cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jozefo Bem
Biografio
Li estis lernanto en la Krakova artileria lernejo en 1809, en 1810 subleŭtenanto. En 1811 ĉefleŭtenanto ĉe la rajda artilerio. Li partoprenis en la militiro de Napoleono en 1812 kontraŭ Rusio ĉirkaŭ Gdansk; en 1813 li estis instruisto en la varsovia vintra artileria lernejo. Oni arestis lin en 1822 kiel partoprenanton en la Lukasinski-komploto kaj juĝis je unujara prizono, sed oni ŝanĝis tion al punservo. Li eksoficiriĝis en 1826 kaj okupiĝis pri teknikaj studaĵoj kaj poste aliĝis al pola liberecbatalo de 1830-31. Li famiĝis en la batalo de Ostrołęka (26-a de majo 1831) kiel elstara komandanto de la artilerio. Post subpremo de la liberecbatalo, li emigris kaj travojaĝis la okcidentajn landojn, skribis libron pri la pola liberecbatalo, por kies sukcesi li taksis decida la agrarproblemojn. Li aliĝis printempe de 1848 al la revolucia movado en Galicio kaj li oferis siajn servojn por la revolucia Vieno (14-a de oktobro 1848). Li ordonis kiel komandanto la gvardion de la urbo kaj post falo de Vieno li fuĝis kaŝvestite tra la malamikaj linioj al Bratislavo kaj aliĝis al la hungara revolucio. Lajos Kossuth nomumis lin (1-an de decembro) ĉefkomandanto de la transilvania armeo. Li reorganizis la disfalantaj fortojn kaj dum tri monatoj forpelis el Transilvanio la armeon de la Imperiestro. La hungara parlamento nomumis lin general-leŭtenanto la 23-an de marto en 1849. Maje li fopelis la malamikojn el la Banato. Post tio li estis malvenkita la 31-an de julio ĉe Segesvár fare de 70.000-ana cara (rusa) invada forto kaj la 9-an de aŭgusto ĉe Temesvár fare de aŭstra armeo. Post la armilfaligo ĉe Világos li emigris kaj enpaŝis la turkan armeon, esperante pri pliaj bataloj kontraŭ la cara despotismo. Li estis ĝis sia morto armea komandanto de Sirio sub la nomo paŝao Murad Tevfik.
Achille Essebac
En la jardeko de 1920 kaj komence de la de 1930 estis en Berlino geja trinkejo nomita Dédé-bar, honore de la plej konata rolulo de siaj romanoj.
22570 Harleyzhang
22570 Harleyzhang estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Saint-Hilaire (Doubs)
Saint-Hilaire (la nomo aludas al la sanktuloj papo Hilario aŭ Hilario de Potevo) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
22570 Harleyzhang
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Harley Huiyu Zhang, finalisto en 2006 de la Intel Science Talent Search, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri fiziko. Li estis lernanto ĉe la Ward Melville High School de East Setauket (Nov-Jorkio).
Jozefo Bem
Biografio
Liaj venkoj, reputacio baziĝis sur lia elstara milita talento, kapablo, demokratia politika konduto. Li aktive agadis en Transilvanio por la interetna paco kaj la unuigo de la hungaraj kaj rumanaj demokratiaj fortoj. Li havis korbonan rilaton kun lia adjutanto, Sándor Petőfi, kies kapablon kaj revolucian penson li alte taksis.
Verkoj
Józef Bem publikigis pole, germane kaj france pri temoj ligitaj al historio de Pollando. Aŭtoro de prilaboraĵoj pri teorio de artilerio kaj konstruo de raketoj:
17167 Olgarozanova
17167 Olgarozanova estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la ĉeĥaj geedzastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa pentristino, ilustristino kaj desegnistino Olga Vladimirovna Rozanova (Ольга Владимировна Розанова, 1886–1918) anino de la grupo de Maleviĉ. Kiel unu el plej kreivaj inaj artistoj de la rusa avangardo, ŝi evoluis elde la neo-primitivismo tra la futurismo al la abstraktaj komponaĵoj de la suprematismo. Ŝi mortis pro difterio.
Géza Fábri
Géza Fábri, laŭ hungarlingve kutima nomordo Fábri Géza estis serbia hungara instruisto, kobozisto. Géza Fábri naskiĝis la en Senta (Jugoslavio).
Biografio
Géza Fábri apartenis al la hungara minoritato en Jugoslavio. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1977. Dum la studentaj jaroj li kantis en la universitata koruso kaj li konatiĝis kun nova movado pri popoldancado kaj popolkantado. Post la diplomo li hejmenvenis kaj instruis matematikon. Libertempe li okupiĝis pri popoldancado kaj kantado, baldaŭ pri kobozmuzikaĵo. Dum la militaj jaroj pro disiĝo de Jugoslavio li vivis kiel kulturisto en Hungario kaj fondis muzikajn orkestrojn. Li ricevis hungarajn premiojn en 2012 kaj 2021.
Riku Hashimoto
Riku Hashimoto (橋本 陸, n. ) estas japana futbalisto.
Anton Graf von Arco auf Valley
Anton von Padua Alfred Emil Hubert Georg Graf von Arco auf Valley (5-a de februaro 1897 – 29-a de junio 1945), komune konata kiel Anton Arco-Valley, estas germana politika aktivulo plej bone memorita kiel la murdinto de la bavara socialista estro Kurt Eisner en februaro, 1919.
Arco-Valley naskiĝis en Sankt Martin im Innkreis en Supra Aŭstrio, la filo de Ferdinand Maria Emmerich Eduard Graf von Arco auf Valley kaj Emily Freiin von Oppenheim, la nepino de Salomon Oppenheim, juda bankisto. Post li servis kun bavara regimento en la lasta jaro de la Unua Mondmilito, li malmobiliziĝis kaj reiris studi ĉe la Universitato de Munkeno, kiel kolera kaj senrevigita germana naciisto. Kiel aristokrato, monarkiisto kaj proklamita antisemito malgraŭ sia parte-juda deveno, li malamis je Eisner, la juda estro de la Bavaraj socialistoj kaj Ĉefministro de Bavario ekde la faligo de la monarkio en novembro 1918. Li skribis en sia taglibro, ke Eisner meritis morti, ĉar li estis judo.
La 21-an de februaro, 1919, Arco-Valley, agante sole, pafis mortiginte je Eisner sur Munkena strato. Lia ago ĉanis sangajn reprezalio per la Munkenaj revoluciemuloj, en kiuj nombro de siaj kunaristokratoj estis mortigitaj, inkluzive de Gustav-Franz Fürst von Thurn und Taxis. Liaj agoj inspiris la junan Joseph Goebbels, kiu estis en Munkeno tiame.
