cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
34420 Peterpau
34420 Peterpau estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Beaver en Eloy (Arizono, Usono).
Parnamirim (Rio Grande do Norte)
Ĝia nomo estas tupigvarani-devena vorto, kiu signifas "malgranda rivero".
34420 Peterpau
Nomo
Ĝia nomo honoras la ĉinan direktoron de fotografio Peter Pau, nomitan Plej Bona Kinisto en 2001 je la 73-a Oskar-premiado pro la filmo Crouching Tiger, Hidden Dragon. Liaj aliaj produktaĵoj inkludas The Bride with White Hair (1993).
Małecz
Małecz estas vilaĝo en Lodzio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Lubochnia en distrikto Tomaszowski.
Natura morala leĝo
Natura morala leĝo estas koncepto derivebla el la moralaj tradicioj kaj kulturoj de la popoloj, laŭ kiuj en la homa konscienco estas enskribitaj moralaj leĝoj identaj en ĉiuj homoj kaj epokoj. Tiu leĝo situas kaj kostante agas en la homa konscienco kiu ĝin perceptas, kvankam naskiĝanta en la homaj interno kaj intimo, kiel ekstera ordono obeenda ĉiuokaze. Ĝi koncernas la unuajn moralajn principojn kiuj plej elstaras en ĉiuj kulturoj kaj en la konscienco de ĉiuj homoj: ĝuste pro tia universaleco tiu leĝo estas nomata “natura”. El tiu koncepto diferenciĝas la leĝaj normoj, ŝtataj aŭ tribaj aŭ tabuaj aŭ religiaj aŭ ankaŭ moralaj kvankam koheraj kun tiuj unuaj principoj ĉar nur derivaĵoj ĝuste el ĝi: tiuj ofte povas varii de unu epoko al alia kaj de unu loko kaj al alia, dum la unuajn principojn ĉiuj aprobe aŭ malaprobe trovas identaj en sia eno. Se ekzempli pri unuaj principoj obeendaj, jen kelkaj: ne mortigu, sekvu la veron konatan, atestu la veron ktp. Inter ili enkadrigeblas iuj el la Dek Moseaj Ordonoj.
La koncepto, certe deduktebla el la Biblio, estis ĉiam pli eksplicitita ekde la Siraĥido, Makabeoj kaj Saĝeco kaj en kelkaj lokoj novtestamentaj; poste ĝi nerekte estis asertita de la Ekleziaj Patroj, evoluigita de skolastikuloj kaj de klerismo, kies iuj epigonoj ĝin faris preskaŭ fiero-merito kvazaŭ por diri, ke ne necesas iu ajn revelaciita moralo. La koncepto ekkrakiĝis je la sojlo de postmodernismo, kies franĝoj neas la fundamenton de iu ajn natura morala leĝo kaj preferas meti ankaŭ la unuajn morak+lajn principoj sub la frugiloj de relativismo
Al tiu koncepto iuaspekte similas la Kategoria imperativo de Kantio. Al io aludas ankaŭ la kreinto de Homaranismo, L.L. Zamenhof, kiu skribis: "Mi ekkonsciis ke la morto ne estas malapero..., ke ekzistas kelkaj leĝoj en la naturo..., ke io gvidas min al alta celo..." (El la Originala Verkaro). Homaranismo fakte supozas komunan moralan leĝon per kiu la homoj sin rekonas egaldignaj kaj puŝitaj al frateco. Ĝi estas implicite asertata en la interna ideo, kaj eksplicite ekzemple en diversaj verkoj kaj ankaŭ en la Himno sub la Verda Standardo (Mi estas homo, Originalaj verkoj de d-ro L. L. Zamehof, Kaliningrado, Sezonoj 2006).
Foje oni uzas "etikon" kaj "moralon" sinonime, dum etiko estas la scienco pri moralo (alivorte, moralo diras, kion oni faru, etiko esploras, kial), tamen la natura morala leĝo estas kio antaŭas kaj staras je la bazo de la moralo mem.
Pluaj eksplikoj
Tiu natura morala leĝo fundamente ebligas la homajn rilatojn kaj harmoniigas la stabilecon de la socio, kaj estas ankaŭ la premisa fundamento de la religio, ĉar ĝi antaŭas ĉiujn religiajn preceptojn. Ekzemple, la aliĝo al kristanismo baziĝas, kaj postulas, la adheron al la principo “vi devas sekvi la veron”. Se tia principo ne valoras, tiu aliĝo estus nur konduto laŭ fideismo, repuŝata de kristanismo mem. Tio aplikendas al ĉiu religio. Tial, la konscienco, normiĝanta laŭ la natura morala leĝo, antaŭas kaj kondiĉas kaj juĝas ĉiun homan elekton.
Kiel rimarkigas ankaŭ Kantio, esploranta pri la Kategoria Imperativo, tiu natura morala leĝo ne ricevas sian valoron el la fakto ke ĝi estas obeata, kvankam ĝiaj rimarkiĝo kaj obeiĝo ĉe ĉiutempaj popoloj kaj socioj kreskigas onian konstaton pri ĝi.
Eĉ se, ekzemple, la kristanaj eklezioj ĝin distingas el la evangelia moralo, ĝin proklamas kaj ĝin faras fundamento de la interreligia dialogo. Eĉ la evangelia moralo apogiĝas sur la premisoj de la natura morala leĝo.
El tiu natura morala leĝo fontiĝis jurnaturalismo, tiel dirita el jus naturae (juro el naturo): nocio kiu ampleksas iujn filozofiaj-jurajn sistemojn kiuj tamen ne tute identiĝas kun la morala natura leĝo: temas ĉiukaze pri amplekso de normoj rilataj al konduto deduktaj el “naturo” kaj koneblaj de la homa estulo. Sume: la teorio de la natuta morala leĝo asertas ke homa racio kapablas mem atingi iujn moralajn principojn validajn por ĉiu homo, en ĉiu tempo kaj kulturo.
Duboj kaj kritikoj pri la koncepto "Natura morala leĝo
En tiu kiun oni nomas postmodernisma movado aŭ epoko, okazas ke iuj intelektuloj neas la devigan valoron de tiu konscio pri natura morala leĝo en la konscienco aŭ ĝin taksas psika restaĵo de pasintaj kulturoj dum la moderna homo jam konsciiĝas ke mem estas la kreanto de la morala leĝo kaj ke, kiam oni diras “Mi obeas mian konsciencon” oni intencus diri “mi estras mian konsciencon” ĉar konscienco devas obei nur al si mem pro la homa rajto de absoluta aŭtonomio. Favore al tiu pozicio helpas interalie relativismo, laŭ kiu ne eblas koni iun ajn veron nedubiteblan, kaj pragmatismo por kiu la morala vero identiĝas kun la socia sukceso kaj publika konsento, kaj nihilismo por kiu ĉiu morala vero estus oprimo, kaj praksismo laŭ kiu la vero dependas de la agado. Foje la koncepto mem de natura morala leĝo provoke incitus, ĉe kelkaj, ĉar ruze aspektigita politike iom eksmoda, se ne eĉ perforta.
