cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gene Ramey
Ramey ludis komence trumpeton en la lerneja bando (Anderson High School) kaj poste suzafonon ĉe „George Corley´s Royal Aces“. Post kiam li en 1932 (kun la bando de Terrence Holder) translokiĝis al Kansasurbo kaj same kiel multaj vojaĝantaj muzikistoj lasis kapti sin de la vigla ĵazkulturo de la urbo, li lernis ludadon de kontrabaso ĉe Walter Page kaj ludis en parte propraj lokaj bandoj, antaŭ ol li ekde 1938 ĝis 1943 ludis pretertempe ĉe Jay McShann. Post malfondado de la bando li iris all Novjorko, kie li muzikis kun multaj ĵazfamuloj, inter ili iamaj kolegoj el Kansasurbo kiel Ben Webster, Lester Young, Hot Lips Page kaj Charlie Parker (ankaŭ iama bandano de Jay McShann), samkiel kun Miles Davis, Thelonious Monk, Coleman Hawkins, Luis Russell, Eddie Lockjaw Davis, Dizzy Gillespie. Ankaŭ en la 1950-aj jaroj li laboris plejparte liberprofesie, i.a. por Count Basie kaj Eartha Kitt. En 1953 li apartenis al la unuaj membroj de la bando Jazz-Messenger de Art Blakey kaj Horace Silver kaj ludis en 1954 kun Art Blakey. En 1955 li koncertis apud Lee Konitz kaj Lennie Tristano en Novjorko; la sonregistraĵoj publikiĝis per la albumo Lennie Tristano de Atlantic Records. En 1959 kaj 1961 li vojaĝis tra Eŭropo kun Buck Clayton.
En la 1960-aj jaoj li ludis ankaŭ kun tiel malsamaj muzikistoj kiel Teddy Wilson (1963), Muggsy Spanier (1962), Peanuts Hucko, Jimmy Rushing kaj en 1969 denove kun Jay McShann (kaj Eddie „Cleanhead“ Vinson) dum vojaĝo tra Eŭropo (samkiel denove en 1979). En 1976 li revenis al sia hejmurbo Aŭstino, kie li unue volis retiriĝi el la laboro, tamen baldaŭ denove laboris en la ĵazmonteto, interalie kiel muzikinstruisto.
Hrašné
Hrašné (hungare Rásnyahegy [rAŝnjahedj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Hrašné situas laŭ traira flankovojo. Stará Turá troviĝas je 4, Myjava je 7, Senica je 25 km.
Historio
La kampoj ĝis 1955 apartenis al Kostolné, tiam formiĝis nova vilaĝo Hrašné. En 2001 vivis tie 501 homoj, (496 slovakoj).
18084 Adamwohl
18084 Adamwohl estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Adam Richard Wohl, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri plantoscienco. Li estis lernanto ĉe la Minot High School, Magic City Campus de Minot (Norda Dakoto, Usono).
Adrasto
Adrasto (helene Ἄδραστος, latine Adrastus) estis en la helena mitologio reĝo de la urbo Arguso kaj ĝia regiono en Arkadio. Li estis filo de la reĝo Talao. Adrasto estis armeestro en milito nomata Sep kontraŭ Tebo.
Arguso estis malnova bonfama urbo. Ĝia reĝo Adrasto havis filinojn Deipilo kaj Argeio, pro kiuj venadis ĉi tien reĝdevenaj svatuloj el vasta regiono. La reĝo volis por siaj filinoj bone elekti fianĉojn kaj ne volis iun malamikigi. Li demandis en orakola templo en Delfo kaj ricevis mirindan rekomendon: "Jungu en vian duradan veturilon apron kaj leonon, kiuj interbatas sin en via domo." Li ne komprenis la orakolon, sed li rememoris, ke iam ekaŭdis en sia domo akran kverelon de du viroj. Kiam li eniris en la ĉambron ekvidis unu viron, Polineikeson el Tebo, vestitan en apra felo kaj la duan viron, Tideon el la urbo Kalidono, vestitan en leona felo. Ili ambaŭ estis reĝidoj kaj ili pli poste fariĝis edzoj de Adrastaj filinoj.
Ili estis fortaj viroj kaj batalantoj, ambaŭ elpelitaj el siaj hejmlandoj, Tideo pro murdo de siaj parencoj kaj Polineikeso fare de sia frato Eteoklo, kiu ne volis kun li dividi sin pri regado en Tebo. Ili ambaŭ, Tideo kaj Polineikeso, venis en Argon ne nur akiri fianĉinon, sed ankaŭ aliancanon por sia venka reveno hejmen.
La reĝo Adrasto konsentis kaj decidis, ke la unua celo estos pli proksima Tebo. La urbo estis en tiu tempo ŝokita pro antaŭnelongaj eventoj, kiam la reĝo Edipo plenumis malnovan orakolon per nekonscia mortigo de sia patro Laio kaj per same nekonscia edziĝo kun sia propra patrino Jokasta. Post pruvo de la kulpo Jokasto faris suicidon, Edipo blindigis sin kaj lia popolo, eĉ liaj propraj filoj, lin, blindulon kaj povrulon, forpelis el la lando.
Post lia foriro la filoj kaj onklo Kreono interkonsentis, ke ili regos alterne, ĉiu dum unu jaro. Potencavia Eteoklo regis dum unu jaro, sed pluan jaron li ne volis ĉesi regadon, eĉ kune kun la onklo Polineikon forpelis el la lando. Tiu petis pri azilo kaj helpo en Argo. La reĝo Adrasto elaŭdis lin, varbis por militiro la plej famajn argajn heroojn kaj kolektis armeon. En la militon nomatan "Sep kontraŭ Tebo" fronte stariĝis la reĝo Adrasto mem, Kapaneo, Hipomedono, Amfiarao, Partenopeo kaj bofiloj de la reĝo Tideo kaj Polineikeso.
Tebanoj tiujn ĉi preparojn zorge observis kaj preparis sin por defendo de la urbo kun fortaj muregoj, en kiuj estis sep pordegoj. Kiam la armeo venis, ĉiu el armeestroj atakis unu pordegon, sed ili ne sukcesis. La unua pereis Kapaneo, kiu fanfaronis, ke la pordegon trarompos eĉ kontraŭ la Zeŭso mem. Pro tiu ĉi impertinento Zeŭso fulmobatis kaj mortfaligis lin el la murego. Falis ankaŭ Partenopao, Tideo kaj Hipomedono. Ambaŭ tebaj fratoj Polineiko kaj Eteoklo mortigis sin reciproke en duelo. Amfiarao fuĝis el la batalkampo sur sia durada veturilo, sed Zeŭso fulmobatis ankaŭ lin kaj Amfiarao eĉ kun sia veturilo malaperis sub la tero. Tiel la militon postvivis nur la reĝo Adrasto, kiu saltis sur sian flugilhavan ĉevalon Arionon kaj malaperis. Tiel senglore finiĝis la militiro kontraŭ Tebo. En tiu ĉi kazo la urbo sukcese defendis sin, sed post dek jaroj ĝi jam ne estis tiel feliĉa. Posteuloj de la Sep kontraŭ Tebo, nomataj Epigonoj la urbon konkeris kaj ĝiajn muregojn detruis.
