cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sivigliano
Sivigliano (friule Siviàn) estas frakcio de la komunumo Rivignano Teor en la sudo de Friulo en la regiono Friulo-Venecio Julia. Ĝis la limo al Slovenio oriente estas iom malpli ol 60 kilometroj, ĝis la laguno de Marano sude, kiu jam estas parto de la Adriatika Maro, estas malpli ol 15 kaj ĝis la loko Lignano Sabbiadoro ("Linjano orsabla" en Esperanto), kie vere estas la marbordo, estas 28.
Urboplanado
La malgranda vilaĝo havas nur du stratojn: via Giordano Bruno kaj via Sterpo.
Origino
La nomo devenas de Civillium : la romana vilaĝo kiu estis tie en la 1-a jarmilo.
Eklezio kaj kolektivo
La patrono estas sankta Marko kaj la malgranda preĝejo ekbrulis en oktobro 2008 sed nun ĝi estas riparita danke al la riparaj laboroj kaj al la kolektivo kunlaborado.
En la incendio grava retablo ekbrulis; ĝi estis la sola valora aĵo de la preĝejo.
László Detre
László DETRE [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Detre László estis hungara astronomo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1973). Lia edzino estis Júlia Balázs.
László Detre (ĝis 1934 Dunst László) naskiĝis la  1906 en Szombathely. Li mortis la 1974 en Budapeŝto.
Biografio
László Detre frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, universitatojn en Budapeŝto kaj Berlino. Li lernis ekzemple de de Albert Einstein kaj Max Planck. Hejmenveninta li eklaboris en observatorio de Budapeŝto. En 1952 li doktoriĝis. Inter 1964–1968 li gvidis katedron en la universitato. Lia edzino naskis 4 gefilojn. Li ricevis premion en 1970.
Ciklopropano-karboksilata acido
Ciklopropanoata acido estas organika cikla kemiaĵo el la familio de la karboksilataj acidoj konsistante je unu grupo ciklopropana kaj unu grupo karboksila. Ĝi uzatas kiel peranto por agrikulturo, farmaciaĵoj kaj aliaj organikaj sintezoj tiaj kiaj aplikoj en elektroniko, kemio, polimeraj aldonaĵoj, surfacaj farbaĵoj krom aliaj uzoj.
Ankaŭ derivaĵoj de ciklopropanoata acido uzatas kontraŭ plantaj kaj bestaj parazitoj. Ekzemple, esteroj de la ciklopropanoata acido uzatas kiel pesticidoj en agrikulturo. Similmaniere, esteroj de la ciklopropanoata acido enhavantaj substituitaj polihalogenidoj uzatas kiel fungicidoj.
Kunrilataj kemiaĵoj
<Gallery> Decamethrin-2D-skeletal.png| Dekametrino Permethrin-2D-skeletal.png| Permetrino Permethric acid.svg| Permetrata acido </Gallery>
Ĝirafpiano
Ĝirafpiano estas pluevoluita harpopiano, kies resonancspaco staras rekte supren. Ĝi aspektas kiel rekte staranta pianego, kies kordoj enestas vertikale starantan, unuflanke volbitan keston. Ĝirafpianoj apartenas al la antikvaj pianoj kaj estis en uzo ekde la 18-a jarcento ĝis komence de la 19-a jarcento.
Kiel inventintoj de la "Forte-Piano en Giraffe" validas la vienaj piankonstruistoj Joseph Wachtl, J. F. Bleyer kaj Martin Seuffert. Estas dokumentita disputo pri la aŭtoreco, ene de kiu Bleyer publikis en Allgemeine Musikalische Zeitung (Ĝenerala Muzika Gazeto) de novembro 1811 "Historian priskribon de rekte starantoj fortepianoj", en kiu li skribis:
Municipoj de Paraibo
Listo de la 223 municipoj en la subŝtato Paraibo, Brazilo.
NGC 1316C
NGC 1316C (aliaj indikoj — PGC 12769, ESO 357-27, MCG -6-8-12, FCC 33) estas galaksio en konstelacio Forno.
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
Belsoneco
Belsoneco estas esprimo uzata kaj en la muziko kaj en lingvoscienco por la beleco aŭ agrableco de la sono de parolo, vorto, esprimo, eldiro, melodio aŭ kanto. Tio estas iom subjektiva afero kaj kaŭzas ĝin la konvena proporcio aŭ grupiĝo de vokaloj kaj konsonantoj. Tamen kelkaj lingvistoj argumentas, ke certaj sonŝanĝoj okazas pro belsoneco.
Male malbelsoneco estas la malbeleco aŭ malagrableco de sonoj. En la muziko oni kutime konsideras melodion kun dissonantaj tonoj malbonsona.
(19247) 1994 LO1
(19247) 1994 LO1 estas asteroido de la interna asteroida zono (aŭ Hungaria familio) malkovrita la en la kadro de la projekto Spacewatch, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nigrakapa vireo
La Nigrakapa vireo, Vireo atricapilla, estas malgranda birdo indiĝena de Usono kaj Meksiko. Ĝi estis listita kiel endanĝerita specio en Usono el 1987. La IUCN listas la specion kiel Vundebla.
Aspekto
La Nigrakapa vireo estas paserina birdo ĉirkaŭ 12 cm longa. Masklaj plenkreskuloj estas olivverdecaj supre kaj blankecaj sube kun palflavaj flankoj. La krono kaj supra duono de la kapo estas nigra kun partaj blankaj okulringo kaj bridoj kiuj formas kontrastan zonon kvazaŭ eltonditan per mallerta tondististo kiu havigas al la birdo aspekton kvazaŭ kiel kun okulvitro. La iriso estas brunecruĝa kaj la beko estas nigra. En la flugiloj videblas du nigraj strizonoj kaj ĉe ŝultroj du flavecaj pli mallarĝaj strioj. Inoj estas pli senkoloraj ol maskloj kaj havas ardezgrizajn kronon kaj subajn partojn iom nuance al verdecflava. Junuloj estas pli brunaj. Unujaraj maskloj estas intermezaj laŭ koloro inter masklaj kaj inaj plenkreskuloj.
Kutimaro
La masklo kaj ino de paro kunlaboras por nestokonstrudo kaj kovado. La ino kovas la idojn, dum la masklo havigas plej parton de la manĝo dum la idofazo. Kutime la ino demetas 3 aŭ 4 ovojn. La kovado daŭras 14 al 17 tagoj kaj elnestiĝo okazas post 10 aŭ 12 pluaj tagoj. Reproduktantaj paroj kapablas produkti pli da unu ovodemetado ĉiun reproduktan sezonon. La masklo zorgas kelkajn aŭ ĉiujn el la idoj, dum la ino renestumas – foje kun alia masklo.
Tiuj birdoj estas insektomanĝantaj, kaj skaraboj kaj raŭpoj formas grandan parton de la dieto.