Legiĝas tie kaj tie ke la eventuala natura morala leĝo ne helpus la volon de aŭtonomio de la homo ĉar ĝi prezentiĝas el la ekstero kaj postulus esti obeata. Ĝuste tiu estas la karakterizo, diras subtenantoj pri la ĉeesto de tiu morala leĝo: ĝi estas eteronoma! Sed ĝi kontentigas aliajn esencajn dezirojn de la homo: la ordo, la paco, la respekto de la vero....
Litova Esperanto-Asocio
La Litova Esperanto-Asocio (mallongigo LitEA, ĉar "LEA" estus tro malklara, Lietuvos esperantininkų sąjunga) estis fondita en 1919, refondita en 1988 kaj aliĝis al la Universala Esperanto-Asocio en 1989. Organo estas la periodaĵo Litova Stelo, eldonata kun paŭzoj de la jaro 1914. La asocia sidejo estas en la historia domo de Aleksandro Silbernik, la bopatro de Ludoviko Zamenhof, en strato nomata Zamenhofo gatvė (iuj fotoj sekvas sube) de la historia urbocentro de Kaŭno, kaj plia oficejo estis en 1999 establita en Vilno. La asocio oficiale deklariĝis komunutila.
Internacia rekono
Laŭ la stato de 2023 daŭre estas pli ol 3 000 Esperanto-parolantoj en Litovio. Pli ol triono el ili apartenas al Litova Esperanto-Asocio. Por ŝtato kiu sume havas malpli ol 3 milionojn da loĝantoj, tio estas solida procentaĵo. Al la supra sumo aldoniĝas multaj litovaj esperantistoj, kiuj post la restariĝo de la Litova Respubliko kaj la remalfermiĝo de la limoj en Eŭropo elmigris al aliaj landoj, sed tie daŭre flegas kaj Esperanton kaj la gepatran litovan lingvon - aparte multaj tiaj esperantistaj elmigrintoj estas en Germanio kaj Usono, iom malpli dense en Svedio, Francio, Nederlando kaj Britio, sed la diasporo ankaŭ kovras Sudamerikon kaj Aŭstralion. Tiu fenomeno estas ĝenerala pri la meza generacio de ĉiuj orienteŭropaj landoj, ne en ĉiuj la Eliro tiom fortas kiom en Litovio, sed la litovaj esperantistoj ekster Litovio grave kontribuas al la internaciigo de la movado. Kaj inverse pro internaciaj pariĝoj ankaŭ eksterlandaj esperantistoj ekvivis en Litovio - konata ekzemplo por tio estas la korea esperantisto Choe Taesok, kiu de multaj jaroj kun sia familio vivas en Vilno, laboras kiel ĵurnalisto por amaskomunikiloj en Sud-Koreio kaj interalie estas administranto de la retejo de Litova Esperanto-Asocio.
Oficejo en Kaunas
la bogepatra domo de Zamenhof
Oficejo en Vilnius
Litova Esperanto-Asocio Zamenhofo 5, LT-44287 Kaunas, Litovio Tel.: (+370 37) 208 503, fakso: 228 616 Retpoŝto: litova.ea@mail.lt
Andor Kunda
KUNDA Andor estis hungara redaktoro, novelisto naskiĝinta en Debrecen la 24-an de februaro 1905 kaj mortinta en Telavivo la 2-an de aprilo 1976.
Kariero
Kunda Andor studis juron en Universitato Sorbono, li doktoriĝis pri ŝtatscienco en Segedo, de 1923 li estis raportisto de Nagyváradi Napló, de 1933 subredaktoro, de 1934 ĝia posedanto, respondecredaktoro. Li havis meritojn en organizado de Ĵurnalista Klubo de Oradea, en disvastigado de Ady-kulto. Li estis ankaŭ fabrikestro. De 1948 li estis interna kunlaboranto de gazeto Új Kelet en Telavivo kaj poste ankaŭ de la anglalingva Encyclopaedia Judaica unuafoje publikigita en 1971.
Biecz
Biecz estas urbo en la provinco Malgrandopolio de Pollando. Ĝi apartenas al la samnoma komunumo Biecz en distrikto Gorlicki.
Dua mondmilito
17.02.1942: Operaco Reinhardt: Gestapo pafekzekutis 14 judojn
Ivanice
Bazaj informoj
Ivanice, hungare Balogiványi (balogivAnji) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
Situo
Ivanice situas laŭ traira flankovojo laŭ rojo, kontaktiĝanta kun Zádor. Rimavská Sobota troviĝas 20 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1245 en formo "Iwan". En 1858 incendio okazis. En 1910 loĝis en Balogiványi 358 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Balogiványi apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Balogiványi rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Ivanice 204 da homoj, (194 hungaroj, 3 slovakoj).
82926 Jacquey
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Anne-Marie Jacquey, trezoristino de la  Société Astronomique de Montpellier (Astronomia Societo de Montpellier) dum pli ol 15 jaroj kaj anino de la teamo, kiu observas asteroidojn elde la Observatorio de la Pises.Ŝi ankaŭ ludis gravan rolon en la establo kaj la disvolvo de la Observatorio.
György Schwajda
György Schwajda [djordj ŝvajda], hungare Schwajda György, Esperante Georgo Schwajda estis hungara dramisto kaj teatrodirektoro.
György Schwajda naskiĝis la 24-an de marto 1943 en Kispest. Li mortis la 19-an de aprilo 2010 en Kaposvár.
Biografio
György Schwajda frue komencis labori, kiel simpla laboristo. En 1966 lia debuta dramo atingis la unuan lokon en konkurso. En la sama jaro li edziĝis, baldaŭe havanta filon. Pro la dramosukceso li akiris poste diplomon en ĉeflernejo en Budapeŝto. Baldaŭe li havis postenojn en diversaj teatroj. En 1998 li estris konstruadon de la nova Nacia Teatro (Budapeŝto). La konstruaĵo kaŭzis akrajn diskutojn. Lia lasta posteno estis direktoro de teatro de Kaposvár. Resume li havis 75 teatrajn prezentojn, 16 reĝisorojn kaj 3 tradukaĵojn.
Martignano
Martignano estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la administra regiono Apulio (itale Puglia) kaj al la provinco Leĉo (itale Lecce). Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas.
Villedieu-les-Poêles
Villedieu-les-Poêles [vildjølepwɑl] estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Sourdins aŭ Théopolitains.
Ĝi nun formas parton de Villedieu-les-Poêles-Rouffigny.
Pordego supra (Saalfeld)
La Urbopordego supra de Saalfeld, Germanio, estas parto de la relative bone konserviĝinta ĉirkaŭfortikaĵo.