32051 Sadhikamalladi
32051 Sadhikamalladi estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la d la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Sadhika S. Malladi, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2015 pro sia projekto en teamo pri komputila biologio kaj biokomputiko. Ŝi estis lernantino ĉe la Harker School de San Jose (Kalifornio, Usono).
Bükkszenterzsébet
Bükkszenterzsébet (buksenterĵEbet) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en subregiono de Pétervására. Ĝis 1903 la vilaĝonomo estis la pli mallonga Szenterzsébet.
Situo
Bükkszenterzsébet situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Bátonyterenye-Ózd, kontaktiĝanta kun Tarnalelesz. Borsodnádasd troviĝas 13, Parád 20, Eger 29 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1268. Dum la turkoj la vilaĝo restis loĝata.
Johano Besada
Johano BESADA [Juan Lázaro Besada Toledo (n. en 1953 en Havano) kuba esperantisto.
Diplomito pri Humanismaj Studoj kaj Teologio. Instruisto pri kubaj literaturo kaj historio. Poeto kaj eseisto. Esperantisto ekde 1979. Membrofundinto de la Kuba Esperanto-Asocio. Ofta preleganto en la Esperanto-asocio de sia lando. De li aperis du verkoj en Esperanto: „Meditaĵoj” (1989), la kolekto de etaj rakontoj „Intimaj portretoj” (1994), “Eseoj” (2008), 92 paĝoj, Monda Asembleo Socia (MAS), ISBN 978-2-918300-3-3 kaj “El la korkelo. Kuna Ijob” (2015), 68 paĝoj, Monda Asembleo Socia(MAS), ISBN 978-2-36960-022-0. En la hispana aperis liaj poemaroj „Soliloquios” (Memdialogoj) kaj „Desde mi páramo” (El mia grundo).
Kontribuaĵoj liaj aperis en Monato, Fonto kaj Scienca Revuo kaj en diversaj hispanlingvaj publikaĵoj en Kubo kaj Meksiko. En lia tirkesto kuŝas (komence de 2008) prespretaj, en la hispana, du poemaroj kaj alia verko, „Huellas” (Spuroj).
Tiruvanantapuram
Tiruvanantapuram (തിരുവനന്തപുരം) estas metropolo, kies pli frua nomo ĝis 1991 estis Trivandrum. Ĝi estas grava urbo (ankaŭ universitata urbo) en la barata subŝtato Keralo, kies ĉefurbo ĝi estas.
Geografio
Tiruvanantapuram situas en la suda parto de la lando sur ebenaĵo laŭ la bordo de Araba Maro.
Klimato
Tiruvanantapuram troviĝas en tropika klimato kun influo de musono. Jare pluvas 1828 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter aprilo-novembro. La averaĝa temperaturo estas 27 °C, kiu varias inter 23-32 °C.
Historio
La loko estis tre longe loĝata, kiel grava komercejo pri spicoj, santaloj kaj eburoj. En 1745 la urbo estis administrejo de la regiono. En 1962 Thiruvananthapuram iĝis la lulilo de la spacprogramo de Barato. Ekde 1995 oni evoluigis elektronikon en apartaj institutoj.
Trafiko
Tiruvanantapuram havas ĉefvojan kaj fervojan kontaktojn kun la regiono kaj havas internacian flughavenon kaj havenon. En la urbo aŭtobusoj kaj rikiŝoj liveras la pasaĝerojn.
Maŭricia turfalko
Maŭricia turfalko (Falco punctatus) estas falko, tio estas malgranda rabobirdo apartenanta al la genro Falco de la falka familio de Falkedoj. Ĝi preskaŭ malaperis en 1974, kiam restis nur du paroj el tiuj birdoj. Nun vivas pli ol 200 birdoj en Maŭricia insulo. Ĝi estas endemio de arbaroj de Maŭricio, kie ĝi estas limigita al arbaroj de sudokcidenta altebenaĵo, klifoj kaj ravinoj.
Priskribo
La Maŭricia turfalko similas al helforma Malagasa turfalko. Ĝi estas 26 ĝis 30.5 centimetrojn longa. La pezo estas ĝis 250 g. La maskloj estas iom pli malgrandaj ol inoj. La flugiloj estas proksimume 45 cm kaj rondoformaj, malkiel tiuj de aliaj falkoj. Ĝi havas helbrunajn suprajn partojn kun nigreca strieco, helgrizan vizaĝon kaj pli helajn frunton kaj gorĝon. La subaj partoj estas blankecaj kaj tre punktecaj. La mallonga hokoforma beko estas griza.
La vivodaŭro estas 15 jaroj en kaptiveco.
La Maŭricia turfalko ĉasas per mallongaj, rapidaj flugoj tra arbaro. Ĝi estas karnovora, kaj manĝas gekojn, libelojn, cikadojn, blatojn, grilojn kaj malgrandajn birdojn.
Konservado
La historio de tiu afrotropisa birdo estas unu el la plej rimarkindaj konservohistorioj. Antaŭ la kolonia epoko la populacio estis ĉirkaŭkalkulita inter 175 kaj 325 reproduktaj paroj. Tiu populacia malgrando estis kaŭzata plej verŝajne pro senarbarigo en la 18a jarcento kaj pro ciklonoj. Sed la plej akra malpliiĝo okazis en la 1950-aj jaroj kaj en la 1960-aj jaroj pro senmezura uzado de DDT kaj pro invadaj specioj kiaj katoj, mungotoj kaj la Krabmanĝanta simio kiu mortigis la turfalkojn kaj manĝis ties ovojn. Kiu probable estis la plej proksima parenco de tiu specio en ĵusaj tempoj, nome la Reunia turfalko, iĝis formortinta ĉirkaŭ 1700 pro iom misteraj kialoj.
La konstatita populacio falis al plej malalto de nur 4 individuoj en 1974 kaj ĝi estis konsiderata la plej rara birdo en la mondo. Stanley Temple el la Universitato Cornell studis tiun specion dum du jaroj kaj la unua klopodo de 1973 por bredi tiujn birdojn en kaptiveco malsukcesis ĉar la idoj mortis kiam la kovilo paneis. Kvankam oni tuj entreprenis konservagadojn danke al helpo de breda programo fare de la Bestoĝardeno de Jersey (nun nomata Durrell Wildlife) la klopodoj por savi tiun specion dekomence malsukcesis ĉar la ovoj ne estis fruktodonaj. En 1979 oni klopodis denove. Danke al helpo de Gerald Durrell, la kimra biologo Carl G. Jones setligis novan rifuĝejon en la insulo Aigrettes. Li grimpis surarben kaj elprenis ovojn el la nestoj. Tiam la ovoj estis fruktodonaj, kaj Jones povis bredi la idojn per koviloj. La natura dieto de la turfalkoj estis suplementata por ke okazu nova ovodemeto post kiam la unua ovo estis elprenita, por eviti iun ajn negativan sekvon en la natura populacio. Malrapide la populacio pliiĝis kaj dum censo en 1984 oni ĉirkaŭkalkulis 50 individuojn. Oni plibonigis teknikojn por bredado, liberigo kaj akcipitra instruado (falkado) de junuloj, kaj tiele la kaptobreda centro iĝis pionira priserĉa institucio pri tropikaj rabobirdoj kaj pri konservado de malgrandaj falkoj. La kaptiva reprodukta programo estis renovigita komence de la 1990-aj jaroj dum memeltena populacio definitive setlis. El 1994, la programo utilas nur kiel sekurilo okaze ke iu katastrofo tuŝu la naturan populacion, kaj nun aliaj raraj endemioj estas zorgataj je tiu stacio (kiaj la Rozkolora turto aŭ la Maŭricia fudio).
