cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historio de UEA
Membronombroj
Entute, la nombro de individuaj membroj estis kutime inter ses mil kaj ok mil, kun pinto en la 1920aj jaroj (preskaŭ dek mil) kaj malpintoj post la du mondmilitoj. Fakte, Hodler origine planis la organizon pensante pri multe pli da homoj, por realigo de la praktikaj servoj. Depost 1991, kiam estis portempa maksimumo de 8.071, sekvis malkresko.
Galileo Ferraris
Biografio
En 1889, Ferraris laboris je la Itala Industria Instituto, lernejo pri elektrotekniko (la unua tiuspeca lernejo en Italio; poste absorbita en la Politeknikejo de Torino). En 1896, Ferraris aliĝis al la Itala Elektroteknika Asocio kaj fariĝis la unua nacia prezidanto de la organizo.
Laŭ Galileo Ferraris nomiĝis la Ferraris-nombrilo, elektromezurilo bazita sur la kirlokurenta principo. Ĉi tiu vastekonata energimetro estas facile rekonebla pro la horizonta rotacianta disko Ferraristurnilo.
Historio de UEA
Membronombroj
La membraro de UEA ne estas simple utiligebla kiel signo de kresko aŭ malkresko de Esperantio entute, ĉar ankaŭ ekster UEA (kaj ties Landaj Asocioj) okazas multaj aktivecoj. Tamen, ju pli da Esperanto-parolantoj ekzistas entute, des pli verŝajne estas, ke parto el ili fariĝas membro de Landa Asocio aŭ de UEA rekte.
Landaj Asocioj
Vidu ĉefartikolon: Landa Asocio
Unuafoje en aprilo 1934 "Landaj Asocioj" aliĝis al UEA (oni nomis ilin antaŭe "naciaj societoj"). La nombro de Landaj Asocioj kutime ĉiam kreskis, kun la escepto de la dua mondmilito. Foje okazis ke la nombro malplimultiĝis pro reorganizo de la movado en unu lando, ekzemple la GDR-asocio malaperis en 1991 pro aliĝo al Germana Esperanto-Asocio. Aliflanke per la mala politika kaŭzo la nombro povis ankaŭ kreski, ekzemple pro la disfalo de Jugoslavio.
Ĉefe pro la daŭra aliĝo de novaj Landaj Asocioj la nombro de Aligitaj Membroj (AM, pere de la Landaj Asocioj) kreskis dum longa tempo, de ĉ. 1950 ĝis 1987. Indas noti, ke samtempe la membraro en multaj Landaj Asocioj malkreskis kaj plu malkreskas, ekzemple en la franca kaj la germana. Ekde 1987 la nombro de Aligitaj Membroj falis ĝis la nivelo de la 1950aj jaroj.
Okaze de la aliĝo oni trovis la diferencon inter la individua membreco kaj la federacia sistemo tre grava. Sed la praktiko montris, ke kutime komitatano ne multe malsamis laŭ tio, ĉu li estis ekz. elektita de Landa Asocio aŭ de la individuaj membroj. La diferenco tamen povis gravi, kiam Landa Asocio troviĝis en diktatorece regata ŝtato.
Viĉola lingvo
La huichol, en Esperanto viĉola, lingvo apartenas al la Jut-azteka lingvaro kaj ĝin parolas la viĉoloj. Ili mem nomas sin Wixarika kaj ili vivas en la meksikaj subŝtatoj Nayarit, Zacatecas kaj Jalisco. La viĉola estas rekonata kiel "nacia lingvo" de Meksiko. Similaj estas la pima lingvo, la majoa lingvo kaj naŭatla lingvo. Plej similas tamen la koraa lingvo kun kiu la viĉola lingvo formas la tiel nomatan koraĉolan subgrupon.
Akvatinta gravuraĵo
La akvatintaj gravuraĵoj aŭ simple akvatintoj aperis en la 18-a jarcento, pro la klopodo fare de artistoj por rekrei en la gravuraĵoj la efikon de akvareloj kaj de desegnoj je akvo. Inter la artistoj kiuj praktikis tiun teknikon de pentrarto, estas la hispana Goya, kaj ĝia inventisto estis la franca Jean-Baptiste Le Prince. Ĝi estas procezo simila al akvaforto.
Laŭ Francisko Azorín ĝi estas Procedo de gravurado per acidoj imitante tuĉon.
Presidente Jânio Quadros
Presidente Jânio Quadros estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 13.652 loĝantojn en 2010.
Ŝi kliniĝas por venki
Ŝi kliniĝas por venki (angle : She Stoops to Conquer) estas komedio en 5 aktoj verkita de la irlandano Oliver Goldsmith. Esperantigis ĝin Achille Motteau. La 79-paĝa tradukaĵo aperis en 1904 en ''The Esperantist.
Roberto la 1-a (Normandio)
Roberto la 1-a (naskiĝis, mortis ), kromnomita la Belega​ aŭ la Liberala, aŭ la Diablo, estis duko de Normandio de aŭgusto 1027 ĝis sia morto okazinta en julio 1035 en Sankta Lando, dum pilgrimado. Li estas la patro de Vilhelmo «la Peknaskito» alidire Vilhelmo la Konkerinto.
Nagyrábé
Nagyrábé (nadjrAbE) estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono de Püspökladány. Nagy signifas: granda.
Geografio
La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Berettyóújfalu troviĝas 20, Püspökladány 24, Debrecen 47, Budapeŝto 204 km.
Historio
La unua mencio pri la komunumo okazis en 1215. La turkoj faris preskaŭ senhoma la vilaĝon. Kalvinana preĝejo en 1809 konstruiĝis, krome estas katolika preĝdomo. En 1919 la rumanoj okupis la komunumon.
Vidindaĵoj
Vidindaĵo estas kastelo de Des Echerolles kaj la menciita kalvinana preĝejo.
Ĝemelkomunumo estas Korond, Rumanio. En la grandvilaĝo aŭtonomio de ciganoj funkcias.
Fiŝoj (apartigilo)
La terminio Fiŝo aŭ Fiŝoj povas esti:
Bertradaburg
La burgo Bertradaburg estas la ruino de altaĵburgo sur roksprono en alteco de 348 m super marnivelo supre de la komunumo Mürlenbach en la distrikto Vulkaneifel, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La burgo situis en la geografia centro de la merovinga franka Regno.
Priskribo kaj hodiaŭa Utiligado
La 30 m alta loĝturo, la duobla turpordego de la burgo Betradaburg, estas videbla de malproksime.
Flughaveno de Reggio Calabria
Flughaveno Reggio Calabria (IATA: REG, ICAO : LICR ), ankaŭ konata kiel Aeroporto dello Stretto (flughaveno de la markolo), estas la unua itala flughaveno konstruita en la regiono Kalabrio, servanta la metropolan urbon Reggio Calabria kaj parton de la metropola urbo Messina. Ĝi estas nomita je la nomo de Tito Minniti, reĝjokalabriano, heroo de la iama itala Reĝa Aer-armeo.