Habitato
Nigrakapaj vireoj reproduktiĝas en densaj arbustecaj areoj kun disaj arboj ĉefe kverkoj. Taŭga alto kaj denseco estas gravaj kialoj de la reprodukta sukceso de tiu specio. Juniperoj ŝajne ne tiom gravas. Foliaro kiu etendas al la grundonivelo estas plej grava postulo por nestumado. Plej parto de nestoj estas inter 35 kaj 125 cm super grundonivelo kaj estas kaŝitaj el vido per foliaro. Teritorioj estas foje situaj sur klinaj deklivoj, kie arboj estas ofte grupigitaj kaj intermezaj laŭ alto. Ĉegrunde la preferata habitato de la Nigrakapa vireo estas miksaĵo de arbustoj kaj pli malgrandaj arboj kiuj averaĝe estas el 2.5 al 3.5 m altaj. Nigrakapaj vireoj ne uzas lokojn kie multaj arboj estas tute altaj.
En Meksiko, ili reproduktiĝas je altoj de 1,000-2,000 m. Ili vintrumas el malaltaj teroj ĝis 1,600 m, ofte en arida decidua arbustaro kaj arbusteca makiso asocia kun varia arbartiparo.
La historia reprodukteja distribuado de la Nigrakapa vireo etendas suden el sudcentra Kansaso tra centra Oklahomo kaj Teksaso al centra Coahuila, Meksiko. Nuntempe la teritorio etendas el Oklahomo suden tra la Ebenaĵo Eduarda kaj la Nacia Parko Big Bend, Teksaso, al almenaŭ Sierra Madera en centra Coahuila, Meksiko. En Oklahomo, la Nigrakapa vireo troviĝas nur en la kantonoj Blaine, Klivlando, kaj Komanĉe. La vintra teritorio de tiu vireo ne estas bone konata. Oni supozas, ke ĝi vintras laŭlonge de la okcidenta marbordo de Meksiko el suda Sonora al Guerrero.
Konservado
Tiu nearktisa birdo estas minacata de la nestoparazitado fare de la Brunkapa molotro (Molothrus ater), de la homa ĝenado kaj de habitatoperdo pro urbanizado, incendioj, troa paŝtado kaj kontraŭarbusta kontrolo. La nombro de ekzempleroj estas ĉirkaŭkalkulita en 8,000 kaj malpliiĝas en teritorio de ĉirkaŭ 278,000 km². Oni ne certas pri la populacioj de Teksaso kaj Meksiko kaj la malpliiĝo ne uniformas, ĉar la specio iom stabilas en la sudaj 25-30 % de la historia reprodukta teritorio kaj konservisma agado haltis la malpliiĝon en aliaj lokoj.
2379 Heiskanen
2379 Heiskanen estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 21-an de septembro 1941 de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Nomo
Ĝia nomo honoras la finlandan geodeziiston Veikko Aleksanteri Heiskanen.
Szatta
Szatta [sata] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend.
Situo
La vilaĝo longe havis sakovojon el Nagyrákos, nuntempe la vojo jam plue iras al Kerkafalva. Őriszentpéter troviĝas 8, Lenti 24, Szentgotthárd 28 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1389 laŭ tiama hungara ortografio "Zatha".
La loĝantaro okupiĝas pri bestobredado kaj forstumado. Vilaĝservoj estas interretejo, junulara klubo, kuracejo, migra poŝto.
Vidindaĵoj
La komunumo apartenas al Nacia parko Őrség (kaj Hanság), kiu estas vizitenda.
61 Virginis d
61 Virginis c estas ekstersunsistema planedo kiu orbitas ĉrikaŭ la stelo 61 Virginis, en la konstelacio Virgo. Ĉi tiu planedo havas minimuman mason de 22,9 Termasoj kaj orbitas proksimume je duono de la distanco inter la Tero kaj la Suno, kun discentreco de 0,35. Ŝajne temas pri gasgiganto simila al Urano aŭ Neptuno. Ĝi estis malkovrita la 14-an de decembro 2009 el la Observatorio Keck kaj Anglo-Aŭstralia observatorio.
Klubo Sendependeco
Sendependeco-Klubo (koree: 독립협회, ĉinkoree: 獨立協會) estis civila grupo de Koreio dum la Joseon-Dinastio. Ĝi estis frua korea movada grupo por la homaj rajtoj, kaj por popola demokratio.
La grupo iniciatis la Popolan Kunigitan Asocion.
Heiner Zsuzsanna
HEINER Zsuzsanna (hungare Heiner Zsuzsanna, sed konata en sciencaj publikaĵoj kiel Zsuzsanna Heiner, naskiĝis la en Kapuvár) estas hungara astronomino kaj fizikistino.
Ŝi ricevis diplomojn pri astronomio en 2002 kaj pri fiziko en 2005 ĉe la Scienca Universitato de Szeged, kie ŝi laboris kiel esploristino. De 2008 ĝis 2013, ŝi faris esplorojn ĉe la Institut de Biofiziko de la Hungara Scienca Akademio.
Ŝi elfinis sian doktorecon pri fiziko ĉe la Universitato de Szeged en 2013. De 2013 ŝi studas kiel fizikistino ĉe la Humboldt-Universitato en Berlino, komence en la grupo de Prof. Janina Kneipp kaj, de 2015, kiel fellow (honora membro) de la grupo " Julja Lermontova " pri optika mikrospektroskopio ĉe la Lernejo pri Analitika Scienco de Adlershof (SALSA) en la kadro de la Iniciato por Ekscelenceco (Exzellenzinitiative) de la landa registaro kaj de la Germana Fondaĵo por la Esploro (Deutsche Forschungsgemeinschaft) de la Federacia Respubliko Germanio. Ŝi estas estrino de la " Altlerneja Fotonika Laboratorio ", kie ŝi ekspluatas la spektroskopion per generado de sumaj frekvencoj.
Laŭ Minor Planet Center, ŝi kunmalkovris 13 asteroidojn en januaro 2002 dum siaj lernado pri astronomio, en kunlaboro kun Sárneczky Krisztián.
Kritzmow
Kritzmow estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rostock de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, tuj okcidente de la marhavena urbo Rostock, kaj estas la administra centro de la komunumaro Amt Warnow-West. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Al la teritorio apartenas la komunumopartoj Groß Schwaß, Klein Schwaß kaj Klein Stove.
15151 Wilmacherup
15151 Wilmacherup estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Wilma Cherup (1915 — 2010) de la Amatora Astronoma Asocio de Pittsburgh, kiu fariĝis Ekzekucia Sekretariino de la Astronomia Ligo en 1954. Ŝi tenis tiun postenon dum 23 jaroj, kaj estis premiita de la Astronomical League Award en 1963. Wilma estis konata kaj amata de miloj da amatoraj astronomoj tra la mondo.
Drupi
Drupi estas pseŭdonomo de itala kantisto Giampiero Anelli (li naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1947 en Pavia), kiu estis fama precipe en la 70-aj jaroj de la lasta jarcento. Liaj kantoj Sereno è (1974), Piccola e fragile (1975), Sambariò (1976), Due (1977), Come Va (1978), Bella bellissima (1979), La mia canzone al vento (1980) festis sukcesojn en festivaloj en San Remo kaj poste li fariĝis ŝatato de aŭskultantoj el orienta Eŭropo.
