cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Korinfarkto
Priskribo
Klasikaj simptomoj de kriza korinfarkto inkluzivas la jenajn: brusta doloro (ofte radianta al la maldekstra brako), malprofunda spirado, naŭzo, vomado, palpitacioj, ŝvitado, anksio. Malsanuloj ofte sentas subite malsanaj. Virinoj ofte sentas simptomojn malsamajn disde tiuj de viroj. La plej oftaj simptomoj de korinfarkto en virinoj inkluzivas la jenajn: malprofunda spirado, malforteco, kaj laceco. Taksate unu triono da ĉiuj korinfarktoj estas "silentaj", sen doloro en la brusto aŭ aliaj simptomoj.
La facileco de la okazo de disritmoj, fundamente la ventrikla fibrilacio, estas la plej ofta okazigo de morto en la akuta infarkto de miokardio en la unuaj minutoj, pro kio estas nuntempa tendenco al instalo de eksteraj aŭtomataj kontraŭfibrilaciiloj (defibrilatoroj) en publikaj amashomaj lokoj.
La ĉefaj riskoj kiuj pretigas al infarkto estas la aterosklerozo aŭ alia kormalsano, antaŭaĵoj de brustangoro, de antaŭa infarkto aŭ de koraj misritmoj, same kiel la alta aĝo, ĉefe ĉe viroj pli aĝaj ol 40 jaroj kaj virinoj pli aĝaj ol 50 jaroj. Ankaŭ kelkaj modifeblaj kutimoj kiel fumado de tabako, troa konsumo de alkoholaĵoj, obezeco kaj altaj niveloj de streso kontribuas grave al pli granda risko sufero infarkton.
Akuta infarkto de miokardio estas medicina urĝo laŭ difino kaj oni devas serĉi tujan kuracatenton. La prokrastoj estas grava eraro kiu okazigas milojn de vivoj ĉiujare. La porviva prognozo de paciento kun akuta infarkto dependas de la etendo de tiu (tio estas, la kvanto de kormuskolo perdita kiel konsekvenco de la manko de sangofluo) kaj de la rapideco de la ricevita atento.
Ĝi estas la plej ofta kaŭzo, sed ne la ununura, de subita kormorto, pro la menciitaj disritmoj. La klinika kadro estas de korhaltigo. Tamen en plej parto de la okazoj restas elektra aktiveco en la koro, kies haltigo povas esti nuligita pere de tuja defibrilacio.
Akuta infarkto de miokardio kaj kora malsufiĉo
Akuta infarkto de miokardio kaj kora malsufiĉo ne estas sinonimaj terminoj. En la kora malsufiĉo estas misordo de la sanga pumpado, kio foje povas esti la rezulto de infarkto. Se la kora malsufiĉo okazas subite, en la etenda infarkto ĝi povas rezulti en akuta pulmedemo kun intensa dispneo aŭ spira malhelpo ĉe la paciento.
La traktado al paciento kiu montras klinikan kadron kiu eble estas infarkto devas esti prioritata, kaj tiu estas en la sistemoj de draŝklasigo kiel atento de maksimuma nivelo, nome en la medicina urĝa traktado, kiu inkludas oksigenoterapion, aspirinon kaj gliceriltrinitraton. La mildigo de la doloro estas atingita klasike pere de morfino. La mildigo de la doloro estas prioritata, ĉar la doloro pliigas la anksion kaj la aktivecon de la aŭtonoma nervosistemo, kio okazigas pliigon de la penlaboro kaj de la peto de oksigeno fare de la koro.
Epidemiologio
La akuta infarkto de miokardio estas la plej ofta apero de la iskemia kormalsanaro. La MOS ĉirkaŭkalkulis, ke en la jaro 2002 12,6 % de la mortoj je tutmonda nivelo estis okazigitaj per iskemia kormalsano, kiu estas la ĉefa kaŭzo de morto en disvolvigitaj landoj kaj la tria kaŭzo de morto en disvolviĝantaj landoj, duarange nur post la Aidoso kaj neakutaj spirinfektoj.
En Barato, la kromalsano estas la ĉefa kaŭzo de morto. En tiu lando, unu triono de la mortoj dum la jsro 2007 estis okazigitaj de kardiovaskula malsano, kio bedaŭrinde pliiĝis el unu miliono en 1990 kajy 1,6 milionoj en 2000; ĝis du milionoj en 2010.
Aš
Aš (legu aŝ, Asch) estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en okcidenta Bohemio, en la plej okcidenta parto de la regiono Karlovy Vary, en distrikto Cheb. Vivas ĉi tie. En latinaj kaj germanaj tekstoj Aš estas indikata kiel Asch kaj Aska.
Historio
La regiono de Aš – la plej okcidenta terlango de Ĉeĥio – estis dum multaj jardekoj aparta mikroregiono. Kolonigita ĝi estis nur en kulmina mezepoko. La unua dokumento kun indiko de la nomo, per kiu Heinrich el Plauen transdonis preĝejon en Aš sub administradon de Ordeno de germanaj kavaliroj, devenas el la jaro 1270. La regiono de Aš fariĝis konsisto de bohemaj landoj en la jaro 1322, kiam Ludoviko de Bavario enlombardigis regionon de Eger (nuntempe ĉeĥe Cheb) al reĝo Johano de Luksemburgio. Bazo de aŭtonomia evoluo de la regiono de Aš poste fariĝis feŭda letero de la reĝo Jan al Albrecht el Neuberg el 1331, per kiu li transdonis al Neubergidoj la tutan regionon kiel rektan feŭdon, liberigitan de ĉiuj pagoj kaj impostoj. Fine de la 14-a jarcento familio de Neuberganoj forlasis la regionon de Aš, kaj komence de la 15-a jarcento transprenis administradon de la regiono familio Zedtwitzidoj, al kiuj reĝo Zigmundo la 1-a konfirmis en 1422 ĉiujn antaŭajn liberigojn kaj privilegiojn. La regiono de Aš restis unusola bohemia teritorio, kiun eklezie ne tuŝis la batalo sur Blanka Monto (1620) kaj ĝi restis evangelia. Ĝi perdis sian aŭtonomion nur post longaj bataloj dum regado de imperiestrino Maria Teresia fine de la 18-a jarcento. En la 2-a duono de la 19-a jarcento ĉi tie okazis abrupta evoluo de teksindustrio. Komune kun ĝi okazas rapida plialtiĝo de nombro de loĝantoj kaj kiel loko kun pli ol 10 000 loĝantoj Aš estis en la jaro 1872 avancigita je urbo de Aŭstrio-Hungario. Aš restis la urbo de teksaĵo ĝis la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento.
En 1918 soldata soveto havis la povon; ĝi kontraŭstaris la postulon de la germanaj separatistoj el Eger aliĝi al Bavario. Sub la nova ĉeĥoslovakia registaro baldaŭ komenciĝis la premo kontraŭ la germana malplimulto. En majo 1938 la sudet-germana partio gajnis la plimulton. La ĉeĥaj loĝantoj forlasis la urbon. Je 21-a de septembro 1938 la regiono de Asch estis okupita de sudet-germana volontula korpuso. Post la Munkena Interkonsento de 1938 Asch apartenis al la Germana Regno. En 1939 la urbo havis ĉ. 23.000 loĝantoj. La 20-an de aprilo 1945 la Usona armeo okupis ĝin. Pro la Beneš-dekretoj kaj la perforta elpelo de la germanoj en 1946 la nombro de loĝantoj preskaŭ duoniĝis. Laborejoj kaj fabrikoj devis esti fermitaj En la 1950-aj jaroj la loĝantaro daŭre malpliiĝis pro la maloportuna apudlima situo kaj pliaj produktejoj estis fermitaj.
