cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gornja Bistrica
Gornja Bistrica, hungare Felsőbeszterce estas vilaĝo en Slovenio, en provinco Prekmurje, en statistika Regiono Pomurska, en Občina Črenšovci. Gornja kaj felső signifas: supra. La triopaj apudaj vilaĝoj estas: Gornja Bistrica, Dolnja Bistrica kaj Srednja Bistrica.
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Muro (rivero) (kun ponto), laŭ traira flankovojo.
Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. Inter 1941-1945 Felsőbeszterce denove apartenis al Hungario, ekde 1991 al Slovenio.
(16474) 1990 QG3
(16474) 1990 QG3 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Joanne Johns
Joanne Johns estas aŭstralianino, kiu ekde la jaro 2013 estas esperantistino. Post nelonge ŝi starigis Meetup-grupon por trovi aliajn junajn Esperantistojn kaj tie ankoraŭ instruas, gvidas ludvesperojn kaj ekskursojn, kaj reklamas pri Esperanto. Ekde 2014 ŝi estas unu el du redaktoroj de la gazeto Esperanto sub la Suda Kruco.
Ernest Naville
Ernest NAVILLE ( – ) [navij] estis franclingva svisa esperantisto. Li estis filozofo kaj kelkan tempon universitata profesoro en Genève. Unu el la malmultaj scienculoj, kiuj en la 19-a jarcento atentis Esperanton. En 1899 li sendis gravan raporton al la Franca Akademio de Sciencoj, kies membro li estis, pri la lingvo internacia, kaj konkludis tute favore al Esperanto. Eĉ 88-jara li parolis por Esperanto en la filozofia kongreso en Genève. Lia verko „La Devo“ aperis en Esperanta traduko de Antido (pseudonimo de René de Saussure).
Joanne Johns
Ŝi kunorganizis la Aŭstraliajn kongresojn en 2015 (Melburno) kaj 2017 (Brisbano), kaj la Trilandajn Kongresojn en 2016 (Bandungo) kaj 2018 (Bekasi). Ŝi ankaŭ desegnis la emblemon de la IJK 2015 en Wiesbaden.
Laŭ la stato de 2020, ŝi funkcias kiel komisiito pri Landa Agado en Oceanio de TEJO, kiel vicprezidanto de la Melburna Esperanto-Asocio kaj kiel estrarano de la Aŭstralia Esperanto-Asocio.
Max Ophüls
Max OPHÜLS 6-an de majo 1902 en Sankt Johann (ekde 1909 Saarbrücken); 26-an de marto 1957 en Hamburgo; vera nomo Max Oppenheimer) estis grava film-, teatro- kaj aŭdludreĝisoro. Oni nomis post li la premion Max-Ophüls, kiu estas ĉiujare transdonita en Saarbrücken al germanlingvaj filmnovuloj.
Vivo
Li alprenis la artistan nomon Ophüls en 1920. Li komence aktorludis, kaj ekde 1925 laboris ĉe la radio. Li faris sian unuan filmon en 1931 Dann schon lieber Lebertran, li elmigris en 1933 al Parizo, kaj li iĝis franca ŝtatano en 1938. En 1942 fuĝis li en Usonon, kie li laboris en Holivudo. La reveno al Parizo okazis en 1949. En 1959 aperis lia membiografio, du jarojn post lia morto.
La reĝisoro kaj dokumenta filmisto Marcel Ophüls estas lia filo.
Monstampejo malnova (Schleiz)
La Monstampejo malnova (germane: Alte Münze) troviĝas en Schleiz, Germanio. Nuntempe ĝi servas kiel artogalerio kaj urba informejo.
Historio
Post kiam Schleiz venis sub la regadon de Reuß-Plauen en 1590 ĝi ricevis en la kuro de la tempo eĉ rezideja rango. Tio okazis post la divido de la regado en 1666 (Reuß-Schleiz).
La monfarejo estis inter 1678-81 loko de monstampado por propraj reuß-aj moneroj. La nomo familia de la monfaristo de 1678 estis Böttger, kiu estis la patro de la (re)inventisto de porcelano en Eŭropo, Johann Friedrich Böttger.
La konstruaĵo estas la plej malnova en la tuta urbo, kiu konserviĝis ĝis hodiaŭ. Dum la Dua mondmilito ĝi parte damaĝitis.
Fonto
''mini-a-thür in Ruhla/Thüringen. Der Freizeitpark im Thüringer Wald'', broŝuro eldonita fare de la liberaera maketaĵparko de Ruhla, nr. 28
Pelișor (Lazuri)
Pelișor [peliŝor] (hungare: Kispeleske) estas vilaĝo en Rumanio norde de Satu Mare. En 1910 ĝi havis 421 loĝantojn (hungaroj); en 1992 275 (hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1450. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Lazuri.
En la censo de 2002 la 274 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn :
273 deklaris la hungaran sia preferata lingvo.
Pintburgo
Pintburgo estas altaĵburgo konstruita sur montopinto.
La avantaĝoj de tiu strategia situo estas kaj en la neatingebleco kaj la reprezentiva valoro pro la impona situo. Super la krudaj deklivoj eventuala atako estas malfacila precipe la pafado en la internon de la burgo estis malfacila, kelktempe eĉ neebla.
Kroma problemo estas la malcentra loko,kiu malhelpas kontroli la ĉirkaŭaĵon. La ekiro de soldatoj piede aŭ per ĉevaloj estas pli komplika.
La kataroj uzis kelkajn nealireblajn pintburgojn kiel fuĝloko, ekzemple la burgo Montségur, kiu situas sur pinto de montkupolo.
Kiel ankaŭ la aliaj altaĵburgoj perdis sian signifon jam dum la mezepoko. La kresko de la urboj kiel centroj de ekonomio kaj politiko malvalorigas la burgojn.
Kinabalu-montaj alpaj herbejoj
La kinabalu-montaj alpaj herbejoj estas tersupraĵa ekoregiono el la sundalanda-filipina ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al la montaraj herbejoj kaj arbustaroj de Borneo en Sudorienta Azio. Ĝi kongruas kun la tutmondaj 200-regiono "kinabalu-montaj arbustaroj" kaj situas en la biodiverseco-riĉaĵejo "Sunda Lando".
Priskribo
Tiu ekoregiono reprezentas la montanan vivejon de Kinabalu-Monto kaj Kroker-Montaro kaj la ĉirkaŭantajn altaĵajn areojn en la malajzia subŝtato Sabaho, Borneo.
