, basturma kaj kadaif estas ekzemploj. En libro de 1989 pri Rusa Kuirarto Jean Redwood skribis la jenon pri armena kuirarto :
Aliaj verkistoj esprimis siajn dubojn notante, ke "la kuirartaj manĝaĵoj, kiujn la armenoj difinas kiel "aŭtente armenaj ", unuflanke estas komunaj ecoj de la ne-armena kuirarto en multaj arabaj landoj, same kiel en Kipro kaj Grekio kaj, aliflanke, popularaj ĉie en Irano".
Fontoj
Rose Babojan estis armena-usona aŭtoro de kuirlibro, kiu igis turk-armenajn receptojn alireblaj por pli junaj generacioj de armenoj, kiuj nur parolis la anglan. Naskiĝinte en Aintab (nuntempe Gaziantep), ŝi postvivis la armenan genocidon kiam ŝia lernejo estis movita al Sirio, kaj poste translokiĝis al Usono. Mark Zanger, raportisto pri manĝaĵoj en Bostono, skribis, ke la libro de Babojan "elstaras kiel modelo de usona etna manĝaĵo ĉar ŝi registris tiom da tradicioj". Ŝi estas konsiderata kiel unu el la kreintoj de la armen-usona kunfandita kuirarto kun receptoj kiaj "ĉokolada jogurto".
Historio
Oni povas diri ke la armena kuirarto havas gravan okazintaĵon kiu karakterizas ĝin: lo sovetia periodo ekde 1920, tio malfermigis ĝin al ĉiuj influoj de la kuirartaj tradicioj de Orienta Eŭropo. Antaŭ tiu historia okazintaĵo aliaj kulturoj lasis spurojn en la armena kuirarto, eble pro ĝia geografia situo inter Eŭropo kaj Azio: la greka kuirarto pere de Aleksandro la Granda, la pladoj de la mongola kuirarto kaj de la turka kuirarto pro proksimeco kaj dumtempa regado sur ĝin de la Otomana Imperio.
Grenoj kaj guŝoj
Grenoj uzitaj en tradicia armena kuirarto inkludas milion, tritikon, hordeon, sekalon, pizojn kaj maizon. Diversaj guŝoj estas konsumitaj ankaŭ kiel lentoj, kikeroj kaj faboj.
Koftoj povas esti faritaj el bulguro, fajne haketitaj legomoj, herboj kaj ofte ŝafidaĵo. Estas variaĵoj intencitaj manĝi malvarme aŭ servitajn varme. Sini keufteh estas plado simila al kibeo, sed tavolita kaj bakita en forno. La du eksteraj tavoloj estas faritaj el bulguro, ŝafa tritikaĵo, cepo kaj spicoj. La interna farĉaĵo inkludas buteron, cepon, ŝafan tritikon, pinsemojn kaj spicojn.
Hariso estas kaĉo el tritiko kaj viando kuirita kune dum longa tempo, origine en la toniro, sed nuntempe super forno. Ardashes Hagop Keoleian nomis ĝin la "nacia plado" de la armenoj. Tradicie Hariso prepariĝis dum festoj en komunaj potoj. La tritiko uzita en hariso estas tipe senŝeligita tritiko, kvankam en Adano, hariso estis farita el կորկոտ (korkot; grundo, boligita senŝeligita tritiko). Hariso povas esti farita el ŝafidaĵo, bovaĵo aŭ kokidaĵo.
Ofta plado de armena kuirarto estas pilafo. Pilafo estas spicita rizo, bulguro, aŭ pastaĵo ofte servita kun viando kiel ŝafidaĵo aŭ bovaĵo. Armenaj receptoj povas kombini vermiĉelon aŭ orzon kun rizo kuirita en buljono spicita per mento, petroselo kaj diversaj spicoj. Tradicia armena pilafo estas farita kun la sama vermiĉela miksaĵo kuirita en buljono kun sekvinberoj, migdaloj kaj spicoj. Rose Babojan diskutis pri armenaj rizoj en sia kuirlibro de 1964, kiu inkluzivas receptojn por diversaj pilafoj, plej parte pri la kuirarto de ŝia naskiĝloko de Aintab, Turkio. Babojan rekomendas, ke la nudeloj fritiĝu unue en birda graso antaŭ ol aldoni ilin al la pilafo. Alia armena manĝlibro verkita de Vağinag Pürad rekomendas fari rulaĵojn el birdaĵoj en la forno kun ruĝa pipro ĝis la grasa miksaĵo iĝu ruĝa antaŭ ol uzi la filtritan grason por prepari pilafon. Pilafo farita el bulguro kaj hepato estas specialaĵo de Zejtuno (nuntempe Süleymanlı).
