cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reformacio
Nordio
La tuta Skandinavio laste adoptis Luteranismon laŭlonge de la 16-a jarcento, ĉefe kiam la monarkoj de Danio (kiuj regis Norvegion kaj Islando) kaj de Svedio (kiuj regis ankaŭ Finlandon) konvertiĝis al la nova kredo. En Svedio, la Reformacio estis iniciatita de Gustavo Vasa, elektita reĝo en 1523, kun grava kontribuo de Olaus Petri, sveda pastro. La konfliktoj kun la papo pri la interveno de tiu en la svedaj ekleziaj aferoj kondukis al la rompo de ĉiu oficiala konekto inter Svedio kaj la papeco ekde 1523.
Sándor Asztalos (soldato)
ASZTALOS Sándor (astaloŝ) estis hungara honvedkolonelo naskiĝinta en Máramarossziget la 5-an de majo 1823 kaj mortinta en Ĝenevo la 17-an de februaro 1857.
Biografio
Azstalos elstariĝis en la batalo de Arad la 8-an de februaro 1849. Kun la flago de 29-a bataliono li ree gvidis la soldataron fuĝintan al Arad kaj oni forpelis la gardistaron venintan por liberigi Temeŝvaron. Post la falo de la hungara revolucio de 1848 en 1849 li alvenis Hamburgon, poste Londonon, Bruselon, Ĝenevon. Li duelis kun pola elmigrinto Ágost Strezeleczky, kiu same luktis en la hungara liberecbatalo kaj li estis mortigita en duelo.
Hugh Hefner
Hugh Marston Hefner (naskiĝis la 9-an de aprilo 1926 en Ĉikago, mortis la 27-an de septembro 2017, en Los-Anĝeleso) estis usona publikigisto de porplenkreskula gazeto, negocisto, kaj bone konata kiel bonvivanto aŭ inoĉarmulo. Hefner devenis el Ĉikago, Illinois, kaj iama ĵurnalisto de la gazeto Esquire. Hefner estis ankaŭ veterano de la Dua Mondmilito. Li estis plej bone konata kiel fondinto kaj estro de la entrepreno Playboy Enterprises kaj tiel iĝis milionulo. Hefner estis ankaŭ politika aktivulo kaj filantropo aktiva en kelkaj aferoj kaj publikaj temoj.
São Bento do Trairi
São Bento do Trairi estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1958, la municipo havas 3 875 loĝantojn.
10012 Tmutarakania
10012 Tmutarakania estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusaj geastronomoj Ljudmila Georgijevna Karaĉkina kaj Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en en tiama Sovetunio (de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la iama princlando Tmutarakania, kiu ekzistis en la Tamanja duoninsulo de la 10-a ĝis la 12-a jarcento.
Adam Stefan Sapieha
Vivo
Deveno kaj komencoj de sacerdoteco
Li naskiĝis en princa familio kiel la plej juna filo (la laste el sepo de gefratoj) de Adam Stanisław Sapieha, aganto por sendependeco, kaj Jadwiga Sanguszko. Infanaĝe kaj junaĝe partoprenis renkontojn kun la papo Leono la 13-a, kiu estis persona amiko de lia patro. Abiturientiĝis julie 1886 en la 4-a Supera Gimnazio en Lvovo.
Adam Sapieha studis juron en la Universitato de Vieno (en la jaroj 1886–1887), la Jagelona Universitato en Krakovo (en la jaroj 1887–1888) kaj denove en la Viena Universitato (en la jaroj 1888–1890), kiun finis en 1891. Samptempe estis kun frato libera aŭskultanto de Katolika Instituto en Lille. En 1890 komencis studi teologion en la jezuita universitato en Innsbruck kaj estis direktita al ĉefdiozeco de Lvovo, kie en 1892 iĝis studento de la 3-a jaro en animzorga seminario. Teologion finis en 1894.
Konsekrita diakono iĝis la 15-an de julio 1893 en seminaria kapelo en Lvovo de la manoj de tiutempa helpa episkopo Jan Puzyna, kaj ordiniĝis la 1-an de oktobro 1893 samloke kaj sammane. En 1895 gvidis religiajn ekzercojn por la pola loĝantaro en Supra Silezio. Oktobre de la sama jaro foriris studi al Romo, kie la 10-an de julio 1896 doktoriĝis pri ambaŭ leĝoj (kanonika kaj civila) en la Pontifika Laterana Universitato. Samptempe studis diplomation en Papa Eklezia Akademio perfektigante konon de la lingvoj: franca, germana, itala. Dum restado en Vatikano plifirmigis ligojn kun la papo Leono la 13-a kaj polaj ekleziaj altranguloj.
En 1896 vojaĝis al Bosnio por ekkoni vivkondiĉojn de tieaj poloj. Poste dum duonjaro vojaĝis tra Usono pro familiaj aferoj. Oktobre 1902 estis nomumita vikario de la paroĥejo de Sankta Nikolao en Lvovo kaj katedrala kanoniko. Li ankaŭ entreprenis agadon kiel organizanto de la Ligo Katolika-Socia, katolika asocio inspirita de la encikliko Rerum Novarum.
La 19-an de februaro 1906 iĝis papa ĉambelano de la papo Pio la 10-a kun rekomendo plenumi mision de neformala ambasadoro pri polaj aferoj ĉe la Apostola seĝo. Liaj taskoj ampleksis konsiladon pri aferoj de la pola eklezio sur la okupataj teritorioj. Tio estis realigo de la koncepto de lvova ĉefepiskopo armena Józef Teodorowicz, kun kiu ligis lin plurjara amikeco. Li intervenis i.a. pri: En 1911 kunorganizis polan gazetaran servon en Romo.
Distingoj, titoloj kaj premioj
En 1936 estis distingita per la Ordeno de Blanka Aglo. Pli frue estis honorigita de la Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno Polonia Restituta de la 2-a klaso, kiun ne akceptis (1922) kaj per la Granda Rubando de la ordeno (1924). En 1908 ricevis Komandoran Krucon de la Ordeno de Francisko Jozefo kun Stelo.
Soulac-sur-Mer
Soulac-sur-Mer [] estas franca komunumo en la departemento Gironde, en la regiono Akvitanio. Ĝi havis 2,645 loĝantojn en la jaro 2010.
Adam Stefan Sapieha
Distingoj, titoloj kaj premioj
Li iĝis honora membro de Nowy Sącz (1916) kaj de Krakovo (1937).
La 23-an de julio 2001 en publika ĝardeno je la nomo de Henryk Jordan en Krakovo oni malkovris buston de la kardinalo Adam Stefan Sapieha, realigitan kadre de la projekto Famaj poloj de la 20-a jarcento.
Geert Wilders
Wliders brediĝis en sfero romkatolika. La 31-an de julio 1992, li edzigis je la dua fojo kun la hungarino Krisztina Marfai. Ili ne havas infanojn.
