cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sabiñánigo
Sabiñánigo [sabiNJAnigo] (Samianigo) estas urbo kaj municipo de Hispanio​, en la sudo kaj okcidento de la komarko Alto Gállego (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono).
En la loĝloko, krom la hispanan, oni parolis variaĵon de la aragona lingvo uzitan en la Pireneoj.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la sudo kaj okcidento de la komarko Alto Gállego, okupante plej grandan partojn kaj de la sudo kaj de la okcidento de la komarko; fakte ĝi estas la plej ampleksa ne nur de la komarko, sed ankaŭ de la tuta provinco, kaj la tria en la regiono. Ĝi estas ankaŭ la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj nome 52.
Ĝia teritorio estas en la valo de la rivero Gállego sur la elirejo de la valo Tena. La municipa teritorio estas trapasata per la naciaj ŝoseoj N-260 (norde al valo de Supra Gállego), voja akso de Pirineoj, kaj N-330 (suden al Ŭesko kaj okcidenten al Jaca), inter km 604 kaj 633. Krome estas reto de lokaj ŝoseoj kiuj konektas kun la submunicipoj kaj kun la najbaraj municipoj de Jaca kaj Caldearenas. Finfine, la regiona ŝoseo A-1604 konektas la valon Serrablo al Boltaña.
La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Acumuer, Aineto, Allué, Arguisal, Arraso, Arto, Artosilla, Aurín, Bara, Baranguá, Belarra, Bentué de Nocito, Borrés, Cartirana, Castiello de Guarga, Castillo de Lerés, Ceresola, El Puente de Sabiñánigo, Gésera, Gillué, Grasa, Hostal de Ipiés, Ibort, Ipiés, Isín, Isún de Basa, Laguarta, Lanave, Lárrede, Larrés, Lasieso, Latas, Latrás, Layés, Molino de Villobas, Ordovés, Orna de Gállego, Osán, Pardinilla, Rapún, Sabiñánigo Alto, San Esteban de Guarga, San Román de Basa, Sardas, Sasal, Satué, Senegüé, Solanilla, Sorripas kaj Yéspola, plus la jam senhomejojn Campares, Jabarrella, Abenilla, Alavés, Arruaba, Atós Alto, Atós Bajo, Bescós, Cañardo, Fablo, Fenillosa, Lasaosa, Molino de Escartín, Sandiás, Santa María de Perula, Secorún, Villacampa, Villobas, Abellada, Binueste, Azpe, Ibirque, Used.
Ĉirkaŭ estas la valoj de Pireneoj (Valo Acumuer aŭ Aurín nordokcidente, Valo Gállego de nordo suden, valo de Basa oriente kaj valo Serrablo aŭ Guarga sude), krom Pireneoj mem norde kaj ĉepireneaj montaroj San Pedro (1212 m), sude de la loĝloko; Belarre (1467 m), Guara (1679 m) kaj Aineto (1463 m) sude de la valo Serrablo; Portiello (1545 m), Canciás (1929 m) kaj Galardón (1803 m) norde de la valo Serrablo.
Parto de ĝia teritorio estas okupata de la Natura Parko Sierra kaj Cañones de Guara. La altitudo gamas inter 2764 m norde (Peña Retona), en Pireneoj, kaj 665 m borde de la rivero Gállego. ​
La loĝloko Sabiñánigo mem (780 msm) estas je 52 km norde de Huesca borde de la rivero Gállego. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun tre deklivaj ardezaj tegmentoj.
Historio
La plej frua mencio estas de 1035 kiel Savignaneco (/sabijnáneko/), kio sugestas deveno el persona nomo latina Sabinianicu, derivita siavice de Sabinianus, Sabinius aŭ Sabinus. Certe oni scias, ke en la epoko de la Romia Imperio estis tie ŝoseo el Ŭsko al la terma banloko de nuna Panticosa. En la Mezepoko ĝi ekgravis kiel vojnodo.
Sabiñánigo estis loko de reĝlando, ne de senjorlando. En la 16-a jarcento estis ekonomia prospero ligita al la Transmigra brutobredado, sed ŝajne en la fino de la 17-a jarcento okazis krizo, nome en 1696.
Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc. Tiukadre en 1893 oni konstruis trajnstacion proksime de Sabiñánigo loĝloko; ĉirkaŭe kreiĝis nova kerno, vendejoj, gastejoj ĉe la vojo kiu tuj iĝis Promenejo de la Stacio. La nova Sabiñánigo iĝis nepra pasejo al la banloko de Panticosa, kien venis multaj banantoj; post ĉirkaŭ kvin trajnhoroj inter Zaragozo kaj Sabiñánigo, oni sekvis per kaleŝoj —aŭtobusoj el 1909— ĝis la banloko. La Kvartalo de la Stacio ekgravis unue pro la vendejoj kaj poste pro la fabrikoj. Tiukadre en 1916 la urbodomo translokiĝis tien.
La fabrikoj helpis la definitivan kreskon de la floranta urbo. En 1920 la franc-hispana entrepreno Energía e Industrias Aragonesas (EIASA) establis modernan kemifabrikon kiu famis pro la sukcesa atingo je tutmonda nivelo de la sintezo de amoniako el hidrogeno. Bladaŭ instaliĝis ankaŭ AESA, kiu fabrikis lamenojn de aluminio, kiel la unua hispana entrepreno kiu produktis tion. ​
Dum la Hispana Enlanda Milito, Sabiñánigo suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj).
En la 1950-aj jaroj Sabiñánigo aligis la municipon Sardas kaj parton de Cartirana. En la 1960-aj jaroj aligis Acumuer, Cartirana, Gésera, Jabarrella, Orna de Gállego, Senegüé kaj Sorripas, kaj partojn de Ena, Guasa kaj Oliván. En la 1970-aj jaroj aligis parton de Laguarta.
Sabiñánigo en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj bedaŭrinde suferis enorman poluadon fare de entrepreno de pesticidoj. Oni ĉirkaŭkalkulis, ke inter 1975 kaj 1989 oni forĵetis inter 115 000 kaj 160 000 tunojn da poluaj forĵetaĵoj el la produktado de lindano en du rubejoj de la municipo. Aktuale, Sabiñánigo estas konsiderata unu de la plej poluitaj lokoj en la lando. En novembro 2017 oni ekkolektis la forĵetaĵojn el lindano en Sabiñánigo por ties bruldetruado en Francio. ​ Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, sed ĉe Sabiñánigo pro la industria gravo kaj pro la absorbo de apuda loĝantaro oni plialtiĝis el nur 280 loĝantoj en 1900 ĝis pli ol 9 000 fine de la jarcento.
Aktualo
Ĉefaj vidindaĵoj estas jenaj:
Sędziszów Małopolski
Sędziszów Małopolski estas urbo en Antaŭkarpatio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Sędziszów Małopolski en distrikto Ropczycko-Sędziszowski.
Rekombino de DNA
Rekombino, en genetiko, estas la esto ĉe ido de geno-kombino ne estanta ĉe siaj gepatroj.
Tiu nova kombino povas formiĝis per la intersekto de kromosomoj en meioso, tiel ĉeesti en gameto, uniigintaj hazarde dum fertiligo.
Sorbo San Basile
Sorbo San Basile estas komunumo de Italio.