Lapa estas armena vorto kun pluraj signifoj, unu el kiuj estas "akveca boligita rizo, densa riza supo, kaĉo" kaj lepe kiu rilatas al diversaj rizaj pladoj kiuj malsamas laŭ la regionoj. Andranik Aĝderjan priskribas armenan pilafon kiel "plado simila al kaĉo".
En Agn (hodiaŭa Kemaliye) maldika plata pano estas bakita kaj sekigita, nomita loŝig. Ĝi estas denove humidigebla antaŭ ol manĝi. Baĝuk estis pasto el graso kaj faruno stampita kun dizajnoj kaj sendita kiel geedziĝa invito. Gloĝ estis nefermentita pano farita por Karesmo kaj klrdig estis pano el semolo.
Herboj kaj spicoj
Armenoj faras ampleksan uzon de diversaj herboj en siaj pladoj. Kaĉo estas ellaborita el cerealoj kaj sovaĝaj herboj, nomata kerĉik (La sama nomo estas uzata de kurdoj kaj jezidoj.) La armenoj kutime manĝas kerĉikon kun blanka brasiko en peklado, dum jezidoj manĝas ĝin kun poligono (Polygonum aviculare). La orienta Anatolio, kie multaj armenoj vivis antaŭ la armena genocido, havas tre riĉan planto-biodiversecon kun pli ol 3,000 vaskulaj plantoj - el tiuj preskaŭ 800 estas endemiaj specioj. La loĝantoj de ĉi tiu regiono ofte vivis en neatingebla areo kaj dependis de loka kultivita kaj sovaĝa flaŭro. Iuj el la plej gravaj areoj de la regiono, koncerne plantodiversecon, inkludas Harput, Lagon Hazar kaj Munzur.
Ofte uzataj spicoj inkluzivas nigran pipron, sumakon, kuminon, cinamon. Kelkaj legomoj sekiĝas kaj kutime uziĝas sekaj kiel mento, ĝardena satureo kaj bazilio. Ruĝa pipro estis sekigita sub la suno. Branĉetoj el terebinto estas sekigitaj kaj enmetitaj en miksaĵo de akvo, olivoleo kaj peklakvo, poste rostitaj kaj muelitaj. La miksita muelaĵo estis aldonita kiel spicado por tabuleo kaj bakitaj panoj. .
Laktaĵoj kaj fromaĝoj
Tipaj laktaĵoj estis en la armena kuirarto kiel jogurto, labneo, butero, kremo kaj fromaĝo.
Fromaĝo estas nutraĵo de la armena kuirarto kaj en la tradicia kuirarto ĝi estis konsumita ĉiutage. La procezo krei armenan Lori-fromaĝon komenciĝas per boligado, simila al halumo-fromaĝo. Ĝi estas konservita en saleta likvaĵo. Rose Babojan, majstro pri armena-usona kuirarto, klarigas, ke la armenaj fromaĝ-teknikoj devenas de epoko antaŭ ol la malvarma konservado de manĝaĵoj kaj estis vaste havebla tiel ke fromaĝoj devis esti konservitaj en salakvaĵo. Ĉeĉil estas speco de fumaĵita armena fromaĝo.
En Musa Dagh tradicia fromaĝo estis farita el kazeoj nomataj ĉukalig. Kiĵ aŭ kebdzudz panir estis salita kaj sekigita timiano kombinita kun kazeo kaj konservita en kruĉo. Surki-fromaĝo estis miksaĵo de spicoj kaj bongustaĵoj kun formo de piramido, sekigita kaj konservita en vitro ĝis ĝi iĝas ŝimeca. Ĥirupanir estis farita per aldono de jogurto al lakto.