Historio
La pordego troviĝas en la suda parto de la urbomuroj kaj unue menciitis en 1429 sub la nomo Oberköditzer Tor: tio ŝuldiĝas al setlejo Nähernköditz (hodiaŭ: Wüste Köditz) malfondita en 1435. Transdonis la aspekton de la iama pordego desegnoj de Matthäus Merian el la jaro 1650.
Laŭ li la svelta turo de la ĉefa pordego havis kvar etaĝojn kaj groptegmenton. Kvazaŭ samalta estis la oblikve alkonstruita antaŭ pordego. Ambaŭ turoj separitis per foso kun ponto kun po unu defendopado kaj embrazuroj. La urbopordego tre damaĝitis dum la fajrego de 1517 sed estis en kvar jaroj rekonstruita. Pli sortobata estis la dua granda urbofajro de 1727 post kiu la pordego ruiniĝis. Ne antaŭ la jaro 1738 iĝis ties rekonstruo, laŭ la modelo de la alikonstruita Pordego blankenburga (1726/27). La pordegoturo malaltiĝis je du etaĝoj kaj la spajro iĝis bulba. Krome fenestroj instalitis kun rigardo urbokernen. Restis neŝanĝita la transpasejo ogivarka. Memoras la barokan alikonstruon blazonoŝtono kun la saalfeld-a urboblazono.
En 1891 la urba konsilio decidis forigi ĉiujn urbopordegojn: feliĉe la landa suvereno mem, lia duka moŝto Georgo la 2-a (Saksio-Meiningen), malpermesis la detruon de la Urbopordego supra ordonante ĝian restaŭron profundan. Nova restaŭroj estis en 1988 kaj 2006. En 1995 stratlaboristoj trovis arkeologiajn ŝpurojn de la antaŭpordego.
Hulber
Sude de la urbopordego troviĝas ekkonilo de la urbo, ŝtonego kiu simbolu la kromnomon de Saalfeld kiel "Ŝtona kroniko de Turingio".
Urbopordego malsupra pereinta
La en 1429 unue menciita Urbopordego malsupra (originale: Niederköditzer Tor) damaĝitis ege en 1517 kaj parte malkonstruitis en 1722. Sur ĝiaj fundamentoj konstruitis trabfakaĵo kun transpasejo: la tuto servis kiel loĝejo kaj, dum al 19-a jarcento, kiel hospitaleto. La vere lastaj ŝpuroj de la antaŭpordego malaperis en 1887 (post malkonstruo en 1824).
Fonto
Informtabuloj en la urbo.
Pál Pálfalvi
Pál PÁLFALVI [pa:lfalvi] estas rumania hungara botanikisto. Li naskiĝis en Valea Strâmbă la 4-an de marto 1947.
Kariero
Pál Pálfalvi akiris diplomon pri biologio-botaniko en UBB de Kluĵo (1971). Li instruis en Sândominic (1971-81) kaj en Odorheiu Secuiesc.
Recursolândia
Recursolândia estas municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 3.768 loĝantojn en 2010.
Lord of the Flies
Lord of the Flies (Esperante Mastro de la Muŝoj) estas anglalingva alegoria romano de Nobel-premiita aŭtoro William Golding. Ĝi estis publikigita en 1954.
Temas pri grupo de adoleskantoj kiuj estas forlasita kun neniu ligo al la ekstera mondo en neloĝata insulo sekve de aviadila akcidento kaj klopodas memregi sin ege malsukcese. La esenco de la intrigo estas en la distordita socio kiun la infanoj sur la insulo konstruas.
Fono
Tiam kiam la libro estis verkita, priinsula literaturo estis sifuĉe ofta en Eŭropo. Multaj libroj estis verkitaj laŭ ripetiĝanta modelo, en kiu grupo da infanoj troviĝas sur soleca insulo, fortranĉita de la mondo al ili konata, kaj kun la paso de la tempo sukcesas krei utopian "socion", kiu imitas kaj efektivigas la konatan modelon de klerisma okcidenta demokratia socio. Golding venis por defii tiujn evoluon en sia libro. La socio, kiun la knaboj konstruas estas fundamente diferenca de la tipa modelo. Malgraŭ sia bona edukado, la knaboj liberiĝas de la kultura socio kaj drivas laŭ siaj pasioj por krei sovaĝan socion en kiu homo estas rivelita kiel sia propra plej granda malamiko.
Krome, ĉi tiu romano estis publikigita en la 1950-aj jaroj, kiam la teruraĵoj de la Dua mondmilito pli kaj pli famiĝis. Iuj diras, ke la aŭtoro faris en ĉi tiu romano specon de laboratoria eksperimento, kiu provas ekzameni ĉu la eventoj de la holokaŭsto estis unufoja evento aŭ rezulto de la malbona instinkto kaj naturo de la homo.
Intrigo
La libro temas pri grupo de knaboj kiuj trovas sin sur soleca insulo dum milito. La libro priskribas la vivon kiun ili disvolvas vivante sur la insulo, en la foresto de plenkreskuloj, la potencrivalecojn kiuj okazas super kontrolo de la insulo, kaj la malsukcesan provon establi kulturitan vivon kaj moralan kaj efikan socion. Dum la paso de la tempo kaj sekve de iuj malfacilaj travivaĵoj, la knaboj spertas procezon en kiu ilia karakteroj degeneras en triban kaj malmoralan konduton, kies rezultoj estas la perdo de sian homecon kaj en praktiko la rita mortigo de du membroj de la bando (Simono kaj Porkido). Helpe de la libro, la aŭtoro provis reflekti la vizaĝon de la homa socio pri ĉiuj ĝiaj mankoj, kaj pri ĉiuj problemoj, kiuj regas en ĝi.
La infanoj sur la insulo provas krei sian propran socion. Komence ili laboras kune por pluvivi, sed en la procezo ili estas dividitaj en du grupojn:
La unua grupo estas la grupo de Ralph, kies rolulo reprezentas la voĉon de racio kaj toleremo. Ralph provas alporti la socion kiun la infanoj konstruas sur la insulo pli proksime al la homa socio de kiu ili venis. Lia emo estas konjekti, kion farus realaj respondecaj deciduloj se ili estus en sia loko. Komence la infanoj provas solvi disputojn en logika maniero. Ekzemple, por permesi ordon en diskutoj, povas paroli siavice nur tiu, kiu tenas la grandan konkon. Unu el la elstaraj infanoj en la grupo de Ralph estas nomita "Porkido", ĉar lia korpo estas dika, kiu provas pensi logike kaj esti modereca sed la infanoj ĝenerale malestimas lin. Kaj tamen, la nemaldikaj okulvitroj de Porkido ebligas al la infanoj ekbruligi fajron (Embarase, "Porkido" estas miopeca, difekto korektebla per diverĝaj lensoj, malkiel lupeo kiu estas konveksa lenso, kaj per tia tipo de lenso oni ne povas uzi kiel fokuso por koncentrigi sunradioj kaj ekbruligi fajron. Golding eble sciis tion kaj direktis ĝin, sed ĝi verŝajne estas nur eraro). Ralph estas optimisma, kredante ke plenkreskuloj venos por savi ilin sed Porkido realigas la bezonon organizi.
