cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plurtona greka ortografio
Historio
Dum la jarcentoj pli kaj pli malaperis la fonologia karaktero de la greka alfabeto. La diakritaj signoj perdis sian son-difinajn signifojn. La sono "h" mutiĝis ĝenerale. Tamen la signoj en tekstoj de la moderna greka lingvo ankoraŭ tre longe konserviĝis. Kadre de ortografia reformo de la jaro 1982 tamen ĉiuj diakritaj signoj estis forigitaj kaj anstataŭigitaj per unusola prononca akcento, la tonos (τόνος, tónos). La diversaj skribaj formoj de la unuopaj sonoj (ι, η, υ, ει, οι kaj υι por la sono "i", ο kaj ω por la sono "ɔ" plus αι kaj ε por la sono "ɛ") tamen konserviĝis.
Malgraŭ la enkonduko de la unutona greka ortografio dum la jaro 1982 ekzistas eldonejoj kaj privatuloj, kiuj pro estetikaj aŭ tradiciismaj kialoj plu skribas laŭ la malnova plurtona ortografio (ekzemple la gazeto "Estia"), ofte per la simpligita sistemo sen maldekstra korno.
Ekzemplo por la plurtona kaj unutona ortografioj
Alia ekzemplo por teksto kompare presita kaj en la tradicia plur- kaj la nova unutona ortografioj estas la nacia himno Imnos is tin Eleftherian de Grekio kaj la Respubliko Kipro.
Tabelo de karaktroj
Signo sur griza fono estas praktike neekzistanta.
Duisburga Zoo
Malplej konataj estas la bredada sukceso ĉe aliaj areoj, ekzemple, kun fosoj (el Madagaskaro) kaj potamokeroj.
La bestoĝardeno estas situanta en la norda parto de la urba arbaro de Duisburgo ĉe la limo kun Mülheim ĉe la rivero Ruhr. La germana aŭtovojo A3 dividas la bestoĝardenon en okcidenta kaj orienta partoj, kiuj kuniĝas pere de verda ponto, kiu malvidebligas la aŭtovojon al vizitantoj.
10052 Nason
10052 Nason estas malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:5 kun la Tero, malkovrita la 16-an de septembro 1987 de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jymme Curtis (Curt) Nason, unu el la fondintoj de la Centro de Nov-Brunsviko de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado en 2000, kiu servis kiel prezidento kaj eldonisto de la klubo. Li donis prezentojn al diversaj grupoj kaj plurajn kursojn per la etendita lerna programo de la Komunuma Kolegio de Nov-Brunsviko kaj de la Universitato de Nov-Brunsviko.
Voyenne
Voyenne estas franca situanta en departemento Aisne, regiono Hauts-de-France.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Voyennois.
Bernd Koch
Bernd KOCH (naskiĝis en 1955) estas germana fizikisto kaj amatora astronomo.
Li verkis plurajn librojn kaj artikolojn en astronomiaj revuoj, kaj donas lekciojn al la komunumo de la amatoraj astronomoj.
Laŭ Minor Planet Center li malkovris 3 asteroidojn en 1977 ; la asteroido 191494 Berndkoch estis nomita en lia honoro.
NGC 3454
NGC 3454 (aliaj indikoj — UGC 6026, MCG 3-28-30, ZWG 95.60, FGC 1155, KCPG 257A, PGC 32763) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Nagybánhegyes
Nagybánhegyes [nadjbAnhedjeŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Békés, en Distrikto Mezőkovácsháza. La nomo signifas granda-banuso-pinta. Ŝajnas, tiutempe pinta signifis ankaŭ kampon.
Geografio
Nagybánhegyes etendiĝas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Aere Mezőkovácsháza estas proksime, Békéscsaba troviĝas 37 km.
Historio
Ne menciitaj vilaĝservoj estas romkatolika preĝejo, poŝto, kuracejo, lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, apoteko.
Víťaz
Víťaz, hungare Nagyvitéz [nadjvitEz] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis Veľké Vitézovce.
Situo
Víťaz situas en valo laŭ flankovojoj. Prešov troviĝas je 26 km.
12615 Mendesdeleon
12615 Mendesdeleon estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Nomo
Ĝia nomo honoras Pablo Mendes de Leon, estron de la Internacia Instituto de Leĝo pri Aero kaj Kosmo ekde ties kreado en 1985 kaj agnoskitan fakulon en tiu kampo. Li estis nomumita profesoro en Leĝo pri Aero kaj Kosmo ĉe la Universitato de Lejdeno kaj donis sian inaŭguran lekcion la.