En la jaro 1990 estis ree malfermita la unua limpasejo ĝis Germanio direkte al Selb, en pluaj jaroj poste limpasejoj por piedirantoj direkte al Bad Elster kaj Bad Brambach.
Gustaw Holoubek
Gustaw Teofil HOLOUBEK [GUStaf hoLOŬbek] (naskiĝis la en Krakovo, mortis la  en Varsovio) estis pola teatra kaj filma aktoro, reĝisoro kaj pedagogo, deputito de la Sejmo de Pola Popola Respubliko kaj senatano.
Vivo
Li estis filo de ĉeĥo setlinta en Pollando post la 1-a mondmilito kaj edziĝinta kun polino de Krakovo. En 1939 Gustaw Holoubek volontule iĝis soldato kaj servis en la 2-a mondmilito. Malliberigita de germanoj restis en militkaptejoj en Magdeburg kaj Toruń. Estis liberigita en 1940. Dum la mallibereco li malsaniĝis je ftizo kaj pro ĝi suferis dum multaj jaroj. Ĝis 1945 Holoubek laboris en krakova gasfabriko.
Post la milito li finstudis en 1947 en Ŝtata Dramlernejo en Krakovo. Inter 1949 kaj 1956 li estis arta ĉefo, reĝisoro kaj aktoro de la Silezia Teatro en Katowice.
Li instruis en la Teatra Akademio en Varsovio kaj dum multaj jaroj estis direktoro de la Dramteatro en Varsovio. En 1983 pro konflikto kun tiutempaj aŭtoritatoj Holoubek estis maldungita.
Lia filma debuto estis rolo de Feliks Dzerĵinskij en la filmo Żołnierz zwycięstwa ("Venka soldato", 1953). Li ludis en pli ol 50 filmoj, interalie en popularaj Rękopis znaleziony w Saragossie ("Manuskripto trovita en Saragossa"), Sanatorium pod klepsydrą ("Sanatorio ĉe klepsidro") kaj ''Prawo i pięść" ("Juro kaj pugno").
En 1976 kaj 1980 li iĝis deputito de la Sejmo. En 1982 li rezignis de tiu funkcio pro komenciĝo de la eksterordinara, milita stato (administracio estis subordigita al la armeo). Inter 1989 kaj 1991 li estis senatano de jam demokrata ŝtato. En la jaroj 1992 kaj 1993 li laboris en la Konsilantaro pri Kulturo ĉe la prezidento Lech Wałęsa.
Ekde 1994 estis membro de Pola Akademio pri Scioj. Dufoje honorigita per la Kavalira Kruco de Ordeno de Pollanda Renaskiĝo.
NGC 5147
NGC 5147 (aliaj indikoj — UGC 8443, MCG 0-34-33, ZWG 16.69, IRAS13237+0221, PGC 47027) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Siebenbach
Siebenbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mayen-Koblenz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
NGC 5147
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
József Kolcsár
KOLCSÁR József [kolĉa:r] estas rumania hungara aktoro naskita en Periş en majo 1980.
Kresido (luno)
Kresido estas interna satelito de Urano.
Nomo
Kresido (angle, Cressida) estas la ĉefa rolulino de la ŝekspira teatraĵo Trojlo kaj Kresida, ĉar tradicio volas, ke la uranaj lunoj ricevu nomojn de roluloj de verkoj de William Shakespeare aŭ de Alexander Pope.
Ecoj
Kiel tiu de Kordelio, ĝia orbito, pli malalta ol la sinkrona orbito estas nestabila pro la tajda forto. Eblas, ke Kresido kolizius Dezdemonon en la venontaj 100 milionoj da jaroj.
Ĝiaj koloraj ecoj kaj ĝiaj orbitaj parametroj proksimigas Kresidon de ok aliaj lunoj, kiujn oni grupigas en la porcia grupo.
Haluzice (distrikto Zlín)
Haluzice estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Zlín, en Regiono Zlín. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1261.
Tiempo después
Tiempo después estas hispana filmo por televido de 2018 reĝisorita de José Luis Cuerda, bazita sur samnoma romano de la reĝisoro mem. La filmo formas la tetralogion komponitan de Amanece, que no es poco (1988), Así en el cielo como en la tierra (1985) kaj Total (1983), kion kinfakuloj nomas ofte "rura superrealismo".
Intrigo
Jaro 9177 (mil jarojn antaŭe aŭ malantaŭe), en postapokalipsa estonteco. La tuta mondo reduktiĝis al nur unu konstruaĵo kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj. En la konstruaĵo loĝas la elito, dum en la ĉirkaŭaĵoj svarmas miloj da senlaboruloj kaj marĝenuloj, kiuj ribeliĝas. Estas reĝo (kiel tiuj de hispana kartoludo) kaj ribelulo volas vendi oranĝosukon.
164 Eva
164 Eva estas granda, malhela asteroido de la asteroida zono, kun discentra kaj klinita orbito.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita, la elde la observatorio de Parizo (Francio) far'de la francaj astronomoj kaj fratoj Paul kaj Prosper Henry, kiuj dispartigis ĉiu malkovron jen al unu jen al la alia. La malkovro de 164 Eva estas atribuita al Paul-Pierre Henry.
Ólafur Jóhannesson
Ólafur Jóhannesson (Ólafur Davíðs Jóhannesson) (naskiĝis la, mortis la ) estis islanda profesoro pri juro, politikisto kaj dufoja ĉefministro. Li estis partiestro de la Progrespartio 1968-1979. Li estis parlamentano 1959-1984.
Vista Hermosa
Vista Hermosa estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Vista Hermosa de Negrete. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 105.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17412 loĝantojn. El tiuj estas 8400 viroj kaj 9012 virinoj. La komunumo havas surfacon de 200.46 kvadratkilometroj.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 15639 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 18 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.12 % de la loĝantoj.
Entute 11 717 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 10 108 estis alfabetoj kaj 1 605 analfabetoj. Tio signifas ke 13.70 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16105a.htm
32090 Craigworley
Nomo
Ĝia nomo honoras Craig Worley, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2015 pro sia projekto pri energio. Li estis lernanto ĉe la Luella High School de Locust Grove (Georgio, Usono).
7305 Ossakajusto
7305 Ossakajusto estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.
11462 Hsingwenlin
11462 Hsingwenlin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Hungar-serba respubliko Baranya-Baja
La  ( Baranya-bajai Szerb-Magyar Köztársaság ; Српско-мађарска република Барања-Баја / Srpsko-mađarska republika Baranja-Baja) estas la nomo de la marioneta ŝtato establita inter la Hungara reĝlando kaj la Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj dum 14-a kaj 20-a de aŭgusto 1921. Ĝi enhavis la regionon de Baranya kaj la nordan parton de la regiono Baĉka.