Jogurto (մածուն) kaj jogurt-derivitaj produktoj havas specialan gravecon en la kuirarto. Tahn (nomita ajrano en Turkio) estas jogurto bazita el miksaĵo de jogurto kun akvo kaj salo (la recepto de Babojan ankaŭ enhavas sukeron). Ĉi tio eble originis kiel maniero konservi jogurton per aldono de salo. Tan estas la tradicia armena nomo por labneo. La jogurto labneo kiu estis boligita kun akvo ĝis tute solida atingo estis nomita jepadz madzun (kuirita jogurto) kaj ĝi estas kutime konservata por uzado ĉe supoj dum la vintro. Butero estis farita per kirlado de jogurto.
Babojan disvastigas diversajn receptojn, kiujn oni povas prepari per jogurto (fruktosuko) kiel hordea jogurto, jajek (kiun ŝi nomas Paska Spinako-Salato) kaj saŭco kun koftoj. Ŝi ankaŭ havas jogurtakulan kukon kun cinamo, nukso moscada kaj najloj kun nukso-kukaĵo. Ŝia recepto por frukta torto, ankaŭ farita per jogurto, inkluzivas sekajn fruktojn, nuksojn, bakaĵojn kaj diversajn kandizitajn fruktojn.
La receptoj de Baboian estis publikigitaj antaŭ ol la jogurto estis vaste havebla en usonaj butikoj, do ŝia recepta kolekto inkludis instrukciojn por prepari jogurton hejme el freŝa lakto kiam ĝi estis publikigita. En la 1950-aj jaroj, Sarkis Kolombosjan, armeno kiu fuĝis de Turkio en 1917, komencis vendi jogurton de Andover (Masaĉuseco) bazita laktaĵfabriko, kiun li aĉetis dum la Granda Depresio. La familio mem faris la jogurton. Armenaj komercistoj en Watertown, Masaĉuseco komencis mendi jogurton, labneon kaj ŝnurfromaĝon el Colombo Yogurt, kaj la produkto poste atingis superbazarajn bretojn. Tarhano estas miksaĵo el jogurto kaj bulgur-tritiko. La jogurto kaj bulguro kombiniĝas kaj lasiĝas sur pleto ĝis la grenoj sorbas la jogurton. Post kiam la likvaĵo estas absorbita, la greno estas eksponita je la suno por sekiĝi kaj poste frotiĝas por ekhavi pulvoron. Ĉi tiu pulvoro povas esti uzata por densigi supojn aŭ kuiraĵojn. Tradicie ĝi estis konservita en tukaj sakoj. Tri specoj estas konataj el Agn (nuntempe Kemaliye) : la ofte konata tahne-tarhano farita el muelita bulguro kaj ajrano, ĉreh tarhana el bulgur kaj akvo (por Karesmo) kaj ŝira tarhano el bulguro kaj vinberoj. Laŭ Stanley Kerr, dungitaro ĉe la orfejo de Proksima Oriento por armena infanoj, kiam la masakroj komenciĝis dum la Batalo de Maraŝo, armenoj loĝantaj ĉe sap-fabriko vivtenis sin danke al vendejoj kiuj inkludis tarhanon, sekigitajn fruktojn kaj olivoleon.
Fruktoj kaj aliaj dolĉaĵoj
La ĉefaj ingrediencoj en armenaj dolĉaĵoj estas mielo, fruktoj, nuksoj, jogurtoj kaj sezamo. Ambaŭ, kaj sekigitaj kaj freŝaj fruktoj estas uzataj. Ekzistas multaj armenaj desertoj surbaze de fruktoj inkluzive de fumaĵitaj persikoj kaj nuksoj kuiritaj en mielo kaj diversaj fruktaj kompotoj. La dolaĉaĵo suĝuĥ kiu konsistas el nuksoj en vinbera siropo (nomata ĉurĉĥela en Kartvelio) estas dolĉigitaj kun vinbera densigita suko. Jogurto kaj nuksoj povas esti dolĉigitaj kun mielo. Cinamo estas peze uzata kiel spico por desertoj kiel abrikota kompoto kaj kurabio (speco de kuketo).