Roztocka Pastilj
Roztocka Pastilj, ukraine Розтоцька Пастіль, hungare Felsőpásztély [felŝOpAstEj] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Velikij Bereznij.
Situo
Roztocka Pastilj situas laŭ flankovojoj ĉe kunfluejo de 2 rojoj. Velikij Bereznij kun stacidomo) troviĝas je 8, Uĵhorodo je 50 km-oj.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1588 en formo Rosztoka Pasztély. En 1903 la tiama Felsőrosztoka ŝanĝiĝis al Felsőpásztély. En 1910 vivis tie 361 loĝantoj, (356 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Alsópásztély apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Roztocka Pastilj/Felsőpásztély. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
La ekspedicio Shackleton-Rowett (1921-1922) estis la lasta ekspedicio al Antarkto de la brita esploristo Ernest Shackleton, kaj la lasta epizodo de la tiel nomata "heroa epoko de antarkta esplorado". La entrepreno, financita de la aferisto John Quiller Rowett, estis kelkfoje kromnomita ekspedicio Quest laŭ la nomo de la ekspedicia ŝipo, malgranda konvertita norvega balenŝipo.
La originala projekto temis pri la esplorado de la Beaufort-maro en la Arkta Oceano. La celo de la vojaĝo tamen fariĝis Antarkto, post kiam la kanada registaro nuligis sian helpmonon. La kialoj de la ekspedicio estis neniam klare difinitaj, sed inkludis interalie oceanografian esploradon kaj mapigon de variaj marbordaj regionoj. La ŝipo, malpli granda ol tiuj kutime uzitaj por antarktaj vojaĝoj, montriĝis maltaŭga por sia tasko. Ĝia progreso suden estis plurfoje prokrastita pro la malefikeco kaj oftaj paneoj de ĝia motoro, kio kaŭzis devigan, unu-monatan halton en Rio-de-Ĵanejro. Antaŭ eĉ la esplorada fazo de la vojaĝo, kaj iom post la alveno de la ekspedicio al la subantarkta insulo Sud-Georgio, Shackleton mortis en la ŝipo.
La sekvinta parto de la mallongigita ekspedicio, ekde tiam estrita de la vic-ekspediciestro Frank Wild, ĉefe konsistis en tri-monata krozado al orienta Antarkto. Sur tiuj tumultemaj akvoj, la malperfektaĵoj de la Quest rapide evidentiĝis : malrapideco, troa konsumado de karbo, ekscesa tangemo dum ŝtormoj, kaj senĉesaj likoj. La ŝipo ne kapablis iri preter la longitudo 20°O, tio estas for el ĝia originala orienta celo. La malgranda potenco de la motoro ne sufiĉis por penetri en la antarktan glacion. Post pluraj sensukcesaj provoj por rompi la bankizon suden, Wild rekondukis la ŝipon al Sud-Georgio. Li dum la returniro tamen faris nostalgian viziton al Elephant-insulo, kien li kaj 21 aliaj ŝipanoj rifuĝis post la drono de la ŝipo Endurance, dum la Imperia Transantarkta Ekspedicio de Shackleton ses jarojn antaŭe.
Post la Endurance
Post kiam li helpis al la savo de la grupoj da homoj kaptitaj sur la bankizo okaze de la Imperia Transantarkta Ekspedicio, Shackleton revenis al Britio fine de majo 1917. Kvankam li estis tro maljuna por partopreni al la Unua mondmilito, li deziris ludi aktivan rolon kaj finfine sukcesis enŝipiĝi direkte al Murmansko, kun la provizora rango de majoro, kadre de militista ekspedicio al norda Rusio. Lia rolo tamen ne kontentigis lin, kaj li esprimis sian disreviĝon en leteroj senditaj hejmen : "Mi sentas, ke mi neniel utilas, krom se mi devas alfronti ŝtormon en sovaĝaj landoj". Li revenis al Anglio en februaro 1919, kaj ekplanis fondi kompanion, kiu per la helpo de la Norda Rusa Registaro povus ekspluatadi la riĉfontojn de tiu regiono. Tiu projekto tamen rapide malebliĝis pro tio, ke la Ruĝa Armeo ekkontrolis tiun parton de Rusio dum la rusia enlanda milito. Por vivteni sin, Shackleton devis pli kaj pli baziĝi sur la enspezoj de siaj prelegoj tra Britio. Dum la vintro de 1919-1920, li ekzemple prelegis po du fojoj ĉiutage, po ses tagoj ĉiusemajne dum kvin monatoj en la Philharmonic Hall de Great Portland Street en Londono. Samtempe, kaj malgraŭ la gravaj ŝuldoj jam kreitaj de la ekspedicio de la Endurance, li ekis plani novan esplorekspedicion.