Lincoln (2012)
La filmo estas bazita sur la biografio de 2005 de Doris Kearns Goodwin Team of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln, kaj pritraktas la kvar finajn monatojn de la vivo de Abraham Lincoln, fokusiĝante al liaj klopodoj en januaro 1865 por abolicii sklavecon kaj partikulare perfortan sklavecon igante la Dektrian Amendon de la Usona Konstitucio aprobita de la Usona Ĉambro de Reprezentantoj.
Intriga resumo
La intrigo de la filmo temigas la lastajn du monatojn de la vivo de la 16-a Prezidanto de Usono, Abraham Lincoln, dum kiu li laboris por kaŭzi la finon de la Civita milito kaj la forigon de sklaveco en Usono. Lincoln supozas ke la Civita milito alproksimiĝas al sia fino, kaj timas ke lia antaŭa anonco, koncerne la liberigon de ĉiuj sklavoj kiuj translokiĝi al la nordaj ŝtatoj, malhavas solidan juran bazon, kaj eblos reveni kaj sklavigi jam liberigitajn sklavojn je la fino de la milito. Por malhelpi ĉi tiun situacion, Lincoln estas konvinkita ke la 13-a Amendo al la Konstitucio, malpermesanta la ekziston de sklaveco, devus esti antaŭenigita kaj pasigita antaŭ la fino de la milito.
La periodo priskribita en la filmo estas la fino de la periodo de la Usona Enlanda Milito. Lincoln ĵus estis balotita al sia dua oficperiodo, kaj lia populareco estas ĉe sia pinto.
La filmo malfermiĝas kun sonĝo kiun Lincoln havas, en kiu li vidiĝas stari sur ŝipo kaj rigardi direkte al hela horizonto. Lincoln rakontas sian edzinon pri sia sonĝo, kiu estas kolera kontraŭ li ĉar ŝi opinias ke la sonĝo esprimas lian deziron provi pasigi en la Reprezentantĉambro la decidon ratifi la 13-an Amendon, tio post malsukceso en samcela provo farita nur dek monatojn pli frue.
Lincoln renkontiĝis kun lia ministro por eksteraj aferoj, William Seward, kaj post diskuto, konvinkis lin agi por pasigi la 13-an Amendon. La vojo al pasigado de la leĝo estas superŝutita kun multaj publikaj kaj personaj malhelpoj por Lincoln, kaj la filmo priskribas kiel li laboras por venki ilin.
La plimulto en la Ĉambro de Reprezentantoj
La plimulto en la Ĉambro de Reprezentantoj ankoraŭ apartenas al la Demokrata Partio. La balotoj efektiviĝos post nur du monatoj, kaj ĝis tiam, la eta plimulto apartenas al la Demokrata Partio. Por venki ĉi tiun malhelpon, Lincoln proponas doni "honorojn" al membroj de la Ĉambro de Reprezentantoj, kiuj volos subteni la 13-an Amendon. Lincoln klarigas ĝin tiel - la demokratoj en la plej bona kazo perdis la baloton, kaj post du monatoj ili estos sen laboro. Do ĝuste nun oni povas proponi al ili voĉdoni laŭ sia konscienco, kaj ne laŭ la rigida partilinio.
Aladár Zlinszky
Aladár Zlinszky naskiĝis la  1864 en Cegléd. Li mortis la 1941 en Veszprém (urbo).
Lincoln (2012)
Intriga resumo
Lia familia situacio
La malstabila edzino de la prezidanto pezas sur li, kaj ambaŭ geedzoj-gepatroj maltrankvilas pri la sorto de siaj infanoj. En la filmo estas sugestite ke ebla kialo de tio estas la morto de ilia pli juna filo, baldaŭ antaŭ la okazaĵoj de la filmo. Lincoln malfacilas trakti kaj ŝin kaj la klopodojn de la 13-a Amendo samtempe. Ankaŭ, lia majoratulo neatendite alvenas de siaj studoj kaj postulas aliĝi al la armeo, kio aldonas al la angoro kaj malfacileco en la familia hejmo.
Aladár Zlinszky
Biografio
Aladár Zlinszky frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li akiris 2 diplomojn en 1888. Pli frue jam en 1887 li instruis en gimnazio de Baja, poste en aliaj urboj, fine en Budapeŝto. En 1922 li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto. En 1933 li atingis la instruan rangon titulara publika eksterordinara profesoro, sed li instruis ankaŭ en pedagogia lernejo. Liaj lernolibroj estis vaste uzataj.
Keisuke Honda
(laŭ sistemo Hepburn, japane 本田圭佑, n. la 13-an de junio 1986) estas japana futbalisto. Ekde la jaro 2008 li membras en la japana nacia teamo de futbalo.
Lincoln (2012)
Intriga resumo
Lincoln navigas tra ĉi tiuj malfacilaĵoj, per persisto kaj fido ke la ĝusta afero efektive estos farita. Ĉe la fino de la filmo, Lincoln restis en sia loĝejo, dum la Reprezentantĉambro diskutis la akcepton de la 13-a Amendo al la Konstitucio. Unue, ekzistas leĝo kaj ordo koncerne intertraktadojn kun ribelaj reprezentantoj. Estas postulite fare de la opozicio de Lincoln ke reprezentantoj kiuj deziras diskuti la kondiĉojn de kapitulaco kaj la fino de la milito, estas intence prokrastitaj fare de Lincoln - por svingi la kongresajn reprezentantojn por voĉdoni en favoro de la amendo. La respondo de la prezidanto, kiu estas liverita per mesaĝisto, estas kompleksa respondo, kiu klarigas, ke ĝis nun neniuj kontaktoj estis faritaj kun reprezentantoj de la Konfederacio. Post streĉaj momentoj, kiuj rezultis el la deklaro de la gvidanto de la konservativa frakcio, Blair, ke li ne estos preta subteni la amendon ĝis li ricevos klarigon de la prezidanto, ke ja ne ekzistas reprezentantoj en la teritorio de la lando, la voĉdonado komenciĝas. Dum ĝi, rezultas, ke kelkaj el la reprezentantoj de la demokratoj ŝanĝas sian voĉdonon favore al pasigado de la leĝo. Tiel la leĝo estas pasigita, samtempe kun la komenco de la interparoloj kun la reprezentantoj de la sudo pri ilia fina kapitulaco.
En la finsceno, Lincoln renkontiĝas kun la membroj de la politika kabineto, en sia loĝejo. Ili diskutas diversajn temojn kiam mesaĝisto vokas Lincoln por hasti por akompani sian edzinon al la teatraĵo. Lincoln konsentas sed komentas tamen ke li prefere restus en la ĉambro kun siaj konsilistoj kaj daŭrigi al laboron.
La Korvo
La Korvo (angle The Raven) estas gotikliteratura poeziaĵo verkita de la usonana poeto Edgar Allan Poe. Unue publikigita en januaro 1845.
Intrigo
La sennoma rakontanto sidas ĉe sia hejmo dum malvarma decembra nokto, memorante sian mortintan amanton, Lanor. Subite li aŭdas frapojn sur la pordo. Li pensas, ke ĝi estas gasto kaj malfermas la pordon, sed vidas neniun. La frapoj ripetiĝas, ĉi-foje ĉe la fenestro. Kiam la rakontanto iris malfermi la fenestron nigra korvo eniris tra ĝi, sidante sur la statuo de la greka diino Atenoasuper la pordo. La rakontanto miras pri la malhela brilo kaj nobla konduto de la korvo, kaj petas lin sian nomon. Al tio la korvo respondas: Neniam pli. La rakontanto vidas ĉi tion kiel signon, kaj komencas paroli al la korvo, kvazaŭ li estus lia amiko. Li demandas lin, ĉu li intencas foriri de li, kiel ĉiuj liaj amikoj faris kaj ĉu li ankoraŭ ekamiĝos. La korvo nur ripetas la vorton "Nevermore". La rakontanto koleras pri la korvo kaj krias al li forlasi sian domon, sed la korvo ne moviĝas de sia loko, ĝis la rakontanto kolapsas sur la planko.
