cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Makropsio
Migreno
Makropsio kaj aliaj vidaj halucinoj apartenas al migrena aŭro, kiu enkondukis migrenan kapdoloron. Tiuj epizodoj estas mallongaj kaj daŭras kelkajn minutojn. Adoleskantoj kiuj havas alian vidan halucinon kiel malrapida rekonado de movoj suferas pli ofte je migreno. Tiuj regionoj de cerbo igas ilin, kiu estas koncernita je migreno. Ĝi estas samlonga kiel la kapdoloro. La malsanulo ne ĉiam vidas ligilon de makropsio kaj kapdoloro, sed la daŭro de tiuj epizodoj montras ĝin. Oni ankaŭ ne scias pri la patologio de tiu efiko.
Hipoglikemio
Endogena hipoglikemio povas iĝi makropsion inter aliaj vidaj perturboj. Tiu signifikas tre malgrandan sangosukeron. Oni povas ĉesigi ĝin per insulino. Tiu arto de makropsio estis esplorita. Olyan személyeknél vizsgálták a macropsiát, akik hipoglikémiásak és inzulinterápia alatt vannak.
Virusoj
Malsanuloj, en kiuj Epstein-Barr viruso estis trovita, aŭ suferis je mononukleozo, raportis pri grandigado de objektoj, kaj havis aliajn AIWS simptomojn. MRI bildoj montris abnormalan cerban funkcionon. Oni povas vidi ŝvelon de krusto, leziojn kaj plilongado de T2. Tiu ne estas videbla per CT. La makropsio povas esti unua simptomo, kaj ĝi povas igi ankaŭ antaŭ aŭ post atakoj, kaj ĝi povas daŭri je semajnoj aŭ monatoj. Pleje la malsanuloj resanigas. Ankaŭ malsanuloj kun coxackieviruso de B1 raportis pri AIWS simptomoj, el kiuj makropsio kaj mikropsio estis la plej oftaj.
Rekonado
Se la malsanulo mencias pri simptomoj, oni uzas teston de Amsler Grid, kiu povas rekoni ankaŭ pliajn perturbojn de vidado. Poste la malsanulo parolas pri liaj simptomoj. Ekstere arkiĝantaj linoj signifikas makropsion. Nova Aniseikonia Testo mezuras grandecon de aniseikonio. Ĝi havas nigran fonkoloron kun ruĝaj kaj verdaj duoncirkoj, kun unu blanka fiksala punkto. La subjekto surhavante ruĝan-verdan okulvitron devas diri, ĉu duoncirkolj estas samgrandaj. Ekzamanto povas varii grandecon de ruĝa duoncirko. Samptempe estasunu okulo ekzamata. La Aniseikonia Inspector estas ĝia komputerizita kaj elekta varianto. Diferenco de grandeo estas mezurita kiel funkciono de grandeco. Tiu gravas, se la makropsio estas retinala.
Kuracado
Pleje estas uzataj optikaj iloj. Oni povas ŝanĝi formon de lensoj, korigi distancon de verticanguloj, fari teleskopan sistemon el kontaktlensoj, kaj alĝusti dioptrion de kontaktlenso. Komputilaj programoj, ekzemple Aniseikonia Inspector helpas decidi pri la metodo. Sed tiuj iloj ne povas varii angulon, kaj ne povas korigi makropsion komplete. Korigite 5-10 percento de pacientoj diris, ke ili vidas pli bone. Makropsio okazita per drogoj aŭ virusoj ĉesas post kuracado de originala problemo.
Esploroj
Oni serĉas operaciajn metodojn por kuraci makropsion. Eksperimentoj montras pli efikajn korekciojn. Ankaŭ sentemo de iuj samaĝulaj grupoj aŭ iuj drogoj (ĉefe zolpidem kaj citalopram) bezonus pli datojn.
Famuloj
Famuloj kun makropsio:
Tyyne Leivo-Larsson
Tyyne Leivo-Larsson (nask. 3-an de marto 1902, mort. 1-an de aŭgusto 1977) estis finnlanda esperantisto, ambasadoro, ministro kaj parlamentano. Ŝi lernis esperanton en 1919. Ŝi estis elektita al Finnlanda parlamento en 1948 kaj tie ŝi reprezentis Socialdemokratan partion ĝis 1957. Ŝi estis ministro pri sociaj aferoj inter 1948–1950, 1954–1957 kaj 1958. En 1958 ŝi funkciis kiel vica ĉefministro kaj dum oficvojaĝo de la ĉefministro ŝi estis la unua virino en Finnlando, kiu prezidis la registaron. Ŝi estis la unua finnlanda virino, kiu funkciis kiel ambsasadoro en Oslo de 1958 ĝi 1965 kaj en Rejkjaviko de 1959 ĝis 1965. En Oslo ŝi prelegis foje en Esperanto-klubo de Oslo. Poste ŝi estis elektita al parlamento el Socialdemokrata ligo de laboristoj kaj etkampuloj de 1966 ĝis 1969. Ŝi edziniĝis kun Bror Nils Larsson en 1937. En Universala Kongreso en Helsinki en 1969 ŝi prelegis pri socia protekto en Finnlando.
Henri Mouton
Henri MOUTON [muTO] (naskiĝis la en Carcassonne; mortis la  en Parizo) estis franca esperantisto, direktoro de la Krimaj Aferoj, ano de la ŝtata konsilantaro.
Li reprezentis Francujon en la Kongreso de Internacia Polico en Monako, tie voĉdonigis la principon de Internacia Polica Ofico, kaj akceptigis principe uzon de Esperanto. Li estis Honora Prezidanto de la Amika Asocio de la francaj Esperantaj policistoj kaj prezidanto de Internacia Polica Asocio.
Li okupis sin pri la internacia ekspozicio en Parizo en 1937 kaj fondis la Nacian Loterion.
65489 Keto
Nomoj
La ĉefa komponanto de tiu korpo ricevis la nomon de Keto, monstra mara diino de la helena mitologio filino de Ponto kaj Geo, kaj la malĉefa ricevis la nomon de Forkiso, frato kaj edzo de Keto; ili kune generis ampleksan idaron, inklude multenombranj monstrojn.
La paro estis nomita la.
Orbito
La discentra orbito de 65489 Keto tanĝas tiun de Urano kaj etendiĝas malproksimen eksteren de la sunsistemo: Ĝi estas uranorenkonta kaj neptunrenkonta objekto. Ĝia urana MOID estas 1,53714 AU (229,953 milionoj da km) kaj ĝia neptuna MOID: 6,43495 AU (962,655 milionoj da km): ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la orbito de Neptuno.
Laŭ plilarĝigita difino, 65489 Keto povas esti rigardita kiel centaŭro: neresonanca objekto kies perihelio estas interne de la orbito de Neptuno.
Duopa sistemo
65489 Keto estas ekzemplo de proksima duopa transneptuna objekto, kies ambaŭ komponanatoj havas proksimume saman grandon: 223 ± 10 km kaj 171 ± 10 km. La dua komponanto estis malkovrita la de Keith S. Noll, H. Levison, William M. Grundy kaj Denise C. Stephens, uzinte observojn per la kosmoteleskopo Hubble, anoncita en aŭgusto 2006.
