cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tutmondiĝo
Historio
Homoj interrilatis trans longdistancoj dum miloj da jaroj. La transtera Silka Vojo kiuj ligis Azion, Afrikon, kaj Eŭropo estas ideala ekzemplo de la transforma potenco de transloka interŝanĝado kiu ekzistis en la "Malnova Mondo". Filozofio, religioj, lingvoj, artoj, kaj aliaj aspektoj de kulturo disvastiĝis kaj miksiĝis kiam nacioj interŝanĝadis produktojn kaj ideojn. En la 15-a kaj 16-a jarcentoj, eŭropanoj faris gravajn eltrovaĵojn en sia esplorado de la oceanoj, inkluzive de la komenco de transatlantika vojaĝado al la "Nova Mondo" Ameriko. Tutmonda movado de homoj, varoj, kaj ideoj kreskis signife en la sekvaj jarcentoj. Komence de la 19-a jarcento, la evoluo de novaj formoj de transportado (kiel ekzemple la vaporŝipo kaj fervojoj) kaj telekomunikado kiuj "kunpremis" kaj tempon kaj spacon enkalkulis ĉiam pli rapidajn indicojn de tutmonda interŝanĝado. En la 20-a jarcento, stratveturiloj, nova infrastrukturo por transporto, kaj flugkompanioj igis transportadon eĉ pli rapida. La apero de elektronikaj komunikadoj, plej precipe poŝtelefonoj kaj la Interreto, ligis miliardojn da homoj laŭ novaj manieroj ĝis la jaro 2010.
Antikva tutmondiĝo
Antikva tutmondiĝo estas esprimo kiu konvencie referencas al fazo en la historio de tutmondiĝo inkludante tutmondiĝajn okazaĵojn kaj disvolvigojn el la tempo de la plej fruaj civilizoj ĝis ĉirkaŭ la 1600-aj jaroj. Tiu esprimon oni uzas por priskribi la rilatojn inter komunumoj kaj ŝtatoj kaj kiel oni kreis ilin pere de la geografia etendo de ideoj kaj sociaj normoj kaj je loka kaj je regiona niveloj.
Tiukadre, oni markis tri ĉefajn antaŭpostulojn por ke okazu tutmondiĝo. La unua estas la ideo de Orientaj Originoj, kio montras kiel la okcidentaj ŝtatoj adaptis kaj plibonigis lernitajn principojn el Oriento. Sen la etendo de tradiciaj ideoj el Oriento, la okcidenta tutmondiĝo ne estus aperinta laŭ la vojo kiun ĝi faris. La interagado de ŝtatoj ne okazis je tutmonda skalo kaj plej ofte ĝi estis limigita al Azio, Nordafriko, Mezoriento, kaj al kelkaj partoj de Eŭropo. Je tiu tutmondiĝo, estis malfacile por ke ŝtatoj interagadu kun aliaj kiuj ne estas proksime. Eventuale, teknologiaj antaŭeniroj ebligis, ke la ŝtatoj eksciu pri la ekzistado de aliaj kaj tial alia fazo de tutmondiĝo povis okazi. La tria postulo rilatas al inter-dependeco, stabileco kaj reguleco. Se ŝtato ne estas dependanta de alia, tiam ne estas vojo por ke ŝtato estu reciproke tuŝita de la alia. Tiu estas unu el la ĉefaj fortoj malantaŭ la tutmondaj konektoj kaj komerco; sen ambaŭ, tutmondiĝo ne estus aperinta laŭ la vojo laŭ kiu ĝi aperis kaj la ŝtatoj ankoraŭ estus dependaj el sia propra produktado kaj resursoj por funkcii. Tiu estas unu el la argumentoj ĉirkaŭ la ideo de frua tutmondiĝo. Oni argumentis, ke la antikva tutmondiĝo ne funkciis en simila maniero kiel la moderna tutmondiĝo, ĉar la ŝtatoj ne estis interdependantaj unu de aliaj, kiel ja ili estas nuntempe.
La germana historiekonomikisto kaj sociologo Andre Gunder Frank argumentas, ke formo de tutmondiĝo startis je la starigo de komercaj ligoj inter Sumero kaj la Induso-civilizacio en la tria jarmilo a.n.e. Tiu antikva tutmondiĝo ekzistis jam dum la Helenisma Epoko, kiam komercaj urbaj centroj ĉirkaŭis la akson de la greka kulturo kiu etendiĝis el Hindio ĝis Hispanio, inkludante Aleksandrioj kaj la aliajn Aleksandriaj urboj. Jam dekomence, la geografia situacio de Grekio kaj la neceso importadi tritikon devigis la grekojn engaĝiĝi en la markomerco. Komerco en antikva Grekio estis tre senlima: la ŝtato kontrolis nur la liveradon de greno.
Komerco laŭ la Silka Vojo estis grava faktoro en la disvolviĝo de civilizoj el Ĉinio, Hindia subkontinento, Persio, Eŭropo, kaj Arabio, malfermante longdistancajn politikajn kaj ekonomiajn interagadojn inter ili. Kvankam silko ja estis certe la ĉefa valora komercaĵo el Ĉinio, oni komercis ankaŭ per varoj kiaj salo kaj sukero; kaj tiukadre ankaŭ religioj, sinkretismaj filozofioj, kaj variaj teknologioj, same kiel ankaŭ malsanoj, veturis laŭlonge de la Silkokomercaj Vojoj. Krom por ekonomia komerco, la Silka Vojo servis kiel rimedo por disvastigi kulturan interŝnĝojn inter la civilizoj laŭlonge de ĝia vojreto. La trafiko de personoj, kiel rifuĝintoj, artistoj, metiistoj, misiistoj, ŝtelistoj, kaj senditoj, rezultis en interŝanĝo de religioj, arto, lingvoj kaj novaj teknologioj.
Frumoderna tutmondiĝo
"Frumoderna tutmondiĝo" aŭ "pra-tutmondiĝo" kovras periodon de la historio de tutmondiĝo etenda proksimume laŭlonge de la jaroj inter 1600 kaj 1800. La koncepto de "pra-tutmondiĝo" estis por la unua fojo enkondukitaj de historiistoj A. G. Hopkins kaj Christopher Bayly. La termin priskribas la fazon de pliiĝantaj komercaj ligoj kaj kultura interŝanĝo kiu estis ĉefa trajto de la periodo tuj antaŭ la alveno de pli "moderna tutmondiĝo" fine de la 19-a jarcento. Tiu fazo de tutmondiĝo estis karakterizita per la graviĝo de eŭropaj marimperioj, en la 15-a ĝis la 17-a jarcentoj, nome unue la Portugala Imperio (1415) sekvita de la Hispana Imperio (1492), kaj poste de la Nederlanda kaj Brita Imperioj. En la 17-a jarcento, la monda komerco disvolviĝis ĉefe kiam oni starigis ŝtatfavoritajn kompaniojn kiel la Brita Orienthinda Kompanio (fondita en 1600) kaj la Nederlanda Orient-hinda Kompanio (fondita en 1602, ofte priskribita kiel la unua transnacia firmao en kiu oni proponis akciojn).