Flaŭro
Kinabalu-Monto estas renkontejo por plantospecioj el Himalajo, Ĉinujo, Aŭstralio, Novzelando, kaj el la orientaliso. La vegetaĵaro de Kinabalu-Monto estas dividebla en laŭaltitudaj zonoj, sed multaj faktoroj povas loke ŝanĝi la plantodisvastiĝon al pli altaj aŭ malpli altaj altitudoj. Super 1 000 m montana zono ekzistas ĝis ĉirkaŭ 2 600 m. Tiu zono ampleksas miksaĵon de malaltaĵaj kaj montanaj familioj, donante al tiu zono grandan biodiversecon. La komunaj malataĵaj familioj, kiaj dipterokarpacoj, eŭforbiacoj, fabacoj, miristikacoj, kaj sapotacoj, ekmalpliiĝas, kaj ekanstatauiĝas per granda diverseco de specioj el la plantofamilioj kiaj erikacoj, mirtacoj, fagacoj, laŭracoj, magnoliacoj, kaj la plimulto de la borneaj koniferoj, inkluzive de podokarpo, agatido, kaj filoklado. La dipterokapaca Shorea monticola troviĝas en tiu altituda zono sed ne en la malaltaĵoj. Tiu ĉi zono ankaŭ subtenas iom da endemiaj specioj de Rhododendron, Lithocarpus, Magnolia, kaj Rhamnus. Granda variaĵo de karnovoraj plantoj, multaj endemiaj sur Kinabalu-Monto, troviĝas en tiu zono. La endemiaj specioj inkludas Nepenthes edwardsiana, N. rajah, N. villosa, kaj N. burbidgeae. La plej komuna specio trovata en tiuj arbaroj estas la spektakla Nepenthes lowii. Fikusoj estas komunaj en tiuj arbaroj. Borneo gastigas 135 da specioj de fikusoj, kun pli ol 78 da ili sur Kinabalu-Monto, inkluzive de 13 da endemiaj specioj. Kinabalu-Monto povas havi unu el la plej riĉaj fikusajn flaŭrojn en la mondo. Tiu flaŭre riĉa areo ankaŭ subtenas Rafflesia tengku-adlinii (kiu aliloke nur troviĝas en Trusmadi-Monto kaj Arbarprotektejo Maliaŭ-Baseno). Inter 2 600 kaj 3 200 m estas zono de ultramafikaj rokoj kiuj estigas diferencan tipon de vegetaĵaro. Tiu ĉi varias ekde la 10-m alta Gibs-dakridio al arbustetoj kiuj inkludas muskojn, likenojn, hepatikojn kaj filikojn.
Super 3 200 m la grundokovraĵo baldaŭ malaperas, montrante graniton. En areoj kie la grundo povas subteni arbustojn kaj arbedojn, dominas specioj kiaj Leptospermum recurvum, Coprosma hookeri, kaj Rhododendron buxifolium. Sur pli malprofundaj grundoj, herboj kiaj Diplocosia kinabaluensis, Machaerarina falcata, kaj Ranunculus lowii estas komunaj.
Tiu ekoregiono entenas pli ol 750 da orkidospecioj el pli ol sesdek genroj. Tiu nombro respondas pri kvarono de ĉiuj orkidospecioj trovataj en Malesio. Eble la plej famaj orkidospecioj trovataj en Kinabalu-Monto estas la pluraj Paphiopedilum-specioj. Tamen, kaŭze de intense kolektado, ili malofte estas videblaj. La montara regiono prezentas variaĵon de mikrovivejoj kiuj estas produktintaj multajn orkidospeciojn apartenantajn al genroj Eria, Bulbophyllum, Dendrobium, Liparis, Dendrochilum, Pholidota, kaj Coelogyne.
Faŭno
La plejmulto de la 114 mamulospecioj trovataj en tiu ekoregiono vivas en la arbara kanopeo. Nur triono el la mamulospecioj estas tersupraĵa. Komunaj tersupraĵaj specioj inkludas tri cervedojn, la naĝhaŭtan mustelon (Mustela nudipes), la kurtungan lutron (Aonyx cinerea), kaj la bengalan katon (Felis bengalensis). La kanopeaj specioj ampleksas multajn el la dudek ok el la tridek kvar sciuredoj de Borneo, multnombrajn kiropterojn, tupajulojn, lorisedojn, la okcidentsundan tarsion, Presbytis aygula, P. rubicunda, la orangutanon, Hylobates moloch, la striitan prionodon kaj la binturongon. Estas dek du preskaŭ endemiaj kaj kvar endemiaj mamulospecioj, kiuj inkludas Suncus ater (insektovoruloj) kaj Melogale everetti (musteledoj).
István Szabó (skulptisto, 1927)
István Szabó [iŝtvAn sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun distinga vorteto (pli juna) '''ifj. Szabó István''' estis hungara skulptisto, medalisto. Lia patro estis István Szabó (skulptisto). István Szabó naskiĝis la en Dorogháza, li mortis la  en Szécsény.
Biografio
István Szabó studis en Hungara Belarta Altlernejo de Budapeŝto inter 1947-1952. Liaj plej gravaj instruistoj estis Zsigmond Kisfaludi Strobl kaj Pál Pátzay. Li debutis en ekspozicio jam en 1949. Inter 1955 kaj 1958 li ricevis stipendion. Li apartenis al la generacio de Lumaj ventoj, tial li komence kreis en Budapeŝto laboristajn kaj kamparanajn figurojn. Ekde la 1960-aj jaroj li kreis portretojn (Karl Marx, Friedrich Engels, Lenino, Mihály Váci, Mihály Vörösmarty, Imre Madách, Kálmán Mikszáth, Petőfi, Stefano la 1-a (Hungario)), pli malofte medalojn. Baldaŭ li laboris en Szécsény en iama ateliero de Gyula Benczúr. Li ricevis premiojn inter 1959-1978. Li havis edzinon ekde 1953, kiu same estis skulptisto.
Gunzenhausen
Gunzenhausen - prononco - estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Weißenburg-Gunzenhausen kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro el kvar ĉirkaŭaj komunumoj, nomata Verwaltungsgemeinschaft Gunzenhausen, sed mem ne apartenas al la teritorio de la komunumaro. La urbo situas borde de lago nomata Altmühlsee.
Clarice Lispector
Clarice Lispector /klaˈɾi.sɪ liʃˈpɛk.toh/ aŭ /klaˈɾi.sɪ lisˈpɛk.toɾ/ (Ĉeĉelniko, 10-a de decembro 1920 — Rio-de-Ĵanejro, 9-a de decembro 1977) estis verkistino kaj ĵurnalisto, kiu naskiĝis en Ukrainio, sed venis al Brazilo en la frua infanaĝo. Ŝi ne komunikiĝis per la ukraina, tamen, kiam komencis verki, tion faris portugallingve. Krom la portugalan, ŝi bonege parolis aliajn lingvojn, kiel la jidan lingvon, parolitan de ŝia familio, la francan kaj la anglan. Clarice estis tre grava verkistino de konscifluo, ĉar artikolis pri la inseksa situacio en tiu epoko.
