cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Modern Times (albumo)
Pliaj fontoj
Ankaŭ, Nov-Zelanda poeto Cliff Falis trovis multajn similecojn inter kantoteksto de Modern Times kaj unua-jarcenta poeto Ovidio. Fell konsideris tiun ne plagiato, sed omaĝo, notanta la rekta referenco al Ovidio en la unua kanto de la albumo, "Thunder on the Mountain", kun la linio "Mi estis sidanta, studanta la Arto de Amo", La Arto de Amo estis fama verko de Ovidio.
Respondo de Dylan al la polemiko
Neniu de tiuj aliaj estas kreditita, kvankam Dylan agnoskis indiferente kelkajn el la uzoj. En 2006 Newsweek intervjuo, Dylan menciis ke li verkis kanto bazita sur Bing Crosby melodio. . Dylan havas historion de aperteco pri sia teknikoj, kaj sia uzado de malnovaj klasikaĵoj. En 2004 intervjuo kun la Los Angeles Times, li deklaris:
12929 Periboo
12929 Periboo estas mezgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, orbitanta kun granda klinangulo proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata "Troja Tendaro".
Modern Times (albumo)
Respondo de Dylan al la polemiko
La manko de danko oficiala ne estas problemo laŭleĝa.
12929 Periboo
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona amatora astronomo Charles W. Juels elde la Observatorio de Fountain Hills, proksime de Fountain Hills (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de Periboo, patrino de Pelagono, kiun ŝi koncipis kun la la rivera dio Aksio, kaj avino de Asteropeo, aliancano de la trojanoj.
Penda betulo
La penda betulo (Betula pendula) estas en Eŭropo larĝe disvastiĝata betulo, kvankam en Suda Eŭropo ĝi nur troviĝas ĉe altaj altitudoj. La arealo de tiu ĉi palearktisa specio etendiĝas en sudokcidenta Azio en la montaroj de norda Turkujo kaj Kaŭkazio. La tre parencaj orientazia betulo (Betula platyphylla) kaj centrazia betulo (Betula szechuanica) ankaŭ estas konsiderataj kiel varioj de penda betulo far iuj botanikistoj kiuj nomas ilin respektive B. pendula var. platyphylla kaj B. pendula var. szechuanica.
Priskribo
Ĝi estas mezgranda decidua arbo, tipe atingante altecon de 15–25 m (escepte ĝis 39 m ), kun svelta trunko. Kutime la diametro estas malpli ol 40 cm, escepte ĝis 1 m. La arbokrono konsistas el kurbitaj branĉoj kaj pendiĝemaj branĉetoj. La arboŝelo estas blanka, ofte kun nigraj rombaj signoj aŭ pli grandaj makuloj, speciale je la bazo. La ŝosoj estas malglataj kun veruketoj, senharaj, kaj la folietoj longas 3–7 cm, estas triangulaj kun larĝa bazo kaj akra pinto, kaj kun krude duoble segildentaj randoj. La floroj estas vente-polenigitaj amentoj, aperintaj antaŭ la folioj fru-printempe, la etaj (1–2 mm) flugilitaj semoj maturiĝantaj malfru-somere je pendiĝemaj, cilindraj amentoj kiuj longas  2–4 cm kaj larĝas 7 mm.
Ĝi diferencas de la parenca lanuga betulo (B. pubescens), la alia komuna eŭropa betulo, pri havante senharajn, verukecajn ŝosojn (harkovritajn kaj senverukajn ĉe lanuga betulo), pli triangulajn foliojn kun duobla segildenteco je la foliorandoj ( pli ovalajn kaj kun simpla segildenteco ĉe lanuga betulo ), kaj pli blankan arboŝelon ofte kun dissemitaj nigraj sulkoj (pli grizan, malpli sulkigitan ĉe lanuga betulo). Ĝi ankaŭ citologie diferencas, la penda betulo estante diploida (kun du aroj de kromosomoj), dum la lanuga betulo estas tetraploida (kun kvar aroj de kromozomoj). Hibridoj inter la du specioj estas registritaj, sed estas tre maloftaj, kaj estante triploidaj, estas malfertilaj. La du specioj diferencas pri biotopaj postuloj. La penda betulo ĉefe troviĝas sur sekaj, sablaj grundoj, kaj la lanuga betulo estas pli komuna sur humidaj, malbone drenitaj lokoj kiel argilaj grundoj kaj torfejoj. La penda betulo ankaŭ postulas iomete pli da somera varmo ol la lanuga betulo, kiu estas signifa en la pli malvarmetaj partoj de Eŭropo. Multaj nordamerikaj tekstoj konsideras la du speciojn kiel nur unu, sed en Eŭropo oni ne tion faras.
La penda betulo komune kunvegetas kun la mikoriza fungo muŝoamanito (Amanita muscaria) en simbioza rilato. Tiu kunvivado speciale okazas sur acidaj aŭ nutraĵ-malriĉaj grundoj. Aliaj mikorizaj societanoj inkluzivas la betulan boleton (Leccinum scabrum) kaj la kantarelon (Cantharellus cibarius). Maljunaj arboj ofte estas mortigitaj per la fungo Piptoporus betulinus, kaj la branĉoj ofte havas sorĉistin-balailojn kiuj estas kaŭzitaj de la fungo Taphrina betulina.
Kultivado kaj uzado
La penda betulo ofte estas plantata kiel ĝardena kaj ornama arbo, kultivata por sia blanka ŝelo kaj gracie pendiĝemaj ŝosoj, eĉ en lokoj kiuj estas pli varmaj ol la optimumo, kiel Los-Anĝeleso kaj Sidnejo. En Skandinavujo kaj aliaj regionoj de norda Eŭropo, ĝi estas forste kultivata. Kelkfoje ĝi estas uzata kiel pionira kaj nutristin-arbo aliloke.
Ĝi estas naturalizita kaj loke invada en partoj de Kanado. Betulaj faskoj estas uzataj por obstakla vetkuro, kaj la sevo estas transformebla en "vinon". Historie, la ŝelo estis uzata por tanado.
Sukcesa betulo-kultivado postulas klimaton kiu estas sufiĉe malvarmeta por minimume okaza vintra neĝado. Tial ili havas neprofundan radiksistemon, eble ili bezonas akvosuplementon dum trosekecoj. Ili optimume vegetas en profundaj, bone drenitaj grundoj.
Kemio
La ekstera parto de la arboŝelo entenas ĝis 20% da betulino. La ĉefaj komponantoj en la volatila oleo de la burĝonoj estas α-kopaeneo (~10%), germakreneo D (~15%) kaj δ-kadineneo (~13%).
Akacetino aŭ C16H12O5 estas kemia kombinaĵo apartenanta al la familio de la flavonoidoj nature okazantaj en plantoj tiaj kiaj Betula pendula.
Sinonimoj
Sinonimoj inkluzivas Betula pendula var. carelica (Merckl.) Hämet-Ahti, B. pendula var. laciniata (Wahlenb.) Tidestr., B. pendula var. lapponica (Lindq.) Hämet-Ahti, B. aetnensis Raf., B. montana V.N.Vassil, B. talassica Poljakov, B. verrucosa Ehrh., B. verrucosa var. lapponica Lindq., kaj B. fontqueri Rothm. La nuligita nomo Betula alba L. ankaŭ parte aplikis al B. pendula, kvankam ankaŭ al B. pubescens.