Alternativa rigardo el historiistoj Dennis Flynn kaj Arturo Giráldez, postulis, ke: tutmondiĝo startis per la unua ĉirkaŭnavigado de la monda globo en la ekspedicio Magelan-Elkano kiu antaŭis la starigon de tutmonda arĝentokomerco.
Moderna tutmondiĝo
Laŭ ekonomihistoriistoj Kevin H. O'Rourke, Leandro Prados de la Escosura, kaj Guillaume Daudin, kelkaj faktoroj promociis tutmondiĝon en la periodo 1815–1870:
Dum la 19-a jarcento, tutmondiĝo plifirmigis sian formon kiel rekta rezulto de la Industria Revolucio. Industriigo ebligis normigon de la produktado de hejmaj varoj uzante skalajn ekonomiojn dum la rapida loĝantarkresko kreis elteneblan petaron de tiaj varoj. En la 19-a jarcento, vaporŝipoj ege malpliigis la koston de la internacia transportado kaj la fervojoj faris la internan transportadon pli malmultekosta. La transporta revolucio okazis iam inter 1820 kaj 1850. Tiukadre multaj pliaj landoj aliĝis al la internacia komerco. Tutmondiĝo en tiu periodo klare adoptis la formon de la 19a-jarcenta imperiismo kiel ĉe Afriko kaj Azio. La invento de ŝip-konteneroj en 1956 helpis la antaŭeniron de la komerca tutmondiĝo.
Post la Dua Mondmilito, la demarŝoj de politikistoj kondukis al la interkonsentoj de la Konferenco de Bretton Woods, en kiu plej gravaj registaroj metis la bazon por la kadro de internaciaj monpolitiko, komerco kaj financo, kaj por la fondo de kelkaj internaciaj institucioj cele al faciligo de la ekonomia kresko per malaltigo de la komercbarieroj. Dekomence la Ĝenerala Interkonsento pri Tarifoj kaj Komerco (GATT) kondukis al serio de interkonsentoj por forigi la komercrestriktojn. La sukcedanto de GATT estis la Monda Organizaĵo pri Komerco (MOK), kiu havigis kadron por negocadi kaj formaligi la komercajn interkonsentojn kaj procezon por solvi disputojn. Eksportado preskaŭ duobliĝis el 8.5% de la totala malneta mondoproduktado en 1970 ĝis 16.2% en 2001. La aliro al uzado de tutmondaj interkonsentoj por progresigi komercon bremsiĝis pro la malsukceso de la Doha Babilrondo por komerca negocado de 2001. Multaj landoj poste ŝanĝiĝis al duflankaj aŭ pli malgrandaj plurflankaj interkonsentoj, kiel la Interkonsento por Libera Komerco inter Sudkoreio kaj Usono de 2011.
Ekde la 1970-aj jaroj, aviado iĝis pli kaj pli atingebla por la meza klaso de disvolviĝintaj landoj. Politiko por malfermaj ĉieloj kaj tendenco al malmultekostaj flugkompanioj helpis alporti konkurencon al la merkato. En la 1990-aj jaroj, la kresko de la reto de malmultekosta komunikado malpliigis la koston de komunikado inter landoj. Grandan parton de la laboro oni plenumas per komputilo sendepende de la loko. Tio inkludis kontadon, disvolvigon de programaro, kaj dezajno de inĝenierado.
Programoj de studenta interŝanĝo populariĝis post la Dua Mondmilito, kaj pere de tio oni intencas pliigi la komprenon de la partoprenantoj kaj la toleremon al aliaj kulturoj, same kiel plibonigi iliajn lingvokapablojn kaj ampleksigi iliajn sociajn horizontojn. Inter 1963 kaj 2006 la nombro de studentoj studintaj en eksterlanda lando pliiĝis 9 fojojn.
Ekde la 1980-aj jaroj, la moderna tutmondiĝo rapide etendiĝis pere de diversaj faktoroj. Unuflanke solidarecaj movadoj etendis internacian interhelpon en diversaj sektoroj, kaj partikulare socialdemokrataj tendencoj kaj eĉ socialismaj ŝtatoj en la dua duono de la 20-a jarcento. Plej potence funkciis la ekspansio de kapitalismo kaj de la novliberalaj ideologioj kaj povocentroj. La aplikado de novliberalaj politikoj ebligis la privatigon de publika industrio, dereguladon de la juro aŭ de politikoj kiuj estis interferintaj kun la libera fluo de la merkato, same kiel la malpliigon de registaraj socialaj servoj. Tiuj novliberalaj politikoj estis enkondukitaj al multaj disvolviĝantaj landoj en la formo de strukturaj alĝustigaj programoj, kiuj estis aplikataj de la Monda Banko kaj de la Internacia Monfonduso. Tiuj programoj celis plibonigi la ekonomion kontraŭ grandajn akirojn por la kapitalismaj kompanioj; ili postulis, ke la landoj ricevontaj monhelpon devis malfermi siajn merkatojn al kapitalismo, privatigi la publikan industrion, ebligi la liberan komercon, malpliigi socialajn servojn kiel sansistemo kaj edukado kaj ebligi la liberan movadon de la gigantaj multnaciaj korporacioj.
Fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcento, la konekteco de la mondaj ekonomioj kaj kulturoj kreskiĝis tre rapide. Tio malrapidiĝis el la 1910-aj jaroj antaŭen pro la mondaj militoj kaj poste pro la Malvarma Milito, sed pintis denove en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj. La revolucioj de 1989 kaj sekva ekonomia liberaligo en multaj partoj de la mondo rezultis en grava ekspansio de la tutmonda interkonekteco. Ankaŭ la migrado kaj movado de personoj povas esti markita kiel elstara trajto de la tutmondiĝa procezo. En la periodo inter 1965 kaj 1990, la proporcio de la laborforto migranta proksimume duobliĝis. Plej granda parto de la migrado okazis inter la disvolviĝintaj landoj kaj la malplej evoluigitaj landoj. Dum la ekonomia integrado intensiĝis laboristoj translokiĝis al areoj kun pli altaj salajroj kaj plej granda parto de la disvolviginta mondo orientiĝis al la internacia merkata ekonomio. La falo de Sovetunio ne nur finigis la malvarm-militan dividon de la mondo – ĝi ankaŭ lasis Usonon kiel nura polico de la mondo kaj klara defendanto de la libera merkato.
La tutmondiĝo rezultis ankaŭ en la kreskanta atento metita al la movado de malsanoj, la proliferado de popola kulturo kaj de konsumvaloroj, la kreskanta elstarigo de internaciaj institucioj kiel UN, kaj kongruigita internacia agado al aferoj kiel la medio kaj la homaj rajtoj. Aliaj spektaklaj disvolvigoj estis la etendo de Interreto kiu iĝis nemalhavebla por konekti homojn tra la tuta mondo; ĉirkaŭ 2012, pli ol 2.4 mil milionoj da personoj — ĉirkaŭ unu triono de la tutmonda homa loĝantaro — uzis la servojn de Interreto. La kresko de la tutmondiĝo neniam estis glata. Grava okazaĵo estis la ekonomia krizo de la finaj 2000-aj jaroj, kiu estis asocia kun pli malgranda kresko (en areoj kiel internacia uzado de telefonoj kaj de Skype) aŭ eĉ portempa negativa kresko (en areoj kiel komerco) de la tutmonda interkonekteco.