Wilders transprenis multajn ideojn de Pim Fortuyn en sia politika programo. Li havas precipe simpation pri la Israelo kaj antipation pri la Islamo. En sia programa politika, Wilders volas multe bridi enmigradon al la Nederlando de novaj islamanoj, resendi kriminalajn enmigrintojn al siaj landoj de origino, kaj plene malpermesi la konstruadon de novaj moskeoj. Li ankaŭ fortege rezistas al aliĝo eventuale de la Turkio al la Eŭropa Unio.
Je la fino de 2007, Wilders ankaŭ kritikis la paroladon de la reĝino Beatrikso. Li diris ke ŝi devas paŝi malantaŭen.
En marto 2008, Wilders publikigis en la Interreto sian mallongan filmon Fitna, en kio denuncis intense la islaman terorismon kaj la Koranon. Post kiam Wilders fariĝis pli kaj pli populara en la Nederlando mem, sed ankaŭ minaciĝis. Ekster Nederlando oni ofte kulpigis lin pri la dekstra ekstremismo. La eniro al Anglio por montri la filmon Fitna rifuziĝis al Wilders. La 21-an de januaro 2009, tribunalo de Amsterdamo dekretis leĝan proceson kontraŭ Wilders, pro lia alvoko de malamo kontraŭ la islamanoj. Laŭ Wilders, ĉi tiu decido atestus malrespekton por la libereco de parolo.
La 23-an de junio 2011, Wilders estis absolvita de ĉiuj akuzoj. Nederlanda kortumo notis, ke lia parolado leĝe konformis al politika debato, sed ĉe la limo. .
Savplano
Laŭ la doktrino de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, la savplano (ankaŭ konata kiel plano de feliĉo aŭ Plano de Savo) estas plano kiun laŭ mormonoj Dio kreas por savi, elaĉeti kaj ekzalti la homaron. La elementoj de ĉi plano estas prenitaj el diversaj skribaj fontoj inkluzive de la Biblio, Libro de Mormon, Doktrino kaj Interligoj, Multevalora Perlo kaj multnombraj traktadoj de la gvidantoj de la Mormona Eklezio.
Vráž (distrikto Písek)
Vráž estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, 10 km nordokcidente de la urbo Písek, sur la maldekstra bordo de la rivero Otava en alto de 427 m s.m. En ĝi havis. Ĝi konsistas el du partoj – Stará Vráž (Malnova Vráž) kaj Nová Vráž (Nova Vráž), kiu etendiĝas proksime al la trajnhaltejo.
Ferenc Friedler
Ferenc Friedler laŭ hungarlingve kutima nomordo Friedler Ferenc estas hungara kemiisto, informadikisto, profesoro.
Vráž (distrikto Písek)
La komunumo konatas precipe pro siaj kastelo kaj banloko, specialiĝanta pri kuracado de neŭro- kaj movmalsanoj. Pro arbarriĉa bone signita ĉirkaŭaĵo ĝi estas populara celo de piedmigremuloj.
Partoj de municipo
Municipo Vráž konsistas el tri partoj, kiuj situas en la katastra teritorio Vráž u Písku.
Ferenc Friedler
Ferenc Friedler naskiĝis la  en Veszprém (urbo).
Vráž (distrikto Písek)
Banloko
El inter memorindaĵoj plej valoras novgotika kastelo de la nobela familio Lobkovic, situanta en arbareca pejzaĝo rande de la vilaĝo. Origine ĝi estis konstruita en j. 1868–1875, sed en decembro de la sama jaro ĝi preskaŭ komplete forbrulis, tial oni tuj devis rekomenci la konstruadon kaj la kastelo en la nuna aspekto estis finita en 1881. Kiel sanatorio ĝi ekfunkciis en 1936 kaj por sia celo ĝi servas ĝis nun.
Ferenc Friedler
Biografio
Ferenc Friedler akiris matematikan diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1977. Post siaj studoj li havis stipendion por 2 jaroj, poste li laboris en kemia esplora instituto. En 1990 li studvojaĝis en la Kansasa Ŝtata Universitato. Li akiris sciencajn gradojn (CSc) en 1990, (DSc) en 1995 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. La habilitiĝo okazis en 1999. En 1993 li estis nomumita docento en 1993 en Universitato de Veszprém, en 1995 katedrestro, en 1999 universitata profesoro. Inter 2003-2011 li estis dekano, inter 2011-2015 rektoro, poste li instruas en Katolika Universitato Pázmány Péter. Li ricevis premiojn inter 2003-2013. Li okupiĝas precipe pri informado.
Vráž (distrikto Písek)
Banloko
En la kastelo estas regule organizataj koncertoj, dancvesperoj kaj aliaj aranĝoj alireblaj ne nur por banlokaj pacientoj, sed ankaŭ por publiko. Same alireblas ankaŭ restoracio kaj kafejo kun ekstera teraso, ambaŭ troviĝantaj en la ĉefa kastela konstruaĵo.
(38592) 1999 XH162
(38592) 1999 XH162 estas meze granda, malhela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Joseph Sargent
Joseph Sargent estas plumnomo de Giuseppe Danielle Sorgente(1925- 2014) usona reĝisoro. Sargent gajnis kvarfoje la premion Emmy Awards.
Li reĝisoris, inter aliaj White Lightning, MacArthur, kaj la priteruran antologion Nightmares. Lia plej populara filmo estis The Taking of Pelham One Two Three.
Sargent komencis sian karieron kiel aktoro kun malgravaj roloj, ofte neakreditite aperante en multaj kaj televidprogramoj kaj filmoj kiel From Here to Eternity (1953). Tuj poste li ŝanĝiĝis al reĝisorado kaj laboris en televidserioj kiel Lassie, The Invaders, The Man from U.N.C.L.E." kaj Star Trek.''
En 1969, li reĝisoris la televidfilmojn Colossus: The Forbin Project, kaj en 1972 The Man. Dum la 1970-a jardeko li reĝisoris, inter aliaj, la televifilmojn The Taking of Pelham One Two Three, Hustling, Tribes kaj The Night That Panicked America. En 1974, li gajnis premion de Directors Guild of America per The Marcus-Nelson Murders (1973), kiu estis la provepizodo de televidserion Kojak.
Dum 1980-a jardeko, li reĝisoris televidserietojn (angle mini-series) Manions of America kaj Space. En 1987 li reĝisoris Jaws: The Revenge, la tria sekvo de la klasika filmo de 1975 de Steven Spielberg. La filmo ricevis tute negativajn recenzojn. Li estis indikita 1987 al "malpremio" Golden Raspberry Awards.
Post tio, li revenis al televido kaj reĝisoris televidfilmojn kiel The Karen Carpenter Story, The Long Island Incident, Crime and Punishment kaj la 2007-an refaron (remake) de Sybil.