Armenaj kaj persaj persikoj estis interŝanĝitaj okcidenten dum la epoko de Aleksandro la Granda. Sovet-epoka verkisto raportas, ke la abrikotoj, persikoj, nuksoj kaj cindroj de Armenio estas "egalaj aŭ superaj al la plej bonaj kvalitoj de la mondo." Alia skribas ke "armenaj persikoj estas famaj, kaj ĝiaj brandoj estas popularaj ĉie en la mondo". Vinberoj, figoj kaj granatoj ankaŭ estas popularaj. Vinberoj kaj abrikotoj estas ofte uzataj por fari sekajn "fruktajn ledojn" el eblaj persaj originoj, kiuj similas al Fruktaj Ruloj.
La armena versio de la tritika grena pudingo nomata aŝuro nomiĝas anuŝapur. Ĉar la armenoj servas ĉi pudingon dum Kristnasko kaj dum la Nova Jaro, oni foje nomas ĝin "Armena Kristnaska Pudingo". La pudingo povas esti akompanata de kurabioj aŭ nuksoj kiel ekzemple migdaloj kaj pistakoj. Kiel aŝuro, la Kristnaska Pudingo eble estas ornamita per granataj semoj kaj kun gusto je rozakvo, kaj kundividita inter najbaroj dum la Kristnaska sezono. Ĉi tiu festeca pudingo estas la ĉefornamaĵo de la novjara tablo, kiu ofte estas ornamita per sekigitaj fruktoj, nuksoj kaj granatoj. En La arto de armena kuirado, Rose Babojan priskribas tri metodojn por fari la bakaĵojn por baklavo, notante, ke ĉi tiu bakaĵo estas unu el la plej malfacilaj por fari el nulo. Armenoj diras, ke la nomo de la bakaĵo, kiun ili nomas paklava, devenas de la armena vorto baĥ (Karesmo) kaj helvah ("dolĉa").
Aliaj armenaj dolĉaĵoj:
Viandoj
Armenoj manĝas diversajn viandojn kiel ŝafojn, bovojn kaj kaprojn, sed la plej populara viando en armena kuirarto estas porkaĵo. Rostita porkidaĵo, nomata Goĉi, estas tradicia feria manĝaĵo preparita por festoj de Nova Jaro. la porkaj kotletoj (ĉalagaĉ) estas tre ŝatataj por rostaĵoj. Ĥorovac estas armena-stila kebabo kiu kutime konsistas el porkaĵo, sed ankaŭ povas esti farita per ŝafidaĵo. Ĉi tiu kebabo estas preparita kun legomoj kiel melongeno, tomato kaj verda pipro. Ljulja kebabo estas tre simila al Adana kebabo, sed spice kun cinamo.
Keŝkegh estas bulgura pilafo kun ŝafidaĵo aŭ kokidaĵo; ĝi estas kuirita en buljono kaj spicita kun butero, cinamo kaj pipro. Tavuklu çullama estas koka plado kiu foje estas identigita kiel armena, sed ekzistas konfliktaj raportoj pri sia origina regiono kaj preparado de la plado varias multe inter regionoj. Iuj diras, ke ĝi estas specialaĵo de la regiono Kırşehir, dum alia variaĵo servata en simpla siropo estas preparita ĉiujare en Maraş, Turkio.
Basturmo estas salita viando, kiu estas sekigita kaj premita antaŭ esti frotita per speciala speciala pasto nomata çemen; ĝi estas komuna manĝaĵo en Armenio.
Pastoj
Kocagormez, kiu signifas "edzo ne vidas", estas plato bazita sur pasto; la anekdota rakonto malantaŭ ĉi tiu speciala pasto estas, ke ĝi nomiĝas tiel pro virino, kiu ĉiam preparas viandan pladon kiam ŝia edzo estas hejme, sed manĝas ĉi tiun simplan paston por konservi la rimedojn de la hejmo.
