cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vegetaĵaro
Scienca studado
Vegetaĵarscienculoj studas la kialojn de modeloj kaj procezoj en la vegetaĵaro je variaj skaloj de tempo kaj spaco. De speciala intereso kaj graveco estas demandoj pri la relativaj roloj de klimato, grundo, topografio, kaj historio por la vegetaĵaraj karakterizoj, inkluzive kaj specia konsisto kaj strukturo. Tiaj problemoj ofte estas grandskalaj, kaj do ne povas esti alpaŝitaj per manipulada eksperimentado je signifika maniero. Observadstudoj kompletigaj kun scio pri botaniko, paleobotaniko, ekologio, pedologio k.t.p. do estas tre kutimaj en vegetaĵarscienco.
Antaŭ-1900
Vegetaĵarscienco havas sian originon en la verkoj de botanikistoj kaj/aŭ naturesploristoj el la 18-a jarcento, aŭ el ankoraŭ pli frua periodo en kelkaj okazoj. Ili ĝenerale estis mondvojaĝantoj esplorvojaĝante dum la Epoko de Esplorado, kaj ilia laboro estis sinteza kombinaĵo de botaniko kaj geografio, kiun nuntempe ni nomus biogeografion aŭ fitogeografion. Tiutempe malmulto estis konata pri la mondaj flaŭraj aŭ vegetaĵaraj modeloj, kaj preskaŭ nenio pri la faktoroj kiuj ilin determinis. Do plejparto de la laboro nur ampleksis kolektadon, klasifikadon, kaj nomadon de plantspecimenoj. Malmulta aŭ neniu teoria studado okazis ĝis la 19-a jarcento. La plej produktema el la fruaj natursciencistoj estis Alexander von Humboldt, kiu kolektis 60 000 plantspecimenojn dum kvinjara vojaĝo al Sud- kaj Centrameriko inter 1799 kaj 1804. Humboldt estis unu el la plej unuaj kiuj dokumenis la rilaton inter klimato kaj vegetaĵarmodeloj, en sia grandega, dumviva verko "Voyage aux régions équinoxiales du Nouveau Continent" (Vojaĝo al ekvatoraj regionoj de la Nova Kontinento), kiun li verkis kune kun Aimé Bonpland, la botanikisto kiu akompanis lin. Humboldt ankaŭ priskribis vegetaĵaron koncerne la strukturo kaj ne nur taksonomie. Liaj verkoj heroldis intensajn studadojn pri rilatoj inter medio kaj vegetaĵaro, kiuj daŭrigas nuntempe.
La komenciĝoj de vegetaĵarstudoj kiel ni konas ilin nuntempe, ekis en Eŭropo kaj Rusujo dum la lasta parto de la 19-a jarcento, precipe sub Jozef Paczoski, polo, kaj Leonty Ramensky, ruso. Kune ili estis tre antaŭe al sia tempo, estante bazintaj aŭ ellaborintaj kvazaŭ la tutaĵon de la koncernaj temoj kiel tiuj ĉi nuntempe estas konataj. Tiuj temoj inkluzivis analizon de plantsocioj, aŭ fitosociologion, analizon de gradientoj, sukcesion, kaj temojn pri plantekofisiologio kaj funkcia ekologio. Kaŭze de lingvaj aŭ politikaj kialoj, multo de ilia laboro ne estis konata en plejparto de la mondo, precipe en la anglolingva mondo, ĝis malfrue en la 20-a jarcento.
Post-1900
Kontraste al Clements, pluraj ekologoj ekde tiam estas pruvintaj la validecon de la individueca hipotezo, kiu asertas ke plantkomunumoj simple estas sumo de sekvaro de specioj individue reagantaj je la medio, kaj kunvivantaj tempe kaj space. Ramensky inaŭguris tiun ideon en Rusujo, kaj en 1926, Henry Gleason disvolvis ĝin en publikaĵo en Usono. Dum multaj jaroj la ideoj de Gleason kategorie estis malaprobitaj, tiel forta estis la influo de la ideoj de Clements. Tamen, en la kvindekaj kaj sesdekaj jaroj, serio de bone konceptitaj studoj de Robert Whittaker liveris konvinkajn pruvojn por la argumentoj de Gleason, kaj kontraŭ tiuj de Clements. Whittaker, unu el la plej produktemaj usonaj fitoekologoj, estis disvolvanto kaj iniciatanto de gradientanalizo, en kiu la abundecoj de individuaj specioj estas mezurataj kadre mezureblaj variabloj de la medio (aŭ iliaj bone korelaciataj surogatoj). En studaĵoj pri tri tre diferencaj montaraj ekosistemoj, Whittaker klare pruvis ke specioj primare kontraŭstaras al medio, kaj ne necese kunordige kun aliaj samloke vivantaj specioj. Aliaj verkoj, precipe pri paleobotaniko estas apogintaj tiun ideon tempe kaj space pli grandskale.
Freŝdataj disvolviĝoj
Ekde la 1960-aj jaroj, multe da scienca esploro estas ĉirkaŭirinta temojn pri funkcia ekologio. En funkcia retaĵo, taksonomia botaniko malpli gravas; scienca esploro enfokusigas morfologiajn, anatomiajn kaj fiziologiajn klasifikojn de specioj, celante la prognozon pri la reakcio de specifikaj grupigoj al diversaj mediaj variabloj. La subkuŝanta bazo por tiu aliro estas la observado ke, kaŭze de konverĝa evoluo kaj (kontraŭe) adaptada disradiado (diversigo de specioj), ne ekzistas klara interrilato inter filogenetika parenceco kaj mediaj adaptiĝoj, precipe je pli altaj niveloj de filogenetika taksonomio, kaj je grandaj spacaj skaloj. Funkcia klasifiko science ekis en la 1930-aj jaroj kun la divido, far Raunkiær, de la plantoj en grupojn fondita sur la lokalizo de iliaj ŝosopintaj meristemoj (burĝonoj) proporcie al la grundo. Tiu anticipis sinsekvajn klasifikojn kiel tiu de MacArthur kaj Wilson pri la partigo en speciojn r kaj speciojn K (aplikiĝante al ĉiuj organismoj, ne nur al plantoj), kaj kiel la modelo "K-S-P" prezentita de Grime en kiu la specioj estas asignitaj al unu aŭ pli el tri strategioj, ĉiu favorita per laŭa selekta premo : konkuradantoj, streson-tolerantoj kaj pioniroj.
Funkciaj klasifikoj estas decidaj por modeligi reciprokajn influojn pri vegetaĵaro kaj medio. Tiu estas estinta ĉefa temo por vegetaĵara ekologio dum la lastaj 30 aŭ pli da jaroj. Nuntempe, ĉeestas forta propulso por modeligi lokajn, regionajn kaj mondajn vegetaĵarajn ŝanĝojn responde al mondaj klimataj ŝanĝoj, precipe ŝanĝoj pri temperaturo, precipitaĵo kaj perturbaj reĝimoj. Funkciaj klasifikoj, kiel la ekzemploj ĉi supre, kiuj klopodas la klasifikadon de ĉiuj plantspecioj en tre malmultajn grupojn, konjekteble ne estas konvenaj por la granda variado de diferencaj modelaj celoj kiuj ekzistas aŭ ekzistos. Ĝenerale estas agnoskite ke simplaj, por-ĉiuj-celaj klasifikoj supozeble estos substituendaj al pli detaligitaj kaj funkci-specifikaj klasifikoj por la venonta modeliga celo. Tiu postulos multe pli da bona kompreno de la fiziologio, anatomio kaj disvolviĝ-biologio ol nuntempe ekzistas, por multe da specioj, eĉ se nur la dominanta specio en la plimulto de la vegetaĵaraj tipoj estas konsiderata.