Pupieno
Pupieno (Marcus Clodius Pupienus Maximus) naskiĝis ĉirkaŭ 167 en Romo kaj estis mortita de la pretora gvardio en la 29-a de julio 238). Li estis dum unu tago (22-a de aprilo 238) romia imperiestro.
Masashi Nakayama
Masashi Nakayama (japane 中山 雅史, n. 23-an de septembro 1967) estas japana futbalisto. Li de 1990 ĝis 2003 membris en la japana nacia teamo de futbalo. Li estis aktiva teamano kiu partoprenis en 53 matĉoj kaj atingis 21 golojn.
NGC 826-2
Ĉi tiu objekto ne estis en la originala versio de NGC-katalogo kaj estis aldonita poste.
István Havadi Nagy
Biografio
István Havadi Nagy pristudis filozofion inter 1975 kaj 1979 en UBB de Kluĵo kaj li lekcias de 1993 en la Universitato de Arto kaj Dezajno de Kluĵo.
San Pedro de Macorís
San Pedro de Macorís estas urbego kaj universitata urbo en Domingo. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma provinco, krome ĝi estas universitata urbo ekde 1970.
Geografio
San Pedro de Macorís situas laŭ la suda marbordo de la lando ĉe enfluejo de rivero. La Romana (urbo) troviĝas 35, Sankta Domingo 63, Higüey 66, San Cristóbal (Dominga urbo) 84, San Francisco de Macorís 138, Concepción de la Vega 154, San Felipe de Puerto Plata 208 km.
Historio
San Pedro de Macorís estis fondita en la malfrua 19-a jarcento fare de kubanoj, kiuj fuĝis de la sendependiĝa milito de sia lando. Ili alportis siajn ampleksajn sukerkanajn terkultivadsciojn. Tio iĝis la plej grava ekonomia agado en la areo. La unua sukeruzino estis fondita en 1879.
Ekonomio
Ankaŭ nun gravas la sukerkano. La haveno partoprenas en la landa eksportado: sukero, melaso, brutoj kaj lignoj.
Klimato
San Pedro de Macorís havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 1190 mm. Rn ĉiuj monatoj pluvas, plej ofte en septembro, plej malofte en marto. La temperaturoj varias inter 24-26 °C.
22451 Tymothycoons
22451 Tymothycoons estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj astronomoj Andrea Boattini kaj Andrea Di Paola elde la stacio de Campo Imperatore de la Observatorio de Romo, en provinco de La-Aglo (Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Tymothy Alan Coons, piloto, inĝeniero pri flugo kaj inspektisto bazita en Tucson (Arizono), kie li bontenas diversajn aviadilojn. Unu el liaj pliŝataj laboroj en aerospaca scienco estis ĉe la Ballistic Missile Early Warning System en Thule (Gronlando), la celo de tiuj potenca radaro estis serĉi objektojn en tera orbito.
Kalinivka (Fastiva rajono)
Kalinivka (Калинівка (Фастівський район)) estas urbo en la Kieva provinco, Ukrainio. Ĝia populacio estis loĝantoj en 2021.
(9652) 1996 AF2
(9652) 1996 AF2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Bluzo
Kiel virina vesto, ĝenerale ĝi estas pli ornamita ol ĉemizo. Ĝenerale, oni uzas bluzon kun jupo.
Voduo
Voduo estas tradicia afrika religio, kiu konsistas el multego da religietoj variaj laŭ la tradicioj de ĉiu socikultura grupo. Tial ekzistas multe da dioj efektiviĝantaj per naturaj elementoj kiel arbo, ŝtono, serpento, sablo, fero, statueto, ktp. Ekzemple oni povas mencii:
Tiuj dioj havas monaĥejojn, pastrojn, virajn kaj virinajn adeptojn. Ĉiu monaĥejo havas superan ĉefon nomatan Hungan aŭ Hunnon aŭ Voduklunon, kun la signifo de „la posedanto de la dio”. Alimaniere Voduklunon estas iu kiu superregas la aferojn de Vodu. Sekvas liaj kunlaborantoj kiel Hundeva, sen kiu nenia ceremonio okazas, kaj Hunso, kiu enkorpigas la dion.
La virinaj adeptoj, komune nomataj „vodunsi”, diaj edzinoj, konsistigas la plej grandan parton de la voduanoj. Ili estas konsekrataj kaj rekrutataj en la klano al kiu apartenas la dio kaj ankaŭ en boparencaj familioj. Oni ankaŭ povas per traktado rekruti adeptojn en aliaj familioj. Sed se la varbota virino rifuzas, ŝi malsaniĝas, ĝis ŝi akceptas. Post la rekrutado, komenciĝas la inicperiodo, kiu daŭras tri jarojn, naŭ monatojn kaj naŭ tagojn. Dum tiu periodo la inicotaj virinoj, sub la direktado de Hunnon kaj liaj kunlaborantoj, lernas la sekretojn, la kantojn, la dancojn de voduo ktp. Tie ili devas resti ĝis kutimiĝo al la uzadoj. Dum ilia restado ĉe la monaĥejo, la adeptoj ĝenerale lernas ritan lingvon, Hungbe, kio signifas la „lingvo de dio”, per kiu ili komunikiĝas kun la adeptoj de aliaj monaĥejoj. Tamen indas mencii la fakton ke la dioj faras malbonon kaj eĉ mortigas la anojn, kiuj kontraŭas la kutimojn.
Laŭ la ĉiujare denove decidataj periodoj, la adeptoj de voduo oferbuĉas por siaj dioj kokojn, kokinojn, birdojn, ŝafon kun ruĝa oleo. Tiamaniere ili havigas al si la diajn bonvolemojn aŭ favorojn. Krome, la inicotaj virinoj ankaŭ lernas aliajn metiojn kiel farado de argilaĵoj, korboplektado, teksado, ktp.
Tre interesa estas ankaŭ la religia fenomeno de fantomoj, kiu konsistas el la reapero de mortintoj en spiritaj formoj. Tio estas, la reaperantoj havas homan formon sed estas supernaturaj potencoj.
Resume, la fantomoj enkorpigas la spiritojn de mortintoj. Oni vidas nek la vizaĝon nek la korpon de la reaperantoj pro tio ke ili surhavas konsekritajn vestaĵojn kaj maskojn. Se la vestaĵo tuŝas iun, li spertos malbonon kaj eĉ mortos. Nur la inicitaj adeptoj rajtas kaj povas kuntuŝiĝi kun la fantomoj kiuj povas paroli kaj kanti sed per malklara voĉo. De tempo al tempo ili eliras la monaĥejon por vagadi tra la urbo kun kelkaj adeptoj, ricevante donacetojn. La hejmo de la fantomoj en Benino estas Porto-Novo kun ĝiaj najbaraj urbetoj kiel Pobe, Sakete, Ifangni ktp, kie familioj posedas kaj adoras revenantojn. La komuna nomo por fantomoj estas Egoungoun [egungun].
