cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kalia tetrafluoro-aluminiato
Kalia tetrafluoro-aluminiato estas kalia salo, blanka aŭ grizkolora pulvoro, nesolvebla en akvo kies formulo estas KAlF4. En ĉeesto de fortaj acidoj ĝi estigas fluoridan acidon. Kvankam ĝi estas stabila substanco, ĝi estas neakordigebla kun humideco kaj kelkaj oksidigaj agentoj. Ĝia ĉefa apliko estasen la produktado de veldagentoj.
Magyarhertelend
Magyarhertelend [madjarhertelend] estas malgranda vilaĝo kaj kuracbanloko en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Komló. En la loknomo magyar signifas hungare: hungaro.
Situo
Magyarhertelend situas sur deklivoj, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Dombóvár-Komló.
Historio
En 1566 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1775 germanoj apude fondis kolonion. En 1981 la najbara vilaĝeto Barátúr aliĝis al Magyarhertelend.
Cesar Milstein
César Milstein (Bahía Blanca, 8-a de oktobro 1927 - Cambridge, 24-a de marto 2002) estis brita naskita argentina kemiisto, gajninto de la Nobel-premio en Medicino en 1984 por sia esplorado pri monoklonaj antikorpoj.
Li gradiĝis pri kemio en la Facultad de Ciencias Exactas y Naturales de Bonaero, 25-jaraĝa, kaj kvar jarojn poste, en 1956, ricevis doktoriĝon en kemio kaj specialan premion el la Argentina Biokemia Societo; kaj akiris sian ununa doktorecon kiel kemiisto, pro sia dizertacio pri enzimoj. Li estis aktivulo en sia juneco en la anarkiisma movado.
En 1980 li estis premiita la Wolf-Premio pri Medicino.
Universitato de Marilando
La Universitato de Marilando estas publika universitato en College Park, Maryland, Usono. Ĝi estas la plej granda universitato en grupo nomata la "University System of Maryland" (Universitata sistemo de Marilando). En la jaro 2003 ĉirkaŭ 35 329 studentoj studis en tiu universitato.
Soforo
La soforo (Sophora) estas genro el la familio de la fabacoj
Bischheim (stacidomo)
Bischheim estas franca stacidomo sur linio Strasbourg -, situanta en Schiltigheim, apud , en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Strasbourg - Lauterbourg (145000).
Johano de Aŭstrio (apartigilo)
Johano de Aŭstrio povas celi al pluraj personoj:
Joseph Dalton Hooker
Siro Joseph Dalton HOOKER (naskiĝis la 30-an de junio 1817 en Halesworth, Suffolk, mortis la 10-an de decembro 1911 en Sunningdale, Berkshire) estis angla botanikisto, kies oficiala botanikista aŭtora mallongigo estas „ Hook.f. “.
Biografio
Joseph Dalton Hooker estis filo de botanikisto William Jackson Hooker. Li vizitis la mezlernejon Glasgow High School kaj poste studis en la Glasgova Universitato. Li iĝis medicina doktoro en 1839 kaj samjare vojaĝis kiel kuracisto kaj natursciencisto sub gvido de kapitano James Clark Ross trijarojn al la sudpolusa regiono kaj laboris pri flaŭro de la Antarkto, Nov-Zelando kaj Tasmanio. Li apartenis al la pioniroj de kontinenta ponta teorio, kiu diris, ke la similaj florplantoj de Sud-Ameriko kaj Aŭstralio aperas pro tio, ke tiuj kontinentoj estis interligitaj kaj interliga ponto dumtempe subakviĝis. Li vojaĝis de 1847 ĝis 1851 Hindion, en 1860 Palestinon, en 1871 en Marokon kaj en 1877 en Usonon. Li malkovris interalie la kruĉplanton Nepenthes rajah kaj priskribis la velviĉio.
Li estis direktoro de la Reĝa Botanika Ĝardeno en Kew, de 1865 ĝis 1885. Krom tio, li estis longtempe eldonisto kaj kunlaboranto de revuoj Botanical Magazine (de 1865 ĝis 1904) kaj Hooker's Icones plantarum (de 1867 ĝis 1890).
Hooker konatiĝis post la sudpolusa ekpedicio kun Charles Darwin kaj transprenis la klasifikadon de Darwin pri la plantoj, kolektitaj sur la Galapagoj. Ambaŭ sciencistoj iĝis proksimaj amikoj kaj Hooker apogis Darwin ekde tiam per konsiloj kaj agado. Li defendis kun Thomas Hŭley la 30-an de junio 1860 en la Oksforda Universitato verkon de Darwin, la Origin of Species (On the Origin of Species).
Post morto de Hooker, la dekano kaj kapitulo de Abatejo Westminster ofertis al la familio entombigejon proksime al tombo de Darwin, sed ili postulis por tio, ke kadavro de Hooker iĝu cindrigita. Lia vidvino Hyacinth rifuzis ambaŭ proponojn kaj Hooker iĝis entombigita - laŭ siaj deziroj - apud sia patro en tombejo de la kirko Sankta Anna en Kew Green, proksime al la Reĝa Botanika Ĝardeno.
Kalia aluminia fluorido
Kalia aluminia fluorido rilatas al:
Mihály Szentábrahámi Lombard
Mihály Szentábrahámi Lombard [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szentábrahámi Lombard Mihály estis hungara pastro, unitariisma episkopo. Mihály Szentábrahámi Lombard naskiĝis en 1683 en Transilvanio en Városfalva (nuntempa Orășeni en Rumanio). Li mortis la 1758 en Kolozsvár.
Biografio
Mihály Szentábrahámi Lombard post lernado en Kolozsvár estis predikisto. Baldaŭe li plulernis en Leiden kaj Frankfurto ĉe Odro. En 1715 li hejmenvenis, komemce li estis edukisto ĉe familio, poste li instruis en kolegio. Li edziĝis en 1720, en la sama jaro li iĝis lernejestro. En 1724 li estis elektita eklezia notario, episkopo en 1737. Lia tombo troviĝas en Tombejo de Házsongárd.
János Reisinger
János Reisinger [jAnoŝ rejzinger], laŭ hungarlingve kutima nomordo Reisinger János estis hungara kuracisto, biologo, profesoro.
János Reisinger naskiĝis la  1784 en Győr. Li mortis la 1852 en Peŝto.
Biografio
János Reisinger akiris kuracistan diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1806, kirurgian diplomon en la sekva jaro. Kelkajn monatojn li kuracadis en Szeged, poste li reiris al Pest por instrui en la menciita universitato. En 1809 li estis armea kuracisto en la kontraŭnapoleona milito, sed poste li daŭris la instruadon. Inter 1813 kaj 1815 li estis dekano, en 1825 rektoro. En 1848 li pensiuliĝis, pli frue en 1840 li ricevis la titolon reĝa konsilisto. Li okupiĝis pri botaniko, mineralogio kaj protektado de bestoj.