Natria dukloro-izo-cianurato
Uzoj
Ĉi-salo uzatas ĉefe kiel malinfektilo, biocido, industria senodorigilo kaj likva sapo. Ĝi troveblas en kelkaj modernaj tablojdoj por akvopurigado. Ĝi estas pli efika ol la antaŭaj uzitaj halazonaj tablojdoj. Per ĉi-aplikaĵoj, ĝi estas fonto de malrapida liberigo de kloro en malaltaj koncentriĝoj kun relative konstanta rapido.Kiel malinfektilo, ĝi uzatas por sterilizi trinkakvon,naĝejoj, tablaĵoj kaj la aero, laŭ aktiva agado kontraŭ infekciaj malsanoj en la malinfektiga rutino.
Ĝi povas uzati kiel prevento por malinfektado kaj media sterilizado, en kultivo de silkraŭpoj, bovaro, kortobirdaro kaj fiŝaro, kaj same povas uzati por malpermesi kotonkuntiriĝon, blankigon de teksaĵoj, kaj industria purigo de cirkulanta akvo.
Reakcio
Kiam koncentrita solvaĵo de natria dukloroizocianurato miksiĝas kun kupra sulfato, intense viola koloro estiĝas pro precipitado de kompleksa salo de natria kupra dukloroizocianurato. La ĝenerala ekvacio estas la jena:
Ĉi-tiu reakcio uzatas kiel elmontrado de kemia luminesko pro tio ke ĝi emisias ruĝan lumon pro malkomponado per koncentrita hidrogena peroksido 130 volumoj aŭ 35%.
Punkteca najtingalturdo
La Punkteca najtingalturdo (Catharus dryas) estas specio de birdo de la familio de Turdedoj. Ĝi troviĝas en Centrameriko kaj granda parto de Sudameriko nome en Argentino, Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, Salvadoro, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj.
Estas specio simila al la tre parenca Nigrakapa najtingalturdo, ĉar kiel tiu ĝi havas nigran kapon kie kontrastas ruĝecaj beko kaj ĉirkaŭokula ringo, sed ne tiom ruĝaj. Ankaŭ tiu havas brunecajn suprajn partojn kaj flavoranĝajn krurojn, sed la subaj partoj estas ne blankecaj sed flavecaj kaj en tia brusto ege rimarkindas nigrecaj punktoj, kio nomigas la specion.
Musée d'Orsay
Musée d'Orsay estas post Louvre la dua plej grava muzeo en Parizo. Ĝi situas sur la maldekstra bordo de la rivero Sejno, en la 7-a arondismento de Parizo, vid-al-vide al la ĝardenoj Tuileries. Ĝi prezentas plejparte francan arton (pentroarton, skulptarton kaj dekorartojn) el la jaroj 1848-1914.
Sidejo de la muzeo estas eksa konstruaĵo de trajnostacidomo Gare d'Orsay, konstruita en eklektisma stilo en 1900 okaze de la Internacia ekspozicio. Ĝi servis por sia celo ĝis 1939 kaj post postmodernisma rekonstruo ĝi estis remalfermita kiel muzeo en 1986. Ĝi akceptas ĉiujare ĉ. 4 milionojn da vizitantoj.
Nam Dinh
Nam Dinh (Nam Định) estas urbo en Vjetnamio kaj ĉefurbo de la provinco Nam Dinh. Nam Dinh havas 243,186 loĝantojn (censo de 2009).
Megaloblasta anemio
Megaloblasta anemio  estas anemio (de makrocita klasifiko) kiu rezultas el inhibicio de DNA-sintezo dum produktado de ruĝaj globuloj. Kiam DNA-sintezo estas malpliigita, la ĉela ciklo ne povas progresi de la G2-stadio al la mitozo (M) stadio. Ĉi tio kondukas al daŭra ĉela kresko sen divido, kiu prezentiĝas kiel makrocitozo. Megaloblasta anemio havas iom malrapidan komencon, precipe se komparite kun tiu de aliaj anemioj. La difekto en ruĝa DNA-sintezo plej ofte ŝuldiĝas al avitaminozo, specife al manko de vitamino B12.
Megaloblasta anemio ne pro avitaminozo povas esti kaŭzita de antimetabolitoj, kiuj venenas rekte la DNA, kiel iuj kemioterapiaj aŭ antimikrobiaj agentoj (ekzemple azatioprino aŭ trimetoprimo).
La patologia stato de megaloblastozo estas karakterizita de multaj grandaj nematuraj kaj misfunkciaj ruĝaj globuloj (megaloblastoj) en la osta medolo kaj ankaŭ per neŭtrofiloj (difinitaj kiel la ĉeesto de neŭtrofiloj kun ses aŭ pli da loboj aŭ la ĉeesto de pli ol 3 % de neŭtrofiloj kun almenaŭ kvin loboj).
Żelechów
Żelechów estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Mazovio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Garwoliński.
Berche
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Montbéliard (france arrondissement de Montbéliard), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Großarl
Großarl havis 3802 loĝantojn je la 1-a de januaro 2016.
Alice Roux
EdE-R
Roux esperantistiĝis en 1895, leginte en revuo artikolojn de Émile Lombard. En majo 1897, ŝi aliĝis al la Esperanto-klubo de Louhans (v. Chavet), kaj dum multaj jaroj propagandis. En Francujo ŝi estis la unua Esperantistino kaj la unua instruistino.
Tarcento
Tarcento - prononco, jen itale, friule Tarcint - estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Petro, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Cassacco, Lusevera, Magnano in Riviera, Montenars, Nimis, Reana del Rojale kaj Tricesimo.
IKnow!
iKnow! estas SNS ("Social Network Service" t.e. Socia Reta Servo) destinita por lerni lingvojn. Aktuale ĝi proponas kursojn en japana kaj angla, sed ĝi ankaŭ havas "listojn" aŭ uzantoj kreas kursojn, por multaj diversaj lingvoj, interalie Esperanto, hispana, itala, portugala, klingona, ĉina lingvo, kaj aliaj. Ĝi ĉefe instruas vortenhavon per aro da ludoj tiel, ke oni uzu ripeton. Vortoj estas organizita en kursoj aŭ listoj kiujn uzantoj studu ĉiutage. La sistemo havas metodojn por kontroli kiel bone uzantoj scias ĉiun apartan vorton kaj elektas vorton sekve. Vortoj ankaŭ estas alligitaj al propozicioj kiuj estas uzitaj dum la instruada procezo. Ĉi tiuj estas decidaj por la apliko, kie uzantoj aŭskultas la propozicion kaj devas skribi kion ili aŭdas. iKnow! estas evoluigita de Cerego.
