cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carsten Borchgrevink
Serĉante helpon
Dum la sekvaj du jaroj, Borchgrevink vojaĝis al Eŭropo kaj Aŭstralio, serĉante subtenon kaj monhelpon por lia ekspedicia ideo, sed sensukcese. Unu el la alianculo konsiderita de Borchgrevink estis William Speirs Bruce, kiu ankaŭ estis plananta sian propran antarktan ekspedicion. Tiu plano tamen malebliĝis, kiam Bruce ekprojektis kunekspedicion kun Henryk Bull, kun kiu Borchgrevink antaŭe malamikiĝis. "Mi bedaŭras", skribis Borchgrevink al Bruce, "ke ni do ne povas kunlabori". Li tiam ankaŭ lernis, ke la Reĝa Geografia Societo estis ellaboranta sian propran planon pri antarkta ekspedicio ekde la jaro 1893. Multe influita de ties prezidanto Clements Markham, la Societo deziris ne nur plenumi sciencan grandfaron, sed volis ankaŭ revivigi la malnovtempan polusan gloron de la brita Royal Navy. Tiu plano fine maturiĝis kiel la Nacia Antarkta Ekspedicio, estrita de Robert Falcon Scott, kaj ĝi pli interesis la britajn sciencistajn societojn ol la modesta propono de Borchgrevink. Markham estis firme malfavora al privataj vojaĝoj, kiuj povus delogi helpmonon el lia propra projekto, tiel ke Borchgrevink estis tute senigita je praktika helpo : "Ĝis pinto de kruta monteto mi devis ruligi mian antarktan rokon", li skribis.
George Newnes
Okaze de sia serĉado de subtenantoj, Borchgrevink renkontis Sir George Newnes, eminenta magazineldonisto kaj kina pioniro, kiu interalie posedis Westminster Gazette, Tit-Bits, Country Life kaj Strand Magazine. Pluraj eldonistoj tiam kutimis subteni esplorvojaĝojn : la ĉefa rivalo de Newnes, Alfred Harmsworth, ĵus antaŭe financis la ekspedicion de Frederick Jackson al la lando de Francisko Jozefo, kam jam promesis financan helpon por la Nacia Antarkta Ekspedicio. Newnes estis sufiĉe impresita de la plano de Borchgrevink, tiel ke li proponis financi la tutan koston de la ekspedicio - proksimume 40 mil pundoj. Tia malavareco furiozigis Clements Markham kaj la Geografian Societon : ili konsideris, ke Borchgrevink estis senmona norvega sensignifulo, kiu proprigis al si britan monon normale uzendan por ilia propra ekspedicio. Markham daŭre montris malamikecon kaj malestimon al Borchgrevink, kaj li skoldis Hugh Robert Mill pro tio, ke li ĉeestis la foriron de la ekspedicio.
Vintro en Antarkto
Louis Bernacchi, la aŭstralia fizikisto de la ŝipo, poste skribis : "Laŭ multaj aspektoj, Borchgrevink ne estis bona estro". Borchgrevink evidente ne estis aŭtokrato : laŭ Bernacchi kaj pro manko de klara kaj legitima hierarkio, aperis stato de "demokrata anarkio", tiel ke "malpureco, malordo kaj malaktiveco [estis] en la tagordo". Krome rapide evidentiĝis dum la progreso de la vintra sezono, ke la elektita loko ne estis tiel ŝirmita kaj sekura kiel antaŭe esperita. La esploristo fakte elektis lokon, kiu precipe suferis pro la frostigaj ventegoj, kiuj blovis norden el la enlanda glacio. La malgranda teamo pli kaj pli senfortiĝis, nervoziĝis, kaj ĝi cetere enuis plenajn tagojn. Okazis pluraj akcidentoj : brulanta kandelo kaŭzis incendion kaj gravajn difektojn. Aliokaze pluraj membroj de la ekspedicio estis preskaŭ sufokigitaj de la fumo generita de la kuirvarmigilo. Borchgrevink ja provis krei ĉiutagan rutinon, kuraĝigante sciencan studadon. Li tamen en sia vojaĝraporto aludis al la ĝenerala manko de kamaradeco inter la ekspedicianoj, skribante : "Silento roras en oniaj oreloj". La malgajeco de la teamo ankaŭ pligraviĝis pro la malsaniĝo de la ekspedicia zoologisto, Nikolai Hansen. La kuracado ne bone efikis al li, tiel ke li mortis la 14-an de oktobro.
Kiam finiĝis la vintra sezono, sledado teorie ekebliĝis. Borchgrevink tamen malkovris, ke li malĝuste konjektis la ekziston de facila vojo al la interna lando. La kabo Adare estis ĉirkaŭita de glacikovritaj, ne transireblaj montĉenoj, tiel ke la ekspedicio limigis sian esploradon al la proksima ĉirkaŭo de la kabo. La fundamentaj ekspediciaj celoj de Borchgrevink, koncerne la travintradon sur la kontinento kaj la sciencan esploron, estis tamen plenumitaj. Kiam revenis la ŝipo Southern Cross fine de januaro 1900, Borchgrevink decidis forlasi la stacion, kvankam restis sufiĉaj provizoj kaj karburaĵo por unu plia jaro. Anstataŭ rekte reveni hejmen, la Southern Cross iris suden ĝis la granda Ross-glacikampo, malkovrita de James Clark Ross dum sia vojaĝo de 1839-43 kaj poste renomita omaĝe al li. Neniu alia estis reveninta al la glacikampo ekde tiam, kaj Ross tiam ne povis plenumi surteriĝon. Borchgrevink flanke de la glacikampo malkovris golfeton, kiu poste estis nomita "Balena Golfo" de Ernest Shackleton. La 16-an de februaro 1900, Borchgrevink, William Colbeck kaj samea hundisto nomita Per Savio plenumis la unuan grimpadon de la glacikampo. Helpe de hundoj kaj sledoj, ili vojaĝis 16 kilometrojn surlande kaj atingis novan plejsudan rekordon je 78°50'S. . La Southern Cross vizitis aliajn insulojn de la maro de Ross antaŭ ol komenci la returnvojaĝon, atingante Novzelandon la 1-an de aprilo 1900. . Borchgrevink tiam enŝipiĝis en vaporŝipon direkte al Anglio, kie li frue alvenis en junio.
Sami Khedira
Sami KHEDIRA (arabe سامي خضيرة, naskiĝis en Stuttgart, do nun -aĝa) estas arabdevena germana futbalisto. Li iĝis membro de la germana nacia teamo de futbalo post la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008. Interalie li en tiu teamo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko, en kiu la germana teamo atingis la trian pozicion. Matĉe li rekoneblis per la ĉemiza numero "6". Ankaŭ en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 kaj la Futbala Mondpokalo 2014, en kiu la germana teamo atingis la ĉampionecon, li partoprenis per tiu ĉemiza numero, same en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016 kaj en la Futbala Mondpokalo 2018.