Gunzenhausen
Ĝemelurbo
Gunzenhausen estas ĝemelurbo kun la jena alia urbo:
Clarice Lispector
Vivo
El juda familio, Clarice venis al Brazilo kiam ŝi havis unu jaron kaj du monatojn kaj ŝia familio alvenis fuĝinte de la hebrea persekutado dum la Rusa Milito. Ŝi venis al Alagoaso, ŝtato kiu poste influis ŝian ĉefan libron, titolitan A hora da estrela (La horo de la stelo), sed post du jaroj ŝi ekloĝis en Pernambuko. Kiam oni demandis ŝin pri Ukrainio, ŝi respondis: "Tie mi laŭvorte neniam tretis: mi estis forportita cervike".
Ŝi mortis pro kancero en la 9-a de decembro, unu tagon antaŭ sia naskiĝtago, mallonge post kiam ŝi verkis A hora da estrela. La enterigo de Clarice okazis en la 11-a de decembro. Ĝis la tago de la morto, malgraŭ la malsano, ŝi diktis frazojn al sia amikino, Olga Borelli.
Stilo kaj resuma analizo de la verkado
La verkado de Lispector traktas momentojn en la vivoj de ŝiaj roluloj, ŝajne malgrandaj momentoj, en kiuj la okazaĵoj prezentitaj estas preskaŭ sensignifaj; Sed, fakte, la interna kaj intima okazo estas tre intensa, kaj la kompleksaj homaj emocioj funkcias en ĝi kun granda intenseco; Tiuj etaj momentoj, do, decidas la sorton de la roluloj, kaj formas ĝin.
La tekstoj de Lispector prezentas diversan inan sperton, kiu inkluzivas rolulojn de infanaĝo, adoleskajn knabinojn kaj precipe virinojn el ĉiuj anguloj de la loĝantaro. De la analfabeta kaj malriĉa enmigrinto, la figuroj de dommastrinoj, verkistoj, artistoj, profesiuloj, dungistoj, ĝis famuloj kaj publikaj figuroj - ili ĉiuj traktas la konstruadon de virineco en la socio en kiu ili vivas kaj kun diversa aŭ normiga ina sekseco.
En intervjuoj kun Lispector ŝi protestis kontraŭ la asociado de ŝia skribo kun ina aŭ feminisma literaturo. Ĝenerale, Lispector insistis pri la unikeco de ŝia skribo kaj ke ŝia verko estu legita kune kun aliaj kanonikaj literaturaj tekstoj kiel ekzemple Joyce kaj Kafka. Tamen oni povas vidi la enprofundiĝon de la verkisto en la brazilan kaj tutmondan inan sperton, kiel en la ĉeffiguro de "Stela Horo". La kapablo de Lispector reprezenti kaj priskribi en ŝia ŝparema kaj preciza lingvo la internan mondon de siaj ĉefrolulinoj invitas feminisman kaj genrakonscian legadon kaj estas eksterordinara voĉo en la brazila literaturo de la 20-a jarcento. Pro tiuj kaj aliaj kialoj feminisma pensulo Hélène Cixous elektis fokusi pri la verkado de Lispector por komponi sian teorion de ina verkado (ofte nomata ekrituro feminina).
Deksesuma nombrosistemo
La deksesuma nombrosistemo estas pozicia nombrosistemo kies bazo estas 16. Ĝiaj 16 ciferoj kutime estas la skribsignoj <tt>0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F</tt>. La unuaj 10 signoj havas la saman ciferan valoron, kiel en la dekuma nombrosistemo; la sekvaj 6 signoj havas, respektive, la valorojn 10, 11, 12, 13, 14, 15. Notu ke la esperanta litero <tt>Ĉ</tt> ne estas uzata.
Deksesuma sistemo estas utila en komputiloj, ĉar ĝi ebligas simple skribi la valoron de bajtoj (bitokoj) per po du deksesumaj ciferoj, ĉiu el kiuj prezentas kvaron da bitoj. Jen komparo de la duuma, la dekuma, la okuma kaj la deksesuma reprezentoj:
Tiamaniere, la dekuman numeralon 79, kies duuma prezento estas 0100 1111, oni povas skribi kiel 4F en la deksesuma sistemo.
En matematiko
En matematiko la nombran bazon oni skribas per la suba indekso.
Ekzemple 1443 = 144310 = 5A316.
(Notu ke la bazo, ĉiam skribitas per dekuma sistemo)
En programlingvoj
En diversaj programlingvoj oni uzas diversajn manierojn por skribado de deksesumaj nombroj.
En lingvoj de priskribo de teksto
En lingvoj de priskribo de teksto HTML (kaj CSS) por priskribo de koloroj per deksesumaj nombroj oni uzas signon "#" je komenco: #FFFFAA
Por montri unikodajn signojn ene de foliumilo, estas uzata la numera enta referenco. N estas dekuma numero por Unikoda koda punkto. Se estas uzata la deksesuma sistemo, oni devas prefiksi nombron N per x.
Ekzemple la deksesuma reprezento  produktas la saman signon kiel la dekuma reprezento   (ambaŭ por la litero Ĉ majuskla). Ĝenerale estas pli konvena kaj uzata la dekuma reprezento.
Ĉi tio estas nepra por prezenti signojn kiuj ne estas en la uzata kodigo de HTML-dosiero, sed ĝin eblas uzi en ĉiuj okazoj se bezonatas, tiam la paĝo videblos korekte sendepende de specialaĵoj de la HTTP-servilo kaj elekto de kodigo en la foliumilo.
Ĉi tiu sistemo povas esti uzata por reprezenti esperantajn literojn per unikodo en HTML:
Kaj la minusklaj:
Krea Komunaĵo
Krea Komunaĵo (angle: Creative Commons, aŭ CC) estas usona ne-profitcela organizaĵo, strebanta plimultigi kreajn verkojn, kiujn ĉiu ajn rajtas libere laŭleĝe uzi, kunhavigi kaj aliigi.
Krea Komunaĵo estas nenio pli ol formo de licenco (CC permesilo) kiun iu ajn povas uzi. Ĝi estas alternativa maniero merkatigi / distribui / promocii kulturan varon.
La organizaĵo disponigas kelkajn permesilojn Krea Komunaĵo, kiuj faciligas al la aŭtoroj de verkoj jure precize determini kiujn aŭtorrajtojn ili volas konservi kaj kiujn rezigni profite al la aliuloj.
Iniciatis la projekton Creative Commons en la jaro 2001 i. a. Lawrence Lessig, proponante pli liberan sistemon de aŭtoraj rajtoj. Krea Komunaĵo zorgas pri aro da internaciaj projektoj por traduki permesilojn de la angla lingvo kaj de la usona juro al aliaj lingvoj kaj jursistemoj.
Historio
En ĉiuj landoj ekzistas striktaj leĝoj pri kopirajto, kiuj malpermesas kopii literaturan verkon, bildon, muzikon ktp, sen antaŭe – kutime kontraŭ pago – akiri la rajton por tio. Aliflanke, multaj verkistoj kaj artistoj ege deziras, ke iliaj verkoj estu kopiataj kaj konataj de la publiko, sen iu ajn kompenso. La disvastiĝo de Interreto ankoraŭ pliakrigis la kontraston inter regulado kaj libereco.