La prezidanto estis Péter Dobrovits.
Emilie de Ravin
Emilie de Ravin (* 27-an de decembro 1981 en Mount Eliza, Victoria, Aŭstralio) estas aŭstrala aktorino, kiu estas konata pro ŝiaj ludoj en diversaj televidaj serioj.
Biografio
Ekde ŝia naŭa vivjaro, Ravin akceptis instruon de baleto. En aĝo de 15 jaroj, ŝin akceptis renoma baleta instituto en Aŭstralio. Ŝi partoprenis en diversaj spektakloj de Australian Ballet Company, sed ankaŭ de festivalo Danceworld 301.
Ŝi geedziĝis en 2006 kun aktoro Josh Janowicz.
Jim Meskimen
James Ross "Jim" MESKIMEN (naskiĝis la en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estas usona komikisto kaj aktoro.
18113 Bibring
18113 Bibring estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astrofiziko Jean-Pierre Bibring de la Universitato Parizo Sudo. Li helpis disvolvi la francan planedosciencan komunnumon kaj partoprenis al multenombraj kosmosondilaj misioj, inklude Mars Reconnaissance Orbiter, Mars Express kaj Rosetta.
Vasil Bykaŭ
Vasil Bykaŭ (Васі́ль Уладзі́міравіч Бы́каў; 19-a de junio 1924 – 22-a de junio 2003) estis eminenta belorusa verkisto kaj socia aganto.
Vivo
Li naskiĝis la en Vicebska regiono de Belorusujo (Belorusio). Post la Dua mondmilito li laboris por la hrodna gazeto "Hrodna praŭda" (La vero de Hrodno) kiel stil-redaktisto kaj konsultisto. En 1972–1978 li estis sekretario de la Grodna filio de Belorusa Verkista Asocio.
De 1978 li loĝis en Minsko. Kelkfoje li estis elektita deputito de belorusa parlamento. En la jaro 1980 li ricevis la honoran titolon "popola verkisto de Belorusujo". Meze de la 1990-aj jaroj pro kontraŭstaro al la reĝimo de Aleksandro Lukaŝenko li estis fikritikata kaj pro personaj atakoj kaj devigita elmigri. Li loĝis en Finnlando, Germanio kaj Ĉeĥio. Kiel kontraŭanto de la mallibereco li kritikis la okupacion de Ĉeĥoslovakio en la jaro 1968 kaj la militon en Afganujo en la jaro 1980. Inter 1989 kaj 1993 li el eksterlando per aktiva membreco subtenis la sendependisman kaj demokratiigan movadon Belorusa Popola Fronto. Al sia patrujo li revenis kelkajn monatojn antaŭ sia morto, okazinta la.
En siaj literaturaj verkoj li priskribis precipe la eventojn de la Dua mondmilito, priskribas homojn kaj montras ilin en stato de malfacila morala elekto.
Ekzistas dek kinofilmoj kreitaj laŭ liaj libroj, i.a. "Tria misilo" kaj "Obelisko", reĝisoritaj de Riĉard Viktorov.
Jongin
Jongin (origine 용인시, 龍仁市) estas metropolo kaj universitata urbo en Sud-Koreio.
Historio
La unua mencio okazis en 475, sed Jongin urbiĝis nur en 1996. Nur tiutempe ĝi evoluis tre subite.
Trafiko
Jongin havas bonajn vojajn kaj fervojajn kontaktojn.
Skorbuto
Skorbuto estas malsano karakterizita per muskola malfortiĝo, sangado de gingivoj aŭ hemaragioj de la haŭto kaj kaŭzata de manko de freŝa nutraĵo enhavanta vitaminon C. Hodiaŭ ĝi aperas inter mizeraj cirkonstancoj (milito, malsato) post kelkmonata sen-C-vitamina nutrado.
Antaŭ la uzo de citronaj likvaĵoj, c-vitaminaj tablojdoj oni manĝis vintre C-vitaminriĉan saŭrkraŭton en la plej nordaj landoj de Eŭropo.
James Lind disvolvigis la teorion ke fruktoj de citrusoj kuracas skorbuton.
Komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence
Jen listo de la 200 komunumoj de la franca departemento Alpes-de-Haute-Provence.
Brovortalo
La Brovortalo aŭ Brova ĉaĉalako (Ortalis superciliaris) estas specio de birdoj de la familio Kracedoj parenca de la aŭstralaziaj nestamasuloj.
Ĝi troviĝantas nur en areo de nordorienta Brazilo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, kaj humidaj arbaroj kaj arbustaroj de malaltaj teroj. La specio estas minacata pro habitatoperdo.
NGC 5148
NGC 5148 (aliaj indikoj — MCG 1-34-21, ZWG 44.86, PGC 47060) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
D. B. Cooper
D. B. COOPER (ankaŭ konata kiel Dan COOPER) estis la pseŭdonimo de aerpirato, kiu la 24-an de novembro 1971 ricevis elaĉetmonon de 200 000 dolaroj kaj sekve saltis paraŝute el la malantaŭa holdo de Boeing 727, dum la aeroplano estis fluganta super la nordpacifika marbordo de Usono, verŝajne super Woodland en Vaŝingtonio. Spite al la arestado kaj pridemandado de centoj da suspektuloj dum multaj jaroj, troveblis neniu konvinka pruvo pri la identeco aŭ situo de Cooper. La agentejo FBI emas kredi, ke li simple mortis pro la salto. Ekzistas tamen pluraj aliaj teorioj pri tio, kio okazis al Cooper post lia fama salto.
La spektindeco de lia fuĝo kaj la necerteco pri lia destino scivoligis homojn ĝis hodiaŭ. La Cooper-afero (kodnomita "Norjak" de FBI) restas nesolvita mistero. Kvankam la enketo famiĝis pro sia longdaŭra manko de spuraro, oni finfine retrovis kelkajn gravajn indicojn. Fine de 1978, nur kelkajn kilometrojn norde de la verŝajna surteriĝa areo de Cooper, oni malkovris afiŝon, kiu entenis instrukciojn por mallevi la malantaŭan aerkluzon de la aviadilo : ĝi devenis de la malantaŭa ŝtuparo de la piratita 727. En februaro 1980, la okjara Brian Ingram malkovris grandan kvanton da putriĝantaj 20-dolaraj biletoj, entute 5 800 $, ĉe la bordoj de la rivero Kolumbio.
En oktobro 2007 anoncis FBI, ke ĝi sukcese akiris fragmentan DNA-identecon de Cooper danke al analizo de la kravato, kiun li lasis en la aviadilo. La 31-an de decembro 2007, FBI decidis revigligi la kazon, per la interreta publikigo de antaŭe neeldonitaj analizoj, skizoj kaj faktoj pri Cooper, tiel esperante refreŝigi la memoron de iu vidinto. Okaze de gazetkonferenco reasertis FBI, ke Cooper plej verŝajne mortis pro la salto, sed ke la agentejo malgraŭe deziris determini lian identecon. En marto 2008 cetere anoncis FBI, ke alia ebla indico estis prienketata, post la elterigo de ŝirita, tordita paraŝuto proksime al la urbeto Amboy. La agentejo tamen konkludis la 1-an de aprilo 2008, ke tiu ne estis la paraŝuto de Cooper, kiu estis farita el nilono, dum la malkovrita teksaĵo estis silko kaj datiĝis de la 1940-aj jaroj.