Ralph establas tri primarajn politikojn: amuziĝi, pluvivi, kaj konstante konservi fumsignalon kiu povis signali kaj alarmi preterpasantajn ŝipojn pri ilia ĉeesto sur la insulo kaj tiel savi ilin. La sinteno al la daŭra bontenado de la fajro estas en la libro indikilo de respondeca konduto kaj longperspektiva pensado. Poste en la rakonto la fajro estas estingita pro neglekto.
Kontraŭ la grupo de Ralph, kiu pli kaj pli perdas potencon dum la rakonto progresas, ekzistas la grupo de Jack, kio estas la tute malo de Ralph: li estas forta gvidanto, movita per la bezono de tuja kontentigo kaj per la kuro al potenco. Li kondutas barbare kaj alvokas la infanojn forlasi la vivon al kiu ili kutimis antaŭ ol veni al la insulo, kaj krei novan socion, kiu funkcias sen leĝoj, kaj laŭ la impulsoj kaj deziroj nur de ĝiaj membroj. Fakte Jack baldaŭ iĝas kruela, netolerema kaj totalisma tirano. La prezo de ĉikanado estas tre alta - ĝi kaŭzas la mortojn de du membroj de la grupo. La potencluktoj inter la teamoj daŭras, kaj "Porkido" estas mortigita kiam granda roko puŝita fare de Roger, la dekstra mano de Jack, trafas lin kaj ĵetas lin en abismon. Tie lia korpo frakasas sur la rokojn de la maro. La konko en lia mano eksplodas en milojn da blankaj pecetoj.
Ĉe la fino de la rakonto, la grupanoj de Jack ekĉasas Ralph-on kun la intenco mortigi lin. Dume, la infanoj kaŭzas Incendion kiu furiozas sur la insulo. La fumo de la fajro - kiu simbole anstataŭas la signalfajron kiu okazis pli frue - altiras la atenton de ŝipo kiu preterpasas, kaj ĝiaj maristoj savas la infanojn. La libro finiĝas kun la malpeza riproĉo de la savanta oficiro, kiu rakontas al la infanoj, post kiam ĝi estas rivelita al li pri la murdoj, ke li atendus ke britaj knaboj estu "pli eltrovemaj." Poste la tuta bando forlasas la insulon kaj revenas al civilizacio.
La motivo de fajro ekbruligita de perfiduloj kun la celo murdi la "bonulojn" en la rakonto sed lastmomente altiras la atenton de la skipo de preterpasanta ŝipo kiu savas la tutan grupon estas prenita de la rakonto de La kvardek tagoj de Musa Dagh fare de Franz Werfel; en ĝi grupo de armeaj dizertoj gvidataj de Sarkis Kilikian ekbrulis la tutan armean tendaron por krei malordon kaj kaŭzi la morton de la tendarestro, la pastro Ter Haigasun; ankaŭ la forbruligo de Musa Dagh alertas preterpasantan brit-francan floton, kiu lastmomente savas la armenojn sieĝitaj sur la monto kaj ĉirkaŭitaj de turkaj trupoj. Kontraŭe al la pesimisma mesaĝo ĉe la fino de tiu ĉi romano, la pastro Ter Haigasun, kiu postvivis la fajron, ekkomprenas ke "Dio agas en neatenditaj manieroj".
Interpretoj
La libro priskribas la ŝajne naturajn impulsojn de homo en kadro kiu ŝajnas havi neniujn limojn kaj limigojn, kaj en kiu li povas fari kion ajn li volas. Unuflanke estas la voĉo de racio kaj kulturo, kaj aliflanke la homo ankaŭ havas la voĉon de malordo, perforto, serĉado de potenco kaj submetiĝo al tribaj pasioj kaj obeemo al gvidanto, kiu promesas promesojn por facila vivo.
La laboro traktas malsamajn alirojn al la koncepto de "homa naturo", supozante ke ekzistas tia naturo. Unu aliro argumentas ke homnaturo estas "malbona ek de sia juneco" kaj "homo al homo kiel lupo" (kiel Thomas Hobbes argumentis), kaj dua aliro diras ke homa naturo strebas al etika, kultura kaj logika kadro. Kun la helpo de la rakonto Golding priskribas kio povus okazi kiam ideologioj defias unu la alian.
La celo de Golding estis elvoki pensadon pri la vera naturo de homo kiu ofte estas rivelita esti malproksima de utopia kaj eĉ pasia kaj kruela. Pri la demando pri la naturo de homa instinkto: ĉu la homo estas fundamente bona kaj la institucioj estas tiuj, kiuj koruptas lin aŭ ĉu la homo estas esence malbona, ŝajnas ke Golding pli emas al ĉi-lasta ebleco.
Farante tion, Golding prenas pozicion pri demando kiu estis diskutita kaj en diversaj filozofiaj diskutoj kaj en la debato inter la liberala fluo kaj la realecpolitika fluo en internaciaj rilatoj. La libro ankaŭ devas esti komprenita kontraŭ la fono de la Dua Mondmilito, post kiu la libro estis verkita. En sia libro Golding provas plejparte respondi la demandon pri kiel ekstremismaj ideologioj kiel Naziismo kaj Faŝismo sukcesis kapti la korojn de la homamasoj kaj kapti potencon.
La insulo kie okazas la libro povus estinti paradizo: la knaboj havas sufiĉe da freŝa akvo kaj manĝaĵo. Ne estas predantoj sur la insulo. Sed, malgraŭ la magia ebleco de utopio sur la insulo, la knaboj detruas la insulon, bruligas ĝin, militas inter si kaj sekve vundas kaj mortigas unu la alian. Golding argumentas ke homoj estas kapablaj sub certaj cirkonstancoj de esprimado de la malico ene de ili, kaj trovas malfacila vivi en paco unu kun la alia. La monstro ne estas ekstera afero por infanoj, sed ĝi ekzistas ene de ili.
György Hajnal
György Hajnal [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Hajnal György estis hungara aktoro.
György Hajnal naskiĝis la  en Budapeŝto, pri la morto mankas informoj.
Biografio
György Hajnal akiris diplomon en aktora lernejo de Gaja Teatro en 1899. En la sekva jaro li aliĝis al trupo en Dunaföldvár, poste li havis membrecon en pluraj teatroj aŭ trupoj (Szabadka (1902), Nacia Teatro (Kolozsvár) (7 jaroj), Ignác Krecsányi, Teatro Magyar, Teatro Belvárosi. Li edziĝis en 1914, pro vidviĝo li denove edziĝis en 1926.
Serge Brussolo
Serge BRUSSOLO [serĵ brusolo] (naskiĝis la 31-an de majo 1951 en Parizo) estas franca verkisto.