Etimologio
La vorto Voduo estas mallongigo de la esprimo voo bo dun, kiu en la fonua lingvo laŭvorte signifas: paciencu aŭ prenu vian tempon por elĉerpi. Fon-parolantoj diras vodun. Oni konsideras Beninon, iaman Dahomeon, kiel fonton aŭ devenon de Voduo.
En la fonua lingvo la unua duobla oo reprezentas la altan tonon de la vokalo o.
Menandro
Menandro de Ateno (Greke: Menandros) (342-291 a.Kr.) estas la plej konata reprezentanto de la Nova Komedio en la Helena teatro. Li devenis el influa familio en Ateno, kaj mem estis influita de pluraj filozofoj, interalie de Epikuro.
Menandro verkis pli ol 100 komediojn. Male ol la kolegoj, li ne plu uzis mitologiajn temojn: li eĥas la personan vivon en liatempa Ateno - en ĉiuj ties aspektoj.
Voduo
Etimologio
La trikontinenta sklava komerco iel kontribuis al ŝanĝo de la prononcado precipe kun angla influo. Duobla oo neniel en fonua aŭ joruba estas u. Por eve-parolantoj, Voduo devenas el apudaj orientaj landoj, tiuj estas Benino kaj Niĝerio.
Menandro
Dumvive li ne estis tiel sukcesa: nur ok premiojn li gajnis. Postmorte, tamen, li fariĝis fama. La ĉefa temo de liaj komedioj estas amo kaj kio sekvas el ĝi: delogado, postlasado de nedezirata bebo, intermiksiĝoj de identecoj ktp.
La Latinaj komedi-verkistoj Plaŭto kaj Terencio ofte uzis liajn verkojn por prilabori ilin. Tiel, tra ili, Menandro influis la tutan Eŭropan teatron.
Robert Hughes (kritikisto)
Robert Studley Forrest Hughes (28a de Julio 1938 - 6a de Aŭgusto 2012) estis aŭstralia artokritikisto, verkisto, kaj produktoro de televidaj dokumentaloj. Lia plej bone vendata The Fatal Shore (1987) estas studo pri la britaj punkolonioj kaj komenca historio de Aŭstralio. Li estis priskribita en 1997 de Robert Boynton de The New York Times kiel "the most famous art critic in the world" (la plej fama artokritikisto en la mondo).
Hughes atingis ampleksan agnoskon pro sia libro kaj televida serio pri moderna arto, The Shock of the New, kaj pro sia longdaŭra posteno kiel artokritikisto ĉe la gazeto TIME. Konata pro siaj polemikaj kritikoj pri arto kaj artistoj, Hughes estis ĝenerale konservativa en siaj emoj, kvankam li ne apartenis al partikulara filozofia fako. Li levis kritikismo al nivelo de arto, kaj liaj verkoj estis notitaj pro ties povo kaj eleganto.
Márk Rózsavölgyi
Márk RÓZSAVÖLGYI [rOĵavoldji], hungare Rózsavölgyi Márk estis hungara komponisto, violonisto kaj koncertmajstro.
Márk Rózsavölgyi naskiĝis, kiel Rosenthal Markusz supozeble en 1788 en Balassagyarmat. Li mortis la 23-an de januaro 1848 en Pest (urbo).
Diplomo
Diplomo estas dokumento kutime eldonita de suverena aŭtoritato aŭ oficiala organo, kiu donas aŭ pruvas rajton, gradon (nobelaro, profesio), rekonon (premio), studojn ĝenerale, aŭ akademian titolon aparte (unua grado, dua grado, kaj tria grado). La diplomo inkluzivas konfirmon de la aŭtenteco de la dokumento en formo de stampo, monogramo aŭ manskribita subskribo.
Márk Rózsavölgyi
Biografio
Márk Rózsavölgyi devenis el juda familio. Li finis la lernadon en Prago. En 1808 li komencis violonadi en teatro en urbo Pest. Inter 1813-1819 kaj inter 1821-1833 li vivis en Baja, dume li koncertis en la tuta lando kaj ankaŭ komponis. Baldaŭe li muzikis en Pest, kie li estis koncertmajstro de Teatro Magyar ekde la teatrofondo. En la 1840-aj jaroj li fondis muzikan orkestron el ciganoj por fari koncertojn. Sándor Petőfi alte taksis muzikadon de Rózsavölgyi kaj ili estis amikoj.
Nomo de Rózsavölgyi ligiĝas al ĉardaŝo, kiun li sukcese disvastiĝis. Ankaŭ Ferenc Liszt profitis kelkajn melodiojn de Rózsavölgyi. Lia filo fondis muzikan librovendejon, kiu eĉ nun estas la plej konata en Hungario.
Diplomo
Etimologio
La vorto "diplomo" estas greka vorto (δίπλωμα) signifanta: faldita atestilo.
Kız Kulesi
Kız Kulesi (signifante Edzinonta Turo), ankaŭ konata en la antikva greka lingvo kaj mezepoka Bizanca periodo kiel Turo de Leandros, restas sur insuleto en la Bosporo markolo apud la Üsküdar bordo en Istanbulo, Turkio.
Rura bluso
Rura bluso, popola bluso, akustika bluso aŭ kontrea bluso, aŭ en angla country blues (ankaŭ folk blues, rural blues, backwoods blues, aŭ downhome blues) estas komponata el akustikaj, ĉefe gitar-kondukitaj formoj de bluso, kiuj miksas blusajn elementojn kun karakteroj de popola muziko. Post la nasko de bluso en Suda Usono, ĝi tuj disvastiĝis tra la kamparo (kaj aliloke), naskante aron de regionaj stiloj. Tiuj estas tiuj de Memfiso, Detrojto, Ĉikago, Teksaso, Piedmont, Luiziano, la Okcidenta Marbordo, Sankta Luiso, la Orienta Marbordo, la Marĉo, Nov-Orleano, la Delto, la monta kamparo kaj de Kansasurbo.
NGC 827
NGC 827 (aliaj indikoj — PGC 8196, UGC 1640, MCG 1-6-46, ZWG 413.47, IRAS02062+0744) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Habilitiĝo
Habilitiĝo aŭ habilitacio aŭ docentrajtigo estas akiro de sciencista grado supera al doktoreco ĉe universitato. Ĝi estas rezulto de habilitiĝa (habilitacia, docentrajtiga) proceduro, kies parto estas defendo de habilitiĝa (habilitacia, docentrajtiga) laboraĵo kaj habilitiĝa prelego.
La rango oficiale ekzistas en Francio (Habilitation à diriger des recherches), Svisio, Germanio (Priv.-Doz. kaj/aŭ Dr. habil.), Aŭstrio, (antaŭe Univ.-Doz., nun Priv.-Doz.), Danio, Bulgario, Polio (dr hab.), Portugalio (Agregação), Svedio kaj Finnlando (Docent aŭ Doc.), Ĉeĥio kaj Slovakio (Docent), Hungario (Dr. habil.), Slovenio, kaj diversaj landoj de eksa Sovetunio: Armenio, Azerbajĝano, Belarusio, Latvio, Litovio (Habil. dr.), Moldavio, Kirgizio, Kazaĥio, Rusio, Uzbekio, Ukrainio.
En la komunuza lingvaĵo oni parolas ankaŭ pri docentiĝo aŭ docentrajtigo, sed estas diferenco: Per habilitiĝo (habilitacio) oni pruvas sian kapablon instrui, per docentiĝo oni akiras la formalan rajton instrui ĉe iu certa universitato.
Habiliteco estas foje, sed ne ĉie kondiĉo por iĝi profesoro.
La esperanta radiko "habilit-" ne estas en PIV; ĝi ne estas multe uzata escepte ene de AIS San-Marino. Ĝi estis kreita el la latinaj esprimoj doctor habilitatus (proksimume: kapabligita doktoro) kaj habilitatio.
En la glosaro de Ĉu nur-angla Eŭropo? en traduko de István Ertl aperas:
"habilitigi = rekoni al iu ties atingon de scienca grado (habilitiĝi troviĝas en Angla-Esperanta-Hungara etvortaro pri Lernado kaj Laboro, Koutny, 2002)"
35618 Tartuo
35618 Tartuo estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Tartuo. En 1224 la setlejo Tarbatu estis kaptita de germanaj krucmilitistoj, kiuj nomis ĝin Dorpat. La komunumo disvolviĝis kiel centro de komerco kaj en 1280 aliĝis la. Observatorio estis establita tie en 1811. Retrovinte la nomon Tartu en 1917, la komunumo nun estas la dua plej granda urbo de Estonio.
Røyken
Røyken estas komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Buskerud. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun.
Insingen
Insingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ansbach kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Dum Dum
Dum Dum estas urbo kaj municipo de la distrikto Norda 24 Parganas en la barata ŝtato Okcidenta Bengalo. Ĝi estas parto de la urba areo de Kolkato kaj ankaŭ parto de la areo de la Kolkata Metropola Disvolviga Aŭtoritato (KMDA).
Etimologio
Dum la 19-a jarcento la areo estis hejmo de la Dum Dum Arsenalo, nome instalaĵo de la Britia Reĝa Artilerio. Estis tie kie komence de la 1890-aj jaroj, la kapitano Neville Bertie-Clay disvolvis tipon de kuglo kun malferma pinto kiu lasis eliri la plumban kernon (nome vakupinta kuglo), konata neformale kiel dumdumo      aŭ pli ĝuste eksplodkuglo. La iama nomo de Dum Dum estis "Domdoma".
Aktualo
Pro la gravaj historiaj okazaĵoj en la regiono el 5 000 loĝantoj en la 1930-aj jaroj oni pasis al pli ol 100 000 komence de la 21-a jarcento.
Industrio estas de inĝenierado, maŝinaro kaj muzikregistrado.
Elefantina
Elefantina (جزيرة الفنتين, Ελεφαντίνη) estas insulo de Egiptio, ĉe la rivero Nilo, apuda al la unua akvofalo, fronte al la moderna urbo Asuano, mezurante 1.350 metrojn longe kaj 780 metrojn larĝe. La antikvaj ruinoj de la urbo Elefantina iĝas parto de la Monda heredaĵo de Unesko ekde 1979, sub la pli ampleksa Subĉiela Muzeo Nubio kaj Asuano.
La nomo Elefantina estas la traduko de la malnovegipta Ab aŭ Abu (ȝbw), kio estas elefanto, la araboj nomis ĝin "Insulo de la Floroj".
En la Antikvo ĝi estis ĉefurbo de la 1a nomoso de la Supra Egiptio, To-Jentit "La landlimo".
Ĝi estis tre grava ekde antikvaj epokoj ĝis la greka periodo pro ĝia apudeco al la unua akvofalo, natura landlimo, en kiu troviĝis grava garnizono, kiu regis la sudajn vojojn de Egiptio.
En Elefantina estis kultata la trio formita el Ĥnum, Satet kaj Anuket. Ĉiuj temploj estis detruitaj de la persa reĝo Kambizo la 2a, filo de Kiro la 2-a, inter 525 kaj 522 a. K.
10778 Marcks
10778 Marcks estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana skulptisto Gerhard Marcks, (1889–1981), majstro de potfarejo en Dornburg, instruisto ĉe la Bauhaus en Vajmaro, kaj ĝis 1933 direktoro de la Kunstgewerbeschule (Skolo de la Artoj kaj Metieoj) en Halle-Giebichenstein. Ĝis 1945 liaj figuroj de bestoj, statuetoj, desegnaĵoj kaj lignogravuraĵoj estis konsiderata fare de la nazioj kiel "degenerita arto".
Stacio Gamagōri
Stacio Gamagōri (japane: 蒲郡駅 [Gamagōri-eki], angle: Gamagōri Station) estas fervoja stacio en Gamagori, Gubernio Ajĉi, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Centra: Linio Tōkaidō (ĉefa) kaj 1 linion de Meitetsu: Linio Meitetsu-Gamagōri.
Avengers: Endgame
Avengers: Endgame (Venĝantoj: Ludofino) filmita en la jaro 2019 estas filmo de reĝisoroj Anthony Russo kaj Joseph Russo.
La filmo ricevis laŭdon pro siaj reĝisorado, aktorado, partituro, agosekvencoj, vidaj efikoj, kaj emocia pezo, kaj kritikistoj laŭdas ĝian kulminon de la 22-filma rakontaro. La filmo atingis enspezon de 2,798 miliardoj da usonaj dolaroj tutmonde.
Theresienwiese
La Theresienwiese, en Esperanto Tereza Herbejo, estas spaco de 46 hektaroj en la sudokcidento de la urbocentro de la germana urbo Munkeno. De okcidento al oriento la herbejon tranĉas la strato Matthias Pschorr, kies okcidenta fino ekde la jaro 1850 estas la statuo de Bavaria, virino simboliganta la landon Bavario, kaj orienta fino ekde la jaro 1951 la placo Esperanto - malmultaj Esperanto-placoj de la mondo havas tiom urbocentran lokon!
Ĝian nomon la Theresienwiese ricevis laŭ princino Therese von Sachsen-Hildburghausen, edzino de la bavara kronprinco kaj posta reĝo Ludoviko la 1-a de Bavario. La nupto de la du nobeloj festiĝis la 12-an de oktobro 1810 sur la herbejo, kaj la feston finis ĉevalkonkurso. Pro la decido, ĉiujare ripeti tiun ĉevalan vetkuron tiuloke dum oktobro, ekestis la tradicio de popola festo, kiu ricevis la nomon Oktoberfest, do "Oktobra Festo", kaj por multaj turistoj iĝis la stereotipo de bavara vivstilo. Jam dum 1811 aldoniĝis agrikultura ekspozicio, ekde 1818 ekzistis karuseloj kaj similaj popolaj amuziloj, ekde 1896 la unuaj grandaj biergastejaj festotendoj. Nuntempe sur la "Tereza Herbejo", kiun la munkenanoj nur nomas die Wiesn, "la Herbejo", ne nur okazas la Oktobra Festo kun ĉiujare signife pli ol 6 milionoj da vizitantoj de ĉie en la mondo, sed samtempe ĉiujn kvar jarojn ankaŭ agrikultura ekspozicio - plus aldone en printempo la pli eta Münchner Frühlingsfest, vintre la festivalo Tollwood kaj cirkaj turneoj.
Turismaj vidindaĵoj rande de la "Tereza Herbejo" estas, krom la statuo de Bavaria okcidente kaj la Esperanto-Placo oriente, la 97 metrojn alta novgotika preĝejo de Sankta Paŭlo norde, apud kiu troviĝas metro-stacio kun la nomo Theresienwiese.
Karl Philipp Moritz
Karl Philipp MORITZ (naskiĝinta la en Hameln, mortinta la  en Berlino) estis germana verkisto interesega de Sturm und Drang.
Vivo
La junulajn jarojn Moritz pasigis sub malfeliĉaj familiaj kondiĉoj; estis volata ke li trejniĝu kiel ĉapelfaristo en Braunschweig sed li baldaŭ revenis al la gepatroj. Ili intertempe loĝis en Hanovro. Tie Moritz furoris kaj atentis pri li princa mecenato kiu peris frekventon de gimnazio. Sed tiun ĉi lernigejon Moritz forlasis dum la lasta lerneja jaro por lerni sub Conrad Ekhof en Gotao la aktoradon.
Post fiasko de tiu ĉi plano li komencis studon ĉe la Universitato de Erfurto (1776) antaŭ reprovi karieron surscenejan. Finfine, post novaj fiaskoj, li trovis hejmon ĉe la Herrnhut-anoj en Barby. Apogite de la samfideluloj li studis teologion en Wittenberg (1777) kaj ekdeĵoris en Dessau ĉe Philanthropinum. La tiraneco de Johann Bernhard Basedow baldaŭ igis lin libervole foriri kaj li iris al Potsdam por ekinstruisti en la jaro 1778 ĉe la Soldatara orfejo, mallonge pli malfrue ĉe Graues Kloster en Berlino. Tie li baldaŭ famiĝis kiel verkisto, predikisto kaj poeto. Li faris en 1782 vojaĝon al Britio kiun li tre bildige priskribis. Baldaŭ poste li iĝis instruisto ĉe la berlina Köllnisches Gymnasium kaj malsukcese redaktistis ĉe la gazeto Vossische Zeitung volante plipopularigi la periodaĵon per novaj enhavoj. Pro ekamo de nuptita virino li konfuziĝis kore kaj mese serĉonte en 1786 resanigon per vojaĝo al Italio. En Italujo li renkontis Johann Wolfgang von Goethe kiu ekŝatis kaj inspiris lin. En 1788 Moritz povis gasti ĉe Goethe en Vajmaro. Danke al rekomendo de duko Karlo Aŭgusto de Saksio-Vajmaro-Eisenach li iĝis membro ĉe la Berlina Akademio pri Sciencoj kaj iĝis en 1789 eĉ profesoro pri antikveco ĉe la Arta Akademio de Berlino.
En 1792 li nuptis la junulinon Friederike Matzdorf.
Verkaro
Inter liaj verkoj plej gravas la membiografia romano »Anton Reiser« pri la propraj travivaĵoj ĝis de post la erfurta restado (Berlino 1785–90), psikologie kaj kulturhistorie gravega prezento de la animstato de junulo dum la periodo de Sturm und Drang. Ankaŭ ĉe »Andreas Hartkopf« (Berlino 1786) rakontatas propraj eventoj. Spritaj kaj plenaj de ideoj estas ankaŭ aliaj liaj verkoj, ekz. »Versuch einer deutschen Prosodie« (Berlino 1786; pri metriko de la klasikuloj); »Über die bildende Nachahmung des Schönen« (Braunschweig 1788); »Götterlehre« (Berlino 1791); »Reisen eines Deutschen in England« (Berlino 1783); »Reisen eines Deutschen in Italien« (Berlino 1792–93
Inter 1783–93 Moritz eldonis en la Mylius-eldonejo la magazinon »Magazin für Erfahrungsseelenkunde« (10 volumoj). Koncerne lian rilaton kun Friedrich Schiller, kiun Moritz ofendis per malbona recenzo pri »Kabale und Liebe« skribis Auerbach ĉe »Vierteljahrschrift für Literaturgeschichte«, nr. 5 (Weimar 1892).
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, vol 14. Leipzig 1908, p. 150-151, kio legeblas tie ĉi interrete.
Pongrác Szennyey
SENNYEY Pongrác, barono (pro. senjei) estis hungara magnato en Transilvanio naskita en ? kaj mortinta antaŭ 1614.
Biografio
Barono Pongrác Sennyey estis dum regado de Sigmundo Báthori plurfoja sendito en turka kortego kaj al Pollando, kapitano de Várhegy, reganta konsilanto, de 1593 ĉefkortegmajstro. Post la mortp de Andreo Báthori li ĵuris fidelecon al imperiestro, li estis konsilanto de generalo Georgo Basta, kapitano de Szamosújvár. Li restis ankaŭ post 1604 je la flanko de imperiestro, pro kial Stefano Bocskai konfiskis liaj benegojn. En 1606 li ricevis rangon de barono de Rudolfo la 1-a. Post rerivevo de siaj bienegoj, en 1607 li fariĝis generalo de Transilvanio, konsilanto de reganto. En 1610 li estis unu el ĉefkomplotistoj kontraŭ Gabrielo Báthori. Li fuĝis Hungarion, sed oni kondamnis lin je perdo de kapo kaj havaĵo. En 1611 li partoprenis en la militmarŝo de Zsigmond Forgách kontraŭ Transilvanio.
Roland Freisler
Roland Freisler (n. 30-an de oktobro 1893 en Celle; m. 3-an de februaro 1945 en Berlino) estis juristo en la Vajmara Respubliko kaj dum la nazia epoko. Li estis pezidanto de Volksgerichtshof, la plej supera juĝejo de Nazia Germanio pri politikaj punaferoj.
Vivo
Freisler iĝis militkaptito en 1915 de la rusoj. Post la Oktobra Revolucio li estis eĉ bolŝevika komisaro, ĝis kiam li revenis en 1920 en Germanion. En 1921 li doktoriĝis pri jurisprudenco en Jena; la studojn li estis devinta interrompi pro la Unua mondmilito. Li laboris kiel advokato (ekz. en Kaselo) kaj aliĝis en 1924 al la movado Popola-sociala Bloko (Völkisch-Sozialer Block) kaj en 1925 al la nacisocialisma partio NSDAP. Ekde 1932 li estis deputito en la prusia landa parlamento kaj ekde 1933 parlamentano de Reichstag.
En 1934 li iĝis ŝtata sekretario en la prusia ministerio pri juraj aferoj kaj en 1935 en la regna ministerio. Tiufunkcie li partoprenis la fifaman Wannsee-konferencon, kie deciditis pri la planita murdo de la judoj en Eŭropo. Estante estro de la sekcio punleĝaro en la Akademio pri germana leĝo li estis gvidanta ideologiisto de naziaj leĝaj novigoj. En 1942 li iĝis prezidanto de la t.n. Popola tribunalo (Volksgerichtshof). Liaj viktimoj estis - plejparte je morto - rapidege kondamnitaj, publike. Inter ili nombriĝas i.a. membroj de la rezistadmovado Blanka rozo kaj la atencintoj de la 20-a de julio 1944.
Freisler mortis dum bombaviadilatako en Berlino.
Fonto
Detsch, Roland: "Freisler, Roland", en: ''Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie", Microsoft Corporation, 2006 (DVD)
László Sényi
SÉNYI László (pro. se:nji) estis hungara/rumania hungara verkisto, redaktoro naskita en Braŝovo la 12-an de februaro 1874 kaj mortinta en Târgu Mureș la 5-an de junio 1949.
Gordiano la 3-a
Gordiano la 3-a, latine Marcus Antonius Gordianus aŭ Gordianus III naskiĝis en la 20-a de januaro 225 kaj mortis en la 11-a de februaro 244. Li estis nepo de Gordiano la 1-a. Li estis de 238 ĝis 244 romia imperiestro.
Lausen (stacidomo)
Lausen estas fervoja stacidomo en Lausen, Svislando.
Klára Dán
Klára Dán, laŭ hungarlingve kutima nomordo Dán Klára estis hungardevena-usona pioniro de la programado, sportisto. Ŝia konata angla nomo venis el la tria geedziĝo: Klara Dan von Neumann.
Klára Dán naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en San-Diego (Kalifornio, Usono).
Biografio
Klára Dán devenis el riĉa juda familio. Ŝi aĝis 14, kiam ŝi estis hungara ĉampiono en arta sketado. Ŝi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1929. Ŝi edziniĝis unuafoje en 1931, duafoje en 1936, triafoje al John von Neumann en 1938. Pro la prosimiĝanta nazia danĝero ili migris al Usono. Inter 1943-1946 ŝi havis postenon en Universitato Princeton, poste ŝi kreis la kodon utiligitan al la prakomputilo evoluigita fare de John von Neumann kaj en:Julian Bigelow en Los Alamos. Baldaŭ ŝi instruis usonajn meteologojn: kiel verki komputilajn programojn. Pro vidviniĝo ŝi lastfoje edziniĝis en 1958. Ŝi mortis en 1963 en la maro, la polico deklaris ĝin sinmortigo.
NGC 828
NGC 828 (aliaj indikoj — PGC 8283, UGC 1655, MCG 6-5-92, ZWG 522.125, 6ZW 177, IRAS02071+3857) estas galaksio en konstelacio Andromedo.
Fusio
Ĉu vi intencis fuzio?
Fusio estis vilaĝo kaj iama komunumo de la Distrikto Vallemaggia en Kantono Ticino, Svislando ĝi estis unuafoje menciita en 1258 kiel Fuxio.
La antaŭa komunumo entenis ankaŭ la vilaĝeton Mogno. Ĝi havis 257 loĝantojn en 1799, kiu malpliiĝis al 236 en 1850 kaj 133 en 1900. La nombro ŝanĝiĝis de 136 en 1950 tra 37 en 1990 al 45 en 2000.
En 2004, la komunumo estis kunfandita kun aliaj najbaraj komunumoj Broglio, Brontallo, Menzonio, Peccia kaj Prato-Sornico, tiel formante la novan pli grandan komunumon Lavizzara.
Lago de Mognola situas ĉe la vilaĝo.
Aleksej Birjulin
Aleksej Birjulin - sovetia kaj rusia esperantisto. Naskiĝis en 1956 en Norilsko. Lernis en la Tomska Politekniko, kie plu evoluas lia scienca kaj praktika kariero en la komputada fako. Li lernis esperanton en 1979 kaj dum kelkaj jaroj aktivis en Tomska Esperanto-Klubo (kiun li kelktempe prezidis) kaj siberia movado (membro de OSER-komitato), partoprenis kelkajn tendarojn (kie li instruis kaj akumulis faktojn por sia plua laboro), instruis Esperanton. En 1982 — redaktoro de Aktuale (sub diversaj titoloj) baldaŭ fermita. Ĉirkaŭ 1982 Birjulin provis fari kritikan analizon pri la ĉirkaŭa komunumo. Lia studo Pri la nocio “esperantisto-aktivulo” aŭ la aktivecoj veraj kaj malveraj: Revuo de la tipoj rimarkeblaj en nia junulara movado (aparta eldono: Sverdlovsk, 1984) kaj Pri ekstera (surfaca) kaŭzo de malesperantismo (Sezonoj. 1985. № 5) provokis indignon de la tradiciaj movadaj gvidantoj kaj entuziasmon ĉe la legantaro de Sezonoj, kiuj elstarigis lian duan studon kiel la plej interesan materialon de la almanako en 1984-85. Aleksej plu kunlaboris en Sezonoj, precipe kiel eksperto pri literaturo scienc-fikcia kaj fantasta. Ĝuste li alportis novajn kriteriojn, ne plu verd-radikajn. Per lia interveno pli ofte nun ni rememoras ne nur pri Borges kaj Tolkien, sed ankaŭ pri Szathma'ri kaj la iberianoj. Li estas aŭtoro de multaj popularaj esprimoj (sufiĉas nur “damne kaj sakre”). Alia forta flanko lia estas (krom sociologio kaj literaturo) ankaŭ muziko, precipe “underground”a, apenaŭ kun ekvivalento en Esperantujo.
Post 1991 Aleksej aŭtoras en La Ondo de Esperanto kaj Ruslanda Esperantisto. Sub lia redaktoreco aperis kvar kajeroj de Spektro. Unu el la membro-fondintoj de UES, li prezidis la fondan konferencon de Ruslanda Esperanto-Asocio (Jekaterinburg, februaro 1992). En la Komitato de REA li prizorgis sociologion, komercon kaj iusence reprezentis Siberion. Tamen post la unuiĝo de REA kaj REU li ne plu partoprenas en ruslandaj movadaj strukturoj.
Neriĉa homo (patro de tri infanoj) Aleksej ĉiam estis inter malavaraj amikoj de esperanto, kaj ĝuste lia kotizo estis la unua kontribuo al la fondaĵo Amiko.
La teksto estas laŭ Kunlaborantoj de Sezonoj kaj La Ondo de Esperanto
Athens (Georgio)
Athens (esperantigita Ateno) estas urbo en Kantono Clarke, Georgio, Usono en la nordorienta parto de la ŝtato, ĉe la orienta finstacio de la ŝoseo Georgia 316. La Universitato de Georgio troviĝas en ĉi tiu universitata urbeto kaj respondecas por Athens kaj por ĝia sekva kreskado. Laŭ la popolnombrado de 2000, la unuigita urbo-kantono (enhavante ĉiujn neenurbigitajn partojn de Kantono Clarke, krom parto de Bogart kaj Winterville) havas ĉioman loĝantaron da 100.266 homoj. La urba areo havas loĝantaron da 175.085 homoj, laŭ la popolnombrada proksimumo de 2005. Athens estas enhavita en la Kantono Athens-Clarke, Georgio Metropola Statistika Areo, kaj estas ĉi ties ĉefa urbo.
Historio
En la malfrua 18-a jarcento, komerca setlejo ĉe la riverbordoj de la Rivero Oconee, kiu nomiĝis Cedar Shoals, staris tie, kie hodiaŭ troviĝas Athens. Je la 27-a de januaro, 1785, la Georgia Ĝenerala Asembleo koncedis ĉarton de Abraham Baldwin por la Universitato de Georgio kiel la unua ŝtat-subtenita universitato. Dek-ses jarojn poste, en 1801, komitato de la universitata sindikaro elektis lokon por la universitato sur monteto super Cedar Shoals, en kiu tiam estis la Kantono Jackson. Je la 25-a de julio, John Milledge, unu el la sindikoj kaj pli malfrue gubernatoro de Georgio, aĉetis 633 akreojn (2.6 kvadratkilometrojn) de Daniel Easley kaj donacis ilin al la universitato. Milledge nomis la ĉirkaŭan areon Athens pro la urbo, kiu estis la hejmo de la akademio de Platono kaj Aristotelo en antikva Grekio.