Carsten Borchgrevink
Reveno
Prezentante la ekspedicion kiel grandan sukceson, Borchgrevink priskribis "alian Klondikon" kun abundeco da fiŝoj, fokoj kaj birdoj. En sia libro, li listigis la ĉefajn rezultojn de la ekspedicio : travintrado en la lando de Viktoria, jarlonga observado de magnetaj kaj meteorologiaj fenomenoj, proksimuma lokigo de la suda magneta poluso, malkovro de novaj specioj de insektoj kaj subakvaj bestoj, mapigo de marbordoj kaj malkovro de novaj insuloj, unua vizito de la Ross-insulo kaj, finfine, la grimpado de la Ross-glacikampo kaj la sledado ĝis la koordinatoj 78°50'S, "la plej suda punkto jam atingita de homo". Fakte kaj verdire, la malbona elekto de la kabo Adare kiel travintra stacio tute malebligis seriozan esploradon de la antarkta interna lando. La sciencaj rezultoj de la ekspedicio estis cetere ne tiel interesaj kiel konjektitaj, parte pro la perdo de kelkaj el la naturhistoriaj notoj de Nikolai Hansen. Borchgrevink eble responsis pri tiu perdo, kaj li poste spertis disputon kun la muzeo pri natura historio de Londono, la eksa dungisto de Hansen, pri la malapero de tiuj notoj kaj de kelkaj specimenoj kolektitaj de Hansen.
Dum la jaroj post la reveno de la ekspedicio, Borchgrevink estis honorita de la Usona Geografia Societo. Li cetere estis rangaltigita kiel Kavaliro de la Ordeno de Sankta Olavo de sia propra monarko, la reĝo Oskaro la 2-a de Svedio. Li poste ricevis similajn honorojn en Danio kaj Aŭstrio, dum lia laboro longe restis malestimata en Anglio, malgraŭ la jenaj laŭdvortoj de Hugh Robert Mill : "superba pionira laboro, utila por la trejnado de homoj por posta servo". La historiisto David Crane sugestis, ke Anglio certe estus rigardinta la ekspedicion de Borchgrevink pli indulgeme, se li estintus brita maroficiro.
Katastrofo de la monto Pelée
Somere de 1902, Borchgrevink estis unu el la tri geografoj, al kiuj la Nacia Geografia Societo (NGS) petis taksi la konsekvencojn de la fortegaj erupcioj de la monto Pelée, sur la franca-karibia insulo Martiniko. Tiuj erupcioj okazis en majo 1902 kaj detruis la urbon Saint-Pierre, kaŭzante la morton de multaj loĝantoj. Borchgrevink vizitis la insulon en junio, kiam la ĉefa vulkana aktiveco jam estis mildiĝinta. Li konstatis, ke la monto estis "perfekte kvieta", kaj ke la insulanoj jam ne plu estis en paniko. Li tamen opiniis, ke Saint-Pierre definitive restus neloĝata. Borchgrevink raportis unu lastan gasfenton piede de la monto, post kiam ĵeto da varmega vaporo ŝprucis el loko, tra kiu li kaj la teamo ĵus pasis : "se ĝi estus atinginta unu el ni, ĝi estus morte broginta nin". Li poste prezentis sian raporton al la NGS en Vaŝingtono.
Emeritiĝo
Post kiam li revenis el Vaŝingtono, Borchgrevink retiriĝis al preskaŭ komplete privata vivo. Li estis jam edziĝinta ekde septembro 1896 kun angla edzino, Constance Prior Standen. La geedzoj enloĝiĝis en Slemdal, proksime al Oslo en Norvegio, kie naskiĝis du filoj kaj du filinoj. Borchgrevink ĉefe dediĉis sian tempon al sportoj kaj literaturo, verkante libron titotilan The Game of Norway. Ŝajnas, ke li dufoje konsideris reveni al Antarkto. Unue en aŭgusto 1902 li anoncis sian intencon konduki novan antarktan ekspedicion por la Nacia Geografia Societo, sed nenio okazis. Alia projekto, anoncita en 1909, estis same nuligita.
Kvankam li ekde tiam ĝuis diskretan vivon, Borchgrevink daŭre montris sian intereson pri antarktaj aferoj : li ekzemple renkontis Robert Falcon Scott iom antaŭ la foriro de la ekspedicio Terra Nova, en junio 1910. Kiam la mondo lernis la morton de Scott en Antarkto, Borchgrevink diskonigis laŭdan omaĝon : "li estis la unua alveninta sur la terenon kun zorgeme organizita ekspedicio, kaj la unua, kiu plenumis metodan laboron sur la granda sudpolusa kontinento". En kondoleanca letero al John Scott Keltie, sekretario de la Reĝa Geografia Societo, Borchgrevink diris pri Scott : "Homo li estis !".
Norvegoj havis tre variajn opiniojn pri Borchgrevink. Roald Amundsen estis longtempa amiko kaj subtenanto, dum Fridtjof Nansen, laŭ Scott, konsideris lin kiel "gigantan fraŭdon". Kiam Amundsen revenis el sia konkerado de la suda poluso en 1912, li plene omaĝis la pioniran laboron de Borchgrevink : "Ni devas agnoski ke Borchgrevink, grimpante la glacikampon, malfermis vojon al Sudo kaj formovis la plej grandan obstaklon por la postaj ekspedicioj".
Dum siaj lastaj jaroj, Borchgrevink vivis kviete. En 1930 alvenis malfrua honoro el Londono : la Reĝa Geografia Societo atribuis al li sian "Patrono-medalon" (Patron's Medal) kaj deklaris, ke oni origine tro malestimis la malfacilaĵojn, kiujn Borchgrevink alfrontis kaj venkis en Antarkto : "Nur post la laboro de la teamo de Scott [...] ni kapablis konscii, ke neniu esploristo estus farinta pli bone ol S-ro Borchgrevink en la regiono de la kabo Adare. Tiam evidentiĝis, ke oni ne juste agis rilate al la pionira laboro de la ekspedicio Southern Cross, kiu estis plenumita sub la brita flago kaj financita de brita bonfaranto".
Junio
Junio (Junius) estas la sesa monato de la Gregoria kalendaro. Ĝi enhavas 30 tagojn. Ĝi nomiĝas laŭ Junona, edzino de Jupitero, diino de geedziĝo kaj reĝino de la romia gedioj.
Carsten Borchgrevink
Morto kaj omaĝoj
Carsten Borchgrevink mortis en Oslo la 21-an de aprilo 1934. Malgraŭ lia "iasence obseda deziro esti la unua" kaj lia manko de sciencista rigoreco, li estis plene agnoskita kiel pioniro de la esplorado de Antarkto kaj anoncanto de postaj, pli ellaboritaj ekspedicioj. Ekzistas en Antarkto pluraj geografiaĵoj, kiuj omaĝas lian nomon, inkluzive de la marbordo de Borchgrevink ĉe la lando de Viktoria, inter la kabo Adare kaj la kabo Vaŝingtono. En la sama lando ankaŭ estas la glaĉero Borchgrevink kaj la glaĉero Tongue. En la lando de la reĝino Maud cetere ekzistas la glaĉero Borchgrevinksen. Lian nomon eĉ havas la malgranda antarkta fiŝo pagothenia borchgrevinki. La loĝkabano de la ekspedicio ankoraŭ staras sur la strando de la kabo Adare, kaj ĝi estas prizorgata de la novzelanda Antarctic Heritage Trust, kiu ankaŭ okupiĝas pri la malnovaj instalaĵoj de Scott kaj Shackleton alie en la kontinento. La Borchgrevink-kabano estis klasifikita de tiu organizaĵo kiel la 159-a "Antarkta Speciale Protektata Areo" (Antarctic Specially Protected Area aŭ ASPA) en 2002. En junio 2005, la sama organizaĵo ellaboris programon pri la estonta prizorgado kaj alirebleco de la kabano.