Antaŭ kelkaj jaroj en pluraj landoj la daŭro de la kopirajta protekto estis konsiderinde plilongigita. En Usono en iuj okazoj ĝi povas atingi 70 jarojn post la morto de la kreinto. El tio rezultas, ke pro kopirajtaj problemoj fojfoje ne plu eblas reeldoni valorajn verkojn. Usonaj kontraŭantoj de la troa protekto procesadis pro tio (la tiel nomata kazo Eldred kontraŭ Ashcroft). Protagonisto en tiu proceso estis Lawrence Lessig, profesoro en la Stanford Law School kaj arda favoranto de libera kulturo.
La verdikto de la usona supera kortumo ne kontentigis Lessig, kaj li fondis en 2001 la asocion Creative Commons, Krea komunaĵo. En 2002 CC aperigis sian unuan aron de permesiloj.
Permesiloj de Krea Komunaĵo
La permesiloj de Krea Komunaĵo (angle: CC-licences) rekoneblas per senpage haveblaj bildetoj kaj tekstoj, per kiuj la aŭtoro informas la leganton, ke lia rete aperigita verko estas tute libere uzebla aŭ ke estas iuj kondiĉoj priatentindaj. Se ekzemple estas limigoj, la bildeto povas enhavi la tekston some rights reserved (kelkaj rajtoj estas rezervataj). Alklakante la bildeton, la leganto de la paĝo alvenas al alia paĝo, en kiu la kondiĉoj estas pli detale klarigitaj per aliaj bildetoj, ekzemple kun la surskribo BY: (devo mencii la aŭtoron en okazo de reuzo) aŭ kun trastrekita dolaro-signo (malpermeso de komerca uzo), kaj teksto. Sur tiu paĝo estas ankaŭ ligilo al la permesilo mem.
La verkisto povas ankaŭ uzi pli detalan bildeton ĉe sia verko, por ke oni ne devu alklaki aŭ fari ion alian por ekscii pri la uzkondiĉoj de la verko, kiam oni jam scias, kion signifas ekzemple „CC BY-SA 3.0“. Interalie pro ne sufiĉe detalaj bildetoj kiel „Some rights reserved“ oni fojfoje erare pensas, ke ekzistas nur unu sola permesilo „Creative Commons“.
La originaj CC-permesiloj estis bazitaj sur usona leĝaro kaj ne nepre havas juran validon en aliaj landoj. Tial ili estas adaptataj al la leĝaro de aliaj landoj kaj tradukataj al lokaj lingvoj. En la ĉefpaĝo creativecommons.org jam eblas elekti el kelkdeko da jurisdikcioj.
En la sama retpaĝaro estas ankaŭ gvidilo por elekti la deziratan permesilon kaj por meti la referencan bildeton sur nove kreita paĝo. Bedaŭrinde, la informoj estas relative komplikaj por nespertulo kaj preskaŭ ekskluzive en la angla lingvo.
Ĉiuj tekstoj interrete publikigitaj de la internacia magazino sendependa Monato nun portas CC-permesilon, kiel ekzemple en la jena artikolo.
Elementoj
Permesiloj de Creative Commons estas priskribeblaj pere de elementoj, kiuj konsistigas iliajn titolojn. Ĉiu el la elementoj en la Esperanta traduko respondas la demandon "Kiel oni nur rajtas distribui la verkon?" La elementoj mem prezentas nur pli facile kompreneblan esprimon de devigaj kondiĉoj de la permesiloj, jure valida tamen estas ĉiam la Jura Teksto (plena permesilo).
Liberaj
Tiuj ĉi elementoj prezentas limigojn permesatajn de la Difino de liberaj verkoj kaj de iuj aliaj difinoj de libera verko. Verkoj kun permesiloj konsistantaj nur el tiuj elementoj estas do ordinare rigardataj kiel liberaj. Tamen la projekto Debian rigardas iujn el la permesiloj kiel neliberaj, kalkulante iun kontraŭmalliberigan kondiĉon en la permesiloj kun versio „2.5“ tro malliberiga.
Signifas, ke oni menciu la aŭtoron. Ĉiuj el la nunaj permesiloj de CC, krom CC0, havas tion. La aŭtoro rajtas ordoni, ke oni ne menciu lian nomon en ofenda por li verko laŭleĝe bazita sur lia verko.
Rezultoj de ŝanĝado de la verko estas disdoneblaj nur laŭ la sama permesilo kiel tiu de la baza verko.
Ĝi estas kontraŭmalliberiga kondiĉo. Kiam oni uzas ĝin sen NC, ĝi faras rajtocedon (sed nur se oni rigardas la permesilon CC BY-SA kiel libera), sur kies simbolo estas bazita la simbolo de SA.
Memkompreneble ĝi ne estas kunigebla kun ND.
Neliberaj
Uzo de tiuj ĉi elementoj faras la verkon nelibera laŭ ĉiuj difinoj (ekzemple de freedomdefined.org, de FSF, de OSI, de Debian).
Malpermeso aliigi la verkon. Oni tamen rajtas transformi ĝin por povi uzi ĝin per alia aparato, programo ks.
Malpermeso uzi la verkon por profiti mone.
Ĝi estas unu el la plej uzataj, sed ankaŭ la malpli klaraj aferoj pri la permesiloj.
Kunmetaĵoj de la elementoj
En la jaro 2019, la organizaĵo proponis ses tipojn de la permesiloj Krea Komunaĵo:
Ĉiu permesilo proponita en la versio 3.0 ebligas almenaŭ tutmondan nekomercan kunhavigon de la verko kaj malpermesas uzi iajn ajn rimedojn malhelpantajn ekspluati la rajtojn liveritajn per la permesilo.
Permesiloj versio 4.0
La plej nova versio (4.0) de la permesiloj estis publikigita en 2014. Kun la enkonduko de la 4.0 permesiloj (angle: licenses), ne plu ekzistas jurisdikciaj versioj de la permesiloj: ekzistas nun nur unu, universala versio por permesilo. Tial, la permesiloj enhavas terminojn kaj difinojn kiuj respondas al la terminologio de la internaciaj kopirajtaj interkonsentoj (prefere ol la terminologio de jurisdikcia kopirajto). Plue, ekzistas kelkaj pli malgrandaj ŝanĝoj: Ekzemple, la licencaj tekstoj estis restrukturitaj por faciligi la legadon kaj ekzistas pli klaraj reguloj por atribuado. Eblas esplori kian permesilon vi bezonas pere de License Chooser. Tiel ekzemple CC BY-NC-SA 4.0 signifas ke la permesilo (CC BY) disponeblas laŭ Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International aŭ en Esperanto: Attribuo-Nekomerca-Samkondiĉe 4.0 Internacia.
Kiam en la jaro 2011 komenccis la preparlabro por la versio 4.0 de la permesiloj, la organizaĵo denove instigis tradukemulojn krei oficialajn pure lingvajn tradukojn, publikigotajn en la oficiala retejo. Tiam (fine de la jaro 2013) la sama ĉeĥa esperantisto komencis laborojn pri la Esperantigo, kvankam estis necese rezigni pri la plano en aprilo 2014, jam dum la preparfazo (kreado de traduka fakvortaro ) pro absoluta malsukceso trovi aktivajn kunlaborantojn!