La komerca milito inter Ĉinio kaj Usono, startinta ĉirkaŭ 2018, negative tuŝis la komercon inter la du plej grandaj landaj ekonomioj. La ekonomia efiko de la Pandemio de KOVIM-19 inkludis amasan malpliigon de turismo kaj de internacia negocveturado ĝenerale, ĉar multaj landoj provizore fermis siajn limojn. La krizo en la provizoĉeno de 2021–2022 rezultis el portempa fermado de instalaĵoj de fabrikado kaj transportado, kaj labortranĉado. Provizaj problemoj faciligis kelkajn ŝanĝojn en enlandaj produktadoj. La ekonomia efiko de la invado de Rusio en Ukrainion de 2022 inkludis blokadon de Ukrainiaj havenoj kaj internaciaj sankcioj kontraŭ Rusio, rezulte en la miskonekto de la Rusia ekonomio disde granda parto de la tutmonda komerco, speciale disde la Eŭropa Unio kaj aliaj okcidentaj landoj.
Kultura tutmondiĝo
Kultura tutmondiĝo estas tia disfluado de ideoj, signifoj, kaj valoroj tra la mondo, kia etendas kaj pliintensigas sociajn rilatojn inter malsamaj mondopartoj. Nuntempe tiun procezon markas la komuna konsumado de kulturaĵoj diskonigitaj pere de la Interreto, popolkulturaj komunikiloj, kaj internacia vojaĝado. Tiuj procezoj aldoniĝis al varinterŝanĝo kaj koloniigo, kiuj jam pli frue disportis kulturajn signifojn tra la mondo. La cirkulado de kulturaĵoj partoprenigas individuojn en deforaj sociaj rilatoj trans naciaj kaj regionaj limoj. Kvankam tiaj rilatoj havas materian aspekton, kultura tutmondiĝo konsistas el la ekesto de komunaj normoj kaj scioj, kun kiuj homoj rilatigas siajn individuajn kaj kolektivajn kulturajn identecojn. Ĝi alportas plian konektitecon inter diversaj popoloj kaj kulturoj. La koncepto de kultura tutmondiĝo formiĝis malfrue en la jardeko de 1980, kaj populariĝis inter okcidentaj sciencistoj dum la jardeko de 1990 kaj frue en tiu de 2000. Iuj konsideras ĝin reago al kritikoj de kultura imperiismo faritaj en la jardekoj de 1970 kaj 1980.
Movado por alia tutmondiĝo
La kontraŭ-tutmondiga movado, aŭ anti-tutmondiga movado, estas socia movado kritika al la tutmondiĝo farita de korporacia kapitalismo. Tiu movado estas ankaŭ ofte menciata kiel tutmonda justecmovado, alimondisma movado (Okupu Wall Street), kontraŭkorporacia aktivismo, aŭ movado kontraŭ novliberala tutmondigo.
Lingvoj kaj kulturoj
La tutmondiĝo tendencas hierarkiigi lingvojn plifortigante la dominantajn lingvojn kaj lasante malaperi la malpli parolatajn kaj malpli bone ekipitajn lingvojn. Aliflanke la tutmondiĝo permesas, ke ĉiuj povas aliri ajnan lingvon en la mondo.
La problemo por lingvoj kaj kulturoj ne estas la tutmondiĝo mem, sed venas de la maniero kiel oni organizis la internaciajn rilatojn pere de la hegemonio de unu kulturo, unu nacio, unu geografia areo, kaj kiel evidenta simbolo de tiu altrudo de hegemonio, ankaŭ la superrego de unu sola lingvo kiel bazo de la tutmondiĝo. Ĝenerale, evoluantaj landoj montriĝas pli zorgemaj rilate al kultura tutmondiĝo ol evoluintaj landoj. Tamen, en ĉiu el la 17 enketitaj landoj, la plimulto de la enketitoj spertis kultura interŝanĝo kiel pozitivema, sed ne negativa.
Tutmondiĝo postulas pli ol iam ajn multlingvan komunikadon, sed ekonomiaj limigoj ofte rezultigis en la uzon de unu sola lingvofrankao.
Unu el la ĉefaj kialoj de la allogo de lingvo kaj ĝiaj parolantoj estas la ebleco partopreni en la monda komerco.
Ĉi tio konfliktas kun la egalisma multlingvismo kiun la eŭropaj institucioj jam depost iom da tempo postuals kaj kiu finfine plejparte rilatas al lingvaj homaj rajtoj, kiuj donas al ĉiuj la rajton uzi sian lingvon iam ajn, ie ajn. Konsiderante ĉi tiun kontraston, tradukistoj povas kontribui al efika komunikado kaj al la konservado de la tutmonda lingva diverseco.
Vidu ankaŭ Tutmondiĝado - lingvoj de malgranda disvasteco.
Esperanto kaj tutmondiĝo
La komunumo de Esperanto-parolantoj spertas manieron por esti tutmonda kiu estas tre malsama kaj alternativa al la sperto kiun oni havas parolante la anglan. En artikolo en bangladeŝa gazeto, A.F.G. Mohiuddin etikedas Esperanton kiel lingvon por "signifa tutmondiĝo". Tia "signifa tutmondiĝo" estas la celo de la novaj-malnovaj landoj de sud-orienta Azio - teritorioj de antikvaj civilizacioj, nun serĉantaj ligi tiujn civilizaciojn al la moderna mondo.
Literaturo
(es) Germán Canale (2010) Globalización y lenguas internacionales : identidades, discursos y políticas lingüísticas : el caso del inglés, el español y el esperanto (tutmondiĝo kaj internaciaj lingvoj: identecoj, diskursoj kaj lingvaj politikoj: la kazo de la angla, hispana kaj esperanto), Montevideo, Universidad de la República, Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación, Comisión Sectorial de Investigación Científica, verko eldonita kadre de la esplorprojekto  "Lingva diverseco kaj tutmondiĝado : lingvopolitikoj kaj prilingvaj diskutoj" (2007-2009), 130 pp,, ISBN 9789974006355 - ISBN 997400635X
Uhřice (distrikto Kroměříž)
Uhřice estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1336.
En la jaroj 1909 ĝis 1998 kondukis okcidente de la municipo fervojlinio Nezamyslice–Morkovice, sur kiu estis haltejo Uhřice u Kroměříže.
Sines
Sines estas portugala urbo de la distrikto de Setubal, regiono Alentejo kaj subregiono Alentejo Litoral, kun ĉirkaŭ 18,298 loĝantoj (2015 INE). Ĝi estas la plej granda kaj unua havenareo de Portugalio kaj la ĉefa industria havenurbo en Portugalio kaj naskoloko de Vasco da Gama.