Sierra Nevada (Hispanio)
Sierra Nevada signifas "Neĝa Montaro" (aŭ "Neĝkovrita Montaro") en la hispana lingvo, kaj estas la nomo de pluraj montaroj en la mondo.
La unua montaro al kiu tiu ĉi nomo estis donita situas en suda Hispanio, inter la provincoj de Granado kaj Almerio en Andaluzio.
Sierra Nevada estas vera montoĉeno, kvankam tre mallonga (ĉirkaŭ 80 km), parto de la Betika Montĉenaro kaj ene de tiu en la Penibetika Montaro. Malgraŭ ĝia proksimeco al la maro, ĝi enhavas la plej altan monton en la Ibera duoninsulo, la Mulhacén (3479 m), kaj la trian plej altan, la Veleta (3396 m).
La Romianoj nomis tiun montaron Mons Solarius (Suna Monto). La araboj daŭrigis la uzon de simila nomo (El-Sulayr), sed ankaŭ komencis voki la montaron Jabal at-Thalj, t.e. "Monto de la Neĝo", kiu pluvivas en la nuna hispana nomo.
Ĝi estas tre favora loko por la praktikado de skiado. Granda parto de la montaro estas protektata kiel Nacia Parko.
Turingio Internacia
Turingio Internacia estis la titolo de la esperanta magazino de Radio F.R.E.I., per kiu oni intencis prezenti kiel eble plej multfacete Turingion kaj ties ĉefurbon al la tuta mondo.
Ĝi disaŭdiĝis inter januaro 2012 kaj decembro 2021 el Erfurto, ĉiun duan dimanĉon de monato je la horo 19-a (laŭ centra eŭropa [somera] tempo), daŭrante unu horon. Kelkaj eroj de la magazino estis germanlingvaj.
Rubrikoj povis esti la sekvontaj:
Dissendo okazis ne nur interrete, sed ankaŭ sur ultrakurtaj ondoj (FM 96.2 MHz) en Erfurto kaj krome per kablo en Erfurto, Arnstadt, Gotha, Sömmerda (107.9 MHz). Per tio iĝis la elsendoj ankaŭ taŭga varbilo inter la neesperantista aŭskultantaro.
Siberia piceo
Siberia piceo (Picea obovata) estas piceo, hejma en Siberio, ekde Uralo oriente de Magadana provinco, kaj ekde la arkta arbolinio suden ĝis Altajo en nordokcidenta Mongolujo.
Priskribo kaj uzado
Ĝi estas mez-granda ĉiamverda arbo kreskante ĝis alteco de 15–35 m, kaj kun trunka diametro ĝis 1,5 m, kaj konusa arbokrono kun malsuprenpendantaj branĉetoj. La ŝosoj estas oranĝkolore brunaj, kun variable disa ĝis densa lanugeco. La folioj estas pinglecaj, 1–2 cm longaj, rombaj tranvers-sekce, brilante verdaj ĝis grize verdaj kun malokulfrapaj stomoj linioj; la folioj subtenante burĝonon estas diference anguligitaj je pli granda angulo ol la resto de la folioj (rekonilo kiun samhavas nur du aŭ tri aliaj piceoj). La strobiloj estas cilindraj-konusaj, 5–10 cm longaj kaj 1,5–2 cm larĝaj, verdaj aŭ purpuraj, maturiĝante brilante brunaj 4–6 monatoj post polenado, kaj havas rigidajn, regule rondformajn skvamojn.
Tiu palearktisa specio estas grava arbo por konstruligno en Rusujo, la ligno estas uzata por ĝenerala konstruado kaj papero-farado. La folioj estas uzataj por fari picean bieron.
Siberi-piceaj strobilo-skvamoj estas nutraĵo por la raŭpoj de Cydia illutana ( Tortricidae ).
Taksonomio kaj sistematiko
Siberia piceo kaj ordinara piceo estas pruvintaj esti ekstreme genetikaj similaj kaj povas esti konsiderataj kiel du intense parencajn subspeciojn de Picea abies.
Gizella Kántor Ürmösi Károlyné
KÁNTOR Gizella ÜRMÖSI Károlyné [yrmoeŝi] estis hungara poetino. Ŝi naskiĝis Abrudbánya la 13-an de aprilo 1880 kaj mortis en Kluĵo la 31-an de aŭgusto 1938. Ŝi estis la edzino de unitariisma pastro Károly Ürmösi.
Kariero
Gizella Kántor finis superan fraŭlinlernejon en Koloĵvaro. Ŝiajn poemojn, prozetaĵojn publikis de 1916 la gazetoj Unitárius Közlöny kaj Keresztény Magvető, poste Ellenzék, Pásztortűz, Magyar Nép, Erdélyi Szemle. Ŝi estis de 1922 la ĉefsekrtariino de la Unitariisma Virinligo ĝis sia morto
Artisttendaro de Baia Mare-Târgu Lăpuș
Artisttendaro de Baia Mare-Târgu Lăpuș, rumane: Tabăra de creație din Baia Mare-Târgu Lăpuș, hungare: Nagybánya-Magyarlápos Alkotótábor estas artisttendaro fondita en 1996 en Târgu Lăpuş (Distrikto Maramureș) por hungaraj pentristoj el Transilvanio, Hungario, Transkarpata provinco kaj Vojvodino.
Historio
La tendaro estis fondita okaze de la centjara datrevono de fondado de la Artistkolonio de Baia Mare al inicio de pentristo Ágoston Véső de Baia Mare kaj de Reformita Eklezidistrikto de Királyhágómelléke. La tendaro funkcias en la parokiejo de Târgu Lăpuş. La tendaro havas tri tagojn de simpozio, kiam la artistoj kaj arthistoriistoj prelegas pri temoj ligitaj al Baia Mare. La tendaro finiĝas kun ekspozicio el kreaĵoj donacitaj de artistoj, kiuj alvenas en kolekton de Reformita Eklezidistrikto.
Anna Lukács
Anna Lukács [lukAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lukács Anna estis hungara aktoro. Ŝia edzo estis Imre Kőmíves, ŝiaj konataj genepoj estis Erzsi Kőmíves kaj Sándor Kőmíves (1897), ŝia pseŭdonimo estis Rigó Lina.
Anna Lukács naskiĝis la  en Miskolc, ŝi mortis la  en Balatonfüred.
Biografio
Anna Lukács lernis en edukejo de Teréz Karacs en sia naskiĝurbo, kie ŝi havis famon pro deklamadoj. Ŝi aliĝis al teatra trupo de hu:Tóth János (színigazgató) en 1859, sed supozeble pli frue ŝi aktoris jam kiel Rigó Lina en Székesfehérvár. Ŝiaj pli gravaj teatraj stacioj aŭ trupoj estis Szombathely ĉe Károly Szuper, Gusztáv Hubay (1861), Debrecen (1865), Gerő Aradi (1866), Imre Kőmíves (1869), Endre Latabár (1871–1873), Károly Mosonyi (1873), Andor Sztupa (1874), Andor Gerőfy (1876, 1879, 1881), Ignác Krecsányi (1878), Imre Halmai (1889), Győr kaj Szeged (1890–1894). Ŝi konatiĝis kun sia edzo en Marcali.