Nune estas pli da 800 maturaj birdoj, kun pliiĝantaj nombroj; oni ĉirkaŭkalkulis ke la resta biotopo permesas ŝarĝokapablon de eble nur 50-150 pliaj (BirdLife International 2006a,b). Ili loĝas en la restantaj arbaroj de la insulo, ĉefe ĉe la regiono de la Nacia Parko Rivero Nigra. Tiu specio estis listita nur kiel Vundebla fare de la IUCN en 1994 ĉar liberigo de kaptivbredataj birdoj iĝis nenecesa. Malmulta konserva agado estis konsiderata necesa nur du jardekojn - laŭ terminoj de Maŭricia turfalko, longa vivodaŭro aŭ eble 4-5 generacioj – post kiam la specio estis tute formortonta. Nune krom la rutina kontrolo por helpi individuajn parojn kiuj malsukcesas starigi reproduktajn teritoriojn pro manko de nestofacilaĵoj - grava limiga faktoro, la pliiĝanta kontrolo de enmetitaj predantoj estas baze cio farata por helpi la specian survivadon (BirdLife International 2006a,b).
Dum estis notata ioma ŝajna reprodukta malbonfarto ĉe la kaptivaj birdoj, ĝi estis certe pli malalta ol supozata pro tio ke la fakta populacigrando estis eble 5 individuoj dum la mezaj 1970-aj jaroj. Oni scias, ke kelkaj genetikaj stirpoj de Maŭricia turfalko tute malaperis dum la populacia malpliiĝo de la 20a jarcento. Tamen la malfortiga efiko de la akumulado de DDT sur la birdosano, kaj manko de reproduktado, estas konsiderataj ĉefaj kialoj de la malsukceso de la reprodukta programo de Temple.
La evolua historio de la birdoj ŝajne klarigas kiel tio okazis (Groombridge et al. 2002): Maŭricio estas insulo de vulkanoj, kaj kvankam la koloniigo de la insulo fare de turfalkoj ne povas esti datata certege, estas preskaŭ certe, ke ĝi okazis iom antaŭ kiam la vulkana aktiveco finiĝis. Ŝajne la populacio de Maŭricia turfalko survivis longan periodon de vulkana aktiveco, kio povus esti pluteninta la populacion malgranda kaj fluktuanta dum ties habitato, manĝo kaj la propraj turfalkoj estas detruitaj de vulkanaj erupcioj ree kaj ree. La fenomeno ke efikaj populacigrandoj tiom malaltaj kiaj 4-5 povas esti tolerataj sen markataj senreproduktaj depresioj estas konata ankaŭ el aliaj malgrandinsulaj birdoj, kiaj la Petroica traversi aŭ la Lajsana anaso.
Seattle Post-Intelligencer
Seattle Post-Intelligencer (ofte mallongigita kiel "P-I") estas novaĵretejo (retĵurnalo) en Seatlo, Vaŝingtonio, Usono. Ĝis 2009 ĝi estis unu el la du ĉefaj, kaj la plej malnova, tagĵurnalo (papera) en la urbo. Ĝi estas posedaĵo de la firmao Hearst. Ĝi fondiĝis en 1863 kiel Seattle Gazette, eldonata semajne; ĝia nomo ŝanĝiĝis en 1867 al Weekly Intelligencer. Ĝi ĉiutagiĝis ĉ. 1878, kaj akiris la nunan nomon en 1881 kiam ĝi kombiniĝis kun la Seattle Post. La "GloboP‑I" estas konata simbolo en Seatlo, kaj nun estas parto de la kolektoj de la Muzeo de Historio kaj Industrio (MOHAI).
Maŭricia turfalko
Konservado
La klasigo kiel Vundebla specio estas tialata ankaŭ pro la sama fakto: ĉe insulo tiom malgranda kiom Maŭricio, hazardaj okazoj kiaj vulkanaj erupcioj (maloftaj nune) aŭ ŝtormoj (komunaj kaj eble pliiĝantaj laŭ frekvenco kaj forto) povus ĉiam formortigi plejparton de la specia populacio (BirdLife International 2006a,b). La klasigo de IUCN kiel VU D1+D2 respegulas tion, evidentigante populacigrandon de malpli da 1000 maturaj individuoj, kaj malpli da 20 km² de okupata habitato.
Kariba lingvaro
La kariba lingvaro estas lingva familio parolata de indiĝenoj de Sudameriko. Ĝi disvastiĝas tra norda Sudameriko, de la buŝo de la rivero Amazono al la Kolombiaj Andoj kaj de Marakajbo (Venezuelo) al Centra Brazilo.
Nombro
Karibaj lingvoj estas relative parencaj unu al la alia; en iuj kazoj estas malfacile decidi ĉu malsamaj grupoj parolas malsamajn lingvojn aŭ dialektojn de la sama lingvo. Pro tio, la akurata nombro de la karibaj lingvoj ne estas sciata kun certeco (aktualaj taksoj rangas de 25 ĝis 40, el kiuj 20 al 30 estas ankoraŭ parolataj).
La kariba familio estas famekonata en la lingvistika mondo pro la Hiŝkarjana, lingvo kun la frazordo Objekto-Verbo-Subjekto, antaŭe konsiderata kiel neekzistanta inter la homaj lingvoj.
Historio
Kelkajn jarojn antaŭ la alveno de la unuaj Hispanaj esploristoj, iu karibe parolanta popolo invadis kaj okupis la Malgrandajn Antilojn, mortigante, forigante aŭ perforte asimiligante la Aravakajn popolojn kiuj antaŭe priloĝis la insulojn. Ili neniam atingis la Grandajn Antilojn aŭ Bahamojn.