Kultura signifo
La penda betulo estas la nacia arbo de Suomujo. Okaze oni uzas foliajn, aromajn branĉetojn de la penda betulo por afable frapiĝi en saŭno. La branĉetoj estas nomataj vihta aŭ vasta. Tiu havas rilaksiganta efiko por la muskoloj.
10275 Nathankaib
10275 Nathankaib estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Entremont (Haute-Savoie)
estas eksa komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france Haute-Savoie, arpitane Savouè d'Amont), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes). Fine de en la loĝloko vivis.
5168 Jenner
5168 Jenner estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Entremont (Haute-Savoie)
Komence de 2019 la loĝloko kun la apuda komunumo Le Petit-Bornand-les-Glières administre unuiĝis al nova komunumo Glières-Val-de-Borne.
5168 Jenner
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la brita kuracisto Edward Jenner (1749–1823), malkovrinto de la vakcinado.
Nevers (stacidomo)
Nevers estas franca stacidomo sur linioj -  kaj  - Nevers, situanta en  Nevers, en departemento Nièvre, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Intercités, Burgonjo-Franĉkonteo kaj Centro-Valo de Luaro.
Together Through Life
Dylan verkis ĉiuj krom unu el la kantoj kun Grateful Dead lirikisto Robert Hunter, kun kiu li havis antaŭe kunskribi du kantojn sur sia 1988 albumo Down In The Groove. En intervjuo kun Rolling Stone revuo, Dylan diris pri la kunlaboro: "Hunter estas malnova amiko, ni povus verŝajne verki cent kantoj kune se ni pensis, ke ĝi estis grava, aŭ ekzistas la ĝustaj kialoj... Li havas manieron kun vortoj kaj mi ankaŭ. Ni ambaŭ verkas malsaman tipon de kanto ol tion nuntempe konsideratan verkadon de kanzonon." La nura alia verkisto Dylan iam ajn tiom kunlaboris estas Jacques Levy, kun kiu li verkis la plejparto de la kantoj sur Desire en 1976.
Kunmetaĵo kaj registrado
Dylan estas akompanita je lia turnea bando, kaj David Hidalgo de Los Lobos kaj Mike Campbell de Tom Petty and the Heartbreakers. Dylan diris pri la gitarludo de Campbell en sia intervjuo kun Flanagan: "Li estas bona kun mi. Li estis ludanta kun Tom por tiel longe ke li aŭdas ĉion de vidpunkto kantverkista kaj li povas ludi preskaŭ ajna stilo."
Vaporbuso
Vaporbuso estas buso kiu uzas energion el vapormotoro. Pli fruaj vaporvehikloj dezajnitaj por porti pasaĝeroj estis pli kutime konataj kiel vaporĉaroj, kvankam tiu termino estis foje uzita por priskribi ankaŭ aliajn fruajn eksperimentajn vehiklojn.
Regulaj interurbaj vaporbusaj servoj estis pionirajn en Anglio en la 1830-aj jaroj fare de Walter Hancock kaj partneroj de Sir Goldsworthy Gurney inter aliaj, kiuj proponis fidindajn servojn sur ŝoseaj kondiĉoj kiuj estis tro malstabilaj por ĉevaltirata transportado. Fine de la 19a jarcento tiuj servoj jam estis tre disvastigitaj tra tuta Anglio.
Thaleischweiler-Fröschen
Thaleischweiler-Fröschen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südwestpfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn. La loĝloko estas la administra centro de samnoma komunumaro, germane nomata Verbandsgemeinde Thaleischweiler-Wallhalben (antaŭ julio 2014 komunumaro Thaleischweiler-Fröschen).
Ĉirkaŭ ĝi organiziĝas la Komunumaro Thaleischweiler-Wallhalben.
Bad Schandau
La aerkuracloko Bad Schandau estas urbeto en Saksio, Germanio. Ĝi situas meze de Saksa Svislando, la germana parto de Elba Grejsmontaro. Bad Schandau troviĝas apud la dekstra bordo de la rivero Elbo. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Antaŭ 1920 la nomo de la urbo estis Schandau.
Ĝenerale
"Loko de l' pompo kaj potenco de l' naturo" – tiel nomis la romantikulo Theodor Körner Bad Schandau komence de la 19-a jarcento. Kun sia belega situo ĉe la alfluo de la rivereto Kirnitzsch al Elbo ĉi urbo estas la plej malnova kaj ankaŭ plej centra feria loko de la montaro. Sekve ĝi estas ideala startopunkto por ekskursoj.
La urbo etendiĝas laŭlonge de la Elbovalo. Malantaŭ kohera domvico el malnovaj hoteloj apud la promenadejo ĉe Elbo kaŝiĝas tipa malnovgermana urbo-aranĝo. Apud la urbokerno ankaŭ ĉiu el la aliaj partoj de la komunumo posedas sian individuan ĉarmon. La trabfakaj dometoj de Postelwitz intime alkroĉiĝas al la rokomuroj de la deklivoj ĉe la dekstra Elbobordo.
La urboparto Ostrau troviĝas sur altebenaĵo kun pentrinda panoramo kaj konsistas el historia vilaĝo kaj vila-setlejo fondita de la hotelisto Rudolf Sendig. Ĝi etendiĝas sur la plataĵo "Ostrauer Scheibe" en trankvila, suna situo. La urboparto Schmilka troviĝas 6 km dis de la urbokerno, en krute suprenanta valeto, senpere apud la limo ĉeĥa-germana. La kvara parto de la komunumo Krippen situas sur la maldekstra flanko de Elbo longe etendiĝanta en la idilia valo malvasta de samnoma rivereto.
Ferenc Czinke
Ferenc Czinke [cinke], laŭ hungarlingve kutima nomordo Czinke Ferenc estis hungara pentristo, mezlerneja instruisto.
Bad Schandau
Trafiko
Bad Schandau havas stacidomon ĉe la fervoja linio Dresdeno–Prago, kiu funkcias ekde 1851. Ĉiuj trajnoj inter tiuj ĉi du grandaj urboj haltas en Bad Schandau. La stacidomo kiu situas apud la maldekstra bordo de Elbo estas atingebla de la urbokerno per personpramo.
Ŝulmanu-aŝared la 1-a
Kiam li ekregis, la lando Urartu (ĉe la montaro Ararato) ribelis kontraŭ la asiria superrego. La reganto post preĝo kunvokis siajn armeojn kaj komencis militon, dum kiu laŭ asiriaj enskriboj li laŭdire konkeris ok landojn kaj 51 urbojn. Salmanasaro postulis de la lando altan imposton, kiu estas indiko pri tio ke li ne sukcesis instali daŭran superregon, sed ĉiukaze enkasigis mallongtempan profiton. Ankaŭ pliajn najbarajn regionojn li sukcese konkeris. Salmanasaro korespondis kun la hititoj. En Ninevo li konstruigis palacon, restaŭrigis la tiean templon de la diino Iŝtar kaj rekonstruigis la urbon Nimrud borde de la rivero Tigriso.