Kanada propono
Shackleton tiufoje decidis deturni sin de Antarkto, kaj anstataŭe vojaĝi norden, por "plenigi tiun grandan vakuon hodiaŭ nomitan Beaufort-maro". Tiu areo de la Arkta Oceano, norde de Alasko kaj okcidente de la kanada arkta insularo, ja restis plejparte neesplorita. Surbaze de tajdaj etatoj kredis Shackleton, ke sur tiu maro estis vastaj, ankoraŭ ne malkovritaj landoj, kiuj "science montriĝus ege interesaj por la mondo, precipe pro sia ebla ekonomia valoro". Li ankaŭ esperis atingi la nordan poluson de neatingebleco, tio estas la plej izolita loko de la arkta regiono. En marto 1920, liaj planoj ricevis la ĝeneralan aprobon de la Reĝa Geografia Societo (RGS), kaj estis cetere subtenitaj de la kanada registaro. Surbaze de tiuj subtenoj, Shackleton entreprenis kolekti la necesan fonduson, kiun li taksis je 50 000 britaj pundoj (proksimume 1,6 milionoj £ laŭ 2008-valuto). Pli poste en la sama jaro, Shackleton tute neatendite retrovis tre malnovan amikon, John Quiller Rowett, kiu konsentis provizi la bazan kapitalon por la ekspedicio. Danke al tiu mono Shackleton povis akiri en januaro 1921 la lignan norvegan balenŝipon Foca I. Li cetere komencis aĉeti la plej necesajn ekipaĵojn kaj ekdungis ŝipanaron.
En majo 1921, la subteno de la kanada registaro estis nuligita. La politiko de Kanado rilate al la financado de ekspedicioj subite ŝanĝis : post serio da telegramoj inter Shackleton kaj la nova kanada ĉefministro Arthur Meighen, la kanada registaro oficiale rezignis subteni la entreprenon. Shackleton respondis ne per la nuligo de la ekspedicio, sed per ties reorientigo. Lia asociulo Alexander Macklin, kiu tiam estis en Kanado negocante la aĉetadon de hundoj, ricevis meze de majo telegramon, laŭ kiu la celo de la ekspedicio estis finfine Antarkto kaj ne Arkto. Shackleton anstataŭigis la vojaĝon al la Beaufort-maro per nova ekspedicio kun tre diversa programo, kiu interalie entenis esploradon, mapigon de marbordoj, mineralan prifosadon kaj oceanografian serĉadon.
Tomorrow Is Yesterday
"Tomorrow Is Yesterday" [Morgaŭ estas hieraŭ] estas la deknaŭa epizodo de la unua sezono de la usona televidserio de scienca fikcio Star Trek. Verkita de D. C. Fontana kaj reĝisorita fare de Michael O'Herlihy, ĝi havis unuan elsendon la 26-an de januaro 1967.
Intrigo
La USS USS Enterprise (NCC-1701) en la steldato 3113.2 hazarde vojaĝas reen al la Tero je la 1960-aj jaroj per la efikoj de alta gravito de "nigra truo" nomata en la epizodo "nigra stelo". La "Enterprise" aperas en la atmosfero de la Tero, kaj aperas kiel NIFO sur milita radaro.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Celoj
Laŭ Fisher, la ekspedicio Shackleton-Rowett simbolis "la apartigan limon inter tio, kio fariĝis la heroa epoko de antarkta esplorado, kaj la mekanika epoko". Shackleton mem opiniis, ke la vojaĝo estis "pionira" : li per tiu vorto speciale aludis al la enŝipigita aeroplano, kiu tamen estis finfine ne uzita. Tiu aviadilo fakte estis nur unu el la multaj teknologiaj novaĵoj de tiu ekspedicio : modernaj kuriozaĵoj abundis en la ŝipo. La ŝipa gvatnesto estis elektre hejtita. Oni donis hejtitajn kitelojn al la gvatistoj. Navigilo nomita "odografo" aŭtomate strekis kaj mapigis la kurson de la ŝipo. Fotografio estis kerna elemento de la vojaĝo : "granda kaj multekosta aparataro da fotiloj, kinmaŝinoj kaj diversaj fotaj ekipaĵoj estis akirita". Inter la oceanografiaj serĉiloj estis Lucas-sondilo por profundaj akvoj.