Vráž (distrikto Písek)
Ĉirkaŭaĵo
Ĉirkaŭ la kastelo etendiĝas parko kun promenaj rondvojoj, ŝatataj ne nur de banlokaj gastoj, sed ankaŭ de ceteraj piediramantoj. La Blua rondvojo (4 km) kondukas je sudokcidenta direkto al Amlageto kaj naturrezervejo „Čertova hora“ (Monto de diablo), la Ruĝa rondvojo (9 km) trairas la nordokcidentan parton tra la naturrezervejo „Hrby“ kaj kelkaj riveretoj kaj fiŝlagoj. La plej longa Flava rondvojo (10 km) direktiĝas nordorienten ĝis komenco de la valbaraĵo de Orlík. La plej malproksima pinto de tiu ĉi rondvojo troviĝas ĉe romantika roka belvido al kunfluejo de la riveroj Blanice kaj Otava. Ĉiuj rondvojoj komenciĝas proksime al la kastelo kaj elirparkejo troviĝas tuj antaŭ la kastela konstruaĵo.
(38592) 1999 XH162
Ĝi estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro » : tie estas, ke ĝi orbitas, kun granda klinangulo, proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero,
Provinco Bumerdes
Bumerdes (arabe: ولاية بومرداس , berbere: Bumerdas), estas unu el la 48 provincoj de Alĝerio. ĝi situas norde inter la provinco Alĝero kaj la provinco Tizi Uzu. Ĝia ĉefurbo estas la marborda Bumerdes (antaŭe Rocher-Noir). La provinco havas areon de 1.456,16 km² kaj pli ol 80 km da marbordo. Ĝia loĝantaro estas 786.602 personoj.
Antaŭrigardilo (fotilo)
Antaŭrigardilo estas parto de fotilo por vidi enhavon kaj limojn de la onta foto. Iaj antaŭrigardiloj montras ankaŭ distingon de la onta foto.
Ŝikotano
Ŝikotano (de la ajnua lingvo povas esti tradukita kiel "granda loĝloko") estas unu el la Kurilaj insuloj, la plej granda inter la Malgrandaj Kurilaj insuloj, de-fakto estas parto de Saĥalena provinco de Rusio. La insulo estas kontrolita de Rusio, kaj disputebla de Japanio.
Antaŭrigardilo (fotilo)
Antaŭrigardilo estadas:
Ŝikotano
Estas du loĝlokoj en la insulo: Malokurilskoje (en la nordo) kaj Krabozavodskoje (pli sude).
Antaŭrigardilo (fotilo)
Antaŭrigardilo ankaŭ estadas:
1700 Zvezdara
1700 Zvezdara estas malhela malgranda asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la serba astronomo Petar Đurković elde la Observatorio de Beogrado.
Nomo
Ĝia nomo, "Zvezdara", kiu signifas "observatorio" en serba lingvo, estas la nomo de unu el la municipoj de Beogrado, kie troviĝas la observatorio.
Amarilidacoj
La amarilidacoj (Amaryllidaceae) estas planta familio el angiospermoj (unukotiledonoj). Tiu familio apartenas al la ordo asparagaloj (Asparagales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 80 genrojn, kaj pli ol 2250 speciojn,. Inter la genroj de la familio estas la amarilido, la tipa genro kiu donis sian nomon al la tuta familio, aŭ la narciso, aŭ ankaŭ la galanto (neĝboruloj).
Tiuj plantoj estas nature disvastiĝantaj aparte en pli varmaj klimataj zonoj kaj kreskas preskaŭ tutmonde.
La nomo Amaryllis venas de la ŝafistino el la Eclogae de Vergilo.
Priskribo
Temas pri multjaraj herbaj plantoj. Ili estas malofte ĉiamverdaj ; plej ofte la geofitoj formas bulboj, aŭ kelkfoje rizomoj, kiel rezervorganoj. La alterne starantaj, spiralaj aŭ duvice ordigitaj folioj staras baze aŭ laŭ la tigo. La paralelnervaj folioj havas tigojn au ne. La simplaj foliplatoj estas liniilaj aŭ lancetaj. La folirando estas glata.
La floroj staras unuope aŭ plej ofte en cimaj, umbelaj aŭ kapformaj floraroj kune. Ekzistas ofte du, malofte eĉ ok brakteoj. La duseksaj, trinombraj floroj estas radisimetriaj aŭ unusimetriaj. La ses involukraj folioj estas samaj (tepalo); ili staras liberaj aŭ estas kunkreskintaj. Ili koloro povas esti varia: verda, blanka, kremkolora, flava, ruĝa, purpura aŭ bruna, sed ne blua. Ofte ekzistas interna kaliko. Ekzistas preskaŭ ĉiam du, malofte nur unu aŭ pluraj stamencirkloj kun por tri stamenoj; ili estas inter si liberaj aŭ kunkreskintaj. Ili ankaŭ povas esti kunkreskintaj kun la perigonio. La tri karpeloj estas kunkreskintaj al hipogina (malofte epigina), sinkarpa ovario. Ekzistas unu aŭ tri pistiloj, kiuj finiĝas al butonsimila aŭ triloban stigmon. La nektarsekretaĵo okazas depende de la tribo perla involukraj folioj (Galanthieae) aŭ kiel flankaj nektarioj de la ovario La plantoj formas trifakajn kapsulfruktojn aŭ berojn. La semoj havas flugilojn aŭ ne, ili ofte havas fitomelanoj kaj tiam nigraj, malofte verdaj aŭ ruĝaj. La semoj enhavas oleojn, sed ne amelon.
Karakteriza enhavosubstanco estas la alkaloido fenantridino,
Taksonomio
La rezultoj de molekulgenetikaj esploroj en la lastaj dek jaroj estas grandparte nova divido de la plantoj el la ordo de la Asparagaloj (Asparagales). La familio de la Amarilidaceoj J.ST.-HIL. estis plivastigata je taksonoj de la iama familio de la Agapantacoj kaj Aliacoj (Alliaceae). La familio Amaryllidaceae estis unua publikigita sub la nomo „Amaryllydeae“ 1805 fare de Jaume Saint-Hilaire en Exposition des Familles Naturelles, 1, 134. Eblus ankaŭ alia nomo por la familio, ĉar laŭ la regulo de la prioritato de la Internacia kodo de la botanika nomenklaturo la nomo Alliaceae BATSCH EX BORKH. preferindus, kiu jam en 1797 en Botanisches Wörterbuch, 1, 15 estis publikigita kaj Amaryllidaceae J.ST.-HIL. nur jam aperis en 1805. Ĉe familiaj nomoj ekzistas la eblecon. sinonimoj por Amaryllidaceae J.ST.-HIL. estas: Agapanthaceae F.VOIGT, Alliaceae BATSCH EX BORKH., Brunsvigiaceae HORAN., Cyrtanthaceae SALISB., Galanthaceae G.MEY., Gethyllidaceae RAF., Haemanthaceae SALISB., Leucojaceae BATSCH EX BORKH., Oporanthaceae SALISB., Pancratiaceae HORAN., Strumariaceae SALISB., Zephyranthaceae SALISB.
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (3 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Vedano Olona
Vedano Olona estas komunumo de Italio.
Mücke
Mücke estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Vogelsberg de la federacia lando Hesio, kaj apartenas al la distriktaro Gießen. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La alto super la marnivelo estas metroj.