Kurioze, la kariba lingvo mem (kiu donis sian nomon al la familio) rapide formortis dum la insula aravaka lingvo restis flegata tra la generacioj. Ĉi tio estis la rezulto de tio, ke la invadintaj karibaj viroj kutime mortigis la lokajn virojn de la insuloj kiujn ili konkeris kaj alprenis al si aravakajn edzinojn kiuj tiam transdonis sian propran lingvon al la infanoj. Portempe, la aravaka estis parolata unuavice aŭ malinkluzive de virinoj kaj infanoj, dum la adoltaj viroj parolis la kariban. La viraj infanoj lernis la kariba ke la viroj parolu karibe kaj la virinoj aravake, sed la virinfanoj utiligis karibajn vortojn per aravaka gramatiko. Post generacioj, la kvanto de karibaj vortoj malkreskis en la vira parolo dum la kvanto de aravakaj vortoj kreskis, ĝis hodiaŭ troviĝas nur deko de karibaj vortoj. Spite de ĝi estas preskaŭ tute aravaka, la lingvo nomiĝas "kariba" (hodiaŭ garifuna). La popolo miksis kun eks-sklavuloj, do la prapatraro de la popolo estas pli afrikida ol kariba aŭ aravaka. Insula kariba nun estas formortinta kiel lingvo, sed estis parolata sur la Malgrandaj Antiloj ĝis la 1920-oj (ĉefe en Dominiko, Sankta Vincento, kaj Trinidado). Antaŭ tiu dato, iuj migris ĝis Centra Amerika, kie garifuna (ankaŭ nomita Karibe aŭ nigrula kariba) daŭras en Honduro, Gvatemalo, kaj Belizo.
Familia divido
La kariba lingvaro estas eble dividebla en du al kvar branĉojn.
Genetikaj lingvo-rilatoj
Estas proponite, ke la kariba familio estas malproksime parenca al la Ĵea lingvaro kaj la Tupia lingvaro en ia familio "Ĵe-Tupi-Kariba". Ĉiuj tiuj familioj havas komunan morfologion, sed iliaj internaj interrilatoj estas ankoraŭ malbone konataj.
Temes (historia departemento)
Demografio
Laŭ la censo de 1880
Laŭ la censo de 1910
Administracio
Estis 11 distriktoj, iliaj nomoj kaj tiuj de la departementejoj samas:
La departemento estis plejparte ebenaĵa. Gravaj riveroj estas Danubo (sude estis landolimo), Mureş, Timiş kaj Bega.
En 895 la alvenintaj hungaroj trovis la lokon tre konvena por loĝadi pro la paŝtejoj, ebenaĵo kaj riveroj. Stefano la 1-a (Hungario) fondis la departementon en la 11-a jarcento. Dum la mezepoko la Danubo estis grava limo kontraŭ la turkoj. La turkoj tenis la plej longe tiun regionon. Post la turka erao senhomaj vilaĝoj restis, la regiono iĝis banusujo, apartenanta al Aŭstrio ĝis 1778. Aŭstraj inĝenieroj termezuris la regionon kaj taksis ĝin riĉa je ercoj. Post la eventuala fervoja linio Budapeŝto-Vieno tuj sekvis la Budapeŝto-Temesvár-Subdanuba linio. Alvenis krom hungaroj slovakoj, germanoj, serboj kaj rumanoj. La departemento en tiu formo naskiĝis en 1860. Ekde 1918 la serba kaj rumana armeoj komencis okupi la regionon, ĉar la angloj promesis la banusujon al ambaŭ landoj. Okazis preskaŭ milito, fine oni duonigis la banusujon. Dum la Dua Mondmilito la limoj restis, ŝajnas, ke en la iama banusujo Germanio volis tie germanan teritorion.
Arley de Queroz Sandim
Li futbalis ĉe Sagan Tosu.
Fonni
estas komunumo de Italio. Ĝi komunumo apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Nuoro. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Rózsi Völcsey
Kariero
Rózsi Völcsey akiris aktoran diplomon en Teatra Akademio en 1914. Ŝi debutis en la sekva jaro en Miskolc kaj ŝi ludis en provincaj urboj en Győr, Nagyvárad, en 1942 kaj 1944 en Szeged. Ekde 1945 ĝis 1948 ŝi estis membro de la Teatro Magyar, poste ŝi dungiĝis al trupo de Hungara Radio. Inter 1950–1957 kune kun János Balázs (aktoro) ŝi faris duopajn spektaklojn en vilaĝoj.
Harjano
Harjano (हरियाणा; ĝenerala (angla-origina) latinalitera traskribo Haryana) estas norda subŝtato de Barato. Ĝi estiĝis la 1an de novembro 1966 el partigo de Panĝabo laŭ lingvaj kriterioj. Harjano estas la hindia-parolanta parto de barata Panĝabo (mem estante rezulto de partigo de Panĝabo inter Barato kaj Pakistano.
Err (Pyrénées-Orientales)
Err (Er) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Harjano
La ĉefa lingvo de harjano, la harjana, estas nomata dialekto de la hindia. Troviĝas la kutima malsimetrio, ke kvankam parolantoj de la harjana pli-malpli bone komprenas la 'norman' hindian (de, ekzemple, Delhio), tamen parolantoj de la hindia malfacile komprenas la harjanan.
Err (Pyrénées-Orientales)
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Errois.
Mon büvenetik
Mon büvenetik (volapuke mono internacia) estis projekta internacia valuto planita de volapukisto Yang Yen-nung 1895. Oni presis monbiletojn de "mon büvenetik", kiuj similis al poŝtmarko tro fuŝe faritaj je ruĝaj literoj sur blanka papero kun kvadrata bordo. En la centro de bileto estas la vortoj "Mon Büvenetik Franazims" skribitaj cirkle, sub tiuj vortoj estas la numero "25", kiu signifas ke la monbileto valoris 25 francajn centimojn. En la centro de cirklo estas la jaro "1895". La verso de monbileto, aŭ plibone, monmarko, havis gluaĵon kaj serinumeron.
La monbileto estis emisita de komerca domo de Yang Yen-nung en Amoy (nuna Xiamen), Ĉinio, sed ne estas indiko de kiu oni povus fari kurzon. Eble tiu "mono" cirkulis inter ĉinaj volapukistoj, kiuj uzis ĝin por aĉeti volapukajn librojn.
Bibliografio
The New York Times. July 14, 1895, Wednesday. Page 13.
14088 Ancus
14088 Ancus estas mabone konata asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).
Ĝi estis nomita en memoro de Ancus Marcius, kvara reĝo de Romio, kiu reĝis de -640 ĝis -616. Li translokiĝis al Romo la najbarajn loĝantojn, pro tio komencinte la longan batalon inter patricioj kaj plebeanoj.
Sadova Nouă
Sadova Nouă (sadova noŭə) (hungare:Újszagyva) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 543 loĝantojn (rumanoj). en 1992 399 (rumanoj), kaj laŭ la stato de en la loĝloko vivis. Ĝia unua mencio skribe estas en 1467. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Slatina-Timiş.
Socialdemokratia Partio de Germanio
La Socialdemokratia Partio de Germanio (: Sozialdemokratische Partei Deutschlands, SPD) estas unu el la du plej grandaj politikaj partioj en Germanio (apud la kristandemokratia partio CDU). Ĝi ankaŭ estas la plej maljuna partio de Germanio.