Statuo de Espartero
La monumento al la Generalo Espartero de Madrido (Hispanio) troviĝas en la vojrenkontiĝo de la stratoj Alkalao kaj O'Donnell, ĝuste en la limo de la distriktoj Salamanko kaj Retiro, kaj antaŭ la Pordo de Hernani tra kiu alireblas la Parkon Retiro. La monumento reprezentas la politikiston kaj militiston Baldomero Espartero (1793–1879) surĉevale kaj vestita per militistaj vestaĵoj. Ĝi estis subvenciata laŭ nacia subskribo kaj solene inaŭgurita en la jaro 1886.
Kuriozaĵo
En Madrido ekzistas populara proverbo kiu faras aludon al la statuo kiu diras: "Li havas la kojonojn kiel la ĉevalo de Espartero" aŭ "Vi havas pli grandajn "ovojn" ol la ĉevalo de Espartero" pro la grando de la testikoj de la ĉevalo de la statuo. Ĝi estas uzata alude al la kuraĝeco de iu ajn en mafacila situacio.
Archibald John Ashley
Archibald John ASHLEY [aŝli] (naskita la en Kent; mortinta la  ) estis angla esperantisto kaj anglikana pastro.
De 1915 ĝis 1935 li estis paroĥestro en Farnley Tyas, de 1935 ĝis 1942 en Rastrick, ambaŭ lokoj apud Huddersfield.
Li esperantiĝis en 1906, iniciatis fondon de Eklezia Esperantista Ligo en 1913, kies sekretario li iĝis de 1913 ĝis 1925; poste li neoficiale daŭrigis tiun laboron. En la ligo li kolektis ekleziulojn-protestantojn. Celo estis per Esperanto kunigi la laboron de diversaj eklezioj kaj krei laborkomunumon inter ili.
Li redaktis kaj parte tradukis La Libron de Komuna Preĝo. Li redaktis ankaŭ la Eklezian Revuon inter 1917 kaj 1922.
La Chapelle-Montbrandeix
- jen france, prononco [], okcitane La Chapéla - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Rochechouart kaj al la kantono .
La teritorio havas komunan limon kun.
Pierre Mignard
Biografio
Unue destinita al medicino, li eniris en 1624 en la atelieron de pentristo Jehan Boucher en Bourges. Reveninte al Troyes, li laboris ĉe skulptisto nomita François Gentil antaŭ ol foriri al Fontainebleau - tiama ĉefurbo de artoj - kie li studis Le Primatice, Le Rosso kaj Fréminet. Li pentris la kapelon de kastelo de Coubert-en-Brie por marŝalo de Vitry kiu prenis lin sub sian protekton kaj kunprenis al Parizo kie li fariĝis lernanto de Simon Vouet kaj renkontis Charles Le Brun (multajn jarojn poste ambaŭ homoj estis rivaloj), Eustache Le Sueur, kaj Charles-Alphonse Du Fresnoy kun kiu li ligiĝis.
En 1635 li foriris al Romo kie li renkontis Nicolas Poussin, eble pentriston Sassoferrato kaj Anna Avolara, filinon de arĥitekto, al kiu li enamiĝis tamen edziĝis nur en 1660 pro diversaj obstakloj. Fariĝinta fama en Romo, li estis memkompreneble revokita al Francio de Ludoviko la 14-a en 1657. Survoje al Parizo, li renkontis Molière en Avignon kaj fariĝis unu el la malmultaj intimuloj de la trupo kiu ne estis komediisto. En 1669 Molière verkis laŭdon (Poemo al la Gloro de Val-de-Grâce) al lia ĉefverko, la Kupolo de Val-de-Grâce, mendita en 1663 de Anna de Aŭstrio kaj por kiu 35,000 pundoj estis al li pagitaj.
Mignard partigis sian karieron inter portretoj - il estis la adorato de la grandaj damoj de la reĝlando pro tio - kaj la grandaj dekoraciaj komponaĵoj. Li interalie pentris en Kastelo de Versailles. En junio 1687, li estis farita nobelo de la reĝo, kiu en 1690 - je la morto de Le Brun - nomis lin sia unua pentristo, kaj faris el li direktoron de la reĝaj manufakturoj kaj enirigis en reĝan Akademion de pentrado kaj skulptarto por setliĝi tie kiel direktoro.
Je lia morto oni faris al Mignard grandan funebron en Preĝejo de Sankta Roĥo (Parizo) kaj li estis entombigita en Monaĥejo de la Jakobenoj. Li havis kvar gefilojn. Lia filino Catherine edziniĝis en 1696 kun grafo de Feuquières.
Konsiderante liajn Madonojn kun inspiritaj mienoj kaj la afektecon ofte atribuitan al lia pentrado, rilato establiĝis inter lia nomo kaj la adjektivo « mignard » aŭ la vorto « mignardise », pejorativaj derivaĵoj de « mignon » ("ĉarma", "gracia", "beleta", "afabla", ankaŭ "njo-knabo"). Li tamen restis unu el la plej famaj francaj klasikaj pentristoj: amiko de tiamaj sprituloj (krom Molière, menciindas La Fontaine, Racine aŭ Boileau), oni ŝuldas al li portretojn de Molière kaj Bossuet, de Jacques de Cordon d'Evieu, de Palatina princino, de dukino de Châtillon, de grafino de Fiesque, de Julie d'Angennes, de F-ino de Montpensier, de F-ino de Valois, de grand-dukino de Toskanio, de S-ino de la Sablière, de dukino de Brissac, de dukino de Ventadour, de S-ino de Montespan, de F-ino de La Vallière, de S-ino de Sévigné, de F-ino de Grignan, de F-ino de Fontanges kaj de S-ino de Tencin. Aliflanke, li pentris dek fojojn Ludovikon la 14-a.
Fruktismo
Fruktismo estas subaro de dieta veganismo, kiu konsistas el dieto tute aŭ ĉefe el fruktoj en la botanika senso, kaj eble nuksoj kaj semoj, sed sen bestaj produktoj. Fruktisma dieto altiras kritikojn pri sanproblemoj por tiuj, kiuj sekvas tiun vivmanieron.
Fruktismo povas esti adoptita pro diversaj kialoj, inkluzive de etikaj, religiaj, mediaj, kulturaj, ekonomiaj kaj sanigaj. Ekzistas pluraj variaĵoj de la dieto. Kelkaj homoj kun dieto konsistanta el 75% aŭ pli da fruktoj konsideras sin nur fruktomanĝantoj.
Fruktismo estas eĉ pli limiga ol veganismo aŭ kruda veganismo. Subteni ĉi tiun dieton dum longa periodo povas rezulti je danĝeraj mankoj, risko, ke multaj fruktomanĝantoj provas malhelpi per nutra testado kaj vitaminaj injektoj. La Saniga Programo de Universitato Kolumbio raportas, ke fruktista dieto povas kaŭzi mankojn de kalcio, proteinoj, fero, zinko, vitamino D, plej multaj B-vitaminoj (speciale B12) kaj nepraj acidaj grasoj.