Nièvre
Nièvre estas unu el la departementoj de la franca regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi etendiĝas sur kaj enhavas  loĝantojn. La ĉefurbo estas Nevers.
La departemento tute enhavas 310 komunumojn.
Geografio
Nièvre havas landlimojn kun la departementoj Yonne, Côte-d'Or, Saône-et-Loire, Allier, Cher kaj Loiret.
Roudná (apartigilo)
Roudná estas nomo por pluraj lokoj:
Kantono Edwards (Teksaso)
La malurba kantono Edwards situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefurbo nomiĝas Rocksprings.
Gundermann (filmo)
Gundermann estas biografia kameraartistaĵo kaj samtempe fortimpresa muzikfilmo de Andreas Dresen el la jaro 2018 pri la orientgermana kantoverkisto Gerhard Gundermann. Laila Stieler verkis la scenaron kaj Alexander Scheer ludis la rolon ĉefan. La filmo daŭranta 128 minutojn spekteblis en germanaj filmteatrejoj ekde la 23.8.2018.
Intrigo
Vidigas ĉi-filmo elektitajn epizodojn el la vivo de la kantoverkisto kaj fosmaŝinisto, i.a. la flankan laboron de Gundermann kiel neoficiala kunlaboranto de Stasi, la orientgermana fifama kaŝpolico. Elirante de tio oni montras en retrospektivoj kiamaniere li engaĝiĝis en GDR politike kaj kiel li trovis sian edzinon Conny. Gundermann ja elpensis ideojn por siaj kritikaj kaj emociaj kantoj sidante surfosmaŝine kaj ekspluatante brunkarbon. Lia vivo kaj vivmedio karakteriziĝas per kontraŭdiraj malkongruaĵoj. Lia laboro ja vundas la teron, samtempe li prikantas la naturon. Estante konvinkita komunisto, li atingas limojn danke al siaj direkta argumentadmaniero kaj gardemo de propraj volo kaj konvinkiĝoj. Deĵorante por Stasi, Gundermann naive esperas havigi al ĉiuj laboristoj plibonigitajn laborkondiĉojn nesciante tuj la kvanton da damaĝo alportita de si al la kolegoj viktimiĝintaj. Nur post la Turniĝo li lernas ke li mem estis observata sammaniere ade fare de amikoj laŭ komisio de Stasi. Lia patro finis ĉian kontakton responsigante la filon por propraj malsukcesoj kaj repaciĝo inter la du ĝismorte. Kiam Gundermann mem estiĝis patro, lia edzino malfacile akceptis daŭrigitan temp-investon kaj je muzikoj kaj je karboekspluatado.
Produktoprocezo
Laila Stieler komencis en 2006 verki la scenaron por la filmo. Partoprenis feliĉe la filmfaradon la vidvino de la ĉefpersono, Conny Gundermann. La muzikon ludas la bando de Gisbert zu Knyphausen, kantas Alexander Scheer. Filmejoj estis i.a. la karbekspluatejo Nochten en Trebendorf-Mühlrose, kiu troviĝas malpli ol 20 km for de la originala laborloko de Gundermann. Aliaj scenoj estiĝis en la tradicia okcidentgermana Ruhr-regiono.
Recenzoj (elekto)
Jen du interesaj recenzoj:
Roloj
Jen la ĉefaj roloj - la aktoroj maldekstre kaj iliaj germanlingvaj roloj dekstre:
La kanto de l' germanoj
La Kanto de l' germanoj estas la bazo de la hodiaŭa nacia himno de Germanio kaj konsistas el tri strofoj. Nacia himno estas nur la tria strofo.
Melodio kaj teksto
La melodio de la kanto venas el la Arĉa Kvaropo n-ro 77 de Joseph Haydn, kiu konatiĝis sub la nomo Imperiestra Kvaropo.
La tekston verkis August Heinrich Hoffmann (kiu nomis sin Hoffmann von Fallersleben) la 26-an de aŭgusto, 1841 sur la insulo Helgoland. Tiam ankoraŭ ne ekzistis germana nacia ŝtato, sed nur la Germana federacio: 38 apartaj ŝtatoj (inklusive Aŭstrion), kiuj parte unuiĝis la 8an de 6, 1815 dum la Viena kongreso. En la kanto aŭdeblas tiu tendenco inter la germanoj kiu preferis nacian ŝtaton.
La kanto kiel nacia himno ekde 1922
Longan tempon la kanto estis nur unu inter pluraj popularaj naciaj kantoj, ekzemple ankaŭ en la unua mondmilito. En 1922 prezidento Friedrich Ebert deklaris ĝin nacia himno. Malsame ol la naciaj koloroj, la himno ne estis pridisputata. Ekde 1933 la nacisocialistoj lasis kanti post la himno la partian himnon "Horst-Wessel-Lied" (tiel okazis ankaŭ dum la UK en Kolonjo 1933).
Post la dua mondmilito ekzistis riproĉoj kontraŭ la himno, precipe inter maldekstruloj. Kiam ĉefministro Konrad Adenauer volis reenkonduki ĝin en 1950 kaj lasis kanti ĝin en publika okazo, la socialdemokratoj forlasis la salonon. Ankaŭ la liberala prezidento Theodor Heuss volis alian himnon, li subtenis la novan Hymne an Deutschland de Rudolf Alexander Schröder. GDR havis propran himnon.
En 1952 prezidento Heuss tamen akceptis la malnovan himnon de Hoffmann von Fallersleben, kaj korespondado kun Adenauer fiksis: la kanto estas la nacia himno, sed oni kantas dum oficialaj okazoj nur la trian strofon. En 1991 ĉefministro Helmut Kohl kaj prezidento Richard von Weizsäcker interkonsentis ke nacia himno por tuta Germanio estas la tria strofo de la kanto.
Tio signifas ke la Kanto de l' Germanoj pluekzistas kiel patriota kanto, kaj - malgraŭ eraraj opinioj - neniu strofo estas "malpermesita".
La strofo "Von der Maas bis an die Memel" (De la Mozo ĝis Memelo) ne estas plene ĝusta ĉar Germanio neniam havis limon kun la Mozo, kvankam inter Venlo kaj Kaltenkirchen kaj proksime inter Roermond sude ĝis Nijmegen norde la nuna limo pasas foje malpli ol tri kilometrojn de la rivero, kaj la rivero Memelo/Nemano nur de la 13-a jarcento - de la germanordena ŝtato tra duklando Prusujo ĝis Orienta Prusio - ĝis 1945 en sia marproksima lasta parto estis loĝata de germanoj.
Lied der Deutschen
1.
3. (Teksto de la hodiaŭa nacia himno)
Esperantigo
Kanto de la Germanoj Germanio antaŭ ĉio Antaŭ ĉio en la mond’ Ĉu por atako aŭ defendo Sin tenas en frata rond’. De la Mozo ĝis Memelo, De la Adiĝo ĝis la Belt’, Germanio antaŭ ĉio Antaŭ ĉio en la mond’.
