cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cikloido
Rilataj kurboj
Kelkaj kurboj rilatas al la cikloido. Kiam ni malstreĉigas la kriterion, ke la fiksa punkto estu sur la radrondo de la cirklo, ni ricevas la mallongigitan cikloidon kaj la longigitan cikloidon. En la antaŭa okazo la punkto spuranta ekster la kurbo estas ene de la cirklo kaj en la lasta kazo ĝi estas ekster. Troĥoido signifas ian ajn cikloidon, mallongigitan cikloidon aŭ longigitan cikloidon. Se ni plue permesas la linion sur kiu la cirklo ruliĝas esti ajna cirklo (rekto estas cirklo de malfinia radiuso) tiam ni ricevas la epicikloidon (cirklo ruliĝanta sur la ekstero de alia cirklo, punkto sur la radrondo de la rulanta cirklo), la hipocikloido (cirklo sur la ena flanko, punkto sur la radrondo), la epitroĥoido (cirklo sur la ekstero, punkto ie sur cirklo), kaj la hipotroĥoido (cirklo sur la ena flanko, punkto ie sur cirklo).
Ĉiuj ĉi tiuj kurboj estas ruletoj kun cirklo rulita laŭ uniforma kurbeco. La cikloido, epicikloidoj, kaj hipocikloidoj havas la propraĵon, ke ĉiu estas simila al ĝia evoluto. Se q estas la produto de tiu kurbeco kun la cirkla radiuso, signita pozitiva por epi- kaj negativa por hipo-, tiam la kurbo: evoluto homotetia rilatumo estas 1+2q.
Entenbühl
Ĝi situas nordoriente de la bavara vilaĝo Flossenbürg kaj malpli ol 1 km for de la limo kun Ĉeĥio. Pli sude troviĝas en Ĉeĥio la monto Havran (894 metroj).
Ryo Wada
Li futbalas ĉe FC Ryukyu.
Nukulaelae
La atolo Nukulaelae (tuvale Nukulaelae) estas en la oceania ŝtato Tuvalo. Nulukaelae havas ĉirkaŭ 15 insulojn.
(63202) 2000 YR131
(63202) 2000 YR131 estas troja asteroido de Jupitero kiu orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero. tie estas en la tiel nomata « Greka Tendaro ».
Kastelo de Újszász
La Kastelo de Újszász (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de Orczy [orci]) estas klasikisma kastelo, nun psikiatriejo en Hungario, en urbo Újszász. Ĝi estas la plej granda kastelo en departemento Jász-Nagykun-Szolnok.
Historio
La familio Orczy havis tie bienon ekde 1721. La kastelo estis konstruita supozeble en la 1880-aj jaroj, sed estas ankaŭ aliaj informoj pri pli frua kaj pli malfrua konstrujaro. (Estas dokumento, kiu mencias kastelon en la frua 19-a jarcento.) En 1935 abatina ordeno aĉetis la kastelon, kiuj profitis la kastelon abatejo kaj kuracejo. En 1950 la ŝtato forprenis ĝin, ene komence lernejo por policanoj, poste hospitalo pri pulmomalsanuloj funkciis. Ekde 1994 psikiatriejo kun 250 litoj funkcias.
Konstruaĵo
La duetaĝa kastelo situas sola en granda parko. Ĝi formas E-majusklon (meze kaj en ambaŭ flankoj estas rizalitoj). Antaŭ la meza rizalito estas teraso kun kolonoj, ĉe la tegmento timpano estas videbla.
Parko
Apartenaĵo de la kastelo estis granda arbaro, kiu ĝis 1890 apartenis al Besenyszög. Oni kreis parkon anglo-sisteman antaŭ la 20-a jarcento. La parko estis deklarita parkoaprbaro en 1991. Ĝis la 2-a mondmilito en la parko estis 160 arbospecoj. Nun restis kelke da kverkoj, fagoj, usonaj juglandoj, platanoj, salikoj, pinoj, kentukiaj kafarboj. Antaŭ la kastelo estas vico de eŭropaj taksusoj. Dum la socialismo oni plantis pli novajn arbojn. Ankaŭ lago kaj diversaj malnovaj kaj novaj domoj estas apartenaĵoj de la parko.
Atizapán
Atizapán estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas Santa Cruz Atizapán.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 8909 loĝantojn. El tiuj 4.343 viroj kaj 4.566 virinoj. Lau la enloĝantaro la komunumo okupas la lokon 74 en la Ŝtato de Meksiko kaj la lokon 2111 en la nacia komparo. La komunumo situas je 2590 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 760.0 milimetroj.
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 11′ norda latitudo kaj 99° 29′ okcidenta longitudo.
Ĥalabĝo
Ĥalabĝo (kurde Helebce, arabe: حلبجة, en DIN-transskribo ḥalabǧah) estas urbo en la Aŭtonoma regiono Kurdio en Irako kun ĉirkaŭ 57.000 loĝantoj. Ĝi situas ĉ. 240 km nordoriente de Bagdado kaj 15 km for de la limo al Irano. Ĝi estas ĉefe loĝata de kurdoj. La lokaj lingvoj estas Gorani kaj Sorani, du dialektoj de la kurda.
Ĥalabĝo fariĝis internacie konata, kiam ĝi la, fine de la Iraka-irana milito estis bombita per kemiaj armiloj (vidu:  Kemia atako kontraŭ Ĥalabĝo) postulante 5.000 mortintojn. Sarino, iperito kaj venengaso VX estis uzataj. La atako estis parto de operaco Anfal.
1988
Ĥalabĝo estis okupita de kurdaj peŝmergoj, kiuj ricevis subtenon de Irano dum la lasta fazo de la Iraka-irana milito. La, post du tagoj da konvencia artileria atako Irakaj aviadiloj faligis kanistrojn da venenaj gasoj sur la urbon.
La urbo kaj ĉirkaŭaĵo estis atakitaj per bomboj, obusoj kaj - plej perige - venenaj gasoj. Minimume 5.000 homoj mortis pro la rekta efiko de la kemia atako kaj oni taksas, ke pliaj 7.000 homoj estis vunditaj aŭ suferis daŭran damaĝon de sano.
En la atako estis uzitaj la nervogasojn tabuno, sarino, VX kaj mustardgaso. Malofte oni asertas, ke cianido ankaŭ estis uzata, kvankam oni povas pridubi tion, ĉar cianido estas natura kromprodukto de malpura tabun.
Antaŭ la fino de la milito la iraka armeo okupis Ĥalabĝon kaj komplete detruis ĝin.
Post 1988
De 2000 ĝis 2003 batalema islamista grupo Ansar al-Islam okupis malgrandan enklavon en la montaro oriente de Ĥalabĝo, kiu estis rekonkerita de peŝmergoj el la Patriota Unio de Kurdistano (PUK), helpite de usonaj aviadiloj dum la 2003 invado de Irako.
Frans van Anraat, la komercisto kiu vendis la venengasojn al la Hussein-reĝimo estis kondamnita en 2005 de nederlanda kortumo, la puno: 15 jaroj da prizono. En la pravigo de la verdikto la kortumo argumentis, ke Hussein faris "genocidon kontraŭ la loĝantoj de Ĥalabĝo", la unua fojo ke la incidento de Ĥalabĝo estis tiel pritaksita de iu kortumo.