"Vi estas kaperataj."
Merkrede la 24-an de novembro 1971, do unu tagon antaŭ la festo Danktago en Usono, homo vojaĝanta sub la nomo "Dan Cooper" enveturiliĝis en Boeing 727-100 de la flugkompanio Northwest Orient (poste: Northwest Airlines), registrita de la Federala Aviada Administracio kiel "N467US". La Flugo 305 devis ekiri el la Internacia Flughaveno Portlando (<tt>PDX</tt>) en Portlando (Oregono), kaj surteriĝi en Seatlon (Vaŝingtonio). Cooper estis priskribita de vidintoj kiel viro en la proksimuma aĝo de kvardek kvin jaroj, granda je inter 1,78 kaj 1,83 metroj. Li surhavis nigran pluvmantelon, ledŝuojn, malhelan veston, diligente gladitan blankan kolumĉemizon, nigran kravaton, nigrajn sunokulvitrojn kaj perlamotan kravatpinglon. Cooper sidiĝis en la malantaŭan parton de la aviadilo, sur la seĝon 18C. Post kiam la Boeing 727 deteriĝis el Portlando, li pasigis koverton al juna aerstevardino nomita Florence Schaffner, kiu estis sidanta ĉe la malantaŭa aviadilpordo, tuj malantaŭe kaj maldekstre de la seĝo de Cooper. Ŝi unue kredis, ke li volis doni al ŝi sian telefonnnumeron, kaj ŝi tial ŝovis la paperon en sian poŝon sen malfermi ĝin. Cooper kliniĝis pli proksimen, kaj diris : "Fraŭlino, vi preferinde legu tiun noton. Mi havas bombon.". En la koverto estis noto, sur kiu legeblis : "Mi havas bombon en mia valizo. Mi uzos ĝin se necese. Mi volas, ke vi sidiĝu apud mi. Vi estas kaperataj.".
La noto plie postulis elaĉetmonon de 200 000$ el nemarkitaj 20-dolaraj biletoj kaj du paraŝut-aparatojn (du ĉefaj dorsparaŝutoj kaj du porkrizaj brustparaŝutoj). En la noto estis instrukcioj, ke la petitaj aĵoj estu provizotaj ĉe la aviadilon, kiam ĝi surteriĝos en la flughavenon Seattle-Tacoma (<tt>SEA</tt>). Se la petoj ne estis plenumitaj, li eksplodigus la aviadilon. Kiam la aerstevardino informis la pilotaron pri Cooper kaj la noto, la piloto William Scott kontaktis la regturon de la flughaveno, kiu mem kontaktis la policon kaj la FBI-oficejon de la urbo. FBI tuj informis pri la piratado la prezidanton de flugkompanio Northwest Orient, Donald Nyrop, kiu konsilis al Scott kunlabori kun la pirato. La piloto petis, ke Schaffner revenu kaj sidiĝu ĉe Cooper por kontroli, ke la bombo ja ekzistis. Cooper akceptis nedaŭre malfermi sian valizon, sufiĉe longe por montri ruĝajn cilindrojn, grandan baterion kaj dratojn, tiel konvinkante ŝin pri la aŭtenteco de la bombo. Cooper postulis, ke ŝi diru al la piloto, ke li ne surteriĝu antaŭ ol la petitaj mono kaj paraŝutoj pretos en Seattle-Tacoma. Schaffner revenis al la pilotkupeo por transdoni la instrukciojn de Cooper.
Pasaĝera libero kontraŭ mono
Konforme al la kondiĉoj de Cooper, la aviadilo komencis rondiron super Puĝeta Fjordo, dum polico provis kolekti la 200 000 dolarojn kaj kvar paraŝutojn postulitajn de la pirato. La FBI-agentoj obeis al la peto de Cooper pri nemarkitaj monbiletoj, sed decidis doni monbiletojn presitajn en 1969 de la Federacia Rezervbanko de San Francisco, pro tio ke iliaj serio-numeroj ĉiuj komenciĝis per la litero "L". La policistoj cetere fotografis ĉiun el la dek mil monbiletoj, cele al la konservado per mikrofilmo de ĉiuj serio-numeroj. Oni unue intencis akiri militistajn paraŝutojn el la aerbazo McChord, sed Cooper sekve diris, ke li preferis civilajn paraŝutojn pro tio, ke ili havis mane manovreblajn ŝnurojn. La polico de Seattle finfine trovis tiajn paraŝutojn en loka paraŝutakademio. Dume, Cooper sidadis en la aviadilo, trinkante koktelon el burbonviskio kaj sodakvo. Tina Mucklow estis la aerstevardino, kiu plej longe restis ĉe la pirato : ŝi rimarkigis, ke Cooper "ŝajnis sufiĉe afabla" kaj estis tiel taktoplena, ke li petis manĝojn por la aviadilanaro kiam ili surteriĝis en Seattle. La FBI-enketistoj tute kontraŭe asertis, ke la pirato kondutis "obscene" kaj uzadis "krudajn vortojn". Je 17:24, la flughavena regturo radiomesaĝis al la piloto William Scott, ke la kondiĉoj de Cooper estis nun plenumitaj. La pirato tiam permesis al la piloto surteriĝi en la originan celon de la flugado, tio estas la Internacia Flughaveno Seattle-Tacoma proksime al Seattle (Vaŝingtonio), kie la aviadilo alvenis je 17:39. Cooper tiam ordonis al Scott, ke li konduku la aviadilon ĝis izolita parto de la flughaveno kaj cetere mallumigu la kajuton, pro timo de policaj majstropafistoj. Li sekve petis al la regturo, ke oni sendu al la aviadilo ununuran, neakompanitan personon por transdoni la monon kaj paraŝutojn. La elektita persono, kiu estis dungito de Northwest Orient Airlines, alproksimiĝis al la aviadilo kaj donis ĉion al la aerstevardino Mucklow per la flankŝtuparo. Kelkajn minutojn poste, Cooper liberigis ĉiujn 36 pasaĝerojn, sed ankaŭ la aerstevardinon Schaffner, per la sama ŝtuparo. La nuraj ostaĝoj, kiuj devis resti en la aviadilo, estis la piloto Scott, la aerstevardino Mucklow, la Unua Oficiro Bob Rataczak kaj la fluginĝeniero H. E. Anderson.
Denove ĉielen
Post replenigo, post atentema ekzameno de la elaĉetmono kaj paraŝutoj kaj post traktado pri la celo de la aviadilo, Cooper ordonis, ke la piloto reflugigu la aviadilon ĉielen je 19:40. La pirato petis, ke oni flugu direkte al Meksikurbo, je sufiĉe malalta rapideco de 320 km/h kaj je altitudo de aŭ sub 3 000 m (kvankam normala flugaltitudo por tia aeroplano estas inter 7 600 kaj 11 000 m). Li cetere ordonis, ke la alteriĝaj radoj restu mallevitaj, kaj ke la aleronoj kliniĝu je 15 gradoj. La Unua Oficiro Rataczak tamen klarigis al Cooper, ke la Boeing 727 kapablus flugi nur 1 600 km laŭ la rapideco kaj altitudo, kiujn la pirato specifis. Cooper kaj la aviadilanaro diskutis pri aliaj eblaj celoj kaj finfine interkonsentis flugi ĝis Reno (Nevado), kie ili denove replenigus la aviadilon. Ili krome decidis flugi laŭlonge de la federacia flugkoridoro "Victor 23", kiu pasis okcidente de la Kaskada Montaro. Cooper sekve diris al Scott, ke li lasu la kajuton sen plia aerpremo : senprema kajuto je altitudo de 10 000 m malgrandigis la riskon de subita aera elpuŝo, kaze ke Cooper decidus malfermi la prempordon de la aviadilo kaj fuĝi per paraŝuto.