Junio
Junio estas monato de la somero en la Norda hemisfero kaj de la vintro en la Suda hemisfero. Unu el la du solsticoj okazas en junio. La signoj de la Zodiako en junio estas Ĝemeloj kaj Kankro.
Junio venas post majo kaj antaŭ julio.
28757 Seanweber
28757 Seanweber estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Sean Austin Weber, finaliston de la Broadcom MASTERS 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo, pro lia projekto pri plantoscienco kaj bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Sequim Middle School de Sequim (Vaŝingtonio).
Robbio
Robbio estas komunumo de Italio.
33525 Teresinha
33525 Teresinha estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la 5:9 kun Marso kaj 7:2 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Teresinha Rodrigues, esploristino ĉe la Nacia Observatorio de Rio-de-Ĵanejro (Brazilo). Ŝi ludis fundamantan rolon en la plibonigo de popularigaj programoj ĉe la Observatorio de Sertão de Itaparica, dediĉita al studoj pri malgrandaj korpoj de la sunsistemo.
Simone Veil
Simone VEIL, patronomo Simone JACOB (naskiĝis la 13-an de julio 1927 en Nice (Alpes-Maritimes), mortis en Parizo) estas franca politikistino (UDF).
Elsaviĝinta de la Holokaŭsto, Simone Veil iĝis ministro pri Sano en 1974 kaj pro tio ŝi adoptigis la leĝon nomatan Loi Veil rajtigantan en Francio la aborton en decembro 1974 (la promulgo okazas la 17an de januaro 1975). De 1979 ĝis 1982, ŝi estas ankaŭ la unua ina prezidanto de la Eŭropa Parlamento elektita je universala voĉdonado. Ŝi estas membro de la Franca Akademio ekde novembro 2008.
Infaneco
En 1940, unu jaron post la militdeklaracio la 1-an de septembro 1939, la infanoj Jacob estas senditaj apud Carcassonne, kie ili restadas kun onklo kaj onklino. Reveninte al Nico, la familio suferas la progresivan segregacion de kontraŭjudaj leĝoj. La danĝero evidentiĝas ekde septembro 1943, kiam la germana okupantaro prenas la kontrolon de tiu regiono anstataŭ la italoj.
La deportado
Dum kontrolo farita sur la strato fare de SS, Simone Jacob, alnomata Jacquier, estas arestita la 30-an de marto 1944 en Nico (ŝi loĝis ĉe sia profesoro pri klasikaj beletristikoj, Sinjorino de Villeroy). Sekvantajn horojn, ŝia familiaro gastita, malgraŭ la riskoj, de pluraj paroj de nicaj konatuloj kaj geamikoj, estas arestita de la Gestapo (la amiko irante kun ŝi, sensingarde, estis verŝajne observita, kiam je la peto de Simone, li provis antaŭaverti ŝian familion). Ŝi estas kondukita al la Hotelo Excelsior, germana ĉefkvartiro, uzata ĉi-okaze, kiel loko de loka regrupiĝo de judoj antaŭ ilia foriro al Drancy. Aliflanke, ŝia fratino Denise, deknaŭ-jaraĝe enirinte en reton de la Franca rezistado en Lyon, estis arestita en 1944, kaj deportita al Ravensbrück el kie ŝi revenos. Simone transitas tra la koncentrejo de Drancy. Ŝia patro kaj ŝia frato Jean estis deportitaj al Litovio por tie laboradi. Ŝi ne revidos ilin kaj ne konos ilian sorton. La 13-an de aprilo 1944, t.e. du semajnojn post sia aresto, Simone, ŝia patrino kaj ŝia fratino Madeleine (alnomata Milou) estis senditaj de Drancy (trajno N° 71) al la koncentrejo de Aŭŝvico-Birkenau, kie ili alvenis la 15-an de aprilo vespere.
Militkaptito francparolanta konsilis al ŝi anonci sin pli aĝa ol dek ok jaroj por pasigi la selektadon kaj eviti la ekstermon. Ŝi ricevis la matrikulon 78651, kiu estas tatuita ĉe ŝia brako. Tiam la laboro konsistas en « elŝargô de grandegaj ŝtonoj el kamionoj » kaj « fosado de tranĉeoj kaj platigado de la grundo ». En julio 1944, kun sia patrino kaj sia fratino, ŝi estas translokita al Bobrek, je kvin kilometroj de Birkenau. Iom antaŭ la liberigado de la koncentrejo de Aŭŝvico la 27-an de januaro 1945, la germanoj forkondukis siajn kaptitojn en Morto-marŝon ĝis la koncentrejo de Bergen-Belsen, kie ŝi laboras en la kuirejo. Ŝia patrino mortis pro tifo la 15-an de marto 1945. Ŝia fratino Madeleine, ankaŭ trafita, estas apenaŭ savita danke al la alveno de Aliancanoj. Bergen-Belsen estis liberigita la 15-an de aprilo 1945. Ŝi revenos al Francio la 23-an de majo 1945. Simone, Madeleine kaj ŝia alia fratino Denise (varbigita en la Franca rezistado) estos la tri elsaviĝintoj de sia familio, ĉar ŝia patro kaj ŝia frato ne revenos el la koncentrejoj.
Éveux
Éveux estas franca situanta en departemento, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Éveusiens.
Simone Veil
La magistrateco
Provizita de sia licenco kaj de sia diplomo de IEP, ŝi rezignis sian antaŭviditan advokatan karieron por eniri en la magistratecon, kie ŝi kondukis sian karieron ĝis majo 1974.
Ministro pri sano 1974-1979
Post la elektado de Valéry Giscard d'Estaing ĉe la prezidenteco de la Respubliko, ŝi iĝis ministro pri Sano en la registaro de Jacques Chirac, posteno kiun ŝi konservis dum la sinsekvaj registaroj de Raymond Barre ĝis julio 1979.
Pro tio, ŝi estis verkestro de la adopto fare de la parlamento de la leĝprojekto rilata al la libervola ĉesigo de gravedeco (IVG), kiu malpunigas la aborton. La teksto ekvalidis la 17an de januaro 1975. Ŝi iĝis kaj longtempe restis la politika eminentulo plej popolŝatata en Francio.
Prezidanto de la Eŭropa Parlamento
En junio-julio 1979, ŝi forlasis la registaron por, je la peto de Valéry Giscard d’Estaing, ĉefkonduki la liston Union pour la démocratie française (UDF) dum la unuaj eŭropaj elektadoj laŭ Universala voĉdonrajto. Danke al la venko de centrista partio, ŝi iĝis la unua ina prezidanto de la Eŭropa Parlamento (la 19-an de julio 1979). Ŝi okupis la postenon ĝis la komenco de la jaro 1982 (nevortigita konsento inter la grupoj de « turniĝanta » prezidanteco je la duonmandato).
En 1984, kun Jacques Chirac, ŝi trudis al la opoziciularo ununuran liston por europaj voĉdonadoj je la eŭropaj elektadoj. Ŝia listo atingis pli ol 43% el voĉdonoj.
En opozicio fronte al maldekstraj registaroj
Je la komenco de 1990, ŝi kvalitigas « neakceptebla » la kreadon de policaj informadikaj sliparoj deciditan de la registaro de ĉefministro Michel Rocard. La projekto estas forlasita en marto 1990.
Ministro pri socialaj Aferoj, pri Sano kaj Urbo, 1993-1995
En marto 1993, ŝi estis nomunita ŝtatministro, ministro pri Socialaj Aferoj, pri Sano kaj Urbo en la Ministraro de Édouard Balladur. Ŝi okupis tiun postenon ĝis majo 1995. Instalado de PAC por la alilandaj kuracistoj laborantaj en Francio (PADHUE), poste membro de Altkonsilio por socianigado.
Membro de la konstitucia Konsilio
En 2005, ŝi alvokis voĉdoni "jes" en la franca referendumo pri la Eŭropa Konstitucio la 29-an de majo, provokante polemikon pri la akordigebleco de ŝia engaĝiĝo kaj ŝia ĉeestanteco en la konstitucia Konsilio.
3974 Verveer
3974 Verveer estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Simone Veil
Agadoj ekde marto 2007
La 15-an de februaro 2008, kiel honorprezidanto de la Fondaĵo por la memoro de la Holokaŭsto, Simone Veil kontraŭstaras la projekton de la prezidento Nicolas Sarkozy konfidi la memoron de franca juda infano mortinta en la Holokaŭsto al ĉiu dekjara lernanto : « Tio estas neimagebla, nedefendebla, drama kaj precipe nejusta.».
3974 Verveer
Nomo
Ĝia nomo honoras la aŭstralian nederlandevenan teknikiston Arie Verveer, teknikan administranton de la observatorio de Perto.
Simone Veil
Agadoj ekde marto 2007
La 9-an de oktobro 2008, Simone Veil prezentas sian kandidatecon al la Franca Akademio por la seĝo de Pierre Messmer. La 20-an de novembro 2008, ŝi estas elektita per 22 voĉdonoj el 29.
Sanktulo
Sanktulo, laŭ diversaj kulturaj medioj kaj religioj, estas persono kiu meritas respektegon kaj admiron, kaj estas proponata kiel imitenda virta homo. Laŭ la kristanaj eklezioj, temas pri persono kiu dumvive persistis en supera kristana virto (amo al Dio kaj servo al proksiluaro), kaj fine la eklezioj rekonis tia.
Etimologio
Sanktulo en la greka estas άγιος (agios), la senterulo, ne en la senco de senŝtatano, sed en la senco de evangelie alta spirito, homo ne de tiu ĉi mondo sed de tiu estonta: ĉi tie oni malkovras la stampo de la platona-bizanca spiritualeco. En la latina sanctus (sanktulo), male, estas homo sankciito, ratifito aŭ konfirmito de la leĝo: en tiu etimologia interpeto kuŝas la ideo de kanonizito, publike kaj oficiale rekonito per la leĝo, igita normo de konduto kaj ekzemplo de virto; oni notas ĉi tie la influon de la romia juro. Fine el la hebrea Kadòsh (sanktaĵo) signifas ulo ”peza” ĉar la sanktulo estas personulo “peze konsista”, grava, granda, glora, potenca: ĉi tie vidiĝas la semita stampo kie estas substrekata la grando, grandiozeco kaj forto. Nu tiuj tri vidpunktoj reciproke integriĝas por difini la figuron de la kristana sanktulo kiu en humilaj homaj terminoj devas reprezenti la supernaturan kondiĉon de la Difilo, potenca kaj glora (qadòsh), en kiu antaŭstaris la spirito (a-aghios) kaj agnoskita de la komunumo (sanctus) sanktulo.
Sanktuloj en la Katolika Eklezio
Por la katolika eklezio estas sankta kiu, animita de amo, vivas kaj mortas en la dia graco; do multegaj kristanoj estas sanktaj tiusence. La katolika eklezio (kiel ankaŭ la ortodoksaj eklezioj) kredas je la komuneco de la sanktuloj kiu kunligas ĉiujn homojn sen gravaj pekoj, vivajn kaj mortintajn, inter ili kaj kun Dio.
Kristanoj katolikaj kaj ortodoksaj preĝas al sanktuloj puŝite al tio de la komuneco de la sanktuloj kaj de la origina tradicio; protestantaj, tamen, plejparte ne (vidu sube).
La Koncilio de Trento (1545 - 1563), per kiu la katolika Eklezio respondis al la protestanta reformacio, reasertis la pravecon de la kulto al sanktuloj, sed avertis pri la risko de misuzoj, troigoj kaj superstiĉoj, kaj klarigis ke en la mesoj celebrataj honore al sanktuloj la ofero ne estas farata al ili, sed nur al Dio, kiu en la sanktuloj montris sian gloron.
Por esti kanonigita kiel sanktulo de Katolika Eklezio, nuntempe, oni devas:
La tri anĝeloj kiuj havis nomojn en la Biblio estas ankaŭ nomitaj Sanktuloj, tio estas Sankta Gabrielo, Sankta Rafaelo kaj Sankta Mikaelo.
Sanktuloj en Protestantismo
Marteno Lutero, ĉefa iniciatinto de la Reformacio, ne kontraŭis la ĝustan memoron pri la sanktuloj, sed li avertis kontraŭ la risko malklarigi la centran rolon de Kristo. La luterana tiel nomita «Aŭgsburga Kredkonfeso» (de la jaro 1530) deklaris: «la memoron pri la sanktuloj oni rajtas proponi, por ke ni imitu ilian kredon kaj iliajn bonfarojn laŭ la vokiĝo de ĉiu unuope». Tamen ĝi aldonas: «La Biblio ne al ni instruas alvoki sanktulojn aŭ peti ilian helpon, ĉar la sankta Skribo al ni prezentas nur Jesuon Kriston kiel peranton, favoriganton, pontifikon kaj propetanton». Ankaŭ nuntempe plej granda parto de la protestantaj eklezioj kaj komunumoj estas tute kontraŭaj al kulto de sanktuloj, sed kelke el ili ne forigas de la kristana pieco la rolon de la sanktuloj, unualoke de Sankta Maria, patrino de Jesuo.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri sanktulo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Zoltán Rostás
ROSTÁS Zoltán (roŝta:ŝ) estas rumanuja hungara sociologo, redaktro en Odorheiu Secuiesc la 28-an de decembro 1946.
Biografio
Zoltán Rostás finis la mezlernejon en Târgu Mureş (1965), la filozofion en Universitato Babeş-Bolyai (1970). Li laboris unue en la hungara redakcio de la Rumana Televido (1970-1974), poste li estis kunlaboranto de la hungara redakcio de la Rumana Radio (1974-1977). Pli poste ĝis 1991 li laboris en la redakcio A Hét kiel scienca rubrikgvidanto, redakcia ĉefsekretario. Li redaktis la monatan sciencan aldonaĵon TETT de la A Hét. Ekde 1991 li estis docento de la Universitato de Bukareŝto, ekde 2001 katedrestro de Sapientia Erdélyi Magyar Tudományegyetem en Miercurea Ciuc. Lia unua publikaĵo aperis en Korunk (1968). Kiel studento li estis la viĉefredaktoro de Echinox (1969-1970). Liaj studoj, artikoloj aperis en Korunk, Művelődés, Sociologie Românească, Szociológiai Szemle, East-Central Europe, Beszélő.