Uzo
Pluraj gravaj interretaj projektoj uzas unu el la licencoj de Krea Komunaĵo (Creative Commons aŭ CC). Permesiloj de Krea Komunaĵo estas provo oferti permesojn, kiujn vi ne bezonas peti, kondiĉe ke vi sekvas la licenckondiĉojn. Grava: CC-licencoj ne anstataŭas kopirajton.
Bonkonataj projektoj kaj platformoj kiuj havas similajn celojn kaj kunlaboras kun Krea Komunaĵo, estas
Iloj por uzado de aliulaj permesiloj
CC disponigas ankaŭ ilojn por uzado de kelkaj liberaj permesiloj publikigitaj de aliaj organizaĵoj simila al la uzado de ĝiaj propraj permesiloj. Disponeblas mallongaj priskriboj de la permesiloj por homoj kaj HTML’aĵoj por komputilaj programoj.
GNU (libera programaro, www.gnu.org)
Malaktualaj permesiloj
Kelkaj permesiloj antaŭe disponigitaj de Creative Commons nun estas malrekomendataj.
La CC-permesiloj en Esperanto
Ekde Marto 2007 estas sur la oficiala retejo de la organizaĵo Krea Komunaĵo disponebla, inter multaj nacilingvaj tradukoj, ankaŭ Esperanta versio de la Popola Resumo (Commons Deed) por ĉiuj permesiloj – temas ne pri la efektivaj juraj tekstoj de la permesiloj, sed pri „praktika helpilo por klarigi la Juran Tekston (plenan permesilon), pri facile komprenebla esprimo de kelkaj ĉefaj nocioj“, la tradukoj mem ne havas juran valoron.
La unuaj Esperantaj tradukoj de la Popola Resumo (el marto 2007) estis verko de Yves Nevelsteen, en la jaroj 2009–2010 tamen estis la traduko komplete refarita, inkluzive optimumigon de ties terminaro, fare de Petr Adam Dohnálek. Tiu ankaŭ havis komence de la jaro 2009 planon estigi leĝe konforman tradukon de la Jura Teksto (efektiva permesilo) en la versio Neadaptita, kun aprobo laŭ la svisa juro, kaj instigi la organizaĵon Krea Komunaĵo publikigi poste ankaŭ tiun tekston. Kelkajn jarojn antaŭe, kiam ankoraŭ ne estis publikigita la internacia versio de la permesiloj, la Ĝenerala Konsilanto de la organizaĵo Mia Garlick ja proponis traduki la Popolan Resumon kaj koncerne la juran ekston li menciis jene:
"Koncerne la Juran Tekston, tiu strebas esti en la lingvo kaj adopti la terminaron de la leĝoj en la jurisdikcio, kien la Jura Teksto estas alportata. Tamen, okaze de Esperanto miascie ekzistas neniu jurisdikcio kaj tial en ĉi tiu fazo ŝajnas neeble Esperantigi la Juran Tekston. Ni laboras pri vere „ĝenerala“ permesilo, kiu spegulos la lingvon de la internaciaj kontraktoj (la nuna spegulas la usonan juron) kaj espereble poste eblos traduki la Juran Tekston en Esperanton, kiam ni kompletigos la procedon".
(el la angla originalo: "In relation to the Legal Code, that tends to be the language and adopt the terminology of the laws of the jurisdiction for the particular jurisdiction to which the license has been ported. However, in the case of Esperanto there is, as far as I understand it, no jurisdiction and thus, it would not seem possible at this stage to translate the Legal Code into Esperanto. We are working on a truly “generic” license that reflects the language of international treaties (the current one reflects US law) and perhaps it may be possible to translate that Legal Code into Esperanto once we have completed this process".)
Tamen, kiam la procedo jam estis finita kaj la vere ĝenerala versio ekzistis, la organizaĵo en la jaro 2009 konsentis nur kun publikigo de la Popola Resumo, same kiel antaŭe, ne de la Jura Teksto. La estrino de la organizaĵo, doktorino Catharina Maracke, skribis interalie:
"… ni diskutis interne dum pasintaj jaroj kaj konkludis, ke ni ne traduku la naciajn versiojn en iun ajn lingvon krom tiujn, kiuj oficiale estas parolataj en la koncerna jurisdikcio. La versio Neadaptita estis publikigita por uzo de kreantoj kaj aŭtoroj, al kies jurisdikcio ankoraŭ la permesilo ne estis adaptita; ĝi estas bazita sur la lingvo de la internaciaj kontraktoj kaj tial uzas la Anglan kiel ties oficialan lingvon. El la perspektivo de la Krea Komunaĵo estus laŭvorta traduko de la versio „neadaptita“ en aliajn lingvojn ne helpema, sed konfuza."
(el la angla originalo "… we have discussed this internally over the past years and the conclusion was that we don't translate national CC licenses into any other language except the languages, which are officially spoken in that respective jurisdiction. The "unported" license was drafted to be used by creators and authors to whose jurisdiction CC has not been able to port the licenses and it is based on the language of international treaties - and therefore we used English as the official language for that. From a CC perspective it will not be helpful but rather confusing to literally translate the “unported” license into other languages".).
Esperantlingva ŝablono
Esperanta ŝablono de deklaro pri livero de permesilo Krea Komunaĵo (hibrida pdf/odf)
Vidu ankaŭ
Aaron Swartz
Komuna bono
Electronic Frontier Foundation
Commons (malambiguiga paĝo)
Eksteraj ligiloj
Oficiala retejo
Creative Commons en Esperanto
Ekzemplo de esperantlingva mallonga priskribo de permesilo (ne la permesilo mem!)
Ĉu volas labori kune? - filmo pri Creative Commons ĉe dotSUB
Vikilibroj: Terminareto de la Krea Komunaĵo
Prelego de Václav ZOUZALÍK pri Krea Komunaĵo dum KAEST 2014 ĉe YouTube
Intervjuo kun Václav ZOUZALÍK pri Krea Komunaĵ en la podkasto Kern.Punkto, 29/12/2018
Cikloheksila citrato
Cikloheksila citrato aŭ C24H38O7 estas organika nesaturita kombinaĵo rezultanta el interagado de la citrata acido kun cikloheksila alkoholo. Ĝi estas senodora blanka solidaĵo uzata en kemiaj sintezoj kaj en polimerizaj reakcioj. Tricikloheksila citrato estas solvebla en akvo, acetono kaj etero kaj nesolvebla en etanolo kaj metanolo. Per hidrolizo ĝi donas cikloheksilan alkoholon kaj citratan acidon.
Vésubie
La Vésubie estas rivero de suda Francio. Ĝi estas 48 kilometrojn longa maldekstra alfluanto de la rivero Var en la departemento Alpes-Maritimes.