Tipaj pladoj
Ekzemploj de ĝaŝoj estas:
Ankaŭ rostitaj viandoj estas tre oftaj kaj estas ĉie ĉe bazaraj budoj, kie ili estas manĝataj kiel manĝaĵo, kaj ankaŭ en rostiloj kaj pikniko. Ankaŭ en modernaj tempoj, neniu armena bankedo estas konsiderata kompleta sen kaboba plado. Kaboboj varias el la simpla (marinita viando sur stangeto intermetita kun legomoj) al la pli kompleksa. Kelkaj regionoj de Okcidenta Armenio disvolvis siajn lokajn, specialajn kabobojn. Ekzemple:
Matenmanĝo
La moderna armena matenmanĝo konsistas el kafo aŭ teo, krom bunta vario de fromaĝoj, marmeladoj, ĵeleoj, legomoj, ovoj kaj panoj. Armenoj vivantaj en la diasporo ofte adoptas lokajn kutimojn. Tiel, armenoj en Libano, Sirio kaj Egiptio povas inkludi "full medames" (boligitaj fazeoloaĵoj en olivoleo).
Tradiciaj armenaj matenmanĝaj pladoj estis abundaj. Ili inkludis:
Ĥaŝ, foje familiare nomita la "armena postebria kuracilo", estas baza plado el trempitaj bovinaj piedoj. Ĥaŝ estas menciita en mezepokaj armenaj tekstoj de la 12-a jarcento.
Aperitivoj
Manĝoj en Armenio ofte komenciĝas per surmetado de diversaj aperitivoj servitaj surtable. La armenaj manĝaĵoj inkluzivas farĉitajn foliojn de vinberoj (nomitaj jalanĉaj sarma, tipo de dolmo), frititaj fromaĝaj plenplenaj kukoj nomitaj dabgadz banir boerag, farĉitaj mituloj (midje dolmo) kaj pluraj specoj de pekladaj legomoj ĝenerale konataj kiel torŝi. Rostitaj kukurbaj semoj estas populara manĝeto; Armenoj nomas ilin tutumi gud.
Kikeraj buloj nomataj topik  estas faritaj de la turk-armena komunumo; ili estas spicitaj kun riboj, cepoj kaj cinamo kaj servitaj kun sezam-saŭco. Takuhi Tovmasjan diskutas plurajn armenajn mezeojn en sia libro Sofranız Şen Olsun inkluzive de farĉita skombro, plado el fazeoloj kun saŭco servita super malfreŝa pano (oni povas uzi ankaŭ restantajn jufko aŭ lavaŝo) nomata fasulye paçası, kaj speco de olivolea aperitivo kun mituloj nomita midje pilakisi.
Bjorekoj
Bjorekoj (armene: բյորեկ), estas bakaĵoj faritaj el folipasto kaj farĉitaj per fromaĝo (panirov bjorek, orientaj armenoj nomas ĝin ĥaĉapuro) aŭ spinaco (simila al spanakopito en greka kuirarto). Ili estas popularaj manĝetoj kaj rapidaj manĝoj, ofte servitaj kiel aperitivo. Su bjorek (akvobjoreko) estas lasanja-stila plado kun folipastaj tavoloj nelonge boligitaj en granda pato antaŭ ol esti farĉita. Msov bjorek estas pano (ne folipasta) farĉita per viando (simila al rusa piroĵko).
Supoj
Alia supo, ĥaŝo, estas konsiderata armena specialaĵo. Kantoj kaj poemoj estis verkitaj pri ĉi tiu plado, farita el la piedoj de bovino kaj herboj faritaj en travidebla buljono. Tradicio diras, ke ĥaŝo nur povas esti kuirita de viroj, kiuj pasigas la tutan noktan kuirante, kaj povas esti manĝata nur frue en vintro, kiam ĝi estas servata kun amasoj de freŝa ajlo kaj sekigita lavakvo.
Tghit estas tre speciala kaj malnova tradicia manĝaĵo, farita el ttu lavaŝ (frukta ŝelo, maldikaj volvaĵoj el prunoj), kiuj estas tranĉitaj en malgrandajn pecojn kaj boligitajn en akvo. Fritita cepo aldoniĝas kaj la miksaĵo kuiriĝas kiel pureo. Pecoj de lavaŝo estas metitaj supre de la miksaĵo, kaj ĝi estas manĝita varme kun freŝa lavaŝo uzita por reakiri la miksaĵon mane.