Inoj, fidelo germanaj, Kaj germanaj kant’ kaj vin’ Konservu en mondo famojn, Belajn, altajn; kaj anim’ Pro ili al noblaj agoj Fervoru dum nia viv’. Inoj, fidelo germanaj, Kaj germanaj kant’ kaj vin’.
Unuiĝ’, liber’, justeco, Por germana nia land’ Tiucele ni fratece Strebu ja per kor’ kaj man’! Unuiĝ’, liber’, justeco De feliĉo estas gard’ ; Floru la feliĉ' brilece Floru la germana land’.
La traduko estas poeta kaj tial devias de la originala teksto. La plej granda eraro devenas de populara franca traduko: En la originala germana teksto, la tria linio uzas pleonasmon "por sinprotekto kaj kontraŭo de atako", do ne diras ion pri ataki mem.
La kanto en Esperanto-kulturo
En 1923 en Esperanto-Praktiko aperis Esperanto super ĉio de Feliks Hiller kantata laŭ la melodio de la germana himno.
Ernst-Haeckel-domo (Jena)
La Ernst-Haeckel-domo (germane: Ernst-Haeckel-Haus) estas muzeo en Jena, prizorgite fare de la Friedrich-Schiller-Universitato, Berggasse nr. 7.
Historio
Ernst Haeckel, la siatempe plej grava evoluisma biologo, mem metis la fundamentan ŝtonon por tiu ĉi muzeo, kiam li vendis la loĝejon en la 1918-a jaro al la Fondaĵo Carl Zeiß kaj ordonis ties uzon muzean. Samtempe li transdonis al la universitato sian sciencan kaj artistan postlasaĵaron.
Malfermo de la muzeo estis en 1920, kiu apartenas nun al la alterneja Instituto pri historio de medicino, naturscienco kaj tekniko. Post la morto de Haeckel ĉefe responsis pri la domo la arkivisto Heinrich Schmidt.
Priskribo
La ejo en stilo de norditala kampara biendomo (la t.n. Vilao Medusa) montras en 7 salonoj la vivon kaj la verkaron de la elstara zoologo kaj adepto de Charles Darwin per originalaj manuskriptoj, leteroj, desegnoj, portretoj, fotoj kaj presitaĵoj.
Meze de la ekspozicio estas la haeckel-aj kontribuoj al la venko de evoluismo, lian pioniran laboregon sur la kampo de mara zoologio kiel ankaŭ lian filozofian kaj artistan kreivecon. Laŭ deziro de Haeckel restis du ĉambroj en originala stato. En ili la vizitantoj povas enmergiĝi en la laborkondiĉoj de tiu tempo.
La rolo de Haeckel publike
Haeckel ne nur agadis hermetike kiel fakulo ĉeuniversitata sed socie ege influis la Secesio-stilon kaj la vivreforman movadon: tio ŝuldas al liaj sciencpopularaj kaj estetikaj laboroj. Per lia ideologia interpretado de evoluismo li ne nur influis scienculan pensadon sed gravas en publikaj debatoj eĉ ĝis hodiaŭ!
Turka Kurdio
Turka Kurdio aŭ Norda Kurdio (باکرہ کردیستان) estas nomo kiu rilatas al la partoj de Turkio en Orienta Anatolio kaj Sudorienta Anatolio kie la kurdoj estas la domina etno. La grandeco de la supre menciitaj areoj proksimume respondas al la areo de historia Okcidenta Armenio ( kaj geografie al la areo de la armena altebenaĵo. La "Kurda Instituto de Parizo" taksis, ke ekzistas proksimume 20 milionoj da kurdoj vivantaj en Turkio.
Ĝenerale, la kurdoj konsideras sudorientan Turkion kiel unu el la kvar partoj de "Granda Kurdio", kiu ankaŭ inkludas partojn de norda Sirio (Rojava aŭ okcidenta Kurdio ), norda Irako (la Aŭtonoma Regiono Kurdistano, konata kiel suda Kurdio) kaj nordokcidenta Irano (orienta Kurdio aŭ irana Kurdio).
La esprimo "Turka Kurdio" estas ofte uzita en la kunteksto de kurda naciismo, igante ĝin kontestata esprimo en Turkio. Tial estas ambigueco en ĉi tiu kunteksto, kaj la termino havas malsaman signifon depende de la kunteksto. Tiu esprimo estas uzata en fakaj analizoj kaj novaĵmedioj por rilati al areoj en sudorienta Turkio kiuj havas signifan kurdan populacion.
DUB
La vorto havas plurajn signifojn:
Unuanimeco
La unuanimeco (de la latina unanimitate, unanimĭtas kaj de la radikoj unu kaj animo) estas interkonsento farita kaj akceptita de ĉiuj personoj al kiuj koncernas la decido sen ajna malkonsento. La grupoj povas konsideri unuanimajn decidojn kiel montro de konkordo, de solidareco kaj de unueco. La unuanimeco povas esti eksplicite akceptita post unuanima voĉdonado aŭ implicite pro manko de objektoj. Tio ne nepre estas sinonimo de uniformeco. Estas okazoj en kiuj estas unuanimeco de voĉdonoj esprimitaj subite ofte kontentige, kio foje okazas en institucioj, konsilantaroj, en la akademioj, sciencaj kaj literaturaj organismoj, kaj malpli ofte en parlamentaj entoj. Unuanima estas "havanta unu saman volon, opinion, montranta tian samvolecon, samopiniecon".
János Aszódy
ASZÓDY János (aso:di) estis rumanuja hungara ĵurnalisto, redaktoro naskiĝinta en Arad la 16-an de oktobro 1908 kaj mortinta en Bukarest la 24-an de novembro 1976.
Biografio
Ekde 1926 li estis oficisto en Temeŝvaro, poste li estis kunlaboranto de Korunk, Független Újság kaj Brassói Lapok. Ekde 1945 li estis ĉefredaktoro de Igazság, ekde 1947 de Viaţa Sindicală. Inter 1948 kaj 1950 li gvidis la hungaran subsekcion de la nacimalplimulta sekcio de Ŝtata Literatura kaj Arta Eldonejo. Ekde 1957 ĝis 1969 li estis redaktoro en Bukareŝto de Korunk.
Rendimento (ekonomio)
Rendimento aŭ efikeco estas origine fizikaj terminoj, kiuj uziĝas ankaŭ en ekonomiko. Ĝi priskibas la produktokapablon de maŝino, kampo aŭ homo.
Pedro Massacessi
Pedro Massacessi (n. ) estas argentina futbalisto. Li ludis kiel mezkampulo en teamoj Independiente, Club Universidad de Chile, Cobras, Atlante, Pumas kaj FC Jazz.
Kastelo de Berzence
La Kastelo de Berzence aŭ konata pri la iama posedanto Kastelo de Festetics estas historia monumento en Hungario en Berzence.