Ĝi estas la sidejo de municipo kun 203.30 km² de areo kaj 18,598 loĝantoj (2015 INE), dividita en du submunicipoj. La municipo estas borde norde kaj oriente de la municipo de Santiago do Cacém, sude kaj okcidente de Odemira; ĝi havas marbordon okcidente al la Atlantika Oceano. La marbordo de la urbo, sude de San Torpes, estas parto de la Natura Parko de Sudokcidenta Alentejo kaj Costa Vicentina.
Jut-azteka lingvaro
AZTEKOJ
PIPILOJ
PUEBLO-INDIANOJ
ŜOŜONOJ
TARAHUMARA
Tarahumara estas nomo de indiĝena etno, en norda Meksiko. La Tarahumara-popolo estas fama pro ties kapablo, longajn distancojn kuri tra dezerto, montoj. La viroj nomas sin pro tio Rarámuri (‘Tiu, kiu rapide kuras’, t. e. ‘kuranto’). La tarahumara-lingvo apartenas al la jut-azteka lingvaro.
Chilcuautla
Chilcuautla estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Chilcuautla. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13019.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15284 loĝantojn. El tiuj estis 7335 viroj kaj 7949 virinoj. La komunumo havas surfacon de 231,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1860 metroj super la marnivelo.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Pedro Abad
Pedro Abad estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Córdoba, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 23 km2 kie loĝas 2924 geloĝantoj, do loĝdenso estas 127.1 loĝ./km2. Pedro Abad situas je 35 km de la provinca ĉefurbo Córdoba.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 2924 geloĝantoj de la municipo Pedro Abad estas 1447 inoj kaj 1477 viroj. En la vilaĝo loĝas 2916 geloĝantoj, kaj aliaj 8 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 23, 12 inoj kaj 11 viroj, kaj mortis 31, 16 inoj kaj 15 viroj. Tiel la natura kresko estis -8 (-0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 1408 homoj (48.2%).
Nikola Tomašić
Nikola Tomašić [tomaŝitj], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj ortografio Tomassich Miklós aŭ Tomasics Miklós estis kroata politikisto, ministro, banuso, parlamentano, profesoro, juristo. Lia nobela antaŭnomo estis koranai.
Nikola Tomašić naskiĝis la  1864 en Kroatio en Zagrebo. Li mortis la 1918 en Trešćerovac.
Biografio
Nikola Tomašić frekventis gimnazion, poste universitaton en sia naskiĝurbo. Li akiris juran diplomon en 1886, poste li laboris en juraj oficejoj. Post 2 jaroj li plulernis en universitatoj de Budapeŝto kaj Vieno. En 1891 li advokatiĝis, krome li instruis en universitato de Zagrebo. Inter 1892-1903 li estis parlamentano en la kroata parlamento, ekde 1896 ankaŭ en la hungara parlamento. En 1903 li iĝis senpostena ministro pri Kroatio-Slavonio-Dalmatio, en 1910 banuso kaj senatano. Post jaroj li forlasis la politikon, li aĉetis bienon en Trešćerovac, kie ĝismorte li vivis.
Ojos del Salado
La vulkano Ojos del Salado en Argentino havas altecon de 6893 metroj super la marnivelo kaj sekve estas la plej alta vulkano de la tero kaj la dua plej alta monto de Sudameriko. Ĝi unuafoje grimpiĝis dum la jaro 1937 fare de la poloj Justyn Wojsznis kaj Jan Szczepanski. La vulkano estas parto de la montaro Andoj kaj situas vaste videble en Atakama-Dezerto, lime inter la ŝtatoj Argentino kaj Ĉilio.
Ĝi konsideriĝas ne plu aktiva vulkano, ĉar ekde jarcentoj ne plu dokumentiĝis vulkanaj erupcioj. Tamen ripete observiĝis elvenoj de subteraj gasoj, ekzemple dum 1937 kaj 1956, kaj la 14-an de novembro 1994.
Sur la montopinto, kiu pro la alteco kaj ekstremaj temperaturoj nur grimpeblas fare de spertaj montogrimpistoj, troviĝas arkeologiaj spuroj de prahistoriaj ofero-sanktejoj. Oni supozas, ke la inkaoj uzis la montopinton por ritaj oferoj.
Norma dana lingvo
La norma dana lingvo aŭ regna dana lingvo (dane rigsdansk aŭ rigsmål, por komparo norvege riksdansk, germane Standarddänisch aŭ Reichsdänisch) estas la norma variaĵo de la dana lingvo. La norma dana lingvo evoluis el la de la burĝaro parolata variaĵo de la dana dialekto de Malmö ĝis la jaro 1658 (ĝis tiam Skanio kaj ties ĉefurbo Malmö estis unu el tri partoj de la Regno Danio) kaj de la dana dialekto de Kopenhago (københavnsk) post tiu jaro. Tiuj dialektoj konsideriĝis lingva normo por la resto de la lando. Unuaj provoj pri normigo de la skriba dana lingvo okazis paralele al la disvastigo de la presarto dum la Reformacio. Kiel unu el la unuaj sukcesaj provoj normigi la ortografion konsideriĝas biblia traduko de la reĝo Kristiano la 3-a de Danio-Norvegio el la jaro 1550. Ekde tiam la norma dana iom post iom pli kaj pli anstataŭigis la regionajn variaĵojn de la dana lingvo.
Plej malfrue ekde la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj la plej granda parto de la danoj parolas la norman danan, eĉ se kun iom da malgrandaj regionaj nuancetoj. La klasikaj danaj dialektoj nun nur parolatas en aparte malurbaj partoj de la lando, ĉefe sur la insulo Bornholm kaj en la nordo, okcidento kaj sudo de Jutlando ("jutlande", dane jysk, pli malnova ortografio jydsk, aparte "sudjutlande", dane sønderjysk, germane Südjütisch, en la kaj german- kaj danlingva teritorio de la eksa duklando Ŝlesvigo norde kaj sude de la nuntempa ŝtata limo inter Danio kaj Germanio).
Bukovina u Čisté
Bukovina u Čisté estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Semily, regiono Liberec. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1386.
Miklós Zöldi
ZÖLDI Miklós Zöldy [zoeldi] estis hungara aktoro. Lia edukita filino estis Róza Szakáll.
Miklós Zöldi naskiĝis en Nádudvar en 1825 kaj mortis en Arado la 7-an de januaro 1876. Lia edzino estis Júlia Szabó Zöldyné (Debrecen, nov. 1812 – Debrecen, 10-a de aprilo 1886).
Biografio
Miklós Zöldi debutis en aŭtuno 1839 en trupo de Károly Fehér. Interrompe la aktoran vivon li batalis dum la hungara revolucio de 1848. Li estis konata aktoro de provinco, sed en 1859 li elpaŝis sukcese ankaŭ en Nacia Teatro de Pest. Li ludis en pluraj sezonoj en Arado kaj Debrecen.
Peter Jackson
Peter Robert JACKSON estas novzelanda reĝisoro, produktisto kaj scenaristo. Li naskiĝis la en Pukerua Bay, North Island en Novzelando. Post kelkaj nigrhumuraj filmoj, li sukcesege provis adapti kine la trilogion La Mastro de l' Ringoj de J.R.R. Tolkien. Tiu monda sukceso ebligis la ulo por efektivigi sian revon: fari modernan version de King Kong en 2005.