Tuj post la elteriĝo petis Cooper al Mucklow, kiu ĝis tiam estis sidanta apud li, ke ŝi revenu al la kajuto kaj restu tie. Antaŭ ol ŝi trapasis la kurtenon, kiu apartigis unuaklasajn kaj duaklasajn seĝojn, ŝi vidis, ke Cooper ligis ion al sia brusto, ŝiadire eble ŝnuron. Iom poste en la kajuto, la aviadilanaro rimarkis lumeton sur la panelo, tiel komprenante ke Cooper provis malfermi pordon. La piloto Scott demandis al Cooper per la interna radio, ĉu li povis fari ion ajn por la pirato, sed Cooper simple respondis "Ne!".
Preskaŭ du horojn kaj duonan post la deteriĝo el Seattle-Tacoma, je proksimume 22:15, la Boeing 727 sendanĝere surteriĝis en Reno, trenante sian aerŝtuparon sur la vojo. La flughaveno kaj surteriĝa vojo estis ĉirkaŭitaj de FBI-agentoj kaj de la loka polico. Per diskuto kun la kapitano Scott evidentiĝis, ke Cooper estis for. La FBI-agentoj zorgeme serĉfosis indicojn ene de la aviadilo. Ili ja retrovis kelkajn fingrospurojn (eble tiuj de Cooper aŭ eble ne), kravaton, perlamotan kravatpinglon, kaj du el la paraŝutoj. Oni retrovis nek Cooper, nek lian valizon, la elaĉetmonon aŭ la du lastajn paraŝutojn. La personoj, kiujn Cooper renkontis en la aviadilo aŭ en la flughaveno estis pridemanditaj por krei komunan, skizan portreton. La pridemanditaj personoj ĉiuj donis preskaŭ similajn priskribojn de Cooper, surbaze de kiuj FBI kreis la portreton uzatan ekde tiam por oficialaj afiŝoj. Ĝis hodiaŭ FBI plu asertas, ke tiu skizo fidele bildigas Cooper pro tio, ke multaj personoj pridemanditaj samtempe en pluraj lokoj ĉiuj priskribis lin simile.
Malaperinta sen spuro
Spite al aer- kaj grundserĉoj de la supozita surteriĝa areo de la pirato fine de 1971 kaj komence de 1972, oni ne retrovis spuron de Cooper aŭ de ties paraŝuto. Al la unuaj serĉadoj partoprenis grupetoj da FBI-agentoj, asistataj de lokaj policistoj el la kantonoj Clark kaj Cowlitz, per helikopteroj aŭ piedire. Aliaj kondukis patrolŝipon tra la lagoj Merwin kaj Yale. Estis tre malfacile determini precizan surteriĝan lokon pro tio, ke la rapideco de la aviadilo (91 metroj en sekundo), sed ankaŭ la ŝanĝiĝantaj ventoj kaj altitudo kaŭzas grandegajn diferencojn pri la koncernata areo. El tio tamen konkludis FBI, ke Cooper simple ne povis ekzakte scii, kie li surteriĝos : li do verŝajne ne havis komplicon por helpi lin post la surteriĝo. Pluraj monatoj pasis sen interesa indico el ie ajn, kaj la alveno de printempa degelo instigis FBI al pli detalema serĉfosado de la grundo : la serĉado estis plenumita de 400 usonaj soldatoj el la proksima bazo Fort Lewis. Teamoj da agentoj kaj soldatoj serĉadis la areon, laŭvorte unu metron post la alia, dum 18 tagoj en marto kaj denove dum 18 tagoj en aprilo 1972. Malgraŭ sessemajna serĉado de la supozata surteriĝa areo (unu el la plej gravaj homĉasado en la historio de nordokcidenta Usono), oni retrovis neniun indicon pri la aerpirato. Sekve oni ankoraŭ fervore debatas, ĉu Cooper postvivis la salton aŭ ne, kaj ĉu li sekve fuĝis piedire. Iom post la piratado, FBI pridemandadis kaj sekve liberigis viron el Portlando nomitan D. B. Cooper, sed li neniam estis konsiderata kiel kredebla suspektulo. Pro miskompreno kun usonaj amaskomunikiloj, la literoj "D. B." estis tamen firme asociitaj al la pirato, tiel ke la esprimo "D. B. Cooper" postvivis ĝis hodiaŭ.
Dume, FBI ankaŭ klopodis por retrovi la elaĉetitajn dek mil 20-dolarajn biletojn, ĉefe per la atentigo de bankoj, firmaoj kaj ŝpar- aŭ pruntagentejoj pri iliaj serio-numeroj. Policaj agentejoj tra la tuta mondo, inkluzive de Scotland Yard, cetere ricevis informojn pri Cooper kaj la serio-numeroj. Dum la monatoj post la piratado, Northwest Airlines proponis rekompencon de 25 000 $, tio estas 15 % el la elaĉetmono, por ĉiu kredebla informanto pri la afero. La flugkompanio finfine nuligis sian proponon pro tio, ke neniu plia pruvo aperis spite al la rekompenco. En novembro 1973, la gazeto The Oregon Journal, kies sidejo situas en Portlando, publikigis kun permeso de FBI kaj por la unua fojo la liston de la biletaj serio-numeroj, kaj ofertis 1 000 $ al la unua persono, kiu retrovus eĉ nur unu el la 20-dolaraj biletoj. Poste, la gazeto Seattle Post-Intelligencer same proponis rekompencon de 5 000 $ por unu el la biletoj.
Malgraŭ videbla intereso de la publiko tra Usono por la afero, kaj malgraŭ kelkaj biletoj kun preskaŭ kongruaj numeroj, la gazetoj neniam ricevis atentigon pri la ekzaktaj serio-numeroj. Dum la jardeko antaŭ la piratado fare de Cooper, lokaj policoj kaj FBI solvis almenaŭ du gravajn aferojn — bankoŝtelon kaj monan eltrudon — en nordokcidenta Usono per la postsekvado de biletaj serio-numeroj. Sed ambaŭ kazoj estis solvitaj post kelkaj semajnoj pro tio, ke la krimulo ekis elspezi la ŝtelitan monon nur kelkajn tagojn post la krimo kaj en la sama regiono : tiaj cirkonstancoj ne kongruas kun la Cooper-afero.