Gavdos
Gavdos (novgreke Γαύδος) estas greka insulo kaj komunumo en la kreta prefektujo Ĥanio. La insula komunumo havis en 2001 ĉ. 100 loĝantojn (konstantaj loĝantoj nur 50). Administra centro estas la loko Kastri.
La insulo Gavdos situas ĉ. 36 km sude de Kreto en la Libia maro kaj estas tiel la plej suda insulo de Eŭropo (se oni ne kalkulas la Kanariajn insulojn, kiuj apartenas nur politike al Eŭropo). Apud ĝi situas la neloĝata insuleto Gavdopoula.
La insulo havas la surfacon de ĉ. 30 km² (plej longe 9 km, plej larĝe 5 km). La plej alta punkto estas 368 m. Oni forliveras la rubaĵon per ŝipo. La insulon interligas semajna ŝipveturo al Paleochora, dum turisma sezono pli ofte.
Historio
Dum la 1930-aj jaroj, oni ekzilis multajn komunistojn sur la insulon (pli ol 250, inter ili Markos Vafiadis). Dum la dua mondmilito, la insulon okupis germanoj.
Dum la 1950-aj jaroj, multaj insulanoj translokiĝis al Kreto. Ekde la 1970-aj jaroj evoluis la turismo sur la insulo.
3266 Bernardus
3266 Bernardus estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio kaj estis nomita per la vira antaŭnomo "Bernardus" en honoro de la nederlanda-germana astronomo Andres Bernardus Muller (1918–2006).
Alsóörs
Alsóörs [alŝOorŝ] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo kaj somera banloko en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Balatonfüred.
Situo
Alsóörs situas laŭ norda bordo de Balatono, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Székesfehérvár-Keszthely inter Balatonalmádi kaj Balatonfüred.
Historio
Antaŭ la hungaroj romianoj loĝis tie. Dum la mezepoko la kampoj apartenis al la reĝino. Dum la kontraŭturkaj bataloj la komunumo estis grava. En la 20-a jarcento la fervojo portis prosperadon, komenciĝis la somerumada erao. La vilaĝo apartenas al vinregiono de Balatonfüred-Csopak.
Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, sportejo, apoteko, polico, poŝto.
Famuloj
En Alsóörs mortis:
Robbiate
Robbiate estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la provinco Lecco [Leko]. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulo Aleksandro de Bergamo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Calusco d'Adda (BG), Imbersago, Merate, Paderno d'Adda, Ronco Briantino (MI), Verderio Inferiore, Verderio Superiore kaj Villa d'Adda (BG).
Zierotin
Zierotin (ĉeĥe Žerotínové, esperantigite: Ĵerotinoj, antaŭe en malnovĉeĥa lingvo ankaŭ Zierotinové) estis moravia nobela familio kun pli posta bohemia branĉo.
Julian Modest
Julian MODEST (naskiĝis en Sofio en 1952, pseŭdonimo de Georgi Miĥalkov, bulgare en cirila alfabeto Георги Михалков) estas bibliotekisto, tradukisto kaj Esperanta verkisto el Bulgario. Li verkis teatraĵon, romanojn, sed ĉefe novelojn, kiuj eligas tute propran, riĉan, profunde homan kaj kortuŝan emoci-senton. Julian Modest estas regula kunlaboranto de la magazino Monato.
Biografio
De 1977 ĝis 1985 li loĝis en Budapeŝto, kie li edziĝis al hungara esperantistino. Tie aperis liaj unuaj Esperantaj noveloj. En Budapeŝto Julian Modest aktive kontribuis al diversaj Esperanto-revuoj per noveloj, recenzoj kaj artikoloj. Tie li estis membro de la Asocio de Junaj Hungaraj Verkistoj. De 1986 ĝis 1992 Julian Modest estis lektoro pri Esperanto ĉe la Sofia Universitato “Sankta Kliment Ohridski”, kie li instruis la lingvon, originalan Esperanto-literaturon kaj historion de la Esperanto-movado. De 1985 ĝis 1988 li estis ĉefredaktoro de la eldonejo de Bulgara Esperantista Asocio. En 1992-1993 li estis prezidanto de Bulgara Esperanto-Asocio.
La libro de Georgi Mihalkov "La Transformo" estis prezentita en la Urba Arta Galerio de Velingrad, dediĉita al la Transformo-Ribelo en Orienta Trakio. La libro starigas bazajn universalajn demandojn kiel kaj kial eksplodas ribeloj, kio estas libereco kaj donas la respondon: "Esti libera signifas ne timi."
La 28an de februaro 2022 Georgi Mihalkov iĝis membro de la Akademio de Esperanto (ĝis 2025)
Verkoj
Julian Modest estas aŭtoro de jenaj Esperantaj verkoj: Pluraj liaj noveloj estas tradukitaj i.a. al la persa, la kurda kaj korea lingvoj.
1252
En la jaro 1252 post Kristo okazis, interalie:
Halldór Stefánsson
Halldór Stefánsson (naskiĝis la, mortis la ) estis islanda verkisto.
Li estis unu el la plej konataj novelistoj islandaj, kvankam lia unua novelo aperis kiam li estis preskaŭ 30-jara. Lia unua novelkolekto aperis 1930, presita en Germanio. Iuj el liaj noveloj tamen aperis en germanlingvaj gazetoj per helpo de judino loĝanta en Berlino longe antaŭ ol lia nomo fariĝis konata en Islando. La unua novelo nomiĝis Hjálp (Helpo) kaj aperis en la socialdemokrata gazeto Vorwärts 1924.
Halldór estis socialisto, li travivis du mondmilitojn kaj la grandan ekonomian krizon ĉirkaŭ kaj post 1930. Tiuj faktoj multe influis lian temaron kaj en liaj verkoj speguliĝas ofte kontrastoj: riĉo - malriĉo, reganto - regato. Alternas malĝojo kaj ironio, kiuj frape elstaras en la konciza stilo de Halldór.
Halldór studis kelkajn lingvojn (eksterlerneje) inter ili esperanton. Malgraŭ la fakto, ke Halldór laboris kiel dungito dum sia tuta vivo, plej longe kiel banka oficisto, sed ankaŭ kiel presisto. La amplekso de lia verkaro estas konsiderinda kiel montras la sekva bibliografio:
Ĉefaj verkoj
Krom la supre menciitaj verkoj aperis en diversaj gazetoj aliaj noveloj, poemoj, recenzoj kaj aliaj eseoj.
Lissewege
Lissewege estas vilaĝo en la belga provinco Okcidenta Flandrio kaj ekde 1971 partkomunumo de la provinca ĉefurbo Bruĝo. En 2012 estis 2417 loĝantoj. Tra Lissewege pasas aŭtovojo, kanalo kaj fervojo kiuj liĝas Bruĝon al ĝia marhaveno Zeebrugge. Laŭ enketo el 2007, Lissewege troviĝas inter la 50 plej belaj vilaĝoj de Flandrio.
Historio
La loko verŝajne unuafoje estis loĝata dum la 10-a jarcento, kiam grandaj ŝafaroj paŝtiĝis en ĉemara regiono kiu nur malofte inundiĝis. En la 12-a jarcento la Sankta Bertino-monaĥejo en Saint-Omer (Norda Francio) havis la rajton nomumi pastron. Lissewege estis haltejo kie povis tranokti kaj manĝi pilgrimuloj survoje al Santiago de Compostela. En la blazono de Lissewege tial estas tri konkoj. La preĝejo havas miraklan statueton de Maria el 1624 (anstataŭantan detruitan statueton el 1586), kiu ankoraŭ ĉiujare, je la unua dimanĉo de majo, estas portita en procesio.
Politiko
Lissewege havis 15 estrojn inter 1800 kaj 1970. Jen la listo:
Taravilla
Taravilla [taraBIĝa] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La censita loĝantaro en 2016 estis de 34 loĝantoj kaj la denseco estas de 0,56 loĝ/km².
Historio
Dum la dua duono de la 19-a jarcento la loĝantaro preskaŭ atingis 500 loĝantoj, sed poste venis dekadenco kaj la loĝantaro malpliiĝis. Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 383 loĝantoj en 1930 al 34, tio estis oni perdis entute pli ol 400 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Taravilla, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Taravilla kie oni falis al la nunaj 34.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Miltach
Miltach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cham kaj en la distriktaro Supra Palatinato (Oberpfalz) de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
906 Repsolda
906 Repsolda estas asteroido de la ĉefa zono, malkovrita la de la germana astronomo Friedrich Karl Arnold Schwassmann elde la Observatorio de Hamburgo, en Hamburg-Bergedorf.
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon Johann Georg Repsold, fondinto de la Observatorio de Hamburgo.
Druido
Druido estis ano de kulta kaj spirita elito de la gaŭla socio. Tamen estas malfacile historie konfirmi ion ajn pri la Druidoj. Ĉar gaŭloj ne skribis, la nunaj scioj devenas de ne-neŭtralaj romiaj, kristanaj, mezepokaj kaj poste esoteraj novkeltaj fontoj. La romianoj subpremis la druidojn dum la 1-a jarcento, kaj ilin reduktis al nur skribaĵoj antaŭ la 2-a. Ni scias ke la druidoj uzis parolan tradicion por transdoni sian historion. Kelkaj rakontoj daŭris fare de la skribaĵoj de Kristanaj monaĥoj, sed ne sen ŝanĝoj.
Druidismo
Druidismo aŭ Novdruidismo estas nova sento restarigi religian kredon je tiuj. Ĝi estas iom populara en Usono, Britio, Irlando kaj aliaj eŭropaj landoj, kaj en Aŭstralio. Novdruidoj estas novpaganoj, kaj ofte ili miksas druidismon kun aliaj novpaganaj ideoj kaj vidpunktoj.
Eksteraj ligiloj
http://druidry.org - la hejmpaĝo de OBOD (La Ordeno de Bardoj, Ovatoj, kaj Druidoj), la ĉefa organizaĵo por novdruidismo.
Oe (cirila alfabeto)
Oe (Ө ө; kursive Ө ө; horizontale trastrekita О) estas litero de la cirilaj alfabetoj por la lingvoj azerbajĝana, baŝkira, burjata, dolgana, jakuta, kazaĥa, kalmuka, keta, kirgiza, mongola, tatara, tofalara, tuva,, ujgura kaj multaj aliaj. Ordinare Ө signifas la mezvastan antaŭan rondigitan vokalon [œ] aŭ la mezmalvastan antaŭan rondigitan vokalon [ø], en mongolaj lingvoj — la mezvastan centran rondigitan vokalon [ɞ].
Malgraŭ la tre simila aspekto la cirila Ө tute ne koncernas la grekan literon teto (Θ) kaj la devenan de tiu lasta cirilan literon fita (Ѳ), kiuj ambaŭ estas konsonantoj. La cirila Ө ja koncernas al la tute samaspekta litero Ɵ el latinaj alfabetoj por la lingvoj azerbajĝana kaj tatara, kiu en ambaŭ signifis la samajn sonojn, kiel en cirilaj variantoj de tiuj alfabetoj. Nun la latina Ɵ ne plu estas uzata, en ambaŭ alfabetoj oni anstataŭigis ĝin per la litero Ö.
Constant Montald
Constant MONTALD estis meritplena flandra pentristo de pejzaĝoj, interioroj, senvivaj naturaĵoj kaj portretoj.
Birdomigrado
Birdomigrado aludas al regulaj laŭsezonaj veturadoj entreprenitaj de multaj specioj de migrobirdoj. Migrado inkludas movojn de diversaj distancoj faritaj pro ŝanĝoj en manĝodisponeblo, medio aŭ vetero. Tiuj lastaj tamen estas plej ofte malregulaj kaj estas nomitaj pli ĝuste kiel nomadismo, invadoj aŭ aperoj. Migrado estas markita de la ĉiujara sezoneco. Kontraste, birdoj kiuj estas nemigrantoj estas konataj kiel loĝantaj birdoj.
La birdoj estas unu el la plej moviĝemaj kaj diversmaniere moviĝantaj estaĵoj de la animalaro. Ili okupas la tutan teron, ili troviĝas sur la grundo, en arbetoj, sur la arboj, leviĝas ĝis 10-kilometra alto, vivas en lagoj, riveroj kaj maroj ekde la polusoj ĝis la ekvatoro, en la tundroj kaj en la sekaj dezertoj.
Ĝeneralaĵoj
Multaj terbirdoj migras longdistance. La plej komuna sistemo konsistas el flugo norden por reprodukti en mezvarma aŭ eĉ arkta somero por reveni vintrumi en pli varmaj regionoj sudaj.
La unua avantaĝo de migrado estas energia. La plej longaj tagoj de norda somero profitigas plej taugajn kondiĉojn por reproduktado kaj manĝigado de idoj. La pli longaj taglumaj horoj permesas tagajn birdojn produkti pli grandajn ovodemetadojn, kompare kun loĝantaj birdoj kiuj restas ĉe tropikaj regionoj la tutan jaron. Ĉar tagoj mallongiĝas aŭtune, birdoj revenas al pli varmaj regionoj kie la manĝodisponeblo varias malmulte laŭ la sezono. Kelkaj lertaj flugantoj, ofte marbirdoj, utiligas la eblecon daŭrigi la migradon ĝis la alia polusareo, kie la somero kun longaj tagoj komenciĝas.
Tiuj avantaĝoj kompensas la altan baraktadon, energiajn elspezojn kaj aliajn riskojn de la migrado. Predado tre ofte altiĝas dum la migrado; la kliffalko kiu reproduktiĝas en insuloj de la Mediteranea Maro havas tre malfruan reproduktan sezonon, kunordigata kun la aŭtuna pasado de la sudenveturantaj Paseroformaj per kio ili manĝigas siajn idojn. Similan strategion adoptas eĉ la vesperto Niktalo giganta, kiu predas nokte pasantajn paseroformajn birdojn.