Historio
La familio Festetics aĉetis la bienon en 1835. En la 18-a jarcento jam estis en tiu loko baroka domo. Ĝi estis trakonstruita al klasikisma ĉaskastelo inter 1846 - 1848. En 1887 granda ĉasado okazis kun partopreno de Rudolfo de Habsburgo-Loreno (kronprinco). En 1945 la alvenintaj bulgaraj soldatoj kun la lokaj loĝantoj prirabis la kastelon. Ĝis 1956 la kastelo estis kazerno, poste psikiatriejo.
Konstruaĵo
La unuetaĝa kastelo kun mansardo situas sur monteto. La konstruaĵo formas U-majusklon, sed la aloj estas mallongaj. Ĝi havas aldonaĵon, kiu estas kasteleto, iam por la servantoj.
Parko
En la parko estis konstruitaj ĉasdomoj, mastrumaj dometoj, staloj.
Stacio Aratama-bashi
Stacio Aratama-bashi (japane: 新瑞橋駅 [Aratama-baŝi-eki], angle: Aratama-bashi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Mizuho, Nagojo, Gubernio Ajĉi, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de la metroa reto Nagoja Urba Metroo: Linio Meijō, Linio Sakura-dōri.
Pentristo (konstelacio)
Pentristo estas konstelacio de tera ĉielo.
5634 Victorborge
5634 Victorborge estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la dandevena usona komikisto kaj muzikisto Victor Borge (naskita  Borge Rosenbaum, 1909 – 2000), kiu komencis sian karieron kiel klasika pianisto. Kiam Danio estis okupita dum la dua mondmilito, Borge fuĝis en Usonon kie li fariĝis fama pro sia komikaĵo, miksante pianoludon kaj ŝercojn.
La Proiselière-et-Langle
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
DUC
La vorto havas plurajn signifojn:
Jaro de la elefanto
La Jaro de la elefanto (عام الفيل, ʿĀmu l-Fīl) estas la nomo en la historio de Islamo por jaro ĉirkaŭ 570. Laŭ kelkaj islamaj fontoj, estis en tiu jaro ke naskiĝis Mohamedo (مُـحَـمَّـد, konsonantoj: m-ħ-m-d). La nomo derivas de okazaĵo kiu laŭdire okazis en Mekko: Abraha, la kristana reganto abisena de Jemeno, kiu estis subulo de la Regno de Aksumo de Etiopio, marŝis al Kaabo en Mekko kun granda armeo, kiu inkludis unu aŭ pliaj militelefantoj, kun la intenco detrui ĝin. Tamen, oni diras, ke la ĉefa elefanto, konata kiel 'Mahmud' (مَـحْـمُـوْد, konsonantoj: m-ħ-m-d), haltis antaŭ eniri en Mekkon kaj malakceptis paŝi al la urbo. Oni teoriumis, ke eble epidemio, eble okazigita de variolo, povis okazigi tiun malsukceson de invado al Mekko. Ĉiuokaze tiu jaro estis konata kiel "Jaro de la elefanto", iniciatinte tendencon al kalkulado de la jaroj en la araba duoninsulo. Tiu kalkulo estis uzita ĝis sia anstataŭo pere de la islama kalendaro en la epoko de Umar.
La arkeologiaj malkovroj en Suda Arabio sugestas, ke la Jaro de la elefanto estis eble 569 aŭ 568, ĉar la Sasanida Imperio venkis super la regantoj asociitaj al aksumanoj en Jemeno ĉirkaŭ 570. Tiu jaro estas registrata ankaŭ kiel tiu de la nasko de Ammar ibn Ĝasir.
Eiichiro Yamada
Eiichiro Yamada (山田 栄一郎, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Yokohama Marinos.
Colomby-sur-Thaon
Colomby-sur-Thaon estas malaperinta franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝi nun formas parton de Colomby-Anguerny.
Obertaufkirchen
Obertaufkirchen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mühldorf am Inn kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
DUD
La tri-litera kombinaĵo DUD havas plurajn signifojn:
Liro (konstelacio)
Liro estas konstelacio de la tera ĉielo.
Vego estas kvina la plej brila stelo de nia ĉielo. Alia stelo de la konstelacio nomiĝas Sulafat, kio en la araba signifas testudo.
Mitologio
Laŭ la helena mitologio Hermeso konstruis la unuan liron per sep kordoj de ŝafinintestoj streĉitaj tra la karapaco de testudo. Hermeso donis ĝin al Apolono, kiu donis ĝin al Orfeo.
Orfeo estis la filo de Kaliopo, unu el la naŭ Muzoj. Li aldonis du novajn kordojn al la muzikilo kaj ludadis kantante dum sia tuta vivo. Kiam Orfeo mortis, lia liro estis deponita en la templon de Apolono. Neniu rajtis tuŝi ĝin plu.
Nuntempe ĝi muzikas, kiel konstelacio, en la nokta ĉielo kaj eble ĉarmas la Drakon, kies kapo situas supre. Apud la liro flugas la Cigno, kiu fakte estas Orfeo. Kune ili rondiras.
4006 Sandler
4006 Sandler estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Kalvinana preĝejo (Füzesabony)
La kalvinana preĝejo de Füzesabony estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Füzesabony (Hungario).
Historio
La kalvinanoj havis komunan eklezian grupon kun de Maklár. Ili havis diservojn ekde 1930 jam loke en atenda halo de la stacidomo, baldaŭ en diversaj familiaj domoj. La kalvinanoj aĉetis familian domon en 1974 kaj ili establis ĝin al preĝdomo. En 2000 oni konstruis turon, poste la tuta kirko estis konsekrita. En la sekva jaro sonorilo alvenis. En 2004 paroĥo estis konstruita.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas. La turopinto estas piramida. La enirejo funkcias tra la turo.
Spinuș
Spinuș [spinuŝ] (hungare: Hagymádfalva) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 886 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 542 (rumanoj, 4 % da hungaroj). Ĝi estis unue menciita skribe en 1523. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre apartenas al ĝi Ciulești, Gurbești, Săliște, Nădar.
2636 Lassell
2636 Lassell estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la britan astronomon William Lassell (1799 - 1880).
Distrikto Groß-Gerau
Najbaras norde la eksterdistriktaj urboj Wiesbaden kaj Frankfurto ĉe Majno plus inter ili la distrikto Main-Taunus, oriente la distriktoj Offenbach kaj Darmstadt-Dieburg, kaj sude la distrikto Bergstraße. Okcidente la rivero Rejno estas natura limo al la najbara federacia lando Rejnlando-Palatinato. Tie situas, najbare al la distrikto Groß-Gerau, interalie la distriktoj Alzey-Worms kaj Mainz-Bingen plus la eksterdistrikta urbo Mainz.