La komenco de la partio estis la agado de politikistoj kaj pensuloj kiel Ferdinand Lasalo kaj Edward Bernstein, kiuj subtenis socialismon kaj vidis la vojon al ĝia realiĝo kunlabore kun la ŝtato. La partio havas siajn radikojn en la germana laborista movado, kaj en la pasinteco pli emis al la socialisma ideologio, kaj ankoraŭ estas membro de la Socialisma Internacio, kaj membro de la eŭropa ombrela partio la Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj.
La partio servis komence de sia ekzisto kiel la voĉo de la germana laborista movado, kaj en la tempo de la Germana Imperiestra Regno kelkfoje estis la plej potenca partio en la Reichstag, kreante disbranĉigan mekanismon de "ŝtato ene de ŝtato". Post la germana malvenko en la unua mondmilito en 1918 la partio estis inter la fondintoj de la Vajmara Respubliko, kiam la partiulo, Friedrich Ebert, fariĝis la unua prezidanto de la respubliko.
De 1998 ĝis 2005 ĝi formis la germanan registaron en koalicio kun la verda partio; en 2005-2009 kaj ekde 2013 formas ĝin en "granda koalicio" kun la kristandemokratia partio CDU. En 2013, ĝi markis 150 jarojn de sia fondiĝo, kun pli ol 600.000 membroj. La partio nuntempe havas ĉirkaŭ 12.500 filiojn organizitajn en 350 subdistriktoj kaj dudek distriktoj, kaj kunigas ene de ili ĉirkaŭ 600.000 partianojn.
En majo 2017 la Socialdemokrata Partio de Germanio deklaris BDS antisemita organizo.
Vorwärts estas gazeto kreita en 1876 kiel "centra organo de socialdemokratio en Germanio". Ĝis la nuntempo ĝi estas la partia gazeto de la Socialdemokratia Partio de Germanio.
Programoj
La partio dum la pasinto decidis pri la sekvaj programoj:
George Duvivier
George Duvivier (* 17-an de aŭgusto 1920 en Novjorko; † 11-an de julio 1985 samloke) estis usona ĵazmuzikisto (kontrabaso, aranĝado).
Duvivier lernis junaĝe violonon kaj bazaĵojn de kompozicio. Li ludis jam ekde 1937 en Royal Baron Orchestra. Poste li muzikis en 1941 ĉe Coleman Hawkins kaj ĝis 1942 ĉe Lucky Millinder. Ekde 1943 ĝis 1945 li devis militservi kaj araranĝis dume por Jimmy Lunceford, ĉe kiu li laboris, ĝis kiam li en 1947 transiris al Sy Oliver. Dum la fruaj 1950-aj jaroj li laboris kiel akompanisto de kantistinoj kiel Nellie Lutcher, Pearl Bailey, Billy Eckstine kaj Lena Horne, laboris tamen ankaŭ ĉe Terry Gibbs kaj ĝis 1956 ĉe Bud Powell samkiel por Herbie Nichols („Love, Gloom, Cash, Love“, 1957) kaj por Eubie Blake (1959). Dum la fruaj 1960-aj jaroj li muzikis ĉe Oliver Nelson, Eric Dolphy kaj Mal Waldron, prezentis tamen ankaŭ ĉe diversaj ĵazfestivaloj en Usono kaj Eŭropo. La nombro de liaj surdiskigoj estas ne-superrigardebla - krom Ray Brown li verŝajne estis la entute plej laborigita muzikisto sur sia instrumento. Lia sento de harmonio kaj de tempo – nepra por ĵazo – estis proverba.
Bill Potts
William Orie „Bill“ Potts (* 3-an de aprilo 1928 en Arlington, Virginio; † 15-an de februaro 2005 en Fort Lauderdale, Florido) estis usona ĵazpianisto, komponisto, aranĝisto kaj muzikinstruisto.
Vivovojo
Bill Potts ludis kiel infano havajgitaron kaj kiel junulo akordionon. Impresite de la muziko de Count Basie li transiris dum la mezlerneja tempo al piano. Dum sia militservo en la usona terarmeo ekde 1949 ĝis 1955 li transkribis pecojn por armebandoj; krome li verkis aranĝaĵojn por Joe Timer kaj la ensemblo de Willis Conover, THE Orchestra. Li verkis kva titolojn por ties sondisko de 1954 ĉe diskeldonejo Brunswick kaj kunlaboris je spektakloj, je kiuj ankaŭ partoprenis gastmuzikistoj kiel Charlie Parker kaj Dizzy Gillespie.
Proksimume 1956 Potts direktis la doman bandon en Olivia Davis' Patio Lounge en Vaŝingtono; Lester Young tie havis dungitecon, kaj Potts persvadis Jangon fari kun li dum du vesperoj sonregistraĵojn. Ĉi tiuj registraĵoj aperis surdiske kiel Lester Young in Washington, D.C..
NGC 4975
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Uzeyir Hajibeyov
Uzeyir Hajibeyov (en la azera lingvo: Üzeyir bəy Əbdülhüseyn oğlu Hacıbəyov) n. la 18-a de septembro 1885, en Agjabadi — m. la 23-a de novembro 1948 en Bakuo. Ĝi estis komponisto, orkestrestro, sciencisto, publicisto, dramisto kaj tradukisto de Azerbajĝano kaj de Sovetio.
Uzeyir estas konsiderata kiel la patro de la opero kaj de la klasika azera muziko. Uzeyir Hajibeyov verkis la himnon de la Azerbajĝana Demokratia Respubliko (kiu estas la nuna himno de Azerbajĝano) kaj ankaŭ la himno de la Azerbajĝana Soveta Socialisma Respubliko.
Villanueva del Río y Minas
Villanueva del Río y Minas estas municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 154 km2 kie loĝas 5229 geloĝantoj, do loĝdenso estas 34.0 loĝ./km2. Villanueva del Río y Minas situas je 42 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.
Dezső Jakab
Dezső Jakab
Villanueva del Río y Minas
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 5229 geloĝantoj de la municipo Villanueva del Río y Minas estas 2650 inoj kaj 2579 viroj. En la 154-kvadratkilometra teritorio estas 3 vilaĝoj (Villanueva del Río, El Carbonal, Los Rosales), kie loĝas 5143 geloĝantoj, kaj aliaj 86 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 49, 26 inoj kaj 23 viroj, kaj mortis 54, 27 inoj kaj 27 viroj. Tiel la natura kresko estis -5 (-0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 1854 homoj (35.5%).
25038 Matebezdek
25038 Matebezdek estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Mate Jozsef Bezdek, kiu gajnisla duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2008 pro sia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Notre Dame High School de Kalgario (Alberto, Kanado).
Ordeno de Klunizo
La fondo
Vilhelmo la Pia enoficigis al la abato Bernono, grava viro de la reformo, kiel abato de Baume. Bernono establis la observadon de la regulo de Benedikto de Nursio, reformita de Benedikto de Aniane, respektante, tamen, la proprajn regulojn de la monaĥejoj. Bernon mortis en 926 post vivo dediĉita al la ekspansio de la regulo pere de multnombraj monaĥejoj.