Historio
Dum la dua mondmilito (inter la 20a de marto kaj la 10a de aprilo 1942 ) la atakoj kontraŭ Malto startis de ĉi tie. La 11an de julio 1943, la usona reago per aviadila atako igis neutiligeblajn la startkurejojn. Post la dua mondmilito ili estis rekonstruitaj permesante al la flughaveno servi civilan aviadon.
La unua civila flugo okazis la 10an de aprilo 1947 per helica, dumotora, 21-sidloka, Douglas DC-3 sur la itinero Torino - Bolonjo - Florenco - Napolo -Reĝjo Kalabrio - Palermo,
En 1959 oni postulis la taksadon de la diversaj turismaj perspektivoj ligitaj al la intensigo de flughavenaj retoj, substrekante la pliiĝon de la flughavena merkato en Eŭropo kaj en la mondo kaj la favorajn eblojn en Italio, sed precipe en Sicilio kaj Kalabrio, turistregionoj kaj tiam sen validaj eksteraj ligoj.
La projektado de la unua asfaltita kurejo komenciĝis en oktobro 1960, sed nur post sep jaroj da malhelpoj ĝi atingis sian konkludon. Flughaveno Reggio estis katalogita en 1978 en klaso D; transdonita al la Ĝenerala Estraro en 1976, ĝi fariĝis civila flughaveno kaj perdis la atributon de milita flughaveno.
La flughaveno ĉefe servas al la provinco Reggio Calabria kaj parte al tiuj de Mesino kaj Vibo Valentia, kun bazeno da uzantoj de pli ol 1 500 000 homoj. Ĝi estas ĉiam pli plibonigata strukturo; la lastatempa moderniga fazo permesis pliiĝon de la nombro de disponeblaj flugoj por ambaŭ enlandaj kaj internaciaj flugoj.
Pluraj filmoj estis filmitaj en la Flughaveno de la Markolo.
Flughaveno-administrado
La flughaveno antaŭe estis administrita de SoGAS SpA. de marto 1981, sed fine de 2016, la kompanio SoGAS SpA. estis deklarita bankrota de ENAC. De julio 2017, ĝi pasis sub la kontrolon de SACAL S.p.A.
Karakterizaĵoj de la flughaveno
La flughaveno de la Markolo havas grandajn estontajn perspektivojn danke al sia strategia pozicio kaj granda areo da uzantoj.
La flughaveno, laŭ teknika vidpunkto, havas la jenan kvalifikon:
La dimensioj de la kurejoj permesas la uzon de la flughaveno de preskaŭ ĉiuj mallarĝ-korpaj aviadiloj.
Intervenoj pri modernigo kaj renovigo
Vastigaj kaj modernigaj laboroj estas planitaj por totala sumo de 25 milionoj da eŭroj: :
Ligoj
La flughaveno havas fervojan stacidomon, Reggio Calabria Aeroporto, servata de regionaj trajnoj, kiuj ligas ĝin rekte al la stacidomo Reggio Calabria Centrale.
Lösnich
Lösnich estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, borde de la rivero Mozelo. Fine de 2013 la komunumo havis 426 loĝantojn.
Ŝatelperona kulturo
Ŝatelperona kulturo ( france: Châtelperronien) estas kulturo aperinta en la komenco de malfrua paleolitiko kies nomo devenas de la groto de la feinoj en Châtelperron en la franca distrikto (departemento) Allier. Ŝatelperona kulturo estis difinita de la pastro Henri Breuil.
Ĝi daŭris de -38000 ĝis -30000 kaj estas karakterizata de produktado de ŝtonaj iloj, precipe de iloj kun klingoj. Ŝatelperona kulturo estis lasta periodo karakteriza por la Neandertala homo, kiu verŝajne havis kontaktojn kun la homo de Kro-Manjono, jam estanta en Eŭropo. Fakte, karakterizajn restaĵojn de Ŝatelperona kulturo oni trovis kun aliaj, kiuj estis karakterizaj de Aŭrignacio, kiam tiu ĉi lasta estis tipa periodo de la ekzistado de homo de Kro-Manjono. Ĉ
Komparu kun:
Prahomaj laboriloj ~ ŝtonepoko
Boto
Boto estas alta ŝuo kaŭĉuka aŭ leda, kiu atingas ĝis genuo aŭ pli alte.
Komence botoj havis praktikan rolon, kiel la plejmultaj vestaĵoj. Rajdantoj portis botojn por protekti krurojn kaj piedojn.
Tia praktika rolo ekzistas ankoraŭ nun pri pluvbotoj (plej ofte el kaŭĉuko) kaj neĝbotoj (kun interna natura aŭ artefarita felo).
Proverbo
Ekzistas proverboj pri boto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Independência (Cearao)
Independência ("Independensja") estas municipo en la brazila subŝtato Cearao. Ĝia nomo signifas "nedependeco" en la portugala lingvo kaj venas de sia sendependiĝo de municipo Crateús.
Sigeres
Sigeres [siĤEres] estas municipo en la nordo-centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco.
Geografio
Ĝi limas kun Muñogrande, El Parral, Santo Tomé de Zabarcos, Grandes y San Martín kaj Brabos.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Mezquitic
Mezquitic estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Ĥalisko. La ĉefurbo de la komunumo estas Mezquitic. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 061.
Geografio
Mezquitic apartenas al la regiono Norte kiu situas en la nordo de la subŝtato Ĥalisko (tiu regiono preskaŭ ne havas ligojn kun la aliaj regionoj; ĝi situas tre insule). Al tiu regiono apartenas 10 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15674 loĝantojn. El tiuj estis 7645 viroj kaj 8029 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3151,06 km². La meza alteco estas 1360 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 19 C. En la komunumo estas 488,4 mm da precipitaĵo jare.
Sociogeografio
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3478 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2563 scipovis legi kaj skribi kaj 896 viroj estis analfabetoj. Do 25.76 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 3840 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2023 sciis legi kaj skribi kaj 1800 virinoj estis analfabetoj. Do 46,88 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Mezquitic vivis 11288 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 6861 indiĝenoj. Tio signifas ke 60.78 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. La ĉefa indiĝena lingvo estas la hujĉola lingvo.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Stacio Koshibe
Stacio Koshibe (japane: 越部駅 [Koŝibe-eki], angle: Koshibe Station) estas fervoja stacio en Ojodo, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Yoshino.
Internacia Polusa Jaro
La Internacia Polusa Jaro aŭ Internacia Polusjaro estas komuna, internacia fortostreĉo priesploranta la polusregionojn. Karl Weyprecht, aŭstro-hungara mararmea oficiro, instigis la klopodon, sed mortis antaŭ ol ĝi unue okazis en 1882-1883. Kvindek jarojn poste (1932-1933) dua IPJ okazis. La Internacia Geofizika Jaro estis inspirita fare de la IPJ kaj okazis 75 jarojn post la unua IPJ (1957-58).
Historio
La tria Internacia Polusa Jara finiĝis, komenciĝinte en 2007, kaj estis daŭrigita ĝis 2009. Ĝi estas sponsorita fare de la Internacia Konsilio de Scienco (IKS) la Monda Organizaĵo pri Meteologio (MOM). La prezidanto de la Internacia Planado Grupo establita ene de la IKS por tiu okazaĵo estas kondukita fare de profesoro Chris Rapley kaj Dro. Robin Bell. La Direktoro de la Internacia Programo-Oficejo de la IPJ estas [http://www.sciencepoles.org/index.php?s=2&rs=home&uid=567&lg=en Dro. David Carlson].