Tomorrow Is Yesterday
Intrigo
Usona aviadilo Lockheed F-104 Starfighter pilotata de la Kapitano John Christopher (Roger Perry), estas sendita por identigi la radarcelon. Timante atakon per atombombo, Kapitano Kirk ordigas ke trenfasko estu uzata sur la aviadilo, tio detruas la aviadilon kaj la piloto estas transportata en la "Enterprise'n".
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Celoj
Tiaj multaj kaj luksaj ekipaĵoj rezultis el la subteno de Rowett, kiu kompletigis sian originalan donacon kaj finfine akceptis ŝarĝi sin per la tuta kosto de la ekspedicio. La preciza kvanto da helpmono ne estis registrita : en nedatita prospekto pri la antarkta ekspedicio, Shackleton taksis la tutan koston je "proksimume 100 000 £". Ĉu tio pravis aŭ ne, restas tamen certe, ke Rowett ja pagis la tutan monsumon. Frank Wild tial poste raportis, ke la ekspedicio plenumiĝis kaj revenis hejmen sen iu ajn ŝuldo, kio estis tute unika inter la antarktaj ekspedicioj de tiu epoko. Laŭ Wild, sen la helpo de Rowett, la ekspedicio certe estus restinta neebla : "lia malavara konduto estis despli rimarkinda, ke li neniel esperis financan returnprofiton. Tio, kion li faris, estis nur por la intereso de scienca esplorado kaj pro lia amikeco kun Shackleton". Lia nura rekompenso, iasence, estis la aldono de lia familia nomo al la oficiala titolo de la ekspedicio. Rowett estis, laŭ Huntford, "malgracia, banala" entreprenisto, kiu en 1920 kunfondis kaj plejparte financis novan esploran instituton pri animala nutrado en Aberdeen, nomitan la Rowett Research Institute (hodiaŭ parton de la universitato de Aberdeen). Li ankaŭ kontribuis al la progreso de dentisma esplorado en la londona malsanulejo Middlesex. Rowett ne longe vivis post la reveno de la ekspedicio : en 1924, la 50-jara homo mortigis sin, verŝajne pro malprosperiĝo de siaj aferoj.
Tomorrow Is Yesterday
Intrigo
Timante ke Christopher povus interrompi la templinion se li revenos al Tero, Kirk unue decidas, ke la piloto devas resti en la Enterprise. Kiam Scienca Oficiro Spock malkovras, ke la filo de la piloto ankoraŭ nenaskita, ludos gravan rolon en estonta misio al Saturno, Kirk rimarkas, ke ili devas revenigi Christopheron al la Tero, ĉar oni ne kredos kion li diros pri kosmoŝipo. Sed post ekscii pri la ekzisto de filmo pri Entreprise fare de la flugaparato de Christopher, Kirk kaj Lt. Sulu transiras al la aviadilbazo por rekuperi la filmon kaj iujn aliajn provojn de ilia vizito. Ili estas kaptitaj fare de Aera Polico, kiuj hazarde aktivigas kriz-signalon de la komunikilo de Kirk. Spock, Sulu kaj Christopher, kiu konas la bazan aranĝon, provas liberigi Kirkon. Post kiam la gardistoj de Kirk estas submetitaj, Christopher kaptas unu el siaj pafiloj kaj postulas resti. Spock, antaŭvidinte ke li farus tian provon, staras malantaŭ Christofer kaj dormigas lin per vulkana nerva pinĉo.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
La ŝipo Quest
En marto 1921, Shackleton renomis la ekspedician ŝipon al "Quest". Ĝi estis malgranda ŝipo, kaj havis laŭ Huntford tonelon de 125 tunoj. Ĝiaj veloj kaj helpa motoro supozeble kapablis atingi 8 knotojn en horo, sed la ŝipo fakte malofte preterpasis 5,5 knotojn. Huntford priskribas ŝipon kun "rekta pruo" kaj strangaj horizontalaj velportiloj : ĝi liadire cetere emis tangi sur malfacilaj akvoj. Fisher raportis, ke la ŝipo estis konstruita en 1917, pezis 204 tunojn, kaj havis larĝan, spacohavan ferdekon. Kvankam ĝi disponis plurajn modernajn ekipaĵojn, ekzemple elektrajn ampolojn en la kajutoj, la ŝipo ne taŭgis por longaj transoceanaj vojaĝoj. Shackleton jam dum la unua tago de la ekspedicio rimarkis, ke "ni neniel estas ŝip-konformaj aŭ taŭgaj por ignori eĉ la plej mildan ŝtormon". Laŭ Leif Mills, la biografisto de Frank Wild, la Quest estus certe frakasinta kontraŭ arkta glacio, se la originala projekto de la Beaufort-maro estus finfine akceptinta. Dum la vojaĝo suden, la ŝipo spertis multajn difektojn aŭ paneojn, kiuj necesigis riparadojn en ĉiu etaphaveno.