Seeth
Seeth (dane: Sæd) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nordfriesland de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Nordsee-Treene, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Ordeno de Klunizo
La etendo de Klunizo
Sukcedis la abato Odono. Tiu estis akompananto de vojaĝo de Bernono kaj ankaŭ de lia akompanantino Izabela de la Arko, proksima al la konceptoj de lia antaŭulo. Odono vojaĝis de monaĥejo en monaĥejon por instrui la reformon. Iuj malakceptis lin kiel abato, adoptante tiun de Cluny. La influo de Cluny iris pliigante, sed malhavis organizon. La monaĥejoj akiris la rajton stampi monerojn, ili malfermis lernejojn kaj bibliotekojn. Je la morto de Odono, en 942, la prestiĝo de Cluny estis jam tre grava. Sekvis lin Aimar, daŭrigante lian verkon, sed en 948 li blindiĝis kaj oni enoficigis kiel helpanto Majolon, kiu findirektis Klunizon de 954 ĝis 994. Devena de riĉa kaj grava familio de senjoroj de Válenosle, Majolo uzis la tutan sperton akiritan por administri la grandan tiaman povon de Cluny.
La Regularo (nome kluniza aŭ klunia) estis adoptita de aliaj monaĥejoj, kiuj formis, kune kun Cluny, veran monaĥan imperion de aŭtonomaj abatejoj sed submetitaj al la komuna registaro de la abato de Cluny. La malfortigo de la reformo en Germanio kaj Loreno, plifortigis la situacion de Cluny dum la monaĥismo. La ordeno apogiĝis sur la alta aristokratio, la imperiestro, la reĝo de Burgonjo, la grafoj kaj la episkopoj. Oni fondis novajn monaĥejojn klunizajn, kaj oni konvertis aliajn por akcepti la disciplinon klunian. La Ordeno de Cluny ĉeestis en Ĵurazo, Dofineo, Provenco, la valo de la rivero Rodano, la sudo de Burgonjo, kaj la Burbonejo. Ĝi subtenas tridekon de monaĥejoj tre dinamikaj.
Majolo estis nomita la "Arbitraciisto de la reĝoj" pro siaj rilatoj kun la aristokratio. Lia prestiĝo estis konsiderinda, kaj li rifuzis akcepti la papan funkcion en 973. Liaj funebroj okazis zorge de Hugo Kapeto, li estis beatigita malmulte post sia morto, iĝante unu el la plej popularaj sanktuloj.
En 994, Odilono estis enoficigita abato de Cluny kaj li direktis la monaĥejon dum 55 jaroj. Filo de la senjoroj de Mercoeur, li subtenis rilatojn kun la gravuloj plej kleraj de sia tempo kaj li utiligis la ŝancojn kiujn li proponis al la Ordeno. Sed en epoko markita de la dissolvo de la karolidaj strukturoj kaj la laika nuligo, li ne povas havi la protekton de la alta aristokratio kaj li aliancis kun la senjoroj, la forto hegemonia ĉirkaŭ la jaro 1000. Li klopodis pacigi la perforton de tiuj, apogante sin en la Dipaco. Li helpis la senjorojn kaj turnis sin al la spiritaj servoj de siaj monaĥoj por ke ili favoru al ties familioj, kaj li komisiiĝis certigi la religian alvokiĝon (kelkfoje pelita) de la junuloj hidalgaj. La politiko de Cluny favoris la asocion kaj kreon de grandaj monaĥejoj, ili malpliiĝis, dum la malgrandaj kreskis. Tamen ili plue estis kontrolitaj, ĉu de la propra Odilono, ĉu pere de negociacio fare de la grandaj abatoj. Kiam mortiĝis Odilono, la ordeno havis 70 monaĥejojn, kaj Cluny asociiĝis kun povegaj abatejoj, kiuj plutenas, en okazoj, siajn aŭtonomecojn.
En 1049 Hugo de Semur estas enoficigita abato. Sekvante la direktaĵoj de Odilono, daŭre pligrandigis la povon de Cluny. Li estis burgonjona devena de Semur-en-Brionnais. Li posedis grandan retorarton kaj grandan politikan senson. Li finis la integriĝon kun la Feŭdismo kiu ĵus naskiĝis. Malgrandaj monaĥejoj estis kreitaj ankoraŭ. La komenco hierarkia fleksebliĝis ĉirkaŭ 1075, kiam Cluny akceptis en la ordeno abatejojn de aliaj ordenoj, diferencaj el la benediktina, kiel Vézelay, kiuj trovixgis pretaj eniri en la Ordenon sen devi rezigni sian rangon por iĝi ĉefabatejo. Dum lia abatejato enkorpiĝis al Cluny grandaj abatejoj, kiel tiu de Moissac (Suda-Okcidenta), Lézat (Ariège), Figeac (Quercy). La Ordeno etendiĝis tra Hispanio, Italio kaj Anglio, havante 10.000 monaĥojn.
La abato Hugo ludis gravegan rolon en la Investitura polemiko kiu frontigis la papojn kontraŭ la ĝermana imperiestro.
En 1109, post posteno de malmultaj semajnoj, Pons de Melgueil estas enoficigita nova abato. Li estis suda, lerta sed tre necedema. Li intervenis aktive al la fino de la Kverelo de la Investituroj, kaj li daŭriĝis kun la ideo pligrandigi la Ordenon. Je ties fino, li ekkonstruigis Klunizon la 3-an, abatejo giganta kiu elĉerpos ĉiujn donacojn kaj enspezojn devenajn de la Reĝlando de Leono kaj Kastilio. Komencis la unuaj ekonomiaj malfacilaĵoj de la Ordeno kiujn generis proteston kontraŭ la abato. La kritikoj evidentiĝis pro la deklivo al alia monaĥa ordeno nome cistercia, fondita en 1098. Pons petis intervjuon kun la Papo Kaliksto la 2-a, kaj li prezentis sian demision post la eliro el tiu sen ke oni konas la kialojn.
Petro de Montboissier, plej konita kiel Petro la Respektinda, anstataŭis lin en 1122. Estis viro kultivita kaj tre lerta. Li devos alfronti Pons en 1126, post ties pilgrimado al Sankta Tero. Pons reprenos la povon de Cluny farante uzon kaj de sia influo, kaj de armiloj. Fine, Pons estos ekskomuniigita kaj la Ordeno restos en manoj de Petro la Respektinda. Li redonis la pacon kaj restaŭris la disciplinon, sed la financoj estas katastrofaj, ĉefe post la perforta epizodo okazinta ĉar monsoldatoj ŝtelis la tutan oron. Petro provis postuli sanan demarŝon de publika regado kun la helpo de Henriko de Blois, episkopo de Winchester, kiu alportis, el Anglio, kaj siajn konojn kaj sian riĉecon. Oni avertas restarigon de la tradicioj, sed la Ordeno de Cluny komencis malrapidan deklivon kiu iros pliigante post la morto de Petro la Respektinda okazinta en 1157.