La plej malfrua IPJ entreprenis la plej ambician esplorprojekton pri klimata ŝanĝo ĉe Arkto iam entreprenita en Kanado, USD 150-miliona (CAD) esplorprogramo nomita la Ĉirkaŭpolusa Flaw Lead (CFL) Sistema Studo. Kondukite fare de Profesoro David Barber de la Universitato de Manitobo, Canada Research Chair, la projekto implikis pli ol 300 sciencistojn de 16 landoj, inkluzive de pli ol 40 fakultatanoj, esplorasistentoj, gradstudentoj, teknikistoj kaj helpdeĵorantaro de la Universitato de Manitobo.
Blankakrona enanto
La Blankakrona enanto, aŭ Blankakrona nigra enanto, Oenanthe leucopyga, estas malgranda paserina birdo kiu estis iam klasita kiel membro de la familio de Turdedoj, sed estas nuntempe pli ĝenerale konsiderata membro de malnovmonda grupo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas specio el Mezoriento.
Internacia Polusa Jaro
Historio
Bazite sur la esplorista glacirompilo, CCGS Amundsen, la CFL-projekto ekzamenis la sistemon Flaw Lead, ĉirkaŭpolusan fenomenon kreitan kiam la centra arkta blokglacio moviĝas foren de marborda glacio, forlasante areojn de malferma akvo. CFL-sciencistoj laboras proksime kun nordaj loĝantoj por kompreni kiom tutmonda klimata ŝanĝo influas la naturon de la difekta makulsistemon en la Norda Hemisfero, kaj kiel ĝi estas atendita kunpremi la ĉirkaŭpolusan Arkton en la baldaŭaj jaroj. La projekto implikis travintradon kiam la Amundsen en la Banks-insulo kaj en la sudo de la maro Beaufort, la unuan fojon ke ĝi estis iam farita.
Blankakrona enanto
Kvankam plej parto de enantospecioj havas distingajn masklajn kaj inajn plumarojn, plenkreskuloj de ambaŭ seksoj de tiu specio estas nigraj escepte la blankaj pugo, subpugo kaj vosto. Plenkreskuloj havas blankan kronon ege kontrastan kun la nigrega resto de la korpo, sed ne junuloj. Ankaŭ beko kaj kruroj estas nigraj.
Žampach (burgo)
Žampach estas ruinoj de burgo sur burga monto en vilaĝo Žampach, proksimume 6 km sudokcidente de la urbo Žamberk. La burgo estis fondita fine de 13-a jarcento, dum regado de lastaj Přemyslidoj, neloĝata estis jam ĉirkaŭ la jaro 1600.
Blankakrona enanto
La simila Nigra enanto, Oenanthe leucura, reproduktiĝas ankaŭ en la okcidenta parto de la teritorio de la Blankakrona enanto, sed tiu havas nigran renversitan T en la blanka vosto, dum la Blankakrona enanto havas nur nigran centron en vosto. Krome la Nigra enanto neniam havas blankan kronon.
Internacia Polusa Jaro
Historio
Lessons and Legacies of International Polar Year 2007–2008, (Lecionoj kaj Heredaĵoj de Internacia Polusa Jaro de 2007-2008), nome raporto de Polusa Enketoservo de la Naciaj Akademioj, (2012) pritraktas la plenumojn kaj lecionojn lernitajn tra IPJ, trovante ke totala IPJ estis elstara sukceso.
Blankakrona enanto
La genra nomo, Oenanthe, estas ankaŭ la nomo de genro de plantoj, nome la enantoj, kaj devenas el la greka oenos (οίνος) "vino" kaj anthos (ανθός) "floro". Ĉe la plantogenro, ĝi aludas al la vinaromo de la floroj. Ĉe la birdoj enantoj, ankaŭ nomataj saksikoloj pro la parenca genro Saxicola, ĝi aludas al la reveno de la Rokenanto al Grekio printempe ĝuste dum la epoko de la apero de burĝonoj en vitoj. . La latina scienca nomo por la specio nome O. leucopyga estas latinigitaj vortoj el la antikva greka kie “leŭko” signifas “blanka” dum “pigo” signifas “pugo”, tamen tiu nomigo ne bone taŭgas por nomigi specion de enanto, ĉar granda parto de specioj havas tiun blankan pugon kiel karaktero de la specio. Pro tio la aludo al la blanka krono kiu vere diferencigas la specion, ĉar estas la ununura kiu havas preskaŭ nur tiun blankan parton.
Nicolae Ceaușescu
Nicolae CEAUȘESCU, esperantigite Nikolae Ĉaŭŝesku (1918 – 1989) estis rumana politikisto, la dua kaj lasta reganto de Rumana Socialista Respubliko. Dogma komunisto, kiu ja ŝirmis sian landon kontraŭ troa dependeco je Sovetunio, sed li mem regis ĝin kun ekstrema brutaleco. Li ekregis post la morto de Gheorghe Gheorghiu-Dej en 1965 kaj funkciis kiel sekretario de la Rumana Komunista Partio kaj poste kiel prezidanto de Rumanio ĝis la eksplodo de la rumana revolucio en decembro 1989, ĉe kies fino li estis ekzekutita de revolucia tribunalo kune kun sia edzino, Elena Ceausescu.Ĉaŭŝesku daŭrigis kun la nacia politiko de lia antaŭulo Gheorghiu-Dej: manifestacio de limigita sendependeco en la eksterlandaj rilatoj de Rumanio kune kun strikta interna komunista registaro. Li akre kritikis iujn agojn de la reĝimo de Gheorghiu-Dej, kaj kaŭzis la elpurigon de iuj el la kondamnitoj en parodiaj procesoj. Ĉaŭŝesku enigis Rumanion en furiozon de industriiĝo kaj konstruado, starigante grandajn projektojn kaj strebante al ambicia ekonomio. Finfine li ja sukcesis repagi la eksterlandajn ŝuldojn de Rumanio ĉirkaŭ ses monatojn antaŭ sia falo, sed la severa damaĝo al la vivnivelo de la loĝantaro de Rumanio survoje al atingo de ĉi tiu celo igis lin malamegata de multaj.
Blankakrona enanto
Tiu granda 17–18 cm longa enanto reproduktiĝas en ŝtonaj dezertoj el Saharo kaj Arabio tra Irako. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj, sed foje estas rara vaganto en okcidenta Eŭropo tiom for kiom ĝis Britio. Ili nestumas en fendoj de rokoj aŭ muroj; la ino demetas 3-5 ovojn.
Nicolae Ceaușescu
Vivo
Nicolae Ceaușescu naskiĝis la 26-an de januaro 1918 en la sudrumania vilaĝo Scornicești. En la 30-aj jaroj li fariĝis konvinkita komunisto kaj estis pro siaj aktivecoj ripete malliberigita. En la jaro 1939 li edziĝis al Elena Petrescu, kiu konsentis kun liaj politikaj opinioj. Post la jaro 1940 li troviĝis en arestejo komune kun la komunista ĉefulo Gheorghe Gheorghiu-Dej kaj li fariĝis lia lernanto.