Arco-Valley estis punita en januaro 1920. Li estis komdamnita al morto, sed konservativa juĝisto eventuale reduktis tion al kvin jaroj en malliberejo. La prokuroro diris pri li: "Se la tuta germana junularo estus plena je tia arda entuziasmo, ni povus fronti al la estonteco kun konfidenco." Li prenis sian punon en la Malliberejo Landsberg, kaj en 1924 li estis forigita el sia karcero por krei spacon por Adolf Hitler. Li estis ellasita en 1925, kaj estis rigardita ĝis 1927, kiam li amnestiiĝis.
Arco-Valley ne plu rolis politike, kvankam li estis distingita de la nazia reĝimo kiel "heroo de la movado." En julio 1934 li edziĝis kun Maria Gabrielle Gräfin von Arco-Zinneberg. Li mortis en Salzburg en 1945, postvivita de siaj tri filinoj, el kiuj du daŭre vivas.
Referenco
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 25-an de decembro 2006.
Károly Botvay (violonĉelisto)
Károly Botvay [kAroj botvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Botvay Károly estis hungara violonĉelisto, universitata instruisto. Lia samnoma patro estis Károly Botvay (arbarinĝeniero).
Biografio
Károly Botvay jam atingis la unuan lokon en muzika konkurso en kategorio violonĉelisto. Li studis en la Muzikakademio inter 1950 kaj 1959, liaj plej gravaj instruistoj estis Ede Banda, Leó Weiner kaj András Mihály. Inter 1957-1994 li apartenis al orkestro de la Budapeŝta Ŝtata Operejo, kie li atingis la rangon ĉefviolonĉelisto en 1963. En la sekvaj jardekoj li apartenis al diversaj orkestretoj, inter ili la plej menciinda estas Arĉa Kvaropo Bartók inter 1957-1977. Ekde 1983 li estis asistanto en Muzika Universitato Ferenc Liszt, inter 1989-1997 docento, poste profesoro. En 2002 li pensiuliĝis, sed li instruis plu. Li ricevis premiojn inter 1948 kaj 2007, en 1970 premion Kossuth kiel membro de Arĉa Kvaropo Bartók.
NGC 1753
NGC 1753 (aliaj indikoj — PGC 16610, MCG -1-13-48, IRAS05000-0324) estas galaksio en konstelacio Oriono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Schafkopf (Haardt)
La Schafkopf estas  616,8 <abbr title="Meter über Normalhöhennull">m (super marnivelo) <abbr title="Meter über Normalhöhennull"> alta monto en la Palatinata Arbaro. Trans la monto iras la limon inter la komunumoj  Maikammer kaj Sankt Martin en la rejnlando palatinata distrikto Südliche Weinstraße.
La limo inter ambaŭ komunumo iras trans la pinto de la monto. Der Schafkopf formas kun la Rotsohlberg (alteco 607,1 m) kaj la  Morschenberg (Platte; alteco 608,3 m) altaĵĉeno je la orienta rando de la Palatinata Arbaro. La altaĵĉeno limas je nordoriento inter la Kalmit kaj Rotsohlberg al la montara pasejo  Hüttenhohl  (alteco 476,9 m), je la nordo al la pasejo  Totenkopf ( alteco 513,7 m) kaj je sudokcidento, trans rschenberg, al la pasejo Lolosruhe (alteco 573,8 m).
Sur la sudorienta deklivo de la Schafkopf fontas la   Kropsbach kaj orientsudoriente la alfluanteto Hüttenbach. Al sudsudoriento la teritorio malaltiĝas al la rivereto Triefenbach kaj al okcidento al la rivereeto  Argenbach.
Okulsigno
Okulsigno, aŭ okulsignalo, estas vizaĝa esprimo farita per mallongega malfermo de unu okulo. Ĝenerale, estas maniero de neformala komunikado, ia signalo. Depende de la kunteksto, la okulsignalo povas signifi el seksaltiron kaj amikecon ĝis kunhavita kono kiu estas kaŝata de aliaj ĉeestantoj. En kelkaj landoj, la okulsignalo povas esti uzata kiel komunikrimedo en kartludoj inter samteamanoj kiu devas ne esti kaptita de la opoziciaj teamanoj.
En kelkaj landoj de Azio, okulsigni povas esti komprenita kiel ofenda esprimo. Plenkreskuloj de Niĝerio povas okulsigni kiel signalo al infanoj ke ili eliru el la loko aŭ kiel montro de helpo protekti kontraŭ fremdulo. ​
Liniaj Insuloj
La Liniaj Insuloj, Linio-Insuloj, Terainaj Insuloj aŭ Ekvatoraj Insuloj, estas ĉeno de dek unu atoloj kaj malaltaj koralinsuloj en la centra Pacifika Oceano, sude de la Havajaj Insuloj, kiuj etendadas ĉe 2,350 km en nordokcident-sudorienta direkto, igante ilin unu el la plej longaj insuloĉenoj de la mondo. Ok el la insuloj formas parton de Kiribato, dum la ceteraj tri estas usona teritorio grupigita en la administra koncepto nome Usonaj Malgrandaj Insuloj.
Okulsigno
Kiam Frederick Spencer Chapman klopodis trejni ĉinajn gerilanojn en Brita Malajzio por pafi, li rimarkis, ke granda proporcio el ili malfacile kapablis fermi unusolan okulon.​ Fakte ne ĉiuj homoj kapablas okulsigni same facile, kaj kelkaj povas fari tion facile nur per unu el la okuloj (ĝenerale per tiu nedominanta).
Kelkaj personoj, speciale infanoj kaj adoleskoj, nevole okulsignas se suferanta streson, ofte nescie. Foje tio estas konsiderata kiel simptomo de Tourette-sindromo.
Liniaj Insuloj
Usono iam postulpetis la ĉiujn el la Linio-Insuloj laŭ la Guano-Insulo-Leĝo. Tiu aserto estis subigita al la Traktato de Taraŭa, kiu agnoskis la suverenecon de Kiribato super la plimulto de la insulĉeno.
La grupo estas geografie dividita en tri subgrupoj; La Nordaj, Centraj, kaj Sudaj Linio-Insuloj. La Mezaj Linio-Insuloj foje estas grupigitaj kun la Sudaj Linio-Insuloj. La tablo sub listoj la insuloj de Norda ĝis Suda.
La lagunareoj markitaj per asterisko estas enhavataj ene de la insulareoj de la koncerna kolono ĉar ili estas, male al koncerne tipaj atoloj, enlande kun akvo tute aparta de la maro.
Nur tri insuloj estas loĝataj, kun totala populacio de 8,809 (censo de 2005), de kiuj 5,115 estas sur Kiritimati, 2,539 sur Tabuaeran, kaj 1,155 sur Teraina. La totala populacio de tiuj tri atoloj en 1900 estis proksimume 300.
Kiritimati estas la plej granda atolo en la mondo laŭ landa areo. La insuloj estis aneksitaj de Britio en 1888 kun rigardo al terenmetado de la Pacifika kablo kun Tabuaeran (tiam Fanning Island) kiel ripoza stacio. Menciita kablo funkciis inter 1902 kaj 1963 krom pro mallonga periodo en 1914.