Fiŝaĵoj
Armena kuirarto inkluzivas multajn tipajn marmanĝaĵojn kiel frititajn mitulojn (mez-tava), farĉitajn kalmarojn (kalamar dolma), skombron (uskumru) kaj sardo (palamut)
La trutoj de la lago Sevan nomiĝas iŝĥan kaj povas esti preparitaj je malsamaj manieroj inkluzive de bakita dolma versio farĉita per sekaj fruktoj (prunoj aŭ abrikotoj) kaj ĥaŝa versio marinita kun ruĝaj piproj. Iŝĥan ankaŭ foje estas servata en juglando-saŭco. Unu recepto por fiŝmanĝaĵo estas donita per manlibro de 1913 kiu adaptis receptojn de Proksima Oriento por la usona publiko.
Por relative geografie fermita lando, la armena kuirarto inkluzivas mirindan nombron da fiŝaj pladoj. Tipe fiŝo estas aŭ rostita, fritita aŭ foje ŝtofita. Kelkaj receptoj precipe celas farĉi la fiŝojn. Fiŝoj eble uziĝis por plenigi legomojn en antikvaj tempoj, kvankam tio ne plu estas komuna.
Ekzistas pluraj specoj de fiŝoj en la Respubliko Armenio:
Biero
La armena produktita biero estas konsiderata unu el la plej ŝatataj trinkaĵoj de armenaj viroj. La bierindustrio disvolvas malton kaj produktas bieron el ĝi. La preparado de biero en Armenio estis konata de antikva tempo. Laŭ la greka historiisto Ksenofono, la fabrikado de biero en Armenio komenciĝis de la 5-a ĝis 4-a jarcentoj. Armenoj uzis grenojn por la bierfarado (hordeo, milio, lupolo).
En 1913 estis 3 bierfabrikoj, kiuj produktis 54 mil decilitrojn de biero. En 1952-1978 novaj fabrikoj en Erevano, Goris, Alaverdi, Abovjan estis konstruitaj dum ekzistantaj fabrikoj estis pligrandigitaj kaj plibonigitaj. Por provizi krudmaterialojn por bierproduktado en Gjumri estis lanĉita granda malta produktejo, bazita en la produktado de hordeo de la valoj de Ŝirako (de 10 mil tunoj da produktado). En 1985 estis produktitaj 6 milionoj de decilitroj da biero.
Popularaj markoj:
Brando
Armena brando (armene: կոնյակ konjak), konata loke kiel konyak estas eble la plej populara eksportita alkohola trinkaĵo de Armenio. Ĝi havas longan historion de produktado. Oni diras, ke armena brando farita de Erevana Fabriko de Vino kaj Brando estis la plej ŝatata trinkaĵo de brita ŝtatisto Winston Churchill. Ĝ estis la plej ŝatata alkohola trinkaĵo de Josif Stalin, Franklin D. Roosevelt kaj Churchill ĉe la Jalta-konferenco en 1945.
La historio de armena brando komenciĝas en 1887, en la vinfarejo de armena komercisto N. Tairov (Erevano). Antaŭ 1890-1900, Erevano fariĝis centro por la produktado de brando, kalkulante kelkajn fabrikojn posedatajn de Gyozalov (1892), Saradjev (1894), Ter-Mkrtchian (1899), kaj aliaj. En 1899, N. Tairov vendis sian fabrikon al la konata marko de Nikolaj Ŝustov en Rusio. En 1914, estis 15 fabrikoj en la provinco Erevano (la plej granda, kiu nun estas posedata de Ŝustov), ​​produktis 210.010 ddecilitrojn de brando. En 1921, la sovetia ŝtato transprenis la fabrikon de Ŝustov, kaj ĝi estis renomita "Ararat". Ĉi tio fariĝis la ĉefa fabriko por vinproduktado.
Malgraŭ la fakto, ke nur brandoj produktitaj en la regiono de Cognac en Francio havas la aŭtorrajtojn por esti nomataj "konjako" laŭ okcidentaj komercaj reguloj, armena brando nomiĝas konjako en Armenio. Yerevan Brandy Factory nun intertraktas por akiri oficialan privilegion vendi sian brandon kiel konjakon.
Armena brando estas klasifikita laŭ sia aĝo kaj metodo de maljuniĝo. La taksitaj steloj indikas la aĝon de brando ekde ĝia fermentado ekde 3 steloj. La plej multekostaj konjakoj pasis pliajn rikoltojn por pli ol 6 jaroj kaj havas specialajn nomojn. La brando maljuniĝas en kverkaĵoj kaj estas farita el elektitaj lokaj blankaj vinberoj kulturitaj en la Ararat-ebenaĵo.
Popularaj markoj:
Oghi
Morusa vodko (armene: թթի արաղ tti araġ) Tradicia armena vodko farita per la distilado de la morusoj, kiu estas kultivita ĉie en Armenio, precipe en la altaj teroj kaj en Arcaĥo.
Vino
La alkohola trinkaĵo kun plej longa historio en Armenio estas vino. La plej malnova trovita vinfarejo en la mondo estis malkovrita en Armenio. Historie, vinfarejoj en Armenio estis koncentritaj laŭlonge de la Ararat-valo. Speciale rimarkinda estis la distrikto Koghtn (Գողթն, nuna Naĥiĉevana areo). Hodiaŭ, armenaj keloj estas koncentritaj en la regiono Areni (distrikto de Vajoc Dzor).
Armena vino estas plejparte farita el lokaj variaĵoj, kiel Areni, Lalvari, Kakhet, ktp., Kvankam iuj keloj miksiĝas en pli bone konataj eŭropaj variaĵoj kiel Chardonnay kaj Cabernet. Vinfarado falis suben en la jaroj post la kolapso de Sovetunio, sed spertas reviviĝon, kun aldono de mondkonataj stampoj kiel ekzemple Zorah Wines. Ĉiujara vintfestivalo, okazinta en Areni, estas populara inter la loĝantoj kaj prezentas vinojn de oficialaj keloj same kiel de hejmecaj hokoj de diversa kvalito. Armenaj vinoj estas ĉefe ruĝaj kaj estas dolĉaj, duon-dolĉaj (Vernashen, Ijevan), aŭ sekaj (Areni).
Armena Altebenaĵo okupiĝis pri vinfarado ekde antikvaj tempoj. Ĝi atingis konsiderindan evoluon el la epoko de Urarto (9-a-6-a jarcentoj a.K.). Dum elfosadoj en la kastelo de Tejŝebaini estis eltrovitaj ĉirkaŭ 480, kaj en Toprakkale, Manazkert, Ruĝa Monteto kaj Erebuno 200 potoj.
La atestaĵoj de altnivela kaj grandskala produktado de vino en Armenio estas tiel eksterlandaj (Herodoto, Strabono, Ksenofono kaj aliaj) kaj armenaj historiistoj de la 5-a kaj 18-a jarcentoj, same kiel skulptaĵoj de arkitekturaj monumentoj kaj protokoloj. La nuna areo de Armenio komencis produktadon de vino en la dua duono de la 19-a jarcento. Fine de la 19-a jarcento, apud la malgrandaj entreprenoj en Erevano, Ghamarlu (Artaŝato), Aŝtarako, Eĉmiadzin (Vagharŝapat), estis 4 muelejoj.
Krom vinberoj, vinoj estas faritaj el aliaj fruktoj, precipe granato (armene: նռան գինի nran gini), abrikoto, cidonio, ktp. Ĉe kelkaj kazoj, ĉi tiuj fruktaj vinoj estas fortigitaj.
Mineralaj akvoj
Inter la refreŝigaj trinkaĵoj la minerala akvo de Armenio estas konata pro resanigaj ecoj kaj estas rekomendita de kuracistoj. Ĉi tiu akva fonto devenas de la profundo de la tero kaj fluas el antikvaj montoj en la urbo Ĝermuk.
Armenio havas riĉajn rezervojn de minerala akvo. Post la establado de Sovetunio komenciĝis la studado kaj disvolviĝo de multflankaj disciplinoj en ĉi tiuj akvoj. Unua industria enboteligo estis organizita en Arzni en 1927. En 1949, Dilijan kaj Jermuk mineralaj akvaj fabrikoj estis ekfunkciigitaj. En 1960-1980 estis lanĉitaj "Sevan", "Hankavan", "Lichk", "Bjni", "Lori", "Arpi", "Ararat", mineralaj akvoproduktejoj kaj fabrikoj, kiuj estas implikitaj en la produktado de minerala akvo de Armenio ". La Armena SSR en 1985 produktis 295 milionojn da boteloj da minerala akvo.
Kantono Schuyler (Nov-Jorkio)
La kantono Schuyler - angle Schuyler County - estas kantono de Usono en la subŝtato Nov-Jorkio. Ĝi fondiĝis en la jaro. Laŭ la stato de la censo en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kantona ĉefurbo estas Watkins Glen.
Ginesa Ortega
Ginesa ORTEGA CORTÉS (Metz, 1967) estas hispana kantistino de flamenko.
6637 Inoue
6637 Inoue estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Keisuke Inoue, kiu laboris de 38 jaroj por la navigada almanako Tentai Ichiyou ĉe la Japana Departemento pri Hidrografio. Li estis fakulo pri la kalkuloj de orbitoj de. Poste, li laboris en firmao de programaroj kaj aniĝis en la edita teamo de la astronomia almanako Tenmon Nenkan.
Valo de Ambroz
La Valo de Ambroz estas valo situa sude de la Sistema Central en la Provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro, Hispanio, kiu limas kun la komarkoj de Tierras de Granadilla kaj Valo de Jerte kaj la provinco de Salamanca. Trapasas ĝin la Rivero Ambroz kaj la Vía de la Plata de norde al sudo.
Municipoj
Ĉe Abadía estas la abandonita vilaĝo de Granadilla.
Ferenc Jálics
Ferenc Jálics [jAliĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jálics Ferenc estis hungara katolika pastro, jezuito, altlerneja instruisto, verkinto de spiritismaj libroj. Lia nomo ekster Hungario estas Franz Jalics.
Ferenc Jálics naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Flago de Ĝibutio
La nacia flago de Ĝibutio (: drapeau de Djibouti), adoptita en 1977, havas du egalajn horizontalajn striojn el blua kaj verda koloroj kun blanka triangulo surbaze de la hisflanko havanta ruĝan kvin-pintan stelon (reprezentante la areojn kie somaloj loĝas en la regiono) en la centro. Tiuj kvin lokoj estas Brita Somalilando, Itala Somalio, Franca Somalilando (Ĝibutio), Ogaden, kaj la Nordorienta Provinco (Kenjo). Pri la simbola signifo de la koloroj uzitaj estas du klarigoj: Laŭ unu la verda koloro simbolu la teron, la helblua la maron kaj ĉielon kaj la blanka la pacon; laŭ alia La malpeza bluo reprezentu la somalajn isaojn, kaj la verda reprezentu la arabaron - laŭ ambaŭ klarigoj la ruĝa stelo reprezentu unuecon.
La nacia flago estis adaptiĝo de la flago de la Afrika Popola Ligo por la Sendependeco kiu kondukis Ĝibution al sendependeco. La flago de tiu ligo konsistis el blanko, verdo kaj malhelbluo, kaj havis ruĝan triangulon kun blanka stelo. Por la nacia flago, adoptita post sendependiĝo, la stelo estis poziciigita en vertikala pozicio, kaj la proporcioj de la flago estis plilongigitaj.
Kiten
Kiten (en bulgara Китен, kun signifo "amata, bela") estas marborda urbo de Bulgario ĉe la Nigra Maro kaj pli precize parto de Provinco Burgas. Ĝi estas situanta sur la malgranda duoninsulo Urdoviza, ĉe la elfluejo de la rivero Kiten, kaj havas du strandojn: Atliman kaj Urdoviza.