En la memortago 2006 de la gas-atako, okazis manifestacio en Ĥalabĝo kontraŭ la kurda registaro. Ĉirkaŭ 7.000 manifestaciantoj postulis prioritatan helpon por la viktimoj anstataŭ rekonstrulaboroj. Dum la violenta eskaliĝo la polico pafis kontraŭ la manifestaciantoj, mortigis 14-jarulon kaj vundis multajn aliajn.
Eksteraj ligiloj
Retired Army War College prof. and CIA analyst Stephen Pelletiere disputing the accusation that Iraq has used chemical weapons against its citizens. Pictures of poison gas victims.
Orient-saharaj montar-kserofitaraj duonarbaroj
La orient-saharaj montar-kserofitaraj duonarbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la sahela-sudana ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al dezertoj kaj kserofitaroj kiuj situas en pluraj centrafrikaj altaj montaroj ĉirkaŭataj de vasta areo de savano je la rando de Saharo.
Priskribo
La ekoregiono kovras la pli altajn altaĵojn de la Ennedi-altebenaĵo kaj de la Altaĵoj de Ouaddaï en orienta Ĉado kaj la estingiĝinta vulkana sistemo de Marra-montaro en Darfuro, okcidenta Sudano. Tiuj ĉi montaraj ĉenoj leviĝas super la duondezerta sahela savano de akacioj je la suda rando de Saharo.
La ekoregiono kovras areon de 27 900 kvadratajn kilometrojn. La someraj pluvoj estas neregulaj, eĉ pli tiele en Ĉado ol en Marra-Montaro, kiu havas du vulkan-kraterajn lagojn.
Flaŭro
Planta vivo ampleksas multajn speciojn tipaj por la sahela zono, inkluzive de Ammania gracilis, Panicum laetum, Chrozophora brocchiana, Farsetia stenoptera, Indigofera senegalensis kaj Tephrosia gracilipes. Ĝenerala elemento de la natura plantaro estas Olea europaea subsp. laperrinei.
Faŭno
Akvo el montaraj riveretoj kreas gravajn biotopojn por bestoj kiaj iom da endanĝerigitaj antilopoj: adakso (Addax nasomaculatus), dama-gazelo (Gazella dama), dorkas-gazelo (Gazella dorcas) kaj ruĝ-frunta gazelo (Gazella rufifrons). Endemiaj specioj inkluzivas Grammomys aridulus el la Marra-Montaro. La montoj gastigas birdojn kaj el Eŭrazio kaj el Afriko; la specioj inkluzivas Neotis nuba kaj monaĥvulturo (Aegypius monachus).
Minacoj kaj konservado
Marra-montaro estas loĝata ekde la Antikva epoko kaj kvankam la krutaj altvalaj areoj estas ĉefe neloĝataj kaj neperturbitaj, la vivejoj je la pli alireblaj deklivoj estas difektitaj. En Ĉado la ekoregiono estas maldense loĝata, ĉefe de nomadaj paŝtistoj. Freŝdataj konfliktoj kaj en Ĉado kaj en Darfuro signifas malpli da agrikulturo kaj pli da rebonigo de la origina plantaro.
OLE
La vorto havas plurajn signifojn:
Valverde de Júcar
Valverde de Júcar [balbErde de ĥUkar] (Verda valo de rivero Júcar) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas valverdeño. La censita populacio en 2013 estis de 1258 loĝantoj kaj la denseco estas de 22,59 loĝ/km².
Situo
Valverde de Júcar estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kvenka Manĉo en la sudokcidenta parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 828 m. La areo de ties teritorio estas de 55.7 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°43′9″N 2°13′11″Ok. Ĝi estas ĉe la bordo de la rivero Júcar, kiu nomigas ĝin, kaj de la rivero Gritos, koincide kun la fino de la Akvorezervejo Alarkono.
La plej proksima setlejo estas Hontecillas, je mal pli ol 3 km laŭ malnova vojo, sed post la konstruo de la Akvorezervejo Alarkono plej parto de la trafiko cirkulas laŭ ĉirkaŭ ŝoseo je 5 km. Aliaj proksimaj setlejoj estas Albaladejo del Cuende, Valera de Abajo kaj Villaverde y Pasaconsol.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Zawi Chemi
Zawi Chemi estas ŝtonepoka setlejo en Irako (provinco Arbil), je 4 km de la kavo de Shanidar.
La datumado per C14 indikas la aĝon de la trov-nivelo kiel ĉ. -8640 +-300. Oni trovis obsidianon, kiu devenis de Nemrut Dağı en Turkio.
Aviceno
Aviceno aŭ Ibn Sīnā (, ابن سينا, Avicenna, Aβιτζιανός; naskiĝis la 16-an de aŭgusto 980 en Afŝana, mortis la 18-an de junio 1037 en Hamadan) estis persa filozofo, kuracisto kaj astronomo.
Krome oni povas konsideri lin ankaŭ matematikisto, fizikisto, kemiisto, poeto, psikologo, teologo, islam-fakulo, Koran-fakulo, soldato kaj politikisto kaj do fakte li estis siatempa saĝulo. Lia kompleta arablingva nomo estas أبو علي الحسين بن عبد الله بن الحسن بن علي بن سينا (Abu-Ali al-Husajn ibn Abd-Allah ibn al-Hassan ibn Ali ibn Sina). Li ankaŭ estas konata, en la araba, kiel la Supera Majstro (الشيخ الرئيس, aŝ-Ŝajĥ ar-Raʾīs). Lia patro estis el Balĥ kaj lia patrino el lia naskiĝloko. Li verkis ĉirkaŭ tridek librojn pri diversaj temoj, ĉefe pri filozofio kaj medicino. La plej famaj estas La libro de la kuracado kaj La kanono de medicino, konata ankaŭ kiel Kanono de Aviceno. Liaj disĉiploj nomis lin aŝ-Ŝajĥ ar-Raʾīs, tio estas 'princo de la saĝuloj', la plej granda de la kuracistoj, la Majstro laŭ antonomazio, aŭ la tria Majstro (post Aristotelo kaj Al-Farabi). Li estas unu el la ĉefaj kuracistoj de ĉiuj tempoj.
Komenca vivo
La sola fonto de informoj pri la unua parto de la vivo de Aviceno estas lia membiografio, surpaperigita de lia studento al-Ĝuzĝani. Pro manko de aliaj fontoj maleblas esti certa, ĉu ĝi estas ĝusta aŭ ne. Fakte li utiligas sian aŭtobiografion por avanci sian teorion pri kono (ke eblas al individuo akiri scion kaj kompreni la aristotelajn filozofiajn sciencojn sen instruisto), kaj estis pridubite ĉu la okazado priskribita estis adapto por kongrui pli proksime kun la aristotela modelo; en aliaj vortoj, ĉu Aviceno priskribis sin kiel studado de aĵoj en la "ĝusta" sinsekvo. Tamen pro manko de aliaj fontoj, la raporto de Aviceno esence devas esti prenita ĉe nominala valoro. Aviceno naskiĝis ĉ. 980 en Afšana, vilaĝo proksime de Buĥaro (en aktuala Uzbekio), la ĉefurbo de la Samanidoj, persa dinastio en Mezazio kaj Granda Ĥorasano. Lia patrino Setareh, estis de Buĥaro; lia patro, Abdullah, estis respektata ismailana, akademiulo de Balĥo, grava urbo de la Samanida Imperio, en kio hodiaŭ estas Balĥa Provinco, Afganio. La patro estis dum la naskiĝo de sia filo la guberniestro en unu el la biendomoj de la Samanida Nuh ibn Mansur. Li havis sian filon tre singarde edukita ĉe Bukaro. La sendependa penso de Ibn Sina estis servita per speciala inteligenteco kaj memoro, kio permesis al li preterpasi liajn instruistojn en la aĝo de 14. Kiel li diris en sia membiografio, ekzistis nenio, kion li ne lernis kiam li atingis 18.
Laŭ sia membiografio, Aviceno parkeris la tutan Koranon antaŭ la aĝo de 10. Li lernis hindan aritmetikon de hinda legomvendisto, kaj komencis lerni plie kiel vaganta akademiulo kiu gajnis porvivaĵon kuracante malsanulojn kaj instruante la idojn. Li ankaŭ studis Fikhon (islama jurisprudenco) sub la hanafisma akademiulo Ismail al-Zahid.
Kiel adolesko, li estis tre turmentita per la Metafiziko de Aristotelo, kiun li ne povis kompreni ĝis li legis la komentojn de al-Farabi pri la verko. Por la venonta jaro kaj duono, li studis filozofion, en kiu li renkontis pli grandajn malhelpojn. En tiaj momentoj de surprizita studado, li forlasis siajn librojn, faris sian ritolavadon kaj iris al la moskeo, kaj restis en preĝo (salat). Profunde en la nokto, li daŭrigis siajn studojn, kaj eĉ en liaj revoj problemoj persekutis lin kaj laboris al ilia solvo. Kvardek fojojn, laŭ onidiroj, li legis la Metafiziko-n de Aristotelo, kaj ties vortoj restis en lia memoro; sed ilia signifo estis senespere obskura, ĝis iun tagon li trovis lumon, de la malgranda komento de Farabi, kiun li aĉetis ĉe gazetkiosko per la malgranda sumo de tri dirhamoj. Tiel granda estis lia ĝojo ĉe la eltrovaĵo, farita kun la helpo de laboro de kiu li atendis nur misteron, ke li hastis por reveni danke al dio, kaj donacis almozon al la senhavuloj.
Li kontaktis medicinon ĉe 16, kaj ne nur lernis kuracistan teorion, sed ankaŭ per volontula laboro kun la malsanuloj, laŭ sia propra raporto, malkovris novajn metodojn de terapio. La adolesko atingis statuson de edukita kuracisto en la aĝo de 18, kaj trovis ke "La medicino ne estas malmola kaj dorna scienco, kiel matematiko kaj metafiziko, tiel ke mi baldaŭ faris grandan progreson; mi iĝis elstara kuracisto kaj komencis trakti pacientojn, uzante aprobitajn kuracilojn." La famo de la juna kuracisto rapide disvastiĝis kaj li traktis multajn pacientojn senpage.
Matureco
La unua posteno de Ibn Sina estis tiu de kuracisto de la emiro, Nuh la 2-a, kiu dankis lin pro sia rekupero el danĝera malsano (997). La ĉefa premio por Ibn Sina pro tiu servo estis aliro al la reĝa biblioteko de la Samanidoj, bone konataj patronoj de saĝeco kaj de saĝuloj. Baldaŭ post lia alveno la biblioteko estis detruita de fajro kaj la malamikoj de Ibn Sina akuzis lin pri la bruligo, asertante ke li klopodis tiele kaŝi porĉiame la fontojn de sia sciaro. Dume, li helpis sian patron en liaj financaj laboroj, sed ankaŭ trovis tempon por verki kelkajn el siaj plej fruaj verkoj.
Kiam Ibn Sina estis 22-jaraĝa, li perdis sian patron. La Samanida dinastio venis al sia fino en decembro 1004. Ibn Sina ŝajne malakceptis la proponojn de Mahmud de Gazni, kaj foriris okcidenten al Konje-Urgenĉ (nuntempe en Turkmenio), kie la veziro, konsiderata amiko de saĝuloj, donis al li modestan monatan stipendion. La pago estis malgranda, do Ibn Sina vagadis de loko al loko tra la distriktoj de Nejŝaburo kaj Merv ĝis la limoj de Ĥorasano, serĉante aplikon por sia saĝeco. Kabus, la malavara reganto de Tabaristano, kiu mem estis poeto kaj saĝulo, kun kiu Ibn Sina estis esperinta trovi azilon, estis ĉirkaŭ tiu epoko (1012) malsatigita fare de siaj trupoj kiuj estis ribelintaj. Ibn Sina mem estis tiam frapita de forta malsano. Finfine, ĉe Gurgan, proksime al la Kaspia Maro, Ibn Sina trafis amikon, kiu aĉetis loĝejon ĉe sia propra domo en kiu Ibn Sina prelegis pri logiko kaj astronomio. Kelkaj el la traktaĵoj de Ibn Sina estis verkitaj por tiu patrono; kaj ankaŭ la komenco de lia Kanono de Medicino datas el lia restado en Hirkanio.
Ibn Sina poste setlis ĉe Rej, en la najbarejo de moderna Teherano, nome hejmurbo de Al Razi; kie Majd Addaula, filo de la lasta emiro de Bujidoj, estis teoria reganto sub la regenteco de sia patrino (Sajjidah Ĥatun). Oni diras ke ĉirkaŭ tridek el la plej mallongaj verkoj de Ibn Sina estis komponitaj en Rey. Konstantaj kvereloj inter la regentino kaj ŝia dua filo, nome Ŝams al-Daula, tamen, devigis la fakulon lasi la lokon. Post mallonga restado ĉe Kazvin li pasis suden al Hamadãn kie Ŝams al-Daula, alia emiro Bujida, estis setlanta sin mem. Dekomence, Ibn Sina eniris en la servon de altklasa sinjorino; sed la emiro, aŭdinta pri lia alveno, alvokis lin kiel kuracista helpanto, kaj sendis lin reen kun donacoj al lia loĝejo. Ibn Sina estis eĉ levita al la posteno de veziro. La emiro dekretis ke li estu pelita el la lando. Ibn Sina, tamen, restis kaŝita dum kvardek tagoj en la hejmo de la ŝeiĥo Ahmed Fadhel, ĝis nova atako de malsano devigis la emiron restaŭri lin en lian postenon. Eĉ dum tiu malfacila epoko, Ibn Sina pluigis siajn studojn kaj instruadon. Ĉiun vesperon, resumoj el liaj grandaj verkoj, nome la Kanono kaj la Kuraco, estis diktitaj kaj klarigitaj al siaj lernantoj. Je la morto de la emiro, Ibn Sina ĉesis esti veziro kaj devis kaŝiĝi en la hejmo de apotekisto, kie, kun intensa ofteco, li pluigis la komponon de siaj verkoj.
Dume, li estis verkinta al Abu Ja'far, nome prefekto de la vigla urbo Esfahano, proponante siajn servojn. La nova emiro de Hamadan, aŭdinte pri tiu korespondado kaj malkovrinte kie Ibn Sina estis kaŝita, enkarcerigis lin en fortikaĵon. Dume pluis milito inter la regantoj de Esfahano kaj Hamadãn; en 1024 la unue menciitaj kaptis Hamadan kaj ties urbojn, pelante la Taĝikajn pagosoldatojn. Kiam la tumulto forpasis, Ibn Sina revenis ĉe la emiro al Hamadan, kaj sekvis siajn literaturajn laborojn. Poste, tamen, akompanita de sia frato, nome favorita disĉiplo, kaj du sklavoj, Ibn Sina fuĝis el la urbo maske de la vestaĵo de Sufiisma asketo. Post danĝera veturo, ili atingis Esfahanon, kie ili ricevis honoran bonvenon el la princo.
Lasta vivo kaj morto
La ceteraj dek aŭ dekdu jaroj de vivo de Ibn Sīnā okazis en la servo de la Kakujida reganto Muhammad ibn Rustam Duŝmanziĝar (konata ankaŭ kiel Ala al-Daŭla), kiun li akompanis kiel kuracisto kaj ĝenerala literatura kaj scienca konsilisto, eĉ en siaj nombraj kampanjoj.
Dum tiuj jaroj li ekstudis literaturajn fakojn kaj filologion, instigite, oni diris, de kritikoj al sia stilo. Tiam akra koliko, kiu kaptis lin okaze de marŝado de la armeo kontraŭ Hamadan, estis sekvita de intencitaj kuraciloj tiom perfortaj ke Ibn Sina apenaŭ povis stari. Je simila okazo la malsano revenis; malfacile li povis atingi Hamadan, kie, trovinte ke la malsano venkas, li malakceptis la kuracajn rimedojn, kaj rezignis sin al sia fato.
Liaj amikoj avertis lin malrapidiĝi kaj fari vivon modere. Li tamen malakceptis, asertante jene: "Mi preferas mallongan vivon kun larĝo ol mallarĝan kun longo". Sur sia mortolito, li pentis; li testamentis siajn havaĵojn al la malriĉuloj, restaŭris maljustajn akirojn, liberigis siajn sklavojn, kaj legis la Koranon ĉiun trian tagon ĝis sia morto. Li mortis en Junio 1037, kiam li estis 58jaraĝa, en la monato de Ramadano kaj estis entombigita en Hamadan, Irano.
Lia filozofio
Eble li estas la plej fama kaj influa islama filozofo en la Okcidento, sed normale li ne estas estimata en la Oriento. Krome li estis unu el la plej famaj kuracistoj de sia tempo.
Pri la temoj fido kaj racio malsimile al sia instruisto al-Farabi aŭ al al-Kindi, Aviceno ne rigardis islamon kiel filozofion por la multaj. Anstataŭe li rekonis, ke la veroj de racio kaj la veroj de la fido ne estas veroj de la sama speco. Mohamedo ne estis populariganto de filozofiaj veroj, ĉar li posedis verojn, kiuj estas preter racio. Du jarcentojn poste Tomaso de Akvino diros ĉi tion aŭ ion tre simila en la Okcidento. Sufiismo, mistika speco de islamo, kiu interesis Avicenon, estas simila: per sufiismo, Aviceno vidis, ke mistikismo donis sperton de Dio, kiu estas neatingebla per racio kaj logiko. Tial Aviceno vidis, ke la vojo de la filozofo, de la profeto kaj de la mistikulo ne estis vojoj altaj kaj malaltaj al la identa vero, sed vojoj diversaj al veroj diversaj. Aviceno influis la penson de la Okcidento inter aliaj ĉefe per Ibn-Ruŝd kaj Tomaso de Akvino.
Ibn Sīnā verkis etende en la frua epoko de la islama filozofio, ĉefe pri la fakoj logiko, etiko, kaj metafiziko, inklude traktaĵojn nome Logiko kaj Metafiziko. Plej el liaj verkoj estis verkitaj en araba lingvo – tiam la lingvo de scienco en Mezoriento – kaj kelkajn en Persa lingvo. De lingva gravo eĉ ĝis nuntempe estas kelkaj libroj kiujn li verkis en preskaŭ pura Persa lingvo (partikulare la Danishnamah-yi 'Ala', nome Filozofio por Ala' ad-Daŭla'). La komentarioj de Ibn Sīnā pri Aristotelo ofte estis kritikaj al la greka filozofo, kio kuraĝigis ardan polemikon en la spirito de ijtihad, nome sendependa plenumo de racio.
La novplatonisma skemo de Aviceno pri "emanaĵoj" iĝis fundamenta en la Kalam (skolo de teologia diskurso) en la 12a jarcento.
Lia Libro de kuracado iĝis disponebla en Eŭropo en parta latina traduko ĉirkaŭ kvindek jarojn post ties kompono, sub la titolo Sufficientia, kaj kelkaj aŭtoroj identigis "Latinan Avicenismon" floranta dum iom da tempo, paralele al la pli influa Latina Averoismo, sed subpremita de la Parizaj dekretoj de 1210 kaj 1215.
La psikologia de Aviceno kaj la teorio de sciaro influis super Guillaume d'Auvergne, episkopo de Parizo kaj super Alberto la Granda, dum sia metafiziko influis super la pensaro de Tomaso de Akvino.
Filozofia pensado de Aviceno
Pli detale jen esencaj tezoj de la filozofio de Aviceno:
Se per la kristana Eŭropo, Islamo prezentis danĝeran defion en diversaj kampoj... milite, politike, filozofie, religie, science... en filozofio la defio ekmalaperis en la epoko de la skolastikuloj, ĉefe kun Alberto la Granda kaj Tomaso de Akvino, kiuj alfrontis la la problemon de la interrilatoj de la du fontoj de kono, kredo kaj racio, per aristotelismo kaj revenante per alia filozofia instrumento, al la sama konkludo de la kristanaj pensuloj de la pasinto: Kredo kaj Racio neniam povas konflikti ĉar diversmaniere devenantaj el la sama fonto, Dio.
Korespondado kun Al-Biruni
Survivs la korespondao inter Ibn Sina (kun sia disĉiplo Ahmad ibn 'Ali al-Ma'sumi) kaj Al-Biruni en kiu ili debatis pri aristotela natura filozofio kaj la Peripatetisma skolo. Abu Rajhan ekdemandis al Aviceno dekok demandojn, el kiuj dek estis kritikoj al la verko de Aristotelo Περί ουρανού (pri la ĉieloj).
Teologio
Aviceno estis kredanta islamano kaj serĉis kongruigi la racian filozofion kun la islama teologio. Lia celo estis pruvi la ekziston de Dio kaj de lia kreado de la mondo science kaj tra la racio kaj la logiko. La konceptoj de Aviceno pri la islama teologio (kaj filozofio) estis enorme influaj, formante parton de la kerno de la studobjektaro ĉe la islamaj religiaj lernejoj ĝis la 19a jarcento. Aviceno verkis multnombrajn mallongajn verkojn pritraktantajn la islaman teologion, inkluzive traktaĵojn pri la profetoj (kiujn li konsideris "inspiritaj filozofoj"), kaj ankaŭ pri diversaj sciencaj kaj filozofiaj interpretaĵoj de la Korano, kaj pri kiel la korana kosmologio korespondas al lia filozofia sistemo. Ĝenerale tiuj traktaĵoj ligis liajn filozofiajn verkojn al la islamaj religiaj ideoj; por ekzemplo, la korpa postvivo.
Troveblas aludoj en liaj pli longaj verkoj en kiuj Aviceno konsideris filozofion kiel la nura senta vojo por distingi realajn profetaĵojn kaj iluzion. Li ne diris tion pli klare pro la politikaj implikaĵoj de tia teorio, se profetaĵo estus pridemandita, kaj ankaŭ ĉar li okupiĝis ĉefe pri pli mallongaj verkoj, kiuj koncentriĝis je klarigo de liaj teorioj pri filozofio kaj teologio, sen devojiĝi al konsidero de epistomologiaj aferoj, kiuj povus esti konsiderataj nur de aliaj filozofoj.
Postaj interpretoj de la filozofio de Aviceno disiĝis en tri diversaj skoloj; tiuj (kiel al-Tusi) kiu pluis aplikante lian filozofion kiel sistemon por interpreti pli postajn politikajn okazaĵojn kaj sciencan progreson; tiuj (kiel al-Razi) kiuj traktis la teologiajn verkojn de Aviceno aparte de liaj pli larĝaj filozofiaj esploroj; kaj tiuj (kiel Algazelo) kiuj selektive uzis partojn de lia filozofio por subteni siajn proprajn klopodojn por akiri pli grandajn spiritajn rigardojn tra vario de mistikaj rimedoj. Estis la teologia interpreto de tiuj kiaj al-Razi kio eventuale dominis en la madrasoj.
Aviceno parkeris la Koranon je aĝo de dek, kaj kiel plenkreskulo, li verkis kvin traktaĵojn komentante la suraojn el la Korano. Unu el tiuj tekstoj estis la Pruvo de Profetoj, en kiu li komentas kelkajn koranajn versojn kun alta estimo. Aviceno argumentas ke islamaj profetoj estu konsideritaj pli altaj ol filozofoj.
Avicenismaj skoloj
Avicenismo estas skolo de Islama filozofio kiu estis establita de Aviceno]. Laŭ Henry Corbin kaj Seyyed Hossein Nasr, estas du tipoj de Avicenismo: nome Islama aŭ Irana Avicenismo, kaj Latina Avicenismo. Laŭ Nasr, la Latina Avicenismo estis bazita sur la komencaj filozofiaj verkoj de Aviceno. Tiu skolo sekvis la vojon de la peripatetisma skolo de filozofio kaj klopodis priskribi la strukturojn de realo per racia sistemo de pensado. En la 12a jarcento, ĝi iĝis influa en Eŭropo, partikulare en Oksfordo kaj Parizo, kaj tuŝis kelkajn elstarajn filozofojn kiaj Tomaso de Akvino, Roger Bacon kaj Duns Skoto. Kvankam la Latina Avicenismo estis malforta kompare kun la Latina Averroismo, laŭ Étienne Gilson estis "Aviceneca Aŭgustenismo". Aliflanke, Islama Avicenismo estas bazita sur liaj postaj verkoj kio estas konata kiel "La orienta filozofio" (حکمت المشرقیین). Tiele, filozofio en la orienta Islama civilizo iĝis pli proksima al la gnozo kaj klopodis havigi rigardon de spirita universo. Tiu alproksimigo pavimis la vojon al la Irana skolo de Iluminismo (حکمت الاشراق) fare de Sohraŭardi.
Henry Corbin referencis al diverĝoj inter Irana Avicenismo kaj Latina Avicenismo. Tiele oni povus konsideriu tri diferencajn skolojn de Avicenismo. Li parolis pri Avicenismo Aŭgustena, Latina Avicenismo kaj Irana Avicenismo. Ŝajne antaŭ Henry Corbin, kelkaj orientalistoj havis iom de tiu rigardo al Avicenismo.
En popola kulturo
En la historia romano de Louis L'Amour de 1985 nome The Walking Drum, Kerbouchard studas la verkon de Aviceno nome La Kanono de Medicino.
En sia libro The Physician (la doktoro, 1988) Noah Gordon rakontas la historion de juna angla kuracstudento kiu veturas ŝajnigante sin juda el Anglio al Persio kaj lernas el Aviceno, la granda kuracisto tiutempe. La romano estis adaptita al kino en 2013. La rolo de Aviceno estis ludita de Ben Kingsley en la filmo Der Medicus.
Kvankam li ne estis kristano, vitralo en la katedralo de Milano bildigas lin.
Urbo Bobigny, Francio, havas hospitalon nomitan "Hôpital Avicenne". Tie troviĝas tram-haltejo .
Vidu ankaŭ
Ibn Ruŝd (lat. Averroes)
21290 Vydra
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la rivereto Vydra, kiu el la montaro Šumava, fluas en ŝtona fluejo tra la naturrezervejo Povydří; kun la rivereto Křemelná ĝi formas la riveron Otava.
Fromental (stacidomo)
Fromental estas franca stacidomo sur linio Les Aubrais-Orléans -, situanta en , en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Les Aubrais-Orléans - Montauban-Ville-Bourbon (590000).
Lummelunda
Lummelunda estas vilaĝo de la sveda insulo Gotlando, la plej granda el Svedio, kaj de ties unika samnoma komunumo kaj gubernio. Ĝi famiĝis ĉefe pri la tiea groto.
Ĝia areo estas 20 hektara. Tie vivas 110 loĝantoj, laŭ censo (popolnombrado) de 2005.
Unuan provon eniri tiun groton, pri kiu ekzistas dokumento, faris la zoologo Torsten Gislén en 1924. Pliaj provoj estis plurfoje faritaj poste, sed ne eblis atingi pli ol 40 metran profundecon. En 1948, tri knaboj, Örjan Håkansson, Percy Nilsson kaj Lars Olsson, interesiĝis pri la groto, kaj ilia scivolemo kondukis en 1950 al decidiga malkovro. Kiam ili tiam revenis en la groton, granda rok-bloko falis el la plafono, kaj aperis malgranda aperturo. Ili komencis esplori pliajn ĉambrojn, kaj la aperturo poste ricevis la nomon "Pojkarnas gång", ’Vojeto de la knaboj’.
La speleologo Leander Tell poste esploris kaj skribis pri la groto.
Frekvenca probablo
En probablo-teorio, frekvenca probablo estas kompreno de probablo kiel limigo de relativa frkveco de okazoj kiam la evento okazas.
Se n_t estas la tuta kvanto de provoj kaj n_x la kvanto de provoj en kiuj la evento <x okazis la probableco P(x) de la evento estas proksimume:
kaj
Motivado
La problemoj kaj paradoksoj de la klasika interpretado de probablo motivigis la evoluigon de la koncepto de probablo, kiel relativa frekvenco.
La plejparto de la matematiko kutime kutima fari statistika taksas aŭ testoj estas ellaborita fare de statistikistoj kiuj uzas ĉi tiun koncepton ekskluzive. Ili kutime nomiĝas frekvencistoj, kaj ilia pozicio estas nomita frekvencismo. Statistikisto kiu uzas tradiciajn manierojn de konkludo pro tio nomiĝas frekvencisto, statistikisto. Frekvencismo estas la ege plej kutime tenata vidpunkto inter praktikantaj statistikistoj, probablo-teoriistoj kaj fizikistoj.
Frekvencistoj konversacias pri probabloj nur kiam kontraktanta kun bone-difinita hazard-eksperimentoj. La rezultoj de hazarda eksperimento estas nomita ĝiaj eblaj eventoj, kaj la aro de ĉiuj eblaj eventoj estas nomita la specimena spaco de la eksperimento. La relativa frekvenco de apero de evento en la specimena spaco, kiam ripetanta la eksperimento, estas mezuri de la probablo de tiu hazarda evento.
Ĉi tiu estas alte teknika kaj scienca difino de "probablo" kaj ne pretendas enkapti ĉiujn kunsencojn de la koncepto 'verŝajna' en komunuza parolado de naturaj lingvoj. Kompari kiel la koncepto de forto estas uzita fare de fizikistoj en preciza maniero malgraŭ la fakto, ke forto estas ankaŭ vorto en multaj naturaj lingvoj, uzita en religiaj tekstoj ekzemple. Tamen, tio malofte kaŭzas problemon aŭ konfuzon, ĉar la ĉirkaŭteksto kutime malkaŝas, ĉu temas pri la scienca koncepto, aŭ ne.
Ĉi tiu skolo estas ofte asociita kun la nomoj Jerzy Neyman kaj Egon Pearson kiuj priskribis la logikon de statistika testado de hipotezo. Aliaj influaj figuroj de la frekvencisma skolo estas Johano Venn, R.A. Fiŝisto, kaj Richard von Mises.
Adelboden
Adelboden estas komunumo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi apartenis al la malnova distrikto Frutigen, kaj ek de la 1-a de januaro 2010 ĝi estas parto de la nova administra distrikto Frutigen-Suba Simme-Valo. Ĝi havis 3606 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Adelboden situas en la supra parto de la Estlige-Valo en la okcidento de Berna Oberlando. Adelboden estas montara vilaĝo, kies centro situas sur alteco de 1350 m s.m.. La plej alta punkto de la komunumo estas la montopinto Grossstrubel sur alteco de 3242 m s.m. kaj ĝia plej malalta punkto sur 1045 m s.m. en la fundo de la Estlige-Valo.
Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en nordo al Diemtigen kaj Frutigen, en oriento al Kandersteg, en sudo al Leukerbad (Kantono Valezo), en sudokcidento al Lenk en Simme-Valo, kaj en okcidento al Sankt-Stefano.
Trafiko
Adelboden estas ĉe fino de sakstrato. Ĝi atingeblas nur ek de Spiez kie ekzistas aliro al la aŭtoŝoseo A6 de Interlaken al Berno.
La komunumo estas servita per poŝtaŭtolinio ek de la stacidomo de Frutigen, kiu situas ĉe la Lötschberg-Linio de Berno al Brigo. Adelboden disponas pri lokaj buslinioj al Ausserschwand kaj la Estlinge-Akvofaloj.
Aertelfero kondukas al la altebenaĵo Estlige-Alppaŝtejo, kiu situas sur alteco de inter 1900 kaj 2000 m s.m. ĉe la piedo de Wildstrubel.
Ekonomio
La plej grava enspezofonto de Adelboden estas la turismo. Vintre Adelboden formas kune kun la najbara komunumo Lenk en Simme-Valo la skiregionon Adelboden-Lenk. Somere Adelboden invitas al alpa migrado.
Vidindaĵoj
Aparte vizitinda estas la Engstlige-Akvofaloj. La rivero Engstlige, alfluanto de Kander, falas entute 600 metrojn de la altebenaĵo de Estlinge al la profundo de la valo.
Flieden
Flieden estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Fulda de la federacia lando Hesio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Adelboden
Vidindaĵoj
En la malfrugotika vilaĝa preĝejo el la 15-a jarcento videblas belaj freskoj kaj vitropentraĵoj de Augusto Giaccometti el la jaro 1936.
Historio
La unua dokumenta mencio de Adelboden datiĝas el la jaro 1409.
La alppaŝtejoj de Engstlige kaj Silleren jam estis ekonomie utiligitaj kaj menciitaj en la 13-a jarcento. En la 15-a jarcento en Adelboden estis konstruita propra preĝejo. 50 dommastroj garantiis la salajron de la pastro. En la 16-a jarcento Adelboden aliĝis al la reformacio kaj la daŭre katolika pastro fuĝis al la kamparo de Friburgo, kiu restis katolika.
Esperanto-movado
En la jaroj 1905 ĝis 1909 la apotekisto Theodor Hopf invitis en la revuo Tra la Mondo esperantistojn por feriado al sia montarvilaĝo Adelboden. En tiu tempo la aperigis ankaŭ prospekton por sia internacia apoteko. Ĝis 1912 Theodor Hopf oficis kiel UEA-delegito de Adelboden. Ek de 1955 ĝis 1978 Esperanto-Junularo de Svislando organizis ĉiujare skiferiojn en Adelboden.
Historiaj eŭropaj luktartoj
Historiaj eŭropaj luktartoj referencas al luktartoj de eŭropa origino, partikulare uzante artojn iam praktikitaj, sed poste malaperintaj aŭ evoluintaj en tre diferencaj formoj.
Dum estas malabunda survivinta dokumentaro de luktartoj de la klasika antikveco (kiaj luktarto de Antikva Grekio aŭ luktarto de gladiatoroj), survivante dediĉitajn teknikajn traktaĵojn aŭ luktogvidilojn de la fino de la Mezepoko kaj de la komenco de la Moderna epoko. Pro tiu tialo, la kerno de la historiaj eŭropaj luktartoj estas de facto la periodo de la duona jarmilo de ĉ. 1300 al 1800, kun la germana kaj itala skoloj de skermo florantaj en la Mezepoko kaj en la Renesanco (14a al la 16a jarcentoj), sekve de la hispana, franca, angla kaj skota skoloj de skermo en la moderna periodo (17a kaj 18a jarcentoj).
Kalia koleato
Kalia koleato aŭ C24H39KO5 estas organika salo de koleata acido kaj kalio, blanka aŭ kremkolora substanco uzata por ekstraktado de membranaj proteinoj, stimulado de la galo por digesto-plibonigado kaj absorbado de grasoj, indikita al pacientoj kiuj suferas pri graso-misdigesto.
Ĉi-substanco estas fabrikata de la hepato kaj formas micelojn laŭ fiziologiaj koncentriĝoj. Kalia koleato, kiu estas sekreciata de la hepataj ĉeloj, ĉirkaŭ 600 gramoj potage, estas transportata de la galveziko al la duodeno tra la galdukto.
Atizapán de Zaragoza
Atizapán de Zaragoza estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato (Estado de México). La ĉefurbo de la komunumo estas Ciudad López Mateos.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 472526 loĝantojn. El tiuj 230.265 viroj kaj 242.261 virinoj. Lau la enloĝantaro la komunumo okupas la lokon 120 en la Ŝtato de Meksiko kaj la lokon 2409 en la nacia komparo. La komunumo havas surfacon de 89.88 kvadratkilometroj kaj ĝi situas je 2280 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 750.0 milimetroj.
La geografia koordinatoj de la komunumo estas 19° 33′ norda latitudo kaj 99° 14′ okcidenta longitudo.
Kvota sistemo (Islando)
La kvota sistemo (kvótakerfið) estas la aktuala sistemo pri kontrolo de fiŝkaptado ĉe Islando. Ĝia ĉefa distingaĵo estas ke la individuaj fiŝkaptpermesoj estas pri fiksa proporcio (kvoto) de malfiksa tuta kaptaĵo de la tuta islanda fiŝkaptŝiparo.
La sistemo estas jam dum jardekoj unu de la plej debatataj aferoj de islanda politiko. Ĝia defendantoj asertas ke eĉ se la sistemo estas neperfekta, oni ne povus elpensi ion pli bona. Ĝia kritikistoj kontraŭe asertas ke la sistemo estas maljusta, kontraŭkonstitucia kaj eĉ kontraŭhomrajta.
Fiŝkaptado estas la multe plej grava eksportprilaboraĵo en Islando, do ekologie stabila kaj ekonomie efika sistemo por ĝi estas gravega por islandanoj.
Historio
Dum kelka tempo post la sukceso en fina morumilito en 1976, kiam islandanoj ricevis kontrolon de 200 marmejla teritorio ĉirkaŭ la lando, la kaptado de moruo kaj aliaj fiŝspecoj ĉe Islando limiĝis ĉefe per la kaptadkapablo de fiŝkaptŝiparo. La kaptŝipoj plinombriĝis, pligrandiĝis kaj plimoderniĝis, kaj longe ignoriĝis maloptimismaj prognozoj de marbiologiistoj kaj ekologiistoj, ĉefe ĉe la islanda Maresplorinstitucio.
Dum la malfruaj 70-aj jaroj kaj la fruaj 80-aj jaroj la fiŝkaptado estis ofte limigata kun reguloj pri kiom da tagoj la fiŝkaptado permesiĝis – kio fakte instigis pliigon de la kaptpovo, kaj do investadon en pli efikaj kaptŝipoj. Do, la kosto de fiŝkaptado kreskis multe pli rapide ol la kaptkvanto.
La aktuala sistemo enkondukiĝis en 1984, kun kelkaj ŝanĝiĝoj en 1990.
Ĉefaj detaloj de la sistemo
La ĉefaj detaloj de la sistemo estas la jenaj
Celoj de la sistemo
La ĉefaj celoj de la sistemo estis la jenaj
Popolo de Dio
En la Biblio
La esprimo aperas en la Juĝistoj (20, 2); en la 2Samuelo (14,13); en la Ester (10,10); en la Epistolo al la hebreoj (|4,9; 11,25); en la 1-a epistolo de Petro (|2,10).
Dumont
Dumont estas municipo de la brazila subŝtato San-Paŭlio, kiu taksis 8.143 loĝantojn en 2010.
Popolo de Dio
En la Biblio
Krome la koncepto subkuŝas en la versegoj (Mt 21,43 kaj Ap 5,9; 21,3)
Kvota sistemo (Islando)
Kritiko kaj malavantaĝoj
La sistemo ne estis tre debatata kiam ĝi ekestis, sed kritiko kontinue kreskis dum pli evidentiĝis ĝiaj malavantaĝoj. La plej gravaj kritikpunktoj estas la jenaj:
Popolo de Dio
En la dokumentoj de la Eklezio
Estas dediĉitaj al "popolo de Dio" la tuta ĉapitro 2-a de la Lumen Gentium (LG). En tiu dokumento oni pritraktas la “popolon de Dio” antaŭ ol oni pritraktis la eklezian hierarkion.
Kvota sistemo (Islando)
Politika debato
Politikistoj multe diskutas la malavantaĝoj de la sistemo – kvankam la Sendependecpartio kaj la Progrespartio plejparte ĝin defendas. Tamen, pro la graveco de la industrio oni malofte serioze proponas fundamentajn ŝanĝojn de la sistemo.
Escepto estas la Libera partio kiun fondis eks-ministro Sverrir Hermannsson preskaŭ ekskluzive por kontraŭbatali la sistemon. La partio ricevis 7,3% de la voĉoj en la lasta parlamentelektado. Ĝi tre popularas en Vestfirðir kie troviĝas multaj vilaĝetoj de kiuj vendiĝis la kaptpermesoj.
Popolo de Dio
En la dokumentoj de la Eklezio
La Katekismo de la Katolika Eklezio enprenis la koncilian renovigon kaj, en la pritrakto pri la eklezio, tiun priskribas ĝuste laŭ tiu penskategorio. Ekzemple, ĝi tiel priskribas ĉe la n. 782 :
Yuki Miyauchi
Yuki Miyauchi (宮内 雄希, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalas ĉe FC Ryukyu.
Verband deutscher Esperantisten
Sekvis Der Deutsche Esperantist (aldono al Revuo Internacia eldonita de Čejka en Bohemujo); Munĥena Esperantisto kaj jam en 1904 Esperantistische Mitteilungen, la antaŭiranto de Germana Esperantisto, kiu fariĝis en jan. 1907 la oficiala organo de la en 1906 fondita GES (de 1909: GEA), kaj restis Aro da aliaj Esperantistoj fondis en 1907 kontraŭ-organizon Verband deutscher Esperantisten en Leipzig kun la organo Saksa Esperantisto poste La Esperantisto (kun la aldonoj: Poŝta Esperantisto, Polica Esperantisto kaj la Kolektanta Esperantisto) poste La Esperantano (kun iom ŝanĝita Esperanto).
Pontypool
Pontypool estas urbo de Monmouthshire en sudorienta Kimrio. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 36 mil loĝantojn.
Antaŭe la urbo gravis pro ferindustrio (kiu estiĝis ĉirkaŭ 1425) kaj karbominado. Nun multe da la loĝantoj laboras en Cwmbran kaj Newport.
Dum la 1870-a jardeko fondiĝis grava rugbeoklubo.
NGC 7664
NGC 7664 (aliaj indikoj — UGC 12598, MCG 4-55-13, ZWG 476.38, KARA 1019, IRAS23241+2448, PGC 71450) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Distrikto Prostějov
Distrikto Prostějov estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Olomouc. La distrikto estas unu el kvin distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 96 urboj kaj vilaĝoj.
Distrikto Birkenfeld
La distrikto Birkenfeld situas en la sudokcidento de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, lime al la federacia lando Sarlando. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Birkenfeld.
Najbaras la distriktoj Trier-Saarburg, Bernkastel-Wittlich, Rhein-Hunsrück, Bad Kreuznach kaj Kusel en Rejnlando-Palatinato kaj la distrikto Sankt Wendel en Sarlando.
Geografio
La rivero Nahe fluas de okcidento orienten tra la suda parto de la distrikto. Norde de la rivero troviĝas la arbaroriĉa mezalta montaro Hunsrück.
La monto Mörschieder Burr estas 646 m alta monto en suda parto de Idarwald, centra regiono de la mezmontaro Hunsrück. La monto situas sur la teritorio de komunumo Mörschied (komunumaro Herrstein) en la distrikto Birkenfeld.
Historio
Historie la rivero Nahe estas la limo inter du regionoj: Birkenfeld norde de la rivero kaj Lichtenberg sude. La regionoj antaŭ la 19-a jarcento apartenis al diversaj regnoj. Post la Viena Kongreso de la jaro 1815 la "princlando Birkenfeld" iĝis parto de la grandduklando Oldenburgio; Lichtenberg iĝis parto de la duklando Saksio-Koburgo. Ambaŭ ŝtatoj do ekhavis eksklavon okcidente de la rivero Rejno. Dum la jaro 1834 la suda "princlando Lichtenberg" vendiĝis al la reĝlando Prusio, kiu organizis tiun regionon sub la nomo "distrikto Sankt Wendel". La norda regiono Birkenfeld restis oldenburgia.
Post la Unua Mondmilito la suda parto de la "distrikto Sankt Wendel" iĝis parto de Sarlando, la nordo restis en Prusio kaj sobre nomiĝis "restdistrikto Sankt Wendel". Dum 1937 Oldenburgio kaj Prusio konsentis pri interŝanĝo de la havena urbo Wilhelmshaven ĉe la Norda Maro, rekte lime al Oldenburgio kaj la regiono Birkenfeld, kaj la prusiaj administristoj kunigis tiun teritorion kun la "restdistrikto Sankt Wendel" sub la nomo "distrikto Birkenfeld". Ekde tiam la distrikto ankoraŭ plurfoje detale ŝanĝis siajn limojn, kaj dum la jaro 1970 ekzakte atingis sian nunan formon.
Plej granda urbo de la distrikto cetere ne estas Birkenfeld, sed Idar-Oberstein, kiu fine de junio 2005 havis 32.254 loĝantojn. Tiu urbo aparte konatiĝis pro la metiistoj tie ŝlifantaj kaj polurantaj gemojn.
Onkivesi
Onkivesi ("fiŝverga akvo") estas lago en Finnlando en provinco Norda Savonio en komunumo Lapinlahti kaj urbo kaj komunumo Kuopio. La areo de la lago estas, longo de bordo , la plej granda profundo kaj supermara alteco. Onkivesi havas multajn insulojn kaj kabojn; plej grandaj insuloj estas Myhkyrinsaari, Harkonsaari, Ulmansaari, Martikkalansaari kaj Viitasaari. Onkivesi elfluas en Maaninkajärvin. Akvo de Onkivesi ne estas bona.
Chitid
Chitid [kitid] (hungare: Kitid) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Hațeg. En 1910 ĝi havis 843 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 651 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1377. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Boșorod.
Čeľovce
Bazaj informoj
Čeľovce, hungare Cselej (ĉelej) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.
Situo
Čeľovce situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, fervojo preteriras. Trebišov troviĝas 9 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1309 en formo villa Chele. La kampoj longe apartenis al familio Cseley (ĉelei). La loĝantoj partoprenis en ribelo ĥolero. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 loĝis en Cselej 712 da homoj, (584 slovakoj, 101 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Cselej apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Čeľovce 538 da homoj, (530 slovakoj, 2 ciganoj).
Sortavala
Sortavala (Сортавала, Sordavala) estas urbo en la respubliko Karelio de Rusio. Laŭ la stato de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo situas sur bordo de lago Ladoga. En la urbo estas fervoja stacio.
Ĝis 1918 la urbo estis nomita en la rusa lingvo Serdobol (Сердоболь).
La urbo kaj apudaj urbetoj kaj kamparaj vilaĝoj formas apartan urban distrikton de la Respubliko Karelio. La distrikto havas 34 700 loĝantojn kaj inkluzivas i.a. urbeton Värtsilä kaj monahejan insularon Valaam. La urbo mem havas 20 700 loĝantojn.
Historio
La praa loĝantaro de Sortavala regiono estas kareloj. De 14-a ĝis la 15-a jarcento la regiono apartenis al Novgorodo. La regiono estis aneksita al Svedio en 1617 kaj la ortodoksa loĝantaro grandparte fuĝis al Rusio (vidu: Tverjaj kareloj).
La urbo Sortavala estas fondita en 1643 (pluraj fontoj mencias fondojaron 1632, kiu tamen estas malĝusta).
Ĝis 1721 la urbo apartenis al Svedio. Kiam la urbo fariĝis parto de Rusa imperio en 1721 ĝi perdis siajn urbajn rajtojn. Dum la milito de 1742 ĝis 1743 la svedoj okupis la urbon kaj bruligis ĝin. En 1783 la urbaj rajtoj estis redonitaj. En 1812 la urbo estis ligita al Finnlando (Granda duklando Finnlando de Rusa Imperio).
Signifa evoluo okazis post 1894, kiam fervojo estis konstruita de Viborg al Sortavala. Tio signifis evoluon de industrio, ekzemple segejoj kaj diversaj uzinoj estis fonditaj en la urbo. Instruista altlernejo estis fondita en la urbo en 1880 kaj lernejo de pastroj en 1918.
Post la vintra milito inter Finnlando kaj Sovetio (1939-1940) la urbo estis ligita al Sovetio, kie ĝi fariĝis parto de Karela-Finna Soveta Respubliko. Inter 1941 kaj 1944, dum milito, la urbo estis religita al Finnlando. Ekde 1944 ĝi apartenas al Rusio.
La antikva ligna urbocentro estas konservita malgraŭ militoj.
Loĝantaro
La loĝantaro de la urbo kreskis malrapide. En 1697 la urbo havis nur 600 loĝantojn.
En 1939 la urbo havis 4 700 loĝantojn kaj en antaŭurboj ekster la urba limo estis pliaj 4 500 loĝantoj. En vintra milito (1939-1940) la urbo estis ligita al Sovetunio kaj la finna loĝantaro fuĝis al Finnlando. La novaj loĝantoj venis el diversaj partoj de Ruslando kaj ankaŭ el Belorusio kaj Ukrainio.
En 1959 Sortavala havis 17 600 loĝantojn, el kiuj 76,1 % estis rusoj kaj 4,8 % kareloj.
Pajares de la Lampreana
Pajares de la Lampreana [paĤAres delalampreAna] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Pan, en la centro de la provinco. Pajares de la Lampreana estas etimologie tradukebla al Pajlstokejoj de la Lampreana, kie Lampreana aludas al areo kie oni bredis petromizojn ("lamprea"). Petromizo aperas en la malsupra duono de la blazono.