705 Erminia
705 Erminia estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita de la germana astronomo Emil Ernst, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la.
Nomo
Ĝia nomo venas de la komika opero Erminie de la brita komponisto Edward Jakobowski.
Colleferro
Colleferro estas komunumo de Italio.
Borso de Dako
La Borso de Dako (en bengala lingvo: ঢাকা স্টক এক্সচেঞ্জ Dhaka stôk ekschenj), kun sidejo en Motijheel, Dako, estas unu el la du borsoj de Bangladeŝo (la alia estas la Borso de Ĉitagongo). En 2015, la kombinita merkata kapitaligo de listitaj kompanioj en la Daka borso atingis ĉirkaŭ 40 mil milionoj da usonaj dolaroj.
Vieques
Vieques ([BJEkes]) estas malgranda insulo de Porto-Riko.
Borso de Dako
La administracio kaj funkciigo de la Daka Borso estas farita de stabanaro de 25 membroj el direktoraro. Inter ili 12 estas elektitaj el membroj de la Borso, alia 12 estas selektitaj el diversaj komercfakoj kaj elstaraj organizoj.
Vieques
Malgraŭ ke la insulo estas enloĝata, dum pluraj jaroj usona mararmeo uzas ĝin por provoj, dum kiuj uziĝas bomboj kaj napalmo sur la plaĝo. Kiam estas disputoj pri la provoj, la usona registaro donas pli da mono al Vieques por ke oni ne plendu. La protestado kontraŭ la provoj kreskas, kaj nun eĉ kelkaj usonaj registaranoj ankaŭ protestas.
Bibsys
Bibsys aŭ BIBSYS estas administra agentejo starigita kaj organizita per la Ministerio de Eduko kaj Esploro en Norvegio. Ĝi provizas retejon pri la interŝanĝo, tenado kaj rehavigo de datumoj apartenantaj al esplorado, instruado kaj lernado - historie pri metadatenoj rilataj al biblioteka scienco.
BIBSYS kunlaboras kun ĉiuj norvegaj universitatoj, universitataj altlernejoj kaj esplorinstitutoj kaj la Nacia Biblioteko de Norvegio. La servo estas formale organizata kiel unuo en la Teknika-naturscienca universitato de Norvegio (NTNU) en Trondheim, Norvegio. La direktoraro estas difinita per la norvega ministerio pri eduko kaj esplorado.
Grafikaj artoj
Historio
Poste aperos la litografio, sistemo de presado disvolvigita de Aloys Senefelder kiu sciinte, ke akvo kaj oleo disiĝas nature, uzis kalkoŝtonon kaj stangon el vakso por realigi presadon, kaj per tio li revoluciis la grafikajn artojn; post iom da tempo la ŝtono estis anstataŭata de lado el aluminio aŭ de zinko.
Pro urĝa bezono krei pli bonkvalitajn presĵojn aperas la fotomekaniko. Tiu nova parto de la procezo de presado uzis grandajn maŝinojn, kaj specialajn kameraojn por dividi la koloron de la bildoj en CMYK aŭ cejana, magenta, flava kaj nigra pro siaj sigloj en angla (cyan, magenta, yellow, key); la termino Key kio signifas ŝlosilon aludas al la superpresado de nigra por plibonigi la kvaliton de la presaĵo.
Poste oni kliŝis aliajn presmetodojn kiel serigrafio, fleksografio, kavogravuro, inter multaj aliaj.
Aktuale oni inkludas la digitalan presarton, kaj danke al teknologia antaŭeniro kaj al la novaj teknologioj la procezoj necesaj por realigi presadon reduktiĝis; nuntempe per aludo al arto en grafikaj artoj oni aludas preskaŭ nur al grafika desegno, ĉar la resto jam ne estas arto, sed pli bone dirite tekniko.
Ĥarabali
Ĥarabali (ruse Харабали) estas urbo en Astraĥana provinco en Rusio.
Besart Berisha
Besart Berisha (n. ) estas kosova futbalisto. Li en 2017 membris en la kosova nacia teamo de futbalo.
Ĥarabali
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 12245501.
La urbo estis fondita en jaro 1770.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1974.
La interurba telefona kodo estas 85148, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Aĥtuba (Ахтуба) (branĉo de rivero Volgo).
En la urbo estas fervoja stacio Ĥarabalinskaja (Харабалинская).
En jaro 1959 la urbo havis 9,7 mil loĝantojn.
Leimersheim
Leimersheim estas komunumo en Germanio, situanta ĉe la orienta bordo de la rivero Rejno. Ĝi troviĝas en la distrikto Germersheim de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Ĝi apartenas al la komunumaro Rülzheim, administra ligo de kvar najbaraj komunumoj.
Roulans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Administra divido de Kaliningrada provinco
La Kaliningrada provinco (ruse Калининградская область, Kaliningradskaja oblastʹ) de eksa Sovetunio kaj nuna Rusia Federacio ekde la jaro 2008 administre dividiĝas je 7 urbaj distriktoj kaj 15 municipaj distriktoj:
Urbaj distriktoj:
Municipaj distriktoj:
Historio
En 1947 fondiĝis la distrikto Bolŝakovo (ruse Большаковский район / Bol'šakovskij rajon), la distrikto Ĵeleznodoroĵnij (ruse Железнодорожный район / Železnodorožnyj rajon) kaj la distrikto Kaliningrad (ruse Калининградский район / Kaliningradskij rajon).
En 1958 la distrikto Sovetsk laŭ sia administra centro renomiĝis distrikto Neman (ruse Неманский район / Nemanskij rajon). En 1959 la distrikto Kaliningrad estis malfondita, kaj en 1962 malfondiĝis ankaŭ la distriktoj Bolŝakovo, Laduŝkin kaj Ĵeleznodoroĵnij. En 1963 sekvis malfondoj de la distriktoj Gvardejsk, Gusev, Neman, Primorsk kaj Ĉernjaĥovsk, sed jam en 1965 tiuj kvin distriktoj kun parte iom ŝanĝitaj limoj estis restarigitaj. Tiukadre la distrikto Primorsk estis renomita distrikto Zelenogradsk (ruse Зеленоградский район / Zelenogradskij rajon).
Popola Respublika Unuiĝo
Popola Respublika Unuiĝo (en la franca Union Populaire Républicaine – UPR) estas franca politika partio, kreita la 25an de marto 2007 (okaze de la 50a datreveno de la subskribo de la traktatoj de Romo en 1957) fare de François Asselineau, kun programo centrita sur eliro el Eŭropa Unio, el Eŭro, kaj el NATO.
Ĝi difinas sin kiel movado pri nacia liberiĝo, do super la divido dekstro/maldekstro, inspirita de la Nacia Konsilio de la Rezistado de 1944. La 23an de aprilo 2017 ĝi havis ĉirkaŭ NaN anojn ( fonto la retejo de upr kies retadreso komencas kiel cîu retadreso poste estas upr.fr por la plena kaj kunliga adreso vidu pli supre kaj pli malsupre ĝi estas).