Fervoja stacidomo
Fervoja stacidomo aŭ simple stacidomo estas domo provizanta trajnan stacion per la necesa infrastrukturo. Ankaŭ la tuto de stacio kun tia konstruaĵo estas tiel nomata.
Historio
Post kiam George Stephenson konstruis la unuan uzeblan lokomotivon, rapide ekestis fervojoj. La transporto laŭ reloj jam ekzistas pli longe: dum la 17a kaj 18a jarcentoj ĉevaloj tiris ĉarojn en la minoj. Kun la apero de la vapora lokomotivo, ekeblis ankaŭ tranporti personojn. Rapide poste oni ankaŭ ekkonstruis staciojn kie eblis en- kaj eliri la trajnojn. Tio ankaŭ jam ekzistis por la kaleŝoj kaj poŝtaj kaleŝoj.
La unuaj fervojaj stacidomoj konstruiĝis en Anglio en 1830 laŭ la fervojo inter Liverpool kaj Manchester. En Belgio la unua stacidomo konstruiĝis en Melle en 1837. En Nederlando oni konstruis la unuajn stacidomojn en 1839 en Amsterdamo kaj Harlemo.
La plej longa nomo de stacidomo en la mondo estas Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, stacidomo en Kimrio.
Arkitekturo
Multaj stacidomo datas - kompreneble - de la 19a jarcento kaj reflektas ankaŭ la arkitekturon de tiu periodo, grandaj, donante prestiĝon al la urbo kaj al la fervoja kompanio. Ili ankaŭ reflektas la orgojlon tiutempan. En aliaj landoj, kie fervojoj nur poste estis konstruitaj, daŭre povis havi tiun saman stilon, ĉar ĝi estis ofte kopiata. Tamen, pli novaj stacidomoj ofte similas al flughavenoj, kun malvarma kaj abstrakta stilo.
Ekzemploj de klasikaj stacidomoj estas tiuj de Antwerpen-Centraal kaj Gent-Sint-Pieters en Belgio.
Ekzemploj de pli modernaj stacidomoj estas tiuj de la rapidtrajnoj kiel la Ŝinkanseno en Japanio.
Stacidomaj provizoj
En multaj stacidomoj troveblas lokoj kie eblas aĉeti biletojn. Ofte ankaŭ estas maŝinoj kie vi povas mem je ekrano elekti biletojn kaj pagi diversmaniere. Pro la disvastiĝo de aŭtomatoj la graveco de persone servataj biletvendejoj malpliiĝas.
Ĉar pasas multaj homoj tie, ofte haveblas vendejoj, manĝejoj, necesejoj, deponejoj por la pakaĵo ktp.
En grandaj stacidomoj ekzistas ankaŭ atendo-salonoj. Historie tio estis grava parto de stacidomo, ofte dividita laŭ klasoj, sed pro la nun mallonga restado de trajnoj en stacio kutime necesas atendi sur la kajo.
Aliaj historiiĝantaj partoj de stacidomo estas la ĉambro de trakforkisto (anstataŭata de centra aŭtomata sistemo), akceptejo de transportenda pakaĵo (nuntempe oni kutime prenas la pakaĵon kun si) kaj administra parto (pro telefono kaj elektroniko centrigebla en normala oficeja domo).
Burns Supper
Burns Supper (Vespermanĝo por Burns) estas en Skotlando nacia festo honore al la poeto Robert Burns. La dato estas lia naskiĝtago, la 25-a de januaro, kaj la festo estas celebrata ĉie en la mondo, kie vivas skotdevenaj grupoj, nome en Kanado, Aŭstralio kaj Usono
Post la manĝo estas paroladoj en rita sinsekvo. La Immortal Memory estas memoriga parolo pri Robert Burns kun honorado de certaj poemoj kaj kun rilatoj al la aktuala politiko kaj la moroj en la lando. La "Toast to the Lassies" (tosto al la virinoj) permesas moki virinojn, se oni poste honoras ilin. Respondas virino en same moka maniero "Toast to the Laddies" (tosto al la viroj). Oni deklamas poemojn kaj kantas laŭ tekstoj de Burns.
Inter la rete legeblaj verkoj de Burns mankas la centraj poemoj por Burns supper. Troviĝas tie nur traduko de Auld Lang Syne, tradicie kantata je la fino.
Menuo
La skotaj receptoj estas multe pli bongustaj ol oni povas imagi laŭ la konciza priskribo.
Altnivela skota kuirarto troviĝas sur la paĝoj de Masterchef Willie Pike
New Deal
Nova Interkonsento [nju: di:l] (angle:New Deal) estas ekonomipolitika programo de registaro de usona prezidento Franklin Roosevelt, inter 1933 kaj 1939. Ĝia baza celo estis mildigi damaĝajn efikojn de la ekonomia krizo kaj sekve de la Granda depresio pere de enkonduki reformojn en la industrio, agrikulturo, financaj aferoj, energioproduktado, laboraferoj kaj loĝkonstruado. Tiel la usona registaro, ŝtato deziris agadi en tiuj terenoj, kie antaŭe neniam. Pro tio aperis kontraŭagadoj en la socio.
La esprimo venis el parolo de Roosevelt de la 2-a de julio 1932, kiam li akceptis la demokratan kandidatecon por la prezidenteco. Samjare li venkis en la prezidenta elekta kampanjo kaj volis enkonduki ŝtata reguligitan ekonomion por fari ekvilibron inter la konfliktantaj ekonomiaj interesoj.
Por revivigi la industrian produktadon, la National Recovery Administration (Tutlanda Rekonstrua Administrado) ellaboris industriajn leĝojn pri vendoj, lukroj, labortempo, infanlaboro kaj komuna lukrointerkonsentoj. New Deal provis ankaŭ reguligi financan institutan sistemon de la lando, tiel malebligante ripetiĝon de la borsa kolapso de 1929 kaj de novaj bankrotoj.
Branpano
Branpano estas speco de pano farita el faruno kun brano.
New Deal
La New Deal ekde 1935 fokusis je la laboristoj kaj urbanoj kaj la samjara Wagner-leĝo disvastigis rajtojn de la federacia registaro pri sindikatoj, industriaj laborajstrukturaj aferoj. Oni helpis la enŝuldintajn domposedantojn per leĝo, kiu ebligis refinancadon de la necertaj hipotekajn pruntojn kaj instigis la domrenovigojn.
Branpano
Jam dum jarcentoj oni bakas kaj konsumas branpanon. Ĉirkaŭ la jaro 1900 la tuta populacio pli prosperis, pro kio 'la popolo' konsumis pli da blanka pano. La supra tavolo de la populacio tiam ekkonsumis pli da branpano anstataŭ blanka pano. La kaŭzo de tio estas ke oni pli kaj pli konsciiĝis ke branpano havas pli da sanigaj efikoj ol blanka pano. Granda probatalanto de la konsumo de branpano estis la brita kuracisto Thomas Allinson.