Tiu satelito, Forkiso, havas diametron de ĉirkaŭ 171 km, orbitan de 1840 ± 44 km kaj  de 9,554 ± 0,011 tagoj (229,296 ± 0,264 horoj). Ĝia orbita klineco estas 68.8° ± 2.9° kaj ĝia discentreco malpli granda ol 0,015. La rotacia periodo de la satelito estas ankoraŭ nekonata.
Estis sugestita, ke generis sufiĉan varmon por kristaligi amorfan glacion kaj tiel ŝtopi malpenojn. Tiuj tajdaj fortoj povas esti la kaŭzo de la febla discentreco de la orbito.
Laŭ Michael E. Brown, 65489 Keto estas kandidata nanplanedo.
Théodore Vernier
. Li estis grafo de Montorient.
Konfederacia Armeo
La Armeo de la Konfederaciaj Ŝtatoj (nomita ankaŭ Konfederacia Armeo aŭ simple Suda Armeo) estis la militfortoj de la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Usono (ofte referencataj kiel Konfederacio) dum la Usona Enlanda Milito (1861–1865), kiuj batalis kontraŭ la fortoj de Usono (Unio) por la ĉefa celo pluhavi sklavecon en la Sudaj ŝtatoj.
Historio
La 28a de Februaro, 1861, la Provizora Konfederacia Kongreso establis provizoran volontulan armeon kaj donis la kontrolon super la militaj operacoj kaj aŭtoritaton por arigi ŝtatajn fortojn kaj volontulojn al la ĵus elektita Prezidento de la Konfederaciaj Ŝtatoj, nome Jefferson Davis. Davis estis gradigito de la Usona Militakademio, kaj kolonelo de volontula regimento dum la Meksik-usona milito. Li estis ankaŭ estinta membro de la Usona Senato el Misisipio kaj Usona Sekretario de Milito dum la regado de Prezidento Franklin Pierce. La 1an de Marto, 1861, je la konto de la konfederacia registaro, Davis ekhavis kontrolon de la milita situacio en Charleston (Suda Karolino), kie la sudkarolina ŝtata milico estis sieĝanta la insulan fortikaĵon de Fort Sumter ĉe la elirejo al la haveno de Charleston, kiu estis retenita de malgranda usonarmea soldataro. Marte 1861, la Provizora Konfederacia Kongreso etendis la provizorajn fortojn kaj establis pli permanentan Armeon de la Konfederaciaj Ŝtatoj.
Akurata kalkulo de la totala nombro de individuoj kiuj servis en la Konfederacia Armeo estas malfacile determinebla pro la nekompletaj kaj detruitaj konfederaciaj registroj; ĉirkaŭkalkuloj de la nombro de individuaj konfederaciaj soldatoj estas inter 750 000 kaj 1 000 000 da homoj. Tio ne inkludas nekonatan nombron de sklavon kiuj estis devigitaj plenumi variajn taskojn por la armeo, kiel la konstruado de fortifikaĵoj kaj defendiloj aŭ ŝofori vagonarojn. Ĉar tiuj ciferoj inkludas ĉirkaŭkalkulojn de la totala nombro de individuaj soldatoj kiuj servis en ajna momento dum la milito, ili ne reprezentas la grandon de la armeo en ajna difinita dato. Tiuj nombroj ne inkludas homojn kiuj servis en la Konfederacia Mararmeo.
Kvankam plej el la soldatoj kiuj luktis en la Usona Enlanda Milito estis volontuloj, ambaŭ flankoj ĉirkaŭ 1862 turnis sin al konskripcio, ĉefe kiel rimedo por devigi homojn registriĝi kaj volontuli. En foresto de precizaj registroj, ĉirkaŭkalkuloj de la procento de konfederaciaj soldatoj kiuj estis rekrutitaj estas ĉirkaŭ duoble de la 6 % de usonarmeaj soldatoj kiuj estis konskripciigitaj.
La ĉefaj konfederaciaj armeoj, nome Armeo de Norda Virginio de la Generalo Robert E. Lee kaj la restaĵoj de la Armeo de Tenesio kaj variaj aliaj unuoj de la Generalo Joseph E. Johnston, kapitulacis al Unio de Usono la 9an de Aprilo, 1865 (oficiale la 12a de Aprilo), kaj la 18an de Aprilo, 1865 (oficiale la 26an de Aprilo). Aliaj konfederaciaj fortoj kapitulacis inter la 16a de Aprilo, 1865, kaj la 28a de Junio, 1865. Je la fino de la milito, pli ol 100 000 konfederaciaj soldatoj estis dizertintaj, kaj kelkaj ĉirkaŭkalkuloj indikas nombrojn tiom altaj kiel unu triono de la konfederaciaj soldatoj. L< konfederacia registaro efektive dissolvis sian armeon kiam ĝi eliris el Richmond en Aprilo kaj ne plu havis kontrolon super la restantaj armeoj.
1354 Botha
1354 Botha estas mezgranda, malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.
Nomo
Ĝia nomo honoras Louis Botha, generalon kaj unuan ĉefministron de Unio de Sud-Afriko.
Dalekarla popolmuziko
Dalekarla popolmuziko aŭ Popolmuziko el Dalekarlio estas konsiderata kiel la plej altranga popola muziko de Svedujo. Plej tipaj estas ĝiaj polsoj, kiu estas tritakta danco el kiu preskaŭ ĉiu paroko havas sian propran stilon, precipe se temas pri sinkopoj de takto.
Ĉi artikolo donas kelkajn ekzemplojn notitajn per tonsilaboj. Ili enhavas la sepan [Tu] aŭ dekunuan [Fe] naturtonojn aŭ iliajn tonidojn. En la muziknotoj, tia tono estas montrata per "duona" dieso aŭ bemolo. La notinto, ricevinta klasikan eŭropan muzikedukon, ne povis bone difini iliajn tonaltojn en la gamo, sed konstatis ke la muzikisto, kies muzikon li notis, ludis tian tonon ĉiam precize same alte. Ni redonas la fonton de la muziknotoj kaj komentojn de la notinto. Sed ĉiuj ritmindikoj (ekz. ) estas donitaj de la tonsilabiginto; signoj por reguligi tiaspecajn ecojn de muziko ja ne ekzistas muziknote.
Por aŭskulti la muzikon, elŝutu kaj instalu Tonen. Tion farinte, kopiu tonsilabaĵon ĉi sube, enmetu ĝin en la pecan kadron de Tone kaj klaku al "Ludu".