Ferenc Czinke
Biografio
Ferenc Czinke frekventis mezlernejon en Sárospatak, poste en 1947 li akiris pedagogian diplomon en la sama urbo. En 1956 li akiris plian diplomon en Hungara Belarta Altlernejo. Liaj plej gravaj instruistoj estis István Szőnyi kaj János Jakuba. Inter 1960 kaj 1964 li havis stipendion, en 1964 li studvojaĝis al Romo. Ekde 1964 li instruis en Salgótarján, baldaŭ li studvojaĝis al Italio, Aŭstrio, Turkio, Ĉeĥoslovakio, Pollando, Sovetunio, Bulgario. Li kreis plej ofte akvafortojn, litografiaĵojn, ksilografiaĵojn, kolaĝojn, komputilajn grafikaĵojn; pli malofte pentraĵojn, skulptaĵojn, sekpentraĵojn, mozaikojn. Li ricevis premiojn inter 1957-1988.
Bad Schandau
Trafiko
Dua pramo veturas al Krippen. Bad Schandau estas atingebla ankaŭ per ŝipo kaj buso. Du pontoj kunligas ambaŭ bordojn: strata ponto kaj fervoja trans kiu debranĉas fervoja linio al Bautzen. Bad Schandau estas en Germanio la plej malgranda setlejo kiu mem administras tramo. Ekzistas nur unu linio, 8 km longa. Funkcianta ekde 1898 kaj konata sub la nomo Kirnitzschtalbahn (prononcu: kirniĉtalban) ĝi estas grava.
Turismo
Ĉirkaŭe de Bad Schandau proponiĝas tuta fasko da turismaj celoj, interalie:
Krome, proksimaj turismaj celoj al Ostrau estas:
Famaj personoj
La hotelisto kaj urba konsilanto Rudolf Sendig (1848–1928) kontribuis multon al la evoluo de la kuracloko. Interalie li konstruigis la tramon kaj la lifton, kiu faciligas la atingon de la urboparto Ostrau.
En Krippen, la transelba parto de la komunumo, de 1853 ĝis 1895 vivis Friedrich Gottlob Keller (1816–1895), kiu per sia invento de nova procedo revoluciigis la produktadon de papero. Pri li memorigas malgranda muzeo en la domo Friedrich-Gottlob-Keller-Straße 76.
Inter 1909 kaj 1994 en Bad Schandau vivis (kun interrompoj) la etnologo kaj aŭtoro de vojaĝolibroj Erich Wustmann (1907–1994), kiu iĝis honora civitano de la urbo. Naskiĝis tie ĉi la orientalisto Heinrich Leberecht Fleischer.
Entrevernes
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france Haute-Savoie, arpitane Savouè d'Amont), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes). Fine de en la komunumo vivis.
GRB 970228
GRB 970228 estis gamo-radia ekbrilo, okazinta la je 02h58 UTC. La specialaĵo de GRB 970228 estis, ke ĝi montris postbrilon. Jen la unua fojo, ke oni fakte vidis la teorie jam antaŭdiritan fenomenon postbrilo.
De 1993, fizikistoj antaŭdiris, ke la gamo-radiaj ekbriloj povus esti sekvataj de postaj elsendoj de ondoj de pli malaltaj energioj (do de pli grandaj ondolongoj, kiel Ikso-radioj, videbla lumo aŭ radioondoj), sed ĝis nun, oni observis nur alt-energiajn gama-radiadojn dum la gamo-radiaj ekbriloj.
La luma kurbo de GRB 970228 montris plurajn pintojn, kaj daŭris ĉirkaŭ 80 sekundojn. Tiu eco sugestis ke supernovao tiel okazis. La loko de la ekbrilo kongruas kun galaksio malproksima de ĉ. 8,1 miliardoj da lumjaroj (kun ruĝenŝoviĝo z = 0,695), donante pruvon, ke la gamo-radiaj ekbriloj ja okazas ekstere de la lakta vojo.
La satelito BeppoSAX observis optikajn kontraŭpartojn de GRB. Kelkaj observoj ŝajnis montri, ke ĝi rapide moviĝis en la ĉielo. Ĉi tio signifus, ke ĝi povus esti ne tre malproksima, sed la spektro montris, ke ĝi distancas de la Tero kelkajn miliardojn da lumjaroj. La Kosmoteleskopo Hubble montris, ke GRB 970228 ne havas propran movon.
Johannes de Grocheo
Johannes de Grocheo (ankaŭ Grocheio; france: Jean de Grouchy; naskiĝinta proksimume 1255; mortinta proksimume 1320) estas franca muzikteoriisto de la frua 14-a jarcento. Li estas la unua uzanto de la vorto „eklezia muziko“. Pri lia vio nenio estas konata.
La traktaĵo „Ars musicae“
Proksimume 1300 li verkis la traktaĵon „Ars musicae“ („La arto de la muziko“), en kiu li provas priskribi la muzikon de sia epoko, kiel ĝi estas praktikata en Parizo kaj ĉirkaŭaĵo. En ĝi li subdividas la muzikon en tri kampojn: Li baziĝas per ĉi tiu subdivido sur la pensoj de la malfru-antikva filozofo Boecio, kiu distingis inter „muziko de la mondo“, „muziko de la homo“ kaj „instrumenta muziko“.
Proksimume unu trionon de sia traktaĵo Grocheo dediĉas al la „ecclesiastica“ kaj „composita“, la resto traktas la „musica simplex“. Grocheo analizas ties novan socian gravecon per sistema kaj pedagogia maniero. Li tekstas ekzemple jene: "bona violonisto ĝenerale enkondukas (introducit) en ĉiun muzikan formon". Krom tio li mencias muzikan apartaĵon, la sonus illiteratus.
Grocheo estis ankaŭ unu el la unuaj, kiuj difinis la moteto. Li opiniis, ke moteto "ne estas destinata por simpluloj, kiuj ne komprenas ĝiajn subtilaĵojn kaj el ĝi ne ekstraktas aŭdoĝuon: ĝi estas por kleruloj kaj por tiuj, kiuj strebas al rafinado de la arto."
Li provis asigni al la diversaj formoj kaj genroj de muziko apartajn sociajn funkciojn kaj deklaris muzikon kuracilo por sociaj misevoluoj, kiu havas la potencon reteni malvirtaĵojn. Li kredis, ke se la maljunuloj, laboristoj kaj mezklasuloj kantus de la sortoj, kiujn la herooj de la (epika kanto) suferis, tio helpus al ili elteni ilian propran penon kaj per tio kontribuus al la komuna bono. Tiaj rakontaj epopeoj do ankaŭ kontribuus al la kontenteco de la burĝoj kaj per tio al la stabileco de la urbo Parizo.
Aliaflanke Grocheo ankaŭ opiniis, ke la kantoj de la trobadoroj spronas reĝojn kaj nobelaron al grandaj faroj: „Tiu ĉi speco de kantoj estas kutime komponataj de reĝoj kaj nobeluloj kaj prezentata en ĉeesto de reĝoj kaj princoj de la lando, tiel ke je tiuj ĉi estas elvokeblaj kuraĝo kaj forteco, grandanimeco kaj malavareco ...“
NGC 5960
NGC 5960 (aliaj indikoj — MCG 1-40-7, ZWG 50.38, NPM1G +05.0474, IRAS15338+0549, PGC 55575) estas galaksio en konstelacio Serpento.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Chiusi della Verna
estas komunumo en Italio. Ĝi apartenas al la regiono Toskanio kaj al la provinco Areco. Fine de en la komunumo vivis  loĝantoj. Kristana patrono estas la sanktulo ĉefanĝelo Miĥaelo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj.