Fine de 1978, ĉasisto trovis ŝildon, kiu entenis instrukciojn por mallevi la malantaŭan aerkluzon de Boeing 727, nur kelkajn flugminutojn norde de la supozita surteriĝa areo de Cooper. La 10-an de februaro 1980, Brian Ingram, tiam okjara, estis piknikanta kun sia familio, kiam li malkovris amason da putriĝantaj biletoj, entute 5 800$ kaj 294 biletojn, proksimume 12 metrojn el la bordo en la akvo de la rivero Kolumbio, kaj 8 kilometrojn nordokcidente de Vancouver (Vaŝingtonio). Per komparo kun la serio-numeroj de la biletoj elaĉetitaj naŭ jarojn antaŭe evidentiĝis, ke la mono malkovrita de Ingram ja estis parto de la elaĉetmono donita al Cooper. Pri la malkovro deklaris FBI-ĉefenketisto Ralph Himmelsbach, ke la mono "verŝajne estis metita tien ene de kelkaj jaroj post la piratado", ĉar "la kaŭĉukaj ligoj ĉirkaŭ la biletoj difektiĝas rapide kaj do ne povus kunligi la biletajn faskojn tre longe".
Pluraj lokaj, asistantaj sciencistoj dungitaj de FBI por la afero tamen emis kredi, ke la mono alvenis sur la riverbordon pro drag-operacio fare de armeaj inĝenieroj en 1974. Plie, kelkaj sciencistoj opiniis, ke la alveno de la mono okazis eĉ pli poste. La geologo Leonard Palmer, el la Portland State University, ekzemple konkludis, ke la drag-operacio de 1974 fakte ne transportis la monon al la rivero Kolumbio, ĉar Ingram trovis la biletojn super argilaj sedimentoj kaŭzitaj de la drago. FBI hodiaŭ konsentas, ke la mono plej verŝajne alvenis sur la riverbordon ne antaŭ 1974. Kelkaj enketistoj kaj hidrologoj sugestis, ke la bilet-faskoj flosis en la riveron Kolumbio el unu el ĝiaj multaj branĉriveroj, ekzemple la rivero Washougal, kiu fluas proksime al la suspektita surteriĝa areo de Cooper. La malkovro fare de Ingram de la 5 800$ plifortigis la FBI-hipotezon, laŭ kiu Cooper verŝajne mortis pro la salto : tia krimulo certe ne akceptus forlasi parton de la rabaĵo, post kiam li riskis sian propran vivon por ĝi. Oni finfine permesis al Ingram konservi 2 860 el la trovitaj 5 800$. En 2007 li anoncis, ke li planis aŭkcii la kelkajn biletojn, kiujn li ankoraŭ ŝparas en banko-kofro. La ceterajn biletojn oni ĝis nun neniam retrovis.
Konsekvencoj sur flugindustrio
La piratado kaŭzis gravajn ŝanĝojn rilate al sekureco dum komercaj flugoj, ĉefe per la aldono de metaldetektiloj en flughavenoj fare de flugkompanioj. La FAA cetere kreis novajn sekurecajn flugregulojn, kaj eĉ la Boeing 727 spertis kelkajn reviziojn. Post tri similaj sed malpli sukcesaj piratadoj en 1972, la Federala Aviada Administracio petis, ke ĉiuj Boeing 727 ricevu teknikaĵon konatan kiel la "Cooper vane", tio estas mekanika aerodinamika kojno, kiu malebligas la mallevadon de la malantaŭa aerŝtuparo de fluganta aviadilo.
Suspektuloj
Kvankam la afero restas nesolvita, kelkaj personoj estis plurfoje prezentitaj kiel kredeblaj kandidatoj por esti Cooper. Unu jaron post la alia, la listo de suspektuloj preterpasis mil personojn. FBI unue supozis, ke Cooper devenis de la regiono de Seattle, tiel ke li kapablis rekoni Tacoma el la aviadilo, dum ĝi estis fluganta super Puĝeta Fjordo. Li cetere rimarkigis al la aerstevardino Mucklow, ke la aerbazo McChord situis proksimume 20 minutojn el la flughaveno Seattle-Tacoma. Kvankam FBI origine supozis, ke Cooper eble estis aktiva aŭ emerita membro de la usona aerarmeo (pro sia videbla sciado pri aeronaŭtiko kaj paraŝutoj), la agentejo sekve reviziis tiun hipotezon, ĉar neniu sperta paraŝutisto pretus provi tian danĝeran salton.
John List
En 1971, la amasmurdisto John List estis rigardata kiel suspektulo pri la Cooper-piratado, kiu okazis nur dekkvin tagojn, post kiam li murdis sian familion en Westfield (Nov-Ĵerzejo). La aĝo, vizaĝo kaj silueto de List ŝajne kongruis kun tiuj de la mistera pirato. La FBI-agento Ralph Himmelsbach eĉ deklaris, ke List ja estis "kredebla suspektulo" por la afero. Cooper saltis paraŝute el la aviadilo kun 200 000 $, tio estas la sama kvanto da mono, kiun List eltiris el la bank-konto de sia patrino dum la tagoj antaŭ la murdo. Post sia kapto kaj enkarcerigo en 1989, List sencede neis, ke li estis Cooper, kaj FBI ne plu rigardis lin kiel suspektulon. List mortis en karcero la 21-an de marto 2008.
Richard McCoy
Vidu ankaŭ : Richard McCoy
La 7-an de aprilo 1972, kvar monatojn post la piratado de Cooper, Richard McCoy Jr. (sub la pseŭdonimo "James Johnson") eniris la flugon United Airlines 855 dum halto en Denvero (Koloradio), kaj donis al la aerstevardino koverton titolitan "Pirat-instrukcioj", en kiuj li petis kvar paraŝutojn kaj 500 000 $. Li cetere ordonis al la piloto surteriĝi en San Francisko, kaj mendis kerosenkamionon por la aviadilo. La aviadilo estis Boeing 727 kun aerŝtuparo, kiun McCoy uzis por fuĝi. Li portis falsan grenadon (fakte paperpremilon) kaj malplenan pistolon. McCoy lasis sian manredaktitan mesaĝon en la aviadilo, sed ankaŭ fingrospurojn sur magazino, kiun li legis. FBI poste uzis tiujn spurojn por certe identigi lin.
Polico ekis enketon pri McCoy post informo akirita de la utaha aŭtovoja patrolisto Robert Van Ieperen, kiu estis amiko de McCoy. Post la piratado de Cooper, McCoy ŝajne rimarkigis al la policisto, ke Cooper estus devinta peti 500 000 $ anstataŭ 200 000 $. Van Ieperen opiniis, ke tio ja estis stranga koincido, kaj tial avertis FBI. Edzo kaj patro de du junaj infanoj, McCoy estis mormona instruisto por dimanĉa katekismo, kaj tiam studadis juron en la universitato Brigham Young. Li estis konata kiel veterano de la Vjetnama milito, eksa piloto de helikoptero kaj amatora paraŝutisto.