Blankakrona enanto
Tiu specio ĉefe manĝas insektojn. Tiu enanto havas laŭtan kanton, pli varian ol tiuj de plej parto de ĝiaj parencoj kaj ofte inkludas imitadon.
Nicolae Ceaușescu
Funkciulo
En la jaro 1944, mallongtempe antaŭ tio, antaŭ ol Ruĝa Armeo eniris Rumanion, Ceaușescu fuĝis el la karcero. En la jaroj 1944 – 1945 li estis sekretario de Asocio de Komunisma Junularo kaj en la jaro 1945 li fariĝis kandidato de centra komitato de la rumana komunisma partio. Post la jaro 1947, kiam en la lando estis enpraktikigita komunisma reĝimo, li estis en funkcio de ministro de agrikulturo (1948 – 1950) kaj vicministro de nacia defendo (1950 – 1954) kun rango de generalmajoro. Post tio, kiam lia instruisto Gheorghiu-Dej fariĝis la unua sekretario de la partio (en la jaro 1955), li antaŭenpaŝis je dua ŝtupo en la partia hierarkio kiel ano de la politburoo kaj ĉefo de la sekretariejo. Post la morto de Gheorghiu-Dej en la jaro 1965 li enfruntiĝis en la partio anstataŭ li kaj du jarojn post tio li estis elektita kiel kapo de la ŝtato.
Volodimir Pacjurko
Dum longa tempo li vivis en Pustomiti (Пустомити, pole Pustomyty), distrikta ĉefurbo en la Lviva provinco de okcidenta Ukrainio.
Nicolae Ceaușescu
Prezidento
Kiel prezidanto de ŝtata konsilantaro – ekde la jaro 1974 prezidento – de Rumana Socialista Respubliko li tenis rigidan komunisman kurson. Malgraŭe li retenis grandan sendependecon de Sovetunio. En la jaro 1968 li fakte retiriĝis el Varsovia Kontrakto, post tio, kiam li rifuzis invadon de Ĉeĥoslovakio, kaj en la jaro 1979 li dure kondamnis la sovetan invadon de Afganujo.
Žampach (burgo)
Koloniigon de la regiono apud supra Divoká Orlice organizis sinjoroj "el Zebín", kiuj en sia blazono havis trumpeton. Sed jam antaŭ ili en la regionon venis ciriakoj kaj fondis sian monaĥejon en Klášterec nad Orlicí. Interesoj de ambaŭ koloniistoj kontraŭstaris kaj la kverelon devis decidi episkopo Tobiáš el Bechyně, kiu al "nekonata sinjoro" malpermesis iam en la jaroj 1279 - 1290 konstrui burgon sur teritorio apartenanta al la monaĥejo. Estas opinio, ke temis pri burgo Vejrov en Nekoř kaj pri iu sinjoro el familiaro de Zebín. Tiu sinjoro poste kun siaj aktivaĵoj retiriĝis sur maldekstran flankon de Divoká Orlice kaj konstruigis novan burgon sur monteto super Písečná kaj tiu onidire akceptis en germana formo nomon de la proksima vilaĝo Písečná, do Sandbach, kiu baldaŭ transformiĝis en ĉeĥan varion "Žampach".
Nicolae Ceaușescu
Prezidento
Sed la sendependa eksterlanda politiko ne signifis, ke Ceaușescu ekzemple nur malproksime koketis en interlanda politika tereno kun la ideo de demokratio. Lia reĝimo apartenis al la plej duraj inter la eŭropaj komunismaj reĝimoj. Li apogis sin precipe sur timata sekreta polico, kiu kontrolis la informrimedojn kaj en nasko ĝi persekutis eĉ la plej malgrandan indikon de opoziciaj klopodoj. En la 70-aj jaroj Ceaușescu komencis programon de troa industriigo (en tio li estis simila al Stalin en la 30-a jaroj), pro kiu la lando pagis per grandega ŝuldiĝo. Por repagi la bonhavaĵojn, Ceaușescu komencis grandanime eksporti agrikulturan produktaron, malgraŭ tio ke lia propra nacio suferis pro manko de nutraĵoj, fueloj kaj aliaj produktoj. Dum Rumanio falis en malriĉecon kaj malhavon, la diktatoro kaj lia edzino kulturis la propran kulton de personeco. Ceaușescu senhonte preferigis siajn parencojn kaj li certigis al la propra edzino kaj ankaŭ al ceteraj familianoj influhavajn kaj profitdonajn postenojn. Dum li estis elektita por servi la reston de sia vivo, lia edzino estis la dua personeco en la reganta hierarkio, kaj unu el iliaj filoj estis preta heredi potencon.
Fine de la 1970-aj jaroj, Ion Mihai Pacepa, unu el la gvidantoj de rumana skura polico, transfuĝis okcidente. Pacepa verkis libron nomatan Ruĝaj Horizontoj, en kiu li malkaŝis la politikojn de Ceausescu. Usona kongresano Frank Wolfe donis al prezidanto Ronald Reagan ekzempleron de la libro. La prezidanto legis la libron kaj la sekvan tagon revokis la statuson de Rumanio kiel preferata komerca partnero de Usono. Reagan poste diris, ke la libro fariĝis por li kiel Biblio tiel, kiel oni devas trakti diktatorojn.
Eksiĝo
La reĝimo krimis unu maljustaĵon post la alia (interalie estis komencita kampanjo por likvido de miloj da vilaĝoj, kies agrikultura loĝantaro estis translokita en stalinajn loĝdomarojn) kaj en la lando fortiĝis spite al la bruta reprezalio rezisto. La 17-an de decembro de 1989 la sekreta polico komencis laŭ ordono de Ceaușescu pafadon en manifestaciantojn en urbo Timișoara. La manifestaciantoj ĉi-foje ne lasis sin timigi kaj la protestoj disvastiĝis eĉ en Bukareŝton, la ĉefurbon de Rumanio. La 22-an de decembro eksplodis amasaj dizertadoj de armeaj taĉmentoj, kiuj aliĝadis en la flankon de la opozicio. Ceaușescu kun la edzino Elena provis fuĝi el la ĉefurbo en helikoptero, sed ili estis kaptitaj kaj post rapida juĝo antaŭ armea tribunalo ili estis pafmortigitaj. Tio okazis la 25-an de decembro de 1989.
Honorigoj
Li estis membro de la Rumana Akademio kaj ĝia honora prezidanto ekde 1985, titoloj, kiuj estis ĉiuj revokitaj de li post lia morto, kiel honoraj diplomoj kaj aliaj eksterlandaj ordenoj, kiuj estis superŝutitaj al li dum lia vivo.
Žampach (burgo)
Alia teorio pri tiuj eventoj estas, ke la nekonata sinjoro konstruigis burgon Geiersberk (Kyšperk), ĉar Geiersberg en germanaj dialektoj signifas Gufburgon (malnovceĥe Vejrov). Žampach laŭ tiu ĉi teorio ekestis sendepende de tiuj eventoj, verŝajne pli frue ol la vilaĝo Písečná. Sed pri rilatoj de nomoj Sandbach - Písečná - Žampach tamen ne estas duboj.