Brekov
Brekov, hungare Barkó estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Ministraro dua de Manuel Valls
La 2-a registaro de Manuel Valls estis la tridek-oka registaro de la 5-a Franca Respubliko. Temas pri la kvara registaro nomumita de la prezidanto de la Respubliko François Hollande.
Brekov
Situo
Brekov situas laŭ dekstra bordo de Laborec, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Michalovce-Humenné. La lasta urbo troviĝas je 6 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1248, supozeble tiutempe ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis. En 1317 la reĝa armeo okupis ĝin. En 1466 Matiaso la 1-a tie venkis la polojn. En 1624 Gabrielo Bethlen okupis la fortikaĵon, sed en 1644 Georgo Rákóczi la 1-a faris ĝin ruina. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Barkó 521 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Homonna, poste (jam kiel Brekov) al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Brekov 1249 homoj, (1214 slovakoj).
Ministraro dua de Manuel Valls
Kunteksto
Okaze de la Festo de la Rozo de Frangy-en-Bresse, la 24-an de aŭgusto 2014, Arnaud Montebourg, tiam ministro pri ekonomio, produkta reprogreso kaj cifereco, parolis kontraŭ la ekonomia politiko de la registaro, kaj aparte, pri la buĝetaj elektoj kaj la « redukto je rapidaj paŝoj de la deficitoj » en la Eŭrozono, ,. Li estis subtenata de Benoît Hamon.
La ŝtatestro petis sian ĉefministron konsistigi koheran registaron laŭ la direktoj, kiujn li difinis por la lando. La du ministroj kvalifikitaj de la amasinformiloj « kritikuloj » estis aliĝintaj de Aurélie Filippetti, kiu sciigis sian rifuzon partopreni en la nova registaro. Kiam la Maldekstra Radikala Partio (PRG) anoncis sian intencon resti en la registaro, la ekologiistoj de Eŭropo Ekologio La Verduloj (EELV) rifuzis, kaj iuj proksimuloj de Martine Aubry, kia François Lamy.
Ulea
Ulea estas hispana municipo de Murcia Regiono. Ĝia etendo konsistas el 40,1 km2. La municipo estas ĉea de Molina de Segura, Blanca, Ricote, Villanueva del Río Segura kaj Archena. En la jaro 2019 okcent sepdek kvar personoj rezidis en Ulea.
Ministraro dua de Manuel Valls
Komenca konsisto
La registaro konsistas el 16 ministroj : 8 virinoj kaj 8 viroj, kaj el 17 subministroj : 8 virinoj kaj 9 viroj.
Modifo de la 4-a de septembro 2014
Thomas Thévenoud, subministro komisiita pri eksterlanda komerco, promocio de turismo kaj de eksterlandaj francoj, demisiis la, sekve de problemoj kun fisko. Li estis anstataŭita de Matthias Fekl, deputito de Lot-et-Garonne.
Ulea
La municipo posedas du domarkernojn: nome Ulea kaj Venta Puñales. Estas je 29 km de Murcio. La municipa teritorio estas trapasata de la rivero Segura.
Historie estis setlejoj de iberoj, romianoj, islamanoj, kaj kristanoj. Post la konkero fare de kristanoj la Ordeno de Santiago dominis la tutan valon, la mudeĥaroj konvertiĝis al kristanismo kaj fariĝis moriskoj, tamen ili estis forpelitaj dum la 17a jarcento.
Ich bin ein Berliner
Post la ekkonstruo de la Berlina Muro usona prezidento John F. Kennedy en junio 1963 vojaĝis al Berlino kaj faris aklamaciatan paroladon (en la angla lingvo) el la Urbodomo de Schöneberg (Berlino), en kiu li dufoje diris en la germana lingvo "Ich bin ein Berliner." ("Mi estas Berlinano.") La frazo estis aplaŭdegata de la berlinanoj, timigitaj pro la murkonstruado.
Laŭdire Kennedy havis la ideon dum la aviado al Germanio, kiam li pensis pri la antikva romia civitaneco, kiu garantiis privilegiojn en la tuta romia imperio (latine Civis Romanus sum. = Mi estas Romia civitano.). Li petis kunlaboranton formuli analogan frazon en la germana kaj skribi ĝin en (angle) prononcebla formo kaj ricevis slipon kun la vortoj "ish bin ine bear-LEAN-ar".
Ian Khama
Seretse Ian Khama, (naskita en februaro 1953 estas la nuna prezidanto de Bocvano. Li estis vicprezidanto ekde la 13-a de julio 1998. Post la retiriĝo de la antaŭ prezidanto Festus Mogae je la 1-a de aprilo 2008 Ian Khama fariĝis prezidanto.
Kariero
Ĝis la 16-a de decembro 1997 Ian Khama estis ĉefo de la bocvana armeo. Li retiriĝis kaj fariĝis je la 1-a de aprilo 1998 vicprezidanto. Khama en tiu momento ne estis membro de la nacia asambleo (la bocvana parlamento) kaj pro tio ne tuj povis enoficiĝi. Komence de julio 1998 li fariĝis parlamentano, ĉar li gajnis ĉe balotoj en la balota distrikto Nord-Serowe. Khama ricevis 2986 voĉoj kaj la kontraŭkandidato nur ricevis 86 voĉojn.
Post la venko de la reganta Botswana Democratic Party (BDP) ĉe la parlamentaj balotoj en Bocvano 1999 Khama restis vicprezidanto. Mogae jam dum iom da tempo parolis pri sia retiriĝo li donis sian postenon je la 1-a de aprilo 2008 al Khama. Ĉe la enoficiĝo Khama promesis kontinuecon rilate al la registara politiko de Bocvano kaj samtempe emfazis sian ŝaton al la demokratio. La sekvaj balotoj en 2009 konfirmis lian prezidantecon, kaj ankaŭ la 26-an de oktobro 2014 li plian fojon reelektiĝis.
Krampfermilo
Krampfermilo estas reuzebla fermilo de botelo kun speciala krampo por (mal)fermi la botelon.
Krampfermiloj estas uzataj de diversaj bierfarejoj. Konataj ekzemploj estas la boteloj kun krampfermiloj de Grolsch en Nederlando, de la Flensburger Brauerei en norda Germanio kaj de bierfarejo Bernard en Ĉeĥio.
En Hispanio ne estas kutimaj tiuj fermiloj por bierboteloj, sed por boteloj de gas-limonado, ekzemple fama iame "La Casera".
2101 Adoniso
Post ĝia malkovro, ĝi estis perdita kaj retrovita nur en 1977 de la usona astronomo Charles T. Kowal.
Orbito
2101 Adoniso estas la dua malkovrita Apolona asteroido, post 1862 Apolono mem. La perihelio de ĝia discentra orbito situas inter la orbitoj de Merkuro kaj Venuso, ĝia aphelio gvidas ĝin al la ekstera asteroida zono; ĝi do estas venusrenkonta, terrenkonta, kaj marsrenkonta asteroido.
Ĝi povas proksimi al 4,973 milionoj da km de Marso kaj 5,118 milionoj da km de Venuso.