Winnezeele
- jen france, origine nederlande respektive flandre Winnezele - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dunkerque kaj al la kantono .
Casey Bill Weldon
William "Casey Bill" Weldon (10a de Decembro, 1909 – ĉ. 1970) estis usona muzikisto de kontrea bluso.
Nur ĵuse oni akceptis malferme ke li ne estas la muzikisto Will Weldon, kiu registris inter 1927 kaj 1928 kiel membro de la Memphis Jug Band.
Weldon registris 60 diskopnakojn por Bluebird kaj Vocalion. Li estis ankaŭ aktiva sesigitaristo, kiu ludis por sonregistraĵoj de Teddy Darby, Bumble Bee Slim, Peetie Wheatstraw, kaj Memphis Minnie. Por la lasta registraĵo de Memphis Minnie por Bluebird Records, en Oktobro 1935, Weldon akompanis ŝin por la unua fojo. Li ludis en la du flankoj, "When the Sun Goes Down, Part 2" kaj "Hustlin' Woman Blues". Li faris soloajn sukcesojn ĉe siaj du plej bone konataj kantoj, nome "Somebody Done Changed the Lock on That Door" kaj "We Gonna Move to the Outskirts of Town".
Post sia divorco el Memphis Minnie, li edziĝis al la bluskantistino Geeshie Wiley. Ili malaperis el la publika atento tuj poste, kaj li ne plu registris post 1938.
Molí Nou - Ciutat Cooperativa (Metroo de Barcelono)
Molí Nou | Ciutat Cooperativa estas stacio sur linio 8 de la Metroo de Barcelono, situanta en Sant Boi de Llobregat.
Ebur-Bordo
Ebur-Bordo (oficiale Côte d'Ivoire malofte esperantigite kiel Kotdivuaro) estas lando en Okcidenta Afriko kun landlimoj kun Liberio kaj Gvineo okcidente, Malio kaj Burkino norde, Ganao oriente kaj la Golfo de Gvineo sude.
Ĝi estas membro de la Afrika Unio, UN kaj AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifiko. Teamo el Eburio dum 2006 unuafoje partoprenis la Futbalan Mondpokalon, okazantan en Germanio.
Ĝi estas relative juna lando, kiu de 1893 ĝis 1960 apartenis al la franca imperio, sed la konata historio de ĝiaj sesdek etnoj estas maljuna kaj riĉa.
La plej ĉefurbo estas Jamusukro, sed la plej granda urbo estas Abiĝano. La aliaj urboj troveblas en la Listo de urboj de Ebur-Bordo.
Geografio
Ebur-Bordo estas lando en Okcidenta Afriko kun landlimoj kun Liberio kaj Gvineo okcidente, Malio kaj Burkino norde, Ganao oriente kaj la Golfo de Gvineo sude.
La kvar plej grandaj riveroj (de okcidento orienten) kiuj kiuj enlfuas la Gvinean Golfon estas la:
Ebur-Bordo konsistas el dek naŭ regionoj. La regionoj estas plue subdividataj en 109 departementoj. Vidu artikolon Departementoj de Ebur-Bordo.
Etnoj kaj lingvoj
La oficiala lingvo estas la franca, sed ekzistas ankaŭ aliaj lingvoj kaj dialektoj. Inter ili la ĝula, la abia, la abiĝia, la abrona, la bambara kaj la malinka lingvoj.
Ekonomio
Ebur-Bordo estas la plej grandamasa produktanto de kakao en la mondo, Krom tio ĝi esportas kafon, naftoproduktojn kaj konstruajn lignaĵojn.
Pokapa MEP: 660 $.
Politiko
En 2020 Ebur-Bordo la prezidanto Laurent Gbagbo rifuzis agnoski sian malvenkon en la baloto kaj de la 4-a de decembro 2010 ĝis la 11-a de aprilo 2011 li kaj lia rivalo Alassane Ouattara konfliktis pri la prezidanta posteno, inkluzive forme de armitaj interpuŝiĝoj, pro kio pereis 3000 homoj. Alassane Ouattara gajnis kaj servis du oficperiodojn ĝis 2020. Laurent Gbagbo estis akuzita pri la krimoj kontraŭ la homaro ĉe la Internacia puna kortumo, sed estis pravigita en januaro 2019, kontraŭ kio la kortumo planas apelacii.
En oktobro 2020 devos okazi prezidanta baloto. Ĝis antaŭnelonge la plej promesplena kandidato estis konsiderata la ĉefministro Amadou Gon Coulibaly, kiu kandidatiĝis de la Unuiĝo de Houphouëtistoj por Demokratio kaj Paco (UHDP), kies nomo aludas al la unua prezidanto Félix Houphouët-Boigny, konsiderata fondinto de Ebur-Bordo. UHDP konsistas el la Unuiĝo de la Respublikanoj, la Demokratia Partio de Ebur-Bordo, la Unuiĝo por Demokratio kaj Paco en Ebur-Bordo, la Movado de la Fortoj de la Futuro kaj la Unuiĝo por Ebur-Bordo. Post lia subita forpaso la la situacio iĝis malklara kaj ekcirkulis onidiroj, laŭ kiuj estraro de la reganta partio persiste postulas ke Alassane Ouattara plu regu la landon por ne malstabiligi la situacion. El aliaj kandidatoj elstaras la 86-jara eks-prezidanto Henri Konan Bédié. La eksa ĉefministro kaj ribelestro Guillaume Soro ankaŭ planis kandidatiĝi, sed en aprilo li estis malĉeeste kondamnita al 20-jara malliberigo pro monŝtelado.
Bibliografio
"Côte d'Ivoire" en Encyclopaedia Britannica Online
Côte d'Ivoire , The World Factbook, CIA, 2017.
Clár Ní Chonghaile, "Ivory Coast aims to entice investors with 'new vibe' of stability and growth" in The Guardian, la 7an de marto 2016.
Sugestopedio
Sugestopedio (miksvorto el "sugesto" kaj "pedagogio") estas instrumetodo uzata por lerni fremdajn lingvojn kiun evoluigis Georgi Lozanov, bulgara neŭrosciencisto, psikoterapeisto kaj instruisto en la 1960-aj jaroj, difinante ĝin kiel la sciencon por liberigi kaŝitajn homajn lertojn. Ĝi estas uzata en malsamaj kampoj, sed plejparte en la kampo de lernado de fremdaj lingvoj. La metodo uzas pozitivajn sugestojn por la lernado kies ĉefa celo estas aktivigi la neeluzitajn rezervojn de la lernantoj de la cerbo/psiko pere de sugestoj, muziko kaj relaksado. Lozanov asertis ke per uzado de tiu metodo studentoj povas lerni lingvon ĉirkaŭ tri aŭ kvin fojojn pli rapide kiel per konvenciaj instrumetodoj. La psikoterapia efiko de sugestopedio montriĝis jam dum la tutunuaj sugestopediaj kursoj de fremdaj lingvoj.
Historio
D-ro Lozanov ellaboris la metodon dum 15 jaroj antaŭ ol publikigi ĝin. La 6-an de oktobro 1966 estis fondita la unua Esplorcentro pri Sugestologio (1966-85, Sofio). .
En 1979, Lozanov estis metita sub hejmareston en Bulgario dum 10 jaroj (ĝis la ŝanĝoj en 1989). Dum tiu ĉi periodo, liaj prelegoj en la universitato kaj en televido estis ĉesigitaj, li estis malpermesita vojaĝi, korespondi, publikigi, paroli telefone eksterlande ktp. Li nur rajtas moviĝi inter hejmo kaj instituto. Dum ĉi tiu tempo, imitantoj el eksterlando proponas al la mondo siajn versiojn de sugestopedio, kiuj havas nenion komunan kun la vera sugestopedio (irante de "Superlearning" (superlernado) al "akcelita lernado" (SALTT) ĝis "psikopedio").
Unesko
La laborgrupo de Unesko (19 fakuloj el Kanado, Usono, Francio, Hungario, Pollando, GDR kaj Rumanio kaj 6 el Bulgario) kunvenis en Sofio kaj surloke pristudis inter la 11-a kaj la 16-a de decembro 1978 sugestopedion/sugestiologion. Resumo de la protokolo kun ĝiaj rekomendoj estis publikigita ne en Bulgario, sed en Usono.
La fina raporto de Unesko estis ellaborita kaj publikigita en la franca du jarojn poste en decembro 1980.
Celo kaj teorio
Lozanov deklaras en sia retejo ke "sugestopedio estas sistemo de liberigo", liberigo de "negativaj konceptoj koncerne la malfacilaĵojn de la lernado" kiuj estus kondiĉigitaj en la kurso de socia vivo.
Metodo
Laŭ subtenantoj de ĉi tiu metodo, sugestiopedio respektas ĉiujn lernspecojn - aŭdajn, vidajn kaj kinestezajn, kaj la scio akirita per tiu ĉi metodo laŭdire estas konservita en la memoro pli konstante ol kun aliaj instrumetodoj. Specialaj muzikaj komponaĵoj estas uzataj dum instruado, kiuj laŭdire stimulas la maldekstrajn kaj dekstrajn cerbajn hemisferojn. Tiu ĉi metodo estis aprobita de internacia ekspertgrupo ĉe Unesko jam en decembro 1978. Eksperimentaj esploroj, se bone organizitaj, pruvis ke psikologiaj faktoroj kiaj motivigo, emocia stimulado povas ŝanĝi statojn de konscio (sugestado) kaj koncentriĝo sub iuj kondiĉoj, plibonigante ne sole la memoron sed ankaŭ la atenton kaj kreivon, subtenata pro la kunordigo kun muzika fono kiu helpas atingi malstreĉitan sintenon. Ĉi tiu melodio malstreĉas angoron kaj pliigas la potencon de koncentriĝo sur la enhavo. La metodo stimulas la kreivon kaj motivigan de lernantoj, kiuj estas antaŭkondiĉoj por stimuli memlernadon. La gvivda faktoro estas la psikologia organizado de la lernprocezo. La metodo kaj ĝiaj rezultoj ĉe plenkreskuloj ankaŭ estas detale priskribitaj de G. Lozanov en 'Sugestologio kaj sugestopedio - teorio kaj praktiko'  .
D-ro Lozanov kreis la Internacian Asocio de Trejnistoj de Lozanov (LITA), kiu diskonigos lian laboron. Li edukis trejnistoj en la metodo en diversaj landoj tra la mondo kiuj respondecu pri la disvastigo de la metodo. En Norvegio ekzemple ekestis pilotstudo ĉe Vestfold University College: "Metodeutvikling i språkopplæring med vekt på suggestopedi" (Metoda evoluo en lingvoinstruado kun emfazo sur sugestiopedio). Østfold University College nun transprenis la kurson.
Sugestopedia kurso de Esperanto
En 1995 la lingvoinstituto Narwal (Narwal Language Institute) el Nederlando, kun multe da spertoj en lingvaj kursoj por la registaro, universitatoj kaj entreprenoj, gvidata de Sylvain Lelarge, organizis sugestopediajn kursojn en la angla, franca, hispana, nederlanda, germana kaj rusa, ankaŭ tion ofertis je peto en la japana, sveda, estona, rekomendis ankaŭ la lingvon Esperanto kiel unua sugestopedia lingvokurso, ĉar esploroj montris ke la lernado de Esperanto kaj la asimilado de tre logika strukturo de tiu lingvo grave faciligas kaj akcelas la procezon de la lernado de aliaj lingvoj. Ankaŭ en Hungario okazis kursoj de Esperanto laŭ tiu metodo, sed montriĝis ke la metodo ne tiom bone taŭgas en internacia grupo, sed pli bone kun samlingvanoj. Laŭ Marin Bacev, kiu sekvis fremdlingvan kurson ĉe D- ro Lozanov, estis la intenco de d-ro Lozanov mem prepari kurson de Esperanto laŭ lia metodo.
Kritiko
La Unesko-raporto inkludis ankaŭ diversajn kritikojn de la teorio, interalie ke en la kampo de la baza edukado la nombro de eksperimentoj estas tre limigita kaj la mezurado de la testrezultoj je la komenco kaj fino de kurso ne sufiĉas. Por sugestopediaj kursoj al plenkreskuloj indas pli grandskalaj eksperimentoj daŭrantaj super pli longa periodo.
Thalheim (Ercmontaro)
Thalheim estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ercmontaro]] de la federacia lando Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Sugestopedio
Kritiko
La imponaj rezultoj de Lozanov en empiriaj mallongperspektivaj eksperimentoj (lerni 300, 500 kaj 1000 vortoj en pluraj horoj), kiuj establis la reputacion de lia sugestiologio kaj sugestopedio kaj supozeble kaŭzis la subtenon de Unesko, ne povis esti reproduktitaj fare de iliaj kritikistoj.
En kritikaj publikaĵoj pri sugestopedio en sciencaj revuoj kun proceduroj de kolega reviziado (angle: peer reviews), la pseŭdo-scienca naturo estas do emfazita kiel la ĉefa punkto de kritiko.
Aŭtentika sugestopedio estis efektivigita malsukcese en kelkaj lokoj pro:
Male al Usono, edukistoj en Kanado provis aliĝi al la sugestopedio de d-ro Lozanov tiom kiom la normoj de la kanada eduksistemo kaj politiko permesis. Kanado efektivigis ĝin en la 1970-aj jaroj en dulingva programo por trejnado de ŝtatoficistoj; sub la gvido de Gabriel Racle, kiu poste instruis la metodojn al instruistoj en Japanio, Belgio, Francio kaj Finnlando.
Ankaŭ en Eŭropo kaj Azio, la plimulto de landoj sekvis la aŭtentan sugestopedian metodon, kaj nur en kelkaj landoj estis provoj modifi ĝin. La landoj en kiuj ĝi estis aplikata kaj konfirmita estis: Sovetunio, GDR, Hungario, Britio (Kimrio), Francio, Aŭstrio, sekvata de Japanio en la 1980-aj jaroj.
Bibliografio
G. Lozanov, E. Gateva, "Sugestopedia praktika gvidilo por instruistoj de fremdaj lingvoj", Esplorinstituto pri Sugestologia, Sofio, 1981, eldonita ankaŭ en la itala (1983), la sveda (1984) kaj la angla (1988).
(angla) E. Gateva, Procedings of International Conference on Suggestopedia, 1990, Tierp, Svedio: Stiftelsen Pedagogisk Utveckling
(angla) Sylvain Lelarge, Suggestopedia, the most natural way of learning, trejnvideaĵo.
(bulgara) Sugestologio en instruado de fremdaj lingvoj - lingvo didaktika analizo, recenzo de la doktora disertacio de Anna Hristova Evstatieva, Sofia Universitato, 2012
(germana) Werner Krag, Zur Wirkung der suggestopädischen Lehrmethode: Allgemeine theoretische Begründung und empirische Überprüfung, Lang, Frankfurt am Main, Bern, New York, Paris, 1989
(angla) Georgi Lozanov, Suggestopaedia, Gordon & Breach Science Publishers, Philadelphia, Tokio, Parizo, 1971
(angla) Georgi Lozanov, Suggestopaedia – Desuggestive Teaching Communicative Method on the Level of the Hidden Reserves of the Human Mind
(germanap H. Lukesch: Lernen ohne Anstrengung? Der Sirenengesang der geheimen Verführer, En: Zeitschrift für Pädagogische Psychologie. 14 (2/3), 2000, p. 59–62
Eksteraj ligiloj
Retejo LITTA (Lozanov International Teacher Training Association)
(angla) Prezento de sugestopedia kurso, YouTube
(bulgara) Prezento de la metodo laŭ d-ro Lozanov, YouTube
Homoj sur la Tero
Homoj sur la Tero estas romano, originale esperantlingve verkita de Stellan Engholm, Ĝi aperis 202-paĝe ĉe eldonejo Literatura Mondo el Budapesto en la jaro 1932.
La verko estas reeldonita en La Laguna fare de Juan Régulo Pérez en 1963.
Norda Jemeno
Post kiam Britio dum la 19-a jarcento gajnis armean kaj politikan influon en la sudo de Jemeno, la lando Jemeno dividiĝis al nordo kontrolita de la Otomana Imperio kaj sudo kontrolita de Britio. La divido restis ĝis la reunuiĝo de la ŝtato dum la jaro 1990.
En Norda Jemeno ekde la fakta sendependiĝo dum la jaro 1911 ekzistis la sekvaj du ŝtatoj:
François Michel Le Tellier de Louvois
François Michel LE TELLIER, markizo de Louvois, (naskiĝis la 18-an de januaro 1641 en Parizo - mortis la 16-an de julio 1691 en Versailles) estis franca ministro kaj ŝtatsekretario dum la reĝado de Ludoviko la 14-a.
Li estis la filo de Michel Le Tellier, markizo de Barbezieux, kaj de Élisabeth Turpin. Li edziĝis kun Anne de Souvré, kun kiu li havis ses infanojn.
Louvois heredis la oficion de ŝtatsekretario pri milito el sia patro, kiam li estis nur 15 jarojn aĝa (li efektive okupis la oficion nur ses jaroj poste, en 1663). En 1672, li fariĝis ŝtatministro, kaj eniris la reĝan konsilion. Danke al intrigo kontraŭ Jean-Baptiste Colbert, li plie obtenis la oficion de "superintendanto pri Konstruaĵoj, Artoj kaj Manufakturoj". Tio ebligis al li fariĝi responsa pri la konstruado de la kastelo de Versailles. En La Jarcento de Ludoviko la 14-a, Voltaire asertas ke Louvois estis "estimita" de la reĝo, sed ne "amita".
Suché Brezovo
Suché Brezovo, hungare Száraznyírjes [sAraznjIreŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
François Michel Le Tellier de Louvois
La markizo kontribuis al la modernigo de la franca armeo, per la plibonigo de la armiloj, la konstruo de kazernoj kaj la seninterrompa pago de la militistoj. Li ankaŭ provis starigi nacian konskripcion, sed tio parte fiaskis.
Suché Brezovo
Situo
Suché Brezovo inter montoj, laŭ traira flankovojo. Veľký Krtíš troviĝas je 14 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la antaŭhistoriaj tempoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1573 en formo "Brezowa". Ĝi senhomiĝis pro la militadoj en la 17-a jarcento, sed en 1680 ĝi rehomiĝis. En 1715 oni komputis tie 15 slovakajn familiojn. En 1828 loĝis tie 455 vilaĝanoj en 32 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Száraz-Brézó, poste ĝi ricevis plenan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Száraznyírjes 305 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Gács, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Suché Brezovo 123 homoj, (113 slovakoj).
(15098) 2000 AY2
(15098) 2000 AY2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj astronomoj Giuseppe Forti kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese apud San Marcello Pistoiese en Toskanio (Italio).
Gehlsbach
Gehlsbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Eldenburg Lübz. La komunumo ekestis la 1-an de januaro 2014 per kunigo de la antaŭe sendependaj komunumoj Karbow-Vietlübbe kaj Wahlstorf. Fine de la kunigita komunumo havis  loĝantojn.
Asahi Shimbun
La Asahi Shimbun (朝日新聞 [asahi ŝimbun]) estas Japana taggazeto, eldonata de AK Asahi Shimbun (株式会社 朝日新聞社 [kabuŝiki-gaiŝa asahi ŝimbunŝa])
Ĝi estas unu el la kvin tutlandaj taggazetoj en Japanio; la aliaj kvar estas la Yomiuri Shimbun, la Mainichi Shimbun, la Nihon Keizai Shimbun, kaj la Sankei Shimbun. La eldonokvanto estas 8.27 milionoj en ĝia matena eldono, kaj 3.85 milionoj en ĝia vespera eldono en aprilo 2004.
Moncley
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
La Eterna Neologisma Diskuto : Kalocsay kaj la Sekvo
'La Eterna Neologisma Diskuto : Kalocsay kaj la Sekvo. Pri aktuala krizo de Esperanto', eldonita en 1987 en Vieno, estas libreto verkita de Herbert Mayer. Ĝi prezentas la tekston de prelego kiun faris la aŭtoro en decembro 1986.
Veilly
Veilly estas franca komunumo, kiu situas en departemento Orbordo en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Najbaraj komunumoj
Tie oni bredas bovojn.
Historio
La preĝejeto datiĝas el la 15-a jarcento.
La malnova tilio datiĝas de la epoko (ĉirkaŭ 1610), kiam Sully estis ministro pri agrikuro.
17098 Ikedamai
17098 Ikedamai estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Mai Ikeda, kiu gajnis la kvaran rangon en la Intel International Science and Engineering Fair 2003 pro sia projekto en teamo pri fiziko. Ŝi estis lernantino ĉe la Niihama West High School, de Niihama (gubernio Ehime, Japanio).
Litoviaj judoj
La litoviaj judoj - jide ליטוואק [Litvak], plurale Litvakes, ina formo Litviĉke, plural Litviĉkes (litove Litvakas, plurale Litvakai, ruse Литвак, plurale Литваки́), komparu la esperantlingvan vorton Litvo por la Grandduklando Litovio laŭ la slava vorto "Litva" por Litovio - ekde la mezepoko estis grava parto de la loĝantaro de la historia Grandduklando Litovio, kies teritorio kovris grandajn partojn de la nuntempaj ŝtatoj Litovio, Belorusio kaj Ukrainio, kaj iom de la nunaj Latvio kaj Pollando.
La historio de la judoj en Litovio fontis en la frua mezepoko. La unuaj judoj probable enmigris el sudoriento en la teritorion de la pli posta Grandduklando Litovio. En multe pli grandaj nombroj ekde la 12-a jarcento german- respektive jidlingvaj judoj sekve de la mezepokaj kontraŭjudaj pogromoj (kadre de la krucmilitoj kaj de paniko pri pestaj epidemioj) enmigris el germanlingvaj regionoj de Mezeŭropo orienten. La plejparte religie toleremaj regantoj de la Reĝlando Pollando kaj de la Grandduklando Litovio subtenis la loĝigon de judaj enmigrintoj, kies scipovoj, konoj kaj kontaktoj estis tre prosperiga por la ekonomia evoluoj de tiuj landoj. Post la mezepoko pli kaj pli kreskis la nombro de judaj civitanoj kaj judaj komunumoj en Litovio samkiel en Pollando, kaj iom post iom la Grandduklando Litovio en la 17-a kaj 18-a jarcentoj evoluiĝis ĝis centro de eŭropa judismo, kun kultura centro en la litova ĉefurbo Vilno, kiu nomatis „Jerusalemo de Litovio“ aŭ „Jerusalemo de la Nordo“.
Post la sovetunia konkero de la tri baltiaj respublikoj sekve de la pakto Molotov-Ribbentrop en junio 1940, pli ol miliono da judoj vivis en la teritorio de la historia Litovio, dividita inter ses tiutempaj ŝtatoj: Latva SSR: 94 000, Litova SSR: 147 000, Pollando: 505 000, Rusia SFSR: 4 000, Belorusa SSR: 375 000, Ukrainia SSR: 32 000. Pli ol 90 procentaĵoj da ili dum la okupo fare de la armeo de Nazia Germanio inter la jaroj 1941 kaj 1945 murdiĝis fare de la germanaj nazioj kaj iliaj lokaj helpantoj.
Grandduklando Litovio
La ekzisto de judoj en Litovio unuafoje skribe dokumentiĝis en 997. En Eišiškės, malgranda urboeto sude de Vilno, troviĝis judaj tomboŝtonoj, kiuj parte estas el la 11-a jarcento. La historiisto Abraham Harkabi defendis la hipotezon ke judoj el Babilonio kaj aliaj teritorioj de okcidenta Azio en la 9-a kaj 10-a jarcentoj enmigris al Litovio. Pli pruveblas la alternativa tezo ke judoj post la pereo de la regno de Ĥazaroj ekvivis kiel internaciaj komercistoj en la fortikitaj urboj de la Grandduklando Litovio, aparte en Gardinas (Grodno), Kaŭno (Kovno), Minsk kaj Pinsk. Ili havis la titolon servi camarae regis "ĉambraj servistoj de la regantoj" kaj havis la protekton de la grandduko kaj ties reprezentaj regantoj. Simon Dubnov supozas, ke judoj jam sekve de la Unua Krucmilito fine de la 11-a jarcento el germanlingvaj teritorioj de Centra Eŭropo enmigris al Litovio.
Survoje al grandpotenco
Laŭ legendo jam la grandduko Gediminas mallonge post la jaro 1320, kiam fondiĝis la urbo Vilno, donis al la judoj de Litovio privilegiojn. La plej malnovaj dokumente konservitaj privilegioj estas de Vytautas el 1388 por la judoj de Bresto kaj Trakai, la antaŭa ĉefurbo de Litovio - tiuj dokumentoj orientiĝas laŭ pli malnovaj modeloj el Pollando. La postan jaron Vytautas al la judoj de la urbo nun nomata Hrodno (litove nomata Gardinas, pole Grodno) donis aparte ampleksan privilegion, kiu garantiis posedon, liberan moviĝon kaj religian praktikadon sen ia limigo. El la privilegia dokumento evidentiĝas, ke la judoj jam ekde longa tempo vivis en la urbo, posedis grundon kaj profesie laboris en multaj ekonomiaj branĉoj, ke ili kiel metiistoj kaj komercistoj havis ekzakte la samajn rajtojn kiel kristanoj kaj ke en la urbo estis sinagogo kaj juda tombejo. La judoj en la Grandduklando Litovio, kontraste al Pollando, jam tiutempe konsistigis "trian socian tavolon" samrajtan al la kristana urbanaro. Sub grandduko Vytautas karaimoj el la duoninsulo Krimeo estis loĝigitaj en Trakai. La nombron de la judoj en la tiutempa Grandduklando fakuloj taksas je 6 000.
NGC 1317
NGC 1317 (aliaj indikoj — NGC 1318, PGC 12653, ESO 357-23, MCG -6-8-6, FCC 22, IRAS03208-3716) estas galaksio en konstelacio Forno.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 1317, NGC 1318.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
9662 Frankhubbard
9662 Frankhubbard estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italdevena usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott, en Arizono (Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona faranto de klavicenoj Frank Hubbard (1920–1976). Ricevinte diplomon de Harvard, li vojaĝis en Eŭropon kaj akiris profundan scion pri la fruaj klavaraj instrumentoj, kiun li notis en sia libro Three Centuries of Harpsichord Making. En 1949, kune kun William Dowd, li establis atelieron de klavicenoj en Bostono, kiu, per procezo de fisio, iĝis la praulo de pluraj de tiaj atelieroj kaj kondukis al la starigo de tradicio de klavicenoj faritaj en Nordameriko.
Sándor Halász
HALÁSZ Sándor (hala:s) estis rumania hungara ĵurnalisto, verkisto naskiĝinta en Satmaro la 2-an de junio 1892 kaj mortinta en Bukareŝto la 6-an de februaro 1976.
Biografio
Sándor Halász studis juron en Budapeŝto kaj Berlino, li estis advokato en Satmaro, kunlaboranto de ĵurnalo Szamos, poste direktoro de Szabadsajtó Könyvnyomda és Lapkiadó Rt. (1922-29) en Satmaro. Li estis la ekonomika redaktoro de la Brassói Lapok (1932-40). Post 1945 li estis entreprena librotenisto en Bukareŝto.
Fonto
Magyar Életrajzi Lexikon
Nusco
Nusco estas komunumo de Italio.
Monte Carmelo
Monte Carmelo estas brazila municipo en la ŝtato Minas-Ĝerajso. Ĝia laŭtaksa populacio, laŭ IBGE-datumoj en 2019, estas loĝantoj.
La ĉefa ekonomia agado de la urbo estas produktado de kaheloj, brikoj, ceramikaj artefaktoj kaj ankaŭ estas prezentita en produktado de tanaro kaj pakado, kaj ankaŭ kafoproduktado.
La komunumo kune kun Araguari, Uberaba kaj Patrocínio estas la centro de la produktado de la plej bona savana kafo por eksportado en Brazilo.
6566 Shafter
6566 Shafter estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la Stacio de Ooira de la Observatorio de Nihondaira en la kvartalo Ŝimizu de Ŝizuoka).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de usona astronomo Allen Shafter , profesoro kaj prezidento de la studoj pri astronomio ĉe la Ŝtata Universitato de San-Diego. Lia esploroj temas pri la ekstergalaksiaj novaoj.
Eve Miller
Eve MILLER (8-an de aŭgusto 1923 – 17-an de aŭgusto 1973) estis usona aktorino. Ŝi estis konata pro la roloj en la filmoj Buckaroo from Powder River (1947), The Big Trees (1952), kaj There's No Business Like Show Business (1954), kaj en la televidoserio Zane Grey Theater (1956).
61 Virginis c
61 Virginis c estas ekstersunsistema planedo kiu orbitas ĉirkaŭ la stelo 61 Virginis, en la konstelacio Virgo. Ĝi havas minimuman mason de 18,2 Termasoj kaj orbitas proksimume je kvinono la distanco inter la Tero kaj la Suno (0,2175 AU) kun discentreco de 0,14. Ŝajne temas pri gasgiganto simila al Urano aŭ Neptuno. Ĝi estis malkovrita la 14-an de decembro 2009 el la Observatorio Keck kaj la Anglo-Aŭstralia observatorio.
(19248) 1994 PT
(19248) 1994 PT estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Novi Velia
Novi Velia estas komunumo de Italio.
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Nikolao, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Fakaj Esperanto-asocioj
Faka Esperanto-asocio estas specialigita esperantista asocio, starigita por homoj de koncerna mondkoncepto, profesio, ŝatokupo ktp.
Listo de fakaj asocioj laŭ temo
Multaj el la asocioj montrataj sube laŭ la stato de 2023 ne plu funkcias. Tamen listiĝas ankaŭ historiaj fakaj grupiĝoj esperantistaj. Kelkaj el tiuj asocioj estas ligitaj al la Universala Esperanto-Asocio, kaj aperas en la Jarlibro de UEA.
Aperas en la sekvaj tabeloj fakaj asocioj, kaj kie eblas dato de kreiĝo kaj dato de aliĝo al UEA
Kunlaboro kun UEA kaj TEJO
Ses el la ĉi-supre listigitaj aliĝis al la Universala Esperanto-Asocio (ISAE - scienca asocio, IFEF - fervojista, UMEA - medicina, IKEF - komerca kaj ekonomia, ILEI - instruista, LIBE - blindula). Ties komitatanoj aperas en la listo de la komitatanoj de UEA - ĉiu asocio havas po unu. Dudek naŭ fakaj asocioj havas kontrakton pri kunlaboro kun UEA. Du asocioj funkcias kiel fakaj sekcioj de la Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (BEMI - biciklista, EUROKKA - muzika). Aliaj ne havas formalan ligon kun UEA, sed aperas (nedetale) en la Jarlibro de UEA.
Provinco Ekvatora
Provinco Ekvatora aŭ Ekvatoro estas unu el la novaj dudek ses provincoj de Demokratia Respubliko Kongo kreitaj en 2015, en la nordokcidenta parto de la lando. Laŭ oficiala takso el la jaro 2005 ĝi havis loĝantojn. Konsiderante ke la provinca areo estas kvadrataj kilometroj, el tio rezultas loĝdenso de po 16 homoj por kvadrata kilometro. Administra centro estas la urbo Mbandaka.
La provincoj Norda Ubangi, Mongala, Suda Ubangi, Ekvatora kaj Tshuapa estis rezulto de la disigo de la iama pli granda Provinco Équateur.
Elena Ĥusanova
Elena ĤUSANOVA (Елена Хусанова; naskiĝis en Jekaterinburgo, Rusio) estas rusia esperantisto. Ŝi laboris por E@I kiel volontulo ekde la 22-a de marto 2015 ĝis la 27-a de februaro 2016 en Partizánske. En 2017 ŝi laboris kiel grafikisto por Amikumu.
Provinco Ekvatora
La provinco ekhavas sian nomon pro la linio de Ekvatoro, kiu ĝuste trapasas la ĉefurbon Mbandaka. La lokanoj vivtenas sin ĉefe el farmado, fiŝkaptado kaj ĉasado, krom ioma riverkomerco.
Elena Ĥusanova
La 20-an de februaro 2015 la LKK lanĉis publikan konkurson pri emblemo por UK 2016 en Nitro, Slovakio. Oni anoncis ŝin kiel kiel gajninton la 23-an de majo, ŝia propono estis elektita de ĵurio el inter 48 proponoj alsenditaj de 11 partoprenantoj.
Ekde la 26-a ĝis la 28-a de septembro 2015 okazis tokipona renkontiĝo EToSo (Eŭropa Tokipona Studado, tokipone: kama sona pi toki pona lon ma Elopa) en Brno, Ĉeĥio. Ŝi organizis kaj kreis la ideon kune kun Václav Zouzalík. Ĝin partoprenis 8 homoj de Slovakio, Rusio, Ĉeĥio, Germanio kaj Nederlando. Dum la renkontiĝo okazis Skype-konferenco kun Sonja Lang, ekskurso tra la urbo, prelego kaj lingvaj ludoj.
Jordan-Iraka Araba Federacio
La Jordan-Iraka Araba Federacio oficiale nur Araba Federacio (الاتحاد العربي) estis ŝtato de mallonga vivodaŭro formita en 1958 per la unuigo de Irako kaj Jordanio. Kvankam la nomo sugestas federacian strukturon, temis de facto pri konfederacio.
Muko
Muko laŭ PIV estas pli-malpli viskeca substanco, sekreciata de la mukozoj. Malvarmumo kaj ankaŭ pli intensaj infektaj malsanoj de la spira sistemo kutime interalie karakteriziĝas per mukoplena nazo, kiu elkorpigeblas per suĉo en la buŝon kaj sekva elsputo, aŭ per elblovo ekzemple en naztukon.
La muko fiziologie aparte havas la signifon protekti la mukozojn de sekiĝo, de korpofremdaj substancoj kaj de frotiĝo. Ĝi povas ankaŭ servi al la kovro kaj kapsuligo de nedezirataj korpofremdaj korpoj en la organoj kovrataj per mukozoj.
Muko apartenas al la substancoj, kies vido aŭ alispeca percepto ankaŭ sen racia klarigo ĉe multaj homoj kaŭzas senton de naŭzo.