Kvankam fruktoj provizas fonton de karbonhidratoj, ili havas tre malmulte da proteino, kaj ĉar proteinoj ne povas esti konservitaj en la korpo kiam grasoj kaj karbonhidratoj povas, fruktistoj bezonas zorgi ke ili konsumas sufiĉe da proteinoj tage. Kiam la korpo ne prenas sufiĉe da proteino, ĝi maltrafas aminajn acidojn, kiuj estas esencaj por krei korpajn proteinojn kiuj subtenas la kreskadon kaj konservadon de korpaj histoj. Konsumi altajn nivelojn de frukto ankaŭ kaŭzas riskon por tiuj, kiuj estas diabetaj aŭ antaŭ-diabetaj, pro la negativa efiko, ke la grandaj kvantoj de sukero en fruktoj havas sur sangaj sukeraj niveloj. Ĉi tiuj altaj niveloj de sukero signifas, ke fruktmanĝantoj havas altan riskon ĉe dentoj. Alia maltrankvilo, kiun prezentas fruktismo, estas ke, ĉar fruktoj facile digestiĝas, la korpo brulas tra manĝoj rapide, kaj denove malsatas baldaŭ post manĝado. Flanka efiko de la digestebleco estas, ke la korpo fekos pli ofte. Plie, la Sanprotekta Programo ĉe Kolumbio raportas, ke manĝaĵaj limigoj ĝenerale povas konduki al malsato, al kapricoj, manĝaĵaj obsedoj, sociaj perturboj kaj socia izoleco. La severaj dietaj restriktoj esencaj al fruktisma reĝimo ankaŭ portas la gravan riskon ekkaŭzi ortaksan nervon.
Lőrinc Vajdakamarási
Kariero
Vajdakamarási agadis en Gyerővásárhely, sed en 1597 la sinodo de Koloĵvaro senigis lin de lia pastra posteno pro onidire de indignigado pro lia prediko fare de la eklezianoj.
Bocaiúva do Sul
Bocaiuva do Sul aŭ Bocaiúva do Sul estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 11.005 loĝantojn en 2010.
14968 Kubáček
14968 Kubáček estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Alexander Pravda elde la Observatorio de Modra en Slovakio.
Nomo
Ĝia nomo honoras Dalibor Kubáček, kiu laboris ĉe la Slovaka Akademio de Sciencoj en Bratislava, kie li studis la strukturon de la kometaj hararoj per bilda prilaborado. Li volontule instruis studentojn kaj amikojn (inklude la malkovrintojn) kaj helpis klarigi al ili tiu relative nekonatan procedon.
Akademia Vortaro
La Akademia Vortaro (AV) estas la norma vortaro de Esperanto el la vidpunkto de la normaro difinita de la Bulonja Deklaracio, la Fundamento de Esperanto kaj la Akademio de Esperanto.
Ekesto
Kiel baza norma vortaro por Esperanto aperas en la Fundamento la Universala Vortaro. Rilate al novaj vortoj ne troveblaj en ĝi, en la antaŭparolo de la Fundamento aperas jena frazo: "Nur iam poste, kiam la plej granda parto de la novaj vortoj estos jam tute matura, ia aŭtoritata institucio enkondukos ilin en la vortaron oficialan, kiel « Aldonon al la Fundamento »". Tia aŭtoritata institucio estas ankaŭ menciata aliloke en la antaŭparolo, kaj estas ĝenerale akceptite ke la baldaŭ poste fondita Lingva Komitato kaj la pli poste el ĝi estiĝinta Akademio de Esperanto estas tiaj aŭtoritataj institucioj en la senco de la Fundamento.
Jam kvar jarojn post oficialigo de la Fundamento per la Bulonja Deklaracio, en 1909 la Lingva Komitato publikigis la Unuan Oficialan Aldonon al la Universala Vortaro. Sekvis pliaj oficialaj aldonoj fare de la Lingva Komitato kaj poste de la Akademio, en la jaroj 1919, 1921, 1929, 1934, 1935, 1958, 1974 kaj 2007. Krome estis aldonoj de unuopaj vorteroj en 1923, 1929 kaj 1953. La origina Universala Vortaro kune kun ĉiuj ĉi oficialaj aldonoj al ĝi estas nun kutime nomata Akademia Vortaro.
Konsisto de la Akademia Vortaro
En la Akademia Vortaro aperas ĉefe unuopaj vorteroj. Sed ankaŭ aperas kelkaj kunmetaĵoj, nome tiuj kiuj estas aparte listigitaj en la Universala Vortaro aŭ estis aparte oficialigitaj de la Akademio.
La signifoj de la vorteroj kaj kunmetaĵoj aperantaj en AV estas klarigataj per nacilingvaj tradukoj, difinoj en Esperanto aŭ ambaŭ, depende de tio, ĉu ĝi aperis en la Universala Vortaro (kun tradukoj al la franca, angla, germana, rusa kaj pola) aŭ ĉu ĝi estis oficialigita poste (ĝis la 7-a OA ĉefe nur tradukoj, en la 8-a OA difinoj kaj tradukoj kaj en la 9-a OA nur difinoj). En la dua Oficiala Aldono eĉ aperis kelkaj vortoj tute sen traduko aŭ difino, kun la pravigo ke temas pri internaciaj vortoj kun internacie klare difinita signifo. Ĉiuokaze, la Akademio planas estonte verki difinojn en Esperanto por ĉiuj vorteroj kaj kunmetaĵoj aperantaj en la Akademia Vortaro.
Interreta versio
Ekde 2003 ekzistas interreta versio de la Akademia Vortaro. Antaŭ tio la Akademia Vortaro ne ekzistis kiel unuopa fonto, sed konsistis el la dise publikigitaj verkoj (la Fundamento de Esperanto kaj la diversaj oficialaj aldonoj), kaj tial estis malfacile alirebla eĉ por akademianoj mem. Malgraŭ sia nomo, la interreta AV ne estas oficiala verko de la Akademio, sed privata laboraĵo de kelkaj akademianoj kaj precipe de la neakademiano Andreas Kück. Oficialaj (kaj fidindaj) estas nur la originalaj dokumentoj.
Oni atentu pri tio ke oni en la Akademia Vortaro ankaŭ la finaĵbezonaj radikoj aperas kiel nudaj radikoj, sen finaĵoj. Do por trovi la vorton "domo", oni serĉu "dom" kaj ne "domo".
Kritiko
La Akademia Vortaro komence de 2014 estas pluraspekte nefidinda:
Tiujn mankojn evitas la Berlina Komentario pri la Vortaro Oficiala (1-a eld. 2013), kiu nuntempe estas la plej fidinda registro de la oficiala vortelementoj de Esperanto.
Jozefo Petzval
Jozefo Petzval hungare Petzval József Miksa, germane Josef Maximilian Petzval estis matematikisto, inĝeniero, profesoro, inventisto ano de Viena Scienca Akademio de 1849, ekstera ano de Hungara Scienca Akademio de 1873. Lia frato estis Ottó Petzval.