' ' ' ' # SVENSKA LÅTAR:
<{Svedaj melodioj}>
< Kolektis Nils Andersson kaj Olof Andersson. Laŭ tasko de Popolmuzika Komisiono redaktis Olof Andersson.>
''<& Rimarko de l’ tonsilabiginto.: Tonaltoj de kvarontonoj [De], [Ru], [Fe], [Se] kaj [Tu] estas divenoj, bazitaj je tio ke la sepa naturtono (['TU] = 7) kaj la dekunua (['Fe] = 11) devis enesti tonskalon kies unu elirpunkto estas betulŝela korno (blovsonilo). Tial mi kredas ke [De]=33/32, [Ru]=7/6, [Fe]=11/8, [Se]=99/64 kaj [Tu]=7/4.>
# 12. POLSKA från Ore
<{Polso el Ore}>
''<2,2:3, [Do]=G, [Tu]=7/4, /5 9 7 /6 8 7, Cello> (#T:
''(#1: hnFa /lMi * sDoohMi lReFa /Mi sDoohd4Re lDoMi '1 /So oFa lMiRe /Mi '2 /Re sTIIhRe lTIRe /So o)*
''(#2: hnLa /lTuudolTi lsLa Fi /[FilSol]Fi So oLa /lTuudolTi lsLa Fa /Fa xRe e /xRe La FiSo /Laado lTuh La /SooFa lMiRe Do /ReTI So oTi /lLa FaSo Lado /TuudolTu lLa SoohFa /lMiRe Do hMi /lReTI Do+DO)*)*
# 14. POLSKA kallad Berg-Kirstis polska
<{Polso nomata la polso de Monta Kristinav}>
''<2:3, [LA]=D, [Se]=99/64, [Ri]=75/64, /10 15 12 /11 14 12> (#T:
''(#1: aMi /ndooreldo lTi La /SilLalSilFi Mi ReehMi /Do[Mi+LA] So LaaTi l:/doredoLa. [Ti+Mi+TI]5h)*
''(#2: aRe /nxMiiTi ldoTi dore /miilfalmi lreTi SiRi /lMiiSi lLaSi lLaTi /doomildo lTiSe Mi /doo[reldo] lTi LaahSi /MiiSiTi Ftmi iTi /lreemilre ldoTi LaSi /SilLa La+LA)*)*11 ah
<&e: Monta Kristinav estas ĉirkaŭskribo pri monta ogro. Ankaŭ ĉi peco nome venis de la ogroj, rakontis Timas Hans. Duopo da paŝtistinoj aŭdis montogrojn ludi ĝin iun nokton en la paŝta arbaro kaj tiam lernis ĝin. Ankaŭ tiam la ludilo sonis kiel paŝta korno.>
' # Bleckå Anders Olsson, Orsa
<&e: Plej maljuna nun vivanta reprezentanto de la malnovaj Ursaaj pecoj estas certe Bliko Andrev Ulofidov el Ursa. Li estas naskita en 1832 kaj do, kiam ĉi tio skribiĝas, en sia 89-a jaro. Je aĝo de sep jaroj li komencis ludi violonon. Lia majstro estis Hassis Andrev Hansidov, Ursa, kampulo kaj fama muzikisto, plej konata sub la nomo Makliniv Andrev Hansidov, post Maklina bieno, kien li transloĝis je sia edziĝo, kaj de kiu li tiam laŭ loka kutimo prenis nomon.
Bliko Andrev Ulidov, profesie ŝuisto, partoprenis en la unua muzikista konkurso en Mura (1907). Rimarkeblis ke li estis lerta muzikisto, sed liaj sepdek kvin jaroj komencis postuli sian rajton; precipe malfortiĝinta aŭdkapablo malutilis al lia ludo. Du tagojn post la konkurso mi faris al mi okazon noti liajn pecojn, kalkulante je la eblo duope kun li povi iom post iom eligi multon el lia malnova repertuaro, sed ankaŭ lia memoro komencis perfidi lin, kaj krome la notada laboro malfaciliĝis plurmaniere, precipe pro lia nesufiĉa aŭdkapablo. Kio notiĝis je tiu okazo, tio tial estas konsiderenda als pli fragmenta, als splitoj el tio kion ĉi tiu elstara Ursaa muzikisto estus povinta doni, se notado laŭ lia ludo estus okazinta pli frue. Kun alhelpo de alia Ursaa muzikisto, Gössa Andrev, al kiu ni poste revenos, tamen la repertuaro de Bliko feliĉe povis sufiĉe esence kompletiĝi, same kiel je tio ankaŭ gajniĝis iom da valoraj informoj pri la ludmaniero de Bliko. La repertuaro de Bliko je plej granda parto konsistis el Ursaaj pecoj, aŭ el pecoj, kiuj, sen ende origini el Ursa, tamen de li prezentiĝis en ”Ursaa dialekto”, t. e. la karakteriza por Ursaa ludada maniero. Tiel ekz. malofta ankaŭ por malnovaj popolmuzikaj pecoj riĉeco je ornamaj figuroj, je kio precipe oni substreku la mallongan trilon je la ĉefnoto kun pli malalta kromnoto (#: Dn[dolTi]ldo) aŭ  (#: DndolTildo6). Etaj triloj antaŭ kaj post unu sama ĉefa noto, ekz. (#: [dolTi]ldol[Tido]) aŭ (#: dol:redooTido.), ofte egaligitaj al (#: dol:redoTido.), ankaŭ abundas, kvankam same certe tiaj ornamoj ne estas speciale tipaj por la Ursaa peco, sed troviĝas altnombre ankaŭ en aliaj svedaj pecoj en kaj ekster Dalekarlujo. Io kio el ĉio prijuĝebla devis konsideriĝi als karakteriza por la ursapolsoj, aŭ almenaŭ por la maniero de Bliko ludi ilin, estas ke en tia peco tute subite ekaperas serio da fortaj pezaj tiroj de arĉo, kiuj donas specialan emfazon al iu certa parto de frazo kaj per tio kvazaŭ volo forŝovi la barojn, kiujn faras takto, mezuro kaj ritmo, produktas mirindan kaj ravan efikon. Ekzemplon je tio donas interalie la polso n-ro 95. Tonale rimarkiĝu ankaŭ kiel ekzemple en tonalo, kiu plej verŝajne estus d-minora, volonte als enkonduka tono preniĝas c (aŭ tono meze inter c kaj c diesa), kie oni alie atendus c diesan, k.t.p. Kun Orea peco – kaj cetere kun malnovaj svedaj pecoj en kaj ekster Dalekarlujo – Ursaa peco havas tion komune, ke en ekzemple ĵus menciita tonalo ofte aŭdeblas h (aŭ tono inter h kaj b) anstataŭ pura b.
En siaj junecaj jaroj Bliko multe ĉirkaŭvagis en la distriktoj kaj ludis kaj tiam venis en kontakto kun helsinglandaj muzikistoj. Poste li ofte kutimis ludi kun la du ”Hinsaj knaboj”, Hins Laŭrentev kaj Hins Andrev, el Östnur, Mura, kiuj dum tempo restadis en Ursa. Nupta muzikisto Bliko havis grandan klientaron. Lia famo muzikista estis tiom granda, ke se li venis al loko, kie jam estis danco je iu alia muzikisto, tiu tuj retiris sin pro Bliko. Oni diras ankaŭ, ke en tiu tempo li preferis havi siajn pecojn por si mem kaj tial malvolonte instruus ilin al aliaj. Se li rimarkis ekz., kiam li ludis, ke iu provis lerni la pecon, li komplikis ĝin per ĉiaspecaj varioj en tia maniero, ke fariĝis neeble ekkompreni, kia vere estu la peco.