New Deal
La plej longtempe efikaj decidoj de New Deal estis la sociasekuraj leĝoj, akceptitaj en 1935 kaj 1939. Tiuj antaŭskribis enkondukon de la maljuneca kaj vidva prizorgo, de la senlaborula helpo kaj la handikapula asekuro. Oni difinis en certaj industriaj branĉoj la maksimuman longon kaj minimuman salajron (1938).
La Supera Kortumo de la Usono juĝis kontraŭleĝa kelkajn leĝojn de New Deal, ĉar la konstitucio ne donas potencon al la federacia registaro, por ke ĝi reguligu la industrion, enkonduku sociajn aŭ ekonomiajn reformojn. Roosevelt estis certa pri laŭleĝeco de la reguligoj, tiel en 1937 proponis traorganizon de la juĝistaro. Tiu propono trafis akran kontraŭstaron kaj malvenkis, sed dumtempe la juĝistaro decidis por la diskutitaj leĝoj.
Kvankam la kelkaj socialismaj trajtoj de la New Deal elvokis kontraŭstaron en la merkata mondo kaj inter la reprezentantoj de la socio, la reformojn daŭre akceptis la lando. La programojn de Roosevelt sekvis Fair Deal („justa interkonsento”) de Harry S. Truman (regis 1945–53).
Hungara Nacia Muzeo
La Hungara Nacia Muzeo estas la plej grava hungara muzeo en centro de Budapeŝto, kiu kolektadas historiajn objektojn de la hungareco.
Historio
La klasikisma konstruaĵo konstruiĝis en 1837 (fare de Mihály Pollack) tiam ekster de urbomuroj de Pest (urbo), sed mem la muzeo fondiĝis en 1802, tiam la 3-a en Eŭropo. La unua loko estis en iama abatejo, poste en universitato ĝis pretiĝo de la impona konstruaĵo.
Apartenaĵo de la muzeo estas la ĝardeno, finfarita en 1879. Inter la arboj multe da skulptaĵoj troviĝas, inter ili János Arany kaj Giuseppe Garibaldi.
En 1919 dum la rumana okupado la rumanoj volis forrabi la kolektaĵon, sed angla generalo persone kontraŭstaris. En 1956 pro la bataloj la muzeo grave vundiĝis, multe da objektoj neniiĝis. En 1968 junulo verŝis sin per benzino kaj brulmortis por protesti kontraŭ okupado de Ĉeĥoslovakio.
Konstruaĵo
La konstruaĵo estas tipa klasikismo. La muzeo formas kvarangulon, interne estas 2 internaj kortoj. La konstruaĵo havas etaĝon kaj kelojn.
Carambeí
Carambeí estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 19.171 loĝantojn en 2010.
Werner Stern
Werner Stern estas planlingva kreanto, devena germano, sed loĝinta meze de la 20-a jarcento en Malago, Hispanio.
Benedikto
Benedikto estas vira persona nomo, esperanta, devenante el la latina vorto benedictus, kiu signifas: benata.
Papoj
Benedict
Nihon Keizai Shimbun
Nihon Keizai Shimbun (日本経済新聞 [nihon keizai ŝimbun]; laŭvorte Japana ekonomia gazeto), aŭ Nikkei estas japana ekonomia taggazeto de Nihon Keizai Shimbunsha (日本経済新聞社).
Hilgenroth
Hilgenroth estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Masi Torello
Masi Torello estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Emilio-Romanjo kaj al la provinco Ferrara. Fine de la jaro 2004 la komunumo havis 2328 loĝantojn.
Samuel Gottlieb Gmelin
Samuel Gottlieb Gmelin (1744-1774), ankaŭ konata kiel "Samuel Theophilus Gmelin", nevo de la botanikisto Johann Georg Gmelin (1709-1755), estis germana kuracisto, botanikisto kaj naturalisto, kies aventuroj en Dagestano, finiĝis en tragedio. Kune kun Johann Anton Güldenstädt (1745-1781) kaj Ivan Ivanoviĉ Lepyokhin (1740-1802), li estis sendita de la reĝino Katerina la 2-a, por esplori la marbordojn de la Kaspia Maro, sed, en la 5-a de februaro 1774, li estis arestita de kirgizaj tartaroj, kaj post vojaĝi inter 1768 kaj 1773, Gmelin iĝis arestito de tartara estro, kiu, elreviĝinta pro la sumo postulita por lia liberigo, traktis la vojaĝanton tiel kruele, ke li mortis en kaptiteco.
Biografio
Gmelin estis filo de Johann Konrad Gmelin (1707-1759) kaj de lia edzino Maria Veronika Erhardt (17.09.1713 Urach - 30.04.1797 Tübingen); la apotekisto Christian Gottlob Gmelin (10.01.1749 Tübingen - 08.12.1809 Tübingen) estis lia pli juna frato. En la Universitato de Tübingen, Gmelin studis medicinon kaj en 1763 li ricevis sian diplomon pri doktoreco. Li tiam studis en la Universitato de Lejdeno kie li konatiĝis kun la naturalisto Peter Simon Pallas.
Sekve, li daŭrigis printempe de 1769, en Ĉerkaskj kaj Caricino ĝis Astraĥano. Ekde tie, Gmelin kuniĝis al Peter Simon Pallas ĝis Persio, en 1770. La vojaĝo trairis plurajn lokojn, tiaj kiaj Derbent, Bakuo, Saljano, Enzeli, Raŝto, Gilano kaj Sario. En la Morava starigejo de Sarepta (nun parto de Volgogrado), li vintriĝis kaj tie li edziĝis al Anna (1744-1828), filino de la kapitano de la czarisma ŝiparo Jacob de Chappuzeau.
Torralba de Oropesa
Torralba de Oropesa estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.
Toponimio
Ĝi nomiĝis "Torralba de Abajo" (Blanka turo de Malsupro), ĉar ĝi havas blankan turon tre antikvan kaj ĉar probablas, ke estis du apartaj domaroj, nome Abajo kaj Arriba (supro kaj malsupro). Poste nomiĝis "Torralba de Oropesa" ĉar apartenas al la jurisdikcio de Oropesa.
Nowe Miasto Lubawskie
Nowe Miasto Lubawskie [] (germane Neumark in Westpreußen) estas urbo en la provinco (vojevodio) Varmio-Mazurio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de distrikto Nowe Miasto. Ĝis la jaro 1945 la provinca teritorio estis germanlingva, administre apartenis al la Germana Regno kaj estis la suda parto de la historia regiono Orienta Prusio.
Torralba de Oropesa
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Torralbeño. La censita populacio en 2011 estis de 275 loĝantoj kaj la denseco estas de 11,96 loĝ/km².
Situo
Torralba de Oropesa estas situanta en la nordokcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Campana de Oropesa en la plej nordokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 323 m; je 104 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo, kaj je 149 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 23 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°56′0″ N 5°9′12″ Ok.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.
Historio
Oni trovis restojn de greka ceramiko, plej probable el romia epoko.