La unuaj konstruaĵoj sur la tereno de la Universitato de Georgio estas faritaj el lignopecoj. La urbeto kreskis dum parceloj apud la universitato estis venditaj por gajni monon por la adicia konstruado de la lernejo. Je la tempo kiam la unuaj studentoj diplomiĝis el la Univeristato en 1804, Athens konsistis el tri hejmoj, tri vendejoj, kaj kelkaj aliaj konstruaĵoj face al Strato Front, nun konata kiel Strato Broad. Kompletigita en 1806 kaj nomita honore al Benjamin Franklin, la Kolegio Franklin estis la unua konstanta strukturaĵo de la Universitato kaj de la Urbo de Athens. Tiu brika konstruaĵo nun nomiĝas Malnova Kolegio (Old College).
Dum la Usona Enlanda Milito, la Unia Armeo de William T. Sherman koncentris Atlanton, fortranĉante fervojojn por preventi Athens-on reprovizi la sieĝitan urbon. Post bruligi Atlanton, la Unia Armeo grande malagnoskis Athens-on en la Marŝado al la Maro, anstataŭ sin turnante sudorienten al Savano (Georgio).
Dum Athens fariĝis pli loĝantplena urbo en la 1880-aj jaroj, urbaj servoj kaj plibonigoj klopodiĝis. La Polica Departemento de Athens fondiĝis en 1881 kaj publikaj lernejoj malfermiĝis en aŭtuno de 1886. Telefona servo prezentiĝis en 1882 per la Telefona Kompanio Bell. Veturilaj pliboniĝoj ankaŭ prezentiĝis kun programo de stratpavimado komenciĝinta en 1885 kaj tramoj, tiritaj per muloj, en 1888.
Antaŭ ĝia jarcento-festo en 1901, Athens estis multe ŝanĝanta urbo. Nova urbdomo kompletiĝis en 1904. Afrika-Usonana meza klaso kaj profesia klaso kreskis ĉirkaŭ la stratangulo de Stratoj Washington kaj Hull, konata kiel la "Malvarma Stratangulo." La teatro ĉe la Konstruaĵo Morton gastigis filmojn kaj spektaklojn de bone konataj nigrulaj muzikistoj kiel Louis Armstrong, Cab Calloway, kaj Duke Ellington. Athens akiris ĝian unuan altan konstruaĵon en 1908 kun la sep-etaĝa Kompaniejo de Suda Reciproka Asekuro.
Dum la Dua Mondmilito, la Usona Mararmeo konstruis novajn konstruaĵojn kaj pavimitajn demetvojojn servi kiel trejnaj fakoj por mararmeaj pilotoj. En 1961, Athens vidis parton de la movado por civilaj rajtoj kiam Charlayne Hunter kaj Hamilton Holmes fariĝis la unuaj du nigrulaj studentoj eniri la Universitaton de Georgio.
Athens fariĝis unuigita registaro kun la Kantono Clarke, Georgio en 1990.
Muziko
La muziko-sceno de Athens kreskis dum la fruaj 1970-aj jaroj kun la 40 Watt Club kaj Ravenstone, regione populara grupo foje nomita "unu el la baptopatroj de Atena rokmuziko," kaj pli malfrue dum la 1980-aj jaroj kun R.E.M. kaj la B-52's gajnante furoraĵojn. Aliaj grupoj, kiuj mariks la scenon, estas la Indigo Girls, The Tone Tones, The Method Actors, Love Tractor, Pylon, Flat Duo Jets, Dreams So Real, The Squalls, The Normaltown Flyers, Redneck Greece Deluxe, The Feelies, Fabulous Bird, kaj Widespread Panic.
Aliaj naciaj spektakloj kiuj venis el Athens estas: Danger Mouse, Vic Chesnutt, Drive-By Truckers, Elf Power, Jucifer, Azure Ray, The Fountains, Neutral Milk Hotel, The Olivia Tremor Control, Of Montreal, Five Eight, Big Atomic (ekse, Catfish Jenkins), Kevn Kinney, David Blackmon, Macha, The Dictatortots, kaj Sound Tribe Sector Nine (STS9). La kantisto de R.E.M. Michael Stipe ankoraŭ loĝas en Athens.
Kulturo
Kutima por multaj universitathavantaj urbetoj, Athens havas gravan liberalan komunumon, kiu kunekzistas la universitatajn studentojn por krei arto-scenon, muziko-scenon kaj intelektan medion. La urbo estas la hejmo de multnombraj muzikejoj, trinkejoj, kaj kafejoj kiuj provizas al la variaj popolpartoj.
La urbeto estas la hejmo de tiaj rimarkindaj vidindaĵoj, kiaj unu el la du dutubaj kanonoj produktitaj dum la Usona Enlanda Milito, la fama Arbo Kiu Posedas Sin, la Ŝtata Planta Ĝardeno de Georgio, kaj la Terena Arboĝardeno de la Universitato de Georgio. Athens estis hejmo de Network Translations, Inc., kiu produktis la PIX-Fajroŝirmilo kiu pli malfrue aĉetiĝis per Cisco Systems.
Athens ankaŭ havas plenvivan literaturo-scenon. La urbo estas hejmo de la sendependa eldonejo Hill Street Press kaj bone konataj aŭtoroj loĝas aŭ loĝis en la urbo, ekzemple la Gajnintoj de la Premio Pulitzer Deborah Blum kaj Edward Larson, kaj ankaŭ Judith Ortiz Cofer, Terry Kay, Jim Kilgo, Coleman Barks, kaj Philip Lee Williams.
Geografio
Athens troviĝas ĉe 33°57′19″N, 83°22′59″U (33.955464, -83.383245)GR1.
Laŭ la Censo-Buroo de Usono, Athens havas totalan areon da 306.2 km². 305.0 km² da tio estas grundo, kaj 1.2 km² estas akvo.
Popolstatistikoj
Laŭ la popolnombrado de 2000, estis 100.266 homoj, 39.239 hejmecoj, kaj 19.344 familioj loĝantaj en la urbo. La loĝantara denseco estis 328,8/km². Estis 41.633 domaĵoj kaj averaĝa denseco de 136,5/km². La rasa komponaĵo de la urbo estis 64,71 % blanka, 27,37 % nigra aŭ Afrika-Usono, 0,21 % Indianoj, 3,15 % Azia, 0,04 % Pacifika Insulano, 3,11 % el aliaj rasoj, kaj 1,41 % el du aŭ pli da rasoj. Latin-Amerikanoj de iu raso estis 6,39 % da la loĝantaro.
Estis 39.239 hejmoj el kiuj 22,3 % havas infanojn sub la aĝo de 18 loĝante kun ili, 32,3 % estis geedziĝintoj loĝante kune, 13,3 % havis dommastrino sen iu viro, kaj 50,7 estis nefamilioj. 29,9 % el ĉiuj hejmecoj konsistis el individuoj kaj 5,8 % havis iun loĝantan sole kiu estis 65-jaraĝa aŭ pli maljuna. La averaĝa grandeco de hejmeco estis 2,35 kaj la averaĝa grandeco de familio estis 2,95.
En la urbo la loĝantaro estis disvastiĝinta kun 17,8 % sub la aĝo de 18, 31,6 % de 18 al 24, 27,3 % de 25 al 44, 15,3 % de 45 al 64, kaj 8 % kiuj estis 65-jaraĝa aŭ pli maljuna. La meznombra aĝo estis 25 jaroj. Por ĉiuj 100 virinoj estis 95,4 viroj. Por ĉiuj 100 virinoj 18-jaraĝa aŭ pli maljuna, estis 93,4 viroj.