Migrado kaj evoluo
Esplorteamo de la Universidad Complutense de Madrid malkovris, analizante informon devenan el birdoringado en du populacioj de najtingalo de centra Hispanio, ke laŭlonge de dudek jaroj, nome el 1995 ĝis 2014, la flugillongo proporcie al la korpogrando ege malpliiĝis iom post iom. Tio estis surprizo por la esploristoj en birdo kiu vintrumas trans Saharo, ĉar dispono de longaj kaj pintoformaj flugiloj estas trajto propra de longdistancaj migrobirdoj, same kiel granda ovodemetado. Estas hipotezo ke tiuj trajtoj estas kunaj ĉe migrobirdoj kaj modifo de unu el ili tuŝas aliajn; tiukadre eble tio rezultas el klimata ŝanĝo al pli mallongaj printempoj kaj pli seka vetero. Tial la najtingaloj demetas malpli da ovoj ol antaŭe, kio helpas la specion por pli tuja migrado, sed samtempe tio mallongigas iliajn flugilojn, kio absolute malhelpas ilin por la sama celo.
Kiel migrantaj birdoj orientiĝas?
La orientiĝo estas formo de sinteno, reago al la influo de la medio, en kia la birdo vivas. Tial la sinteno dependas de la aĝo de la birdo, de la matureco de sensaj organoj. Estas idoj, kiuj ne vidas tuj post la eloviĝo, aliaj malbone aŭdas. La birdeto, simile al la homido, lernas uzi siajn sensorganojn kaj per tiuj ĝi ekkonas komence sian proksiman medion, kaj poste laŭgrade la malpliproksiman kaj fine la foran mediojn. La birdeto ellernas, kiel kaŝi sin, kiel forkuri kaj forflugi de la malamikoj. En tio al ĝi helpas la gepatroj, la gefratoj kaj ofte la samspeciuloj. Ĝi ellernas distingi la signalojn de aliaj birdoj, signalojn de iliaj statoj kaj fartoj ktp. Sed la birdoj povas percepti nur tiujn signalojn por kiuj ili havas sensorganojn.
Krom la lernado la birdoj, simile al aliaj bestoj, havas instinktojn, denaskajn proprecojn helpantajn en la orientiĝo. La unua kaj plej grava instinkto estas la kaŝiĝo, kiam okazas io nekutima, neatendita en la medio. Ofta instinkto estas la forlaso de la nesto kun la idoj en la tempo de danĝero. Grava instinkto ĉe la anasedoj kaj aliaj estas la denaska naĝkapablo. Multaj birdoj sen lernado ekkonas la flugantajn rabobirdojn, aŭ iliajn konturojn. Iuj birdoj timas la nigrajn objektojn, aliaj la grandajn kaj moviĝantajn. Sed la instinkto de la timo estas forviŝebla. Sur tio ĉi baziĝas la dresado de la bestoj. Do, la orientiĝo de birdoj en siaj habitatoj (habitato estas la loko kiun la besto okupas por sia vivo) estas lernita kaj instinkta. En tio ĉi ili distingas la objektojn vivantajn kaj nevivantajn. Ili distingas la lokojn de tiuj objektoj en la spaco. Ĝenerale la birdo tuj rimarkas ŝanĝiĝojn en sia habitato. De tio ĝi fariĝas nervoza, gardema kaj nur post tio, se ĝi alkutimiĝis al la nova situacio, ĝi rekvietiĝas.
En la orientiĝo de la birdoj, krom ĝia habitato, grandan rolon ludas la geografiaj diferencoj de la vivloko. Ili observas la montojn kaj valojn, riverojn, lagojn, kampojn ktp. La loko kaj rilato de tiuj ĉi diferencoj de la pejzaĝo estas la fiksitaj punktoj por la orientigo. Antaŭ la migrado la birdoj flugas pli kaj pli alten kaj de tie ili observas la ĉirkaŭaĵon. Sed ne nur la objektoj de la habitato, sed la ĉielo havas grandan signifon en la orientiĝo de la birdoj. Ili distingas la Sunon, Lunon, la direktojn de la ĉielo ne nur tagmeze, sed dum la tuta tago. Birdoj, nokte migrantaj, konas la stelojn kaj stelgrupojn, konstelaciojn. Estas birdoj, kiuj bone sentas la ultraviolajn radiojn tra la dikaj tavoloj de nubaro. Tiuj ĉi birdoj migras tage. La nokte migrantaj orientiĝas helpe de la stelaro. Eksperimentoj per artefarita ĉielo certigis, ke la birdoj konas la stelaron de la ĉielo. Ili senerare distingas la sezonajn diferencojn de la ĉielo. Kiel la birdoj navigadas dum la migrado? La respondo al tiu ĉi demando estas tre komplika. Kio okazigas la migradon? Ĉu fakte ekzistas misteroj de la migrado? Jes, ankoraŭ la scienco ne ĉion malkovris. Sed la scienco montras, ke la misteroj ĉiujare malmultiĝas. Dum la funkcioj de la internaj sekreciaj glandoj ne estis malkovritaj, la misteroj estis pli multaj ol hodiaŭ. La grava puŝaparato de la migrado estas la hipofizo, glando troviĝanta sub la meza parto de la birda cerebro. Informojn el la medio ĝi ricevas per okuloj. La informo estas la kvanto de ultraviolaj radioj. Se la tagoj estas longaj la hipofizo produktas nur malmulte da hormonoj, se la tagoj mallongiĝas la kvanto de la radioj malmultiĝas kaj la hipofizo produktas pli multe da hormonoj. La organismoj de birdoj adaptiĝis al la difinita nivelo, kvanto de la ultraviolaj radioj, se tio ĉi ŝanĝiĝas, la hipofizo ekfunkcias kaj la birdo pretiĝas al la migrado. Ĉe kelke da birdoj, krom la ultraviolaj radioj, en la puŝo de la migriĝo rolas la temperaturo de la medio, la manko de la nutraĵo, eĉ la graseco de la birdo. Se la fiziologia stato de la birdo estas preta al la ekmigro, tiu nepre okazas. Se iuj el la birdoj ne ekmigras pro ia kaŭzo, ili danĝerigas sian vivon. Birdoj, kiuj ne sekvis la komandon de la naturo selektiĝis kaj ne partoprenis plu en la vivo de la specio. Nur tiuj, kiuj adaptiĝis al la aliformiĝintaj cirkonstancoj, daŭrigas la vivon de la specio. Tial estiĝis la instinktoj kaj tiel ni komprenas ilin. La kaŭzoj de la migrado estas determinaj en la historio de la evoluo de la konkreta birdspecio. Ili havas multdek-milionjarajn radikojn. Dum tiu tempodaŭro la klimato de la Tero multfoje ŝanĝiĝis. Multmiloj da specioj de birdoj formortis, sed la nunaj estas produktoj de multmilionjara evoluo kaj selektiĝo. Tion la scienco jam precize konas kaj malkovris ĝiajn kaŭzojn.