2101 Adoniso en fikcio
Adoniso aperas en la Aventuro de Tinĉjo: "Esplorantoj sur la Luno". Kiam la raketo de la profesoro Sungirul' pasas proksime de tiu asteroido, la Kapitano Hadoko, ebria, faras neantaŭviditan eksterveturilan eliron kaj eskapas de malmulte iĝi satelito de Adoniso.
Tamen tiu epizodo ne estas science ekzakta: 2101 Adoniso neniam pasas inter Tero kaj Luno; la distanco Tero-Luno estas ĉirkaŭ 400 000 kilometroj, kaj Adoniso pasas plej proksime je 2 milionoj da km de Tero.
6262 Javid
6262 Javid estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la azerbajĝana poeto Hüseyn Ĝavid (ruse : Гусейн Джавид, 1882–1941).
Depo (stacio)
Depo (Депо) estas haltejo sur la Linio MCD-2 Kursko–Riĵskij de la Moskvaj centraj diametroj en Moskvo.
Budapeŝta printempo (filmo)
Budapeŝta printempo, origine hungare Budapesti tavasz estis tre grava nigra-blanka filmo dum la frua socialismo en Hungario.
Historio
En Hungario jam proksimiĝas la lastaj bataloj dum la 2-a mondmilito, komenciĝas sieĝo de Budapeŝto. 2 fuĝintoj el la hungara armeo kaŝas sin en supozeble neloĝata loĝejo, tamen ili ektrovas geedzan paron kaj judodevenan fraŭlinon. Inter la ekssoldato kaj la judino amoro komenciĝas. La alia ekssoldato provas esplori kontaktojn kun la partizanoj. Tiutempe, kiu kaŝis judon, tuj la faŝistoj murdis lin/ŝin, tial la fraŭlino timis kaj forlasis la loĝejon. La amanto provas trovi ŝin, sed vane.
La filmo ofte estis videblaj en kinejoj kaj baldaŭe ankaŭ ofte en Hungara Televizio.
161230 Martinbacháček
161230 Martinbacháček estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Martin Bacháček z Nouměřic (ĉ. 1539–1612), ĉeĥa matematikisto, astronomo kaj organizinto de la eduka sistemo. De 1603 ĝis 1612, li servis kiel Rektoro de la Universitato de Karolo. Li estis amiko, kunlaboranto kaj subtenanto de Johano Keplero dum ties restado en Prago. Kune, ili observis sunmakulojn kaj la supernovaon de 1604.
Generalitato de Katalunio
Generalitato de Katalunio estas la aŭtonoma registaro de Katalunio, nuntempe organizita sub la sistemo de hispanaj aŭtonomaj komunumoj. Ĝi havas propran sistemon de regado, kun Prezidento, Registaro (Konsilantaro) kaj Parlamento.
Festus Mogae
Festus Gontebanye MOGAE (naskiĝis la 21-an de aŭgusto 1939 en Serowe) estis prezidanto de Bocvano inter la jaroj 1998 kaj 2008. Li estas membro de la Bocvana Demokrata Partio (BDP).
Vivo
Mogae studis ekonomion en la Universitato de Sussex kaj poste ĉe la Universitato de Oksfordo. Post la fino de siaj studoj li laboris por la ŝtato. Poste li laboris por la internacia monunua fonduso. Inter 1980 kaj 1982 li havis postenon ĉe la banko de Bocvano. 1989 li fariĝis ministro pri financoj kaj planando de la evoluo. Ekde 1992 li estas vicprezidanto de Bocvano. Je la 1a de aprilo 1998 li fariĝis posteulo de Quett Masire kaj fariĝis prezidanto. Oni reelektis lin en 2004. Ekzakte post 10 jaroj kiel prezidanto de Bocvano li retiriĝis je la 1a de aprilo 2008. Lia posteulo fariĝis la eksa vicprezidanto Ian Khama.
Gruzovce
Gruzovce (hungare Gorzó) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Generalitato de Katalunio
Historio
La Generalitato devenas el la mezepokaj institucioj kiuj regis la Princlandon de Katalunio, ene de la Kronlando de Aragono, kun relative granda drado de aŭtonomeco sub la komuna reĝo de Aragono, Katalunio kaj Valencilando.
Gruzovce
Situo
Gruzovce situas laŭ traira flankovojo. Humenné troviĝas je 5 km.
Generalitato de Katalunio
Historio
La aŭtonomio estis forigita en la komenco de la 18-a jarcento, post la Sukceda Milito de Hispanio, kiel iniciato de la nova dinastio de la Burbonoj por altrudi komunajn leĝojn en la tuta Hispanio.
Gruzovce
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1453. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Gorzó 100 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Humenné, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Gruzovce 123 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Generalitato de Katalunio
Historio
La aŭtonomaj institucioj estis restarigitaj en la Dua Hispana Respubliko (1932), kiu agnoskis la rajton je propra regado al diversaj hispanaj regionoj. Dum la tuta respubliko, la regadon alprenis naciistaj partioj aliancitaj al la hispana maldekstro. Post la venko de la hispana dekstro en 1934, la aŭtonoma regado estis haltigita, sed ne forigita, de 1934 ĝis 1936. (Vidu artikolon Hispana revolucio de 1934)
Festus Mogae
Vivo
Kiam li jam ne plu estis prezidanto, en 2008 Mogae ricevis la Mo-Ibrahim-premion pro sukcesa laboro de la registaro kaj por la batalo kontraŭ aidoso. Li estas membro de la Klubo de Madrido.
Generalitato de Katalunio
Historio
Post la venko de la trupoj de Franco en la Hispana Intercivitana Milito, la registaro estis abolita. La antaŭa prezidanto Lluís Companys estis malliberigita de la nazioj kaj transdonita al Franco, kiu igis lin mortpafi en 1940.
Berta Diósyné Handel
Berta Diósyné Handel [diOŝinE], laŭ hungarlingve kutima nomordo Diósyné Handel Berta estis hungara operkantisto (mezosoprano). Ŝia origina familia nomo estis Handl, ŝia edzo estis Béla Diósy, ŝia geedziĝa nomvarianto estis Diósy Béláné.
Berta Handl naskiĝis la en Újpest, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Berta Diósyné Handel devenis el juda familio. Ŝi akiris diplomon en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio, poste ŝi prenis private kantolecionojn de de:Selma Nicklass-Kempner. Ŝi debutis en Lepsiko en 1890, en Hungarlando en la sekva jaro. Ŝi ricevis rolojn en Vieno, Berlin, Frankfurto ĉe Majno, Hamburgo. En 1892 ŝi estis membro de Reĝa Operejo de Budapeŝto, fine ŝi instruis kantadon. Ŝi edziniĝis en 1893 kaj naskis filinon en la sekva jaro.
Aŭtopatogenezio
Ordinare la aro da aŭtopatogenezioj de unu sola substanco produktita de grupo de homeopatoj fariĝos la vera patogenezio de tiu determinita medikamento.
Generalitato de Katalunio
Historio
La Generalitato transiris al ekzilo, sed kun nur simbola reprezento.