La 9-an de aprilo, post konfirmo per analizo de liaj fingrospuroj kaj skribmaniero, McCoy estis arestita pro la piratado de la flugo 855. Iom koincide, McCoy estis unu el la pilotoj de la helikopteroj, kiuj partoprenis al la serĉado de Cooper en Vaŝingtonio. En lia hejmo, polico malkovris paraŝuton kaj sakon plenan je 499 970 $. McCoy asertis, ke li estas senkulpa, sed estis kondamnita kaj enkarcerigita dum 45 jaroj. En karcero, McCoy profitis el la facila alirebleco al la dentistejo, kaj fabrikis falsan pistolon el denta pasto. Li kaj aliaj malliberuloj tiel sukcese fuĝis en aŭgusto 1974, ŝtelante rubkamionon kaj ĵetante ĝin tra la ĉefportalon de la malliberejo. FBI ne antaŭ tri monatoj retrovis McCoy en Virginio. La fuĝanto pafis kontraŭ la policistoj, kaj la agento Nicholas O'Hara replike devis mortigi lin.
En 1991, Bernie Rhodes kaj eksa FBI-agento Russell Calame kunverkis la libron D.B. Cooper: The Real McCoy, en kiu ili asertas, ke Cooper kaj McCoy ja estis la sama persono, citante ekzemple la saman piratmetodon, sed ankaŭ la kravaton kaj la perlamotan kravatpinglon, kiujn Cooper lasis en la aviadilo. Nek Rhodes nek Calame partoprenis al la originala enketo pri Cooper, sed Calame estris la utahan FBI-agentejon, kiu enketis pri McCoy kaj finfine arestis lin. Calame diris, ke McCoy "neniam konsentis, nek negis, ke li estis Cooper". Kiam oni rekte demandis tion al McCoy, li kutime respondis : "Pri tio mi ne volas paroli al vi.". La agento, kiu mortigis McCoy onidire asertis : "Kiam mi pafmortigis Richard McCoy, mi samtempe pafmortigis D. B. Cooper.". La vidvino de Richard McCoy, Karen Burns McCoy, per proceso akiris 120 000 $ el la kunverkistoj kaj eldonisto de la libro pro tio, ke ĝi malĝuste priskribis lian veran rolon en la piratado kaj postaj okazaĵoj surbaze de intervjuoj kun lia advokato en la 1970-aj jaroj. Fine de la 1980-aj jaroj, la usona televidprogramo Unsolved Mysteries proponis epizodon pri la Cooper-piratado. Atestantoj en la aviadiloj, precipe Florence Schaffner, plendis, ke la skizportreto fare de FBI estis malĝusta, kaj ili do refaris la desegnaĵon dum la televidprogramo. Danke al tio implice evidentiĝis, ke laŭ Schaffner Cooper kaj McCoy ne estis la sama persono. Okaze de postaj intervjuoj, ŝi denove faris la saman rimarkon al aliaj enketistoj.
Duane Weber
En julio 2000, la gazeto U.S. News & World Report publikigis artikolon pri vidvino en Pace (Florido), nomita Jo Weber. Ŝi asertis, ke ŝia forpasinta edzo, Duane L. Weber (n. en 1924 en Ohio) diris al ŝi antaŭ sia morto en 1995, ke li "estis Dan Cooper". Ŝi eksuspektis ion, kaj esploris la estintecon de sia edzo. Weber servis en la usona armeo dum la Dua Mondmilito, kaj poste pasigis iom da tempo en prizono apud la flughaveno de Portlando. Weber memoris, ke ŝia edzo iam spertis premsonĝon, dum kiu li laŭtvoĉe parolis pri salto el aviadilo kaj diris ion pri fingrospuroj sur la aerŝtuparo. Iom antaŭ sia morto, Duane cetere malkaŝis al ŝi, ke lia malnova vundo ĉe unu el liaj genuoj devenis de "salto el aviadilo".
Weber ankaŭ memoris pri vojaĝo, kiun la geedzoj faris en 1979 al Seattle : ĝi estis laŭ Duane "sentimentala ekskurso", kaj inkludis viziton de la rivero Kolumbio. Jo priskribis, kiel Duane sole paŝis ĝis la bordoj de la rivero, nur kvar monatojn antaŭ la malkovro de parto de la biletoj en tiu areo. Weber plie malkaŝis, ke ŝi legis libron de sia loka librejo pri la Cooper-afero, kaj vidis en ĝi manskribitajn notojn, kiuj kongruis kun la skribmaniero de ŝia edzo. Ŝi tial ekis interŝanĝi leterojn kun Himmelsbach, la eksa ĉefenketisto de la afero, kiu konsentis, ke multaj el la cirkonstancaj elementoj pri Duane Weber ja kongruis kun la aerpirato. FBI tamen ĉesis enketi pri Weber en julio 1998, pro manko de konkretaj pruvoj.
FBI komparis la fingrospurojn de Weber kun tiuj kolektitaj en la piratita aviadilo, kaj trovis neniun konformecon. En oktobro 2007, FBI sciigis, ke la fragmenta DNA-identeco akirita el la kravato de Cooper ne estis tiu de Weber.
Kenneth Christiansen
La 29-an de oktobro 2007, la magazino New York prezentis novan suspektulon, Kenneth P. Christiansen, identigitan de la oficejo Sherlock Investigations. La artikolo emfazis, ke Christiansen estis eksa armea paraŝutisto, eksa dungito de flugkompanio, enloĝiĝis en Vaŝingtonion proksime al la areo de la piratado, bone konis la lokan topografion, aĉetis terenon unu jaron post la piratado, emis fumi kaj trinki burbonviskion (samkiel Cooper dum la flugo), kaj finfine similis al la skizportretoj de Cooper. FBI tamen reĵetis tiun hipotezon, ĉar liaj ĝenerala aspekto, staturo, pezo kaj okulkoloro ne kongruis kun la priskriboj fare de la pasaĝeroj kaj de la aviadilanaro de la flugo 305.
Novaj pruvoj, nova enketo
La 1-an de novembro 2007, FBI publikigis akuratajn informojn koncerne kelkajn enketajn elementojn, kiuj ĝis tiam estis neniam malkaŝitaj al la publiko. La policagentejo prezentis la flugbileton de Cooper por vojaĝi el Portlando al Seattle, kiu kostis 18,52 $. Ĝi cetere sciigis, ke la pirato petis kvar paraŝutojn, t.e. du ĉefaj dorsparaŝutoj kaj du prokrizaj brustparaŝutoj. Polico tiam senatente provizis al Cooper senefikan brustparaŝuton, kiun oni malaktivigis por klasdemonstrado. La senefika paraŝuto ne estis lasita en la aviadilo, kaj oni do kelkfoje opinias, ke Cooper eble ne konsciis pri la problemo kaj mortis pro tio. Tiu informo estis malkaŝita en 1979-epizodo de la dokumenta televidserio In Search of.... La alia porkriza paraŝuto, kiu bone funkciis, estis malfermita kaj ĝiaj ŝnuroj estis tranĉitaj kaj verŝajne uzitaj por kunligi la monsakon.
La FBI publikigis gazetdokumentaron interrete, kiu entenis ankoraŭ neeldonitajn fotojn kaj faktojn pri la afero, cele al la vigligo de memoroj pri la identeco de Cooper. En tiuj dokumentoj, FBI reĵetis sian antaŭan teorion, laŭ kiu Cooper verŝajne estis sperta paraŝutisto, aŭ militista aŭ amatora. Kvankam oni unue kredis, ke Cooper certe spertis trejnadon por plenumi tian grandfaron, posta analizo de la sinsekvaj okazaĵoj igis FBI revizii tiun hipotezon. Enketistoj asertis, ke neniu sperta paraŝutisto aŭdacus salti dum ŝtormo, sen lumfonto. Eĉ se Cooper devis urĝe fuĝi, kredas la enketistoj, sperta paraŝutisto unue ekzamenus atenteme siajn paraŝutojn, kion Cooper ŝajne ne faris.