Esperanto-radio en Francio
Esperanto-radio en Francio
La 7-an de aprilo 1924 okazis la unua Esperanta disradiado el Parizo (Radio PTT). En la sama jaro estis fondata Internacia Radio-Asocio; ĝin prezidis d-ro Pierre Corret, kiu paroladis en diversaj radiorondoj. Post raporto de Daniel Berthelot, membro de Franca Instituto, la Komitato de la Franca Unuiĝo por Radio postulas Esperanton kiel helpan lingvon de Radio. Daniel Eyquem klopodis ĉe Édouard Herriot, registarestro, postulante disradiadojn en Esperanto.
La 12-an de marto 1925 oni disradiis la unuan kurson de Esperanto ĉe oficiala stacio (PTT), de Théophile Cart. La 19-an de aprilo la unua Kongreso de Radio-Amatoroj, en Parizo, adoptis Esperanton kiel sian helpan lingvon uzotan apud la naciaj.
En 1926 tri radiostacioj dissendis kursojn ĉiusemajnajn. Oni fondis Internacian Radio-Revuon, kies ĉefredaktisto estis Pierre Corret. (Ĝi daŭris unu jaron.)
En 1927 kvin stacioj dissendis Esperanton (Théophile Cart, Pierre Corret, Georges Delanoue, Deny, Celestin Rousseau).
En 1932 13 stacioj (inter kiuj la ĉefaj) dissendis kursojn aŭ sciigojn.
En 1933 ĉiusemajne, ĉe la stacio Tour Eiffel, SFPE disradiis raportojn pri la turismaj regionoj en Francio. Ĉefaj aliaj kursgvidantoj ĉe la diversaj stacioj: Georges Avril, Marie Borel (Emile Borel estis staciestro en Lyon), Honoré Bourdelon, Curnelle, Dubuisson, Henri Favrel, Clément Gicquel, Pinty, Georges Pouchot, fraŭlino Rameau, Rivier, Rouquie, Celestin Rousseau, Sedillot, Trotin.
Post la dua mondmilito
Radio Parizo en 1947 enkondukis ĉiutagajn 15-minutajn elsendojn en Esperanto. En 1949, ili okazis de 18:15 ĝis 18:30 h. La trian ĵaŭdon de ĉiu monato la programo estis speciale junulara.
Vidu ankaŭ
Movado en Francio inter la militoj, Radio-Club Espérantiste de France.
Fraticelli
Per la termino fraticelli (eldiru: fratiĉelli = fratetoj) oni alestigas al la memoro la franciskanajn fratulojn kiuj en la 14-a jarcento ribeliĝis al la aŭtoritato de siaj superuloj kaj de la ekleziaj aŭtoritatoj, ekde la promulgo de la papa buleo Sancta Romana de 30-a de decembro 1317 kiu enkondukis pezajn cenzurojn kontraŭ la subtenantoj de neceso de la “absoluta” (= posedi nenion!) malriĉeco por la enkardinatoj en la franciskana ordeno kaj, laŭ kelkaj ankaŭ en la tuta eklezio.
La “Fraticella” aro de la franciskana ordeno elektis vivi certe en kontinueco kun tiu de la franciskanaj spiritualoj vivintaj ĉevale de la 13-a kaj 14-a jarcentoj: la “fraticelli, tamen, diferenciĝis el Spirituali "de la unua horo", nome tiuj vivintaj inter 1280 ĉirkaŭ kaj 1317, ĉar tiuj ĉi restis ĉiukaze ene de la franciskana ordeno, dum la Fraticelli el ĝi disiriĝis, kaj sekve de la ekskomunikoj, kontraŭ ili alijuĝitaj, estis metitaj ankaŭ eksteren de la eklezia institucio. La kronologia disiĝo inter la du movadoj okazis, laŭ historiistoj, en 1318, kiam en Marsejlo iuj el la unuaj spirituali estis stuparumitaj.
La termino “fraticelli” estis uzita ankaŭ de papo Johano la 22-a kiu en la buleo Sancta Romana difinis la franciskanajn disidentojn, ĉerpante el la popola lingvaĵo, "fraticelli", "bizocchi" aŭ "fratres de paupere vita" (fratoj de la malriĉa vivo]]..
En la centraj teritorioj de la itala duoninsulo, havis apogopunktoj zonojn de la provinco de Ankono, de Latio kaj Pesaro. En la zonoj de Ankono la fraticelli estis kromnomitaj "barlozzàri" ĉar kelkaj el ili komunume loĝis ene de antikva kaj ampleksa cisterno loke indikata kiel "Barlozzo".
"Fraticelli de opinione"
Fakte, la sintagmo “Fraticelli de oponione” indikas, ĉiam ene de la disidentoj, tiujn kiuj apartenis al la rondo de Mikaelo el Cesena, kiu rolis intelektule en la grupo. Tiu fine trovis rifuĝon en Munkeno de Bavaria sub la protekto de imperiestro Ludoviko la 4-a post sia fuĝo el Avinjono en 1328. Pro tiu motivo la Fraticelli estis ankaŭ kromnomitaj Michelisti (Mikaelistoj).
Fraticelli, izolitaj el la franciskana ordeno, al kiu ili pretendis altrudi la absolutan malriĉecon, kaj repuŝitaj eksteren de la eklezio kaj, kelkfoje punataj pro hereza predikado, iom post iom malaperis foje revenante al la origina ordeno, kiu intertempe dividiĝis originante tri diversajn franciskanajn familiojn.
Afshin Ghotbi
Afshin Ghotbi (n. ) estas irana futbalisto kaj trejnisto.
Li trejnis ĉe Shimizu S-Pulse.
Ejido (Venezuelo)
Ejido [eĤIdo] (ĝi signifis komunejo, komuna tereno, oficiale San Buenaventura de Ejido) estas urbego en nordokcidenta Venezuelo en subŝtato Mérida. Ĝi apartenas al urbaro de Merido (Venezuelo), eĉ Ejido estas dormourbo de Merido.
Geografio
Ejido situas en centra parto de la montoĉeno sur altebenaĵo en du valoj de riveroj. Barinas (Barinas) troviĝas 114, San Cristóbal (Venezuelo) 139, Cabimas 207, Marakajbo 236, Barquisimeto 270, Coro (Venezuelo) 361, Valencio (Venezuelo) 398, Marakajo 442, Karakaso 521, Cúa 510, Barcelono (Venezuelo) 739, Cumaná 804, Bolívar (urbo) 847, Maturín 895, Guayana (urbo) 945 km.
Historio
Ejido estis fondita en 1650 en areo de indiĝenoj kaj iĝis centro por sukerkano. En 1705 paroĥo estis kreita. En 1830 la urbeto iĝis distrikta (kantona) ĉefurbo.
Ekonomio
En Ejido ankaŭ nun gravas kultivado de sukerkanoj en la ĉirkaŭaĵo, krome oni kultivas terpomojn kaj bredadas bovojn, porkojn, ŝafojn. Menciindas la komerco kaj hoteloservoj.
Klimato
En Ejido la averaĝa temperaturo varias inter 18-23 °C. Jare pluvas ĉ. 1700 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen la kulmino estas en oktobro.
Trafiko
Ejido estas konektita al Merido por publika transporto, inkludante la trolebusan sistemon.
Piramido
Piramido (el la greka: πυραμίς piramis ) estas strukturo kies eksteraj surfacoj estas triangulaj kaj konverĝas ĉe unu sola punkto ĉe la pinto, igante la formon piramido en la geometria signifo.
Laŭ Francisko Azorín piramido estas ''Monumento kun kvar triangulaj flankoj k. kvadrata bazo, servanta kiel tombo por egiptaj faraonoj. Solido, kies bazo estas poligono k. kies lateroj estas trianguloj kuniĝantaj en pinton. Li indikas etimologion el la egipta piremus (altaĵo), de tie la greka piramis kaj de tie la latina pyramis, pyramidis''.
Priskribo
La bazo de piramido povas esti trilatera, kvarlatera, aŭ plurangula formo, signifante ke piramido havas almenaŭ tri eksterajn triangulajn surfacojn (almenaŭ kvar fasadojn inkluzive de la bazo). La kvadrata piramido, kun larĝkorpa bazo kaj kvar triangulaj eksteraj surfacoj, estas ofta versio.
La dizajno de piramido, kun la plimulto de la pezo pli proksime al la tero, kaj kun la piramidjono sur pinto signifas ke malpli da materialo de supre puŝos malsupren. Tiu distribuado de pezo permesis al fruaj civilizoj krei stabilajn monumentajn strukturojn.
La piramidoj estis konstruitaj de civilizoj en multaj mondopartoj. Dum miloj da jaroj, la plej grandaj strukturoj sur la Tero estis piramidoj. Unue la Ruĝa Piramido en la Dahŝur-tombejo kaj poste la Granda Piramido de Ĥufu, ambaŭ en Egiptio, ĉi-lastaj estas la nuraj mirindaĵoj el la Sep Mirindaĵoj de la Antikva Mondo daŭre starantaj. La piramido de Ĥufu estas konstruita plejparte el kalkŝtono (kun grandaj ruĝaj granitblokoj uzitaj en kelkaj internaj kameroj), kaj estas konsiderita arkitektura majstraĵo. Ĝi enhavas 2,300,000 blokojn intervalantaj en pezo de 2.5 tunoj ĝis 15 tunoj kaj estis konstruita sur larĝkorpa bazo kun flankoj je proksimume 230 m, kovrante 13 akreojn. Ĝiaj kvar lateroj turniĝas al la kvar ĉefpunktoj rekte kaj ĝi havas angulon de 52 gradoj. La origina alteco de la Piramido estis 146.5 metroj, sed hodiaŭ ĝi estas nur 137 metroj alta, la 9 metroj mankantaj estas ŝuldata al la ŝtelo de la bonkvalita kalkŝtona kovraĵo, por konstruado en Kairo. Ĝi daŭre estas la plej alta egipta piramido. La plej granda piramido laŭ volumeno estas la Granda Piramido de Cholula, en la meksika subŝtato Puebla.
Originoj
Ekzistas multaj debatoj pri la origino de la piramida formo en la homa konstruado. la piramidoj estiĝis en diversaj civilizoj sen reciprokaj kontaktoj, kio okazigis multajn konejktojn rilate al tio ĉi. Tamen, ekde vidpunkto nure struktura kaj konstrua, la piramida formo estas la rezulto preskaŭ neevitebla de la simpla deziro gajni altecon uzante la ŝtonojn.
En la Antikvo, la komuna arkitekturo uzis rimedojn facile atingeblajn kaj manipuleblajn, kiel ekzemple la koto aŭ la ligno. Tamen, tiaj ĉi konstruaĵoj ne longe vivis. Kiam pli longdaŭra konstruaĵo estis dezirata, kiel ŝtono aŭ emblema konstruaĵo, estis uzataj la ŝtono (aŭ la brikoj kaze de manko de ŝtonoj). La unuaj konstruaĵoj el ŝtono obeis la fuebrajn kaj religiajn celojn, kaj en Egiptio (mastaboj) kaj en Ameriko, kvankam milojn da jaroj poste, ili adoptis trunkopiramidan formon.
Kun la tempo, oni ekkonstruis tombojn kaj religiajn platformojn sur la antaŭaj (eble kun la celo montri pli grandan potencon ol tiu de la antaŭa). Tiaj ĉi praktikoj deriviĝis el la ŝtupaj piramidoj; konstuaĵoj tre similaj al la mezopotamiaj ziguratoj.
Konstruado
Kvankam esence la piramidoj konsistis el "nura" stakigo de ŝtonoj, ili postulis grandegan penadon, lertecon, inĝenion kaj organizan kapablon por ilia konstruado. Malgraŭ tio ke pluraj el la civilizoj kiuj starigis ĉi monumentojn konadis la arkon de malŝarĝo (kiel la egipta), ili preferis uzi la lintelecajn strukturojn. Tamen, la grandaj linteloj el ŝtono estis nekapablaj elteni la grandajn premojn kiujn oni ekzercis sur ilin sen frakasiĝo. Tial, por la kreado de ĉambroj kaj internaj koridoroj ili uzis la teknikon je ŝajnvolbo, konsistanta el la alproksimigo de la vicoj de la muroj el ŝtupa formo, ĝis akiro de efekto simila al tiu de romp-arko, sed kun horizontaj doveloj.
La gravurado sur la ŝtonoj estis ekstreme malrapida, ĉar kutime temis pri malmolaj ŝtonoj (granitaj). Por tia ĉi laboro ili uzis ilojn el bronzo kaj siliko, kaj la polurado estis farita per frotado per la polvo mem de la ŝtonoj aŭ per la polvo de la kvarcito.
La manko de dokumentoj malebligis la scion pri la ekzaktaj konstru-metodoj uzataj en la antikvaj piramidoj, sed ne ekzistas atestaĵoj pri uzo de la rado, pro kio la plej akceptataj teorioj argumentas ke ili uzis deklivojn, ramplojn aŭ eksterajn spiralojn sur kiuj la blokoj estis glatigitaj pere de stangoj.
Nur ekde la 20-a jarcento, post la populariĝo de la ŝtalo kaj la vitro kiel konstru-materialoj, la arkitekoj reenigis la piramidojn en siajn projektojn.
Károly Esztergályos
Károly Esztergályos [kAroj estergAjoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Esztergályos Károly estas hungara reĝisoro, scenaristo, altlerneja instruisto. Lia pli juna fratino estis Cecília Esztergályos, lia unua edzino estis Vera Venczel, la dua Krisztina Deák.
Piramido
Egiptio
La plej famaj piramidoj estas la egiptaj piramidoj, grandegaj strukturoj konstruitaj el briko aŭ ŝtono, kelkaj el ili estas inter la plej grandaj konstruaĵoj de la mondo. Ili estas formitaj kiel referenco al la sunradioj. La plej multaj piramidoj havis brilpoluritan, altagrade reflektan blankan kalkŝtonan surfacon, por doni al ili luman aspekton kiam estis rigardite de for. La pintŝtono estis kutime farita el malmola ŝtono, granito aŭ bazalto, kaj povus esti rekovrita kun oro, arĝento, aŭ elektrumo kio ankaŭ estas tre reflekta.
Post la jaro 2700 a.K., la egiptoj komencis konstruajn piramidojn, ĝis proksimume la jaro 1700 a.K. La unua piramido estis konstruita dum la 3-a dinastio, en la epoko de la faraono Ĝoser kaj lia arkitekto estis Imhotepo, kiel ŝtupa piramido amasigante ses mastabojn. La plej grandaj egiptaj piramidoj estas la piramidoj en Gizo.
Károly Esztergályos
Károly Esztergályos naskiĝis la  en Budapeŝto.
Piramido
Egiptio
La ora epoko por la piramidoj atingis sian zeniton en Gizo en 2575-2150 a.K. Praaj egiptaj piramidoj estis en la plej multaj kazoj starigitaj okcidente de la rivero Nilo ĉar la animo de la dia faraono estis destinita al interligo kun la suno dum malsupreniro antaŭ la daŭrigado kun la suno en ĝia eterna ronda vojaĝo.
Ĝis 2008, proksimume 135 piramidoj estis malkovritaj en Egiptio. La Piramido de Keopso estas la plej granda en tuta Egiptio kaj unu el la plej grandaj en la mondo. Ĝi estis la plej alta konstruaĵo en la mondo ĝis la Katedralo Lincoln estis finiĝinta en 1311 p.K. La bazo estas pli ol 52,600 kvadrataj metroj. Dum piramidoj estas rilataj al Egiptio, Sudano havas 220 daŭre ekzistantajn piramidojn, la plej multnombran kvanton en la mondo.
Károly Esztergályos
Biografio
Károly Esztergályos akiris reĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1965. Liaj plej gravaj instruistoj estis Félix Máriássy kaj Károly Makk. Li estis reĝisoro de la Hungara Televizio inter 1965–2002. Li ankaŭ instruis en la altlernejo inter 1975–1992. Li ricevis premiojn inter 1974-2012. Li edziĝis trifoje, la dua kaj tria edzino naskis unufoje.
Piramido
Egiptio
La Piramido de Keopso estas unu el la Sep Mirindaĵoj de la Antikva Mondo. Ĝi estas la nura mirindaĵo kiu plu vivas en la modernaj tempoj. La antikvaj egiptoj kovris la fasadojn de la piramidoj per blanka kalkŝtono, enhavanta grandajn kvantojn de fosiliigitaj konkoj. Multaj el la ŝtonoj falis aŭ estis intence forigitaj kaj uzitaj por konstruado en Kairo.
(11587) 1994 UH2
(11587) 1994 UH2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Piramido
Egiptio
La plej multaj piramidoj situas proksime de Kairo, kun nur unu reĝa piramido situanta sude de Kairo, ĉe la sankta urbo Abidozo. La piramido en Abidozo, Egiptio, estis taskigitsa de Ahmoso la 1-a, kiu fondis la 18-an dinastion kaj la Novan Imperion de Egiptio.
La konstruado de piramidoj komenciĝis en la tria dinastio kun la regado de Ĝoser. Pli fruaj reĝoj kiel ekzemple Snofru konstruis plurajn piramidojn, kun postaj reĝoj aldonantaj al la nombro de piramidoj ĝis la fino de la Meza Imperio. La lasta reĝo, se temas pri konstruo de reĝaj piramidoj, estis Ahmoso, kun pli postaj reĝoj kiuj kaŝis siajn tombojn en la montetoj, kun aparta prefero en la Valo de la Reĝoj en Cisjordanio de Luksoro.
En Medinat Habu, aŭ Deir el-Medina, pli malgrandaj piramidoj estis konstruitaj fare de unuopuloj. Pli malgrandaj piramidoj ankaŭ estis konstruitaj fare de la nubianoj kiuj regis Egiption en la Malfrua Periodo, kvankam iliaj piramidoj havis pli krutajn flankojn.
Sudano
La piramidoj de Nubio, en nuna Sudano, estis konstruitaj por esti la tomboj de la gereĝoj de Napata kaj Meroe. En Nubio ekkonstruiĝis piramidoj 800 jarojn post la lastaj reĝaj tomboj kiuj estis faritaj en Egiptio. Ili diferenciĝas de la egiptaj precipe pro tio ke nubianoj faris ilin kun angulo pli kruta, el ĉirkaŭ 70 gradoj, kaj pro tio ke ilia alteco estas malpli granda; oni scias pri 223. Multaj el la piramidoj havas kapelojn konstruitaj kontraŭ la muro en la orienta parto kaj kun reliefoj dekoraciitaj. Preskaŭ ĉiuj strukturoj sekvis la saman modelon kun perono, situanta oriente de la kapeloj, kiu iris ĝis la mort-ĉambroj. Tiuj ĉi ĉambroj konsistis el du aŭ tri salonoj en kiuj la muroj, kelkfoje, havis enskribaĵojn el la Libro de mortintoj.
Bibliofilio
Bibliofilio estas la emo al la libroj, ĉefe al originalaj, pli ĝustaj aŭ interesaj eldonoj pro iu ajn tialo, ekonomia, kultura aŭ simple persona valoro.
Piramido
Sudano
Pianĥi finigis la konkeron de la Supra Egiptio, kampanjo ekigita de sia patro, kaj post regado dum tridek jaroj estis entombigita en El-Kurru, en egiptstila piramido. Kiam en 1918 George Reisner gvidis elfosojn nur konserviĝis je bona stato unu el la piramidoj; la aliaj estis detruitaj kaj kovritaj de rubaĵoj. Malgraŭ tio eblis konstati ke la piramido de Piankhi mezuris 8 metrojn longe kun kliniĝo de 68 gradoj; perono kondukis ĝis la tomba ĉambro tra 19 ŝtupoj. Pluraj reĝaj tomboj estis trovataj en El-Kurru, inkluzive tiu de Tanutamani, monarko kiu regis inter 664 a.K kaj 653 a.K. Lia antaŭulo, Taharko, en 664 a.K. inaŭguris la tombejon de Nuri kiu anstataŭis tiun de El-Kurru. La plej granda kaj antikva piramido en la regiono Nuri estas tiu de Taharko, faraono kaj ankaŭ reĝo de Napata, kiu apartenis al la dudekkvina egipta dinastio. La mezuro de la piramido estas 51,75 m² ĉe la fundamento kaj ĉirkaŭ 50 metroj da alteco. Ĝi estis konstruita en du etapoj, kun interna piramido malpli granda, kovrita el sableca ŝtono, kaj ekstere realigita kun ŝtupa formo. La aliro eblis per perono situanta en ĝia oriento.
Je cent kilometroj de Ĥartumo, troviĝas la piramidoj de Meroe kiuj estis grupigitaj en tri tombejoj: tiu de la Okcidento, tiu de la Sudo kaj tiu de la Nordo. Verŝajne, la unua reĝo kiu konstruigis sian tombon en la regiono estis Arkamani, en la suda tombejo. Pli malfrue, la reĝaj enterigadoj estis realigitaj en la norda tombejo. La piramidoj estis ŝtupoformaj. La kapeloj de la piramidoj estis dekoraciitaj kun reliefoj. La lastaj piramidoj estis konstruitaj el brikoj kaj la surfaco el gipso. La piramidoj de la okcidenta tombejo estis uzitaj de la nobeluloj kaj gravaj familioj de Meroe. Ĉirkaŭ la jaro 350, kune kun la dekadenco de la imperio, ne plu konstruiĝis la piramidoj en la regiono.
Bibliofilio
Libroamanton aŭ libroamatoron, kiu kolektas precipe rarajn aŭ luksajn librojn oni nomas Bibliofilo.
Literaturo
SZCZUREK, Kazimierz. La bibliofilio. En: Scienca revuo, vol. 42, n-ro 158 (1991), pp. 27-53 online
Piramido
Niĝerio
Unu el la unikaj strukturoj de la igboj estis la Nsudaj Piramidoj, ĉe la niĝeria urbo Nsude, norde de Igbolando. Dek piramidecaj strukturoj estis konstruitaj el argilo kaj koto. La strukturoj estis temploj por la dio Alo, kiu verŝajne loĝis en la pinto. Bastono estis metita ĉe la pinto por reprezenti la loĝejon de la dio. La strukturoj estis metitaj en aroj de kvin paraleloj inter si. Ĉar ĝi estis konstruita el argilo/koto kiel la Deffufa de Nubio, de tempo al tempo ĝi postulas periodan rekonstruon.
Grekio
Paŭzanio (2-a jarcento p.K.) menciis du konstruaĵojn similajn al piramidoj, unu, 19 kilometrojn sudokcidente, ankoraŭ staranta strukturo, en Heliniko, ofta tombo por soldatoj kiuj mortis en legenda lukto por la trono de Argos kaj alia kiu estis la tombo de legenda Argejo, ebla lokano, sed kun nomo uzita ankaŭ por la grekoj kiuj atakis Trojon, mortigita en batalo proksimume en 669 aŭ 668 a.K. Neniu el tiuj du piramidoj daŭre pluvivas kaj ekzistas neniu indico ke ili similis egiptajn piramidojn.
Ekzistas ankaŭ almenaŭ du postvivantaj piramid-similaj strukturoj daŭre haveblaj por la esplorado, unu en Hellenikon kaj la alia en Ligurio, vilaĝo proksime de la antikva teatro Epidaŭro. Tiuj konstruaĵoj ne estis starigitaj en la sama maniero kiel la piramidoj en Egiptio. Ili havas interne oblikvomurojn sed krom tio ekzistas neniu evidenta simileco al egiptaj piramidoj. Ili havis grandajn centrajn ĉambrojn (male al egiptaj piramidoj) kaj la Hellenikon-strukturo estas rektangula prefere ol kvadrata, 12.5 je 14 metroj kio signifas ke la flankoj ne povus esti renkontintaj ĉe punkto. La ŝtono uzata por konstrui tiujn strukturojn estis kalkŝtono loke elrompita kaj tranĉitaj por esti ĝuste enŝovitaj, ne en izolitaj blokoj kiel la Piramido de Keopso. Ekzistas neniuj restaĵoj aŭ tomboj el tiaj ĉi strukturoj.
La datigo de tiuj ĉi strukturoj estis farita post la eltrovo de la elfositaj potbreĉetoj de la planko kaj per aliaj aĵoj. La plej malfruaj datoj disponeblaj de la scienca datigo estis taksitaj ĉirkaŭ la 5-a kaj 4-a jarcentoj. Kutime tiu tekniko estas uzita por datado de ceramiko, sed ĉi tie esploristoj uzis ĝin por provi dati ŝtonflokojn el la muroj de la strukturoj. Tio estigis debaton ĉu tiuj ĉi strukturoj estas fakte pli malnovaj ol la egiptaj aŭ ne, kio estas parto de la polemiko Nigra Ateno. La bazo por ilia uzo de termolumeco por datigi tiujn strukturojn estas nova metodo en la kolektado de pruvaĵoj por testado. Sciencistoj de laboratorioj luitaj fare de la lastaj prifosistoj de la ejo, La Akademio de Ateno, diras ke ili povas uzi la elektronojn kaptitajn sur la interna surfaco de la ŝtonoj por pozitive identigi la daton ke la ŝtonoj estis minitaj kaj ŝovo ekvilibra.
Mary Lefkowitz kritikis tiun esploradon. Ŝi sugestas ke iuj el la esploro estis faritaj ne por determini la fidindecon de la datigo-metodo, kiel estis sugestita, sed por subteni supozon de aĝo kaj por gajni certajn poentojn pri piramidoj kaj grekan civilizon. Ŝi notas tiel ke la rezulto ne nur estas ne tre preciza, sed ke aliaj strukturoj menciitaj en la esplorado ne estas fakte piramidoj, ekz. la tombo de Amphion kaj Zethus proksime de Tebo, strukturo en Tesalio kiu estas nur longa muro, ktp. Ŝi ankaŭ notas la eblecon ke la ŝtonoj kiuj estis datitaj eble estos reciklitaj de pli fruaj konstruoj. Ŝi ankaŭ notas tion laŭ pli frua esplorado de la 1930-aj jaroj, konfirmitaj en la 1980-aj jaroj fare de Fracchia, kiu estis ignorita. Ŝi argumentas, ke ili entreprenis sian esploradon utiligante romanon kaj antaŭajn neprovitajn metodojn por konfirmi antaŭdestinitan teorion pri la aĝo de tiuj strukturoj.
Liritzis respondis en ĵurnalartikolo publikigita en 2011, deklarante, ke Lefkowitz ne komprenis kaj misinterpretis la metodaron.
Hispanio
La piramidoj de Güímar rilatas al ses rektangulaj piramidformaj, terasformaj strukturoj, konstruitaj el lafŝtono sen la uzo de mortero. Ili situas en la distrikto Chacona, parto de la urbo Güímar sur la insulo Tenerifo en la Kanariaj Insuloj. La strukturoj estis datrilatitaj al la 19-a jarcento kaj ilia origina funkcio estas klarigita kiel kromprodukto de nuntempaj agrikulturaj teknikoj.
Lokaj tradicioj same kiel pluvivaj bildoj indikas ke similaj strukturoj (ankaŭ konataj kiel, "Morras", "Majanos", "Molleros", aŭ "Paredones") povus unufoje esti trovitaj en multaj lokoj sur la insulo. Tamen, dum tempo ili estis malmuntitaj kaj utiligitaj kiel malmultekosta konstrumaterialo. En Güímar mem ekzistis naŭ piramidoj, nur ses el ili postvivas.
Ĉinio
La piramido de Xi'An estas la plej granda kaj antikva el la tiel nomataj "ĉinaj piramidoj". Laŭ la arkeologoj, ĝi altis inter 50 kaj 70 metroj, kaj ĝi atingis 350 metrojn larĝe. Ĝi estis konstruite el tero premita (ĉirkaŭ 3,5 milionoj da tunoj) kiu servis kiel tombo de la unua imperiestro de Ĉinio Qin Shi Huang, mortinta en la jaro 210 a. K.
La piramido konsistis el centra fokuso el vasta funebra komplekso kies etendiĝo estas kalkulita je 6000 hektaroj. En la nuntempo tiu ĉi piramido, samkiel la cetero de la piramioj konstruitaj poste, aperas nur kiel monteto kovrata de vegetaĵaro. Multaj el tiaj ĉi piramidoj situas je radio de 100 km ĉirkaŭ Xi'an, en la ebenaĵoj de Qin Chuan en la provinco Shaanxi, en centra Ĉinio.
Kvankam ili estas esplorataj de antaŭ pli ol unu jarcento fare de la okcidentaj esploristoj kaj sciencistoj, ilia ekzisto estigis kontraŭdirojn precipe pro la okcidentaj sensaciemaj reklamoj, kaj pro la problemoj kiuj en certaj tempoj, devis alfronti la arkeologoj en Ĉinio.
Ekzistas longa tradicio pri konstruado de grandaj tumuloj en Ĉinio, almenaŭ ekde la periodo de la dinastio Shang, sed la grandaj pirmaidaj konstruaĵoj ekiĝis en la 3-a jarcento kun la kunfandiĝo de Ĉinio fare de Qin Shi Huang. Post lia morto, la sinsekvaj imperiestroj sentis la bezonon realigi similajn enterigojn por plu havi tiun altrangecon, kvankam neniu el la postaj reĝoj havis abundan sklavigitan laboristaron derivita el la kunfandiĝo de la du regnoj. Kiel konsekvenco, la postaj piramidoj, apartenantaj plejmulte al la Han-dinastio, okazigis konsiderindan punon por la imperia ekonomio, kaj estis starigitaj dum konstantaj ribeliĝoj. Tamen, dum tiu ĉi dinastio multaj piramidoj estis profititaj por kreado de defendaj fortikaĵoj kontraŭ la oftaj invadoj de la hunoj.
La solvo al la ekonomia problemo okazigita de la piramidoj venis jarcentojn poste, fare de la imperiestro Wendi (581-604 p.K .), kiu anstataŭis la kostajn artefaritajn piramidojn per naturaj montoj. Tiel ĉi, la konstrulaboro estis limigita al la elfosado de galerio sur roko, kaj la maŭzoleoj estis metitaj en la interno de la montoj, kiuj de tiam iĝis sanktaj.
Antaŭkolumbaj piramidoj
La antaŭkolumbaj konstruaĵoj apartenas al la trunkaj piramidoj, tio estas, ke ili finiĝas sur plano paralela al ĝia bazo, tial do, ilia vertico estas trunkita. La antaŭinkaaj trunkitaj piramidoj estis ĝenerale konstruitaj el adobo, materialo ne tro rezistebla al la erozio kaj la paso de la tempo, pro kio la plejmulto el tiaj ĉi konstruaĵoj malaperadis aŭ troviĝas en ruinoj. Proksime de la lago Tekskoko, en la valo de Meksiko, troviĝas la unua konata piramido de Centrameriko. Ĝi apartenas al la periodo nomata Ticomán-Cuicuilco (jaroj 400 - 300 a.K.). La piramido de Cuicuilco havas cirklan planon, kun ĉirkaŭ 135 metroj da diametro kaj 20 metroj da alteco. Temas proi konstruaĵo farita el adobo, kun fasado el plata ŝtono kaj subĉiela altaro situanta sur ĝia pinto.
El funkcia vidpunkto, la antaŭkolumba piramido malsamis al la egipta, ĉar ili ne havis funebran celon sed nur funkciis kiel templo, kiel loĝejo de la diaĵo. malgraŭ tio ĉi, lastatempaj elfosaĵoj konfirmas ke ili kutimis aldoni tombojn, kie estis pruvite ĉe la ŝtupa piramido de la majaoj de Palenque, nomata Templo de la Enskriboj; en ĉi tiu piramido, en 1952, la arkeologo Ruz Lhuillier malkovris la tombon de Pakalo la Granda. Granda tomboŝtono kovris la peronon kiu malsupreniris ĝis la interno de la templo kaj en du el diaj partoj aperis la funebra kripto, kiu estis konstruita ĉirkaŭ la jaro 675.
En Teotiŭakano troviĝas la Piramido de la Suno, unu el la plej impresigaj ekzemploj de la antikva arkitekturo de la aztekoj. Ĝia singulareco konsistas el tio ke ĝi estis konstruita en specifa historia momento sed postaj aldonoj; la plejmulto el la aztekaj piramidoj estis farataj laŭlonge de diversaj periodoj ĉiam profitante la jam faritajn strukturojn. La Piramido de la Suno konsistas el kvin spanoj tre klinataj konstruitaj sur bazo preskaŭ kvarangula. Ĝiaj flankoj mezuras inter 220 kaj 225 metroj, kaj alteco de 63 metroj. Male al aliaj mezamerikaj piramidecaj konstruaĵoj, ĝi konsistas el nur unu centra skalo kiu interrompiĝas je ĉiu spano.
La Templo de Kukulkano, la precipa arkitektura strukturo de Chichén Itzá, elmontras ke la majaoj posedis bonan scion pri matematiko, geometrio, akustiko kaj astronomio. En socio origine agrikultura, la majoj detale observis la konduton de la sezonoj, la variado de la trajektorio de la suno kaj de la steloj, kaj aplikis ĉiujn ĉi sciojn en la konstruado de la templo dediĉita al sia dio, Kukulkano.
En la perono nord-nord-orienta de la piramido de Kukulkano, dum la ekvinoksoj de printempo kaj aŭtuno, vespere, videblas suna serpenteca projekciado kiu konsistas el sep izocelaj trianguloj renversitaj de lumo, kiel rezulto de la ombro kiun la platformo de ĉi konstruaĵo okazigas dum la sunsubiro. En Chichén Itzá la fenomeno videblas kun sia tuta brilo kaj la bildo de la serpento el lumaj trianguloj estas projekciata al la balustroj nord-nord-oriento; dum la tempo pasas, ŝajnas ke el la templo malsupreniras serpento kaj la lasta redukto el lumo estas projekciata al la kapo de la serpento, bildo ŝtone reprezentita kaj kiu troviĝas en la bazo de la perono.
Fine de la 20-a jarcento pliiĝis la turismo al Chichén Itzá. Hazarde, la turismaj gvidantoj malkovris la akustikan efekton kiun la perono nord-nord-orienta de la piramido produktas. Se homo aplaŭdas fronte al la perono, la sono de la aplaŭdo disvastiĝas tra la ŝtupoj kaj resaltas kiel distordita resono. Tio estas, se iu aplaŭdas, la sono estas malsame aŭskultata kaj ĝi ŝajnas kiel kanto de kecalo.
Majaoj
La majaj piramidoj kutime konsistis el ŝtupa konstruaĵo kiu kondukis al templo situanta sur la pinto. Ĝi havis ceremoniajn celojn. La plej antikvaj restaĵoj laŭ kalkuloj, venas de la jaro 600.
Aztekoj
La aztekaj piramidoj estis karakterizaĵoj de la antaŭhispaniaj meksikaj kulturoj. Tiuj ĉi konstruaĵoj ankaŭ estis nomataj kelkfoje, teocallis. La piramido de la niĉoj montras originan konstruadon, realigita je sep ŝtupaj spanoj. ĝi havas grandan peronon por supreniri en la norda fasado kaj en ĉiuj ĝiaj flankoj troviĝas niĉoj (entute 365), kiuj eble reprezentas la tagojn de la jaro
Inkaoj
La inkaaj piramidoj estis elpensitaj kiel loĝejo de la malsamaj diaĵoj. Fakte, la keĉua kulturo, nomumis huaca kaj al la diaĵoj kaj al la konstruaĵoj kie ili kultadis ilin. Tiel do, la moĉeoj uzis ilin kun administraj celoj. kvankam tiuj ĉi konstruaĵoj estas ofte nomataj piramidoj, vere temas pri piramidecaj konstraŭjoj el unu aŭ pluraj etaĝoj.
Inter la keĉuoj oftis la konstruado de piramideca strukturo el etaj aŭ mezaj proporcioj nomataj uŝnu, kiuj memorigas monton. Tiu ĉi specio de piramido, kutime situanta en la centro de la loĝlokoj, plenumis ritajn funkciojn, kiel altaro, kaj ankaŭ administrajn. Ekde ĝi la ĉefo kutime dissendis siajn ordonojn.
Mezepoka Eŭropo
La piramidoj estis ankaŭ foje uzitaj en la kristana arkitekturo de la feŭdisma epoko. Klara ekzemplo de tio estas la turo de la gotika katedralo de Oviedo en Asturio, Hispanio.