Aŭtopatogenezio
Tiu aŭtoeksperimenta metodo estis uzata de Samuel Hahnemann kaj siaj kunlaborantoj en la unuaj jaroj de la Homeopatio kaj estis la plej elektinda rimedo koni la kurcilajn povojn de la medikamentoj. Pri tia preferinda metodo li asertas la jenon en noto ĉe la § 141 de sia Organono de la Kuracarto. Jen la tuta paragrafo kaj noto:
Generalitato de Katalunio
Historio
Post la morto de Franco, oni agnoskis denove la rajtojn de aŭtonomeco de la nacioj kaj regionoj en Hispanio. La tiaman prezidanton en ekzilo Josep Tarradellas oni venigis al Barcelono, kaj oni kreis provizoran registaron, kiu agnoskis la kontinuecon de la institucioj. Post la aprobo de la nova demokrata Konstitucio de Hispanio kaj de Statuto de Aŭtonomio, la Generalitato instituciiĝis kaj akiris novajn povojn.
Inter 1980 kaj 2003 estis prezidanto la naciista politikisto Jordi Pujol. Post lia retiriĝo, la postaj prezidantoj estis la socialistoj Pasqual Maragall kaj José Montilla.
Aŭtopatogenezio
''Tamen, la plejbonaj eksperimentoj pri la puraj efikoj de la simplaj medikamentoj, koncerne la ŝanĝon en la homa farto kaj la malsanajn statojn kaj la artefaritajn simptomojn produktitaj en la sana individuo, estas tiuj, kiujn la propra kuracisto, senantaŭjuĝa, kriteriema kaj sentema, faras en si mem, kun la tuta prudento kaj zorgoj kiuj estis al li, ĉi tie, instruitaj. Li scias kun tro da certeco, kion li perceptis en si mem *.
Generalitato de Katalunio
Institucioj
La Generalitato konsistas el la Ekzekutiva Konsilantaro, la Prezidento kaj la Parlamento.
Ĝi posedas propran regadon en materioj kiaj kulturo, mediprotektado, transporto, edukado, sansistemo kaj urba planado. Ĝi posedas propran policon (Mossos d'Esquadra) kiu dum la lastaj tempoj prenis la ĉefajn respondecojn en publika sekureco.
Aŭtopatogenezio
Aŭtopatogeneziaj simptomoj
La aŭtopatogeneziaj simptomoj estas la propraj simptomoj de la eksperimentanto miodifitaj de la efiko de la medikamento en la provorganismo (la tuto biopsika), tio estas, la simptomoj estas la eksterigo de la sensaĵoj kaj sentoj de la provanto kiu disponas sian biopsikismon dum la provperiodo. Tio estas la konkludo de la propra aŭtoro de tiu ĉi artikolo kaj de lia eksperimento-grupo, kiuj aŭtoeksperimentis centojn da homeopatiajn medikamentojn dum la periodo de dudek sinsekvaj jaroj.
Generalitato de Katalunio
Institucioj
Ĝi ankaŭ disvolvas agadojn de rekono kaj promocio en la internacia sfero, eĉ se la bazaj agadoj tiuflankaj estas ekskluzive rezervitaj al la hispana ŝtato.
Listo de prezidantoj de la Generalitato de Katalunio
[*] Deputitoj elektitaj pli ol unufoje.
Aŭtopatogenezio
Simptomo kaj dozo
Se oni uzas substancoj je altaj dozoj (kiel okazis en la pasinto fare de kelkaj eksperimentantoj) la simptomoj ankaŭ konsistas je la toksaj efikoj de la drogo sur la organaj histoj. Tamen tio ne okazas dum la homeopatia eksperimento ĉar la metodo postulas utiligon de la minimumaj dozoj, alte diluitaj kaj dinamizitaj, ne estigantaj histajn lezojn. Krom tio, estas konsento inter la plejmulto da homeopatoj ke toksaj simptomoj ne estas la veraj simptomoj de ajna patogenezio, pro tio ke ili estas malmulte valorataj en la repertuaroj.
Hahnemann asertas en sia Organono de la Kuracarto, en la § 128 la jenon:
"La lastaj eksperimentoj instruas al ni, ke kiam la medikamentaj substancoj estas prenitaj laŭ siaj krudaj naturoj fare de la eksperimentanto, cele provi siajn karakterajn efikojn, ili ne manifestas la tutan riĉecon de siaj povoj en si kaŝitaj ol kiam ili estas prenitaj kun la sama celo je altaj diluaĵoj, potencigitaj  pere de sufiĉaj pistado kaj sukusio; pere de tiuj simplaj manipuladoj, la forto sin kaŝanta kaj dormanta en sia kruda stato, disvolviĝas kaj sia aktiveco vekiĝas laŭ nekredebla maniero. Tiamaniere oni plejbone esploras la medikamentajn efikojn de la substancoj konsideritaj malfortaj, oferante al la eksperimentanto,  ĉiutage antaŭmanĝe, 4 ĝis 6 globetojn de la 30ª potenco, malsekigitajn per iometo da akvo aŭ dissolvitajn aŭ miksitajn en kvanto granda aŭ malgranda da akvo, daŭranta, tiele, dum sinsekvaj tagoj."
Georg Heinrich Gottlieb Jahr (1800 - 1875), eminenta homeopato, disĉiplo kaj samtempulo de Hahnemann, asertas la jenojn:
"Notinda estas la fakto ke la plej karakteraj kaj gravaj simptomoj de la medikamentoj esploritaj de Hahnemann, estis tiuj produktitaj per dozoj tiel malfortaj ke ili ofte estis kapablaj apenaŭ produkti kelkajn izolitajn simptomojn".
"La plej utilaj kaj elektendaj simptomoj de la medikamentoj, tio estas, tiuj oferantaj la plej precizajn indikojn estas tiuj izolite produktitaj pere de dozoj tro malfortaj por produkti fenomenojn plimalpli komplikajn".
Theobroma cacao
Theobroma cacao (esperante: kakaoarbo) estas arbo en la familio de malvacoj.
Oni preparas per ĝiaj semoj (la kakaofaboj) kakaopulvoron kaj ĉokoladon.
Priskribo
Ĝi estas malgranda arbo, kiu altas de 5 ĝis 8 m. Ĝi povas produkti fruktojn post kvar jarojn kaj vivi kvin-dek jarojn. Ĝiaj floroj kreskas senpere sur la trunko aŭ branĉoj. Ĝiaj fruktoj estas kapsuloj pinte ovoidaj, lignecŝelaj, kies 5 kameroj enhavas semojn po pluraj.
Monaĥgipo
La Monaĥgipo, Necrosyrtes monachus, estas malnovmonda vulturo de la ordo de Akcipitroformaj kaj familio de Akcipitredoj, kio inkludas aglojn, milvojn, buteojn kaj akcipitrojn. Ĝi estas la ununura membro de la genro Necrosyrtes.