La influo de Klunizo
En la 12-a jarcento, la nomita Ordeno de Cluny, havis du mil monaĥejojn, iuj de ili konsideritaj kiel la plej grandaj monaĥejoj de la epoko: tiuj de la Charité-sur-Loire, Souviny, Saint-Martin-des-Champs, proksime al Parizo. Se la plimulto de la monaĥejoj iĝis simplaj priorejoj, reduktinte ties nombron, kelkaj konservas, tamen, sian rangon de abatejo, akceptante, tamen, la komunan disciplinon kaj la aŭtoritaton de la abato de Cluny.
Rekte submetita al la Sankta Sidejo, Cluny estas, en la 11-a jarcento, la plej efika instrumento en la atingo de la paco kaj en la gregoria reformo. Multaj papoj kaj papaj delegitoj devenis el Klunizo. La reto de Cluny diskonigis la komencojn de la reformo kontraŭ la malvirtoj de la Eklezio ligita al la feŭdaj statoj de la mondo laika: simonio, nikolaismo. Akuzita pro sia riĉiĝo kaj troa tera povo, la ordeno de Cluny perdis sian spiritan influon fine de la 11-a jarcento kaj komencoj de la 12-a jarcento, kiam eliris novaj ordenoj inspiritaj en idealismo de malriĉeco kaj aŭstereco: nome Cistercianoj, Premonstratoj, Kartuzianoj, Kamaldulanoj.
Sankta Bernardo subtenis aspran kverelon kontraŭ Petro la Respektinda protektante la idealon de cistercianoj fronte al la idealoj de Cluny, ĉiukaze unu el la ĉefaj fokusoj de la intelekta kaj arta vivoj de tiama Okcidento.
Odono skribis la verkon Sankta Historio en verso kaj ellaboris oportunan moralon. La predikoj de Odilono estos dum multa tempo modeloj de elokvento eleganta kaj konciza. Abbono De Fleury difinis la ekvilibrojn de la povo politika. Petro la Respektinda instigis la kristanojn koni la Koranon kaj turni sin ofte al la tradukadoj de la araba. Cluny estis la origino de multaj teologoj, moralistoj, poetoj kaj historiistoj.
La arkitekturo estas alia fako pruva de la povo de Cluny. Al tiutempa preĝejo sekvas la abatejo de Bernono, poste tiu de Aymard kaj tiu de Maïeul, nomita Sankta Petro la Malnova, kies ebeno karakteriza, la koruso kaj ties flankaj estos, pli malpli reproduktita en preskaŭ ĉiuj monaĥaj preĝejoj. La sama trovas en Sankta Petro la Malnova, en Borgoña, Germanio kaj Svisa.
Literaturo
La historiaj studoj pri Cluny estas, evidente, multnombraj. Cluny estas fakte la simbolo de la gregoria reformo kaj, sen dube, la plej riĉa kaj influa ordeno de sia epoko. Tamen, de la periodo de ekonomia restarigo fare de Petro la Malnova, estas malmulta konstato. Liaj penadoj evidentiĝis en du skribaĵoj de granda historia intereso, la constituio rei familiaris kaj la constitutio expense cluniaci, kiu alportas sufiĉe da informo peri la terkultura kaj mezepoka ĝenerale ekonomioj.
Pujnavaj lingvoj
La Pujnavaj lingvoj (ankaŭ Makú, Puinávean, Puinave-Macú, Puinave-Makua, Puinaveano) estas lingva familio de Brazilo, Kolombio, kaj Venezuelo. Makú estas la Portugala nomo, Puinaveano estas la Hispana. La nomo Makú estas pejorativa, devenante de la Jerala (Tupia lingvo) vorto signifanta "sklavo, subulo".
Familia divido
La Pujnava familio konsistas el 9 lingvoj:
La Kuri-Doua estas nun estingiĝinta; ĝi havis 2 variantojn: la Kurikuriaí kaj la Doua.
Kaufman (1994) listas la Hupdan as sola lingvo kun 4 diversaĵoj: Tikié, Hupda, Yuhup, kaj Papurí. Pozzobon (1997) kaj Gordon (2005) listas la Hupdan kaj la Yuhupan kiel apartaj lingvoj.
La Gvariba estas listita en Kaufman (1994), sed ne aperas en Gordon (2005). Ĝi estas listita kiel alterna nomo en Pozzobon (1997) (?).
Pozzobon (1997) grupas la Nukakan kun la Kakua en la Kakva grupigo dum Kaufman (1994) listas ilin aparte.
Genetikaj rilatoj
La Pujnava estas iam asociita kun la hipoteza Makroo-Pujnava familio konsistanta el la Pujnava kaj la Katukina familioj kaj la Ahuakéa, la Kaliana, kaj la Makua izolaĵoj (aldone la Ahuakéa, la Kaliana, kaj la Makua estas lokitaj kune en proponita Kaliana sub-grupigo).
Makroo-Pujnava estas inkludita en la pli granda Makroo-Tukanoa familiaro de Joseph Greenberg. Alia pli granda grupigo estas Makroo-Makú de Morris Swadesh.
(18085) 2000 JZ14
(18085) 2000 JZ14 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Janosik (filmo de 1974)
Janosik estas pola filmo reĝisorita en 1974 de Jerzy Passendorfer. Ĝi estas kina versio de populara filmserio same titolita kaj de la sama reĝisoro. Cetere multaj scenoj oni prenis rekte el filmserio. En kina versio personoj uzas pli veran dialekton montanan ol tiu el la filmserio.
Herbert von Karajan
Herbert von KARAJAN (naskiĝinta en la 5-a de aprilo 1908 en Salcburgo mortinta samloke en la 16-a de julio 1989) estis aŭstra dirigento.
Biografio
Herbert von Karajan naskiĝis kiel Herbert Ritter von Karajan. Li estis pianludanta mirinfano. De 1916 ĝis 1926, li studis en la Mozarteum en sia naskiĝurbo kaj en Vieno. Liaj unuaj profesiaj stacioj estis Ulm kaj Aachen, kie li nomumitis en 1935 kiel plej juna furordirektisto generalmuzikdirektoro.
Hirotsugu Nakabayashi
Hirotsugu Nakabayashi (中林 洋次, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sagan Tosu, Sanfrecce Hiroshima kaj Fagiano Okayama.
Herbert von Karajan
Biografio
De 1957 ĝis 1965 Karajan estis direktoro de la Viena Ŝtata Opero kaj krome de 1956 ĝis 1960 arta gvidanto de Festivalo de Salcburgo. En 1967 li inventis similan festivalon dumpaske (Salzburger Osterfestspiele).
Graveco
Karajan estis unu el la plej famaj kaj imponaj direktistoj de la 20-a jarcento, kiu realigis multajn legendajn koncertojn kaj operaranĝojn (ekz. de la simfonioj de Beethoven kaj Brahms). Li ankaŭ tre frue malkovris la novajn eblecojn ligitajn al kompaktdisko kaj videotekniko. Pro malsano li devis retiriĝi en la 1980-aj jaroj komplete por kelkaj jaroj. Pro malkonsentoj kun la manaĝeroj de la Berlinaj Filharmoniistoj li demisiis en aprilo 1989. Kelkajn monatojn poste li mortis.
Religio
Herbert von Karajan estis ortodoksulo kaj paroĥano de Katedralo de Sankta Triunio en Vieno.
Fonto
"Karajan, Herbert von", en: Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie, Microsoft Corporation, 2006 (DVD)
Laura Mándy
MÁNDY Laura (ma:ndi) estis rumanuja hungara pentristino naskita en Öthalom la 18-an de februaro 1904 kaj mortinta en Satu Mare la 1-a de junio 1993.
Biografio
Laura Mándy akiris diplomon de instruisto en Satu Mare. Ŝi studis en Artistkolonio de Baia Mare inter 1925-29 ĉe János Thorma. Inter 1929 kaj 1932 ŝi laboris kune kun sia edzo Oszkár Nagy en Baia Mare kaj Baia Sprie. Ekde 1935 ŝi estis instruistino en Cavnic kaj ŝi definitive loksigiĝis en Satu Mare.
William O'Ryan
William Delmar O'RYAN, Jr, (Bill) (naskiĝis en Nov-Jorko la 16-an de marto 1944, mortis la 12-an de februaro 2008), estis usona esperantisto, multlingvulo, aŭtodidakto (precipe pri scienco, historio kaj lingvoj) kaj aktiva vikipediisto.
Li estas la filo de William, Sr. kaj Alicia Prann O'Ryan. Li pasigis sian junaĝon en Usono, Turkio (1951–1952) kaj Nederlando (1955–1960). De 1962 ĝis 1965 li studis historion en la Universitato de Virginio en antaŭ ol enarmeiĝi. En 1966–67 la armeo trejnis lin al rego de la lingvo en la Defendlingvinstituto (The Defense Language Institute) en  antaŭ ol sendi lin en 1968 al Etiopio, kie li restis ĝis 1973. Tie li memstare lernis la n kaj n, lingvoj de Etiopio. Li fariĝis fakulo pri la tigraja kaj eble estis la plej eminenta konanto de tiu lingvo en Usono (laŭ lia amiko Marco). Li pretigadis vortaron tigrajan-anglan.
Loĝante en Etiopio, Bill renkontis Askalu kaj edziĝis al ŝi. Li travojaĝis Orientafrikon kun sia bona amiko Marco dum pluraj monatoj antaŭ ol reiri al Usono kun sia familio.
Dum 1986–1992 Esperanto, kiun li estis eklerninta en 1971, estis lia unusola hejmlingvo. Li kun sia dua edzino el Irano, Fereshteh Taremi (ankaŭ konata kiel Angelina), kune instruis Esperanton (ankaŭ post ilia eksedziĝo) en Tempe por la Esperanto Societo ĉe Arizona Ŝtata Universitato. Angelina Taremi plu estas la kontaktpersono por Esperanto-Societo de Arizono.
Grave suferante pro artrito, li forlasis la armeon antaŭ sia 30-a jaro kaj estis jam kripla. Li fariĝis helpinstruisto, sed neantaŭdirebla pligravigado de lia malsano malhelpis lin havi iun konstantan profesian okupon.
Bill estis multlingvulo parolanta la n, n, n, n, n, ktp. Li ankaŭ lernis grandan aron da komputilaj lingvoj. Malkovrinte Vikipedion li ekscitiĝis konsciante kiagrade li povus kontribui. Li senkalkule pasigis horojn tradukante artikolojn de angla al Esperanto por Vikipedio malgraŭ la malfacilaĵoj, kiujn li spertis eĉ ĉe manipulado de la komputilmuso.
Verkado de artikoloj en Vikipedio kaj de la tigraja-angla vortaro estis motivoj por plu batali kontraŭ la malsano, ĉar li sentis, ke li faras ion valoran.
Bill estis brila debatisto, havis egan humursenton, kaj estis kompatemulo. Li estis escepta leganto, posedis tre vastan bibliotekon kaj anis diversajn libroklubojn, kiujn li vizitadis tiom kiom ebligis lia sanstato.
Kiam lia malsano progresis, Bill plu batalis por sendependeco kaj estis plurfoje operaciita por povi plu marŝi. Askalu translokiĝis al Phoenix por flegi lin en 2005, kiam lia movkapablo malpliiĝis.
Bill estas bedaŭrata de siaj familianoj (du gefratoj, kvin gefiloj, sep genepoj).
Barsac (stacidomo)
Barsac estas franca stacidomo sur linio - Sète-Ville, situanta en , en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Bordeaux-St-Jean - Sète-Ville (640000).
34153 Deeannguo
34153 Deeannguo estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la far la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi ŝajnas esti en orbita resonanco 3:1 kun Marso.
Estavar
Estavar (Estavar) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Estavarois.
Condé (Indre)
Condé estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Issoudun kaj al la kantono .
Fordongianus
estas komunumo de Italio. La komunumo apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Oristano. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas.
Deklaro de Santos Dumont
Deklaro de Santos Dumont estas la dokumento, per kiu la Brazila Esperantista Junulara Organizo (BEJO) estis oficiale fondita en 1967, okaze de la II-a Seminario de Esperanto.
Apiolo
Apiolo estas fitokemiaĵo derivata el la fenilpropanoidoj trovata en la esencoleo de la Petroselinum crispum, en la foliaro de la Apium graveolens kaj en la plantoj de la familioj de la Piprujacoj, Apiacoj kaj Miristikacoj. Heinrich Christoph Link (1767-1851), apotekisto el Lepsiko, malkovris la substancon en 1715 tiel kiel verdecaj kristaloj ekstraktitaj per vaporo el la oleo de la petroselo.
Nica Literatura Revuo
Nica Literatura Revuo (NLR) estis grava kultura kaj literatura periodaĵo en Esperanto aperinta ĉiun duan monaton inter 1955 kaj 1962 en Choisy-le-Roi (Francio). Entute aperis 42 numeroj kun sume 1680 malgrandformataj paĝoj en redakto de Gaston Waringhien.
NLR celis daŭrigi la tradicion de la periodaĵo Literatura Mondo, malaperinta en 1949, kaj kolektis ĉirkaŭ si la plej gravajn aŭtorojn de la frua postmilita epoko. Ĝiaj precipaj temoj estis:
Komunumaro Kellinghusen
Historio
La komunumaro Kellinghusen fondiĝis la 1-an de januaro 2008 el la urbo Kellinghusen, el la komunumoj de la antaŭa komunumaro Kellinghusen-Land sen la komunumoj Auufer kaj Wittenbergen, kaj la komunumoj Hohenlockstedt kaj Lockstedt de la antaŭa komunumaro Hohenlockstedt.
Nica Literatura Revuo
En 1988 aperis Indekso por la Nica Literatura Revuo (1955/56 - 1961/62) verkita de Henri Vatré en Saarbrücken ĉe la eldonejo Iltis (Reinhard Haupenthal; 1988, 16 p. Iltis-libroj 3, Esperantologio 22).