5386 Bajaja
5386 Bajaja estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la argentina fizikisto Esteban Bajaja, responsulo pri la instalado de la unua radioteleskopo en Argentinio. Li tiel iĝis unu el la unuaj radioastronomoj de tiu lando.
Kaŝano
Por aliaj lokoj kun la sama nomo, vidu Kashan (apartigilo)
Kaŝano (perse: كاشان, latinigo : Kāshān), estas historia urbo en centra Irano.
Ĉar plimulto de tapiŝoj en la mondo estas produktataj en Kaŝano, ĝi estas konata kiel la ĉefurbo de la tapiŝo-industrio en la mondo. La urbo plejparte allogas pro la kontrasto inter la grandega vasteco de la dezerto kaj la verdaĵo de bone konservitaj oazoj.
Pro la centra pozicio en Irano Kaŝano estis iam la religia ĉefurbo de la lando. Kaŝano posedis gravan judan komunumon kun kultura centro, sed la plimulto de ili elmigris al Usono.
Geografio
Kaŝano situas proksime de Esfahano kaj je ĉirkaŭ 220 km sude de Teherano kaj je 90 km de Ĥomo. Ĝi estas je la rando de dezerto (oriente de la urbo) kaj ĉirkaŭita de la unua granda oazo survoje inter Ĥomo (perse : قم / Qom / Kum) kaj Kerman, en la provinco Isfahano, sur la irana altebenaĵo.
Serrano (metroo de Madrido)
Serrano estas stacio sur de la Metroo de Madrido, situanta sub Strato de Goya, apud la interkruciĝo kun Strato de Serrano, en kvartalo Recoletos, distrikto Salamanca.
Kaŝano
Klimato
Kaŝano havas tipan aridan klimaton kun malvarmaj vintroj sed kun varmegaj someroj, sed en la ĉirkaŭaj vilaĝoj, kiuj situas sur pli granda alteco, estas pli mildaj temperaturoj.
Serrano (metroo de Madrido)
La stacio estis malfermita la.
Kaŝano
Historio
La urbo estas fondita de edzino de kalifo Harun al-Raŝid (هارون الرشيد). Ĝi estis ĉiam konata pro siaj tapiŝoj kaj dum la mezepoko pro siaj ĉeramikaĵoj. Oni supozas ke Kaŝano estas la plej malnova urbo de Irano. La nomo de la urbo estas derivata de kāšī, la persa vorto por 'tegolo'. En 1778 la urbo estis tute detruita de tertremo.
Turismo
Knankam turismaj vididaĵoj en Kaŝano estas potence interesegaj al turistoj, la urba turismo ne estas plene disvolvita (malpli ol 1000 turistoj jare).
Vidindaĵoj en Kaŝano
Dum la lastaj jaroj forte kreskis la turismo pro la 1700 historiaj monumentoj kaj metiejoj en la urbo. La plej malnova vidindaĵo de Kaŝano estas Monteto Sialko, kio aĝas inter 7500 ĝis 8000 jaroj.
Alia plej fama vidindaĵo de Kaŝano estas la ĝardeno Fin (perse : باغ فین Bag-e Fin), kio estas la plej antikva persa ĝardeno kiu konserviĝis ĝistempe kaj nun estas mondheredaĵo de Unesko kaj unu el la plej famaj ĝardenoj en tuta Irano. Ĝi estis dezajnita kiel klasika persa vizio de la paradizo.
En Kaŝano oni trovas antikvajn tradiciajn rezidejojn (precipe el la 18-a kaj 19-a jarcentoj) de komercistoj kaj princoj kiel la Domo de Abbasioj (perse: خانه عباسی ها, Ĥane-je Abbasiha), la Domo de Boruĝerdioj (perse: خانه بروجردی ها, Ĥane-je Boruĝerdiha), la Domo de Amerioj (perse: خانهٔ عامری‌ها, Ĥane-je Tabatabaiha) kaj la Domo de Tabatabaioj (perse: خانهٔ طباطبایی‌ها, Ĥane-je Tabatabaiha), nun muzeo kaj irana kultura heredaĵo. Ili ilustras pleje la gaĝaran estetikon.
La Banejo de Sultano Amir Ahmad (perse: حمام سلطان امیر احمد, Hammam-e Soltan Amir Ahmad) estas tradicia irana publika banejo, kio unue estis konstruita en la 16a jarcento, dum la Safavida epoko.
La tradicia Bazaro de Kaŝano (perse: بازار کاشان - Bazar-e Kaŝan), estas tre malnova bazaro en la centro de la urbo, kio plejeble estis konstruita en la selĝuka epoko kun renovigadoj dum la safavida periodo.
Inter multnombraj aliaj historiaj vidindaĵoj en Kaŝano, menciindas ankaŭ du selĝukaj minaretoj kaj pluraj moskeoj tra la tuta urbo.
Apudaj turismaj lokoj
La miriga kaj vidinda Nijasar Kaverno (perse : نياسر‎ غار) kio estas homfarita kun entuta longo de ĉ. 2500 metroj, troviĝas apud Nijasaro. Ankaŭ apudaj loĝlokoj kiel vilaĝo Abjaneo kaj urbo Gamsaro allogas turistojn tutjare. Nijasaro (perse : نياسر‎) estas apuda urbeto kun multaj ĝardenoj fama pro la Festivalo de Preparado de Rozakvo (1-an de majo). Je 4km de Kaŝano troviĝas la Sialk Monteto (perse : تپه سیلک‎) kiu kiel arkeologia loko sufiĉe bone konserviĝis de antaŭ ĉ. 7000 jaroj. Kaŝano ankaŭ estas konata pro la dezerto Maranĝabo kaj Karavanserajo situantaj proksime de la lago Namako (signifanta: Lago Salo).
Transporto
La stacidomo de Kaŝano estas ligita kun la nacia fervoja reto. Kaŝano havas ankaŭ flughavenon (Kaŝana Flughaveno) de kie antaŭvideblas flugadoj al insuloj Kiŝo kaj Geŝmo sude de Irano kaj Naĝafo en Irako.
Edukado
En Kaŝano ekzistas tri universitatoj:
Kaŝana Malferma Islama Universitato (perse: Daneŝgahe Azade Eslamije Kaŝan دانشگاه آزاد اسلامی کاشان)
Kaŝana Universitato (ŝtata) (perse: Daneŝgahe Kaŝan دانشگاه کاشان)
Kaŝana Universitato pri Medicinaj Sciencoj (perse: Daneŝgahe Azade Eslamije Kaŝan دانشگاه آزاد اسلامی کاشان)
Komerco
Kaŝano estas komerca centro plej konata pro ĝiaj tapiŝoj, silko, kupro-minejo, tegoloj, rozo-akvo kaj metalaj artaĵoj (galamzani) fabrikataj tie.
Esperanto en Kaŝano
En Kaŝano inter la 28-a kaj la 31-a de marto 2019 okazis la unua internacia kunveno. Temis pri la 12-a Internacia Mez-Orienta kaj Nord-Afrika (MONA 12) Esperanto-kunveno. En la kunveno partoprenis geesperantistoj el pli ol 10 landoj.
Ĝemelurboj de Kaŝano
Bochum, Germanio
Eksteraj ligiloj
Retpaĝo de Kaŝano en la persa, araba kaj angla
Bildoj de Kaŝano
(persa) Kashanica Kultura Fondumo
(persa) Kaŝano retgazeto : http://kashanonline.ir/
10434 Tinbergen
10434 Tinbergen estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝia nomo honoras la nederlandan astronomon Jaap Tinbergen, spertulon pri polarizometrio, kiu laboras ĉefe pri la disvolvo de novaj instrumentoj por radioastronomio.
Carucedo
Carucedo [karuZEdo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan, la leonan kaj ĉefe la galegan. En la municipo estas la arkeologia loko kaj spektakla pejzaĝo de Las Médulas, la lago de Carucedo kaj la Akvorezervejo de Campañana.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj La Barosa, Campañana, El Carril, Carucedo, Lago de Carucedo, Las Médulas kaj Villarrando, okupas totalan areon de 35,00 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 511 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 146 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Toral de los Vados, Sobrado, Carracedelo, Borrenes, Sobrado, Rubiá (Oŭrenso), Rubiá (Oŭrenso) kaj Puente de Domingo Flórez.
Estas atestaĵoj de romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. La plej frua mencio estas de 1213. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo, brutobredado kaj servoj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Amt Seelow-Land
Amt Seelow-Land estas komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Märkisch-Oderland en la federacia lando Brandenburgio kaj ekestis en 1992. Fine de ĝi havis  loĝantojn. La administra centro de la komunumaro situas en la samnoma najbara urbo Seelow, kiu tamen mem ne estas parto de la komunumara teritorio.
Arăneag
Arăneag (araneaxg) (hungare: Székesaranyág sekeŝaranjag) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Pâncota administracie apartenanta al komunumo Târnova (Arad). En 1910 ĝi havis 1 226 loĝantojn (rumanoj), en 1992 467. Ĝia unua skriba mencio estas en 1390. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad (reĝa departemento) vármegye).
Amt Seelow-Land
Membraj komunumoj
(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )
Livadia de Coastă
Livadia de Coastă [livadia de kŭastə] (hungare: Hegyaljalivádia) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Haţeg. En 1910 ĝi havis 405 loĝantojn (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1404. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Oni unuigis ĝin kun Livadia.
Saint-Gervais (Ĝirondio)
Saint-Gervais - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Sent Gervasi komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Blaye (aŭ Blaia) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Hermann Winkelmann
Hans Emil Friedrich Hermann Winkelmann (n. 4-an de marto 1844 resp. 8-an de marto 1849 en Brunsvigo; m. 18-an de januaro 1912 en Mauer ĉe Vieno) estis germana operkantisto.
La filo de la fondinto de la brunsviga pianofabriko Zeitter & Winkelmann, Christian Ludewig Theodor Winkelmann, ricevis siajn unuajn engaĝojn ĉe diversaj germanaj scenejoj post finado de sia edukado en la jaro 1875. En 1882 Richard Wagner engaĝis lin kiel unua Parsifal por prezentadoj en Bayreuth. Ekde tiam li regule kantis dum la Festivaloj de Bayreuth, i. a. Tannhäuser. Ekde 1883 ĝis 1906 li aktivis ĉe la Viena Ŝtata Opero kiel herotenoro. En la jaroj 1880 ĝis 1892 Winkelmann pli ofte sin prezentis ankaŭ en la Ŝtata Teatro je Brunsvigo. De li estas konservata pluraj sonregistraĵoj.
Ankaŭ lia filo Hans Winckelmann (ĝusta skribmaniero!) fariĝis operkantisto.
Hnojné
Bazaj informoj
Hnojné, hungare Hanajna estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.
Situo
Hnojné situas sur ebenaĵo, laŭ akvorezervujo Zemplínska Šírava kaj laŭ ties elfluejo, laŭ traira flankovojo. Michalovce troviĝas 12 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata dum la neolitiko. En la 9-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1390. En 1910 loĝis en Hanajna 434 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Hanajna apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobrámc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Hnojné 228 da homoj, (207 slovakoj).
(18692) 1998 HJ14
(18692) 1998 HJ14 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la United States Air Force sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).
La mezuro de ĝia rotacia periodo, bazita sur nekompleta(j) luma(j) kurbo(j), povas esti tute erara.
Wilfried Haslauer la pli juna
Wilfried HASLAUER la pli juna (naskiĝinta la en Salzburg) estas aŭstra juristo kaj politikisto ene de la Aŭstria Popola Partio/ÖVP. Ekde junio 2013 li estas ministroprezidento (germane: Landeshauptmann) de Salcburgio.
26458 Choihyuna
26458 Choihyuna estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Wilfried Haslauer la pli juna
Vivo
Jam lia patro Wilfried Haslauer la malpli juna estis ege ŝatita salcburgia ministroprezidanto inter 1977 kaj 1989. Li pasigis la junulajn jarojn en Neumarkt am Wallersee kie li frekventis ankaŭ la bazlernejon. Post la abiturienta ekzameno trapasita ĉe la Akademia gimnazio Salzburg li studis jursciencojn ĉe la Salcburga universitato de Salzburg kaj ĉe la Universitato de Vieno. Finstudo lia iĝis en 1979 per doktoriĝo; pluse Haslauer parte studis politikan ekonomion. Post la ĉetribunala jaro deviga en Vieno kaj Salzburg li decidis fariĝi advokato. Inter 1985 kaj 2004 li tiumetie memstare laboris kune kun kvar partneroj en Salzburg. Li estas membro en la studentaj korporacioj K.ö.St.V. Almgau Salzburg (ene de MKV) kaj ĉe Rheno-Juvavia Salzburg, Babenberg Wien kaj Rupertina Salzburg (ene de ÖCV). Li estas edziĝinta kaj havas kvar infanojn.
26458 Choihyuna
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Choi Hyun-A, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto en teamo pri terscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Mezlernejo de Damyang, distrikto Damyang (Suda Ĵeollo, Sud-Koreio).
Wilfried Haslauer la pli juna
Kariero politika
Post sukceso de ÖVP en printempo 2013 li elektitis ministroprezidento en la 19.6.2013. En la 22.4.2018 li denove kaj fulme sukcesis danke al eĉ multe pli da voĉdonoj en lia favoro.
Podolí (Bouzov)
Podolí estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bouzov en distrikto Olomouc. Ĝi situas proksimume 2 km nordoriente de Bouzov. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 81 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Podolí situas en katastra teritorio Podolí u Bouzova kun areo 5,97 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1349.
Loĝantaro
Evoluo de nombro de loĝantoj por la tuta municipo kaj ankaŭ por ties unuopaj partoj.
Hudsona limozo
La Hudsona limozo, Limosa haemastica, estas granda vadbirdo de la familio de Skolopedoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj. Ĝi estas relative longkrura membro de la genro de limozoj.
Aspekto
Plenkreskuloj (38-48 cm longa kaj 30 gr peza) havas longajn malhelajn krurojn kaj longan (8,5 cm) oranĝ- aŭ rozkoloran bekon iome suprenkurvitan kaj malhelan ĉe pinto. Supraj partoj estas punktomakulitaj je bruno kaj subaj partoj estas avelkoloraj ĉefe dum reprodukta sezono. Ĉevizaĝe estas blanka strio super nigra okulo. La vosto estas nigra kun la fino blanka kaj la pugo estas blanka. Ili montras blankajn striojn ĉe nigraj flugiloj dumfluge.
Disvastiĝo
Ties reprodukta medio estas malproksima nordo ĉe la arbobordo de nordokcidenta Kanado kaj Alasko kaj ankaŭ ĉe la strandoj de Hudsona Golfo.
Ili migras al Suda Ameriko plej ofte laŭ la atlantika marbordo sed ankaŭ laŭ la pacifika ĝis marbordoj el suda Brazilo ĝis Fajrolando. Tiuj birdoj kuniĝas ĉe golfeto James antaŭ migrado. Se estas bona vetero, multaj birdoj faras la flugveturadon suden sen halti. Tre rara vagulo ĉe Novzelando, kie iam estis vidata.
Fine de la 20-a jarcento oni supozas, ke estas ĉirkaŭ 50.000 ekzempleroj.
Kutimoj
Tiuj nearktisaj birdoj manĝas per tuŝoprobado en neprofundaj akvoj; foje eĉ per subakvigo de la kapo. Ili manĝas precipe insektojn kaj krustulojn.
Pečenice
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1135 laŭ tiama hungara loknomo kaj ortografio "Sceleus" (=vinbera). Dum la 16-a jarcento la setlejo apartenis al la Osmana Imperio. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1828 loĝis tie 356 vilaĝanoj en 59 domoj. Ĝis 1891 la oficiala hungara loknomo estis Pecsenyic(z), poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hontbesenyőd 322 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Bát, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1968 uzino pri lignosegado ekfunkciis. En 2001 vivis en Pečenice 142 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).
Hudsona limozo
Kutimoj
Ties loĝantaro malpliiĝis fine de la 19a jarcento. Ili estas timidaj kaj formas etajn arojn. For de reprodukta sezono ili ĉeestas kotecajn estuarojn, inonditajn terkulturejojn, rizkampojn, ĉebordajn lagunojn, ne tiom ofte strandojn.
Ili nestumas surplanke en aranĝita lokiĝo ĉe marĉa zono. La ino plej ofte demetas 4 ovojn. Ambaŭ gepatroj zorgas la idojn, kiuj ekmanĝas kaj ekflugas unu monaton post eloviĝo.
Casabermeja
Casabermeja [kasaberMEĥa] (Ruĝa domo) estas hispana municipo de la provinco Malago, regiono Andaluzio. Estas en la centra parto de la marborda provinco Malago, kiu siavice estas en la Costa del Sol, borde de la Mediteranea Maro kaj sur la deklivaro de montaro.
Ĝi estas en la Montoj de Malago, dominante la historian Campo de Cámara, nome kamparo fekunda por cerealoj. Fluas tra ĝia teritorio la riveroj Guadalmedina kaj Cauche.
En 2016 estis 3443 loĝantoj. Ĝia origino datas el la epoko de Al Andalus kaj ties nuna aspekto kiel blanka andaluza vilaĝo datas el la 17a kaj 18a jarcentoj. Ĝi estas konstruita sur la norda deklivaro de monto, pro kio elstaras la fortaj deklivoj de ties mallarĝaj stratoj. El la antikva kerno elstaras la preĝejo kun sia ruĝa turo (el kio la nomo Casabermeja) kiu dominas la tutan valon.
La areo jam estis loĝata en la Ĥalkolitiko (el kio restis rokpentraĵoj) kaj tutcerte en la epoko de la Romia Imperio.
En 1840 okazis grava evento en la frua andaluza laborista movado en Casabermeja. Grupo de lokanoj okupis kvin grandajn bienojn. Juĝisto helpita de 100 homoj retirigis ilin al Casabermeja. Sed tuj poste, ili elektis propran urbestraron. Oni imitis la ekzemplon kaj tiel oni faris aliajn terokupojn en Almogía, Alozaina kaj Periana. Tio daŭris du monatojn.
La urbestraro estis ĉiam maldekstremaj, ĉu komunistoj aŭ socialistoj, dum la demokratia epoko.
La agrikulturo kaj la brutobredado de bovoj estis ĉiam plej grava enspezofonto. Al vitoj, kiuj estis granda riĉo ĝis mezo de la 20a jarcento, superis lastatempe la fekundaj rikoltoj migdalarboj kaj tritiko. Ĝis la krizo de la konstruado, la domkonstruado estis grava ekonomia elemento en Casabermeja. Aktuale la ĉefaj faktoroj de la loka ekonomio de la municipo estas la agrikulturo, la brutobredado kaj, en la lastaj jaroj estis forta kresko de la servoj, kun malfermo de instalaĵoj kiel trinkejoj, nutrovendejoj kaj aliaj kiu ebligis pli facilan vivon sen devi veturi al Malago por kontentigi la ĉefajn necesojn.
Juda Historiografio de la Nova Testamento
Juda historiografio de la Nova Testamento enskribiĝas en la serio da studoj kiuj eknaskiĝis ĉe la komenciĝo de la 20-a jarcento kaj intensiĝis post la dua monda milito: diversaj judaj esploristoj science provis enmeti Jesuon en lian originan medion kontribue partoprenante en la diskuto pri la Jesuo de la historio.
Louis Agassiz Fuertes
Louis Agassiz Fuertes (7a februaro 1874 Ithaca - 22a aŭgusto 1927 Unadilla) estis usona ornitologo, ilustristo kaj artisto. Li starigis novajn standardojn por ornitologia arto kaj estas konsiderata unu el plej produktaj usonaj birdartistoj post John James Audubon. Li faris milojn da birdopentraĵoj kaj skizojn, baze sur studojn pri naturo kaj detaloj el freŝaj specimenoj, kiuj ilustris ampleksan gamon de ornitologiaj verkoj. Li mortiĝis en aŭtoakcidento ĉe Novjorko, tuj post reveno el ekspedicio al Abisinio. Lia nomo estas rememorata en specio priskribata de Frank Chapman kiel Icterus fuertesi, kvankam ĝi estas nuna konsiderata subspecio de la Hortiktero. Li influis super kelkaj aliaj naturartistoj post li krom menciinde George Miksch Sutton. La Wilson Ornithological Society instituciis premion por lia memoro en 1947.
Juda Historiografio de la Nova Testamento
La kaŭzon de tiu indiferento oni kutime ŝuldas al la historia realo, laŭ kiu la rilatoj inter judoj kaj kristanoj spertis eventojn foje dramajn se ne tragikajn. Nuntempe manifestiĝis diversmaniere la ambaŭflanka deziro elstudi kaj ekspliki la pasinton kaj sendepende de ĉiu historia rezulto procedi al reciproka komunikado de sia kredo kaj de sia sinteno rilate la alian. Tiu nova konscienco emerĝas ankaŭ el la vizitoj al la roma sinagogo flanke de papoj Johano Paŭlo la 2-a kaj Benedikto la 16-a kaj el la sukcesaj provoj alproksimiĝi al kristanismo de rabeno Zolli Eŭgeno;, kaj ne sole (oni pensu pri Isaac Marcus Jost, Abraham Geiger, Heinrich Graetz, Samuel Kraŭss, Leo Baeck, pri Joseph Klausner kaj pri la rabeno Jacob Neusner (kun kiu ofte dialogas la nuna papo honorata pro lia amikeco). kiuj ne disdegnis interesiĝi kaj interesigi pri Jesuo kiel pri “nia frato Jesuo”); kelkaj el ili riveliĝis iniciatintoj de la niatempa ekzegezo, antaŭvidigante novajn vojojn por esplori la historian figuron de Jesuo, kiu poste estos ĝenerale vortigita per “[historio de la redaktado]”.
Certe, la pasinto (judoj neforgesantaj persekutojn aŭ ankoraŭ reagantaj kontraŭ kristanoj, kaj kristanoj flagflirtigante “judoj mortigantoj de Kristo” kontribuintaj al disvastigo de kontraŭjuda antipatio, matrico de maljustaj reagoj) faras baraĵon; sed la volo atingi nerenverseblan aman respekton por la judoj en la postkoncilia katolika eklezio kaj ĝenerale kristana kaj la insisto de judaj intelektuloj por juda revizio de la kriterioj interpretaj de la Nova Testamento puŝas al efika daŭrigo.
Louis Agassiz Fuertes
Biografio
Fuertes lekciis pri ornitologio ĉe Cornell University ekde 1923, kaj la bibliotekoj tie tenas ampleksajn kolektojn de liaj arto kaj personaj artikoloj. El 1926-27 li partoprenis en ekspedicio de la Ĉikago-Kampo-Muzeo/Daily News Abyssinian (Etiopio) gvidira de Wilfred Hudson Osgood. Li produktis kelkajn el siaj plej elstaraj birdajn kaj mamulajn akvarelojn kiel rezulto de tiu ekspedicio. Tragedie, li perdis sian vivon en akcidento ne longe post revenado al lia hejmo en Ithaca, Novjorkio. Fuertes estis grava influo sur multaj faŭnartistoj inkluzive de George Miksch Sutton, kiun li mentoris, Roger Tory Peterson, kaj Jörg Kühn.
Juda Historiografio de la Nova Testamento
Teologiaj diskutpunktoj kaj diverĝoj
La teologia malsameco radikiĝas en la diskuto interjuda de la 1-a jarcento pri la karakterizoj de la Mesio kaj tio en la kunteksto de la historio kaj religio. Tiu religia-spirita komunumo esperas mesian liberigon promesitan de revelacioj de profetoj de YHWH (Javeo). Sed la hebreaj komunumoj de la 1-a jarcento dividiĝis rilate la mesian rolon de Jesuo. La Evangelioj kaj Agoj de la Apostoloj detalas la konflikton inter la religiaj samtempuloj de Jesuo rilate la punkton ĉu ricevi ĉu reĵeti kiel la promesitan Mesion Jesuon Nazaretan, kaj la konflikton de komponantoj mem de la movado por Jesuo. Do, tiu estas teologia diverĝo.
Sammaniere ĉe la hebreaj (judaj ĉi-kaze, ĉar apartenantaj al la postkrista diasporo) pensuloj de ĉiam estis kritike pridiskutata la Nova Alianco interpretita kiel anstataŭigo de la unua Alianco kvazaŭ neado de la mesiaj radikoj mem de Jesuo Kristo
Aliaj diverĝoj povus esti la analizo de la pasintaj opresaj konvertigaj kampanjoj kun la rezulto de konvertiĝoj pli malpli perfortitaj.
La neimagebla masakro de la Ŝoaho provokis rekonsideron pri ĉiuj temoj de kontraŭeco de judoj al kristanismo, kaj generis iun postholokaŭstan historion de kristanismo.
Judaj intelektuloj kaj la identeco de Jesuo
La New Standard Jewish Encyclopedia arigas la problemon Jesuo en iu ĝenerala komentario: iuj sekcioj de la evangelioj ŝajnas reflekti la ideojn kaj la situaciojn de la disvolvo de la eklezioj de la antikva kristanismo prefere ol tiuj de Jesuo en lia tempo. Sed fine nun Jesuo ne estas reĵetata kiel fia hebreo kiel en la vortoj de Talmudo.
Kiel oni vidas, temas pri problemo ege teknika ege scienca, certe rezervita al kultistoj de la domenoj “Nova Testamento” kaj epoko de la “Dua Templo” kaj rabena judismo, temoj kiun specializiĝas ĉe kompetentuloj pri la rilatoj inter kristanoj kaj hebreoj.
Rehabilito de fariseoj
Diversaj scienculoj judaj kaj kristanaj, hodiaŭaj emas prezenti la fariseojn dialogantajn rimarkigante ilian religian seriozecon kaj pasion kaj la engaĝon por savi la Toraan tradicion. La kontrastoj registrataj en la evangelioj estas interpretitaj ankaŭ kiel reagoj de kristanoj forigita el la sinagogoj.
La kazo de Paŭlo el Tarso
La grava posteno de Paŭlo el Tarso en la Nova Testamento kaj lia rolo en la origino de Kristanismo estas specifa esplorata studobjekto ankaŭ ĉe judoj kiel ekzemple ĉe:
Kappel
Kappel devenas de la germana vorto Kapelle, kio signifas preĝejeto kaj estas ofta geografia nomo en germanlingvaj regionoj:
Juda Historiografio de la Nova Testamento
La redono de lia hebreeco al Jesuo
Se eble kelkaj forgesis ke Jesuo gente estis hebrea, nun okazas ke nunaj judoj tion elstarigas por montri ke Jesuo ne estas speciala hebreo aŭ nura hebreo ankaŭ doktrine aŭ por elstarigi lian malsamecon rilate la karakterizojn de la epoko de la dua Templo.
Joseph Klausner
Li rimarkigas iujn nekoincidojn inter la religiaj praktikoj de Jesuo kaj tiuj de Fariseoj kaj konsideras Paŭlon el Tarso la fondinto de kristanismo. Jesuo, laŭ Klausner estis hebrea gente kaj more kaj doktrine. Iam Jesuo estis juĝata hebreo sed devojiĝanta.
David Flusser
Enhavo: En 1970, David Flusser deklaras ke mem celas eviti konsideri la evangeliojn kiaj ili ne estas; kaj lokigas Jesuon en la historia kunteksto kiu estis la lia kaj trovas ke Jesuo estis fidela al la leĝo eĉ okaze de la nelaboro en sabato. Li rimarkigas ke la Talmudo estas produkto de fariseoj, eĉ de la venkanta frakcio da ili.
Laŭ Flusser Jesuo estas reformisto de judismo kiu minimume interesiĝas pri la paganoj, "kvankam tio ne estas malpermesita de Talmudo".
Geza Vermes
Geza Vermes, aŭtoro de Jesus the Jew (Londono, 1973) estas katolika pastro kaj teologo, filo de gepatroj kristianiĝintaj kaj mortigitaj sub la Hitlera imperio. Li volis reveni al sia juda radiko kaj eltrovis iun Jesuon mistike asketulo de la 1-a jarcento, nome predikanto faranto de mirakloj. Vermes asertas ke Jesuo ne adresiĝis al nehebreoj kaj ke la aludoj al la samarianoj en la Evangelioj estas interpolaĵo de la manipulantaj kristanoj. Jesuo estas figuro kiun la nuntempaj judoj devus igi familieca. Tia Jesuo, tamen, malsamas ol tiu de la kristana kredo.
Hugh J. Schonfield (Majo 1901, 24-a de januaro 1988)
La centra tezo de tiu juda aŭtoro kiu sin priskribis kiel “Nazaretana” pro tio ke li konceptis Jesuon senkulpan kadidaton proklamiĝi mesio: dum paska konveno por plenumi la profetaĵojn, komploto de liaj amikoj elpensis preskaŭ ŝajnan krucumadon por poste ŝajnigi ke li resurektis, sed io ne iris laŭ la intencoj ĉar romia soldato pikis per lanĉo kaj mortigis Kriston. Nekredeble, eĉ ĉi-kaze Jesuo plenumus profetaĵojn kaj meritus la galonon de Mesio, sed lia funkcio limiĝas al tiama popolo hebrea neniamaniere pensante krei eklezion, kiu estos frukto de liaj sekvantoj. Jesuo, fine, ne estas la trompanto de la Talmudo! Verkoj:
Omer Simeon
Omer SIMEON (* 21-an de julio 1902 en Nov-Orleano, Luiziano; † 17-an de septembro 1959 en Novjorko) estis usona klarnetisto kaj saksofonisto.
Schiltigheim (stacidomo)
Schiltigheim estas franca varstacidomo sur linio Strasbourg -, situanta en Schiltigheim, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Strasbourg - Lauterbourg (145000).
Kastelo Lobdeburg
Kastelo Lobdeburg estas burgruino inter Jena-Lobeda kaj Drackendorf. Tri malegalaj konstruaĵoj nomiĝas sin tiel, la supra, la meza kaj la malsupra burgoj. Lobdeburg en la pli mallarĝa senco tamen estas nur la meza.
Situo
La meza burgo situas sur finaĵo de Wöllmisse, altebenaĵo inter Lobeda kaj Bürgel. De tie ĉi eblis observi la mezan Saale-valon, Roda-valo kaj Leutra-valo. La supra Lobeburg, fakte nur antaŭburgo por defendi la meza en la kazo de atakko disde la pli supraj areoj, konserviĝis nur en formo de ringa muraro, dume la malsupra hodiaŭ tute estas malaperinta. Ĝi verŝajne estis ĉe la pli malsupra fino de la komunumo Lobeda. Pro tio la nomo en la moderna epoko transiris je la iama Thüna-bieno kiu estas en niaj tagoj ĉe la nordeosta rando de la komunumero.
Jenas aliaj burgoj proksimaj: Kastelo Kunitzburg, Burgau kaj Leuchtenburg. Ankaŭ Kastelo Tautenburg estis ŝajne fonditaĵo de la senjoroj de Lobdeburg, almenaŭ la regujo Dornburg-Tautenburg estis dum la 13-a jarcento en la manoj de la lobdeburg-oj kiel regna feŭdo.
Historio
La unua mencio estis en 1166; ĝin starigis la senjoroj de Auhausen, administrantoj imperiestraj. La nomo venis el la apuda komunumo Lobeda memkompreneble. Kaŭzo por tiu ĉi decido estis eble la bonaj spertoj kiujn lia imperiestra moŝto jam estis havinta ĉe aliaj samfamiliaj administrantoj de la ĉirkaŭaĵo. Mallonge poste la tiu ĉi reganta branĉo familio eknomiĝis de Lobedeburg. Finkonstruo burga estis en 1185.
Post la malvenko de la voktoj de Gera, Plauen kaj Weida en milito de inter 1354 kaj 1357 la senpere regna regado de la lobdeburg-oj venis en 1358 sub la feŭdigo de la Wettin-oj. En 1450 konkeris la burgon duko Vilhelmo de Saksio dum la t.n. Saksia interfratra milito (1446-1451 inter Vilhelmo la 3-a kaj Frederiko la 2-a). Ĝis 1591 posedantoj estis la familio Puster; poste ekis la kadukiĝo kaj la ŝtonojn oni i.a. utiligis por konstrui la ponton trans Saale-rivero ĉe Jena-Burgau. En la kuro de la landa plimodernigo la lobdeburg-oj tre maldube responsis pri la bona aranĝo de la urbo Jena. El la dua duono de la 12-a jarcento estis ankaŭ la unuaj arĥeologiaj elfositaĵoj de en la malnova urbokerno de Jena.
Ekde 1912 prizorĝas ĉion necesan Lobdeburg-Gemeinde 1912 e.V. Tiu ĉi amikara societo, kune kun la monumentprotektistoj de Jena, sekurigis la konservon de la burgo kaj la faron de necesaj restaŭradetoj ĉe la burgo kaj ĉe ties medio. Ende de la menciita klubo estas ankoraŭ laborrondo de engaĝiĝemuloj kun la nomo "Ruine Lobdeburg". Ekde Turniĝo konserva fokuso substrekas la gravecon de tiu ĉi romanikstila sekulara monumentaro. Por bona apogo la palaco ekz. ricevis ŝtalan korseton. Fakulo ĉi-menciota estas Matthias Rupp, oficiala arĥeologo de al urbo Jena. Grandaj restaŭradlaboroj estiĝis en 2018 kaj 2019. Tiam faritis ankaŭ ĉe la loĝturo platformo por komforta vizito; dumfajre en 2018 brulkonsumiĝis kelkaj arboj - la burgo ne tuŝitis de tiu ĉi katastrofeto.
Bogoto
En 1999 la urbo havis 6,276,000 loĝantojn, en 2005 ĉirkaŭ 9 milionojn, en 2016 ĉirkaŭ 9,740,000 loĝantojn.
La urbo estis fakte fondita de la hispana konkistadoro Gonzalo Jiménez de Quesada en la 6a de aŭgusto 1538 kiel ĉefurbo de Nova Granado (Nuevo Reino de Granada aŭ Reino de la Nueva Granada) sub la nomo "Santa Fe" (sankta fido), laŭ sia devena urbo en Hispanio. Tio okazis post malfacila ekspedicio tra la Andoj. Jura fondado (laŭ kolonia hispana juro) sekvis en 1539, fare de Sebastián de Belalcázar kaj Nikolaus Federmann.
Bogoto estas la tria ĉefurbo plej alta de Sudameriko (post La-Pazo kaj Kito), ĉar ĝi troviĝas averaĝe je 2.625 metroj super la marnivelo. Ĝi estas situa en la centro de Kolombio, en la natura regiono konata kiel sabana de Bogotá, kiu formas parton de la altebenaĵo altiplano cundiboyacense, formaĵo situa en la montaro Orienta de Andoj.
Ĝi havas longon de 33 km el sudo norden, kaj larĝon de 16 km de oriento okcidenten. Kiel ŝtata ĉefurbo, ĝi estas hejmo de la plej althierarkiaj institucioj de la branĉoj plenuma (Prezidenteco de la Respubliko), leĝofara (Kongreso de Kolombio, nome parlamento) kaj juĝista (Corte Suprema de Justicia aŭ Supera Tribunalo, Corte Constitucional aŭ Konstitucia Tribunalo, Consejo de Estado aŭ Ŝtata Konsilantaro kaj Consejo Superior de la Judicatura aŭ Spera Juĝista Konsilantaro).
Laŭ The Economist, en la ekonomia nivelo, Bogoto elstaras pro sia ekonomia fortikeco asocia al la grando de sia produktiveco, la facilaĵoj por krei entreprenoj kaj fari negocojn, la financa matureco, la allogo al tutmondaj entreprenoj kaj la bona kvalito de sia homa kapitalo. Ĝi estas la ĉefa merkato de Kolombio kaj de la Anda Mondoregiono, kaj la unuaranga destino de la rekta eksterlanda investado kiu alvenas al Kolombio (70 %). Ĝi havas la plej grandan laŭnoman malnetan enlandan produkton kaj por persono de la lando, al kio havigas la plej parton de la totalo enlanda (24,5 %), kaj ĝi estas la sesa urbo laŭ grando de la MEP en Latinameriko (de ĉirkaŭ 106 678 milionoj da usonaj dolaroj) kun MEP por persono de 11 594 usonaj dolaroj kaj MEP PPA por persono de 20 120 usonaj dolaroj, same ĝi estas la entreprena platformo plej granda de Kolombio kie okazas la plej parto de la entreprenaj iniciatoj altnivelaj.
La flughaveno de la urbo, nome Aeropuerto Internacional El Dorado, tiel nomata laŭ la mita Eldorado, ĝi havas la plej grandan volumon de transportita kargo en Latinameriko, kaj estas la dua laŭ kvanto de transportitaj personoj. ​ Ĝi estas la urbo de Kolombio kun la plej granda nombro de universitatoj (114) kaj centroj de esplorado. ​ Ĝi ĝuas ampleksan kulturan proponaron reprezentita per granda kvanto de muzeoj, teatroj kaj bibliotekoj, kio havigis al ĝi la rekonon kiel "Sudamerika Ateno." ​
Nomo
La nomo "Bogotá", kiu poste estis aldonita, devenas de indiĝena vorto "bagata", kiu signifas proksimume "ejo ekster kampolaboro" (hispane "cercado fuera de la labranza"). Aliaj nomoj de la setlejo estis Muequetá ([mŭeketA] "savano de kamplaboro", hispane "sabana de la labranza") kaj Funza (potenca viro). Funza nun estas la nomo de najbara municipo de Bogoto kaj de rivero kun impona akvofalo, 145 metrojn alta. Inter 1991 kaj 2000 la plena nomo de la urbo estis Santafé de Bogotá. Ĝia devizo estas "2600 metrojn pli proksima al la steloj" (2600 metros más cerca de las estrellas).
La kolonia tempo
Antaŭ la alveno de eŭropanoj en la regiono, kie nun estas la urbo, estis indiana urbo nomata Bacatá (alta kampo). Kiam Jiménez de Quesada je la fondis kolonian urbon, li unue donis al ĝi la nomon Nuestra Señora de la Esperanza (nia sinjorino de la espero), sed tiu nomo neniam estis oficiala, ĉar la jura konfirmo en 1539 uzis la nomon Santa Fé. La urbo tiam estis jura sidejo de la hispana vicreĝlando Nueva Granada (Nova Granado).
La urbo atingis grandan signifon, kvankam ĝi – male al sia konkuranto Cartagena de Indias – ne estis marhavena, sed situis en alta montaro kaj ne estis facile atingebla.
La 19-a jarcento
La germana esploristo Alexander von Humboldt, kiu vizitis la urbon de 1800 al 1804, nomis ĝin "sudamerika Ateno" pro ĝiaj kulturaj kaj sciencaj institucioj. Tiutempe naskiĝis, precipe inter la kriola loĝantaro, sendependisma movado, kiu je la atingis la unuan sendependecon de Kolombio, sed ne povis teni ĝin.
En 1819 la vicreĝlando iĝis definitive sendependa de Hispanio kaj alprenis la nomon Granda Kolombio. Prezidento iĝis Simón Bolívar; Santa Fé iĝis ĉefurbo kaj alprenis la indiĝenan nom-aldonon Bogotà. La tiutempa ŝtato Granda Kolombio en 1830 disiĝis al Nov-Granado (ekde 1861 Kolombio), Ekvadoro kaj Venezuelo. Santa Fé de Bogotà restis ĉefurbo de la unua.
En 1863 estis kreita federacia konstitucio; la lando tiam nomiĝis "Unuiĝintaj Ŝtatoj de Kolombio". Prepare al tio oni kreis jam la apartan, ekster-departementan federacian distrikton ĉirkaŭ Bogoto (Distrito Federal de Bogotá). En 1864 tiu distrikto tamen estis re-aligita al Kundinamarko (tiam suverena subŝtato).
Alia konstitucio en 1886 kreis centrisman respublikon Kolombio kaj tiel refortigis la rolon de Bogoto.
La 20-a jarcento
En 1902 finiĝis trijara interna milito ("miltaga milito"), la urbo paciĝis. En 1905 ĝi havis ĉirkaŭ 100.000 loĝantojn. Ĝi tiam kreskis pro urb-evoluigaj projektoj, ekzemple la konstruado de la Universitata Urbo en la 1930-aj jaroj. Ekde 1940 la svisa arĥitekto Le Corbusier influis la konstrustilon.
Je la la Federacia Distrikto ĉirkaŭ Bogoto estis rekreita kiel ""ĉefurba distrikto" (Distrito Capital). En 1910 ĝi denove estis dissolvita kaj re-enigita al Kundinamarko. Nur la  ĝi estis rekreita kiel "speciala distrikto" (Distrito Especial).
En aprilo 1948 en Bogoto okazis la fonda kunveno de la Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj (fonda akto je la 30-a de aprilo), surbaze de la antaŭa Interamerika Pakto pri Interhelpo. Sed je la Jorge Eliécer Gaitán, prezidenteca kandidato de la liberaluloj, estis murdita. Sekvis plurtagaj ribeloj (nomataj bogotazo). Post tio la perfortemo en la urbo malkreskis; homoj eĉ almigris fuĝe de perfortaj konfliktoj en aliaj partoj de la lando.
Kiam la armea registaro (ekde 1953) decidis la konstruadon de la internacia flughaveno El Dorado okcidente de la urbo, la kreskado de Bogoto koncentriĝis tiuflanke. En 1957 la armea diktaturo finiĝis; sekvis komuna registaro de la konservativuloj kaj la liberaluloj, nomata "Frente Nacional" (nacia fronto).
Je la denove perforta atendo skuis la urbon. La gerilaro M-19 (Movimiento 19 de Abril = movado de la 19-a de aprilo) atakis la justican palacon kaj konkeris ĝin. Dum la bataloj kaj la rekonkero mortis centoj da homoj.
Geografio
Bogoto estas situa sur la Bogota Savano, sur la altebenaĵo altiplano cundiboyacense, nome ebenaĵo situa averaĝe je 2630 msm kaj ties montaraj zonoj atingas de 2400 m al 3250 msm, kio faras ĝin la megalopolo plej alta de la mondo kaj la tria landa ĉefurbo post Kito kaj La Paz. Ĝi havas totalan areon de 1776 km² kaj urban areon de 307 km². La teritorio kie kuŝas la urbo estis iam lago. Je tio montras pruvaron la malsekejoj de Bogoto kiuj kovras kelkajn sektorojn ne-urbanizitaj de la savano kaj en la localidad de Suba. Je la alveno de la unuaj konkistadoroj tiu teritorio estis kovrita de marĉoj.
En tiu teritorio estas la paramo de Sumapaz, unu el la plej grandaj de la mondo, situa en la localidad de Sumapaz, al kiu ĝi donis nomon; tiu paramo estas parto de la natura kaj antikva regiono administracia de Sumapaz, de la departemento Kundinamarko.
Bogoto limas sude kun la departementoj Meta (tra Guamal, Cubarral kaj La Uribe) kaj Huila (tra Colombia), norde kun la municipo Chía [CHIa], okcidente kun la rivero Bogoto kaj la municipoj Cota, Funza, Mosquera, Soacha (urba sono), Pasca, San Bernardo, Arbeláez, Cabrera kaj Venecia (rura zono) de la departemento Kundinamarko. Oriente ĝi atingas ĝis la Orientaj Montetoj kaj la municipoj La Calera, Chipaque, Choachí, Gutiérrez, Ubaque, Une. Ĝi estas limigita de montara sistemo en kiu elstaras la montoj Monserrate (3152 msm de alto) kaj Guadalupe (3250 msm de alto) oriente de la urbo. Ĝi troviĝas komunikita kun la monto Monserrate pere de la servoj de transporto de aertelfero kaj funikularo.
Ĝi plej longa rivero estas la rivero Bogoto, kiu el kelkaj jardekoj prezentas altajn nivelojn de poluado, kaj tiele la urba registaro proponis variajn projektojn de senpoluigo. Aliaj gravaj riveroj de la urbo estas la rivero Tunjuelo, kiu fluas tra la sudo de la urbo, la rivero San Francisco (Sankta Francisko), la rivero Fucha [FUĉa], la rivero Juan Amarillo (Flava Johano) aŭ Salitre, kiuj elfluas siavice en la rivero Bogoto.
La zono kie situas la urbo, kiu korespondas al la Sudamerika tektona plato, prezentas gravan tertreman aktivecon, el kiuj originiĝis la tertremoj kiujn la areo suferis dum sia historio, almenaŭ tiuj registritaj en 1785, 1827, 1917 kaj 1948. Tiuj du lastaj, sumitaj al kelkaj incendioj, detruis grandan parton de la kolonia areo de la antikva Santafé (nuna Bogoto).
Omer Simeon
Vivo
En 1914 Omer Simeon transloĝiĝis kun sia familio ekde Nov-Orleano al Ĉikago. Li sekvis lecionojn de Lorenzo Tio jr., kiu ankaŭ estis transloĝiĝinta al Ĉikago. Li ludis en la ensemblo de sia frato, la Al Simeons Hot Six. Sekvis dungiteco en la bando Charlie Elgars Creole Orchestra de 1923 ĝis 1927. En 1928 li iris al Novjorko kaj ludis kun Luis Russell kaj Jelly Roll Morton, revenis tamen samjare al Ĉikago, por ludi tie kun Erskine Tate en ties orkestro. En 1931 li membriĝis en la orkestro de Earl Hines, en kiu li restis ĝis 1941. Sekvis la orkestro de Jimmie Lunceford ekde 1942 ĝis 1950. Li surdiskigis diksilandon kun la Creole Orchestra de Kid Ory en 1944 kaj 1945 samkiel kun Wilbur de Paris kaj lia bando. Li mortis en 1959 pro kancero.
Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto
Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV) estas la plej ampleksa unulingva difin-vortaro de Esperanto, kompilita de granda skipo de esperantologoj kaj fakuloj. Ĝia eldonanto estas la Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT), kiu eldonis ankaŭ la pli antaŭan vortaron Plena Vortaro de Esperanto (PV) el 1930, kiu estis la bazo de PIV. La unua versio de PIV aperis en 1970, sekve Suplemento en 1987 kaj du aktualigitaj prilaboroj en 2002 kaj 2005. En 2010 E@I kune kun SAT eklaboris pri interreta versio de la vortaro, kiu publikiĝis la 4-an de aprilo 2012. PIV estas vaste rigardata kiel kvazaŭ-norma lingva referenc-verko de Esperanto.
Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, eldono de 1970
La antaŭulo de PIV estis Plena Vortaro (PV 1930/1934), kompilita de Émile Grosjean-Maupin (ĉefredaktoro) k.a. Sub la ĉefredaktorado de lia disĉiplo Gaston Waringhien estiĝis PIV kaj eldoniĝis unuafoje en 1970. Poste aperis du senŝanĝaj represoj.