Luděk Kopřiva
Luděk KOPŘIVA (19-an de junio 1924 – 2-an de oktobro 2004 en Prago) estis ĉeĥa aktoro.
Speciale li famiĝis per siaj roloj en multaj porinfanaj televidserioj el Ĉeĥio kiuj spektiĝis internacie, kun bona sukceso ĉe la publiko.
Serge Brussolo
Dum la 1980-aj jaroj li eldonis kvardek-kaj-kelke da romanoj kaj tri novelarojn ĉe la limo inter la sciencfikcia, la anticipa kaj la fantasta literaturoj. Ekde 1990 ĝis 1992 li verkis barokajn kaj timegajn romanojn, kiuj esploras niajn sumetitajn timojn kaj sekretajn emojn, renovigante la ĝenron. Li nun eksperimentas la ĝeneralan, historian kaj kriman literaturojn, krome li verkis kelkajn majstroverkojn.
Luděk Kopřiva
Krome li karakteroj-role aktoris en multaj komedioj. Lia lasta filmo estis komuna produktaĵo, 1994.
Serge Brussolo
Li ankaŭ verkas librojn por la junuloj kaj sciencfikciajn romanojn, tiuj lastaj alinome Kitty Doom [kiti dum], D. Morlok, Akira Suzuko aŭ Zeb Chillicothe.
Luděk Kopřiva
Dum siaj lastaj vivojaroj li suferis per la Parkinsona malsano.
Serge Brussolo
Lia unua eldonita novelo, Funnyway [fani-ŭej], estis rekompencita en 1979 per la Grand Prix de la Science-fiction Française (granda premio de la franca sciencfikcio).
Verklisto
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
Ne konata jaro
Lajos Kiss (kajakisto)
Lajos Kiss [lajoŝ kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kiss Lajos estis hungara kajakisto, olimpiano, instrumentisto.
naskiĝis la en Miskolc, li mortis la  en Miskolc.
Biografio
akiris licencon pri instrumentisto en Diósgyőr. Li edziĝis, filino naskiĝis, kiu mortis frue sen geedziĝo. La geedza paro divorcis, Kiss restis tuta sola. Kiss travivis infarkton en 1986, kirurgo amputis liajn 3 piedfingrojn en 2006, li estis trudemerito pro la malsanoj. Li ricevis ŝtatan premion en 1996.
Sporta kariero
komence estis kajakisto en sia naskiĝurbo sur Sajó, sed li sportadis ekde 1951 jam en Budapeŝto. Li estis hungara ĉampiono en 1955 kaj 1956 individue en distanco 1000 m, tial li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun bronza medalo en la menciita branĉo. Post 2 jaroj en mondĉampionumo li estis la dua stafete en distanco 500 m.
Tés
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo sub monto 574 m-ojn alta, fine de sakovojo. Várpalota troviĝas 13, Zirc 15, Berhida 22, Veszprém 25 km-ojn.
Historio
Tiu tereno estis loĝata jam dum la ŝtonepoko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La loko troviĝas sur altebenaĵo, sekve longe oni la ventomuelejoj profitas la venton. Vilaĝservoj estas poŝto, kuracejo.
Famuloj
En Tés naskiĝis lingvisto Ignác Halász.
Mariagerfjord
Mariagerfjord estas komunumo de Danio, kreita surbaze de nacia administra reformo en 2007. Ĝi situas en la regiono norda Jutlando, kaj la administra centro estas la urbo Hobro. En 2017 la komunumo havis loĝantojn.
Stacio Nakamozu
Stacio Nakamozu (中百舌鳥駅 [Nakamozu-eki], Nakamozu Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Kita, Sakaj, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Nankai: Linio Nankai-Kōya kaj 1 linion de Urba Evoluado de Gubernio Osaka: Linio Semboku kaj 1 linion de la metroa reto Osaka Urba Subtera Fervojo: Linio Midōsuji.
(137175) 1999 JA11
(137175) 1999 JA11 estas venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 4:3 kun Marso.
Ĝia discentra orbito malproksime tanĝas tiun de Venuso (planedo) kaj krucas tiujn de la Tero kaj de Marso.
Antal Pálffy
Antal PÁLFFY [pa:lfi] estis rumania hungara pedagogo, matematikisto. Li naskiĝis en Várfalva la 17-an de januaro 1903 kaj mortis en Târgu Mureș la 12-an de junio 1973.
Kariero
Antal Pálffy diplomitiĝis pri matematiko en Universitato de Kluĵo (1922-26). De 1926 ĝis 1961 li instruis en Târgu Mureș.
Polenigisto
Polenigisto estas animalo, kiu ebligas polenadon, t.e. ĝi transportas polenon el unu planto al la alia, respektive el stamenoj de unu kreskaĵo al stigmo de alia planto. La polenigistoj validiĝas precipe ĉe angiospermaj plantoj
El ekologia vidpunkto la rilato inter la polenigisto kaj planto montriĝas kiel mutualismo, do ambaŭflanke progresa simbioza rilato. La plantoj nome donos al la animaloj polenon aŭ nektaron kaj plenigistoj "por reciproki sin" disvastigas ilian polenon al aliaj plantaj unuopuloj de la sama specio, per kio ili ebligas fekundigon de kreskaĵoj.
Kiuj animaloj polenigas
Spektro de polenigistoj estas tre larĝa, sed fakte inter la plej signifajn polenigistojn aplartenas insekto (entomogamio). Sed ni konas ankaŭ pluajn grupojn, kiel estas birdoj (ornitogamio), kiropteroj (kiropterogamio), rare ankaŭ aliaj mamuloj aŭ eĉ moluskoj (malokoganio)
Insekto
La polenado fare de insekto nomiĝas entomogamio. Inter insektajn polenigistojn ni vicigas ĉefe ordon de himenopteroj, al kiu apartenas ekz. abeloj aŭ burdoj. Pluaj signifaj insektaj polenigistoj estas papilioj, dipteroj kaj skaraboj. Ĝuste la skaraboj estas verŝajne la plej malnovaj polenigistoj. Lasta grupo de poleniganta insekto estas rare ankaŭ tripso el tizanopteroj.
Birdoj
Plua signifa grupo de polenistoj estas birdoj, polenigado fare de ilia klopodo nomiĝas ornitogamio. Ni konas proksimume 1500 speciojn de polenigantaj birdoj. Konata estas precipe grupo de kolibroj, sed plu polenigas ankaŭ aliaj specioj de birdoj. Kelkaj kolibroj venas ĝis Alasko.
Mamuloj
El ceteraj mamuloj polenigas kelkaj marsupiuloj. Ankaŭ kelkaj ronĝuloj povas polenigi. Sed entute la plej granda polenigisto estasmadagaskara nigreblanka lemuro, kiu mezuras en alton eĉ pli ol 1 metro. Sed iam artefarite polenigas plantojn ankaŭ homo.