En la unua kvarono de 14-a jarcento sinjoroj el Žampach pli ol pri disvolvo de la sinjorejo zorgis pri rabado en vasta ĉirkaŭaĵo de la burgo. La plejmalnova mencio pri la burgo estas el la jaro 1309, kiam inter damaĝantoj de la sinjorejo Lanšperk estas nomata Petr el Santbach. En la jaro 1312 estas menciata Křesislav el Žampach.
Internacia Polusa Jaro
Historio
La raporto trovis ke IPJ engaĝigis publikon por komuniki la signifon de polusa esplorado al la tuta planedo, plifortigis ligojn kun la indiĝenaj homoj de la Arkto, kaj establis novajn observajn retojn. Agadoj ĉe ambaŭ polusoj kaŭzis sciencajn eltrovaĵojn kiuj disponigis paŝoŝanĝon en scienca kompreno kaj helpis traduki sciencan scion en politik-signifajn informojn. En tempo kie la polusregionoj spertas transformon de glacia naturo ĝis nova zono por homaj aferoj, tiuj komprenoj ne povis esti pli ĝustatempaj aŭ pli signifaj, informis la raporto. La raporto finis ke la heredaĵoj de IPJ etendas longen preter la sciencaj rezultoj atingitaj, kaj valoraj lecionoj lernitaj de la procezo gvidos estontajn klopodojn de simila grandeco.
NGC 1894
NGC 1894 (alia indiko — ESO 56-SC89) estas malfermita stelamaso en konstelacio Orfiŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Reĝa Monteatro (Belgio)
La Reĝa Monteatro (Théâtre Royal de la Monnaie (aŭ simple la Monnaie) en la franca, aŭ Koninklijke Muntschouwburg (aŭ simple de Munt) en la nederlanda) en Bruselo estas ejo por operoj, baledo kaj klasika muziko. Ĝi troviĝas ĉe sentrafika Place la la Monnaie/Muntplein, je la suda fino de la Rue Neuve/Nieuwstraat.
Historio
La nuntempa Monteatro ne estas la unua teatro sub tiu ĉi nomo; ĝi malfermiĝis en 1700, en tiu ĉi loko kie troviĝis monfarejo. Pro tio la nomo “Mono”. La arkitektoj estis Paolo kaj Pietro Bezzi. Je la komenco de la 19-a jarcento la francaj regantoj konstruigis novan teatron malantaŭ la unua, kiu fariĝis kaduka. La arkitekto estis la franco Louis-Emmanuel Aimé Damesme. Post la malvenko de Napoleono, la novaj regantoj finigis ĝin. Ĝi inaŭguriĝis en 1819.
Monumento al Eta Insurekciano en Varsovio
Monumento al Eta Insurekciano en Varsovio — la monumento ĉe la strato Podwale apud Defendaj Muregoj de la Malnova Urbo. Ĝi memorigas plej junajn partoprenantojn de la Ribelo de Varsovio en 1944. Projektita de Jerzy Jarnuszkiewicz en 1946, ankoraŭ dum studoj de la aŭtoro. Dum multaj jaroj estis konata ĉefe laŭ pluraj miniaturaj kopioj, rememorantaj en multaj familioj pri la tagoj de la insurekcio. Ordonpovoj permesis realigi la monumenton nur en la 80-aj jaroj.
Careca
Careca (n. ) estas brazila futbalisto. Li de 1982 ĝis 1993 membris en la brazila nacia teamo de futbalo. Li estis tre aktiva kaj utila teamano kiu partoprenis en 61 matĉoj kaj atingis 30 golojn, tio estas almenaŭ unu ĉiun duan matĉon.
Monumento al Eta Insurekciano en Varsovio
Kopio de la monumento troviĝas en Ĉambro de Eta Insurekciano en la Muzeo de la Varsovia Ribelo.
Bergeggi
Bergeggi estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Ligurio kaj la provinco Savona. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Spotorno kaj Vado Ligure. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Marteno de Tours, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Pierrefeu-du-Var
(jen france, okcitane Pèirafuec) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
22697 Mánek
22697 Mánek estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento), proksime de Prago.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĥa amatora astronomo Jan Karel Mánek, kiu precipe faras esplorojn kaj observojn de kaŝadoj kaj de.
Döbörhegy
Döbörhegy [doborhedj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. La loknomo signifas: monto Döbör.
Geografio
Döbörhegy situas for de fervojo, ĉefvojo kaj rivero. Körmend troviĝas 10, Vasvár 13, Zalaegerszeg 24 km.
Historio
En Döbörhegy migra poŝto servas.
Vidindaĵoj
La komunumo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Dipatrino (Damo de Hungaroj) ekde 1992 (pli frue nur sonorilostablo estis) kaj vilaĝan muzeeton kun popolaj iloj.
Selles-Saint-Denis (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj Centro-Valo de Luaro.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Salbris - Le Blanc (600000).
Alo (arkitekturo)
En arkitekturo, estas alo ĉiu el la korpusoj aŭ eroj separataj flanke el la ĉefa konstruaĵo. Etende, la termino estas aplikata ankaŭ al ĉiu el la spacoj organizitaj ĉirkaŭ distribuejo –kiel korto, vestiblo aŭ koridoro– kaj eĉ al ĉiu el la partoj en kiuj oni konsideras dividita ajna spaco.
Laŭ Francisko Azorín, alo estas flankelstara konstruparto.
La Marche de l'empereur
La Marche de l'empereur [la.maʁʃ.də.lɑ̃p'ʁœʁ] estas franca pri naturo dokumenta filmo de 2005 reĝisorita kaj kunverkita de Luc Jacquet, kaj kunproduktorita de Bonne Pioche kaj National Geographic Society. La filmo priskribas la ĉiujaran veturadon de la Imperiestra pingveno en Antarkto. Aŭtune, ĉiuj pingvenoj de reprodukta aĝo (kvin jaroj almenaŭ) lasas la oceanon, nome ties normala habitato, por piediradi internen al siaj pratempaj reproduktejoj. Tie la pingvenoj partoprenas en prilaborita pariĝado kiu, se sukcese, rezultas en eloviĝo de ido. Por ties survivado, ambaŭ gepatroj devas fari multajn penajn veturadojn inter la oceano kaj la reproduktejoj dum la venontaj monatoj.
Tiu filmo ricevis la Oskar-premion de 2005 pro Plej Bonkvalita Dokumenta Filmo,
Distrikto Stade
La distrikto Stade (germane Landkreis Stade) situas en la nordo de la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la historia urbo Stade, kiu dum la mezepoko apartenis al la hansa ligo. Nordoriente najbaras la rivero Elbo kaj la urbego Hamburgo. La distrikto havas areon de 1265 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la metropola regiono Hamburgo.
Farkas Bánffy
Farkas BÁNFFY [bAnfi] hungara sekretkonsilanto en Vieno naskita en 1724 kaj mortinta la 13-an de novembro 1794 en Koloĵvaro.
Kariero
Farkas Bánffy priskribis en taglibro sian vojaĝon en Vieno en 1749 kaj 1750.