Aspekto
La Monaĥgipo estas tipa vulturo, kun senpluma rozkolora kapo kaj verdeca aŭ brunverdeca “kapuĉo” en nuko. Ĝi havas tre uniforman malhelbrunan korpoplumaron. Ĝi havas larĝajn flugilojn por ŝvebado kaj mallongajn vostoplumojn. Ĝi estas malgranda specio kompare kun plej vulturoj. Ĝi estas ekzemple iom simila al multe pli granda Monaĥvulturo, kun ege simila nomo ĉar ambaŭ havas en la latina specifa nomo la vorton “monachus”, signife monaĥo alude al kapuĉo, kiu kaze de la Monaĥvulturo estas pli kapopinta, dum kaze de la Monaĥgipo estas pli nuka. Krome la koloro de la vizaĝo malsimilas, kaj la Monaĥvulturo havas pli larĝan kaj fortikan bekon, dum la Monaĥgipo havas pli fajnan kaj longan bekon.
Ehrenberg
Ehrenberg havas diversajn signifojn:
Monaĥgipo
Kutimoj
Ĝi reproduktiĝas en nesto konstruita el bastoneteroj en arboj (ofte palmoj) en multe de Afriko sude de Saharo. La ino demetas unu ovon. Birdoj povas formi izolajn koloniojn. La populacio estas ĉefe de loĝantaj birdoj.
Kiel ĉe aliaj vulturoj ĝi estas kadavromanĝanto, kiu manĝas ĉefe el kadavraĵoj de mortintaj animaloj kaj restaĵoj kiujn li trovas per ŝvebado super savano kaj ĉe homaj setlejoj, inklude rubejojn kaj bestomortigejojn. Ĝi ofte moviĝas en aroj, kaj estas tre abunda. En multe de siaj teritorioj estas ĉiam kelkaj ekzempleroj videblaj ŝvebantaj en la ĉielo kaj je preskaŭ ĉiu parto de la tago.
Tiu vulturo estas tipe sentima al homoj, kaj ofte ariĝas ĉirkaŭ homaj setlejoj. Ĝi estas foje menciata kiel “rubokolektanto” fare de lokanoj.
Se tiuj birdoj estas ĝenataj ĉe siaj nestoj, ili akre krias.
Slogano
Slogano aŭ frapfrazo estas mallonga, facile memorebla frazo aŭ esprimo, plej ofte uzata por varbaj celoj.
Ekzemploj:
Gradiento
La vorto Gradiento ĝenerale signifas la varion de faktoro laŭ difinita parametro, kaj laŭ la konsiderata laborkampo estas:
Centra Oficejo pri Bonfarto de Infanoj de Nepalo
CCWB estas mallongigo de Centra Oficejo pri Bonfarto de Infanoj (en angla, Central Child Welfare Board) de Nepalo. Ĝi estas registara oficejo por zorgi pri infanrajtoj. Oni laboras tie por protekti, konservi infanojn kaj malpermesi dungadon de infanoj.
Krizo de la greka publika ŝuldo
La krizo de la greka publika ŝuldo naskiĝis de la timo de la kreditoroj de Grekio pri ties kapableco repagi ĝian ŝtatŝuldon kaj pagi la interezojn de tiu ŝuldo. Ĝi rezultas kaj de la monda ekonomia krizo de 2008 kaj de faktoroj propraj al tiu lando: granda ŝuldiĝo (ĉ. 120 % de la MEP) en 2010, buĝeta deficito, kiu superas 13 % de la MEP.
Post eniro en la eŭrozonon (1999)
Tiu krizo estis pligravigita per manko de travidebleco, kiun montris la lando, okaze de ties eniro en la eŭrozonon, en la prezento de sia ŝuldo aparte per la kolekto de kapitalo ekster la bilanco kaj per la artifiko de financaj instrumentoj kreitaj de la investa banko Goldman Sachs, kaj ankaŭ per rikura subtaksado de la publikaj deficitoj.
Strukturaj problemoj
Kio estas aparta al la greka krizo kontraste al la aliaj landoj de la eŭrozono, estas la amplekso de ĝiaj strukturaj problemoj kaj notinde ĝia malfacileco elpreni imposton. Tio kondukis Bruselon al kreado de taskforto ariganta altrangajn ŝtatoficistojn por helpi la grekan ŝtaton en tiuj aferoj. .
Konsekvencoj por la eŭrozono
Tiu krizo markas ankaŭ la komenciĝon de la krizo de la ŝuldo en la eŭrozono. Por helpi Grekion kaj eviti ke la krizo atingu Portugalion kaj Hispanion, la landoj de la eŭrozono kaj IMF decidis helpi Grekion kaj sukcesis en la 2-a de majo 2010 interkonsenti pri pruntoj je sumo de da eŭroj, kondiĉitaj al la starigo far Grekio de struktura alĝustigo. Aliflanke, la greka krizo instigas la landojn al reformado de la strukturoj de la eŭrozono.
Situacio en 2011
Ekde majo 2011, Grekio denove devis peti helpon de la eŭropaj landoj kaj de IMF. La krizo spertis duan periodon da streĉo. Aparte, ĝi vivigis novajn debatojn inter eŭropanoj. La franca registaro preta helpi denove Grekion, la germana registaro volanta ke la bankoj kaj la financistoj, kiuj alpruntis sen vere konsideri la situacion de Grekio, ankaŭ kontribuu. Paralele, la greka registaro, submetata al la stratmanifestacia premo kaj UN avertis, en raporto publikigita la 21-an de junio, ke la politikoj de drastaj reduktoj de publikaj deficitoj minacas la dungadon, la socialajn elspezojn kaj igas ekonomian kreskon tre necerta. La solvo rekomendita por Grekio estus tiel malefika.
La ekonomia krizo de 2008-2010
La ekonomio de Grekio estis unu el la plej dinamikaj en la eŭrozono de 2000 ĝis 2007 kun kresko-procento je de 4,2 % aparte dank' al la aldono de eksterlandaj kapitaloj. Dinamika ekonomio kaj malaltiĝo de la interezprocentoj (dank' al ĝia eniro en la eŭrozonon) ebligis al Grekio financi gravajn strukturajn deficitojn. De ĝia eniro en la eŭrozonon, la publika ŝuldo ĉiam superis 100 % de la MEP. La financa krizo de 2007-2010 kaj la ekonomia krizo de 2008, kiu sekvis, forte frapis Grekion. Ties du ĉefaj ekonomiaj sektoroj – turismo kaj mara transporto – severe suferis kaj vidis enspezon fali je 15 % en 2009.
Grekeliro (angle Grexit)?
Paul Krugman sugestis, ke la greka ekonomio povus resaniĝi post la recesio per forlaso de la Eŭrozonon (tiel nomata "grekeliro") kaj revenante al sia nacia monunuo, la draĥmo.
Rezső Benkő
Biografio
Rezső Benkő studis inter 1931 kaj 1937 en la fako pri ornamskulptado en Industruarta Altlernejo de Budapeŝto, poste en 1940-41 en la Hungara Arta Altlernejo.
Sándor Kelemen
KELEMEN Sándor estis hungara komponisto naskita en Mindszent la 15-an de majo 1882 kaj mortinta en Aŭŝvico en 1944.
Kariero
Kelemen Sándor akiris diplomon de apotekisto en Budapeŝto kaj li estis apotekisto en Zalău.
Eich
Eich havas diversajn signifojn: