cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montemilone
Montemilone estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Lavello, Minervino Murge (BA), Spinazzola (BA) kaj Venosa.
Calnic (Covasna)
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Háromszék).
472 Romo
472 Romo estas granda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Maria familio. Ĝi estis malkovrita la, de la itala astronomo Luigi Carnera, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝia nomo, elektita de la italo astronomo Antonio Abetti, estas tiu de Romo, ĉefurbo de Italio.
La, 472 Romo kaŝis la stelon Delton Serpentistan (δ Ophiuchi). La kaŝado, videbla en Eŭropo , estis la ununura kaŝado far de asteroido videbla nudokule en la 21-a jarcento.
Lajos Katona (skulptisto)
Lajos KATONA estas rumania hungara lignoskulptisto. Li naskiĝis en Şărmăşag la 16-an de septembro 1941. Li estas blindulo.
Biografio
Lajos Katona perdis pro akcidento sian vidkapablon kaj unun el siaj manoj, kiam li estis naŭ jarulo. Li akiris diplomon pri filozofio-pedagogio-historio en UBB de Kluĵo en 1968. De 1968 li instruis en Liceo por Vidaj Difektituloj (rumane Liceul pentru Deficienţi de Vedere) de Kluĵo ĝis 2003. Li komencis skulptadi el ligno en 1975. Ĝis 2012 prepariĝis 30 skulptaĵoj.
Split-Dalmatio
Provinco Split-Dalmatio (kroate: Splitsko-dalmatinska županija) estas unu el la provincoj de Kroatio. Ĝi situas en la mezo de Dalmatio ĉirkaŭ la urbo Split, etendiĝas inter Bosnio kaj Hercegovino kaj Adriatiko kaj ampleksas la adriatikajn insulojn Brač, Hvar, Vis kaj aliajn, malpli grandajn.
La provinco estas la dua plej loĝata (post la urbo Zagrebo) kaj la dua plej granda (post Lika-Senj) de Kroatio. Ĝia administra sidejo kaj plej granda urbo estas Split. La provinco konsistas el 16 urboj kaj 39 pliaj komunumoj. La urboj estas:
Anneliese Michel
Anneliese MICHEL (naskiĝinta la en Leiblfing – mortinta la  en Klingenberg am Main) estis bavara studentino el katolika familio, kiu en periodo inter septembro de 1975 kaj julio de 1976 subiĝis al "granda ekzorcismo".
En la jaro 1968 unuafoje aperas ĉe Anneliese Michel unuaj simptomoj de eksterordinaraj atakaj statoj. Anneliese sen evidenta kaŭzo en lernejo senkonsciiĝis kaj la sekvantan nokton dum fortaj spasmoj ŝi tramordis sian langon. Pli poste ŝi indikis, ke dum tiu ĉi atako ŝi sentis fremdan forton, kvazaŭ ĝi enpremis ŝin en la liton.
Post plua atako en aŭgusto de 1969 familia kuracisto proponis neŭrologian esploron kun suspekto al epilepsio, sed ĉiuj testoj inkluzive de EEG finiĝis kun negativa rezulto kaj la esploro estis fermita kiel epilepsia malsaniĝo de tipo "grand mal", la spertita atako estis markita kiel cerba spasmo de nokta tipo. Anneliese ricevis kontraŭepilepsikaĵojn, per kiuj ŝi estis kuracata ĝis sia morto.
Murmanska Esperanto-Klubo "Murmano"
Murmanska Esperanto-Klubo Murmano nomigite de Aleksandras Masiukas - estas esperanto-klubo en urbo Murmansko (Rusio). La klubo estas la plej norda esperanto-klubo. La Klubo estis fondita en februaro de 1988 post 2-semajnaj lingvaj kursoj, okazigintaj sub gvido de Elvira Gacenko (el urbo Volĵskij). Ŝin invitis en Murmanskon laŭ interkonsento kun Junulara kulturcentro esperantisto el la sama urbo Dmitrij Lisenko, servinta tiam en la Norda Floto. La 25an de februaro 1988 post la lasta leciono estis fondita E-Klubo kaj elektita unua prezidanto Dmitrij Bubnov. Ĉi tiu dato estas naskiĝtago de la Klubo, celebrata ĉiujare.
Nun la klubo aktivas ĉe la Fako de fremdlandlingva literaturo en Murmanska Regiona Scienca Biblioteko ĉiusabate ekde 13a ĝis 15a horo (en la literatura salono sur 4a etaĝo aŭ, se ĝi estas okupita, en alia ĉambro laŭ interkonsento kun bibliotekistoj). Dum kunvenoj samtempe plenumiĝas baznivela e-kurso. Somere de junio ĝis aŭgusto, kiam kluboj en la biblioteko ne funkcias, esperantistoj renkontiĝas en alia loko aŭ en ies hejmo).
Elektroencefalografio
Elektroencefalografio estas neŭrofiziologia metodo, dum kiu estas registrata bioelektra aktiveco de cerbo de paciento per supraĵaj elektrodoj. La rezulta registraĵo estas markata kiel elektroencefalogramo (EEG). Temas pri tre grava instrumento por la diagnozo de neŭraj malsanoj.
Vâlcele
Vâlcele estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio
Domo de kulturo de urbo Ostrava
Domo de kulturo de urbo Ostrava (ĉeĥe ) apartenas al la plej grandaj kulturaj ekipaĵoj en Ostrava, en kiu krom aliaj trovis sian daŭran sidejon Filharmonio de Janáček Ostrava, havas ĉi tie sidejon kinejo Art, en teatra ĉambrego regule gastumas antaŭaj teatraj ensembloj el la tuta Ĉeĥio. Troviĝas ĉi tie ankaŭ la plej granda koncerta ĉambrego en Ostrava, tial en Domo de kulturo de urbo Ostrava jam kelke da dekoj da jaroj okazas ĉefa parto de programo Internacia muzika festivalo Majo de Janáček kaj Internacia konkurso de grandaj blovinstrumentaj orkestroj. Oni ĉi tie prezentigas abonendajn koncertojn de Filharmonio de Janáček, sed ankaŭ prezentiĝojn de multaj gastigantaj muzikaj interpretoj, koncertojn de popularaj muzikaj grupoj, programojn por infanoj. Oni aranĝas ĉi tie komunajn agadojn, balojn kaj amuzagadojn, fakajn sciencistajn konferencojn kaj renkontiĝojn, klerigajn kursojn kaj ekspoziciojn.
La konstruaĵo estas konstruita en novklasikisma stilo sen ornamaj dekoraĵoj de fasado, kiu estis konstruita inter la jaroj 1956-1961. La frunton kun ŝtuparejo kaj altaj pilastroj ornamas ses alegoriaj statuoj - Muziko, Skulptarto, Sporto, Laboro kun infanoj, Plibonigemo kaj Kemio. En la Domo troviĝas komuna ĉambrego por 1200 personoj. Konsisto estas teatra ĉambrego por 600 personoj kaj kino por 400 personoj. En la tempo de sia estiĝo tio estis la plej granda kulturdomo en Ĉeĥoslovakio. Proksime de la konstruaĵo troviĝas bronza statuaro "Juneco" kaj "Knabina sekreto".
Oberbronn
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Kardiologio
Kardiologio aŭ kormedicino estas la fako de medicino kiu traktas la stukturon, funkcion kaj la diversajn eblajn malsanojn de la koro.
En medicino temas pri subfako de interna medicino, kiu traktas la malsanojn rilatajn al koro kaj sangocirkulado de la homa korpo. En pluraj landoj la subfako "infana kardiologio", por embrioj antaŭ la naskiĝo kaj por junaj homoj de 0 ĝis 17 jaroj, estas memstara subfako de pediatrio kaj ne miksita kun la subfako kardiologio de "plenkreskuloj".
Ĝis la 19-a jarcento
La homoj konsideris la koron jam ekde prahistoria tempo aparte vundeblan organon, pri tio atestas ekzemple kavernaj pentraĵoj ŝtonepokaj el Iberio. Kuracistoj en antikva Ĉinio, Egiptio, Grekio kaj Romio aparte atente ekzamenis la homan koron kaj la pulson kiel signo de la mekanika kora funkcio. La klerulo Herofilos de Ĥalkedon ĉirkaŭ la jaro 300 a.K. konstruiĝis poŝan akvohorloĝon por la pulsomezurado. Antaŭ proksimume 2000 jaroj la romia verkisto Seneca la pli juna jene priskribis sian kordoloron: "La atako tre mallongas kaj similas al ŝtormo. Ĉe aliaj suferoj oni baraktas kun malsano, ĉi-tie tamen kun morto". La komencon de la moderna kardiologio oni plej bone povas datigi en la jaro 1638, kiam la angla kuracisto William Harvey publikigis sian malkovron de la sangocirkula sistemo.
Dum la jaro 1733 la angla pastro kaj sciencisto Stephen Hales unuafoje "sange", do per operacieto, povis mezuri la sangopremon, enmetante metalan tubeton en la kolan arterion de ĉevalo kaj ligante la tubeton al vitra cilindro. La unua kora medikamento estas digitalo, natura substanco el samnoma planto, kiu havas fortan kor-fortigan efikon. Dum la jaro 1816 la franco René Théophile Hyacinthe Laënnec malkovris la stetoskopon, komence relaive simpla ligna cilindro, kiu ebligis plilaŭtigitan aŭskultadon de la koraj sonoj. Jam fine de la 19-a jarcento stetoskopoj havis flekseblajn tubojn por ambaŭ oreloj de la kuracisto. Same dum la 19-a jarcento evoluis pluraj aparatoj por sen-operacia mezuro de la sangopremo, el kiu la plej praktika konsideriĝis tiu de la itala kuracisto evoluis pluraj aparatoj por sen-operacia mezuro de la sankopremo, el kiu la plej praktika konsideriĝis tiu de la itala kuracisto Scipione Riva-Rocci el la jaro 1896 per balona rubando aplikebla al la brako de homo. La anglo Harvey Williams Cushing plibonigis la teknikon kaj la rusa armea kuracisto Nikolaj Korotkov dum 1905 modifis ĝin. Nuntempe nur malofte oni mezuras la sangopremon laŭ la metodo de Riva-Rocci, plej ofte laŭ tiu de Korotkov. Erare tamen en multaj landoj oni daŭre indikas la ("korotkove") mezuritan sangopremon per la mallongigo "RR" por Riva-Rocci.
Ekde la 20-a jarcento
Komence de la jarcento la kardiologio iĝis memstara subfako ene de la interna medicino. Dum la jaro 1907 en Parizo publikiĝis la unua eldono de la faka ĵurnalo „Archives de Maladies du Coeur et des Vaisseaux“ ("arkivoj de malsanoj de koro kaj angioj"), dum 1909 en Vieno la ĵurnalo „Zentralblatt für Herz- kaj Gefäßkrankheiten“ ("centra ĵurnalo por koraj kaj angiaj malsanoj"). En Anglio dum 1910 sekvis la ĵurnalo „Heart“ ("koro"), en Usono dum 1925 la „American Heart Journal“ ("usona koro-ĵurnalo"). Dum la sama jaro en Usono fondiĝis la unua nacia asocio de kardiologiaj kuracistoj - la unua tiaspeca asocio en Eŭropo du jarojn pli poste fondiĝis en Germanio.
Dum la jaro 1903 la nederlandano Willem Einthoven evoluigis la elektrokardiografion (EKG). Dum la komencaj jaroj, manoj kaj piedoj de la pacientoj metiĝis en salozan akvon, por dedukti la elektrajn impulsojn de la koro, kiuj en la korpo disradias al brakoj kaj kruroj. Nur dum la 1940-aj jaroj por la registro de la koraj elektraj impulsoj ekuziĝis metalaj platetoj aplikitaj al manaj kaj piedaj artikoj, kiuj per dratoj konektiĝis al elektra registra aparato. La nuna trakto de kororitmaj perturboj baziĝas interalie sur la esploroj de la japano Sunao Tavara, kiu dum 1906 dum sia laboro en la universitato de Marburgo publikigis la fundamentojn de la kora ekscitokonduka sistemo.
Stacio Amagasaki (JR)
Stacio Amagasaki (japane: 尼崎駅 [Amagasaki-eki], angle: Amagasaki Station) estas fervoja stacio en Amagasaki, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 3 liniojn de JR Okcidenta: nome Linio Tōkaidō, Linio Fukuchiyama, kaj Linio JR Tōzai.
73520 Boslough
73520 Boslough estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona fizikisto Mark Boslough de la Naciaj Laboratorioj Sandia. Li kalkulis la plej detalan modelon por dati la aerajn alfrapajn fenomenojn, precipe la Eventon de Tungusko, kaj multe pli malnovajn alfrapojn, kiuj produktis la libian trovitan en Egiptio.
Ŝtipa dometo en Němčovice
Ŝtipa dometo estas netradicia atendejo de aŭtobusa haltejo surrande de vilaĝo Němčovice en distrikto Rokycany, kiu estas inspirita de dometo el fabela animea serio Pohádky z mechu a kapradí.
Solvaĵo
En kemio solvaĵo estas likva homogena miksaĵo de unu aŭ pliaj substancoj. Ordinara ekzemplo estas solido solvanta en likvo, kiel salo aŭ sukero en akvo. Ankaŭ gasojn oni povas solvigi en likvo, kiel karbona duoksido en akvo estiĝas karbonata akvo.
La proporcio de la solvita materialo kaj la solvilo (solvanto) povas ŝanĝiĝi ĝis limo de la solvebleco. La plimulto de la solvaĵoj estas likvaj, sed ekzistas gasaj (aerosolo) kaj solidaj solvaĵoj (ekz. alojoj). Krome la solveblo dependas ne nur de la substancoj, sed ankaŭ de la temperaturoj. Do, la solveblo de gasoj en akvo kun kreskanta temperaturo malkreskas, dum la solveblo de diversaj saloj kreskas.
La solvaĵoj estas tre gravaj en la vivfunkcioj de la animaloj, organismoj; en la kemia industrio, agrikulturo kaj en multaj aliaj terenoj.
Mezuro de solvaĵo estas : molo/l aŭ molo/kg.
Jean-Christophe Victor
Jean-Christophe VICTOR (naskiĝis la 30-an de majo 1947 en Neuilly-sur-Seine, mortis en 2016 en Saint-Jean-de-Fos) estis franca geografo, etnologo kaj verkisto.
Li estas la filo de la polusa esploristo Paul-Émile Victor kaj Eliane Victor ( kiu naskis Decrais), televida produkistino.
Li estas fakulo pri geopolitiko. Li estas diplomita pri la ĉina lingvo ĉe INALCO (École des langues orientales). Li produktas televidajn elsendojn ĉe Arte pri geografio kiuj nomiĝas le dessous des cartes ("Sub la mapoj").
Herbstein
Herbstein estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Vogelsberg de la federacia lando Hesio, kaj apartenas al la distriktaro Gießen. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La alto super la marnivelo estas metroj.
(19014) 2000 RW77
(19014) 2000 RW77 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).
Jan Strzelecki
Jan Strzelecki (naskiĝis la 4-an de julio 1919, mortis la 11-an de julio 1988) – pola sociologo, socialisto, eseisto kaj Tatroj-grimpanto.
En 1937 finis Gimnazion nome de Mazovia Tero, kaj ekstudis leĝon en la Varsovia Universitato. Antaŭ la dua mondmilito komencis publicistan agadon. Post la germana invado en Pollandon septembre 1939 organizis Polan Popolan Sendependigan Kampanjon (PLAN). La organizaĵo estis rompita de Gestapo vintre 1940.
Partoprenis la ribelon de Varsovio batalante en la kvartalo Żoliborz. Dufoje estis vundita dum bataloj kaj distingita de Batal-Kruco.
Post 1945 estis redaktisto de la revuo "Płomienie" (Flamoj), aŭtoro de fama manifesto O socjalizmie humanistycznym (Pri socialismo humanisma), kiu en gazetaro rezultigis diskuton finitan kun plifirmiĝo de stalinismo en 1948. En 1946 estis provizore arestita por kelkaj semajnoj sub falsa akuzo.
Li membris al Pola Unuiĝinta Laborista Partio (ekde decembro 1948), kaj samtempe agis en demokratia opozicio, en 1979 estis forigita de la partio. Estis ano de la Klubo de Kurba Rondo kaj de Fluganta Universitato. Ankaŭ estis konsilanto de "Solidareco" kaj membro de esplora skipo de Alain Touraine. Post aresto estis internigita de la 13-a de decembro ĝis la 24-a de decembro 1981 kaj liberigita pro la sanstato. Dum la milita stato en Pollando organizis subteran klerigejon de la mazovia filio de "Solidareco".
En 1949 finis sociologion, doktoriĝis en 1964, kaj habilitiĝis en 1987. Li laboris en la Instituto de Filozofio kaj Sociologio de PAN (Pola Akademio de Sciencoj) en Varsovio.
Aŭtoro de publikaĵoj:
Post lia morto aperis aliaj libroj
Jan Strzelecki estis skiisto kaj montgrimpinto. Por omaĝi lian memoron ekde 1989 ĉiujare oni organizas Memorialon Strzelecki – la plej malnova en Pollando konkuro pri skialpinismo.
Aŭguste 2006 estis postmorte distingita de prezidento Lech Kaczyński per Komandora Kruco de la Ordeno Polonia Restituta.
Niyomiya Barta
Niyomiya Barta [nijomija barta] (নিয়মীয়া বাৰ্তা) estas barata asamlingva taggazeto. La ĵurnalo estis starigita la 4-an de marto 2011. Ĝi estas eldonata samtempe de Guvahati, Dibrugar, Bisvanat-Ĉariali kaj Goalpara, en ŝtato Asamio. Niomiya Barta estas eldonata de eldonejo.
11929 Uchino
Nomo
Ĝia nomo honoras Satoshi Uchino, ĉefan sekretation de la Astronomia Asocio de Kaŭasaki dum pluraj jaroj, li grave kontribuis al la popularigo de astronomio.
Niyomiya Barta
La ĉefsidejo de ĉi tiu ĵurnalo troviĝias ĉe la News Live Building, Christian Basti, Guvahati.
3669 Vertinskij
3669 Vertinskij estas malgranda, tre hela duopa asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Ĝi estas ano de la flora familio kaj en orbita resonanco 4:7 kun Marso.
Aŝiko Alasgar
Aŝiko ALASGAR (azere: Aşıq-Ələsgər 1821-1926), estis azera mistika trobadoro (aŝiko) kaj altagrade rigardita kiel poeto de azeraj popolkantoj. Li naskiĝis en la vilaĝo Aghkilsa en la distrikto Gojŝo de la Ĥanato de Erevano, en nuna Azat (vilaĝo), Armenio.
3669 Vertinskij
Nomo
Ĝia nomo honoras la rusan verkiston kaj kantiston Aleksandr Nikolajeviĉ Vertinskij (cirile: Александр Николаевич Вертинский, 1889–1957).
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita en marto 2020 de B. Christmann, P. Pravec, H. Kucakova, P. Kušnirák, K. Hornoch, V. Benishek, D. Augustin, R. Behrend, R. Montaigut, A. Leroy, D. Pray per observoj de, anoncita la.
Tiu satelito orbitas je distanco de ĉirkaŭ 12 km de la ĉefa korpo kun orbita periodo de 0,853333 tago (20,48 horoj). Ĝia rotacia periodo estas 20,3825 horoj, do tre proksima de la ligita rotacio. Ĝia diametro estas ankoraŭ nekonata.
Polinyà
Polinyà estas hispana municipo de Katalunio kaj de provinco Barcelono. Ĝi lokas en sudo de la provinco, en komarko Vallès Occidental kaj estas 8,93 km2 ampleksa. Ĝiaj limoj estas ĉeaj de Sentmenat, Sabadell, Santa Perpètua de Mogoda, Palau-Solità kaj Plegamans. En la jaro 2019 okmil kvarcent sepdek naŭ personoj rezidis en la municipo.
Saint-Rabier
(jen france, okcitane Sent Rabier) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Dordogne (jen france, okcitane Dordonha), en la administra regiono Nova Akvitanio (Nouvelle-Aquitaine, prononco [], do, Nòva Aquitània, Akitania Berria), kaj historie apartenas al la landoparto Perigordo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Sarlat-la-Canéda (france arrondissement de Sarlat-la-Canéda, okcitane Arrondiment de Sarlat e La Canedat) kaj al la kantono . Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas rispériens.
Mezeŭropaj miksaj arbaroj
La mezeŭropaj miksaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la eŭropa-siberia ekoprovinco de la palearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). La ekoregiono kongruas kun samnoma ekoregiono difinita de la Eŭropa Vivmedia Agentejo. Biome ĝi apartenas al mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj de la nordoriento de Mezeŭropo.
Situo
La ekoregiono okupas 731 200 kvadratajn kilometrojn kiuj etendiĝas en la mezeŭropaj malaltaĵoj, en la oriento de Germanujo, parto de Ĉeĥujo kaj Aŭstrujo, plejparto de Polujo, la sudo de Litovujo kaj de Belorusujo, la nordokcidento de Ukrainujo, la nordo de la Moldava Respubliko, partoj de la nordoriento kaj de la centro de Rumanujo, la rusa enklavo de Kaliningrado kaj la lima zono de tiu ĉi lando kun Ukrainujo kaj Belorusujo.
Flaŭro
La averaĝa arbara kovraĵo en la tuta ekoregiono estas nuntempe malpli ol 30 pocentojn, kaj plejparto de tiu ĉi estas aŭ sekundara arbaro aŭ forsto. Arbara pino estas nuntempe la plej komuna arbara arbo. Antaŭe ĝi estis limigita al malpli riĉaj kreskejoj, primare sablaj grundoj en areoj kun malalta precipitaĵo. Kaŭze de larĝskala plantado dum la 19-a kaj 20-a jarcento ĝi nuntempe estas vaste disvastigita tra la ekoregiono, eĉ en pli fekundaj kreskejoj. En la regiono ĝi okupas nuntempe ĉirkaŭ duonon de la totala arbara areo, kaj loke, kiel en okcidenta Polujo – ĝi povas konstitui ĝis 90 pocentojn de la arbareroj. La falfoliaj kaj miksaj arbaroj estis dekonmortigitaj, primare kaŭze de la fakto ke ili troviĝis en kreskejoj aptaj por agrikulturo. Tiu speciale koncernas la malaltaĵaj miksaj falfoliaj arbaroj de tigfrukta kverko, eŭropa karpeno kaj malgrandfolia tilio kiuj nuntempe kovras malpli ol 10 pocentojn de ilia origina arealo. Miksaj deciduaj arbaroj en la okcidenta parto de la ekoregiono ( Germanujo, Ĉeĥujo, okcidenta Polujo ) ampleksas krommiksaĵon de eŭropa fago, aŭ eĉ fagajn unuspeciajn arbarerojn. En la nordorienta parto ( Litovujo, Belorusujo, nordorienta Polujo ) ordinara piceo okazas kiel krommiksaĵo en miksaj deciduaj arbareroj sur riĉaj kreskejoj, ofte kiel elstara kanopeo. Tiu ĉi estas speciale okulfrapa en la arbaro de Białowieża, kie la praarbaraj piceoj sur fekundaj grundoj povas superi 50 metrojn; ili estas la plej altaj arboj en la nordeŭropaj malaltaĵoj. Akvo-saturitaj kreskejoj estas dominataj de nigra alno, kaj malpligrade de lanuga betulo kaj pluraj specioj de saliko. La antaŭaj poplaj kaj longtig-ulmaj ĉeriveraj arbaroj plejparte estas anstataŭitaj de salikoj, special de densaĵoj de Salix purpuraea.
Kvankam la miksa foliarbaro kaj la koniferaro estas superregantaj, ankaŭ troviĝas multaj borealaj kaj termofilaj plantoj.
Faŭno
La arbarrezervejo de Białowieża gastigas unu el la lastaj gregoj de la eŭropa bizono. Ankaŭ ĉeestas la eŭrazia linko, la blankvosta maraglo, la granda kriaglokaj la tetro.
Bakerinsulo
La Bakerinsulo (Baker Island ) estas parto de la Usonaj Malgrandaj Insuloj, dependa teritorio de Usono en Oceanio. Geografie, ĝi konsideratas parto de Polinezio.
La tuta insulo kaj la ĉirkaŭa ne-internacia maro (120 km²) konsistigas naturprotektejon; vizito eblas nur kun speciala permesilo, malfacile havebla. La insulon administras la Usona Departmento de la Internaĵo. Ĉar ankaŭ la defendo estas tasko de Usono, la Usona Marborda Gardistaro unufoje jare inspektas la insulon.
Laŭdire la nomo estis donita laŭ Michael BAKER el New Bedford, balen-ĉasisto, kiu vizitis la insulon en 1832 kaj je la 4‑a de aŭgusto 1839, por entombigo de mortinta maristo kaj por oficiale pretendi posedon de la insulo. Antaŭe la insulo portis la nomon New Nantucket.
Transformo (apartigilo)
La termino transformo rilatas al konsiderinda ŝanĝo pri la formo, la eksteraĵo, la karaktero de iu. Ĝi havas malsamajn signifojn laŭ la kunteksto.
József Kántor
KÁNTOR József [KAntor] estas rumanuja hungara grafikisto, tekstilisto naskita la 5-an de majo 1949 en Răstoliţa. Ekde 1987 li vivas en Hungarujo.
Kariero
József Kántor finis artstudojn en 1974 en Kluĵo en Belarta Altlernejo Ion Andreescu. Inter 1974 kaj 1978 li estis dizajnisto en Gheorgheni, poste en jaroj 1978-82 en Miercurea Ciuc, de 1982 li estis muzeologo en Miercurea Ciuc. Li estis desegninstruisto en Baja de 1988.
Leerdam
[[Media:Nl-Leerdam.ogg|Leerdam]] estas urbeto kaj municipo en la nederlanda provinco Sud-Holando (Zuid-Holland). La municipo havas 20 693 loĝantojn (2006), fonto: CBS) kaj areon de 34,32 km² (de kiu 0,53 km² akvo).
Leerdam estas konata pro la produktado de vitro kaj de Leerdammer fromaĝo kaj posedas historian centron.
Ceteraj vilaĝoj
Kedichem, Oosterwijk kaj Schoonrewoerd.
Trafiko kaj transporto
Leerdam havas fervojstacion.
2245 Hekatostos
2245 Hekatostos estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo ("Hekatostos" signifas "centa" en greka lingvo) indikas, ke ĝi estas la 100-a asteroido numerotita en la kadro de la komuna programo de observado de la instituto pri teoria astronomio de Leningrado kaj de la Krimea astrofizika observatorio.
2051
Dum la jaro 2051 post Kristo okazos, interalie:
Naskiĝoj
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Mortoj
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Barnabás Géczy (violonisto)
Barnabás Géczy [barnabAŝ gEci], laŭ hungarlingve kutima nomordo Géczy Barnabás estis hungardevena germana violonisto, orkestrestro. Lia nomo estis en Germanio Barnabas von Géczy.
Barnabás Géczy naskiĝis la en Budapeŝto (Hungara reĝlando, li mortis la  en Munkeno (Okcidenta Germanio).
Biografio
Barnabás Géczy studis en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio. Lia violonista instruisto estis Jenő Hubay. Post koncertoj li estis nomumita koncertmajstro de la Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed iom poste li interesiĝis pri distra muziko. Li forlasis Hungarion kaj trovis laboron kiel violonisto en Trondheim, antaŭ ol ekloĝi en Berlino en 1924. De 1925 ĝis 1937 la orkestro de Géczy havis longtempe engaĝiĝon en hotela restoracio en Berlino. Li ofte dirigentis, kelkfoje eĉ ĵazojn. Li ankaŭ registris muzikdiskojn pri distraj muzikoj kaj ankaŭ ĵazoj, eĉ li estis videbla aŭ aŭdebla en filmoj. li iĝis favorato de Hitler kaj li restis plu jam en la nazia Germanio. En 1952 li establis novan orkestron en Munkeno, kie li vivis ĝis sia morto.
(5462) 1984 SX5
(5462) 1984 SX5 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 21-an de septembro 1984 de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Ĝi ankoraŭ ne ricevis nomon (en 2012).
São Miguel Arcanjo (San-Paŭlio)
São Miguel Arcanjo (oficiale Município de São Miguel Arcanjo) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Macro Metropolitana Paulista kaj en la mikroregiono Piedade. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Viborga golfo
La Viborga golfo aŭ Viipura golfo (Выборгский залив, Viipurinlahti, Viborgska viken) estas profunda golfeto nordoriente ĉe la orienta pinto de la Golfo de Finnlando en la Balta Maro. La urbo Viborg estas ĉe la pinto de la golfeto.
La golfeto estas konektita pere de la Saimaa-kanalo al la lago Saimaa en Finnlando.
En 1790 la golfeto estis batalkampo de unu el la plej grandaj ŝipbataloj en la historio, nome la Batalo de Viborga golfo kun totalo de 498 Rusaj kaj Svedaj ŝipoj.
60.58333°N, 28.51667°W
Oberdorf-Spachbach
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Giulio Cappa
Giulio Cappa (naskiĝis en 1951 en Romo, Italio) estas itala literaturisto, kiu ankaŭ aktivas kiel esperantlingva verkisto kaj aparte kiel tradukisto de la itala al Esperanto. Kiel studento pri literaturo en la 1970-aj jaroj en Romo, li estis membro de la intelekte fekunda Roma Esperanto-movado kaj de la tiel nomata roma skolo de Esperanto-muziko, en kiu je gvido de la kantisto kaj gitaristo Gianfranco Molle en artisma simbiozo partoprenis ankaŭ interalie Renato Corsetti, Marcella Fasani, Paolo Piccirilli, Susanna Castelviva kaj Mario Milan. Tiam li aparte tradukis tekstojn de socikritikaj kantoj al Esperanto - multajn el tiuj kantaj tradukoj muzike prezentis Gianfranco Molle, Marcella Fasani, Guido Brandenburg kaj Susanna Castelviva. Fine de la 1970-aj jaroj li estis redaktoro de la revuo Kontakto. Poste sekvis pli ampleksaj literaturaj tradukoj, interalie en 1995 la baladoj de la unuaj tri tagoj el la verkego Dekamerono de Giovanni Boccaccio.
Nun li loĝas en la aosta valo. Eksplicite li menciiĝas kiel "fama aostano" en aktuala itallingva libro de 2013, ''Valdostani. Guida ai migliori difetti e alle peggiori virtù'', kaj en ties recenzoj.
Premetro (metroo de Bonaero)
Premetro (prametroo aŭ antaŭmetroo, oficiale Línea E2, tio estas Linio E2) estas la nomo per kiu oni nomigas unu el la linioj de tramoj de 7,4 km de longo inaŭgurita la 27-a de aŭgusto de 1986 en la urbo Bonaero, Argentino. Ĝi formas parton de la metroa reto ĉar estis planita kaj dekomence funkciita de la ŝtata entrepreno Subterráneos de Buenos Aires, kiu estas ties posedanto. Ekde 1994 ĝi estas funkciigita de la entrepreno Metrovías kun la resto de la aliaj linioj de la reto.
Montemurro
Montemurro estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Armento, Corleto Perticara, Grumento Nova, San Martino d'Agri, Spinoso kaj Viggiano.
Lernejaj ferioj
Ĉi tiu artikolo traktas datojn de lernejaj ferioj en diversaj landoj. Por difino rigardu ĉe "ferio".
Aŭstrio
Pliaj informoj (nacilingvaj) estas ĉe http://www.bmbwk.gv.at/schulen/termine/termine.xml.
Belgio
Pliaj informoj (nederlandlingvaj) estas ĉe http://www.ond.vlaanderen.be/infolijn/faq/schoolvakanties/.
Brazilo
Ne estas oficiala kalendaro por lernejaj ferioj en Brazilo. La leĝo nur ordonas ekzistado de 200 lernaj tagoj en jaro, kiu oni povas plenigi laŭvole, sekve, ĉiuj lernejoj havas siajn proprajn lernejajn kalendariojn, kiu eĉ povas varii de jaro al jaro en sama lernejo. Ĝenerale oni komencas la lernojaro en februaro kaj finas en decembro.
Aldone ekzistas kelkaj unuopaj liberaj tagoj.
14846 Lampedusa
14846 Lampedusa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).
Lernejaj ferioj
Ĉinio
Aldone ekzistas kelkaj unuopaj liberaj tagoj.
14846 Lampedusa
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala verkisto Giuseppe Tomasi di Lampedusa (1896–1957), fama pro lia romano Il Gattopardo, (1958), kies ĉefa fikcia rolulo, la Princo Fabrizio Salina, inspirita de la avo de la verkinto, estis amatora astronomo, kiu malkovris kaj nomis du malgrandajn planedojn : "Salina" en honoro de sia familo, kaj "Svelto" en memoro de sia favorita hundo.
Lernejaj ferioj
Ĉinio
La informoj estas definitivaj nur por provinco Anhui (mez-orienta Ĉinio). Precipe en regionoj de naciaj malplimultoj povas esti alie.
Finnlando
Lernejo rajtas tre libere decidi pri ferioj. Tamen limigoj estas en la baza instruado: en unu jaro devas esti 190 lernejaj tagoj (sendependeca tago, epifanio aŭ unuamaja tago nesemajnfine povas malpliigi tion). La lasta lerneja labortago en printempo devas esti en semajno 22.
Francio
La datoj varias laŭ la loko: ekzistas tri partoj en la lando, por eviti, ke ĉiuj estu sur la vojoj kaj en la ferilokoj samtempe.
8624 Kaleycuoco
8624 Kaleycuoco estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Lernejaj ferioj
Francio
La supraj datoj validas en la lernejoj, kiuj laboras kvar kaj duonan tagojn semajne; kie estas nur kvar tagoj da laboro semajne, la ferioj perdas kelkaj tagojn (surloka aranĝo, ne nacia).
Pliaj informoj (nacilingvaj) estas ĉe http://www.education.gouv.fr/bo/2003/32/MENE0301509A.htm http://www.education.gouv.fr/pid184/le-calendrier-scolaire.html?dept=0&annee=2
Germanio
La datoj varias laŭ federaciaj landoj. En kelkaj federaciaj landoj aldone ekzistas vintraj ferioj en januaro. Hamburgo havas printempajn feriojn en marto anstataŭ paskajn.
Unuopaj lernejoj rajtas decidi pri kelkaj pliaj tagoj (ĉi tiu regulo eble ne validas en ĉiuj federaciaj landoj).
Pliaj informoj (nacilingvaj) estas ĉe http://www.kmk.org/schul/home.htm?ferien.
Israelo
Atentu, ke temas pri judaj pasko kaj pentekosto, kies datoj povas devii de la kristanaj festoj.
Italio
La jenaj estas la ferioj de regiono Veneto (venecia regiono) kaj povas varii aliloke. Ĝenerale estas difinite, ke la lecionaj tagoj devas esti minimume 200.
Krome oni kutime aldonas tagojn al diversaj festotagoj por daŭrigi libertempon.
Gastroenterito
La gastroenterito estas malsano karakterizata de inflamo de la stomaka kaj intesta kanalo, kiu implikas kaj la stomakon kaj la maldikan inteston. Kiam temas pri gastroenterokojlito, ankaŭ la dika intesto estas implikita. La malsano kondukas al diareo, vomo kaj abdomenaj kramfoj. Ankaŭ febro, manko de energio kaj dehidratado povas okazi. Tio tipe daŭras malpli ol du semajnoj. Ĝi ne rilatas al gripo, kvankam foje oni nomis ĝin erare "stomaka gripo".
Gastroenterito estas kutime okazigita de virusoj. Tamen, ankaŭ bakterioj, parazitoj, kaj fungoj povas okazigi gastroenteriton. Ĉe infanoj, rotavirusoj estas la plej ofta kaŭzo de akra malsano. Ĉe plenkreskuloj, norovirusoj kaj Campylobacter estas oftaj kaŭzoj. Manĝado de maltaŭge preparitaj manĝaĵoj, drinkado de poluita akvo aŭ proksima kontakto kun persono kiu estas infektita povas disvastigi la malsanon. Traktado estas ĝenerale la sama kun aŭ sen definitiva diagnozo, kaj tiel testado por konfirmi estas kutime ne necesa.
Preventado konsistas el manlavado per sapo, drinkado de pura trinkakvo, taŭga dispono kaj traktado de la homa digesto-forĵetaĵojn kaj mamnutrado de beboj anstataŭ uzado de laktopreparaĵoj por infanoj. La rotavirusa vakcino estas rekomendata kiel prevento por infanoj. Traktado postulas englutado de sufiĉe da fluaĵoj. Por mildaj aŭ moderaj kazoj, tio tipe povas esti atingita per drinkado de buŝrehidratiga solvaĵo (nome kombino de akvo, saloj kaj sukero). En tiuj kiuj estas mamnutrataj, pluigis la mamnutradon estas tute rekomendata. Por pli akraj kazoj, envejna fluenmetado povas esti necesa. Fluaĵoj povas esti havigitaj pere de nazgastra tubo. Suplemento de zinko estas rekomendata por infanoj. Antibiotikoj estas ĝenerale nenecesaj. Tamen, antibiotikoj estas rekomendataj por infanoj kiuj suferas febron kaj sangodiareon.
Lernejaj ferioj
Italio
Pliaj informoj (nacilingvaj) estas ĉe http://www.edscuola.it/archivio/calendario.html
Gastroenterito
En 2015, estis du mil milionoj da kazoj de gastroenterito, kio rezultis en 1.3 milionoj da mortoj tutmonde. Infanoj kaj ĉefe tiuj de la evolulandoj estas plej tuŝitaj de tiu malsano. En 2011, estis ĉirkaŭ 1.7 mil milionoj da kazoj, kio rezultis en ĉirkaŭ 700 000 mortoj de infanoj sub la aĝo de kvin jaroj. En evolulandoj, infanoj sub la aĝo de du jaroj ofte suferas ses aŭ pliajn infektojn jare. Ĝi estas malpli ofta en plenkreskuloj, parte pro la disvolvigo de imuneco.
Lernejaj ferioj
Litovio
La suma daŭro dependas ankaŭ de tio, ĉu la koncerna lernejo laboras 5 aŭ 6 tagojn semajne.
Gastroenterito
Signoj kaj simptomoj
Gastroenterito estas plej ofte markata per kaj diareo kaj vomado. Foje tamen, nur unu el la du simptomoj okazas. Tio povas esti akompanata per abdomenah kramfoj. Signoj kaj simptomoj kutime ekas 12–72 horojn post la ricevo de la infekta agento. Se temas pri viruso, la malordo kutime solviĝas post unu semajno. Kelkaj virusaj infektoj povas esti akompanataj ankaŭ per febro, lacego, kapdoloro kaj muskoldoloro. Se fekaĵo enhavas sangon, la kaŭzo plej verŝajne ne estas virusa kaj plej verŝajne estas bakteria. Kelkaj bakteriaj infektoj okazigas fortajn abdomenajn dolorojn kaj povas pluresti dum kelkaj semajnoj.
Lernejaj ferioj
Nederlando
La datoj varias laŭ regionoj.
Gastroenterito
Signoj kaj simptomoj
Infanoj infektitaj per rotaviruso kutime rekuperiĝas en tri ĝis ok tagoj. Tamen, en malriĉaj landoj la traktado de akraj infektoj estas ofte neatingeblaj kaj longdaŭraj diareoj estas oftaj. Dehidratiĝo estas ofta komplikaĵo de diareo. Akra dehidratiĝo ĉe infanoj povas esti rekonata se la haŭta koloro kaj pozicio revenas malrapide se premita. Tio nomiĝas "longdaŭra replenigo de kapilaroj" kaj "malbona turgesko de haŭto". Nenormala spirado estas alia signo de akra dehidratiĝo. Ripetataj infektoj estas tipe videblaj en areoj kun malbonaj akvelfluaj sistemoj, kaj malsufiĉa nutrado. Ankaŭ malĝusta infandisvolviĝo kaj longdaŭraj kognomankoj povas rezulti el tio.
Lernejaj ferioj
Nederlando
Pliaj informoj (nacilingvaj) estas ĉe http://www.minocw.nl/factsheets/337.
Nepalo
Oni diras, ke Nepalo estas lando de festivaloj. Pro tio oni povas ferii pli ofte, unu aŭ du tagojn dum la aliaj monatoj.
Svedujo
La datoj varias ĉe unuopaj lernejoj.
Svislando
La datoj varias laŭ kantonoj.
Pliaj informoj (germanlingvaj) estas ĉe http://www.ides.ch/ferienliste/mainFe_d.html
LF-koop
LF-koop estas la oficiala mallongigo de Kooperativo de Literatura Foiro, fondita en La Chaux-de-Fonds (Svislando) la, kun la celo produkti kaj surmerkatigi kulturajn varojn kaj servojn en kaj per Esperanto.
Historio
LF-koop estis la natura evoluo de la unuaj dek jaroj de Literatura Foiro. La revuo, fondita en Milano (Italio) de la literatura rondo La Patrolo en junio 1970, etendis sian aktivecon al aliaj branĉoj: libro-eldonado, teatro, literaturaj konkursoj. La kresko de la aktiveco kaj la multiĝo de la aktivuloj en internacia kampo kaŭzis la bezonon fondi entreprenon sen profita celo, laŭ la svisa juro, sub la prezido de Tazio Carlevaro, la lasta Patrolestro.
LF-koop, kies simbolo estas kvinpetalo, havis komence kvin fakojn:
Aldoniĝis poste la produktado de filmoj, la teatrofako, la prizorgo de staĝejoj – el kiuj la unua estis La Kvinpetalo en Francujo.
Post Tazio Carlevaro (1980-1985) prezidis Giorgio Silfer (1985-1997), Marc Hiltbrand (1997-2008), Perla Martinelli 2008-2018, Marie-France Conde Rey de 2018 ĝis nun.
LF-koop estas verŝajne la unusola entrepreno en Esperantujo nomebla plurmedia. Ĝia ĉefa produkto estas nuntempe Literatura Foiro. En 1998 ĝi aliĝis al la Pakto por la Esperanta Civito, kaj en tiu konsorcio ĝi estas unu el la plej influaj establoj.
Posmuș
Posmuș [posmuŝ] (hungare: Paszmos [pasmoŝ], germane: Passbesch, Passbusch) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Bistrița. Administre ĝi apartenas al Șieu (Bistrița-Năsăud).
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 901 loĝantojn (rumanoj, germanoj, ciganoj); en 1992 736 (rumanoj). En la censo de 2002 la 744 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn:
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1319. En 1944 la saksa loĝantaro plejparte fuĝis. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs vármegye).
En Posmuș estas kastelo de la grafa familio Teleki, el la 17-a jarcento. Dum la regado de komunismo ĝi estis uzata de la ŝtata aŭtoritato pri agrokulturo (Intreprinderii Agricole de Stat). De 2008 ĝi estas posedaĵo de la distrikta konsilio. Ĝi nun ne estas loĝata kaj iom kadukiĝis.
Nerkin Getaŝen
Nerkin Getashen (armene: Ներքին Գետաշեն, ankaŭ transkribita kiel Nerk'in Getashen, Nerkin Getachen, kaj Nerqin Getashen - signifanta "Malsupra Getashen"; antaŭ 1945, Nerkin Aĝaman kaj Niĵnij Aĝaman - ambaŭ signifas "Malsupra Aĝaman") estas fiŝkaptista vilaĝo sur la suda marbordo de lago Sevan en Gegharkunik, Armenio. En la frua mezepoko ĝi estis la ĉefurbo de la regiono konata en tiu tempo kiel Kot.
En la vilaĝo estas la monaĥejo kaj preĝejo Kotavank de la 9-a jarcento, forlasante la vilaĝon, kaj la rivero Argiĉi kun granda tombejo apuda. Ene de la vilaĝo estas ankaŭ baziliko en ruinoj, nomita de la lokanoj kiel "Ĝam" kun ĥaĉkaroj kaj ne for de ĝi estas malgranda sanktejo. Ekzistas ankaŭ granda fortikaĵo de la Mezepoko situanta je 2 km en la oriento kaj 3 km de la okcidento de la vilaĝo.
29952 Varghese
29952 Varghese estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Nathaniel G. Varghese, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2013 pro sia projekto pri materiala kaj biologia inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Folsom High School de Folsom (Kalifornio, Usono).
Prezidanto de Irako
La prezidento respektive ŝtata prezidanto de Irako estas la ŝtatestro kaj armeestro de Irako. La posteno havas oficperiodon de kvar jaroj kaj prezidanto unufoje reelekteblas. Ekde la 7-a de aprilo 2005, la aktuala prezidanto estas Ĝalal Talabani.
La ŝtata prezidanto estas elektata fare de la Konsilio de Reprezentantoj per du-triona plimulto. Inter la taskoj de la prezidanto estas ratifi leĝojn kaj traktatojn kiuj sukcese pasis tra la Konsilio de Reprezentantoj, rajtas nuligi verdiktojn laŭ la rekomendo de la ĉefministro de Irako, kaj plenumas la "taskon de supera komando de la armitaj fortoj por ceremoniaj kaj honoraj celoj" (artikolo 70 de la ŝtata konstitucio).
Someșeni
Someșeni estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Dionizo
Dionizo aŭ Dioniso, el gr. Διώνυσος, laŭ la Helena mitologio, estas dio multpersona kaj de kompleksaj karakteroj, ĉar oni atribuis al li diversajn nomepitetojn, kies originoj koncernas al ekvivalentaj dioj, antaŭvenantaj lin, el diferencaj pragrekiaj regionoj. Plejeble Dionizo estis dio deveninta el Trakio kaj oni ankoraŭ ne bone konas la etimologion de lia nomo. Ankaŭ konata per la nomo Bakĥo aŭ Bakko, el la gr. Βάκχος, tiu kiu estas en ekstazo aŭ kiu estas en religia deliro, li estis asimilita de la romianoj kaj identigita al la itala dio Libero, latine Liber Pater. La latina nomo Bacchos estas nur translitero de la greka dum la helenigo de la romia civilizo. Oni kredas ke la du terminoj Dionizo kaj Bakĥo ne apartenas al ajna konata greka etimo.
Dio tute agra, li estis dio de la vegetaĵaro, de la suko de freŝaj ŝosoj, de vinberejo, de la vino, de la fruktoj, de la sezona renoviĝo, dio de la arbo. Ankaŭ li estis dio de la fekundeco besta kaj homa. Finfine Dionizo reprezentas la instinkta impulso de la vivo, la semon kiu ŝosas kaj burĝonas el internaĵo de la tero kun siaj instinktaj impulsoj al la lumo. Oni povas diri ke li estas ankaŭ dio la metamorfozo, de transformo kaj liberigo de la repuŝitaj malpermesoj kaj tabuoj, tio estas, dio de katarso. Li ankaŭ estis konsiderata la motoro de la civilizo, leĝisto kaj amanto de la paco, tiel same kiel protektanto de la agrokulturo kaj teatro.
Naskiĝinta dufoje, li estas la dio de naskiĝo, morto kaj renaskiĝo. Estante primare dio de la vegetaĵaro li povas reprezenti la semon kiu devas morti por denove naskiĝi. Laŭ la tradicio, Dionizo mortis ĉiuvintre kaj renaskiĝis printempe. Por liaj sekvantaro, tiu cikla renaskiĝo, kun la renovigo de la tero pere de floriĝo de la plantoj kaj fruktiĝo de la arboj, reprezentis la promeson de la renaskiĝo de la dio.
Unua Dionizo kaj la naskiĝo de la homo
Laŭ la orfeo-dioniza sinkretismo, de la kuniĝo de Zeŭso kaj Persefona naskiĝis la unua Dionizo ĝenerale konata kiel Zagreo. Tiu ĉi lasta, laŭ la ĝenerala kredo, devenis de la mediteranea mondo, nome la insulo Kreto. Oni kredas ke Zagreo estis dio pli antikva ol Dionizo kaj havis kulton tre simila al tiu de la dio de ekstazo kaj entuziasmo pro tio ke liaj kultoj estis kunfanditaj en tre fora epoko. Oni ankaŭ kredas ke Dionizo estas sinkretismo de alia loka dio de la naturo, la trakio-frigia Sabazio.
Preferata de la olimpestro li estis antaŭdestinita postsekvi la patron. Kun la celo protekti la filon de la ĵaluzo de sia edzino Hera, la diopatro konfidis la knabon al la zorgoj de Apolono, kiu kaŝis lin en la arbaroj de Parnaso. Malgraŭ tio Hera malkovris la rifuĝejon de la knabon kaj komisiis la Titanojn forrabi kaj mortigi lin. Vizaĝfarbita per gipso, por ne esti rekonataj, la Titanoj allogis la etulon pere de mistikaj ludiloj. Arestinte Zagreon, la rabistoj distranĉis lin, kuiris liajn karnojn en kaldrono kaj voris la viandojn. Sciinte pri tian kruelaĵon Zeŭso fulmobatis la Titanojn kaj de ĉi ties cindroj naskiĝis la homoj kun dualeca naturo, duone titana (malbona) kaj duone dioniza (bona).
Aliaj versioj de la mito asertas ke post la frakaso de la Titanoj, Atena portis la koron de la dio al Olimpo kaj de la emanaĵoj de la distranĉita kadavro de Dionizo naskiĝis la homaj animoj, kiuj sopiras al la ĉielo.
Dua Dionizo
Antaŭ ol la kuirado de la membroj de Dionizo, fare de la Titanoj, la diino Atena aŭ Demetra, laŭ alia versio, savis lian koron kiu ankoraŭ batis kaj la tebana princino Semela, filino de Kadmo kaj Harmonia, englutis la batanta koron kaj gravediĝis de la dua Dionizo. Alia versio de la mito diras ke estis Zeŭso la manĝinto de la dioniza koro antaŭ ol fekundi Semelan. La plenĵaluza Hera sciinte pri la gravedeco de la tebana princino, pli unfoje, provis mortigi la frukton de la adulto de la edzo. Alivestite kiel servistino de la princino, la trompita edzino instigis ŝin postuli al la patro de la dioj ke li montriĝu al ŝi laŭ sia tuta grandiozeco. La olimpa, dio, tamen, avertis ŝin pri la danĝero de ŝia peto ĉar neniu mortemulo postvivus tiun dian sinmontriĝon (epifanion). Sed ĵurinte ĉe la akvoj de la rivero Stikso neniam kontraŭstari ŝiajn dezirojn, Zeuso montris sin al ŝi laŭ sia plena majesto, kun fulmoj kaj tondroj. Pro tiom da potenco la princina palaco estis forbruligita kaj la princino estis karbonizita. Tamen Zeŭso savis la feton de estonta Dionizo almetante lin en sia femuron ĝis la fino de la koncipiĝo.
Infanaĝo kaj junaĝo de Dionizo
Tuj post la naskiĝo de la bebo, Hermeso kaŝe alportis la ĵusnaskiton al la regno de Atamo reĝo de Keroneo en Beocio kies edzino Ino estis fratino de Semela. Koleriĝinta pro la gastado de la adultdevena filo de la edzo, Hera venĝis sin frenezigante la reĝajn geparojn kiuj mensmalsane mortigis siajn proprajn filojn Learkon kaj Melikerton. Timante alian venĝon de la edzino, Zeŭso transformis la knabon en kapron kaj konfidis lin al la zorgoj de la nimfoj kaj satirusoj kiuj loĝis en profunda kaverno sur la monto Nizao. Okazis ke ĉirkaŭ la kaverno kaj sur ĝiaj muroj kreskis frondaj vinberujoj. Foje la juna dio kolektis kelkajn berojn, premis ilin kaj produktis delektan sukon kiun li trinkis, kantante kaj dancante, kune kun la nimfoj kaj satirusoj ĝis la ebriiĝo. Tiamaniere li trovis la vinon.
Dionizaj festoj
La festoj de Dionizo estis tute religiaj manifestiĝoj kies motoro estis la vino. Oni eĉ povas diri ke ili estis festoj de la vino kaj ke la vino ebriigis la festantojn ĝis speciala stato, la ekstazo. Tiu stato, de duonkonscio, igis la religiantoj kontaktiĝi kun la dio. Oni kredis ke la ekstazo faciligis al kredulo eliri el si mem kaj tiamaniere kuniĝi kun la dio en la stato de entuziasmo. Kiel la propra nomo diras: εν en kaj ένθεος (théos), dio, kiu signifas esti plena je la dio. Tiamaniere la kreduloj, pere de ekstazo kaj entuziasmo ekpleniĝis je la dio; ili unuiĝis kun la dio kaj partoprenis en la naturo de la dio, sub la vina ebriiĝo. Do la ekstazo estis la unua paŝo por atingi la entuziasmon kiu estis vera posedo de la kredulo fare de la dio.
Tiu ideo de ekposedo fare de la dio pravigas la posediteco de la Menadoj kaj Bakĥantinoj fare de la dio dum la ekstazo kaj entuziasmo. Tiu ĉi stato ankaŭ estis nomita religia frenezo aŭ religia orgio.
En la romia civilizo la dionizaj festoj estis nomitaj bakĥanaloj omaĝe al la romia ekvivalento de la dio de la vino, Libero (Liber pater).
La dionizaj festoj estis: Ruraj festoj, Urbaj festoj, Lenajaj festoj kaj Antesterjaj festoj.
La ruraj festoj
Ili estis la plej antikvaj festoj de Dionizo, sed malmulton oni scias pri ili. Konsistis el brua kaj gaja procesio kun dancoj kaj kantoj kie aro da akompanantoj eskortis grandan faluson. Ili estis celebrataj en decembro. La partoprenantoj kovris al si la vizaĝojn per maskoj kaj alivestis sin kiel bestoj. Pro tiaj aspektoj oni povas konkludi ke la religia ceremonio estis fekundiga rito.
La lenajaj festoj
La vorto lenaja devenas el la gr. Δήγαια, vortmallongigo kiu koncernis la oficialan feston Dionizo el Lenajo, religiaj ceremonioj celebritaj vintre (finoj de januaro kaj komenco de ferbruaro) en Lenajo, loko en Ateno kie staris antikva templo de la dio. La nomo Lenajo devenis de Δήγός kiu signifas lasi aŭ ejo aŭ instalaĵo kie oni premadis la vinberojn por produkti vinon.
Operaciumo
En komputado, operaciumo aŭ mastrumsistemo aŭ mastrumilo (operating system aŭ OS), estas speciala programaro, sen kiu ne eblas uzi plispecifajn programarojn. Ĝi oficas kiel "bazo", al kiu aliaj programaroj apogiĝas, kiuj do devos esti projektataj por tiu operacio, alie ili ne estos rekonataj. Tiel operaciumo estas nemalhavebla komponanto por ĉiuj komputoraj sistemoj. Laŭ pli serioza difino, operaciumo estas aro de subrutinoj kaj strukturo de datumoj respondecaj pri la kontrolo kaj administrado de komputilaj aparataroj kaj de programaroj, kiuj estas rulataj sur la komputilo.
Dionizo
La urbaj festoj
Oni celebris ilin en printempo (finoj de marto) kaj daŭris ses tagojn. Al ili alvenis la tuta greka mondo, kun siaj embasadistoj. La festoj komencis kun majesta procesio kiam la tuta loĝantaro partoprenis. En tiu ĉi precesio oni portadis la statuon de la dio, ekde lia templo ĉe Akropolo ĝis antikva templo de Bakĥo ĉe Akademio. En la sekvintaj tagoj oni prezentis ĥorojn de ditirambo, kiam oni dancis ĉirkaŭ la altaro de la dio.