Pluaj grupoj
Iam polenigas eĉ reptilioj, precipe sur insuloj. Konata estas ekzemple hiplodaktilo (Hoplodactylus). Ili vizitas florojn pro poleno kaj nektaro. Tiuj ĉi lacertoj polenigas ekzemple kreskaĵon nomata metrosideros excelsa.
Rare polenigas ankaŭ moluskoj, kio nomiĝas malakogamio. El tiuj ni konas klke da specioj de limakoj, kiuj voras karnecan stigmon kaj la poleno kaptiĝas sur ilia korpo.
Allogaĵoj por polenigistoj
La animaloj memkompreneble ne polenigas propravole, el bona kaprico, sed tial, ke el tiu ĉi rilato fontas certaj avantaĝoj. Plej ofte tiu rekompenco estas la poleno aŭ la nektaro. La poleno estas energie riĉa, ĝi enhavas precipe lipidojn kaj sukerojn. La nektaro estas dolĉa suko kun alta enhavo de akvo kaj en ĝi solvitaj sukeroj. Ĝi kreiĝas en ovarioj, precipe interne de la floro.
La plantoj akomodiĝas al siaj polenigistoj, ili allogas ilin kaj per diversaj manieroj ili pialtigas efektivecon de la simbioza rilato. Sed por ĉiu grupo de polenistoj validas io alia.
Floroj polenigitaj de insekto
Ĉiu grupo de la pleniganta insekto koncentriĝas por certa tipo de floroj. La skaraboj taksas grandajn, egajn kaj malfermitajn florojn kun granda kvanto de poleno. Mielabeloj ŝatas florojn kun dolĉeca bonodoro kaj kun "alfloriĝa dromo", plej ofte de sonorilforma aŭ trumpetforma aspektoj. Noktaj papilioj koncentriĝas al kolore nesignifaj aŭ klare blankaj floroj, kiuj bonodoras kajpfte ili kondukas en spuron. Muŝoj preferas malhele ruĝajn florojn kun fiodoro de putranta viando - sed ĉiokaze ne temas pri mutualismo, sed pri trompo por la muŝoj, kiuj volas meti siajn ovojn.
Floroj polenigitaj de vertebruloj
La floroj, kiuj plenigas birdoj, estas plimulte grandaj kun granda kvanto de nektaro, tre koloraj - plimulte ruĝaj ĝis oranĝoruĝaj. Vespertaj floroj ne estas okulfrape kolorigitaj, sed ofte ili bonodoras per maturiĝinta frukto. Iam la birdoj kaj vespertoj polenigas la t.n. kaŭlifloraj floroj, kiuj elkreskas rekte el trunko (ili do estas pli alireblaj por pli grandaj animaloj). La floroj polenigitaj de reptilioj havas ofte karakterizan bonodoron, ili estas egaj, sed ne tro koloraj.
Apartaj allogaĵoj
En malvarmaj regionoj la alogaĵo estas varme izolita medio interne de la floro. Konata per tio estas ekzemple floraro de planto Saussurea, krokuso, sed precipe arumaca kreskaĵo Dracunculus vulgaris. Tiu kapablos varmigi la internon de floro preskaŭ je 22 gradoj pli.
Iam la kreskaĵoj allogas ankaŭ per sono, kiel ekz. liano Mucuna holnotii. Fakte pavezo de tiu ĉi planto repuŝas eĥolokajn signalojn de vespertoj.
Tüskevár
Tüskevár [tuŝkevAr] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Ajka. La nomo signifas: dorno-fortikaĵo.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Graz, laŭ fervojo Székesfehérvár-Celldömölk. Sümeg troviĝas 19, Ajka 23, Celldömölk 24 km-ojn.
Historio
Dum la mezepoko fortikaĵeto konstruiĝis, kie la posedanto metis dornobranĉojn. Tial la moknomo estis "dornofortikaĵo". Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.
Dunblane
Dunblane estas urbeto en Perthshire, Skotlando, proksime al Stirling. Ĝi havas ĉirkaŭ 10.000 loĝantojn kaj eĉ katedralon, la Dunblane Cathedral.
Dunblane donas lokon por Leighton Library, la plej malnova privata biblioteko de Skotlando.
La loko konatiĝis pro masakro la 13-an de marto 1996, kiam Thomas Hamilton murdis en la Dunblane Primary School 16 lernejanojn kaj ilian instruiston.
Will Friedwald
Will Friedwald (naskiĝis en 1961) estas usona recenzisto kaj verkisto pri ĵazo samkiel muzikproduktisto. Li verkas ekde 1980-aj jaroj la recenzojn por la ĵazaj fakrevuoj Downbeat, Jazz Times kaj Jazz News, krome li produktas sondiskojn en Novjorko.
Vida sistemo
La vida sistemo estas parto de la sensa sistemo kaj de la nerva sistemo. Ĝi permesas al organismo vidi. Ĝi interpretas informon de la videbla spektro kreante prezentaĵon de la mondo ĉirkaŭa la korpo. La vida sistemo havas la kompleksan taskon konstrui tridimensian mondon el dudimensia projekcio de tiu mondo.
Malsamaj specioj povas vidi malsamajn partojn de la lumspektro. Ekzemple, abeloj povas vidi ultraviolon, kaj iuj serpentoj vidas infraruĝon.
Ĉefaj partoj
La ĉefaj partoj de la vida sistemo de mamuloj estas:
Gruyères (stacidomo)
Gruyères estas fervoja stacidomo en Grejerco, Svislando.
Blato (komputiko)
Angle: chip France: puce
vidu: Komputada leksikono
Saint-Moré
Saint-Moré estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 186 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Paul Cordier, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Saint-Moré apartenas al la kantono de Vézelay, kies ĉefurbo estas Vézelay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Lajos Gönczi (pastro)
GÖNCZI Lajos (goenci) estis rumania hungara reformita pastro, teologia profesoro naskita en Székelyudvarhely la 29-an de septembro 1889 kaj mortinta en Koloĵvaro la 22-an de aprilo 1986.
Kariero
Lajos Gönczi finis la teologion en Koloĵvaro kaj paralele li studis ankaŭ en la fakultato de filologio de la universitato, kie li havigis en 1913 doktoradon. En 1911 li pasigis unu jaron en Berlino. Hejmenveninte li iĝis episkopa sekretario, helpastro, poste pastro en Gyulafehérvár de 1914, en Dej de 1922. En 1920 li iĝis teologia privatprofesoro en Kluĵo, pli poste ordinara profesoro (1924-1948).
Elizabeta preĝejo (Marburgo)
La Elizabeta preĝejo en Marburgo esti konstruata ekde la 14-a de aŭgusto 1235 ĉe la bazo de la marburga Kastelmonto. La Ordeno de Germanaj Kavaliroj konstruis ĝin je decida subteno deflanke de la landgrafoj de Turingio honore al la Sankta Elizabeto de Hungario. La halopreĝejo estis konstruita sur la tombo de Elizabeto, kio faris la preĝejon grava pilgrimejo de la malfrua mezepoko. La nepo de Sankta Elizabeta, landgrafo Henriko la 1-a, konstruis jam en 1286 laŭ ĝia modelo la preĝejon Liebfrauenkirche Frankenberg.
Dolní Sytová
Dolní Sytová (Nieder-Sittau) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Háje nad Jizerou. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Háje nad Jizerou sur dekstra bordo de rivero Jizera. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/292. Estas ĉi tie registritaj 158 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Elizabeta preĝejo (Marburgo)
Ĉefverko de la germana frua gotiko
La Elizabeta preĝejo estas la unua nura gotika preĝejo en la germana kulturtereno. Precipe tri aliaj konstruaĵoj estas ĉirilate oftaj nomataj:
Dolní Sytová
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1323.
Memorindaĵoj
La vilaĝon kunigas kun Peřimov ponto en Peřimov, sub kiu trafluas rivero Jizera – temas pri unu el la unuaj ferbetonaj pontoj en Ĉeĥio, ĝi devenas el la jaro 1912.
Splzov
Splzov estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Železný Brod en distrikto Jablonec nad Nisou. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 27 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Splzov situas en katastra teritorio Bzí u Železného Brodu kun areo 3,24 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1543.
Situo
Splzov troviĝas en pentrinda valo de rivero Jizera inter urbo Železný Brod kaj municipo Malá Skála. Ĝi situas sur frekventata ĉefa ŝoseo I/10 (E65, Prago–Harrachov).
La vilaĝo kaj interesaĵoj
Plimulto de la konstruareo situas en senpera proksimeco de la rivero. Randaj domoj situas en deklivo ĉirkaŭ rojo Huntířovský potok (la tn. Rokel). Troviĝas ĉi tie nek municipa ofico, poŝto eĉ ne ia alia instituto, ĉar la vilaĝo falas sub administrado de Železného Brodu. Plua interesaĵo estas splzova vejro, kiu devigas haltigi la riverveturigantojn en ilia veturo. Proksime de ĝi troviĝas restoracio kaj pensiono.
Ĉirkaŭaĵo
Ĉi tieaj arbaroj estas elserĉataj de lokaj kaj urbaj fungokolektantoj. Tradicie tra ĉi tie kondukas vojo de aŭtomobila konkurso Ralio Bohemio. En la najbara Bzí situas baroka preĝejo de La plej sankta Triunuo.
Eŭrito
Nomon Eurito (helene Εὔρυτος, latine  Eurytus) portis kelkaj figuroj en la helena mitologio:
Oiĥala reĝo
Eŭrito en la helena mitologio estis oiĥala reĝo. Heraklon li onidire instruis arkpafadon. Li mem opiniis sin la plej bona arkpafisto en la mondo kaj ke li ŝatis konkursojn, promesis sian filinon Iolon edziniĝi al venkinto super si. Longe ŝajnis, ke tia evento tute ne eblas, sed poste Iolon svatiĝis Heraklo, kiam li finis la taskojn por la reĝo Eŭristeo. Kaj venkis tuj unuafoje. La reĝo Eŭrito opiniis honorofendo, ke li estis venkita de sia propra lernanto kaj forpelis lin. Heraklo foriris Tirinton, kien al li venis Eŭrita filo Ifito pro tio, ke de lia patro intertempe perdiĝis brutaroj kaj Heraklon ili suspektis. Tio kontraŭe ofendis Heraklon kaj Ifiton ĵetfaligis de turo. Por purigi sin de tiu ĉi murdo, Heraklo devis sklaviĝi al la reĝino Omfalo.
Heraklo malgloron de Eŭrito ne forgesis, post jaroj li iris akompane de siaj amikoj Eĥalion, ebenigis ĝin kun la tero, Iolon foririgis kaj Eŭriton mortigis.
Giganto
Eŭrito nomiĝis ankaŭ Giganto, kiu ĉeestis ribelon kontraŭ la olimpiaj dioj. En la batalo svenigis lin la dio Hermeso kaj fine mortigis lin Heraklo.
Aŭgia filo
Heraklo onidire mortigis ankaŭ plian Eŭriton, filon de la reĝo Aŭgio.
Biały Bór
Biały Bór (kaŝube: Biôłé, Bielno, Biôłô, aliaj nomoj de Mezepoko: Baldenburg 1395, Balle 1550, Ballen 1578, Balde 1575 (1579), Białobork 1655, de Ball. de olde 1670, Białembork 1880, Bal en 19a jc, Bala, germane: Baldenburg) - estas urbo en Okcidenta Pomerio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Biały Bór en distrikto Szczecinecki.
Historio de Biały Bór en la Mezepoko
La plej malnova skriba mencio pri Biały Bór devenas el la fino de la 13a jc kaj informas ke la duko de Gdansko en Pomerio Mściwoj la 2-a (nomata ankaŭ: Mestwin la 2-a) fondis tie la parokejon. Mściwoj ufundował tam parafię. Nadanie praw miejskich chełmińskich dla Białego Boru nastąpiło w 1382 roku, zaś potwierdzenie tych praw nastąpiło w 1395 roku. La lokigan dokumenton Biały Bór ricevis de la manoj de Alta Majstro de la Teŭtona Ordeno Konrad Zóllner von Rotenstein. Miasto miało układ typowy dla miast lokowanych na prawie chełmińskim, czyli prostokątny rynek i regularny układ ulic. Do rozwoju gospodarczego Białego Boru przyczyniło się przerwanie przez Polskę dawnego połączenia Zakonu Krzyżackiego z Nową Marchią. Nowy szlak handlowy przebiegał już przez Biały Bór. W 1408 roku rozwój gospodarczy i urbanistyczny zahamował wielki pożar miasta. W kolejnym stuleciu miasto było jeszcze 3 razy niszczone przez pożary, spłonęły między innymi doszczętnie 74 domy, kościół ewangelicki, ratusz, młyny oraz 20 stodół. La plej malnovaj mencioj pri la blazono de Biały Bór aperis jam en la jaro 1394. Ĝi prezentas orharan virinon en la blua robo kun blanka antaŭtuko tenanta en la dekstra mano pilkon, kaj ĉio ĉirkaŭita per krono de la cervokornoj. Kruckavaliroj el la Teŭtona Ordeno donis al la urbo nomon Baldenburg, kio estis ligita kun la unu el la unuaj komodoroj, kiu loĝis en la konstruita fare de la teŭtonaj kavaliroj kastelo ĉe Biały Bór. Prawdopodobnie nazwa Biały Bór pochodzi od rzeki Biała. Post la Dua Pac-kontrakto en Toruno en la jaro 1466 en la limoj de la Krono de la Regno de Pollando kaj oni eknomis la urbon de la germana Baldenburg al la pola formo Białobork.
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)
Historio de Biały Bór de la 16a jc ĝis la 19a jc
eta|240px|dekstra|La teritorio de la [[Krono de la Regno de Pollando kaj Grandprinclando Litovio (Litvo), dum la jaroj 1619–1622, post la armistico (batalhalto) en Deulino (Dywilin), vidata sur la nunaj limoj de la landoj en Eŭropo.
Legendo:
]] La forta disvolvo de la urbo en la 16a jc estis ebla pro la ŝanĝo de la komerc-vojoj kiuj de tiam iris tra Biały Bór, sed ankaŭ danke al la malfortigo de la potenco de la Teŭtona Ordeno. Do regresu miasta przyczyniały się liczne pożary, które nie oszczędzały zabudowy miejskiej. Po zawarciu II pokoju toruńskiego w 1466 roku miejscowość należała do Prus Królewskich podległych Krono de la Regno de Pollando. Traktat pokojowy zawierał swobodę kontaktów handlowych na terenie całych Prus.
En la jaro 1772 sekve de la unua dispartigoj de Pollando-Litovio Biały Bór eniris la Vojevodion de Pomerio kaj al Prusio. Rozwój gospodarczy rolniczego Pomorza Zachodniego w XIX wieku nie ominął Białego Boru. Oni konstruis tie la preĝejon, kaj de la jaro 1878 funkcias la fervojo kun la apudaj urboj (vidu sube la foton de la stacidomo).
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)
Historia de Biały Bór dum la 20a jc
Dum la Unua Mondmilito la regiono de Człuchów en estis detruita ĉar tie ne okazis la militaj operacoj. Jednak okoliczna ludność poniosła znaczne ofiary na cele związane z prowadzeniem wojny. Po klęsce Niemiec, Wielkopolska i większość Pomorza Zachodniego weszła w skład państwa polskiego. Ze skrawków tych prowincji, które pozostały w Niemczech utworzono nową prowincję o antypolskiej nazwie Marchia Graniczna Poznań - Prusy Zachodnie. W jej skład wszedł między innymi powiat człuchowski z Białym Borem. W czasie II wojny światowej Biały Bór był ważnym punktem niemieckiego oporu. Obronie miasta sprzyjało jego położenie między jeziorami, w dolinie otoczonej wąwozami oraz zbudowany system fortyfikacji w ramach Wału Pomorskiego. Na ulicach znajdowały się bunkry i rowy przeciwpancerne. 26 lutego 1945 roku zniszczony w 80% Biały, co wiązało się z zajęciem miasta przez Armię Czerwoną.
Longinsulo
Long Island [] („Longa Insulo“) estas insulo apartenanta al la usona ŝtato Novjorkio. Ĝi situas ĉe la orienta marbordo de Nord-Ameriko kaj estas ĉirkaŭ 190 km longa kaj 20 ĝis 32 kilometrojn larĝa. La areo ampleksas 3.566 km², do estas preskaŭ egala al tiu de Majorko. Geologie la insulo estas glaciepoka moreno kun plejparte sablaj, molaj kaj rokaj grundoj.
Biały Bór
Historia de Biały Bór dum la 20a jc
Post la fino de Dua Mondmilito la urbo eniris Pollandon laŭ la decido de la Potsdama konferenco kaj ankaŭ laŭ la decidoj de la konferenco komenciĝis la procedo de translokiĝo de la germana popolo kaj anstataŭigo de ili per poloj de la centra Pollando kaj de orienta Pollando de post la Curzon-linio (vidu la apudan mapon). Zniszczeniu uległy między innymi kościół, dwa tartaki, cegielnia, hotel oraz poczta. Po zniszczeniach wojennych ocalało niewiele starych domów, zabudowa wokół rynku została całkowicie zniszczona. Po II wojnie światowej do zniszczonego miasta w ramach akcji Wisła przesiedlono wiele ukraińskich rodzin. Hodiaŭ Biały Bór estas unu el la plej grandaj centroj de la minoritato de ukrainoj en Pollando.
Longinsulo
Situo kaj administracio
Longinsulo etendiĝas de la havenoj de la urbo Novjorko en la nordan Atlantikon. En ĝia nordo troviĝas la Long Island Sound, mara brako, kiu disigas la insulon de Konetikuto kaj Rod-Insulo. En la sudo troviĝas la Great South Bay kaj Jamaica Bay. Pli malgrandaj insuloj ĉirkaŭas la bordon de Long Island.
Biały Bór
Historia de Biały Bór dum la 20a jc
(la artikolo de esperantisto Mariusz Borysiewicz, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)
Longinsulo
Situo kaj administracio
Administracie Longinsulo estas dividita en kvar kantonoj. La du kantonoj en la okcidenta parto de la insulo, Kings County kaj Kantono Kvinzo, estas identaj kun la novjorkaj urbopartoj Broklino kaj Kvinzo; oriente sekvas Nassau County, en la centra parto de la insulo, kaj Suffolk County, en la orienta parto. Novjorkanoj parolas pri Long Island aŭ the island („la insulo“) nur, se ili celas la konteojn Nassau kaj Suffolk, situantaj ekster la urbolimoj.
Loĝantaro
En 2000 pli ol 8 milionoj da loĝantoj vivis sur Longinsulo (inkluzive Broklino kaj Kvinzo). Ĝi estas ŝatata loĝloko por artistoj kaj riĉuloj. De la 1910-aj jaroj multaj novjorkaj milionuloj konstruigis grandajn vilaojn precipe ĉe la norda marbordo de la insulo.
Benő Winkler
Benő Winkler, laŭ hungarlingve kutima nomordo Winkler Benő estis hungara geologo, paleontologo, mineralogo, akademia instruisto.
Benő Winkler naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Magyarraszlovica (nuntempa vilaĝparto de Raslavice en Slovakio), li mortis la  en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).
Biografio
Benő Winkler studis en Akademio de Selmec inter 1854 kaj 1857. Ekde 1863 li laboris en geologia instituto en Vieno, kie li okupiĝis ĉefe pri geologia mapo de Hungario. En 1869 oni instalis similan hungaran instituton, kie Winkler iĝis subgeologo. En 1871 li plulernis en Berlino, poste li instruis 27 jarojn en la menciita akademio. Tiutempe li aldonis 1300 mineralojn al la akademia kolektaĵo, kiu tiutempe estis jam mondfama. Li havis la titolon mineja konsilisto.
Javier Mascherano
Javier Alejandro Mascherano (naskiĝis la 8-an de junio de 1984) estas argentina futbalisto. Li partoprenis en la Futbala Mondpokalo 2006 en Germanio, en la Futbala Mondpokalo 2010 en Sudafriko, en la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo kaj en la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio kun la argentina nacia teamo. Matĉe li en la nacia teamoj de 2014 kaj 2018 rekoneblis per la nombro "14".
(16428) 1988 RD12
(16428) 1988 RD12 estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".
34424 Utashima
34424 Utashima estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la programo BATTeRS elde la observatorio de Bisei (Okajama, Japanio).
Okra
Koloroj > Okra