Kiam Bliko ludis, li havis la violonon ripozante sur la maldekstra brako, tenis la arĉon tiom ekstere ĉe la krinstreĉila fino kiom ja eblis, kaj tiam movis sian arĉan brakon tute rektan. La jen sekvontaj dek ok pecoj de Bliko estas notitaj la 19-an de junio 1907. Ili ĉi tie aliĝas en tiu vica ordo, en kiu la notado okazis.>
# 84. LÅNGDANS
<{Ĉendanco}>
''<A-baso, 0,67:3, [Do]=A, /3 4 5> (#T: (#1: vDolMi /nDnSo o3La So2dFa3 (/DnMi i3Fa So2ddo3)?(/MiiRe MiFa So2do3) (/DnTi iSo La2dFa3)?(/Tiire TiSo Lal[SoLa]Fa3) /DnSo oh)* (#2: vdoh /nTi l[doTi]La SoFa /Mil[FaMi] ReMi DoMi /SO O TIRe /Do oMi Sodo /Ti iLa SoFa /Mi ReMi DoMi s:/SO TI Re. /xDo oh)* (#3: vFah /Mi iRe TIRe s:/Do Mi So. /Fa Mi Do /LA A Do /Mi h Mi /[MilFa]lMi RelMi Do /DoFa7 h FaSo /Fal[SoFa] MiFa SoLa /Ta aLa SoFa /La SoFa Mi /Do MilRe TIRe /xDo oh)*)*
<&e: Ĉi ĉendancon Bliko ludis en tre malrapida kaj trena takto, kaj kun tia stranga akcento de la ritmo, ke la notanto komence delogiĝis noti en kvarkvarona takto. Iom post iom, kaj kvazaŭ el nebulo, tamen konturiĝis la trikvarona takto ĉiam pli klare kaj markite. Kio precipe kontribuis onin konfuzi komence, estis ke tiuj du okonaj notoj, kiuj konsistigas la lastajn takterojn en la tri mezuroj de la unua frazo – kaj speciale la pli posta okono – longiĝis al preskaŭ kvaronnota daŭro.>
# 95. POLSKA
''<A-bas, 2,1:, /2 4 3, [La]=D, [Sf]="sf"> (#T: (#1: /nMiiTire [dolTi]ldo oTil[doTi] /LaaSiLa TildoTiLa Sol[FiSo]lMi6 /Mi3Ti ldo domidoLa /LaTiLaSi [MilRe]lxMi xd4Mi)* (#2: * /miihri lfimi mi /refi3 mil[fami]re6 rel[mire]Ti6 '1 /doTi reTi do /LaaTiLa %ARnSfd:Si Fi Mi..%B '2 /doohTi lreehdo TiihLa /[Si+Ti] La a)*)*
<&e: Ĉi peco, pri kiu informis Bliko ke estas tre malnova Ursaa polso, donas ekzemplon je unu el la specifaĵoj, pri kiuj rakontiĝis en la enkonduko al la repertuaro de Bliko, kaj kiu ankaŭ renkonteblas aliloke en supra Dalekarlujo kaj en Okcidenta Dalekarlujo, nome ke certaj tonoj per speciala akcento substrekiĝas kaj kvazaŭ rompas el sian kadron. En ĉi kazo temas pri la triolo trovebla en la kvara mezuro de la dua parto, kiu konsistigas la du lastajn takterojn (%A-B), sed kies tempa valoro, egale dividita je la tri muziknotoj, devus - se la prezento estu tute laŭstila - longiĝi als ĉirkaŭ unu tutan mezuron. (Komparu al n:roj 96 kaj 111).>
Baltimora tumulto de 1861
La Baltimora tumulto de 1861, en angla Baltimore riot of 1861 (nomitaj ankaŭ "Pratt Street Riots" kaj "Pratt Street Massacre", tumultoj aŭ masakro de la strato Pratt) estis civila konflikto okazinta la 19an de Aprilo, 1861, en Pratt Street, ĉefa strato de Baltimoro, Marilando. Ĝi okazis inter kontraŭmilitaj "Copperhead" Demokratoj (nome la plej granda partio en Marilando) kaj aliaj simpatiantoj de la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Usono de unu flanko, kaj de aliaj, membroj de la milicoj de Masaĉuseco kaj de Pensilvanio survoje al la landa ĉefurbo Vaŝintono, kiuj estis alvokitaj por federacia servo. La lukto startis en la Stacio de la Prezidenta Strato, etendiĝis tra Prezidenta Strato kaj posste al Howard Strato, kie ĝi finis en la Stacio de Camden Strato. La tumulto produktis la unuajn mortojn fare de malamika agado en la Usona Enlanda Milito kaj estis kromnomita la "Unua Sangelverŝo de la Enlanda Milito". La rezulto estis 4 (soldatoj) mortigitaj, kaj 36 vunditaj en la flanko de la Unio; kaj 12 (civiluloj) mortigitaj, kun nekonata nombro de centoj vunditaj.
18923 Jennifersass
18923 Jennifersass estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jennifer Rose Sass, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto en pri bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Mid-Buchanan High School en Faucett (Misurio, Usono).
Mezaltgermana lingvo
La mezaltgermana lingvo (germane Mittelhochdeutsch) aŭ mezepoke germana lingvo en vasta senco priskribas malnovan formon de la germana lingvo, nome ĉiujn altgermanajn variaĵojn pli-malpli inter la jaroj 1050 kaj 1350 (do la centra fazo de la mezepoko). En pli strikta senco la termino priskribas la germanan lingvon de la nobela literaturo dum la epoko de la dinastio Ŝtaŭfoj. Por tiu lingvo dum la 19-a jarcento kreiĝis unueca ortografio, en kiu de tiam publikiĝas printitaj noveldonoj de la malnovaj tekstoj.
La mezaltgermana lingvo kiel malnova formo de la moderna germana lingvo
La mezaltgermana lingvo kiel malnova evolua ŝtupo de la moderna germana lingvo ne observeblas kiel unueca lingvo, sed konsistas el multnombraj lokaj dialektoj de la sama epoko.
Antaŭa formo de la lingvo estis la "malnovaltgermana lingvo" ("Althochdeutsch"), kiu parolatis pli-malpli inter la jaroj 750 ĝis 1050 ("frua mezepoko"). La pli frua lingvoformo interalie havis pli fortajn finaĵojn, entute pli fortajn vokalojn (kun multnombraj vokaloj "a", "o", "u" kaj "oŭ"), kaj el hodiaŭa percepto sonis ĝenerale multe pli "arkaike". Ĝis la 10-a kaj 11-a jarcento en Germanlingvo skribiĝis preskaŭ ekskluzive la latina lingvo, do la malnovaltgermana lingvo estis pli-malpli ekskluzive parolata lingvo, dum la mezaltgermana estis skriba lingvo. La lingvoformo post la jaro 1350 (ĝis pli-malpli la jaro 1650) nomiĝas "frunovaltgermana lingvo" (Frühneuhochdeutsch). Pri la datoj de transiro de la mezaltgermana lingvo al la pli posta lingvoŝtupo tamen necesas konscii, ke en iuj dialektaj regionoj la transiro okazis signife pli poste, ekzemple en germanlingva Svislando nur fine de la 15-a jarcento.
Lingvo de la nobela literaturo dum la epoko de la Ŝtaŭfoj
La rega epoko de la dinastio Ŝtaŭfoj kreis la kondiĉojn por tio, ke inter la jaroj 1150 ĝis 1250 en la nobela mezepoka literaturo de Germanlingvio ekestis superregiona lingvo. Tiu lingvo baziĝis sur dialektoj ŝvabaj kaj orientfrankaj, el la devena regiono de la dinastio. Kiam malfortiĝis kaj malaperis la Ŝtaŭfoj, ankaŭ malaperis tiu relative unueca, superregiona lingvoformo. Kutime oni celas tiun ĉi unuecan ŝtaŭfo-epokan lingvon, kiam menciiĝas la termino "mezaltgermana lingvo".
Josef Mraz
Josef Mraz (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1894 - mortis en 1984) estis aŭstra esperantisto.
Mezaltgermana lingvo
Lingvo de la nobela literaturo dum la epoko de la Ŝtaŭfoj
Kvankam la moderna altgermana lingvo evoluis post la epoko de la mezaltgermana, ne eblas diri, ke la posta lingvo evoluis rekte el la pli frua mezaltgermana. Ankaŭ dum la centra fazo de la mezepoko jam ekzistis dialektoj (ekzemple en la aŭstria regiono Karintio), kiuj havis unuopajn karakterizajn trajtojn de la posta moderna altgermana lingvo. Aliflanke iuj aliaj germanaj dialektoj ankoraŭ dum la 21-a jarcento konservas unuopajn tipajn fonetikajn trajtojn de la mezaltgermana lingvo (ekzemple multaj alemanaj dialektoj).
Josef Mraz
Josef Mraz, profesilerneja direktoro, estis entuziasma instruisto de Esperanto, vaste konata kiel festparolanto kaj prezentanto, ankaŭ IKUE-ano, ankoraŭ multe vojaĝis ĝis alta aĝo, kaj, junuleske freŝa, li kapablis deklami parkere el originalaj kaj tradukitaj verkoj en Esperanto.
Mezaltgermana lingvo
Lingvo de la nobela literaturo dum la epoko de la Ŝtaŭfoj
Pri fonetiko kaj gramatiko de la mezaltgermana lingvo bone klarigas la ĉi-tema altgermana vikipedia artikolo.
Josef Mraz
Pri lia intermilita agado informis ankaŭ Enciklopedio de Esperanto.
Komunumoj de Bas-Rhin
Jen listo de la 527 komunumoj de la franca departemento Bas-Rhin, laŭalfabete. (CUS) Kunurba komunumo de Strasburgo, kreita en 1966.
(CAS) Kunurba komunumo de Sarreguemines, kreita en 2002 kaj plejparte en Moselle.
Terminaro de Budhismo
Enhavtabelo
---
1
Revenu al enhavtabelo ---
A
Revenu al enhavtabelo ---
B
Revenu al enhavtabelo ---
C
Revenu al enhavtabelo ---
Ĉ
Revenu al enhavtabelo ---
D
Revenu al enhavtabelo ---
E
Revenu al enhavtabelo ---
F
Revenu al enhavtabelo ---
G
Revenu al enhavtabelo ---
Ĝ
Revenu al enhavtabelo ---
H
Revenu al enhavtabelo ---
I
Revenu al enhavtabelo ---
J
Revenu al enhavtabelo ---
Ĵ
Revenu al enhavtabelo ---
K
Revenu al enhavtabelo ---
L
Revenu al enhavtabelo ---
M
Revenu al enhavtabelo ---
N
Revenu al enhavtabelo ---
O
Revenu al enhavtabelo ---
P
Revenu al enhavtabelo ---
R
Revenu al enhavtabelo ---
S
Revenu al enhavtabelo ---
Ŝ
Revenu al enhavtabelo ---
T
Revenu al enhavtabelo ---
Ŭ
Revenu al enhavtabelo ---
V
Revenu al enhavtabelo ---
W
Revenu al enhavtabelo ---
X
Revenu al enhavtabelo ---
Y
Revenu al enhavtabelo ---
Z
Revenu al enhavtabelo ---
Esperantaj
Revenu al enhavtabelo ---
Birmaj
Revenu al enhavtabelo ---
Ĉinaj
Revenu al enhavtabelo ---
Japanaj
Revenu al enhavtabelo ---
Koreaj
Revenu al enhavtabelo ---
Sanskritaj
Revenu al enhavtabelo ---
Sinhalaj
Revenu al enhavtabelo ---
Tajaj
Revenu al enhavtabelo ---
Tibetaj
Revenu al enhavtabelo ---
Vjetnamaj
Revenu al enhavtabelo ---
Sonny Greer
William Alexander „Sonny“ GREER (* 13-an de decembro 1895 en Long Branch, Nov-Ĵerzejo; † 23-an de marto 1982) estis usona ĵaza frapinstrumentisto en la bando de Duke Ellington.
Terminaro de Budhismo
Alilingvaj
Revenu al enhavtabelo ---
Notoj
Revenu al enhavtabelo ---
Fontoj
Revenu al enhavtabelo ---
Eksteraj ligiloj
Revenu al enhavtabelo ---
Ankaŭ vidu
Revenu al enhavtabelo ---
Saint-Léger-Vauban
Saint-Léger-Vauban estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 424 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.
Geografio
Saint-Léger-Vauban etendiĝas sur 33.81 km², kaj havis 424 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 13 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
La abatejo estis fondita en 1850.
Administrado
Saint-Léger-Vauban apartenas al la kantono de Quarré-les-Tombes, kies ĉefurbo estas Quarré-les-Tombes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Ŝtaŭfoj
La Ŝtaŭfoj (germane Staufer, antaŭe ankaŭ Hohenstaufen) estis dinastio de mezepokaj germanaj nobeloj, el kiu eliris pluraj imperiestroj de la Sankta Romia Imperio (1138–1254) kaj reĝoj de la Sicilia Regno (1197-1268). Ili estis la unuaj germanaj imperiestroj, kiuj aliris sur trono laŭ Romia leĝo kaj tradicio. Ĉefaj reprezentantoj de la dinastio estis Frederiko la 1-a Barbarosa, la unua kiu uzis titolon imperiestro, Konrado la 3-a, Henriko la 6-a kaj Frederiko la 2-a.
2083
2083 estos normala jaro komenciĝanta vendrede (vidu ĉi tie kalendaron).
Ŝtaŭfoj
La hejma fortikaĵo de la dinastio estis la Burg Hohenstaufen proksime de la urbo Göppingen en la sudokcidento de Germanio.
2083
Dum la jaro 2083 post Kristo okazos, interalie:
Ŝtaŭfoj
La rega epoko de la Ŝtaŭfa dinastio kreis la kondiĉojn por tio, ke inter la jaroj 1150 ĝis 1250 en la nobela mezepoka literaturo de Germanlingvio ekestis superregiona germana lingvo. Tiu lingvo baziĝis sur dialektoj ŝvabaj kaj orientfrankaj, el la devena regiono de la dinastio. Kiam malfortiĝis kaj malaperis la Ŝtaŭfoj, ankaŭ malaperis tiu relative unueca, superregiona lingvoformo. Kutime oni celas tiun ĉi unuecan ŝtaŭfo-epokan lingvon, kiam oni diras "mezaltgermana lingvo".
2083
Naskiĝoj
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Mortoj
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Seznam významných astronomických událostí ve 21. století 2080s
Al la mondo donace
Al la mondo donace estas antologio de 57 poemoj de 22 poetoj de la serba porinfana poezio. Tradukis Zlatoje Martinov. Simplaj legaĵoj kaj infanlibroj / Antologioj. Beogrado. 1996. 80+80 paĝoj. Dulingva. Kun notoj pri la aŭtoroj.
La libro en 1998 ricevis la premion "Infanlibro de la Jaro" en la Belartaj Konkursoj de UEA.
(137158) 1999 FB
(137158) 1999 FB estas merkurrenkonta, venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas asteroido de spektra klaso "Q", subklaso de la klaso "S", tie estas ŝtoneca asteroido, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio kun ĉeesto de olivino, pirokseno kaj metaloj.
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 3:2 kun Marso.
Ĝia tre discentra orbito malproksime tanĝas tiun de Merkuro kaj krucas tiujn de Venuso, de la Tero kaj de Marso.
Poiana (Buchin)
Poiana (hungare: Sebesmező) estas vilaĝo en Rumanio sude de Caransebeș. En 2002 ĝi havis 647 loĝantojn (el ili 585 rumanoj), en 1992 636 (rumanoj), kaj laŭ la stato de 2011 en la loĝloko vivis. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Buchin.
Stacio Ōkawara
Stacio Ōkawara (japane: 大河原駅 [Ōkaŭara-eki], angle: Ōkawara Station) estas fervoja stacio en Minamijamaŝiro, Gubernio Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Kansai (ĉefa).
Gries
Gries estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Blankakapa vulturo
La Blankakapa vulturo aŭ Blankkapa vulturo (Trigonoceps occipitalis) estas malnovmonda vulturo endemia de Afriko. Ĝi distribuiĝas sude de Sahelo el Senegalio al meza Sudano kaj Etiopio, kaj de tie suden tra Kenjo kaj Ugando tra Orienta Afriko kaj Suda Afriko, sed ne tiom ĝis Sudafriko.
Aspekto
Ĝi havas rozkoloran al helruĝecan bekon larĝegan ĉebaze kun bluecaj bekobazo kaj vaksaĵoj kaj blankajn kreston kaj gorĝareo, inter kiuj la senplumaj areoj de ties kapo estas palrozaj, kun ĝenerala hela kapokoloro, kio nomigas la specion.
Ĝi havas malhelbrunajn suprajn partojn kaj nigrajn vostoplumojn. La plumoj en ties plej subaj partoj (ventro) kaj femuroj (kruroj) estas blankaj, sed ĉio separate el la blanka kapo per rimarkinda nigraj brusto kaj kolumo. Ĝi havas averaĝan enverguron de pli da 2 m.
La Blankakapa vulturo estas mezgranda vulturo, 72–85 cm longa kaj kun enverguro de 207–230 cm. Inoj pezas pli ol maskloj; tiuj kutime pezas ĉirkaŭ 4.7 kg, dum maskloj pezas 4 kg aŭ malpli.
Kutimoj
Ili preferas miksan, sekan arbaron je malaltaj teroj, evitante duonaridajn dornarbarajn areojn. Ili loĝas ĝis 4,000 m en Etiopio, kaj eble 3,000 m en Kenjo, kaj havas teritorion ĉe la dorna arbaro de Acacia de Bocvano. Ili ĝenerale evitas homajn setlejojn. Tiu specio ŝajne estas specio de longvivaj loĝantaj birdoj kiuj restas en sia teritorio. Ili povas ĝenerale flugi pli malalte ol aliaj vulturoj, kaj estas ofte la unua vulturspecio kiu alvenas ĉe la kadavraĵoj. Ĝi troviĝas often ĉe la periferio de vulturaroj ĉe grandaj kadavraĵoj, kaj ankaŭ ofte ĉe malgrandaj kadavraĵoj kaj probable estas eventuala predanto. Ili nestumas en arboj, ĉefe Acacia aŭ baobaboj. La ino demetas ununuran ovon paron de monatoj post la fino de la pluvsezono kaj post la komenco de la seka sezono.
Statuso
La Blankakapa vulturo estas pli rara ol antaŭe supozata, kaj tiele ties konservostatuso estis ŝanĝata el Malplej Zorgiga al Vundebla en la IUCN Ruĝa Listo de 2007.
10546 Nakanomakoto
10546 Nakanomakoto estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Nomo
Ĝia nomo honoras Makoto Nakano, asociitan profesoron en la Fakultato de Sciencoj pri Eduko kaj Protekto ĉe la Universitato de Oita, konatan pro lia observaj studoj de la objektoj de la antaŭ-ĉefa sekvenco. Li estis konsilanto de la Astronomia Societo de Oita de 1993.
Zsigmond Szentkereszty
Pál Dienes planis establon de Katedro kaj Lektorato de Ido en la Sciencuniversitato. Li ĝuis la konsenton de József Schmidt, profesoro pri hind-eŭropaj lingvoj, membro de la universitata direktorio, kiu la 21-an de majo 1919 proponis establi tiun instituton sub gvido de Zsigmond Szentkereszty.
La 1-an de aŭgusto 1919 en Hungario venkis la kontraŭrevolucio. Oni nuligis ĉiujn leĝojn kaj dekretojn akceptitajn ekde la 31-a de oktobro 1918, inkluzive tiujn en la universitato. Profesoron József Schmidt oni sendis en pension. Inter la multaj profesoroj forigitaj el la universitato estis Mihály Babits, kontraŭ kiuj komenciĝis persekutoj, same kiel kontraŭ la maljuna Zsigmond Simonyi, kiu mortis pro tio.
Valdevimbre
Valdevimbre [baldeBIMbre] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Páramo (Altebenaĵo aŭ Stepo), en la sudo de la provinco. Valdevimbre estas komprenebla etimologie kiel Valo de vimeno.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Farballes, Fontecha, Pobladura de Fontecha, Palacios de Fontecha, Valdevimbre, Vallejo, Villagallegos kaj Villibañe, okupas totalan areon de 68,01 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 936 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 800 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.
Ĝi distas 23 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Chozas de Abajo, Ardón, sude kun Bercianos del Páramo, Villamañán, oriente kun Ardón, kaj okcidente kun San Pedro Bercianos.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj kaj beto) kaj brutobredado (bovoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado), iom da industrio (vinproduktado, prie aperas grapoloj kaj vinbarelo en la blazono).
Blonay
Blonay estas komunumo en la distrikto Riviera-Pays-d’Enhaut en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 5985 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
La komunumo Blonay situas inter Vevey kaj Montreux proksimume 3 kilometrojn norde de la Lago Lemano sur la suda deklivo de la Vaŭdaj Alpoj sur la sudokcidenta flanko de la montoj Pléiades. La komunumo konsistas el la vilaĝo Blonay kun la kvartaloj Tercier kaj Cojonnex, kaj la vilaĝetoj Tusinge, Les Chevalleyres, Ondallaz kaj Lally, kaj diversaj izolitaj bienoj kaj alpopaŝtejoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 16,09 km², de kiuj 42,8% estas kovritaj de arbaro, 35,9% servas por agrikulturo kaj 18,0% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Blonay limas en nordokcidento kaj nordo al Saint-Légier-La Chiésaz, en nordnordoriento al Châtel-Saint-Denis (FR), en nordoriento al Haut-Intyamon (FR), en sudo al Montreux, kaj en sudokcidento al La Tour-de-Peilz.