Urbaj kaj neurbaj komunumoj
(inter krampoj loĝantoj laŭ stato fine de )
Esperanto en la distrikto
En Rüsselsheim ekestis Esperanto-grupo dum junio 1925. En 1927 aliĝis al ĝi Alfred Schmidt, kiu fariĝis post la Dua Mondmilito unua urba konsilisto, t.e. anstataŭa urbestro, kaj agadis por Esperanto ĝis sia korinfarkto dum la Germana Esperanto-Kongreso 1975. Inter la 27-a de decembro 1962 kaj la 3-a de januaro 1963 la 6-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en Rüsselsheim kaj pritraktis la temon "Ĉu naciismon sekvos internaciismo?". La urba Esperanto-grupo mortis fine de la 1990-aj jaroj, kaj en 2007 la urba biblioteko de Rüsselsheim donacis siajn preskaŭ 200 Esperanto-librojn pro manko de spaco kaj de lokaj interesatoj al la Esperanto-Grupo Wiesbaden.
En Bischofsheim post fuĝo al okcidenta Eŭropo dum la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj vivis la studentino kaj estraranino de Ĉeĥa Esperanto-Junularo Marie Pecková, kiu kunlaboris en la grupo de Wiesbaden, kaj en Riedstadt komence de la 2000-aj jaroj dum pluraj jaroj kiel kuracisto laboris la eksa movada aktivulo Thomas Pusch.
23638 Nagano
23638 Nagano estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana amatora astronomo Naoto Sato elde la privata observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Saitama, Japanio).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la gubernio Nagano, en la centro de la japana insulo Honŝu, kiu dividas sian limojn kun ok gubernioj, la plej multenombre en Japanio. En 1998 la 18-a Vintra Olimpiko tie okazis.
Girolamo Mercuriale
Girolamo Mercuriale (1530-1606) estis itala kuracisto, botanikisto kaj filologo, kiu studis en la Universitatoj de Bolonjo, Padovo, kie li ankaŭ estis profesoro kaj konatiĝis kun Vettor Trincavella (1496–1568), akompanante al Romo la granda kardinalo Alessandro Farnese (1520-1589). Dank'al lia famo, la urbo Forlì lin sendis kiel ambasadoron apud la papo Pio la 4-a, tie kie li restis sep jarojn. Ĉi tie li probable verkis sian famegan verkon pri la "Arto de la gimnastiko". En Pisa li fariĝis privata kuracisto de Ferdinando la 1-a de' Medici (1549-1609) kaj jam ĝus iom da famo kiel klinikisto. Li traktis ankaŭ aliajn gravajn personojn liaepoke kaj inter ili troviĝas Maksimiliano la 2-a (1564-1576), kiu lin nomumis kavaliro kaj palatina grafo.
Vidu ankaŭ
<Gallery> AlessandroFarnesedJ.jpg| Alessandro Farnese (1520-1589) OnofrioPanvinio.jpg| Onofrio Panvinio (1530-1568) Johannes_Heurnius_01.jpg| Johannes Heurnius (1543-1601) Tagliacozzi_Portrait.jpg| Gaspare Tagliacozzi (1546-1599) S_Pulzone_Fernando_I_de_Medicis_Uffizi_1590.jpg| Ferdinando de' Medici (1549-1609) De Decoratione Liber, 1601.png| Giulio Mancini (1559-1630) Bauhin Gaspard 1550-1624.jpg| Kasparo Bauhino (1560-1624) Tabulae_Anatomicae.jpg| Julius Casserius (1561-1616) Maximilian_II_HRR_MATEO.jpg| Maksimiliano la 2-a (1564-1576) Aelius-Everhard-Vorstius 1.jpg| Aelius E. Vorstius (1565-1624) </Gallery>
São Fernando
São Fernando estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1958, la municipo havas 3.505 enloĝantojn.
Colomby-Anguerny
Colomby-Anguerny estas nova franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
DUE
La vorto havas plurajn signifojn:
Béla Jánosi (estetikisto)
JÁNOSI Béla (ja:noŝi be:la) estis hungara estetikisto, ano de la Hungara Scienca Akademio naskita en Braŝovo la 26-an de oktobro 1857 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de septembro 1921.
Biografio
Béla Jánosi studis en la Universitato de Koloĵvaro, kie li havigis diplomon de instruisto en 1880 kaj doktoradon pri filologio. Li estis mezlerneja instruisto de 1880 en Arado de 1893 en Budapeŝto. De 1921 li estis membro de la Societo Kisfaludy. Li estis sekvinto de filozofo Kant. Li ricevis Gorove-premion (1891) de la MTA pro sia studaĵo pri antikva estetiko.
Provinco Tizi Uzu
Tizi Uzu (arabe:  تيزي وزو , berbere: Tizi Wezzu), estas unu el la 48 provincoj de Alĝerio. Ĝia ĉefurbo estas Tizi Uzu. Aliaj gravaj lokoj estas Aghrib, Azazga, Mizrana, Soumaa kaj Tadmait. Ĝi etendiĝas sur areo de 3.568 km². La loĝantaro de la provinco estas 1.108.708 personoj laŭ la censo de 2008. Historie la teritorio apartenas al la regiono Kabilio.
Abugido
Abugido (አቡጊዳ Abugida, de la unuaj signoj de la Geeza alfabeto) estas skribsistemo, en kiu signo reprezentas konsonanton kun defaŭlta vokalo (tipe, mallonga a aŭ ŝvao) kaj la aliaj vokaloj indikiĝas per modifoj de la baza signo. La literoj ne sekvas unu la alian, sed ili estas grupigitaj je silaboj. Ĝi ankaŭ estas erare titolita kiel silabaro.
Ekzemploj estas la Geeza alfabeto kaj la skribsistemoj de la aliaj lingvoj de Eritreo kaj Etiopio kaj la brahmiaj skriboj kiel Devanagari, Tamila alfabeto, Tibeta alfabeto, uzataj por lingvoj de suda Azio, kiel Ĥaroŝti. Maltipaj abugidoj estas Kanadaj aboriĝenaj silabaroj, kiuj indikas la vokalojn per la direkto de la signoj.
Ekzemplo en la Devanāgarī-skribsistemo
En abugidaj sistemoj signaro de unu silabo konsistigas la fundamenton de la skribo; la silaberoj estas konstruitaj el malgrandaj pecoj. Ĉiu konsonanto enhavas Enan Vokalon, kiu povas esti modifita per kelkaj vokalaj signoj. Tiel en la hinda Nagario-skribsistemo la signo क signifas la silabon ka. Per aldonado de vokala signo oni ekzemple povas skribi la silabon के ke.
Vokalaj signoj
La nememstara vokala signo ne povas stari por si mem, sed ĝi formiĝas kune kun la konsonanta signo fiksan unuecon. El la baza silabo ल la estiĝas per la vokalaj signoj ला lā, लि li, ली lĪ, लु lu, लू lū, ले le, लै lai, लो lo kaj लौ lau La devenintaj unuecoj ne devas kongrui kun la parolataj silaboj.
Patriarko de Antioĥio
La titolo «patriarko de Antioĥio» estas tradicie donata al la episkopo de Antioĥio, kiu nun estas teritorio de la nuna Turkio. La Eklezio de Antioĥio estas unu el la plej antikvaj en kristanismo, ĉar ĝia konstituiĝo reirigas al la apostolo Petro.