Pritvi-raĝo Ĉaŭhan
Pritvi-raĝo la 3-a (IAST: Pṛthvī-rāja; reganto ĉ. 1178–1192), ankaŭ nomata en popolaj legendoj Pritvi-raĝo Ĉaŭhan aŭ raĝo Pitora, en angla literumo Prithviraj Cauhan aŭ Rai Pithora, estis reĝo de Hindio el la Ĉahamana (Ĉaŭhana) dinastio. Li regis en Sapadalakŝa, nome tradicia Ĉahamana teritorio, en nuntempa nordokcidenta Barato. Li kontrolis multon de nuntempaj Raĝastano, Harjano, kaj Delhio; kaj kelkajn partojn de Madja Pradeŝo kaj Utar Pradeŝo. Lia ĉefurbo estis en Ajayameru (nuntempa Aĝmer), kvankam la mezepokaj popolaj legendoj priskribas lin kiel la reĝo de la hindia politika centro Delhio por prezenti lin kiel reprezentanto de la antaŭ-islama hindia povo.
Frue en sia kariero, Pritvi-raĝo atingis militajn sukcesojn kontraŭ kelkajn najbarajn Hinduismaj regnoj, ĉefe kontraŭ la ĉandela reĝo Paramardi. Li ankaŭ forpelis la dekomencajn invadojn fare de Muhammad Guri, reganto de la islama Gurida dinastio. Tamen, en la jaro 1192, la Guridoj venkis super Pritvi-raĝo en la dua batalo de Tarain. Lia malvenko en Tarain estas konsiderita kiel mejloŝtona okazaĵo en la islama konkero de Hindio, kaj estis priskribita en kelkaj duonlegendaj rakontoj. La plej populara el tiuj rakontoj estis "Raso de Pritvi-raĝo", kiu prezentas lin kiel "raĝputo", kvankam la identeco de raĝputoj ankoraŭ ne ekzistis dum lia epoko.
ABC News
ABC News  estas la novaĵsekcio de la American Broadcasting Company (ABC), posedata de la Disney Media Networks de The Walt Disney Company. Ĝia ĉefa programo estas la ĉiutaga vespera televidĵurnalo ABC World News Tonight; aliaj programoj inkluzivas matene novaĵ-konferencan programon Good Morning America, novaĵan serion Nightline, Primetime kaj 20/20, kaj dimanĉe matene politikan programon This Week with George Stephanopoulos.
Ŝindo Seitaro
ŜINDO Seitaro, japano, unuaklasa importisto. Nask. 14 marto 1902 en Osaka-si. E-isto de 1919 kaj aktive kunagas kun la tutmondo. Prezentis al Komerca Universitato de Tôkyô kursofinan tezon pri int. lingvo kaj komerco kaj provon de Ekonomia Terminaro. 1927 kun aliaj fondis kaj gvidas Osaka E-societon, kiu estas la plej potenca, bone organizita el ĉiuj lokaj grupoj en J-ujo. Ĉeestis la UK en Budapest, 1929. Per bela, forta voĉo faris E-radiokurson de JOBK por 1931 kaj 1932 ĉiufoje pli ol dekmil tekstoj venditaj. Prezidis diskutojn ĉe kelkaj J E-kongresoj.
Montgeron - Crosne (stacidomo)
Montgeron - Crosne estas franca stacidomo sur linio D de RER situanta en Montgeron, apud, departemento Essonne, regiono Francilio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).
Pál Beregszászi Nagy (inĝeniero)
Pál Beregszászi Nagy [beregsAsi nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Beregszászi Nagy Pál estis hungara arkitekto-inĝeniero, profesoro, inspektoro, geodeziisto.
Pál Beregszászi Nagy naskiĝis la  1790 en Debrecen. Li mortis la 1865 en Debrecen.
Biografio
Pál Beregszászi Nagy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Institutum Geometricum en 1814. Post la diplomo li vojaĝadis en Habsburga Imperio, dume li laboris, krome li iomete plulernis en Vieno. Ekde 1819 li estis instruisto (profesoro) en la altlernejo de Debrecen. Inter 1833 kaj 1858 li estis inspektoro pri konstruadoj, foje geodeto, poste li pensiuliĝis. Li verkis 7 lernolibrojn.
Komunumo Varėna
Varėna estas subdistrikto kaj urbo ene de tiu subdistrikto, en la sudo de Litovio. Ĝi apartenas al la distrikto Alytus. Dum la jaro 2005, la subdistrikto havis 29 900 loĝantojn, kaj la urbo 10 500. El la pliaj komunumaj loĝlokoj menciindas ekzemple Merkinė.
Beverino
Beverino estas komunumo de Italio.
Komunumo Varėna
La subdistrikto
La subdistrikto situas sur la sabla ebenaĵo Dainava, la Dzukia ebenaĵo kaj la larĝa kaj ebena altejo Eišiškių. Tra la teritorio fluas la riveroj Nemunas, Merkys, Ūla, Šalčia, Varėnė plus granda nombro da riveretoj, kaj ekzistas 160 (!) lagoj.
Arbaroj kovras 66 procentojn de la areo, plej multaj el ili estas pinarbaroj, kiuj aŭtune tre riĉas je fungoj, tial ke eĉ el norda Litovio kaj la najbara Pollando fungemuloj alvojaĝas ĉi-tien por kolektado. Grandas la ŝtata arbaro Dainava, kaj trionon de la komunuma teritorio kovras la Nacia Parko Dzukio kaj la Ŝtata Natura Rezervejo Čepkeliai - en tiu rezervejo troviĝas la plej granda marĉo de Litovio, ĉirkaŭita de arbaroj.
La urbo
La urbo estiĝis ĉe kaj pro la fervoja linio Varsovio - Sankt-Peterburgo, postlasante laŭ grandeco la antaŭan samnoman urbon (nun Senoji Varėna, t.e. malnova Varėna).
Rio do Antônio
Rio do Antônio estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 14.815 loĝantojn en 2010.
Mihály Teleki (ministro)
Grafo Mihály Teleki [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Teleki Mihály estis hungara politikisto, ministro, parlamentano. Mihály Teleki naskiĝis la  1896 en Budapeŝto. Li mortis la 1991 en Londono.
Biografio
Mihály Teleki frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studvojaĝis al Britio. Dum la 1-a mondmilito li komence lernis en agrara akademio en Magyaróvár, poste li soldatiĝis, sed fine li ricevis diplomon. Dum Hungara Sovetrespubliko li estis arestita. Ekde 1920 li okupiĝis pri la familia bieno. Inter 1938 kaj 1940 li estis ministro pri agrikulturo. Dum la nazia erao li estis partiestro, poste li rifuĝis al Londono. Li havis edzinon, kiu naskis unusolan filon.
Francaj eŭro-moneroj
La francaj eŭro-moneroj havas tri desegnaĵojn por la tri serioj de moneroj, kaj la literojn RF signifantajn République Française (Franca Respubliko).
Finișel
Finișel [finiŝel] (hungare: Kisfenes) estas vilaĝo en Rumanio 20 km sudokcidente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi havis 1 074 loĝantojn (rumanoj), en 1992 849 (rumanoj). Ĝia unua mencio estas el 1456. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye).
Administre Finișel apartenas al la komunumo Săvădisla, al kiu ĝin ligas la distrikta vojo DJ107J. Tri kilometrojn nordokcidente preterpasas la aŭtovojo A3.
1890
1890 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
Belimumabo
Belimumabo (komerca marko Benlysta, ankaŭ LymphoStat-B) estas gena-inĝeniera biologia kuracilo forme de homa monoklona antikorpo, subpremanta aktivigan faktoron de B-ĉeloj, kaj destinita por trakti lupuson kaj lupusan nefriton. Belimumabo estis kreita speciale por terapio de lupuso kaj lupusa nefrito kaj aprobita por kuracado de plenkreskuloj (2011) kaj infanoj (2019). Tio estis la unua kuracilo por lupuso, aprobita de la Usona Manĝaĵa kaj Droga Administracio ekde pli ol 50 jaroj.
Mekanismo
Belimumabo estas la unua laŭcela gena-inĝeniera biologia kuracilo, destinita speciale por traktado de lupuso kaj lupusa nefrito. Ĝia celo estas B-limfocitoj, kiuj ludas ĉefan rolon en patogenezo de lupuso. B-ĉeloj partoprenas je produktado de patogenaj aŭtoantikorpoj, citokinoj kaj je prezentado de antigeno. Perdo de memtoleremo dum evoluo de B-ĉeloj lanĉas serion da aŭtoimunaj reagoj. B-ĉeloj ankaŭ ludas ŝlosilan rolon je aktivigo de T-ĉeloj, servante kiel antigenoprezentaj ĉeloj. Ili ankaŭ grave kontribuas al sintezo de por- kaj kontraŭtumoraj citokinoj. Tamen perdo de toleremo ĉe lupuso dependas de pluraj patogenaj ĉelaj funkcioj kaj ne estas rekte ligita al B-ĉeloj, do terapio kiu celas ilin povas esti senefika por certaj grupoj da pacientoj. Ekzemple dendritaj ĉeloj, transformiĝantaj de tolerogenaj al imunogenaj, apenaŭ estos trafitaj de kontraŭ-B-ĉela terapio.
Terapio de lupuso
Eksperimentoj pruvis ke forigo de la AFBĈ-geno preventas aperon de la malsano ĉe musoj kiuj havas dispozicion al lupuso kaj ke farmakologia neŭtraligo de AFBĈ ĉe tiaj bestoj plibonigas pason de la malsano. La pacientoj kun lupuso havas pli altan AFBĈ-nivelon ol la sanaj personoj kaj ju pli aktiva estas lupuso, des pli alta estas AFBĈ. Belimumabo kupliĝas al dissolvita AFBĈ, preventante kupladon de AFBĈ kun ĝiaj tri receptoroj de B-ĉeloj: TACI, BCMA kaj BR3.
BLISS-52 kaj BLISS-76
Efikeco de belimumabo estis testita dum du grandaj duoblaj blindaj hazardigitaj placebo-kontrolataj esploroj en tria fazo: BLISS-52 (n=865) kaj BLISS-76 (n=819). Por ĉiu esploro estis elektitaj pacientoj kun meze kaj alte aktiva lupuso, escepto estis nur pacientoj kun aktivaj damaĝoj de la centra nerva sistemo aŭ kun lupusa nefrito, ricevantaj krom kutima terapio ankaŭ infuziojn de belimumabo (1 aŭ 10 mg/kg) aŭ placebon je semajnoj 0, 2, 4 kaj poste post ĉiuj 4 semajnoj. Ĉiuj pacientoj estis ricevantaj stabilajn dozojn de glukokortiroidoj, nesteroidaj kontraŭinflamaj kuraciloj, kontraŭmalariaj kuraciloj kaj imunosubpremiloj dum 30 tagoj antaŭ la esploro. Tri grupoj en ambaŭ studoj estis kompareblaj laŭ diurna dozo de glukokortiroidoj, parto de pacientoj ricevantaj diurne po pli ol 7,5 mg da ili, kaj laŭ ofteco de aplikado de (Azathioprine, metotreksato kaj Mycophenolate mofetil.
En esploro BLISS-52 je la 52-a semajno montriĝis ke en grupoj da pacientoj, ricevintaj belimumabon po 1 aŭ 10 mg/kg, estis registrita statistike oble pli bona respondo laŭ SRI-4 (Systemic Lupus Erythematosus response index) ol en la placebo-grupo: 51% (p=0,0189) kaj 58% (p=0,0024) kompare al 44% ĉe la placebo. Krome en la grupo ricevinta po 10 mg/kg da belimumabo estis registritaj grave pli longaj averaĝaj periodoj ĝis la unua akutiĝo kaj steroidoŝpara efiko (p=0,0036 kaj 0,0032 respektive). En esploro BLISS-76 respondo laŭ SRI je la 52-a semajno ankaŭ estis pli alta en la grupo, ricevinta belimumabon po 10 mg/kg ol en la placebo-grupo (43,2% kaj 33,5%; p=0,017).
Post sukceso de tiuj ĉi esploroj, uzintaj vejnajn infuziojn, oni efektivigis duoblan blindan hazardigitan placebo-kontrolatan esploron en tria fazo BLISS-SC dum kiu estis uzitaj subhaŭtaj injektoj de belimumabo. La pacientoj (n=836) ricevadis kutiman terapion aŭ po 200 mg da belimumabo semajne aŭ placebon. La unua rezulto estis respondo SRI-4 je la 52-a semajno. Estis kontrolataj ankaŭ tempo ĝis la unua akutiĝo kaj malaltigo de la dozoj de glukokortiroidoj. En la grupo ricevinta belimumabon estis atingita pli alta respondo (61,4%) ol en la placebo-grupo (48,4%), p=0,0006.
OBSErve
Efikeco de belimumabo estis konfirmita ankaŭ dum rutina klinika praktiko kadre de vasta internacia esploro OBSErve, ampleksinta pli ol 700 pacientojn, kaj pruvinta efikecon de la kuracilo kaj ĝian steroidoŝparan efikon.
Naciaj esploroj
Naciaj esploroj en Okcidenta Eŭropo kaj Rusio konfirmis bonan efikecon de belimumabo ĉe pacientoj kun alta aktiveco de lupuso (SLEDAI-2K >10), pozitivaj antikorpoj al duspirala DNA, poliartrito, damaĝoj de haŭto kaj mukozo ĉe manko de gravaj organaj damaĝoj.
Neceso ellabori efikan kaj malgrande toksan terapion por malsanuloj kun lupuso kun damaĝoj de vive gravaj organoj stimulis okazigon de esploro, kadre de kiu oni studis kombinitan aplikadon de rituksimabo kaj belimumabo ĉe malsanuloj kun renaj damaĝoj (CALIBRATE; NCT 02260934). Tio estis prospektiva hazardigita malfermita esploro de la dua fazo de indukta terapio de rituksimabo kun posta subtena terapio de belimumabo ĉe pacientoj kun aktiva lupusa nefrito. Ĝin partoprenis 43 pacientoj, dividitaj je du grupoj: 1. Rituksimabo + prednisolono kun transiro post 4 semajnoj al belimumabo po 10 mg/kg; 2. Rituksimabo + prednisolono. Plena respondo estis difinita kiel rilatumo proteino/urina kreatinino (RPUK) <0,5, malrapidiĝo de glomerula filtrado (MGF) ≥120 ml/min aŭ, se MGF <120 ml/min, MGF >80% MGF dum la kontrola periodo (screening) kaj dozo de prednisolono malaltiĝis ĝis 10 mg diurne. Je la 48-a semajno parta aŭ plena rena respondo estis ricevita ĉe 11 (52%) el 21 pacientoj en la grupo rituksimabo + belimumabo kompare al 9 (41%) el 22 pacientoj en la grupo kie estis uzata sole rituksimabo (р=0,452). Krome preskribo de belimumabo bremsis restarigon de B-ĉeloj post infuzioj de rituksimabo kaj ĝi ne kaŭzis hipogamoglobulinemion aŭ oftiĝon de gravaj infektoj.
Sekureco de belimumabo estis esplorata dum pluraj studoj. Nedezirindaj efikoj estas la samaj kiel ĉe ĉiuj imunosubpremaj kuraciloj, do temis pri infektoj kaj manko de adekvata efiko. Infektoj, inkluzive de bronkopulmaj (bronkito, pneŭmonito) estas registritaj ĉe 17,8% pacientoj ricevintaj belimumabon kaj ĉe 17% de la ricevintaj placebon. Malofta sed tre serioza flankefiko estas progresiva plurfokusa leŭkoencefalopatio. Estas registritaj kelkaj kazoj de apero de tiu ĉi malsano dum uzado de belimumabo. Ĉiuj pacientoj estis virinoj, averaĝe 50,1 jarojn aĝaj, 25% el ili mortis. Foje aperas ankaŭ depresio, angoro, sinmortigaj pensoj, sed tio okazas sufiĉe malofte — dum la esploro OBSErve belimumabo estis nuligita pro simptomoj de depresio nur ĉe 2 el 401 pacientoj. Ofte observeblas infuziaj reagoj kaj hipersentemo. Foje oni raportis pri artralgio kaj kapdoloro. Subhaŭta formo de belimumabo havas preskaŭ identan sekurec-profilon, ĉe ĝia uzado malpli ofte registriĝas seriozaj infektoj kaj depresio. Dum 10 jaroj oni uzis belimumabon nur por kuracado de pacientoj sen renaj damaĝoj, ĉar la pacientoj kun aktiva lupusa nefrito estis ekskluditaj el la esploroj BLISS-52 kaj BLISS-76. Tamen en tiuj ĉi esploroj partoprenis 267 malsanuloj kun relative malgravaj renaj damaĝoj, do kun diurna proteinurio ≤6 g diurne kaj sera kreatinino ≤250 mkmol/litro. Oni ne faris renan biopsion, tamen defaŭlte tiuj ĉi pacientoj estis konsiderataj kiel malsanuloj kun lupusa nefrito. Ĉe plejparto de ili diurna proteinurio estis ≤2 g diurne kio estis akceptita kiel supra limo ĝis kiu oni preskribis belimumabon. Posta analizo montris ke kompare al placebo-grupo procento de remito de nefropatio je la 52-a semajno estis pli alta (70,5% kaj 58,7% respektive) kaj tempo ĝis ĝia atingo estis malpli longa (140 tagoj anstataŭ 167) se oni aldonis belimumabon al kutima imunosubprema terapio. Ĉe la pacientoj, ricevintaj po 10 mg/kg da belimumabo grave malpli ofte okazis akutiĝoj de lupusa nefrito. En la grupo de pacientoj, ricevintaj belimumabon ekde la 12-a semajno, proteinurio malkreskis pli rapide kaj mediano de la procento de ĝia malkresko estis pli alta. Ĉio ĉi kreis bazon por konsiderado de belimumabo kiel potenciale uzebla por kuracado de lupusa nefrito.
Similajn rezultojn donis plurcentra retrospektiva esploro en Italio, studinta influon de belimumabo sur aktivecon de lupuso, progresadon de organaj damaĝoj kaj oftecon de remitoj. 102 (21,9%) el 466 pacientoj havis signojn de renaj damaĝoj. Dum 48 monatoj da observado kadre de terapio per belimumabo okazis senhalta malkresko de la diurna proteinurio, kiu fine de la esploro estis kvaroble malpli granda (0,32±0,047 gramoj diurne kompare al 1,37±1,09 origine). Ĉe tio maksimuma malkresko estis atingita post 12 monatoj da terapio (0,49±0,51 gramoj diurne), post kio rapideco de la malkresko falis.
Ĉe 137 el 830 pacientoj (16,5%), partoprenintaj la esploron OBSErve, ankaŭ estis diagnozita lupusa nefrito kaj ankaŭ ĉe ili belimumabo asistis malkreskon de proteinurio.
BLYSS-LN
Ĉiuj ĉi esploroj kaj analizo de iliaj rezultoj iĝis bazo por nova esploro BLYSS-LN (Belimumab International Study in Lupus Nephritis), kadre de kiu oni pritaksis efikecon kaj sekurecon de uzado de belimumabo kune kun tradicia imunosubprema terapio (Mycophenolate mofetil aŭ Azathioprine, Cyclophosphamide) ĉe pacienotj kun aktiva lupusa nefrito.
BLISS-LN estis internacia plurcentra hazardigita duobla blinda placebo-kontrolita esploro, kiun partoprenis 107 centroj en 21 landoj. Ĝi inkluzivis 446 plenkreskajn pacientojn kun morfologie konfirmita lupusa nefrito. Ili estis hazarde dividitaj je du egalaj grupoj, el kiuj unu ricevis (aldone al la kutima imunosubprema terapio) po 10 mg/kg da belimumabo dum la alia ricevis placebon. Ili estis ankaŭ grupigitaj depende de reĝimo de indukta terapio per Mycophenolate mofetil aŭ Cyclophosphamide, kaj depende de raso (nigruloj kreis apartan grupon). Ĉe ĉiuj pacientoj dum la kontrola periodo (screening), daŭrinta 60 tagojn ekde starto de la indukta terapio ĝis la hazardigo, aŭ ne pli ol ses monatojn antaŭ la kontrola periodo, estis farita rena biopsio, konfirminta lupusan nefriton laŭe al kriterioj de la Internacia Societo de Nefrologoj / Internacia Societo de Renaj Patologoj. La esploron partoprenis la malsanuloj kun III (loka) kaj IV (difuza) klasoj de lupusa nefrito, foje kombinitaj kun klaso V (membrana) aŭ kun "pura" klaso V. Kiel klinika aktiveco de lupusa nefrito je la kontrola periodo estis konsiderata RPUK ≥1,0. Ekskludendaj estis pacientoj kun anstataŭiga rena terapio forme de sangodializo dum unu jaro, MGF <30 ml/min por normala korpa surfaco (1,73 m²), antaŭa neefikeco de terapio per Mycophenolate mofetil aŭ Cyclophosphamide, indukta terapio per Cyclophosphamide en 3 monatoj antaŭ la esploro, B-ĉela laŭcela terapio (inkluzive per belimumabo) en unu jaro antaŭ la hazardigo.