Trafiko
Tra Blonay pasas kantona vojo, kiu okcidente nomiĝas Route de Saint Légier kaj okcidente Route le Brent konektante la komunumon al la kantona ĉefvojo n-ro 9. En sudo al svisa aŭtovojo A9 kondukas laŭlonge de la komunumlimo; al ĝi ekzistas alveturejoj nordokcidente apud Vevey kaj sudoriente apud Montreux.
Historio
La unua dokumenta mencio de Blonay datiĝas el la jaro 861 kiel Blodennaco. Dum mezepoko Blonay apartenis al la samnoma senjorujo, al kiu fine de la 12-a jarcento apartenis ankaŭ la teritorioj de Saint-Légier-La Chiésaz, Corsier kaj Vevey. Post plurfoja divido la restinta senjorujo estis en la jaro 1750 vendita al Emanuel Franz Rudolf de Graffenried. La meza kaj supera jurisdikcio ĝis la Helveta Revolucio de 1798 apartenis al la Senjoroj de Blonay. En la jaro 1806 Jean-Rodolphe-Frédéric de Blonay reaĉetis la familian prakastelon en Blonay, kiu ĝis hodiaŭ restis en la posedo de la familio.
Santa Cruz da Conceição
Santa Cruz da Conceição estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 3.998 loĝantojn en 2010.
TVXQ
TVXQ estas mallongigo de Tong Vfang Xien Qi(東方神起), estas unu el la plej famaj kantistaj grupoj en Orienta Azio. Ilia stilo ĉefe konsideratas esti parto de la ĝenro K-popo, mallonge por «korea popmuziko». TVXQ ĉefe kantas kantojn per korea kaj japana lingvoj. Tong Vfang Xien Qi estis nomiĝinta de ĉina lingvo "Dōng fāng shén qǐ" (東方神起), la vorto signifas Altiĝantajn Diojn de La oriento. Koreoj kaj japanoj prononcas la ĉinan skriban nomon laŭ sia maniero, koree kiel Dong Bang Shin Ki(동방신기/東方神起) kaj japane kiel Tōhōshinki(東方神起).
13238 Lambeaux
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la belga skulptisto Jef Lambeaux (1852–1908), ano de la "Kliko Van Beers", grupo da junaj kaj ekscentraj artistoj. Notindaj verkoj inkludas la Fontanon de Brabo en Antverpeno (1886), la Triumfon de la Virino (1905) kaj la Grupon da Laboristoj ĉe la Katedralo de Antverpeno (1906).
Radikstikaĵo
Radikstikaĵo estas ĉ. 5 ĝis 10 cm longa kaj 1 ĝis 2 cm dika parto de radiko, kiu estas uzata kiel stikaĵo por la vegetativa multigado. Ĝi estas tranĉita dum la dormiĝo-periodokaj estas stikita en sablo-torfo-miksaĵo.
El la radiko ŝosas novaj adventivaj burĝonoj kaj poste ĝi estos nova planto. La radikstikaĵo estas uzataj interalie por multobligi frambojn.
Łapsze Niżne
Situo
La vilaĝo situas en Karpatoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Spišská Stará Ves troviĝas 8 km-ojn for.
Historio
Ordeno de templanoj de Miechow fondis la vilaĝon, la unua mencio devenis el 1274. En 1593 la posedantoj estis hungara familio Horváth. En 1846 la pola insurekcio ekmarŝis kontraŭ Nowy Targ. En 1910 vivis tie 617 da homoj, plejparte slovakoj. Ĝis 1920 la vilaĝo apartenis al Hungario, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Szepesújfalu, poste al Pollando. En 1939 Slovakio okupis la vilaĝon kaj ĝis 1945 apartenis al Slovakio.
Kálmán Krizsó
Kariero
Krizsó Kálmán studis en Petrozsény kaj Segedo. Li loksidiĝis en Kluĵo en 1919, kie li fariĝis presisto de Lapkiadó RT, Gutenberg, Kadima, Minerva RT kaj Tipografia Naţională RT (1919-38). Unu jaron li laboris en Bukareŝto en la presejo Carpaţi (1940). En Kluĵo li estis oficisto en Kluĵo, poste presisto denove de presejo Minerva. Li redaktis la komercan fakrevuon Grafikai Ipar (Kv. 1923), li kunmetis jarlibrojn: Almanahul Tipografilor-Nyomdász Évkönyv-Buchdrucker Almanach (Kv. 1926, 1927), Grafikai Évkönyv (Kv. 1930, 1938, 1940).
Isetskoje (Tjumena provinco)
Isetskoje (Исетское) estas vilaĝo en Tjumena provinco (Rusio), centro de Isetska distrikto.
Geografio
La vilaĝo situas en suda parto de Turinska ebenaĵo, ĉe la rivero Iseto, 72 km sude de Tjumeno kaj 68 km sud-okcidente de la fervojstacio Jalutorovsko.
Historio
En 1898 ĝi estis nomita de vojaĝanto Konstantin Nosilov negranda, sed «vigla riĉa vilaĝo, konsiderante ĝian geografian situon, estonta urbeto». Li skribis ke iam tie ekzistis tatara urbeto, transformita de rusaj koloniistoj je remparburgo. En 1898 la vilaĝo havis bonan brikan preĝejon, vastan foiran placon kaj butikojn. Nosilov konstatis ke ĉiujare la rivero Iseto subfosas la bordon, sur kiu staras la vilaĝo, pro kio konstruaĵoj devas densiĝi en ĉiam pli malvasta areo. Li prognozis kun certeco ke fine la rivero ĉirkaŭos la vilaĝon, transforminte ĝin je insulo. En Isetskoje kuniĝis kvar landvojoj — la Kurgana, Ŝadrinska, Jalutorovska kaj Tjumena — kio faris ĝin grava transporta nodo. Rande de la vilaĝo staris antaŭneloge konstruita granda malsanulejo, kie laboris kuracisto kaj sukuristo. Sabate okazis bazarvendado, sed foiroj estis subevoluintaj kompare al apudaj vilaĝoj. Tie haveblis tamen riĉaj negocistoj, el kiuj unu eĉ vendis birdaĵojn, ledojn kaj grason ĉiujare eksterlanden tra Rigo, enspezante po.
Junaĝo de Joseph Smith, Jr.
La Junaĝo de Joseph Smith, Jr. kovras la periodon de lia naskiĝo la 23-an de decembro, 1805, ĝis la fino de 1827, kiam la mormonoj kredas ke Smith akiris aron de oraj teleroj gravuritaj kun maljunegaj kristanaj skrib(aĵ)oj, entombigitaj en monteto proksime de lia hejmo en Manĉestro, Novjorkio.
Joseph Smith, Jr. estis la ĉeffondinto kaj gvidanto de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj, kiu kaŭzis Mormonismon, kaj inkludas tiajn nominalajn valorojn kiel Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj kaj la Komunumo de Kristo. La anoj de Smith kredas ke li estis nuntempa profeto.
Tiu Junaĝo de Smith estas signifa ene de Mormonismo ĉar ĝi reprezentas la tempon kiam Smith laŭdire unue funkciis kiel profeto, havis teofanion (nomitan fare de liaj anoj la Unuan Vizion), kaj estis akirinta la orajn telerojn, la fontomaterialon por la Libro de Mormon, sanktan tekston de la Lasttaga Sanktulmovado. Dum tiu periodo, Smith estis influita per multaj religiaj kaj kulturaj tendencoj en frua historio de Usono. La nacio en tiu tempo spertis kulturan reagon kontraŭ la sekularismo de la Klerismo, nomita la Duan Grandan Vekiĝon. Krome, la ĝeneraligita akcepto de amerikanoj de popolkredo supren ĝis la 1830-aj jaroj kaj elkreskanta intereso en formado de apartaj konfesioj kreis maturajn kondiĉojn por juna viro kiel ekzemple Smith al sukcese konstruo de religio bazita sur la aspekto de anĝeloj kaj la mirakla traduko de malnovegaj diskoj. Lasttagaj sanktuloj rigardas la okazaĵojn en la frua vivo de Smith kiel konstatado de lia vokado kiel profeto kaj kiel disponigado de la bazo por organizado la Kristana Scienco.
Avianca
La entrepreno Avianca (aŭ pli longe Aerovias del Continente Americano, origine Aerovias Nacionales de Colombia) estas kolombia flugkompanio. Ĝi havas sian administran sidejon en Bogoto kaj sian hejman flughavenon (kaj solan flugkompanian nabon en la tiuurba flughaveno "El Dorado". Kune kun la nederlanda kompanio KLM temas pri la plej maljuna ankoraŭ ekzistanta flugkompanio.
La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon AV; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas AVA.
Kot Adu
Kot Adu (کوٹ ادو estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Muzafargaro, kie Kot Adu estas sidejo de la samnoma distrikto.
Geografio
Kot Adu situas sur ebenaĵo oriente de Induso preskaŭ ĉe la ekzakta centro de Pakistano. La akvobaraĵo (sur la Induso) troviĝas 16, Muzafargaro 60, Dera Gazi Ĥano 80, Multano 100, Islamabado 600, Karaĉio 866 km-ojn.
Historio
Post la sendependeco de Pakistano la minoritataj hinduoj kaj sikoj elmigris al Barato, dum islamaj rifuĝintoj el Barato ekloĝis en Kot Adu.
Ekonomio
Kot Adu allogas multajn turistojn ĉiujare pro la rivero Induso kaj publikaj ĝardenoj inter aliaj aferoj. La areo ĉirkaŭ la urbo estas ideala por agrikulturo. Ĉefaj kultivaĵoj estas maizoj, kotonoj, rizoj, sukerkanoj, tabakoj, tritikoj, legomoj, fruktoj. Kot Adu estas ankaŭ komerca kaj industria urbo (ekzemple naftorafinado kaj sukerproduktejo).
Loĝantaro
La populacio kreskis preskaŭ sesoble inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 2,5%, simila al la nacia mezumo (2,4%).
Trafiko
Al Kot Adu kuras 3 vojoj (el Dera Ismail Ĥan, Muzafargaro kaj el ponto tra Induso ). Kot Adu estas fervoja nodo kun ligoj al Multano, Ravalpindio kaj Ĝakobabad. La plej proksima (enlanda) flughaveno funkcias en Dera Gazi Ĥano, internacia flughaveno en Multano.
Klimato
Kot Adu havas aridan klimaton kun tre varmaj someroj kaj mildaj vintroj. La meza temperaturo estas 24 °C. Averaĝa precipitaĵo estas 355 milimetroj jare. En ĉiuj monatoj pluvas (plej ofte nur simbole). La musono venas septembre kun 70 milimetroj da pluvoj. Polvoŝtormoj ofte okazas.
8595 Dougallii
8595 Dougallii estas asteroido de la asteroida zono, kunmalkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" (Palomar-Leiden Trojan Survey).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la marbirdo Sterna Dougallii, komune nomita roza ŝterno.
István Bakonyi
István (Stefano ) BAKONYI (1892-1969) estis la fondinto de la hungara Ido-movado. Komence li estis esperantisto, en 1912 verkis en Esperanto, sed baldaŭ li idistiĝis. Li esperis konvinki la esperantistojn por idistiĝi, sed ili indigniĝis, kaj la komitato de Hungarlanda Esperanto-Societo la 30-an de marto 1913 eksigis lin el la membraro de la societo "pro lia agado kontraŭ la societo". Post lia apelacio la ĝeneralkunsido de la societo aprobis tiun decidon. Post tiu evento Bakonyi apenaŭ povis varbi novajn idistojn el la vicoj de la esperantistoj.
Bakonyi komencis eldonagadon, kaj en la aŭtuno de 1917 lanĉis la kajer-serion Biblioteko dil Internaciona Kulturo, kiun li sukcesis daŭrigi ankaŭ en 1918 kaj 1919. En tiu serio aperis naŭ broŝuroj. La temoj komence estis natursciencaj, filozofiaj, do akcepteblaj por la milittempa cenzuro. Li mem tradukis renomajn aŭtorojn: Pri la Psikala mekanismo di historiala fenomeni de Joseph Breuer kaj Sigmund Freud, Resono ed experimentado de Felix Le Dantec kaj Filozofiala e natursciencala pensado, Skisuro a la psikologio dil exploro de Ernst Mach.
En 1918 fortiĝis kontraŭmilitaj movadoj kaj vigliĝis la intelekta vivo. Bakonyi sukcesis "varbi" tri konatajn intelektulojn por esti honora membro de ULII: Ervin Szabó, Oszkár Jászi kaj Mihály Babits. Bakonyi tradukis studon de Szabó Erudeso e kulturo, kiu aperis en la Ido-revuo Mondo en Stockholm, kaj poste aparta presaĵo ankaŭ en Hungario. En septembro, Bakonyi tradukis kaj eldonis Imperialismo e paco permamanta de Ervin Szabó, kiu mortis la 30-an de oktobro, unu tagon antaŭ la revolucio.
František Vymazal
František VYMAZAL (naskiĝis la 6-an de novembro 1841 en Topolany apud Vyškov, Ĉeĥio - mortis la 6-an de aprilo 1917 en Brno) estis ĉeĥa poligloto, filologo, eldonisto de lingvaj, historiaj kaj sociologiaj lernolibroj, de konversaciaj manlibroj, tradukanto el la rusa kaj germana. Li verkis ankaŭ lernolibrojn de volapuko kaj Esperanto por ĉeĥoj.
Siajn verkojn li eldonis parte sub sia vera nomo, parte sub pseŭdonomoj Káro, Ivan Ivanovič, M. Maikow, St. Potocki, Aug. Schneid kaj Otto Schridde.
Vivo
Li devenis el malriĉa familio kaj malgraŭ granda talento li povis studi nur en gimnazio, aliajn sciojn li akiris aŭtodidakte. Li vivtenis sin kiel korektisto en Moravia Akcia Presejo en Brno, tiun malbone salajratan laboron li forlasis en maljunaĝo pro okulmasano. Pro malbonaj okuloj li pretervidis tramon, kiu lin mortigis en 1917.