Abugido
Vokalaj signoj
En Abugidoj, kiuj devenas de hindaj skribsistemoj, komencaj vokaloj havas alian memstaran formon.
Patriarko de Antioĥio
Hodiaŭ neniu de la kvin ekleziĉefoj, kies tri Katolikaj Eklezioj, sin honoras nure per la titolo de «patriarko de Antioĥio», kaj neniu kun tiu titolo rezidas en Antakja de kiam la islamanoj okupis Turkion. La Patriarkoj de Antioĥio nune episkopantaj estas:
Abugido
Termino
La termino “Abugido” estis de la lingvosciencisto Peter T. Daniels kaj staras kontraste al la termino Abjad’, kiu estas skribsistemo sen vokalsignoj. La nomo devenas — kompare al la nomo de ”Alfabeto” devenas de la du unuaj literoj en la greka alfabeto — de la unuaj tri literoj de la geeza alfabeto. En la angla oni ofte diras alphasyllabary.
Patriarko de Antioĥio
Ĝis 1964, dato de ĝia nuligo, ekzistis latina patriarko de Antioĥio starigita en 1119 iniciate de la regantoj de la kvara krucmilito.
Abugido
Netipa Abugido
Unu ekzemplo de netipa abugido estas Kanada indiĝena silabaro, la aro de skribsistemoj kiujn kristanaj misiistoj kreis por indiĝenaj popoloj de nuna Kanado kaj norda Usono en la komenco de la 19-a jarcento. En ĝi vokaloj estas reprezentataj ne per aldonitaj signopartoj, sed per orientiĝo de la konsonanta signo. Ekzemple:
Skribsistemoj surbaze de la kanadaj indiĝenaj silabaroj estas uzataj nuntempe por ĉiuj dialektoj de kria lingvo, la inuktituta lingvo de Kanado (aparte en Nunavuto) kaj okaze por kelkaj aliaj indiĝenaj lingvoj kiel la aniŝinabeka, la nigrapieda, la dakelha, la ĉipevajana, la slejveja, la tliĉoa kaj la danezaa. Ili grave malsamas je formo kaj signifo de simboloj, sed la ĝenerala principo — ke ĉiu litero signifas unu silabon kaj ke formo de simbolo montras konsonanton kaj ĝia orientiĝo montras la vokalon — restas la sama en ĉiuj tiuj skribsistemoj.
Parenceco
Al la koncepto de la Abugido similas la korea skribsistemo, en kiu oni kunmetas la silaboj el solaj literoj; sed neniu litero povas esti memstara.
3308 Ferreri
3308 Ferreri estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de la itala astronomo Giovanni de Sanctis elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la italan astronomon kaj popularigiston Walter Ferreri.
Yoshio Koido
Yoshio Koido (小井土 佳央, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Yokohama Marinos.
La dioj devas esti frenezaj
„La dioj devas esti frenezaj“ estas filmo fare de la sud-afrika reĝisoro Jamie Uys. En la filmo temas pri la primitiva sed idilia vivo de boŝmanoj; iam tiuj vidis fali botelon de kolao elde superfluganta aviadilo, tial ili konkludis, ke la dioj perdis ĝin kaj iu decidas redoni ĝin al ili kaj tiucele iri al la limoj de la mondo, tio estas je la fino de la dezerto, sia hejmo. Tiel ili renkontiĝos kun la moderna mondo. La filmo montras duonhumure-duonkritike tiun renkonton. Kun tio miksiĝas la persono de konsterniĝema esploristo, enamiĝinta al instruistino.
La filmo estas juvelo de humuro, plena de komikaj scenoj. Samtempe ĝi estas iel manifesto pri la nobla sovaĝulo. Sed ankaŭ oni povas interpreti ĝin kiel rasisman mokon pri naivaj sovaĝuloj, kiuj ne komprenas la modernan mondon, ĉar ili estas malkleregaj.
Kelkajn jarojn poste la sama reĝisoro filmis la daŭrigon "La dioj freneziĝis-2" kun la sama boŝmana heroo, samtiom fajnan kaj ĝuige humuran kiel la unua.
En la ĉefa rolo prezentiĝis boŝmana aktoro N!Xau.
Ip
La literkombino havas plurajn signifojn:
Kantono Eastland (Teksaso)
La kantono Eastland situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefurbo same nomiĝas Eastland.
Les Fessey
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Debut
Debut (esperante Unua prezento), eldonite je julio 1993, estas albumo de islanda kantistino/kantverkistino/muzikistino Björk. Ĝi estis ŝia unua sol-projekto post de forlasi The Sugarcubes sed ne estis ŝia efektiva debuto (Björk), kiu eldoniĝis je 1977. La albumon produktis Nellee HOOPER, kaj ĝi estigis la aŭdantaron de Björk ekster Islando kaj kultajn sekvantarojn en la Unuiĝinta Reĝlando, Usono, kaj aliloke. Sone, la albumo estas mikso de elektronik-dancmuzika kaj pop-muzika stiloj ("Violently Happy," "Big Time Sensuality," "There's More to Life Than This"), novepoka stilo ("One Day," "The Anchor Song," "Aeroplane," "Human Behaviour"), kaj delogaj ritma-bazitaj kantoj ("Venus as a Boy," "Come to Me"). Debut atestiĝis platena en Usono. "Play Dead," la kunlaboro de Björk kaj David ARNOLD, aldoniĝis kiel fina bonusa trako en reeldonita versio de la albumo post de la unuopaĵo gajnis sukceson en Britio dum malfrua 1993.
Debut estris la "Heatseekers" liston de Billboard kaj atingis n-ron 61 en la usona "Billboard 200" listo. Ĝi atingis n-ron 3 en la Britia Albuma Listo.
Je 1998, Q (Kuo)-magazinaj legantoj elektis Debut kiel la 74-a plej bonega albumo ĉiame. Oni vendis pli da 3 milionoj da kopioj de la albumo tutmonde.
Občina Ajdovščina
Občina Ajdovščina estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en Regiono Goriška. La municipo konsistas el 45 komunumoj kovrante areon de 245,2 km². Komence de 2018 tie loĝis 19130 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Ajdovščina.
Loko, priskribo
Suda parto municipo fluas de oriento al okcidento la rivero Vipava. Alto estas proksimume 80 al 100 m. Norde kaj oriente, sed la alteco levas al 1200 al preskaŭ 1500 m. La areo estas transirita de okcidento al oriento rapidvojo H4. Ĝi kombinas la urbon: Nova Gorica, Ajdovščina kaj Vipava.
Al la urbo de Ajdovščina estas alportita el okcidento fervoja linio de Nova Gorica.
Apudaj municipoj estas: Občina Idrija en la nordoriento, Občina Logatec en la oriento, Občina Postojna en la sudoriento, Občina Vipava kaj Občina Komen en la sudo, Urba municipo Nova Gorica en la okcidento.
Komunumoj
La municipo konsistas el la sekvaj 45 vilaĝoj: