cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Višňová (distrikto Liberec)
Ĝi situas sur fervojlinio el Frýdlant ĝis Černousy, sur kiu estas establita fervoja stacio Višňová. En domaro Andělka estas limpasejo en polan municipon Lutogniewice (traveturebla ankaŭ per personaŭto), en municipo Višňová estas turista pasejo ĝis Wigancice Źytawskie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1334. Nomigo el devena Wicgnandisdorf ŝanĝiĝis en Weigsdorf, kiun oni uzis ĝis la jaro 1948. La muunicipo historie dividiĝis en tri partojn: Horní Višňová, apartenanta al zawidówa senjorujo, Střední Višňová, apartenanta al Zittau kaj Dolní Višňová, apartenanta al senjorujo frýdlanta, dum kio la paso de la limo inter Bohemio kaj Supra Luzacio ĉi tie estis same komplika, kiel okaze de eksaj ŝtatlimoj en Oldřichov na Hranicích.
Tiu ĉi divido estis nuligita en la jaro 1848 dum reguligo de landaj limoj. Tiel estiĝis du municipoj: la bohemia kaj la saksia. La saksia parto de tiama Višňová situas hodiaŭ en Pollando kaj ĝi nomiĝas.
Ĝis la 1-a de septembro 1990 estis konsisto de Višňová ankaŭ Černousy, kiu ekde tiu dato memstariĝis.
Tiridato la 3-a (Armenio)
Tiridato la 3-a (aŭ 4-a) armene Տրդատ Գ estis reĝo de Armenio de 287 ĝis 330 p. K., konata kiel la Granda, sanktulo kaj fondinto de la Armena Apostola Eklezio (naskiĝis ĉ. 280, mortis en 330 aŭ 317) estis pranepo de la arsakida reĝo Kosroes la 1-a (216/217-252), nevo de Tiridato la 2-a, filo de Kosroes la 2-a (279/280-287). La kronologio de la armenaj reĝoj de la 3-a jarcento estas tre diskutata, ĉar la ĉefa fontindiko estas la romanigita historio de Agatangelos, kiu alvenis al nia epoko pere de kelkaj kontraŭdiraj resumoj kaj miksaĵoj de du Ĥosrov-oj kaj du Tirididato-j.
Laŭ la historio rakontita de Agathangelos, la juna Tiridato forfuĝis de la sasanidoj kiuj estis invadintaj Armenion sub la ordonoj de Ŝapuro la 1-a (ĉ. 252) kaj kiuj estis mortigintaj lian patron Kosroes. Li iris al Kapadocio, kiu estis regata de la Romia Imperio, kaj tie konatiĝis kun Sankta Gregorio la Iluminanto, filo de Anak, kiu estis implikita en la murdado de lia patro. La princo Tiridato, kiu posedas surperhoman forton, servas sub Diokleciano, venkas gotan princon per duelo kaj rekuperas Armenion kie li adoras herezajn gediojn kaj persekutas la kristanismon. Sankta Gregorio la Iluminanto estas turmentita kaj kondamnita morti ĉe tombo (aŭ truo) en kiu li restas 15 jarojn, pro neado fari oferon al la diino Anahit. Tiridato, post malsano, estas kuracita de Gregorio kaj kristaniĝas, igante kristanismon la oficialan religion. En 330 Tiridato estas venenita de nobeloj kiuj ne akceptis la kristanismon.
Tradicie oni datas la kristaniĝon de Armenio en la jaro 301 aŭ 303, pro kio oni datas la revenon de Tiridato al Armenio en la jaro 286 aŭ 288. Tamen, la kristaniĝo de Armenio devas esti datita post la nomumado de Gregorio kiel episkopo en 315, do, la entroniĝo de Tiridato devas situi rilate al la paco de Nisibis en 298.
La granda persa reĝo Narses de Armenio, filo de Saporo la 1-a, atakis Armenion en 296 kaj forpelis (aŭ murdis?) sian onklon uzurpinto Tiridato (3-a), kiu en la jaro 287 estis murdinta lian fraton Kosroes la 2-a, patro de Tiridato. La romia armeo, kiu sub ordonoj de la cezaro Galerio Maximianus venis helpi la armenojn, estis venkita de la persoj en Carras (Amiano Marcelino), sed sekvajare Narses estis venkita. Sub romia protektado, Tiridato ekregis la landon. Konsekvence de la paco de Nisibis inter romianoj kaj persoj Armenio perdis kelkajn teritoriojn; sed estis kompensita per teritorioj de Azerbajĝano, sed ĝi devis agnoski la hegemonion de Romio.
Frua infanaĝo
Tiridato la 3-a estis la filo de Ĥosrov la 2-a de Armenio, ĉi-lasta estis murdita en 252 fare de parta agento nomita Anak sub ordoj de Artaŝiro la 1-a. Tiridato havis almenaŭ unu fratinon kiu nomiĝis Ĥosroviduĥt kaj estis la samnomulo de sia patroflanka avo, Tiridato la 2-a de Armenio. Anak estis kaptita kaj ekzekutita kune kun plejparto de sia familio, dum lia filo, Gregorio la Iluminanto, estis ŝirmita en Kesareo, en Kapadokio. Kiel la sola postvivanta heredonto de la trono, Tiridato estis rapide forportita al Romo tuj post la atenco de lia patro estante ankoraŭ bebo. Li edukiĝis en Romo kaj estis lerta pri lingvoj kaj milita taktiko;  krome li firme komprenis kaj aprezis romian juron. La armena historiisto Moseo de Ĥoreno priskribis lin kiel fortan kaj kuraĝan militiston, kiu partoprenis batalon kontraŭ siaj malamikoj, kaj persone gvidis sian armeon al venko en multaj bataloj.
Reĝeco
Por iom da tempo, riĉaĵo ŝajnis favori Tiridaton. Li ne nur forpelis siajn malamikojn, sed li portis siajn brakojn en Asirion. Tiutempe la Persa Imperio estis en distra stato. La trono estis pridisputita de la ambicio de du batalantaj fratoj, Hormuz kaj Narses. La enlanda milito tamen baldaŭ finiĝis kaj Narses estis universale agnoskita kiel Reĝo de Persio. Narses tiam direktis sian tutan forton kontraŭ la fremdan malamikon. La batalo tiam fariĝis tro malegala. Tiridato refoje rifuĝis sin ĉe la romianoj. La romia-armena alianco plifortiĝis, precipe dum Diokleciano regis la imperion. Ĉi tio povas esti atribuita al la edukado de Tiridato, la konsekvencaj persaj agresoj kaj la murdo de lia patro fare de Anak. Kun la helpo de Diokleciano, Tiridato puŝis la persojn el Armenio. En 299, Diokleciano lasis la armenan ŝtaton en kvazaŭ-sendependa kaj protektorata statuso eble por uzi ĝin kiel bufron en kazo de persa atako.
En 297, Tiridato geedziĝis kun alana princino nomita Aŝĥen, de kiu li havis tri infanojn: filo nomita Ĥosrov la 3-a, filino nomita Salome, kaj alia filino kiu geedziĝis kun sankta Husik la 1-a, unu el la pli fruaj Katolikosoj de la Armena Apostola Eklezio.
Konvertiĝo
La tradicia rakonto pri la konvertiĝo de la reĝo kaj la nacio estas ĉefe bazita sur la kvina-jarcenta laboro de Agatangelos titolita "La Historio de la la armenoj." Ĝi rakontas pri Gregorio la Iluminanto, la filo de Anak, kiu estis edukita kiel kristano kaj, sentante kulpon pro la peko de sia propra patro, aliĝis al la armena armeo kaj laboris kiel sekretario al la reĝo. Kristanismo en Armenio havis fortan bazon antaŭ la fino de la 3-a jarcento, sed la nacio ĝenerale sekvis indiĝenajn kredojn mikisitajn sinkretisme kun Zaratuŝtrismo. Tiridato ne estis la escepto, ĉar ankaŭ li adoris diversajn antikvajn gediojn. Dum zaratuŝtra religia ceremonio Tiridato ordonis al Gregorio meti florkronon ĉe la piedo de la statuo de la diino Anahito. Gregorio rifuzis, proklamante sian kristanan kredon. Ĉi tiu ago furiozigis la reĝon. Lia furiozo pligraviĝis nur kiam pluraj individuoj deklaris, ke Gregorio estas fakte la filo de Anak, la perfidulo, kiu mortigis la patron de Tiridato. Gregorio estis torturita kaj finfine ĵetita en Ĥor-Virapo, profundan subteran kelkarceron.
Dum la jaroj da malliberigo de Gregorio, grupo de virgaj monaĥinoj, gvidataj de Gajane], venis al Armenio dum ili fuĝis de la romia persekutado de sia kristana kredo. Tiridato aŭdis pri la grupo kaj la legenda beleco de unu el ĝiaj membroj, [[Sankta Ripsime|Ripsime. Li venigis ilin al la palaco kaj postulis edziĝi al la bela virgulino; ŝi rifuzis. La reĝo torturis kaj mortigis la tutan grupon. Post ĉi tiu okazaĵo, li malsaniĝis kaj laŭ legendo adoptis la konduton de apro, sencele ĉirkaŭvagante en la arbaro. maldekstra|eta|Bapto de Tiridato la 3-a fare de Gregorio la Iluminanto. Ĥosroviduĥt vidis sonĝon, en kiu Gregorio ankoraŭ vivis en la karcero, kaj li estis la sola kapabla resanigi la reĝon. Je ĉi tiu punkto pasis 13 jaroj post lia malliberigo, kaj la probabloj, ke li vivu, estis malmultaj. Ili retrovis lin, kaj, malgraŭ esti nekredeble subnutrita, li ankoraŭ vivis. Lin vivigis bonkora virino, kiu ĉiutage ĵetis por li panon en Ĥor-Virapo.
Tiridato estis alportita al Gregorio kaj mirakle resaniĝis de sia malsano en 301. Persvadita de la potenco de la kuracilo, la reĝo tuj proklamis kristanismon la oficiala ŝtata religio. Tiel Armenio fariĝis nominale kristana reĝlando kaj la unua ŝtato, kiu oficiale adoptis kristanismonen la mondo. Tiridato nomumis Gregorion kiel Katolikoso de la Armena Apostola Eklezio.
Resto de regado
La ŝanĝo de la tradicia Zaratuŝtrismo al kristanismo ne estis facila. Tiridato ofte uzis forton por trudi tiun novan kredon al la homoj kaj multaj armitaj konfliktoj rezultiĝis, pro Zaratuŝtrismo profunde enradikiĝinta en la armena popolo. Fakta batalo okazis inter la fortoj de la reĝo kaj la zaratuŝtra tendaro, rezultigante la malfortigon de politeisma armea forto. Tiridato tiel pasigis la reston de sia vivo provante forigi ĉiujn antikvajn kredojn kaj per tio detruis sennombrajn statuojn, templojn kaj skribajn dokumentojn. Rezulte, malmulto estas konata de lokaj fontoj pri antikva armena historio kaj kulturo. La reĝo febre laboris por disvastigi la kredon kaj mortis en 330. Moseo de Ĥoreno deklaris, ke pluraj membroj de la naĥararaj familioj konspiris kontraŭ Tiridato kaj fine venenis lin.
Tiridato la 3-a, Aŝĥen kaj Ĥosroviduĥt estas sanktuloj en la Armena Apostola Eklezio, kaj per etendo sanktuloj ankaŭ en ĉiuj orientaj ortodoksaj eklezioj, kaj ilia festotago estas sabate post la kvina dimanĉo post Pentekosto. En ĉi tiu festotago Al la Reĝoj estas kantata. Ilia festotago kutime estas festata ĉirkaŭ la 30-a de junio.
Miklós Levente Ördög
ÖRDÖG Miklós Levente [oerdoeg] estas rumania hungara aktoro. Li naskiĝis en Reghin la 26-an de aprilo 1977.
Kariero
Miklós Levente Ördög studis en SZISZI de Târgu Mureș, kaj inter 1996-97 li laboris en Gheorgheni ĉe la Teatro Figura, en 2001-2002 en Csíki Játékszín, de 2002 en Târgu Mureș.
Vezzi Portio
Vezzi Portio estas komunumo de Italio.
Recquignies (stacidomo)
Recquignies estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Recquignies, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Creil - Jeumont (242000).
NGC 2183
NGC 2183 (alia indiko — LBN 996) estas reflekta nebulozo en konstelacio Unukornulo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
(22808) 1999 RU12
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Supera kurso de Esperanto
Supera Kurso de Esperanto estas 68-paĝa lernolibro verkita kaj eldonita de Leopold Dreher. Ĝi unue aperis en 1928 en Krakovo. La aŭtoro reaperigis ĝin kvar jarojn poste. La libreto eldoniĝis triafoje 72-paĝe en Varsovio en la jaro 1958 ĉe "Asocio de Esperantistoj en Pollando".
Bildaro
<Gallery> Dosiero:1958 Supera Kurso de Esperanto.jpg|''Supera Kurso de Esperanto", tria eldono, 1958. </Gallery>
Telekes
Telekes [telekeŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Vasvár. La loknomo signifas hungare: parcelohava.
Situo
Telekes situas for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Vasvár kaj Zalaegerszeg flankovoje estas bone alireblaj.
Historio
La unua mencio okazis en 1255 en formo Telcus. Dum la historio la vilaĝo disiĝis al supra kaj suba Telekes-oj, kiuj en la frua 20-a jarcento unuiĝis. La supra komunumo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Eta Beata Damo, la suba omaĝe al Sankta Triunuo.
En Telekes migra poŝto servas. La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinkulturado kaj forstumado.
Famuloj
En Telekes mortis ministro Ervin Roszner.
Lénárddaróc
Lénárddaróc estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Ózd.
Situo
Lénárddaróc situas sub norda piedo de montaro Bükk en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Ózd troviĝas 15, Miskolc 47 kilometrojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1220 en formo "villa Dranczy". En 1647 la vilaĝo ricevis nobelajn privilegiojn. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo, vendejo, migra poŝto.
Irén Kisné Portik
KISNÉ PORTIK Irén estas rumania hungara etnografino. Ŝi naskiĝis la 1-an de septembro 1955.
Kariero
Kisné Portik Irén finis siajn universitatajn studojn en 1996 en Debreceno. Ŝi estis muzeestrino, poste en bibliotekestrino en Gheorgheni. Ŝi estas gvidantino de Fonduso Ethnographia Gyergyóiensis, kultura inspektistino de urbo.
Johann Theile
Johann Theile (* 29-a de julio 1646 en Naumburg (Saale); † 22-a de junio 1724 en Naumburg (Saale)) estis germana komponisto, muzikpedagogo kaj kapelestro.
Vivo
Post studado de jurscienco en Lepsiko kaj Halle li prenis intruon pri komponado en Weißenfels. Lia instruisto ĉi tie estis Heinrich Schütz; Theile estas rigardata kiel unu el liaj lastaj lernantoj.
En 1694 li revenis en sian hejmurbon kiel muzika konsilisto de la duko de Zeitz, kaj tie li mortis en 1724.
La kompona verkaro de Theile ampleksas melodramojn, operojn, mesojn, psalmojn, pasionojn, ariojn kaj kanzonetojn, sonatojn samkiel motetojn. Kun lia sakrala opero Adam und Eva oni inaŭguris la operejon ĉe Gänsemarkt en Hamburgo – la unua burĝa operejo en Germanio. Krom tio li verkis muzikteorie, precipe pri la kontrapunkto. Elstaran famon li ĝui ankaŭ kiel muzika pedagogo kaj intruisto. Theile mem, tion tradiciis Johann Mattheson, rigardis Dietrich Buxtehude (kiu tamen estis nur naŭ jarojn pli juna kaj mortis longe antaŭ Theile) kiel sia plej eminenta lernanto.
Kantono Charny
La kantono de Charny (france canton de Charny) estas franca kantono lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi estas unu el la 22 kantonoj de la arondismento de Auxerre. Ĝia ĉefurbo estas Charny.
Komunumoj
Apartenas al la kantono de Charny la jenaj 15 francaj komunumoj :
Science Applications International Corporation
Science Applications International Corporation (SAIC), kodo ĉe Novjorka Borso : SAI, estas la plej dungo-enhava esplora kaj inĝeniera firmao en Usono Ĝi estis fondita de Dr. J. Robert "Bob" Beyster en 1969 en La Jolla, Kalifornio, kiel Science Applications Incorporated.
Dum 2007, tiu firmao dungis pli da 44 000 personojn en 150 urboj tra la tuta mondo kaj gajnis 7,8 miliardoj da dolaroj fariĝante la 285-a plej riĉa firmao el 500.
SAIC estas granda firmao pri teknologioj kun multaj federaciaj, ŝtataj kaj privataj klientoj, kaj laboradas amplekse kun la usona departemento pri defendo kaj la sekretaj servoj, inkluzivante Usona Nacia Sekureco Agentejo. Dum 2003, SAIC deklaris pli ol 2,6 miliardojn da dolaroj pri komerco kun la usona departemento pri defendo, fariĝante la naŭa plej granda kontraktisto por defendo en Usono. Aliaj grandaj kontraktoj inkluzivas iliajn kontraktojn pri informadiko por la 2004 Olimpikoj en Grekio. De 2001 al 2005, SAIC estis la unua kontraktisto por la malsukcesa projekto de FBI : Virtual Case File.
Ferenc Entz
Ferenc Entz naskiĝis la  1805 en Sümeg. Li mortis la 1877 en Budafok.
Biografio
Ferenc Entz frekventis kuracistajn universitatojn en Pest (urbo) kaj Vieno inter 1825-1831. Li longe estis kuracisto en Enying. Li estis armea kuracisto dum la hungara liberecbatalo en 1849. En 1850 li iris al urbo Pest, kie li establis ĝardenon kun arbidejo. Li okupiĝis precipe pri vinberoj. En 1860 li ekgvidis vitejon en Buda.
4653 Tommaso
4653 Tommaso estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala dominikano kaj filozofo Tommaso Campanella (1568–1639).
Maní
Historio
Dum la lastaj 4000 jaroj oni daŭre loĝis en Maní. Dum la mezamerika postklasika erao Mani estis la sidejo de la majaa dinastio Tutul Xiu. Ili translokis la ĉefurbon al Uxmal dum la 13-a jarcento. Post la falo de Mayapan en 1441 Xiu estis la plej granda potenco en la oriento de Jukatano. Oni festis tiun okazon en jara evento dediĉita al la dio Kvecalkoatlo.
Post alveno de la hispanoj la Xiu de Mani aliĝis al ili kaj helpis ilin dum la konkero.
En julio 1562 la unua episkopo de Jukatano, Diego de Landa, bruligis grandan nombron de kodeksoj kaj majaaj disimboloj, pretekstante ke ili enhavis nur "mensogojn de la diablo".
NGC 2184
NGC 2184 estas grupo de steloj en konstelacio Oriono.
Maní
Nuntempe
En la centro de la vilaĝo troviĝas la iama franciskana monaĥejo San Miguel Arcángel, fondita en 1549. Ĝi estis konstruita de ŝtonoj devenaj el antaŭkolumbaj majaaj konstruaĵoj. Ene ekzistas ankoraŭ la malnovajn freskojn el la kolonia epoko.
NGC 2184
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Maní
Nuntempe
Ĉirkaŭ Maní oni kreskigas ĉefe sisalon, maizon, fruktojn kaj bredas brutojn. En la urbeto oni fabrikas hamakojn.
De la 15-a ĝis la 24-a de aŭgusto ĉiujare estas organizita festivalo dediĉita al Maria. La 3-an de januaro oni festas la virgulinon de Candelaria.
Nordniĝeria Protektorato
Norda Niĝerio Suda Niĝerio estis britia protektorato en la internaj nordaj areoj de nuntempa Niĝerio, formita en 1900 kiu daŭris ĝis 1914 kaj kovris la nordan parton de kio estas nune Niĝerio. La protektorato etendis 410,000 km kaj inkludis la teritoriojn de Sokoto Kaliflando kaj de Kano Emirlando kaj partoj de iama Bornu Imperio, konkerita en 1902. La unua Alta Komisiisto de la protektorato estis Frederick Lugard, kiu aktive subpremis revoluciojn kaj kreis sistemon de administrado konstruita ĉirkaŭ indiĝenaj aŭtoritatoj. La Protektorato finiĝis en 1914, kiam ties areo estis unuigita kun la Sudniĝeria Protektorato kaj la Lagosa Kolonio, kaj iĝis la Norda Provinco de la Kolonio kaj Protektorato de Niĝerio.En 1914, Suda Niĝerio estis kunigita kun la Nordniĝeria Protektorato por formi la ununuran kolonion de Niĝerio. La unuigo estis farita pro tialoj de ekonomio pli ol de politiko — Nordniĝeria Protektorato havis buĝetan deficiton; kaj la kolonia administrado serĉis uzi la buĝetan solvon en Suda Niĝerio por nuligi la deficiton.
Liga Federal
La Liga Federal (Federa Ligo), konata ankaŭ kiel Liga de los Pueblos Libres (Ligo de la Liberaj Popoloj) aŭ Unión de los Pueblos Libres (Unio de la Liberaj Popoloj), estis konfederacio de provincoj aliancitaj ene de la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata. Ĝi estis estrita de José Gervasio Artigas, guberniestro de la Orienta Provinco (parto el kiu nuntempe estas la Orienta Respubliko Urugvajo), kiu akceptis la titolon protector de los pueblos libres (Protektanto de la Liberaj Popoloj).
Dražůvky
Dražůvky (Draschuwek, antaŭe Drazuwek) estas municipo en distrikto Hodonín, en Sudmoravia regiono en Ĉeĥio situanta 8 km okcidente de Kyjov. Vivas ĉi tie.
Liga Federal
La Ligo estis konstituita de la provincoj Kordobo, Corrientes, Entre Ríos, Orienta, Santa Fe kaj la lokoj de Misiones. Oni konsideru por kompreni la tiaman grandon de tiu ento, ke tiam – inter 1814 kaj 1820 – la teritorio de la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata el kiu la aktuala Argentino estas historia pluaĵo, enhavis malpli ol dek kvar provincoj.
Dražůvky
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1340.
Litka
Ne miskomprenu kun Litke!
Litka estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs.
Situo
En Litka migra poŝto servas.
Viki Gabor
Wiktoria „Viki” Gabor (naskiĝis la 10-an de julio 2007 en Hamburgo) – pola kantistino.
Finalistino de la dua televida programo The Voice Kids (2019). Reprezentanino de Pollando en la 17-a Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2019 en Gliwice kaj ties venkistino.
Juneco
Wiktoria Gabor naskiĝis en Germanio. Ŝi havas pli aĝan je kvar jaroj fratinon Melisa, kiu estas komponistino kaj aŭtorino de tekstoj.
Post la nasko ŝi ekloĝis kun la familio en Pollando, kaj poste en Britio. Post 7 jaroj denove translokiĝis al Pollando ekloĝante en Krakovo.
Kariero
Ideo partopreni la konkurson aperis jaron pli frue, ĉe la unua televida programo. Ŝi debutis per la kanto "Roar" de pop-kantistino Katy Perry en la aĝo de 11 jaroj, kiun plenumis malantaŭ la kurteno kaj ĉarmigis ĉiun jurianon. Tuj poste sur la scenejon oni invitis ŝian patrinon, kantistinon de cigana ensemblo, kaj kune ili prezentis konatan nostalgian kanton "Pal So Gejan". La dueto estis aplaŭdita dum staro. Rezulte Wiktoria aliĝis al la teamo de Tomson kaj Baron, skipanoj de "Afromental". Ĝis nun ŝi estis aŭtodidakto, sed dum la programo komencis frekventi privatajn lecionojn de kantado kaj kontraŭbatali publikotimon.
Ŝi transiris al la finalo, dum kiu ekkantis "Time", sed ne gajnis. Tamen en YouTube ŝia muzikvideo atingis jam milionon kaj duono de spektantoj. Viki komencis sian unuan koncertan itineron tra 9 polaj urboj.
Aŭguste 2019 kantis dum la koncerto Young Choice Awards kadre de 53-a festivalo de Sopot. Somere partoprenis distran programon ''Szansa na sukces. Eurowizja Junior 2019'' (Ŝanco por sukceso. Eŭrovido Junioro 2019), en kiu oni elektis reprezentanton de Pollando al la 17-a Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso. Sukcese trairis unuan etapon gajnante kun la ensembo Blue Café, kaj avancis al la finalo, kiu okazis la 29-an de septembro. Tie ŝi plenumis i.a. konkursan verkon "Superheroo", kiu temas pri medioprotekto, gajninte maksimuman nombron de 10 poentoj dum voĉdonado de jurianoj kaj televidaj spektantoj, iĝante reprezentantino de Pollando en la 17-a konkurso, organizata en Gliwice. La 24-an de novembro gajnis la unuan lokon. La 31-an de decembro prezentiĝos dum la koncerto "Sylwester z Dwójką" en Zakopane.
Jen la Esperanto-traduko
Superheroo
Ĉu vi scias, por kio ni batalas?
La horloĝo tiktakas kaj alvenis la tempo
Disvastigu la amon nun, batalu por amo nun
Ne juĝu
Diru jes kaj dividu ĉi tiun feliĉon
La tuta mondo estas nia hejmo
Mi scias bone, mi trovis mian lokon
Tiom multe da belaj momentoj ankoraŭ atendas nin
Ni estas superherooj, ni povas savi la mondon
Do kuniĝu ĉar ni kune estas unu
Ni konstruu hejmon
Loko, kiun ni nomas hejmo, loko, kiun ni konas
Na na na na na na na na na
Mi donos al vi vorton por ĝi - ni povas hodiaŭ
Formi la mondon denove, por pli bonaj tagoj
Ĝis la fajro de espero brulas en ni
Mi donos al vi vorton por ĝi, ke indas vivi
Libereco estas nia voko, ĝi estas en mia sango
Mi kondukos vin kun mi al la suproj de la montoj
Nun mi povas esti libera kiel la vento, danci inter la ondoj
Super ni, ĉielo plena de pafaj steloj
Ni trovos nin denove ie en la valo de ŝtormoj
Lorno
Lorno estas optika tuba aparato por observi malproksimajn objektojn.
Lorno konsistas el objektivo, kiu faras realan bildon, kaj okulario, kiu pligrandigas la bildon. Pligrandigo de lorno egalas al rilatumo de fokusaj distancoj de la objektivo kaj de la okulario. Kutime la pligrandigo estas 20-foje aŭ pli. En iuj lornoj oni povas reguli ĝian gradon aŭ instali por tio specialajn okulariojn.
Similan funkciadon havas kelkaj similaj aparatoj, ekzemple periskopo, teleskopo kaj binoklo.
Domoraz
Domoraz (Domoras) estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Plzeň, distrikto Klatovy. Vivas ĉi tie. En la vilaĝon kondukas nur unu asfaltita ŝoseo, nome el 1 km proksima Nezamyslice.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1045.
Esperanto-movado en Sud-Afriko
Esperanto-movado en Sud-Afriko estas Esperanto-movado pri kaj por Esperanto en Sud-Afriko.
Frua historio
La unuaj Esperanto-pioniroj en la tiuepoke angla kolonio Kablando estis W. Way kaj H. Clark. En 1908 en Velingtono estis fondita Esperanto-grupo. Pioniro en Transvalo estis W. Coquelin (1901) en Johanesburgo (Johannesburg) A. F. Whiteside (1905) kaj en Pretoria H. Carter, kiu fondis tie en 1906 la unuan Esperanto-grupon. La centro de la movado estis Pretoria, kie fondiĝis Esperanto-Societo en 1908. Dum 1926 tie okazis 12 Esperanto-kursoj, gviditaj de James kaj s-ino R. Spero. Laŭ la Dietterle-statistiko en 1928 en Kablando troviĝis Esperantistoj en kvar lokoj kaj en Transvalo en sep lokoj. UEA-delegitoj estis en 1933 en Beaufort West, Kaburbo (Cape Town), East London kaj Johanesburgo.
Movado
Esperanto-Asocio de Suda Afriko estis fondita en 1962 kaj aliĝis al UEA en 1969.
Inter la ĉefaj aktivuloj citindas Edwin de Kock, kiu krom verkisto estis prezidanto de la asocio de 1977 ĝis 1989 kaj redaktoro de la landaj Esperanto-periodaĵoj Afrika Esperantisto, 1955–1957 kaj de Bona Espero, 1977–1979, 1986–1987.
La 3-a Sudafrika Subkontinenta Esperanto-Kongreso okazis de la 27 de aprilo ĝis la 5-a de majo de 2006 en Muizenberg apud Kaburbo (Cape Town). Ĝin partoprenis esperantistoj el Sudafriko, Ganao, DR Kongo, Namibio, Zimbabvo kaj Pollando (vidu raporton)
En la 46a Konferenco de ILEI en Herzberg, Germanio en 2013 estis akceptita ILEI sekcio de Sud-Afriko.
Fama verkisto
Edwin de Kock estis prezidanto de la Esperanto-Asocio de Suda Afriko de 1977 ĝis 1989 kaj redaktoro de la landaj Esperanto-periodaĵoj Afrika Esperantisto, 1955–1957 kaj de Bona Espero, 1977–1979, 1986–1987. Plie li estas unu el la plej bonaj poetoj de la Movado. Li loĝas en Usono.
Literaturo
Edwin de Kock, Sub Fremdaj Ĉieloj (Flandra Esperanto-Ligo, 2007) p. 131-154: 100 jaroj da Esperanto en Sud-Afriko.
Kormo
En botaniko, la kormo (cormus) estas la plurĉela vegetaĵa korpo de planto, kiu estas dividita en la tigon, la folion kaj la radikon. Ĝi estas la antonimo de talo.
Priskribo
La korpo de la plejparto de la teraj plantoj konsistas el pluraj organoj, klasifikitaj en la tri kategoriojn de la tigo, la folioj, kaj la radiko. La tuto de tia plurorgana planta korpo nomiĝas kormo, kaj tiaj plantoj nomiĝas kormofitoj.
Malsimile, kelkaj plantoj aŭ plurĉelaj algoj nur konsistas el sendiferenca histo, sen fakaj organoj; tia planta aŭ alga korpo nomiĝas talo, kaj tiaj plantoj aŭ algoj nomiĝas talofitoj.
La termino kormofito estas nuntempe iom arkaikiĝinta, anstataŭigita per la termino embriofito.
Etimologio
La terminon kormo enkondukis la germana botanikisto Carl Ludwig Willdenow (1765–1812) en 1802. (Lia difino iom diferencas de la moderna uzo: laŭ la originala difino de Willdenow, briofitoj havis kormojn, sed ne laŭ la nuna difino, laŭ kiu ili havas talojn.) La termino kormo devenas de la helena vorto κορμός kormós “trunko (de arbo)”.
Lignaĵmaterialo
lignaĵmaterialo estas materialo, kiu estas farata el disigita ligno kaj la posta kunigado de la strukturaj elementoj. Grandeco kaj formo de la ligneroj (lignaj partikloj) decidas pri la speco de la lignaĵmeterialo. La lignopartikloj povas esti kunligitaj sen aŭ kun ligento. La lignaĵmaterialo malsamas de la masivligno.
Ecoj
La ecojde lignaĵmaterialo tre malsamas depende de la grandeco kaj formo de la krudmaterialo. Kompare kun masivligno multaj ecoj ŝanĝiĝas. La homogeneco pligrandiĝas ju pli malgranda la partikloj estas, samtempe la firmeco malgrandiĝas.La energibezono kaj la poluciigado de la medio kreskas kompare kun masivligno. La varmizolado kaj la kvalito de la surfaco pliboniĝas. La postuloj al la kvalito de la ligna krudmaterialo malgrandiĝas, ju malpli grandaj la lignopartikloj estas. Ekzemple ĝi estas multe pli grandaj por tabultavola ligno ol por ligneraj platoj.
Farado
Ĝenerale plat- kaj bendformaj lignaĵmaterialoj estas farataj kiel mikso de diversaj lignopartikloj kaj naturaj aŭ sintetikaj ligentoj (gluaĵoj) kaj, se necese, aldono de pluaj aditivoj, ekzemple hidrofobigaj substancoj, lignoprotektaj substancoj k.a. La „novaj“ lignaĵmaterailoj estas farataj plej ofte per manieroj uzataj en plastotekniko kiel ekstrudado aŭ sprucgisado..
Specoj de lignaĵmaterialoj
Lignaĵmaterialoj oni povas diferencigi laŭ la uzata strukturelementoj: masivligno, furnirmaterialoj, tavollignoj, fibromaterialoj kaj kombinmaterialoj.
Masivligno kaj furnirmaterialoj
Vidu: masivligno kaj furniro
Ligneraj platoj
Vidu: lignera plato
Lignofibraj materialoj
Lignofibroplato
Kombinmaterialo
Kombinmaterialo estas materialo kiu konsistas el kombino de diversaj krudmterialoj. Povas esti diversaj lignopartikloj kaj aliaj materialoj kiel plastoj, betono aŭ papero. Ankaŭ la manieroj de la kombinado povas distingi multe.. Ekzemplo de tiu kombinmaterialo estas ligno-plasta kombinaĵo
Ceteraĵoj
Arboformo, ankaŭ nomata fluida ligno, estas termoplaste farita materialo el lignino kaj celulozo kun plasto.
Ulrich Häfelin
Ulrich HÄFELIN (naskiĝis la 26-an de marto 1924, mortis la 2-an de majo 2016) estis svisa profesoro  pri ŝtata kaj administracia juro kaj pri konstitucia historio en Universitato de Zuriko, Svisujo.
Biografio
Li habilitiĝis en jaro 1961 en Universitato de Zuriko, Svisujo, kaj estis ekde 1963 asistanta profesoro. La voko pri eksterordinara profesoro estis en jaro 1969 kaj ekde 1972 li estis ordinara profesoro. Li emeritis en jaro 1990.
La profesoro Zaccaria Giacometti stimulis la studenton Ulrich Häfelin esplori la ŝtatpersonecan teorion. Lia esplora laboro estis vasta enketo pri la historio de dogmoj. Oni aprezis lian enketon. Sian internacian perspektivon kaj intereson li fortigis per laboro en Mainz, Germanujo, en funkcio de esplora stipendiato. Li estis konsilisto de la registaro de reĝlando Libio kaj de la pli alta juĝejo de Libio. La svisa registaro kunlaboris kun Trinidado kaj helpis fondi la instituton pri internaciaj rilatoj en Trinidado. Li estis «fonda direktoro» - la unua direktoro - de la instituto. La instituto helpas pri la instruo de diplomatoj.
La publika juro inkluzivas la konstitucian juron, la administracian juron, la fiskan juron, la krimjuron (kiun iuj rigardas ankaŭ kiel parton de la privata juro). Profesoro Häfelin skribis verkojn pri la konstitucia juro kaj pri la administracia juro. La verkoj en diversaj eldonoj pri la instruado de studentoj oni skribis kune: Profesoro Walter Haller kaj Georg Müller estas ambaŭ aŭtoroj de la verkoj, kaj ekde la 8-a eldono de 2008 ankaŭ Helen Keller.
Konsilisto pri la malfermo de jurfakultato de Universitato Olomouc
Oni fermis la jurfakultaton de Universitato Olomouc (Olmütz) en 1855 kaj oni malfermis en 1990 la novan fakultaton kun helpo de Profesoro Ulrich Häfelin; (la fonto de la informo estas la nekrologo de Profesoro Haller kaj la germana vikipedio). Laŭ la nekrologo de Profesoro Haller de 11.5.2016 Profesoro Häfelin havis ekde la emeritigo intensivajn kontaktojn kun la ĉeĥa Universitato Olomouc, li konsiliis la novan jurfakultaton pri la organizado de studoj kaj pri la malfermo de la nova jurbiblioteko.
Konsilisto kaj prelegoj
Li estis grava eksperto pri la konstitucia juro en Svisujo kaj ankaŭ pri la internacia juro kaj la diversaj formoj de konstitucia juro en aliaj landoj. Li estis ankaŭ eksperto pri la svisa interŝtata juro en formo de konkordatoj. La svisaj kantonoj havas ofte specialan konkordatan kontraktojn pri la kunlaboro por du aŭ pluraj kantonoj pri ŝtataj taskoj. Ofte li konsiliis la kantonojn Uri kaj Zuriĥo  pri la organizado kaj pri nova formo de ŝtataj organizoj. Li laboris ankaŭ pri la reorganzado de la universitato Zuriĥo. Li prelegis por la novaj studentoj pri la svisa konstitucia juro, pri ĝenerala administracia juro kaj pri eksterlanda kaj pri  kompara konstitucia juro. Li prelegis ankaŭ pri la konstitucia juro de historaj svisaj entoj, frua nomo de la hodiaŭaj kantonoj. Ofte oni havis tre noblan malgrandan konsilistaron kaj noblan grandan konsilistaron en la svisaj entoj, sed sen reĝoj, sed kun ofte tre fortaj kaj tre noblaj estroj de la malgranda konsilistaro. La Historia Muzeo de Berno, Svisujo, montras la tre noblan organizadon de la bernaj konsilistaroj. Nur noblaj viroj de famaj familioj sidis en la dua konsilistaroj. Nur riĉaj famaj dungoficiroj en Berno estis estroj de la malgranda konsilistaro. La riĉeco de la grandaj noblaj bernaj familioj venis de la bataloj kaj el pagitaj milita servado en Francujo kaj Nederlando.
La profesoro Häfelin prelegis ankaŭ pri la disigo de povoj, aŭ separo de povoj en la ŝtato; li prelegis pri publika juro por la studentoj de ekonomiko kaj diskutis kun la studentoj. Li grave kunlaboris pri la regularoj de studado kaj pri la ekzamenoj. Li kunlaboris ankaŭ por la svisa nacia fonduso por la subteno de la scienca esplorado.
Sergej Nosov
Sergej Nosov havas riĉan sperton de laboro kiel gvidanto. Li estis ĝenerala direktoro de Niĵne-Tagila Metalurgia Kombinumo kaj vic-guberniestro de la Sverdlovska provinco. Ekde oktobro de 2012 li iĝis elektita estro de la urbo Niĵnij Tagil, Rusio.
Privata vivo
Sergej Nosov estas edzo kaj havas tri filinojn: Tatiana, Natalia, Ekaterina.
Profesia dinastio Nosov
Sergej Nosov estas reprezentanto de la tria generacio en la profesia dinastio Nosov. Lia avo Grigorij Nosov kaj patro Konstantin Nosov okupis gravajn postenojn en la ferindustrio de Rusio.
46917 Rogercayrel
46917 Rogercayrel estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono en 1:4 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero.
Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo OCA-DLR Asteroid Survey (ODAS), la 16-an de septembro 1998 elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la franca astronomo Roger Cayrel (1925 — 2021), internacie agnoskita kiel pioniro en la studo pri stelaj atmosferoj. Li provizis elstarajn kontribuojn en teoria astrofiziko, por la kompreno pri plej malnovajn steloj kaj pri la kemia evoluo de la Lakta Vojo. Li estis la unua direktorio de la Kanada-Franca-Havaja Observatorio.
Heřmanovice
Heřmanovice (Hermannstadt) estas vilaĝo en distrikto Bruntál en Moraviasilezia regiono en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1339.
La unua mondmilito rekte ne tuŝis la vilaĝon, sed en la milito falis 91 viroj el Heřmanovice. Post la milito Heřmanovice por malonga tempo fariĝis parto de germana provinco Sudetio. Nur en la jaro 1924 estiĝis ĉeĥa nomo de la municipo Heřmanovice, sed la devena germana nomo Hermannstadt (en traduko Urbo de Heřman) estis uzata ĝis fino de la dua mondmilito. En la municipo tiam loĝis germane parolanta loĝantaro: en la jaro 1930 estis el 2187 loĝantoj nur 17 ĉeĥe parolantaj. Same kiel aliaj regionoj estis ankaŭ Heřmanovice en la 1930-aj jaroj trafitaj per ekonomia krizo, post kiu sekvis alklono de la loĝantaro al nacia socialismo. En oktobro 1938 Heřmanovice fariĝis parto de Nazia Germanio kaj ties ĵupo Sudetio. Dum tiu okazo traveturis tra la municipo germana gvidanto Adolf Hitler.
Dum la dua mondmilito estis en la municipo kaj ankaŭ en la ĉirkaŭaĵo establita tendaroj por miltkaptitaj aliancanaj soldatoj. La 8-an de majo 1945poste la municipo estis konkerita fare de Ruĝa Armeo. Post la milito sekvis ellandigo de pimulto de la germana loĝantaro, sed samtepe venis novaj alloĝintoj. Sed la nombro de loĝantoj sinkis kontraŭe al la stato antaŭ la milito 5,3 oble.
Borůvková hora (belvedero)
Belvedero Borůvková hora troviĝas sur samnomata montopinto en Riĥleba montaro.
Devenaj kabanoj kaj belvederoj
En la jaro 1870 estis konstruita ligna belvedero, kiu dum dek jaroj malkonstruiĝis. En la jaro 1890 poste nova ligna belvedero kun alteco 17 m, kiu denove eltenis dek jarojn. En la jaro 1908 poste plua ligna belvedero kun alteco 21 m, kiu frakasiĝis en la jaro 1922.
Alveno
blua, el Travná.
ruĝa, el Bílá Voda trans montopinto ĝis Javorník.
verda, el Ladecké sedlo trans montopinto ĝis Złoty Stok.
Sains-du-Nord (stacidomo)
Sains-du-Nord estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Sains-du-Nord, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Fives - Hirson (267000).
Distrikto Tiszaújváros
La Distrikto Tiszaújváros [tisaUjvAroŝ] (hungare Tiszaújvárosi járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén. Ĝi situas laŭ riveroj Tiso kaj Sajó en Granda Hungara Ebenaĵo en la suda parto de la departemento (en la norda parto de Hungariio).
La distrikta ĉefurbo estas Tiszaújváros, kiu estas urbo, la ceteraj 15 komunumoj estas vilaĝoj. La areo estas 248,87 km², kie loĝas 31 837 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, bredadoj kaj industrioj.
Historio
Ĝis 1981 la komunumoj apartenis al Distrikto Mezőcsát, poste 2 jarojn la distrikto prenis la nomon Distrikto Leninváros. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013. En 1983 oni establis 2 apartajn distriktojn: Distrikto Mezőcsát kaj Distrikto Tiszaújváros.
Siberut
Siberut estas la plej granda kaj plej norda el la Mentavajaj Insuloj, je 150 kilometroj okcidente de Sumatro, Indonezio, en la Hinda Oceano. Ĝi kovras areon de 3 838.25 km² inklude pli malgrandajn ĉebordajn insulojn, kaj havis populacion de 35 091 en la popolnombrado de 2010; plej lasta oficiala ĉirkaŭkalkulo (meze de 2019) estis 42 207. Kiel parto de Indonezio, la insulo estas la plej grava hejmo de la Mentavajoj. La okcidenta duono de la insulo estis enmetita en la Nacia Parko Siberut en 1993. Multo de la insulo estas kovrita per pluvarbaro, sed ĝi suferas komercan lignoproduktadon.
Albert Kner
Albert Kner, laŭ hungarlingve kutima nomordo Kner Albert estis hungara grafikisto, presisto. Lia patro estis Izidor Kner, lia frato estis Imre Kner.
Albert Kner naskiĝis la en Gyoma, li mortis la  en Ĉikago.
Biografio
Albert Kner devenis el juda familio. Li studis en la lernojaro de 1915 en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo, poste li batalis en la 1-a mondmilito. Hejmenveninta li laboris en la familia presejo, baldaŭ li lernis en Vieno, en 1923 en akademio en Lejpcigo. En la sekva jaro li laboris en presejo en Budapeŝto, li kreis kovrilpaĝojn, ksilografiaĵojn. En 1926 li estis arta gvidanto en alia presejo. En la fruaj 1930-aj jaroj li instruis en libera grafika lernejo de Dezső Orbán. En 1933 li edziĝis, post 2 jaroj filo, en 1937 filino naskiĝis. Pro la kontraŭjudaj leĝoj la familio migris al Usono en 1940, kie li faris sukcesan karieron. Li okupiĝis pri pakadotekniko, liaj novaj pensoj pri la pakado renovigis la usonan pakadoindustrion. Pro la sukcesoj li ricevis laboratorion, en 1955 jam 155 laboristoj helpis lian laboron. Li emeritiĝis en 1965, en 1973 li ricevis usonan premion.
Spegula fotilo
Spegula fotilo estas fotilo kiu uzas la saman objektivon por fotado kaj por antaŭrigardado de la foto per spegulo, kiu alidirektas lumon de la fota bendo aŭ matrico al la antaŭrigardilo antaŭ la fotado.
Priskribo
Dum antaŭrigardado la fotisto rigardas tra okulario 8 bildon faritan de objektivo 1 kaj alidirektitan per spegulo 2 al dispersa vitro 5. Sur la dispersa vitro videblas akreco de la bildo kaj fotisto pliĝustigas malproksimecon rigardante la bildon. Anstataŭ la dispersa vitro estadas uzataj ankaŭ iaj aliaj iloj por rigardi la akrecon.
Bona fotilo devas havi foton de bildo kun ĝuste tiaj limoj kiuj videblas en la antaŭrigardilo.
Kvinedra prismo 7, kiu estas en la plejmulto de tiaj fotiloj, renversas en bildon en normalan pozicion. En iuj fotiloj la prismo forestas, tiam la fotisto vidas renversitan bildon.
Post fino de la antaŭrigardado kaj ĝustigo de la malproksimeco la spegulo moviĝas foren, obturatoro 3 malfermiĝas kaj la bildo aperas sur la ĉefa lumsentilo 4.
Spegulaj fotiloj ne havas paralakson kaj senpere montras al la fotisto profundon de akre bildata spaco.
Mekanikaĵo de la spegulo plimultekostigas la fotilon, malpliesperindigas ĝin. Ankaŭ pro rapida movo de la spegulo movigas la fotilon mem, kio igas bildon fuŝitan pro movo.
Anstataŭ movanta spegulo povas esti uzata ankaŭ duontravidebla nemovanta spegulo, sed tiam malpligrandiĝas kvanto da lumo sur la ĉefan lumsentilon, kvazaŭ la objektivo havas malpli grandan relativan truon, kio ĝenerale malplibonigas la fotilon.
Historio
La unuaj spegulaj fotiloj estis faritaj de firmao "Graflex" en la jaro 1909. Spegulaj fotiloj preskaŭ ĝuste tiaj kiel nunaj estis faritaj en 1936 de firmao "Exacta".
Gobio
Gobio (ĉine: 戈壁(沙漠) [Gēbì (Šāmò)]; mongole: Говь [Gowi] ) estas unu el la plej malnovaj kaj la plej grandaj dezertoj de la mondo. Ĝi estas la plej granda dezerto de Azio.
Kompare kun ceteraj sekaj teritorioj ĝi havas kelkajn neregulaĵojn, kiuj tre diferencigas ĝin de la ceteraj. Ĝi etendiĝas en norda Ĉinio kaj suda Mongolio.
La vorto "gobi" devenas de la mongola lingvo, kie ĝi signifas grandegan sekan terenon.
Amplekso de la dezerto estas 1.295.000 km2.
Gobi estas malvarma dezerto, ĝi situas 900 metrojn super la nivelo de maro.
Gobio kaj Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Jen kion oni montras el Gobio:
Supereco de Esperanto super la naciaj lingvoj
Pri supereco de Esperanto super la naciaj lingvoj skribis Anakreon Stamatiadis en sia libro Nova gramatika libro de la internacia helpa lingvo "Esperanto" eldonita en la jaro 1928.
Laŭ li, kun nur 2635 radikoj (uzataj en la Universala Vortaro ene de la Fundamento de Esperanto) estis eble al d-ro Zamenhof starigi riĉan materialon por sia vortaro, kiu tradukas pli da ideoj, ol enhavas la nacilingvaj vortaroj mem; kaj dum en ĉiuj naturaj lingvoj, precipe la novlatinaj, estas neeble dispartigi la vortojn en apartajn lingverojn, en la lingvo Esperanto la dismembrigo de ĉiu vorto en memstarajn elementojn fariĝas ebla. Tiu ĉi ebleco devenas de tio, ke la nombro de la radikoj, unusignifaj gramatikaj signoj kaj afiksoj estas limigita kaj esprimas ideojn precize difinitajn.
Tamen, ĉirkaŭ 1930 la oficiala Akademia vortaro de Esperanto entenis jam 4184 radikojn. Laŭ Petro Stojan Esperanto havas pli ol 10 000 elementojn, kiujn oni povas klasigi jene: Dume, la Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana de Eugen Wüster entenas ĉirkaŭ 18 000 radikojn kaj 45 000 derivaĵojn.
Efektive tiuj elementoj enhavas ne nur la gramatikon kaj la sintakson, sed ili igas tute superfluaj la "mil" regulojn kun sennombraj esceptoj kaj la specialan sintakson, kiun oni bezonas en la naciaj lingvoj.
Staré Město (distrikto Uherské Hradiště)
Staré Město (ĝis la jaro 1996 Staré Město u Uherského Hradiště, Altstadt bei Ungarisch Hradisch) estas urbo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště. Komune kun Kunovice kaj Uherské Hradiště ĝi kreas aglomeraĵon. Vivas ĉi tie.
Dentorelo
Dentorelo estas mekanikaĵo por movo de io, kiu konsistas el kunigitaj gvidanta dentrado kaj relo kun dentoj. La dentrado estas muntita en ĉaro aŭ glitilo, kiu moviĝas se la dentrado turniĝas.
Staré Město (distrikto Uherské Hradiště)
Transporto
Tra Staré Město kondukas grava fervoja linio numero 330 de Břeclav al Přerov, tiel nomata Norda fervojo de imperiestro Ferdinando. En urbo haltas ankaŭ EuroCity trajnoj de Vieno al Varsovio.
Dentorelo
Dentorelo estadas uzata en malnovaj grandaj fotiloj por movi objektivon kaj tial ŝanĝi fokusan malproksimecon.
Staré Město (distrikto Uherské Hradiště)
Esperanto
En la urbo naskiĝis František Omelka kaj Františka Omelková.
Talence
Talence estas mezgranda franca komunumo kaj suda ĉirkaŭurbo de Bordeaux, lokita en la departemento Gironde kaj en la regiono Akvitanio. Ĝi havas proksimume 40 000 loĝantojn, kaj estas do la kvara plej granda urbo de Gironde post Bordeaux, Mérignac kaj Pessac.
Geografio
Talence troviĝas en la suda parto de la urbaro de Bordeaux, kaj havas landlimojn kun la komunumoj Bordeaux, Pessac, Bègles, Gradignan kaj Villenave d'Ornon.
Edukado
Talence gastigas la sciencuniversitaton de Bordeaux (Université Bordeaux 1) kaj multajn aliajn instruejojn.
Rușii-Munți
Rușii-Munți [ruŝij-muncj] (foje Rușii Munți; hungare: Marosoroszfalu [maroŝorosfalu]) estas komunumo en Rumanio norde de Reghin. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Maiorești (Maroslaka), Morăreni kaj Sebeș.
Rușii-Munți havas fervojan stacion ĉe la linio inter Bistrița kaj Reghin. La vilaĝon preterpasas, aliflanke de rivero Mureș, la nacia vojo DN15.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 596 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 1 576 (rumanoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1319. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda).
István Ketskeméty
István Ketskeméty [iŝtvAn keĉkemEti], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ketskeméty István estis hungara fizikisto, profesoro.
István Ketskeméty naskiĝis la  en Dombegyház. Li mortis la en Szeged.
Biografio
István Ketskeméty frekventis gimnazion en Szeged, poste en la lernojaro 1946 en Scienca Universitato Pázmány Péter, fine li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1950. Post siaj studoj li laboris en fizika instituto en Szeged, samtempe li instruis en la universitato. En 1951 li edziĝis. Li kandidatiĝis en 1954, li doktoriĝis en la universitato en 1960, antaŭ Hungara Scienca Akademio en 1964. En 1959 li estis nomumita docento en 1959, vicdekano inter 1962–1965, universitata profesoro en 1965, katedrestro en 1970. Dum sia vivo li studvojaĝis en Italio, Pollando, Jugoslavio, Okcidenta Germanio, Sovetunio. Li ricevis diversajn premiojn inter 1959 kaj 1995.
Tadeáš Haenke
Tadeáš Xaverius Peregrinus HAENKE, germane Thaddäus, hispane Tadeo, (la 5-a de decembro 1761 en Chřibská – la 31-a de oktobro 1817 en Cochabamba) estis ĉeĥa botanikisto, kuracisto, etnografo, kartografo, geologo, kemiisto, muzikisto, vojaĝisto kaj malkovrinto. Li estis naskiĝinto el Bohemio, sed li mem estis germano el germana familio kaj civitano de Aŭstra monarkio. Kiel la unua en la ĉeĥaj landoj en la jaro 1784 ellasis montgolfieron. Lia vivplenigaĵo fariĝis botaniko kaj famon li akiris dum sia ekspedicio en Alpojn. Poste li vojaĝis ĉirkaŭ la mondo kun ekspedicio de Alessandro Malaspina, post kiu li revenis en Sud-Amerikon, kie li travivis reston de sia vivo. Kiel la unua li malkovris la plej grandan nimfean kreskaĵon nome Victoria amazonica (Victoria regia); li mapigis regionon, kiun li ankaŭ etnografie priskribis. En hispanaj servoj li zorgis pri lokaj indianoj, li faris malkovrojn kun ĉilia nitrato, per kiu oni povis plibonigi pafpulvon; pro helpado ribelintojn li estis arestita, pli poste li mortis dum misteraj cirkonstancoj.
Oktobro de 2010
Jen listo de okazaĵoj en oktobro de 2010.