Rihanna
Rihanna, naskiĝnome Robyn Rihanna FENTY (naskiĝis la 18-an aŭ en Barbado) estas pop-muzika, regea,  hiphopa kaj R&B-kantistino kun kontrakto ĉe Def Jam-Records. En 2005 ŝi atingis sukcesegon kun kanto "Pon De Replay".
Birdomigrado
Kiel migrantaj birdoj orientiĝas?
La birdoj ĝenerale sekvas la migrovojojn de siaj prauloj. Kiel ni jam skribis pri tio, la instinktoj estas tre konservativaj kaj ne ĉiam utilaj. La migrovojoj tial pli precize montras la antaŭajn liniojn de la kontinentoj ol la neprajn malplilongajn vojojn al la vintrumado kaj reen. La vorto kompaso tiusence signifas instinkton, kiu direktas la birdojn. Kiel pluraj instinktoj, la instinktoj de la direktosento iomete dependas de la cirkonstancoj de la konkreta birdo. En Rusio estas disig-linio de la direktoj, el kiu la birdoj migras aŭ okcidenten, aŭ orienten. Por multaj birdoj tiun linion signifas la montaro Uralo. Estas indikoj, laŭ kiuj la birdoj naskiĝintaj en unu nesto, migris kontraŭdirekten. Se la ido miksiĝis kun la migrantoj pasantaj al oriento, ĝi ĉiam migras orienten, aliaj idoj okcidenten. Tio signifas, ke estas specioj vivantaj proksime al la disig-linioj, kiuj havas nur instinkton al la migrado, sed la orientiĝo dum la migrado determinigas nur dum la unua elmigrado. Por la migraj birdoj ĝenerale estas karakteriza la fiksita migradodirekto.
Rihanna
Infanaĝo
Robyn Rihanna Fenty naskiĝis la 20-an de februaro 1988 en Sankta Mikaelo, paroĥo en Barbado. Ambaŭ ŝiaj gepatroj estas de afro-kariba deveno: Monica Braithwaite, ŝia patrino, estas iama afro-gujana revizoro, kaj ŝia patro Ronald Fenty, iama stokisto kiu iĝis butikposedanto, estas de barbada kaj irlanda deveno. Kreskante en triĉambra bangalo en Briĝurbo, kaj vendante vestaĵojn kun ŝia patro sur merkatbudo, la infanaĝo de Rihanna estas profunde markita per la dependeco de ŝia patro al kokaino, alkoholo kaj mariĥuano, kaj la eksgeedziĝo de ŝiaj gepatroj kiam ŝi estis 14-jaraĝa. Rihanna kreskis aŭskultante regean muzikon, kaj komencis kanti proksimume kiam 7-jaraĝa. Ŝi studadisen la Charles F. Broome Memorial Primary School, poste Combermere School mezlernejon, kie ŝi formis muzikan grupon kun du samklasanoj. Rihanna estas armea kadeto en armea subprogramo, la kantaŭtoro Shontelle tiam estis ŝia serĝento. Kvankam ŝi komence volis diplomiĝi ĉe mezlernejo, Rihanna elektis forlasi lernejon kaj okupiĝi pri kariero en muziko.
70207 Davidunlap
70207 Davidunlap estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Rihanna
Kariero
La kariero de Rihanna komenciĝis kun la usonaj muzikproduktistoj Carl Sturken kaj Evan Rogers. Ŝi renkontis S-ron Rogers tra reciprokaj amikoj, en Barbado en decembro 2003. Music of the Sun, la unua albumo de Rihanna, estis publikigita en aŭgusto 2005. Ĉi tiu albumo, miksaĵo de regeo, R´n´B, akompanita per tuŝo de popmuziko, starigis la unuajn sukcesojn de la kantistino, vendiĝis je pli ol 2 milionojn da kopioj, kaj estis atestita ora disko. Ŝia dua albumo, A Girl Like Me, estis publikigita en aprilo 2006.Rihanna tiam turnis sur turneon kun la Black Eyed Peas en Usono, kaj la Pussycat Dolls en Eŭropo. Por ŝia tria albumo, Good Girl Gone Bad publikigita en 2007, Rihanna prirezignis regeon kaj danchalon por orientiĝi al popmuziko, RnB, dance kaj poproko. Samtempe ŝiaj scenejaj vestaĵoj fariĝas pli kaj pli provokaj, ne plu hezitante emi al fetiĉo. Good Girl Gone Bad estis publikigita en junio 2007, portita fare de la ŝlagro Umbrella kiu estis enorma sukceso ĉirkaŭ la mondo (8 milionoj da ekzempleroj) kaj kiu restis unuavice sur la Billboard Hot 100 dum 7 sinsekvaj semajnoj.
70207 Davidunlap
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usonaj astronomoj Michael Collins kaj Minor White elde Anza (Kalifornio, Usono).
Rihanna
Aliaj okupoj kaj engaĝiĝoj
Ŝi okupiĝis ankaŭ en reklamado, modo ekzemple ĉe Armani,, ĉe River Island kaj ĉe Puma. Aparte ŝi agadis en la kondo de kino ekzemple per amuza rolo en la filmo Valerian and the City of a Thousand Planets de Luc Besson.
Krome ŝi estas grava aktivulino en multaj agadkampoj.
70207 Davidunlap
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la kanada minada magnato David Alexander Dunlap (1863–1924), filantropo kaj amatora astronomo. Li lasis sian nomon ankaŭ al la Observatorio David Dunlap, kie troviĝas la plej granda optika teleskopo de Kanado, kaj elde kiu la unua kandidata nigra truo, Cygnus X-1, estis malkovrita kaj konfirmita
Birdomigrado
Kiel migrantaj birdoj orientiĝas?
Kiel la birdoj migras? Ilin oni povas disigi al diversaj grupoj, ekzemple: estas La respondo al la demando, kiel la birdoj orientiĝas, estas tre simpla en la unua grupo, en kiuj la maljunaj birdoj montras la ĝustan vojon al la junaj. Oni povas observi, kiel la anseroj kvazaŭ babilas dum la flugado. Sed aliaj ankaŭ komunikiĝas unu kun aliaj. La sole migrantaj ĝenerale migradas longtempe kun longaj paŭzoj, kiam ili apenaŭ gastas en la novaj lokoj, ĉiutage pasas nur kelke da kilometroj. Tian migradon oni prave nomas nur kiel oftan ŝanĝadon de la areo. La birdoj migrantaj La plej komplika estas la orientiĝo de la longe fluge migrantaj birdoj. Kiel la birdoj ektrovas sian naskiĝlokon? La maljunaj birdoj dumvoje ekkonas la lokojn, kie ili jam estis. Ili flugas ĝenerale laŭ fiksitaj vojoj. Kiam ili atingas la plej konatajn lokojn, ili serĉas sian areon kaj okupas ĝin. Laŭ indikoj de la ringumado la idoj tre malofte revenas al la naskiĝloko. Ekzemple, el 400 ringumitaj en Hungario idoj de blanka cikonio eĉ unu ne revenis dum tri jaroj al sia naskiĝloko. La resenditaj ringoj alvenis el Turkio kaj el Israelo. Ekzistas similaj indikoj pri hirundoj. Tiu ĉi fenomeno estas tute komprenebla, ĉar la idoj devas okupi novajn areojn kaj tiamaniere konduki al la disvastiĝo de la specio.