La FBI anoncis, ke ĝi ĵus akiris paraŝuton malkovritan en kampo, en la norda parto de la kantono Clark (Vaŝingtonio), proksime al la urbeto Amboy. La bienulo estis konstruanta privatan vojon per buldozo, kiam la lameno trafis teksaĵon. Liaj infanoj elŝovis la teksaĵon el la grundo, ĝis kiam la ŝnuroj aperis. Earl Cossey, la homo kiu provizis la kvar paraŝutojn por Cooper, ekzamenis la novtrovitan aĵon. La li anoncis, ke "nepre certe" ĝi ne estis unu el la kvar paraŝutoj, kiujn li donis en 1971. La paraŝutoj de Cooper estis faritaj el nilono, dum tiu elfosita el la kampo estis el silko, kaj plej verŝajne datiĝis de la jaro 1945. FBI poste oficiale konfirmis la analizon de Cossey, post konsultado de aliaj ekspertoj. Plua serĉfosado de la sama loko neniel evidentigis, ke tio ja estis la surteriĝa areo de Cooper.
Rokytov pri Humennom
Rokytov pri Humennom (hungare Homonnarokitó rutene Рокытів [rokitiv]) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Rokytov pri Humennom situas sur deklivoj laŭ traira flankovojo. Humenné troviĝas je 22 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la malfrua neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1379. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Homonnarokitó 426 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Humenné, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1970 la proksima vilaĝo Zbudský Rokytov aliĝis al Rokytov pri Humennom. En 1944 la faŝistoj bruldetruis parton de la vilaĝo pro la partizanoj. En 2001 vivis en la unuigita vilaĝo 339 vilaĝanoj (250 slovakoj, 50 rutenoj, 30 ukrainoj). Vilaĝservoj estas poŝto, kulturdomo, biblioteko, sociala kuirejo.
Henry van Etten
Henry van Etten estis esperantisto kaj engaĝita kvakero kun nederlandaj kaj francaj familiaj radikoj, kiu naskiĝis la 28-an de marto 1893 en la 9-a arondismento de Parizo kaj mortis en 1968 en Manosque, komunumo lokita en la departemento Alpes-de-Haute-Provence (Alpoj de Alta Provenco) de suda Francio.
Li konigis Esperanton kaj Kvakerismon per siaj eldonaĵoj kaj kelkcent prelegoj faritaj en Francio kaj ankaŭ en Anglio, Svislando, Belgio kaj Usono. Henri van Etten markis la reanimadon de kvakerismo en Francio en la 20-a jarcento. En Francio li helpis plibonigi la kondiĉojn en malliberejoj kaj hejmoj por junaj deliktuloj.
Familio
Henry van Etten estas filo de nederlanda patro kiu venis al Parizo kun sia familio en la aĝo de naŭ jaroj, kaj franca patrino de modesta familio. La familio estas katolika. Li studis komercon kaj ĝis 1919 laboris kun sia patro en nederlanda likvorfirmao en Parizo. Samtempe li dum la Unua Mondmilito helpis kun interalie la brita kvakera esperantisto Ralph Eliott inter 1916 kaj 1919 en Francio starigi Kvakeran Komitaton por helpo al la Militviktimoj, kiu kun multaj kvakeraj donacoj el Usono iĝis organizaĵo en 1917 (kaj ekzakte 30 jarojn poste, en 1947, honoriĝis per la Nobel-premio pri paco). Inter 1921 kaj 1923, li prizorgis kinejon de projekcioĉambro en Roye en la departemento Somme. En 1916 li geedziĝis kun Marcelle, kaj filino, Colette, naskiĝis en 1918.
En 1932, kiam lia 14-jara filino Colette devis lerni por lernejo poemon de Victor Hugo "glorante la armeon kaj la militon", li rifuzis kaj donis al ŝi leteron por la instruisto, substrekante ke por li kiel kvakero, esperantisto kaj pacifisto tio ne tolereblus. Colette enamiĝos al germana soldato kaj forlasos Francion al Munkeno en 1944.
Esperanto
Ekde 1907, en la aĝo de 14 jaroj, li estis altirita de la internaciisma kaj pacisma dimensioj de Esperanto. Li rapide tre aktivas en Esperanto-rondoj. Granda parto de la prelegoj kiujn li faris en Francio kaj najbaraj landoj en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj estis dediĉitaj al Esperanto. En 1921 en Anglio li partoprenis en la fondo de la Kvakera Esperanto-Societo (The Friends' Esperanto Society), organizo de kvakeraj esperantistoj, kies unua prezidanto iĝis lia kolego Ralph Eliott.
Kvakero en la malliberejoj
Henry van Etten konatiĝis kun kvakerismo en somero 1916, kaj membriĝis en decembro de la sama jaro. Lia edzino Marcelle iĝis kvakero en 1929.
Lia ĉefa engaĝiĝo estis kiel sekretario de la Internacia Kvakera Centro de Pariza de marto 1924 ĝis junio 1946. Li faris dekojn da vojaĝoj kaj faris grandan nombron da prelegoj, kaj por diskonigi kvakerismon kaj por plibonigi la kondiĉojn de junaj deliktuloj kaj malliberuloj. Li estis permesita viziti multajn malliberejojn kaj li rimarkas en sia aŭtobiografio ke liaj raportoj helpis plibonigi la situacion en multaj kazoj.
Kajambe (vulkano)
Kajambe aŭ Cayambe (aŭ Volcán Cayambe) estas la nomo de vulkano situa en la Centra Kordilero, nome montaro de ekvadoraj Andoj. Ĝi situas en Piĉinĉa je ĉirkaŭ 70 km nordoriente de Kito. Ĝi estas la tria plej alta monto en Ekvadoro.
Henry van Etten
Kvakero en la malliberejoj
En 1926 li estis la kunfondinto kaj tiam ĝenerala sekretario de la Studa kaj Agada Komitato por la Redukto de Krimo. Antaŭ adoleskaj kaptitoj de la malliberejoj de La Roquette en la 9-a arondismento de Parizo li en 1927 faras unuan prelegon. La junuloj estas enfermitaj en gardostarejoj: Henry van Etten vidas nur iliajn kapojn. Li estas ĉagrenita, demandas kaj akiras liberajn vizitrajtojn en la malliberejoj. En 1933, li donis tri prelegojn en la malliberejo de Fresnes (Val-de-Marne) en la ĉelkapelo enhavanta 250 individuajn gardostarejojn. En 1935, la komisiono iĝis la organizaĵo Ligue Pour l'Enfance Coupable, "Ligo por infanaĝo kulpula".
(15990) 1998 YT1
(15990) 1998 YT1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).
Henry van Etten
Kvakero en la malliberejoj
En 1933-1934, li partoprenis en la helpo donita al judaj rifuĝintoj en Parizo. En 1936, post ŝanĝo ĉe la estro de la prizona administrado, lia mallibereja karto ne plu estis renovigita: li do dediĉis sin esence al neplenaĝuloj.