Estis teritorio reĝa ĝis kiam, en 1303, la kastelo de Oropesa estas propraĵo de la infanto Johano, filo de la reĝo Alfonso la 10-a kaj tiele ĉiuj domaroj de la ĉirkaŭoj, kiaj Torralba, pasis al senjorlando de la Infanto. En 1366 pasas la vilaĝo de Oropesa kaj ties domaroj al feŭda senjoro nome García Álvarez de Toledo; integris la senjorlandon, inter aliaj, tiu vilaĝo. Torralba de Oropesa identigas sian historion kun tiu de Oropesa, kiel unu de la domaroj de ties jurisdikcio kaj tiele partoprenis en la profitado komunuma kaj kontribuis al levigo de la impostado de la Campana de Oropesa. En 1642 laŭ ordono de la reĝo Filipo la 4-a oni deklaris la kategorion de "vilaĝo" kun privilegio de sendependo de Oropesa.
Meze de la 20a jarcento la populacio atingis ĝis 800 loĝantojn, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kiu preskaŭ trioniĝis al malpli da 300.
Membroj de la Eŭropa Parlamento, 4-a periodo
Jen la listo de ĉiuj 626 membroj de la unua Eŭropa Parlamento de 1994 ĝis 1999.
Z
Fonto: Eŭropa Parlamento
Nisipeni
Nisipeni (hungare: Sándorhomok) estas vilaĝo en Rumanio norde de Satu Mare. Administre ĝi apartenas al Lazuri.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 610 loĝantojn (hungaroj); en 1992 892 (rumanoj, 87% hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1261. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Szatmár).
Savy-Berlette (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ventmuelejo de Dittrichshütte
La Tura ventmuelejo de Dittrichshütte (germane: Turmwindmühle) troviĝas en Saalfelder Höhe, ekde januaro 2019 parto de la komunumo Saalfeld en Germanio. Ĝi estas la ekkonilo de la tiu ĉi komunumoparto.
Priskribo
Ĉe la transiro de Turingia Arbaro al Turingia Skista Montaro, en la altebenaĵa regiono de Saalfeld, troviĝas la vilaĝo Dittrichshütte. Meze de ĝi staras la tura ventmuelejo. La turisma juvelaĵo konstruiĝis en la jaro 1865-a. La muelejo funkciis ĝis 1954. En 1972 vendis la ruinon la filino de la lasta muelisto. Inter la jaroj 1974-81 ĝi renoviĝis fare de amikara iniciativo, kiu savis ĝin de la kadukiĝo. En oktobro 1981 inaŭguriĝis la denove brilanta konstruaĵo.
Fonto
''mini-a-thür in Ruhla/Thüringen. Der Freizeitpark im Thüringer Wald'', broŝuro eldonita fare de la liberaera maketaĵparko de Ruhla, nr. 27
Nestor
Nestor povas signifi:
(14905) 1993 FV27
(14905) 1993 FV27 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Ĉado
Ĉado aŭ laŭ PIV Ĉadio, Tchad; تشاد, oficiala nomo République du Tchad, جمهورية تشاد) aŭ  Respubliko Ĉado estas lando en Saharo en Centra Afriko kiu limas al Libio, Sudano, Centr-afrika Respubliko, Kameruno, Niĝerio kaj Niĝero. Partoj de la lando kuŝas en zono nomata Sahelo. Geografie kaj kulture Ĉadio konsistigas krucpunkton inter Nord-Afriko kaj subsahara Afriko. Kovranta areon de 1 284 000 km² ĝi estas la kvina plej granda lando en Afriko.
La lando estas unu el la plej malriĉaj landoj en la mondo, kaj estas kromnomata "la morta koro de Afriko" pro sia senhavena pozicio en la centro de la kontinento kaj ĝia aparte arida klimato. La franca kaj la araba estas la oficialaj lingvoj.
Geografio
La nordo de Ĉadio estas parto de la Sahara Dezerto kaj ekzistas ankaŭ la Tibesti-montoj kun la Emi Koussi kiel la plej alta monto en la lando (3415 metrojn alta). En la nordoriento situas la altebenaĵo de Ennedi (ĉirkaŭ 1450 metrojn alta).
En 2002 estis almenaŭ 134 mamulaj specioj kaj 509 birdaj specioj (354 indiĝenaj specioj kaj 155 migrantaj specioj). La ĉasado de elefantoj fare de ŝtelĉasistoj estas serioza problemo.
Klimato
Ĉadio havas kvar zonojn de arida (dezerta) klimato en la nordo ĝis tropika klimato en la sudo. En la sudo averaĝe falas 1000 milimetroj da pluvo jare, en la nordo malpli ol 130 milimetroj. Ĉirkaŭ la ĉefurbo Nĝameno averaĝe falas 630 milimetroj da pluvo jare.
Ĉadio periode suferas de akridedaj plagoj kaj de sekeco.
Pro la granda diverseco de klimataj zonoj de nordo al sudo, la lando havas tre diversan vegetaĵaron, de arbaroj en la sudo, savano kaj sekaj herbejoj en la mezo ĝis dezerto en la nordo.
Administraj regionoj
La administra partigo de la lando radikale ŝanĝiĝis en 2008, kaj plu adaptiĝis en 2012. La lando nun estas dividita en 23 provincojn, kaj plu dividatas al departementoj kaj komunumoj. La regionoj estis alinomitaj provincoj en 2018.
Loĝantaro
En estis  loĝantoj, en 2011 ankoraŭ estis nur 11 525 000, kaj en 1993 nur estis 6 279 931.
Etnoj
Ĉadio havas pli ol 200 etnojn. Ĝi estas ĉe la limo de du mondoj, la arab-regataj regionoj en Afriko kaj la regionoj loĝataj de nigraj afrikanoj. La loĝantaro en la orientaj kaj centraj regionoj pli-malpli arabiĝis pro siaj longaj kontaktoj kun Egiptio kaj Sudano. Pli ol du trionoj de la landa loĝantaro loĝas en kamparaj regionoj. La etno sara estas la plej granda etno (20%). Krome ekzistas ankaŭ la etnoj bagirmi, kreish, teda kaj mbum.
Lingvoj
La franca kaj la araba estas la oficialaj lingvoj. Krome plej multaj etnoj havas sian propran lingvon. Kvankam la franca kaj la araba estas la solaj oficialaj lingvoj, pli ol cento da lingvoj aŭ dialektoj estas uzataj tra la lando, kiel la sara, la haŭsa, la ngambaja, la mbaja, la kabalaja kaj multaj aliaj.
La franca, enkondukita en la lernejoj ekde 1911 kaj oficiala lingvo de la lando ekde la sendependeco, estas la lingvo de la administracio kaj de la eduksistemo. Kvankam la franca sole estas la denaska lingvo de malplimulto, ĝi estas dua lingvo kiu funkcias kiel lingvafrankao en la pli urbanizita sudo de la lando.
Esperanto
Estas Ĉada Esperanto-Asocio sen rilatoj al UEA.