Josef Maximilian Petzval naskiĝis la 6-an de januaro 1807 en Hungara reĝlando en urbo Szepesbéla, nuntempa Spišská Belá en Slovakio. Li mortis la 17-an de septembro 1881 en Vieno.
Biografio
Josef Maximilian Petzval devenis el germana familio. Li akiris diplomon en universitato de Peŝto en 1828, poste li estis inĝeniero de Peŝto. Ekde 1832 li instruis en la universitato loke, poste en la viena universitato. En 1840 li inventis specialan lenson por fotografadi, poste en 1847 praan reflektoron. En 1869 li edziĝis.
Neradnovci
Neradnovci, hungare Nádorfa estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurska, en Občina Gornji Petrovci. La historia hungara nomo estis Neradnócz.
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo, 2 km-ojn for de la hungara limo, kontraŭe troviĝas Felsőszölnök.
Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.
NGC 367
NGC 367 (alia indiko — PGC 3894) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Victor Fraitot
Victor FRAITOT (naskiĝis en 1849, mortis en 1906) estis rusiljona kolegiestro kaj esperantisto.
En 1905 li iĝis prezidanto de la unua sekcio de Aplec Esperantista de Catalunya en Perpinjano. Li estis enskribita en la Adresaro de Zamenhof (n-ro 8991) kaj estis membro de la Politeknika Asocio de Perpinjano.
Fonto
El la verko de Jean Amouroux Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.
9929 McConnell
9929 McConnell estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras John C. McConnell, verkanton pri la historio de astronomio. Liaj fotografiaj arkivo estas tre uzataj de historiistoj pri scienco. Prezidento de la Astronomia Societo de East Antrim, li ricevis en 1999 la "medalon FitzGerald" de la Astronomia Asocio de Irlando pro sia popularigo de astronomio.
Krtíš
Krtíš estas rivero de sudo de meza Slovakio, sur la teritorio distriktoj Zvolen  kaj Veľký Krtíš. Estas ĝi dekstraflanka alfluo de rivero  Ipeľ kaj havas  longecon  kaj prenas akvon de teritorio granda.
La rivero elfontas sur  Krupinská planina (Krupina montebenaĵo) sub monto Vrsáč (622,3 m s. m.) en supermara alteco ĉirkaŭ 580 m s.m. La rivero fluas suden tra teritorio de militareo, provizas etan akvorezervujon  kaj lasas la militareon. Post la elfluo de la akvujo riverfluejo plivastiĝas kaj la rivero enfluas en mallarĝa valon, kie turniĝas so-forme kaj daŭras  al sudorienta direkto. Poste la valo rimarkeble plilarĝiĝas, antaŭ domgrupo Valo denove subite turniĝas  kaj fluas sudorienten, tra rando de Modrý Kameň, kie alportas sian unuan signifan alfluon, maldekstraflankan  Riečka  kaj riverfluejo turniĝas pli suden. Poste rivero trafluas tra Veľký Krtíš kaj je mallonga parto fluas denove sudorienten, ĉe vilaĝo Malý Krtíš alportas de maldekstro Medokýšny potok kaj fluas suden preter Nová Ves kaj Sklabiná. Tie ĝi alportas ĝian la plej akvan alfluon, dekstraflankan Plachtinský potok (158,0 m s.m.). Trafluas ĝi ebenaĵan teritorion de Ipeľská kotlina (Valkaldrono de Ipeľ ) kun multnombraj elfontoj de mineralaj akvoj, de dekstro alportas Zajský potok proksime de domgrupo Peserany. Per granda arko ĉirkaŭfluas de oriento vilaĝojn Želovce kaj Záhorce kaj en iliaj teritorioj alportas de maldekstro unue Želovský potok kaj poste Záhorský potok. Turniĝas ĝi sudokcidenten  kaj proksime vilaĝo  Slovenské Ďarmoty enbuŝas en rivero Ipeľ.
Lacombe Lucien (filmo)
Lacombe Lucien estas franca filmo de Louis Malle aperinta en 1974.
Temo
Rapide, li ĝuas sian vivon kiel germana policano, sed enamiĝas al France, juda junulino.
Profundo
Profundo estas propreco de objekto, kiu priskribas ties distancon de iu difinita nivelo (nulo) malsupren. Kiel la nulo ofte estas nivelo de iu likvaĵo, grundo, marnivelo.
Profundo estas unudimensia grando, kiun oni priskribas per mezurunuoj de longo (metro).
Makroagelajoj
Makroagelajoj aŭ Macroagelaius estas genro de birdoj de la familio de Ikteredoj.
Profundo
Ankaŭ kiel profundon oni nomas vertikalan grandecon de ena amplekso de ujo.
Figure "profundo" signifas la fundon, la kernon de afero; plie io ega, grava.
Makroagelajoj
Ambaŭ estas nigraj birdoj kun longaj vostoj kaj koloraj flugilmarkoj.
Profundo
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri profundo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Rosopunkto
La rosopunkto aŭ rosotemperaturo estas meteorologia datumo kalkulita laŭ la premo kaj la temperaturo.
La rosopunkto de la aero estas la temperaturo je kiu, sen ŝanĝo de la barometraj kondiĉoj, la aero saturatas je akvovaporo. Oni povas ankaŭ difini ĝin kiel la temperaturo, je kiu la vaporpremo estas egala al la vaportensio.
La kondensfenomeno, kiu okazas kiam la rosopunkto estas atingita, kreas nubojn, nebulon kaj roson en meteorologio. Same la kondenso atingas la surfacon de konstruaĵoj.
La higrometria kapacito kondiĉas la saturfenomenojn. Kiam la temperaturo altiĝas, la higrometra kapacito altiĝas kaj inverse. Ju pli malvarmas, des malpli la aero enhavas sekecon, ĉar ekstra akvovaporo kondensiĝis.
Tiu datumo ebligas difini la relativan higrometrion.
Kalkulmetodoj
Formulo de Magnus-Tetens
Kampo de valido:
kun:
Alia formulo
Vidu ankaŭ
Luftfuktighet
Rudolf Steiner
Rudolf Joseph Lorenz STEINER (naskiĝis la en Donji Kraljevec, mortis la  en Dornach) estis esoteristo, doktoro de filozofio kaj la idea kreinto de antropozofio kaj Valdorfa pedagogio.
Biografio
Steiner naskiĝis en la kroata limzono de Aŭstrio-Hungario en familio de aŭstria fervojista oficisto. Li abiturientiĝis en gimnazio en Vieno. En 1889 Steiner finis universitatajn studojn en la fakoj matematiko, natursciencoj, filozofio, literaturo, psikologio kaj medicino. Per la disertacio La baza demando de la ekkonoteorio kun speciala konsidero de la scienca doktrino de Fichte li promociis en Rostock ĉe profesoro Heinrich von Stein.
En Vajmaro Steiner okupiĝis pri la eldono de la natursciencaj verkoj de Johann Wolfgang von Goethe kaj estis inter 1890 kaj 1897 kunlaboranto de la Goeto-Ŝilero-Arkivo. En Berlino li laboris kiel eldonisto, redaktoro, verkisto, prelegisto kaj instruis en laborista kleriga lernejo. En la jaro 1894 Steiner eldonis sian verkon La filozofio de libereco. Li fondis kulturcentron por diversaj artoj kaj por animsciencaj studoj kaj esploroj en Dornach proksime de Bazelo. Ĝi iĝis ankaŭ renkontejo por la tutmonda antropozofia movado kaj nomiĝas Goetheanum, kiun Steiner konstruigis laŭ propraj arkitektaj planoj. Tie oni ankaŭ nuntempe faras kuracadon per arto kaj novan kuracadon per danco nomita eŭritmio. Steiner laboris ankaŭ kiel pentristo kaj skulptisto. Liaj statuoj estis kreitaj en la spirito de antropozofia kristologio, ekzemple granda statuo de Kristo (la reprezentanto de la homo). Laŭ kristologio tra la mistero en Golgoto, la krucumado de Kristo kaj per la bapto en Jordano Dio enpaŝis en la homon Jesuon. La hejmo de la homo estas en ekstertera kaj spirita sfero.
Antropozofio
Antropozofio (el la greka anthropos homo kaj sophia saĝeco) estas filozofio pri la homo en sia tuteco, scienco pri la esenco de la homo, kiun Steiner embrie prezentis en la libro Philosophie der Freiheit (La filozofio de libereco, 1894). Tio estas originala filozofio, memstara spiritoscienco, kiu apartiĝis el la teozofio kiel vojo al tuteca ekkono de la homa vivo.
Antropozofio koneksas kun kristana orientiĝo, ĝi enhavas elementojn de orienta filozofio, egiptajn kaj grekajn misterojn, naturmistikon, okultismon kaj erojn el la filozofio de Goethe.
Steiner mortis en la jaro 1925 en Dornach. La rezultoj de lia spiritoscienca laboro estas plu studataj kaj aplikataj en la antropozofia movado. Steiner estas markita kiel sciencisto de komence okulta, pli malfrue spirita. Li taksis sin mem laŭ konservitaj dokumentoj kiel sciencisto spirita. Kun lia nomo estas ligita ankaŭ la biologia-dinamika agrikulturo, la antropozofia kuracarto, eŭritmio, dramaturgio kaj la Valdorfa pedagogio.
La homan estaĵon Steiner priskribis sub diversaj aspektoj; fizikaj, mensaj kaj spiritaj, kreante fakon nomata socioterapio. Grava aspekto de tiu fako estas la priskribo de 12 sentumoj.
Antaŭ nelonge (en la jaro 2010) svisa reĝisoro produktis filmon pri la Steiner-movado (kaj la Valdorfa pedagogio) sub la titolo: Inter ĉielo kaj tero. En ĝi aperis kaj proparolantoj kaj kritikantoj de la esoterulo Rudolf Steiner.
Simpatiantoj kaj admirantoj
Rudolf Steiner havis, malgraŭ ĉiuj kritikantoj, ankaŭ simpatiantojn kaj admirantojn inter famaj samtempuloj. Albert Schweitzer ekzemple raportis pri speciala sento de spirita afineco, kiu ligis lin al Steiner ek de la unua persona renkontiĝo. La verkisto Christian Morgenstern iĝis entuziasma disĉiplo de Steiner, kiam li aŭdis kelkajn prelegojn en 1909. Li dediĉis al Steiner sian lastan postmorte en 1914 aperintan poemvolumon Wir fanden einen Pfad (Ni trovis padon) kaj eĉ proponis Steiner por la Nobel-premio pri paco.
Entute nur malmultaj samtempuloj estis indiferentaj al Steiner. Li havis fortan kaj ege polarigan efikon. Lia aŭskultantaro dividiĝis en adeptoj aŭ kontraŭuloj. La multaj impulsoj, kiujn Rudolf Steiner donis en diversaj kampoj, estis ĝenerale nur malmulte perceptitaj ekster la kunteksto de la antropozofio.
Steiner pri Esperanto
Steiner mem menciis Esperanton multfoje, elstarante ambaŭ la avantaĝojn kaj la limigojn :"La lingvo ne unualoke estas io kio deiras de la intelekto, la lingvo efektive estas rekte sentita sperto. De ĉi tio venus terure eksterigo de la homo, se ni enkondukus tian universalan lingvon kiel Esperanto aŭ ion de ĉi tiu speco en la sino de la homaro. Mi aŭdis en Esperanto bonegajn poemojn kun belega resono. Mi tute ne havas antaŭjuĝon kontraŭ ĝi, sed la sento, la animo kaj la vivanta estaĵo penetrante la lingvon, plejparte perdiĝus : kio [ĉiuokaze] ĉiam okazas kiam oni nur tradukus laŭvorte en alian lingvon.
"Ĉu ni kontruas frazojn en Esperanto, aŭ en la angla, germana, francan aŭ rusa, egalas. Kio gravas estas, ke ni trovas la eblecon alporti spiritan substancon en la rusa, germana, angla, franca kaj Esperanto.
Pro tiaj prikonsideroj kelkaj eŭritmistinoj klopodis alproksimigi la esploradon de la euritmaj rimedoj de Esperanto, sisteme konsiderante la econ de konstruita lingva. Laboro ĉiunuance samtempe en la ritmo kiel en la movado.
Arbogrimpado
Arbogrimpado estas sporto kaj ŝatokupo, kiu ebligas malkovron de arboj kaj ties medio grimpante sur la branĉoj.
Necesas sekurmaterialo kiel balteo, ŝnuroj, nodoj, pulioj, ktp.
La grimpisto uzas la branĉojn por grimpi ĝis la kapo de la arbo. La ŝnuro helpas sekuriĝon dum la grimpo kaj malgrimpo.
Arbogrimpado en sekurigita medio estas tre bona maniero por observi kaj malkovri arbojn, koni la faŭnon kaj flaŭron kiu ĉirkaŭas onin kaj atingi konduton naturrespekteman.
En Francio "Grimpe d'arbres"
Fine de la 1980-aj jaroj arboŝatantoj deziris malkovrigi la arban medion al plej granda nombro de homoj.
Iuj estis arboristoj, aliaj aktivigis por la naturmedio, estis socilaboristoj aŭ artistoj naturŝatantaj. Pro tia komuna pasio ili establis unuajn teknikojn per ŝnuroj por ke iu ajn povu grimpi ĝis arbokape: "Grimpe d'arbres" en sekurigita medio naskiĝis.
De tiam teknikoj daŭre pliboniĝis kaj por sekureco kaj por respekto de la arboj.
Sinis-duoninsulo
La Sinis-duoninsulo (itala penisola del Sinis) situas en okcidenta Sardio en provinco Oristano - iama Judikato Arborea - apud larĝaj, maldelikataj koralaj strandoj kaj seka stepa medio. La duoninsulo longas 19 km kaj larĝas ĝis 5,8 km, etendiĝas inter Capo Mannu en nordo kaj Capo San Marco. Sube de Stagno di Cabas (interna lago) kun protektitaj flamingokolonioj, oni povas viziti multajn kulturaĵojn:
Arbogrimpado
En Usono "Tree climbing"
Profesiaj arbistoj surgrimpris arbojn ekde la 1940-aj jaroj en Nord-Ameriko. Sed nur komence de la 1980-aj jaroj "Tree climbing" naskiĝis kiel libertempa agado, antaŭenigita ĉefe de mediprotektantoj.
Sinis-duoninsulo
La pratempaj bakfornaj tomboj de Cuccuru S'Arriu kaj la trovitaĵoj de Monte Prama estas videblaj nur en libroj aŭ en muzeo.
Sur la duoninsulo, kies strandoj - kiel tiuj de la antaŭe situanta insulo Mal di Ventre - estas maraj protektaj areoj, situas ankaŭ la ripozdomoj kaj strandoj de "Capu Mannu" kaj "Is Arenas".
Tie kovas ĉ. 150 birdospecioj en kaj ĉirkaŭ la grand-surfacaj lagoj, inter ili ordinara kormorano, porfirio (Porphyrio), malgranda egretardeo (Egretta garzetta) kaj kelkaj falkospecioj.
Arbogrimpado
Nuntempe
Nuntempe ekzistas multe da lokoj, kiuj proponas arbogrimpadon en sekurigita medio. Ekzistas diversaj deponitaj markoj:
Veneraj malsanoj
Veneraj malsanoj (laŭ PIV), konataj ankaŭ kiel seksume transdoneblaj malsanoj estas la malsanoj, por kiuj estas granda verŝajneco de transdono inter homoj aŭ bestoj pere de seksuma kontakto, inkluzive vagina seksumado, buŝa seksumado kaj anusa seksumado. Pli ĝenerala termino infekto transdonebla per seksumado estas uzata por indiki infektojn, kiuj povas plivastiĝi pere de seksumaj kontaktoj sen nepra malsaniĝo de la infektita persono. Kelkaj el tiuj malsanoj estas transdoneblaj pere de medicinaj nadloj dum envejna injekto de narkotaĵoj, kaj de patrino al ties idoj dum nasko aŭ mamnutrado. Tiuj infektoj estas konataj jam dum jarcentoj.
Klasigo kaj terminologio
Ĝis komenco de la 1990-aj jaroj tiuj malsanoj estis konataj sub la nomo veneraj malsanoj: Vener- estas la latina genitiva radiko de la nomo de diino Venuso, la romia diino por amo kaj amoro. Oni ankaŭ vaste uzis la eŭfemismon socia malsano. Sanprotektaj profesiuloj enkondukis la novan terminon infekto transdonebla per seksumado, kiu nun estas vaste uzata de klinikistoj.
Laŭ la origino de infekta aganto oni povas proponi jenan klasadon de tiuj malsanoj:
Virusaj malsanoj
(Rimarkigo: Hepatito A kaj Hepatito E estas transdonataj pere de feko-buŝa vojo, ne per seksumado; Hepatito C estas transdonebla per seksumado nur en tre malmultaj okazoj, kaj la transdon-vojo por Hepatito D estas dume neklara, sed verŝajne la seksuma vojo estas ebla.  )
Intestaj malsanoj, transdoneblaj per seksumado
Diversaj bakteriaj infektoj (Shigella, Campylobacter, aŭ Salmonella), virusaj (Hepatito A), aŭ parazitaj (Giardia kaj Ameoba) patogenoj estas transdoneblaj per seksumado, precipe dum anus-buŝa kontakto.
Nazaj infektoj, transdoneblaj per seksumado
Kutimaj malvarmumo, gripo, Staphylococcus aureus, E. coli kaj gisto Candida albicans povas esti transdonitaj dum seksumado.
Historio
Venereaj malsanoj estas konataj jam el fruaj tempoj de la homa historio; ekzemple la kronikoj de la romia epoko raportas pri ili. La poeto Marcus Valerius Martialis (mortinta en 104) skribis pri malsano, kiu kredeble estis sifiliso, kaj nomas ĝin, "hontinda malsano". Kvankam do la biologia kaŭzo de la malsano ne estis konata, oni jam prave konkludis pri la maniero de kontaĝo.
En diversaj epokoj okazis epidemioj de sifiliso kaj gonoreo, ekzemple en Italio post 1494, je la invado de Karlo la 8-a (Francio). La infekton probable alportis invadantaj soldatoj. Konkerantoj hispanaj konkistadoroj kaj portugalaj probable portis la sifilison al la Amerikoj; tamen iuj aŭtoroj subtenas la inversan tezon, ke la indiĝenoj kontaĝis la konkerintojn. Kutime tamen tiaj epidemioj sekvis konkerantajn armeojn kaj ofte kaŭzis pli da mortoj ol la bataliloj.
La venereaj malsanoj ofte kaŭzis socian riproĉon, ĉar oni asociis ilin kun konduto konsiderata nemorala. Tio malfaciligis la aliron al terapio, kiu devis okazi sekrete. Tiu sekreteco ankaŭ malhelpis rimedojn por bremsi disvastigon de la malsano, ekzemple per izolo de infektitoj.
La prostituado: grava kaŭzo en la infektoj transdoneblaj per seksumado
La prostituado, pro la agado propra de sia laboro, eksponas tiujn kiuj praktikas ĝin (dungantojn kaj dungitojn) al riskoj ajnatipaj, kiel la violento en diversaj manifestaĵoj, psikologiaj efikoj pro la socia malbona konsidero, infektoj transdoneblaj per seksumadoj (ITS) kaj viruso de homa imunomanko (HIV).
La atenti kiun oni havigas al la infektoj transdoneblaj per seksumadoj (ITS) en rilato al la prostituado ne estas io nova, kaj historie oni organizis en diversajn landojn kaj epokojn diversajn kampanjojn tiurilate ĉu por limigi la agadon de prostituado, ĉu por rekte malpermesi ĝin, ĉu por limigi la liberan agadon tiel ke oni evitu la traseksan infekton. En diversaj medioj kiel inter maristoj, en havenurboj kaj ĉefe inter armeanoj kaj partikulare dum militoj, kiam tre ofte virinoj ĉu prostituinoj aŭ ne sekvis la armeojn en kampanjo. Foje la propraj armeoj aŭ iliaj registaroj organizis priajn kampanjojn por eviti la seks-infektojn, ekzemple dum la Unua Mondmilito, la Hispana Enlanda Milito, la Dua Mondmilito (vidu supre tiaman usonan afiŝon) ktp.
Lastatempe estis la HIV la plej suferiga kaj mortiga problemo ekde la medicina vidpunkto, sed ligite tro ofte al moralaj pensamnieroj kaj praktikoj pri la uzado de la korpo kiel fonto de ekonomia enspezofonto. Kiam la HIV estis por la unua fojo identigita oni tuje indikis kiel kulpantoj, plej ofte erare haitianojn, samseksemulojn, drogulojn (per injektado), hemofiliulojn, samseksemulojn kaj prostitutinojn (fakte la unuaj atakitaj grupoj). El tiuj grupoj kelkaj estis infektitoj pro injektoj (droguloj kaj hemofiliuloj), dum aliaj pro seksumado (haitianoj, samseksemuloj kaj prostitutinoj). Tiel tiuj lastaj estis en kelkaj lokoj socie marĝenitaj kiel eblaj portantoj de mortiga malsano. Tiu indiko produktis sociajn efikojn — ne ĉiam pozitivajn — sur la personoj ligitaj al la seksuma laboro, kaj tiel oni disvolvigis respondojn de diferencaj proporcioj tra la tuta mondo, el subpremigaj decidoj ĝis efektivaj movilizadoj fare de la komunumo kaj programoj de publika sano.
La prostituado estis konsiderita de kelkaj kiel neevitebla malbono, socia kancero kaj malsano de la socio (sen eniri en la nuntempaj konotacioj kaj rilatoj de la grandaj kaj malgrandaj profituloj de la prostituado kun homtraktado, sklaveco kaj aliaj pli teruraj krimoj); pro tio aperis programoj por kontraŭbatali kaj elradikigi ĝin. El sociaj kaj ideologiaj vidpunktoj oni komprenis el diferencaj anguloj, unuflanke, ke temas pri agado kontraŭa al la hontema kaj tradicia uzado de la korpo. Aliflanke, aliaj klopodoj tendencis rekte al ties abolo el la koncepto de la risko kiun la pagita seksumado povas okazigi kaj al unuopuloj kaj al la komunumo, konsiderante ke temas pri klara vehiklo de infektoj transdoneblaj per seksumado.
La seksuma laboro estas foje konsiderata kiel normala laboro se oni plenumas ĝin kun totala interkonsento de la persono kiu faras ĝin, tio estas, se tiu ne havas devojn aŭ ekonomiajn necesojn derivitajn el kapitalismo. Krome oni separas tiun konsideron disde la koncepto de personkomercado cele al la seksa ekspluatado. La organizoj por la rajtoj de virinoj kiuj dediĉas sin al la seksuma laboro (ankaŭ de viroj, ĉefe junuloj), la internaciaj organismoj kaj la neregistaraj organizoj, komprenis la neceson helpi la servojn de apogo kaj atento al la seksumaj laboristinoj por tiel eviti infektojn transdoneblajn per seksumado.
Protekto
Kontraŭ venereaj malsanoj eblas protekti sin precipe per
En pluraj landoj kelkaj venereaj malsanoj estas raportendaj al la aŭtoritatoj por preventi epidemian disvastiĝon.
Terapio
Ne ĉiuj veneraj malsanoj estas terapieblaj. Bakteriaj infektoj estas trakteblaj per antibiotikoj, parazit-insektaj per insekticidoj. Kontraŭ pubilaŭsoj utilas razado de la pubaj haroj. Necesas atenti, ke konstantaj seksumaj partneroj povas alterne re-infekti sin reciproke; por preventi tion la traktado estu aplikata al ambaŭ.
Usona Ŝipbazo ĉe la Golfo de Gvantanamo
Historio
La militbazo estis establita en la Golfo de Gvantanamo en 1898, kiam Usono militiste okupis la insulon por venko super Hispanio en la hispana-usona milito. La registaro de Usono akiris ĝin pere de porĉiama luprenado kiu ekiĝis la 23-an de februaro 1903, per la subskribo de Tomás Estrada Palma, unua prezidento de la Respubliko Kubo, de la Kub-usona Traktato Platt. la ĵusformita usona protektorato aneksis la Platt-amendon en la Kuba konstitucio. La kub-usona traktato establis, inter aliaj, ke Usono havus plenan regon kaj jurisdikcion super la Golfo de Gvantanamo, kun militistaj celoj, dum ĝi rekonus la suverenecon de Kubo super ĝi. En la nuntempo temas pri la ununura usona militbazo en socialisma ŝtato. Ekde la venko de Fidel Castro, Kubo nur akceptis la pagon de la luprenado unu fojon, kaj ĝi firme malakceptas ĝin ricevi ĉar ili konsideras ĝin kontraŭleĝa okupado. Kvankam ne ekzistis diplomatiaj rilatoj inter Kubo kaj Usono ĝis 2005, Usono akceptis revenigi al Kubo fuĝintojn de la kubaj aŭtoritatoj kaj same tion faras Kubo sendante fuĝintojn al Usono kiuj deliktis en Gvantanamo.
Bernardo Sartori
Bernardo SARTORI (naskiĝis la en Trevignano, Provinco de Trevizo, Italio - mortis la  en Ombaci, Ugando) estis Comboniana pastro, misiisto en Ugando kaj en Ebur-Bordo.
Georgo la 4-a (Britio)
Georgo la 4-a Aŭgusto Frederiko, George Augustus Frederick,  ''Georg IV. August Friedrich'' (naskiĝinta la en St. James’s Palace, mortinta la  en Kastelo Windsor) estis ekde 1820 ĝis 1830 reĝo de la Unuiĝinta Reĝlando de Britio kaj Irlando kaj reĝo de Hanovro.
Bernardo Sartori
Biografio
Naskiĝinta la en Trevignano, TV, Bernardo Sartori eniris la Seminarion en 1908 malgraŭ la opono de sia patro.
Georgo la 4-a (Britio)
Jam ekde 1811 li estis regento anstataŭ sia mensmalsana patro Georgo la 3-a. Post la morto de Georgo la 4-a lin sekvis lia frato Vilhelmo la 4-a.
Bernardo Sartori
Biografio
Foririnta kiel soldato dum la Unua mondmilito, li estis ordenita Comboniana pastro en Venegono Superiore la.
Georgo la 4-a (Britio)
Georgo la 4-a estas interalie konata pro sia malŝparema kaj ekstravaganta vivostilo, siaj konfliktoj kun la patro Georgo la 3-a, kaj la malsukcesa geedzeco kun sia kuzino Karolina de Brunsvigo.
Bernardo Sartori
Biografio
En 1934, li foriris al Ugando. En 1953, li konstruis en Koboko sanktejon dediĉitan al Nia Sinjorino de Fátima.
Georgo la 4-a (Britio)
Televido
En la brita humura televida serio Blackadder oni vidas parodian portreton de Georgo la 4-a, ludatan de aktoro Hugh Laurie.
Bom Jesus do Sul
Bom Jesus do Sul estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 3.796 loĝantojn en 2010.
Bernardo Sartori
Biografio
Li revenis nur de tempo al tempo en Italion. En 1979 il fuĝis de la milito en Ugando kaj rifuĝis en Zairo. Reveninte al Ugando en 1982, Li forpasis la matenon de Pasko en 1983.
La, en diocezo de Arua, malfermiĝis lia procezo por beatigo, sekve de kio Patro Sartori estis nomita Servisto de Dio.
Holthusen
Holthusen - platgermane: "ligna domaro", prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Stralendorf. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
10688 Haghighipour
10688 Haghighipour estas malgrand malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio). Discovered 1981 Feb. 28 by S. J. Bus at Siding Spring.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nader Haghighipour, profesoro ĉe la Universitato de Havajo, fakulo pri la dinamiko de la sunsistemo kaj de la. Lia servo inkludas Prezidenton de la Divido F de IAU (Planedoscienco kaj Astrobiologio) dum la periodo 2015 - 2018.