Skuno
Skuno aŭ Goeleto estas laŭlonge rigita velŝipo kun origine du, sed pli poste ankaŭ pli da mastoj. La kareno estas longa kaj mallarĝa (4:1-proporcio) kun profunde elstara kilo kaj la varangoj havas, trans la tuta longo, S-formon. Karakteriza por la rigilaro estas ke la plej malantaŭa masto estas pli longa ol la plej antaŭa (escepte la fruaj eŭropaj skunorigitaj ŝipoj el la 19-a jarcento). Ĉe trimastaj skunoj la mastoj povas esti samlongaj, eventuale la meza pli longa. La plej antaŭa masto (ĵibomasto) ofte estas provizita per du jardoveloj.
Ĥanti-Mansijsko
Ĥanti-Mansijsko (Ханты-Мансийск - Chanty-Mansiysk) estas rusa rubo kaj la administra centro de Ĥanta-Mansa aŭtonoma distrikto - Jugra. La urbo situas ĉe la rivero Irtiŝ en Siberio. La loĝantaro sumiĝas je101 466 loĝantoj en 2020. La urbo estas konata en la mondo de ŝako pro tio, ke ĝi aranĝis plurajn gravajn internaciajn ŝakkonkursojn. En 2010, la ŝakolimpikoj estis luditaj en Ĥanti-Mansijiko. En 2015 tie okazis ankaŭ la tutmonda junulara ŝakĉampionado. Fine de junio 2008, la grandurbo estis la sceno de du gravaj internaciaj okazaĵoj. Ĉi tie okazis en junio 2008 la pintkunveno de la gvidantoj de Eŭropa Unio kaj Rusio, kaj en Khanty-Mansiysk okazis la Kvina Monda Kongreso de finn-ugraj popoloj.
Kerninformoj
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 71131.
La urbo fondiĝis en 1930 kiel laborista setlejo Ostjako-Vogulsko (Остяко-Вогульск), en 1940 ĝi renomiĝis al Ĥanti-Mansijsko, urbiĝis en 1950. (Ĝi entenigis la vilaĝon Samarovo, konatan jam ekde la 16-a jc.)
La interurba telefona kodo estas 34671, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
La urbo estas ĉe rivero Irtiŝ (Иртыш), en 15 km de ĝia enenfluo en riveron Obj (Обь).
En jaro 1959 la urbo havis mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 54 mil loĝantojn.
Historio
En 1957 funkciis vintra flughaveno, kiu troviĝis trans la rivero Irtiŝo, en ties apudrivera ebenaĵo. Eta kabano servis kiel ĉambro de administranto kaj atendejo. Somere tiu areo subakviĝis, do flugadis nur hidroplanoj, kiuj surriveriĝis apud fiŝkombinato, iom pli alte laŭ riverfluo. En la dekstra bordo situis ĉiuj fluservoj kaj ligna flugstacidomo.
La distriktaj aŭtoritatoj tiutempe sidis en trietaĝa ligna domo, kie la unuan etaĝon okupis plenuma komitato, la duan — partia komitato kaj subtegmentejon — la komsomola komitato. La akvoduktoj mankis, do akvon oni transportis sur ĉevaloj. La unua sporthalo estis konstruita rande de la stadiono en la 1950-aj jaroj de komsomolanoj el flosligno, trovita en rivero. Baldaŭ al ĝi aldoniĝis glacihokea ludejo.
La plej granda evento estis konsiderata alveno de la unua vaporŝipo printempe. Ĉiuj loĝantoj kolektiĝis ĉe riverhaveno Samarovo kaj post albordiĝo de la ŝipo iris sur ĝin por aĉeti fruktojn, farunon, aliajn manĝaĵojn, kaj ankaŭ bieron kaj vodkon, ofte konsumatajn surloke. La festo daŭris tutan tagon. Feriojn oni prenis preskaŭ senescepte somere, ofte sumigante ilin dum du aŭ tri jaroj.
Ekonomio
La urbo, en plena disvolviĝo, estas la ĉefurbo de la plej riĉa el la rusaj naftoregionoj. Kvankam la urbo vivas plu de naftaj enspezoj, ĝi ne volas esti la centro de la naftoindustrio, sed renkontejo de la komerca mondo, kultura, scienca kaj sporta centro.
NGC 1754
NGC 1754 (alia indiko — ESO 56-SC25) estas globa stelamaso en konstelacio Tablomonto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Groningen (municipo)
Groningen estas municipo en la nederlanda provinco Groningen, centrita ċirkaŭ la urbo Groningen. La municipo havis je la 1-a de januaro 2021 233 218 loĝantojn (fonto: CBS). Laŭ nombro da loĝantoj ĝi estas la sesa de Nederlando kaj la plej granda de norda Nederlando.
Tomoyasu Yoshida
Tomoyasu Yoshida (吉田 朋恭, n. ) estas japana futbalisto.
Groningen (municipo)
Je la 1-a de januaro 2019, la tiamaj municipoj Haren kaj Ten Boer fariĝis parto de la municipo Groningen.
La municipo Groningen havas 21 kernojn (el kiuj unu la urbo). La plej gravaj estas: Groningen (203 105 loĝantoj), Haren (17 895 loĝantoj), Ten Boer (4 665 loĝantoj) kaj Glimmen (1 330 loĝantoj). La tuta terareo estas 185 km².
Občina Medvode
Občina Medvode estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en Regiono Osrednjeslovenska. Ĝi estas unu el 25 municipoj en la regiono. Ĝia areo estas 77.6 km² kaj komence de 2014 tie loĝis 15 868 homoj. En la municipo troveblas 32 vilaĝoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Medvode.
Loko, priskribo
Občina Medvode situas en la centra parto de Slovenujo, ĉirkaŭ 12 km nordokcidente de Ljubljana. Ĝi kuŝas ĉefe inter la Polhovgrad-montoĉeno en la okcidento kaj la rivero Sava en la oriento. La okcidenta parto de la municipo estas monta, dum orienta estas preskaŭ ebena. La alteco de la areo estas proksimume 305 m (ĉe la Sava) ĝis preskaŭ 900 m ĉe la okcidenta rando.
Apudaj municipoj estas: Občina Šenčur en la nordo, Občina Vodice en la oriento, Urbo občina Ljubljana en la sudoriento, Občina Dobrova-Polhov Gradec en la sudo, Občina Škofja Loka en la okcidento kaj Urbo občina Kranj en la nordokcidento.
Komunumoj
La municipo konsistas el 32 vilaĝoj:
Belo, Brezovica pri Medvodah, Dol, Dragočajna, Golo Brdo, Goričane, Hraše, Ladja, Medvode, Moše, Osolnik, Preska, Rakovnik, Seničica, Setnica, Smlednik, Sora, Spodnja Senica, Spodnje Pirniče, Studenčice, Tehovec, Topol pri Medvodah, Trnovec, Valburga, Vaše, Verje, Vikrče, Zavrh pod Šmarno Goro, Zbilje, Zgornja Senica, Zgornje Pirniče, Žlebe.
Interesaĵoj
Zbiljsko lago — baraĵo kaj hidroelektra centralo
Collegiove
Collegiove estas komunumo de Italio.
István Verebes
István Verebes [iŝtvAn verebeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Verebes István estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, teatrestro, dramaturgo, prezentisto, komikisto. Lia patro estis Károly Verebes, lia dua edzino el la kvar estis Éva Héczey, lia filo estis Pater Sparrow. István Verebes naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
István Verebes frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1970. Lia ĉefinstruisto estis Zoltán Várkonyi. Inter 1971 kaj 1975 li apartenis al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), inter 1975-1978 al Nacia Teatro (Miskolc), inter 1978-1980 al Nacia Teatro (Szeged). En tiu periodo intertempe (1973-1974) li estis ankaŭ redaktoro de Hungara Televizio, baldaŭ li estis ankaŭ ĵurnalisto. En 1980 li akiris tutlandan konatecon pro roloj en Hungara Radio (li estis komikisto). Ekde 1981 li estis ankaŭ reĝisoro de Teatro Radnóti. Dum fino de la socialismo li estis prezentisto de la unua hungara privata televizio ĝis 2009. Inter 1993-1998 li estis teatrestro de Teatro de Nyíregyháza, poste de aliaj teatroj. Li ricevis 5 premiojn inter 1983-2000. Li edziĝis kvarfoje, resume li havas 3 gefilojn.
Katolika Grek-Melkita Eklezio
La Katolika Grek-Melkita eklezio (en Araba lingvo كنيسة الروم الملكيين الكاثوليك) estas aŭtonoma (sui juris) katolika eklezio laŭ la bizanca rito.
Ĝi havas ĉirkaŭ 1.200.000 anojn sub gvidado de la Patriarkejo de Antioĥio de la Melkitoj.
Harald la 5-a (Norvegio)
Lia Reĝa Moŝto Harald la 5-a (H.M. Kong Harald V, naskiĝis la ) estas la reĝo de Norvegio ekde 1991 post sia patro Olavo la 5-a. Li estis la unua norvega reĝo naskiĝinta en Norvegio dum 600 jaroj. Li havis tri jarojn kiam la germana armeo invadis Norvegion dum la dua mondmilito en la 9-a de aprilo 1940. Do la tuta norvega monarka familio, kun la tuta Stortinget (norvega parlamento) kaj la registaro, vojaĝis el Oslo. Harald vojaĝis al Svedio, kun siaj patrino Kronprincino Märtha kaj fratinoj Princino Ragnhild kaj Princino Astrid. Poste ili vojaĝis al Usono, kie la tuta monarka familio loĝas en Vaŝingtono dum la tuta mondmilito. Li revenis al Norvegio kun sia avo, la tiamtempa reĝo Haakon la 7-a, kaj la monarka familio en la 7-a de junio 1945.
Edzino kaj idoj
Lia edzino estas Ŝia Reĝina Moŝto reĝino Sonja. Ili havas du gefilojn kaj kvin genepojn:
Harald la 5-a havas la (nuntempe) 61-an lokon en la vico por heredi la britan tronon.
Rita Moreno
Rita MORENO (Humacao, Puertoriko, ) estas puertorika aktorino. En la muzikalo West Side Story ŝi ludis la rolon de Anita, la amikino de la gvidanto de la puertorika stratbando la Sharks (Ŝarkoj). Ŝi ludis la rolon kun multe da emocio kaj la kanto "Amerika" ricevis pro ŝi pli akran aspekton.
Ŝi ricevis pro la filmo la Akademian Premion por la plej bona subtena aktorino.
Ekde julio 1997 ĝis februaro 2003 ŝi ludis en 56 serieroj de HBO Oz kiel Sister Peter Marie Reimondo kie ŝi estis psikiatro por la prizonuloj.
Preĝejo Sankta Matiaso (Eischleben)
La evangelia Kirko Sankta Matiaso (germane: Dorfkirche St. Matthias) troviĝas en Eischleben, parto de la komunumo Amt Wachsenburg.
Antaŭa kapelo
En dokumento de la monakejo Fulda el la 796-a jaro menciitis unuafoje la nomo Eischleben. La benediktana abatejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo de Erfurto havis posedaĵojn en Eischleben. La benediktanoj estis stariginta kapelon sub la patroneco de Sankta Petro proksime de la enfluo de la rivero Wipfra en la riveron Gera. Tiu ĉi kirketo estis spirita centro ĝis la finkonstruo de la nova, pli granda kirko.
Preĝejo
La Sinjoroj de Kranichfeld venigis dokumenton al la monakeja kirko de Ichtershausen en 1317 kaj rezignis en 1326 pri la patronecrajtoj en Eischleben: el tio oni povas facile konkludi pri ekzisto de preĝejo en Eischleben.
La antaŭula konstruaĵo estis el ligno. Cirkaŭ la jaro 1448-a estiĝis alikonstruoj malfruromanikaj. La Tridekjara milito kaŭzis damaĝojn, kaj en 1642 la kirko tute detruitis fare de la batalantoj de Hatzfeld (Hatzfeldsches Kriegsvolk).
En 1744 estis granda alikonstruo kiu donis al la konstruaĵon ĝian nunan aspekton. Post aliaj alikonstruoj la suda vando terenfalis en 1864. Ene troviĝas en la mezo tri bildoj de Jesuo en rektangula kadro (18-a jarcento) kaj duetaĝaj galerioj ĉe tri flankoj. Oriente estas la ambonaltaro, okcidente la orgenfasado (18-a jarcento). La navo havas barelvolbon dufoje interrompitan. La teretaĝo sub la turo havas ebenan plafonon el ligno. En la iama ĥorejo (nuna uzo kiel sakristio) troviĝas murpentraĵoj el la 17-a jarcento kaj romparka niĉo ĉe la eosta vando.
Nur post la Turniĝo la komunumo solene nomitis por Sankta Matiaso, en la jaro 2000-a. En 2003 renovitis la sonorilaro. En 2008 komenciĝis ĝeneralaj restaŭradlaboroj kaj la tuto nove tegmentitis per ardezo. En 2012 la fundamentoj nove kontrolitis kiel ankaŭ la sonorilturo.
Literaturo
Georg Dehio: ''Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler. Thüringen'', Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3-422-03095-6, p. 243
Eksteraj ligiloj
Hejmpaĝo
Mirza Ahmad Ispahani
Mirza Ahmad Ispahani (1898–1986) estis hindia (poste pakistana kaj poste bangladeŝa) negocisto, industriisto kaj la patriarko de la familio Ispahani kun sidejo en Ĉitagongo. Li estis la fondinto de Orient Airways kaj la unua proparolanto de la aviadilkompanio Pakistan International Airlines (PIA). Li estis ankaŭ la proparolanto de la Grupo Ispahani.
Orient Airways, fondita de Mirza Ahmad Ispahani, faris la unuan komercan flugon inter Dako kaj Karaĉi la 6an de junio 1954. La aviadilkompanio poste evoluis al Pakistan International Airlines.
Migrobirdoj
Migrobirdoj estas la birdoj, kiuj dum diversaj sezonoj de la jaro vivas en diversaj regionoj. Ĉiujare sur la tero laŭ taksoj 50 miliardoj da migrobirdoj flugas grandajn distancojn inter la diversaj sezonaj hejmoj, inter ili proksimume 5 miliardoj inter Eŭropo (somero) kaj Afriko (vintro).
Distancoj
Krom la somere milde varma klimato en la pli nordoj partoj de la norda hemisfero de la tero (respektive la pli sudaj partoj en la suda hemisfero...) kaj la tiusezone tamen sufiĉa akvoprovizo, la tiam longaj tagoj en la someraj vivoregionoj donas sufiĉe da tempo por la serĉado de nutraĵo kaj la tiusezona kreskigo de la birdaj idoj.
Migrado kaj evoluo
Esplorteamo de la Universidad Complutense de Madrid malkovris, analizante informon devenan el birdoringado en du populacioj de najtingalo de centra Hispanio, ke laŭlonge de dudek jaroj, nome el 1995 ĝis 2014, la flugillongo proporcie al la korpogrando ege malpliiĝis iom post iom. Tio estis surprizo por la esploristoj en birdo kiu vintrumas trans Saharo, ĉar dispono de longaj kaj pintoformaj flugiloj estas trajto propra de longdistancaj migrobirdoj, same kiel granda ovodemetado. Estas hipotezo ke tiuj trajtoj estas kunaj ĉe migrobirdoj kaj modifo de unu el ili tuŝas aliajn; tiukadre eble tio rezultas el klimata ŝanĝo al pli mallongaj printempoj kaj pli seka vetero. Tial la najtingaloj demetas malpli da ovoj ol antaŭe, kio helpas la specion por pli tuja migrado, sed samtempe tio mallongigas iliajn flugilojn, kio absolute malhelpas ilin por la sama celo.
Leinach
Leinach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Würzburg kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Adolf Humborg
Adolf Humborg, laŭ hungarlingve kutima nomordo Humborg Adolf estis hungarlandana germana pentristo. Pri lia nacieco mankas informoj. Adolf Humborg naskiĝis la  en Oravicabánya (Hungara reĝlando, nuntempa Oraviţa en Rumanio), li mortis la  en Munkeno (Germanio).
Biografio
Adolf Humborg frekventis gimnaziojn en pluraj urboj, sed an aĝo 15 pro orfiĝo li estis komercisto en Temeŝvaro. Libertempe li desegnadis lerte, tial li estis sendita al Vieno kaj li studis en Akademio de Belartoj de Vieno inter 1867 kaj 1872. Li plulernis en simila akademio en Munkeno tri jarojn, kie lia ĉefinstruisto estis Sándor Wagner. En 1887 li studvojaĝis al Egipto, Palestino kaj Italio, poste li pentradis longe en Munkeno. En 1897 lia gorĝo malsaniĝis, tial li iris al suda Francio, kie li pentradis longajn jarojn. Liaj humuraj ilustraĵoj kelfoje aperis en hungaraj gazetoj. En 1913 li ricevis germanan ŝtatanecon. Humborg plej ofte ĉerpis la temojn pri la monaĥa vivo.
Danny Carvajal
Danny Carvajal (n. ) estas kostarika futbalisto. Li ekde 2017 membras en la kostarika nacia teamo de futbalo.
Bérbaltavár
Bérbaltavár estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Vasvár. La loknomo signifas: salajro-hakilo-fortikaĵo.
Esperanto-movado en Rio-de-Ĵanejro
La historio de Esperanto-movado en Rio de Janeiro intermiksiĝas kun la historio mem de la brazila movado ĉar ĝis 1960, Rio-de-Ĵanejro estis ĉefurbo de Brazilo.
Bérbaltavár
Geografio
Bérbaltavár situas for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero, havas nur trairan flankovojon inter Vasvár kaj Zala (rivero).
Esperanto-movado en Rio-de-Ĵanejro
La frua movado
La unua manifestiĝo pri Esperanto en Rio-de-Ĵanejrio okazis per la publikigo de artikolo en la prestiĝa ĵurnalo "O Paiz’’, la 12-an de aprilo 1898, de la verkisto Arthur Azevedo. Kvankam eldonita en Rio de Janeiro, ĝi cirkulis en la tuta lando. Pri la afero estas informoj detalaj en la libroj ‘’Esperanto Modelo’’ kaj ‘’Veterano?’’. En la 15-a de Aprilo 1898, Brazila Revuo aperigis vastan artikolon de S-ro Medeiros e Albuquerque pri la historio de projektitaj lingvoj kun laŭdaj informoj pri la lingvo Esperanto.
Bérbaltavár
Historio
Dum la historio estis 2 apudaj vilaĝoj Baltavár kaj Hegyhátkisbér, kiuj unuiĝis. La unua pli frue havis la nomon Mártonfalva.
La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinberokulto.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas la romkatolika preĝejo de Sankta Nikolao el 1745 (kie estas entombigita József Festetics) kaj malnova baroka loĝdomo.
Esperanto-movado en Rio-de-Ĵanejro
Frua 20-a jarcento
La komenco de la organizita esperanta movado en Rio de Janeiro estas la jaro 1906.
Loĝante en Niterói sed laborante en Rio-de-Janejro, la ĵurnalisto kaj profesoro Everardo Backheuser, hazarde duonvidis en vitrino de prestiĝa librejo gramatikon de Esperanto. Dotita de scivola spirito, li akiris ekzempleron de la gramatiko kaj en la traveturo per boato inter Rio de Janeiro kaj Niterói, li entuziasmiĝis pri la lingvo kaj la ideo. Li laboris en la redaktejo de la ĵurnalo O Paiz, kaj kelkajn tagojn poste, Backheuser konvinkis la direktoron de la ĵurnalo, Alcindo Guanabara, publikigi per tiu ĉiutaga ĵurnalo esperantan kurson. Kvankam novulo pri la afero, li prenis sur sin la respondecon pri la gvido de la kurso, sub pseŭdonimo Prof-ro H. X. La kurso komenciĝis en majo 1906.
En la sekva monato Backheuser proponis la fondiĝon de esperanta klubo por la disvastigo de la lingvo. Tiel naskiĝis je la 29-a de junio 1906 ĉe la sidejo de la ĵurnalo ‘’O Paiz’’ kun la partopreno de pli ol 100 personoj, Brazila Klubo Esperanto (Clube Brasileiro de Esperanto). Kvankam enhavante en la titolo la nomon Brazila, post la fondiĝo de Brazila Esperanto-Ligo, Brazila Klubo fariĝis nur loka asocio. Okaze de la elekto de la unua estraro de Brazila Esperanto-Ligo, la nelacigebla Everardo Backheuser fariĝis ĝia prezidanto. La ceteraj estraranoj estis: D-ro Nuno Baena (1-a vic-prezidanto), D-ro Nerval de Gouvêa (2-a vic-prezidanto), S-ro Lauriano das Trinas (Sekretario) kaj S-ro Honório Leal (Kasisto).
Tuj poste, komenciĝas serio da prelegoj por la disvastigo de la lingvo en malsimilaj lokoj de la urbo kaj eĉ en la najbara urbo Niterói, kie ĉe la lernejo Spencer oni inaŭguras je la 9-a de aŭgusto 1906 la unuan Esperanto-kurson sub la aŭspicio de Brazila Klubo. Atingis grandan sukceson la 3-a prelego igita de D-ro Nerval de Gouvêa ĉe la aŭlo de la Asocio de la Komercoficistoj, en Rio de Janeiro, antaŭ 300 personoj. Tamen la plej granda sukceso okazis dum prelego de la verkisto kaj federacia deputito Medeiros e Albuquerque, unu el la fondintoj de Brazila Beletra Akademio, en la sama loko, kaj kiu altiris la atenton de pli ol 800 personoj. La temo estis: "De Babelo ĝis Esperanto".
En la fino de 1906 sennombraj esperantaj kluboj funkciis en la urbo kaj en la najbararoj, sub la aŭspicioj de Brazila Klubo: en la Nacia Gimnazio (estonta Colégio Pedro Segundo) kaj en la Lernejo Spencer (D-ro Everardo Backheuser); en ‘’Pedagogium’’ (D-ro Nuno Baena); ‘’Colomy-Club’’ (D-ro Couto Fernandes); Asocio de la Komercoficistoj (S-ro Hernani Mendes); du kursoj en la Milita Lernejo (Daltro Santos); Lernejo Cayrú (Lauriano das Trinas); kurso en Niterói (Francisco Almeida Júnior); Liceu de Artes e Ofícios kaj Lernejo Alfredo Gomes (D-ro Leonel Fonseca).
Tiu intensa instrua aktiveco rezultis, ankoraŭ en 1906, en la fondiĝo de aliaj esperantaj grupoj krom ankaŭ la menciita Brazila Klubo, tio estas: Grupo Verda Stelo, Laboristara Grupo Esperantista kaj la Societo Brazila Esperantista, krom klubo en la najbara urbo Niterói aliĝinta al Brazila Klubo Esperanto (Niteroja Grupo).
La granda evento de la jaro 1907 estis la okazigo en Rio de Janeiro de la Unua Brazila Kongreso de Esperanto de la 12-a ĝis la 21-a de Julio, kiu kulminis kun la fondiĝo de Brazila Ligo Esperantista (poste, Brazila Esperanto-Ligo).
La movado en la 1910-aj jaroj
Esperanto ĝuis prestiĝon en la sociala medio de la urbo Rio de Janeiro. La esperantaj eventoj estis ĝenerale amplekse disvastigitaj per la ĉefaj ĵurnaloj (O Paiz, A Noite, Jornal do Brasil, Gazeta de Notícias, Revista Fon Fon kaj aliaj). Famaj verkistoj (Sylvio Romero, Coelho Neto, Afonso Celso, Olavo Bilac kaj aliaj) opiniis favore al la lingvo, krom Medeiros e Albuquerque, intelektulo kaj politikisto, kiu per sia ĉeesto briligis la plej signifajn esperantajn eventojn. Alia konstanta ĉeesto en tiuj eventoj estis de Everardo Backheuser.
En julio 1912 en la periodo de la 6-a ĝis la 8-a okazis en la urbo la 1-a Brazila Kunveno de UEA (Kongreseto) kun la partopreno de esperantistoj lokaj kaj de aliaj brazilaj Subŝtatoj
De la 11-a ĝis la 15-a de Decembro 1913 okazis en la urbo la 5-a Brazila Kongreso de Esperanto, organizita de Brazila Esperanto-Ligo.
Ankoraŭ en 1913, unu el la stratoj de la kvartalo Realengo ricevis la nomon Esperanto. Alia signifa fakto estas la inaŭguro de la strato Zamenhof la 21-an de Julio 1918, kies nomo daŭras ĝis hodiaŭ en la kvartalo Estácio.
La movado en la 1920-aj jaroj
Dum tiu jardeko entuziasme daŭras la propagando kaj instruo de la lingvo en Rio de Janeiro. Elstaras en tiu laboro la figuroj de Alberto Couto Fernandes, Carlos Domingues, Porto Carreiro Neto kaj, evidente, Everardo Backheuser.
En 1923 okazis en Rio de Janeiro la 7-a Brazila Kongreso de Esperanto, de la 19-a ĝis la 24-a de aprilo, kun la partopreno de pluraj aŭtoritatoj de la federacia registaro.
La movado en la 1930-aj jaroj
Dum la jardeko 1930-a pro gravaj politikaj internaj problemoj, kiel internaj militoj kaj kresko de faŝismo kaj naciismo la movado malvigliĝis. Tamen en 1936 okazis en Rio de Janeiro la 9-a Brazila Kongreso de Esperanto, kiu ricevis ampleksan apogon de la registaraj aŭtoritatoj, sed kun partopreno de malmultaj esperantistoj. Kortuŝita antaŭ la situacio, Ismael Gomes Braga, kune kun la prezidanto de la Ligo konstatis, ke la manko de libroj pri Esperanto en la librejoj estis unu el la kialoj de la ŝajna malintereso de la personoj pri la lingvo. Tiam la prezidantoj deambaŭ institucioj konsentis, ke Brazila Spirita Federacio de tiam komencus eldoni librojn pri Esperanto, kio rezultis en grava rolo pri la disvastigo de Esperanto en Brazilo.
La movado en la 1940-aj jaroj
Dum tiu epoko Brazila Klubo Esperanto daŭrigis siajn aktivecojn ĉe la sidejo de la Ligo, kie ĝi faris prelegojn kaj kursojn. En 1945, de la 14-a ĝis la 22-a de aprilo, okazis en Rio de Janeiro la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto, kun la partopreno de 592 personoj, estante 54 eksterlandanoj. Dum tiu jardeko Brazila Spirita Federacio igis regulajn Esperanto-kursojn. La samo okazis pri la Esperanto-klubo ĉe Kristana Asocio de Junuloj, unu el la plej aktivaj en la komenco de la movado.
La movado en la 1950-aj jaroj
La panoramo de la Esperanto-movado en Rio de Janeiro en la jardeko 1950 estis tre vigla kaj diversa.
Tiel Brazila Klubo Esperanto kiel Esperanta Asocio de Rio de Janeiro daŭrigis siajn normalajn aktivecojn de disvastigado kaj instruo de la lingvo. Kursoj estis igitaj ankaŭ ĉe Kristana Asocio de Junuloj kaj Brazila Spiritisma Asocio.
Inter la jaroj 1950 kaj 1954 okazis la unua kurso de Esperanto ĉe Spiritisma Domo “Grêmio de Propaganda Espírita Luz e Amor”, en la kvartalo Bangu. La instruisto estis José Cosenza.
En 1951, ekaperas pli unu esperanta asocio, Kultura Kooperativo de Esperantistoj, fondita la 14-an de julio sub la gvido de la paro Braz Cosenza kaj Cedilha Neto, kaj Ismael Gomes Braga, kun la ĉefa celo fariĝi esperanta eldonejo funkcianta komence en la sidejo de Esperanta Asocio de Rio de Janeiro. Poste ĝi akiras propran sidejon en la urbocentro, komencante siajn aktivecojn la 15-an de decembro 1956. Jam en la antaŭa jaro, la 17-an de decembro, la Kooperativo instalis en kvartalo São Cristóvão sian propran presejon.
Menciinda evento okazis en la urbo Rio de janeiro. Ĝi estis la 3-a Esperantista Eŭkaristia Mondkunveno okazita de la 17-a ĝis la 24-a de julio 1955 kun la partopreno de centoj da brazilaj esperantistoj kaj multaj eksterlandanoj. Elstaras en la organizo de tiu grava evento la figuro de la pastro Johano Baptista Cao.
La 15-a Brazila Kongreso de Esperanto okazis en Niterói, de la 14-a ĝis la 21-a de julio 1957 kaj du kunsidoj de tiu evento okazis en Rio-de-Janejro: la solena malfermo ĉe la Biblioteko de Palaco ‘’Itamarati’’ kaj la fermo ĉe la sidejo de Brazila Esperanto-Ligo, kie estis akceptitaj la kongresistoj.
En 1959, okaze de la memorigaj festoj de la centjaro de Doktoro Zamenhof, la lokaj esperantistoj memorigis per pluraj solenaĵoj, pri kiuj la gazetaro disvastigis tra la tuta lando.
La movado de 1960-aj jaroj ĝis 1980-aj jaroj
En kvartalo Campo Grande, ĉirkaŭ 1960, samideano Amarílio Carvalho instruis Esperanton kun apogo de Kultura Kooperativo de Esperantistoj.
Kiam okazis la puĉo de 1964 la agado de la Junularo malkreskis pro la persekutado de la politika polico, kiu opiniis la kontakton de la junularo kun socialismaj landoj kiel politika agado.
Kultura Kooperativo de Esperantistoj, pere de D-ro Braz Cosenza, ricevis kiel donacon, bienon en kvartalo Bangu. Tiu bieno estis nomata Bieno de la Floroj ĉar en ĝi estis kulturitaj floroj, kiuj estis venditaj en la urbo kaj eĉ eksportitaj. La esperantistoj celis, ke la bieno estus distra kaj kunvena centro. Ĝi multe utilis por tio, sed nuntempe estas preskaŭ forlasita.
Esperanto-Grupo Ismael Gomes Braga, en Bangu, estis fondita la 18-an de decembro 1982. Ĝi jam okazigis, ekde sia fondiĝo, dudek du sinsekvajn Spiritismajn Esperantistajn Semajnojn, kvankam ĝi estas neŭtrala laŭ religio. Esperanto-Grupo Lázaro Luiz Zamenhof, fondiĝis la 21-an de Junio 1984, en Bento Ribeiro; En 1985 la sidejo de Brazila Esperanto-Ligo estis translokita de Rio de Janeiro al Braziljo.
La movado en la 1990-aj jaroj
Esperanto-Grupo Padre Miguel estis fondita la 17-an de novembro 1990, en kvartalo Padre Miguel.
En la 21-a de aprilo 1991, en la spiritisma domo «Amor e Verdade», ĉe strato Felipe Cardoso, 922, kvartalo «Santa Cruz», cele unuigi kaj strukturigi la esperantistan movadon en okcidenta regiono de la urbo Rio de Janeiro, kunsidis Jorge das Neves, Marilena das Neves, Márcio Santos, Fernando F. Gomes, Paulo Andrade, Givanildo Ramos Costa, José Carlos Thomaz kaj Celso Pinheiro. Jorge das Neves estis en tiu tempo la ĉefdelegito de UEA, kaj estis speciale invitita paroli pri la temo «Estrutura do Movimento Esperantista» (Strukturo de la Esperanta Movado) pritraktante de UEA ĝis la naciaj esperantistaj asocioj. La dua kunveno okazis en majo 1991, ĉe strato Geanerine, en Campo Grande. Krom la partoprenantoj de la unua kunveno ankaŭ ĉeestis Dilermando de Castro, prezidanto de KKE kaj Luís Carlos Pita. Oni tuŝis la temon «Unificação» (Unuigo) pere de prelego de Jorge das Neves. Poste, oni difinis okazigon de la «Unua Kunfratiga Vespero» ĉe teatro «Faria Lima» (Vilaĝo Kennedy) en la 18-a de aŭgusto 1991 kaj la 4-a Esperanta Renkontiĝo de Okcidenta Regiono, en Bangu. La tria kunveno okazis en spiritisma domo Isaac Lima, en Junio 1991, kie ĝis nun okazas la kunvenoj de EKOR (Esperanta Kunfratiĝo de Okcidenta Regiono). En decembro 1991 okazis la unua balotado, kiam estis elektita prezidanto Celso Pinheiro. Ĉeestis la kunvenon: Valência M. Laudeauzier, Márcio Santos, Marilza O. Silva, Gilberto Santos Vasconcelos, João Carlos Blanc, Fernando Fernandes, Ricardo José Wiltgen, Givanildo Ramos Costa, Valter Koritzky Júnior kaj Celso Pinheiro.
Cele frate kunigi la samideanojn kaj organizi la movadon en la regiono, EKOR estis fondita per la lokaj grupoj en la 1-a de decembro 1991, EKOR provizore lokiĝis ĉe la strato Coronel Agostinho, malantaŭ la numero 126, en la kvartalo Campo Grande.
Esperanto-Grupo Lumo kaj Vero estis fondita la 3-an de septembro 1993, en Campo Grande; Esperanto-Grupo La Vojo, fondita la 14-an de aŭgusto 1996, en Sepetiba; Esperanto-Grupo Amikoj de la Espero, fondita la 6-an de aprilo 1999, en Realengo (ne aktiva nuntempe); Esperanto-Grupo Rideto, fondita la 3-an de Julio 1999, en Olaria; Esperanto-Grupo Verda Koreto, fondita la 16-an de Aprilo 2000, en Guaratiba kaj Esperanto-Grupo Francisco Valdomiro Lorenz estis fondita la 23-an de Septembro 2000, en Freguesia.