Tomorrow Is Yesterday
Intrigo
Post kiam ili revenas al la stelŝipo, oni informas al Kirk pri ebleco tempvojaĝo uzante la graviton de la Suno. Christopher revenas al sia militaviadilo, en la tempo kiam li renkontis la kosmoŝipon, evitante forigante sian memoron pri sia tempo en la Enterprise. Entreprise tiam sukcese revenas al la 23-a jarcento.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Ŝipanaro
La gazeto The Times raportis, ke Shackleton planis vojaĝi al Arkto kun proksimume dekdu homoj, "precipe tiuj, kiuj akompanis lin dum antaŭaj ekspedicioj". La Quest fakte forlasis Londonon suden kun dudek homoj, el kiuj ok estis malnovaj kamaradoj de la Imperia Transantarkta Ekspedicio. Alia membro, James Dell, estis eĉ veterano de la ekspedicio Discovery, 20 jarojn antaŭe. Kelkaj el la eksaj ŝipanoj de la Endurance estis ne plene pagitaj post la antaŭa ekspedicio, kaj tamen deziris plukunlabori kun Shackleton pro persona lojaleco.
Rjukan
Rjukan estas komunumo en suda Norvegio, en provinco Telemark, je 180 km okcidente de Oslo. La loko estas samtempe administrejo por komunumo Tinn. Rjukan situas en la mallarĝa Vestfjord-valo, kiun limas norde Hardangervidda kaj sude la montaro Gaustatoppen (alto 1883 m).
Historio
En ĉ. 1907 vivis en la valo nur 50 familioj, poste plimultiĝis la loĝantaro danke al la konstrataj akvocentraloj. En 1909 aperis tie fervoja konekto, en 1911 oni konstruis akvocentralon ĉe Rjukanfossen kaj aliaj akvofontoj. La akvocentralo Vemork estis siatempe la plej granda en la mondo. Oni konstruis en la sekvaj jarojn pluajn akvocentralojn kaj en 1917 vivis jam ĉ. 10.000 homoj en Rjukan kaj ties ĉirkaŭo. Rjukan evoluis al industria centro de Norvegio.
Rjukan iĝis mondkontata dum la dua mondmilito. Norvegaj esploristoj komencis antaŭ la milito produkti malpezan akvon en la kemia kaj akvocentralo Vemork (malkovrita en 1931). La malpeza akvo estis necesa helpaĵo al nuklea ĉenreago kaj atomkerna dividiĝo, tio estas la konstruo de atombombo.
Post la okupo de Norevegio en aprilo de 1940, la esploraj rezultoj kaj la ekzistanta stoko el malpeza akvo venis al la okupantaj germanoj (Norsk Hydro). Laŭ aliaj fontoj, la francoj povis savi la stokon.
Por elemini la eblan minacon per germana atombombo, ekis du Halifaks-portaviadiloj kun po unu Hight Speed Horsa- ŝarĝoporta glisilo en la nokto de 19-a/20-a de novembro 1942 de la skota Skitten en direkton de Vemork. La „Operation Freshman“ estis kunlaboro de la brita Royal Engineer, la Special Operations Executive (SOE) kaj la norvega rezista movado kaj celis detruon de la produktado kaj stokoj. La unua surteriĝa provo ne sukcesis, unu aviadiloj kaj du glisiloj disiĝis sur montoj de Hardangervidda kaj nur unu Halifakso revenis en Skotlandon. La aliaj travivantojn kaptis la germana Wehrmacht, kiu transdonis ilin al la Gestapo kaj kiu jam samtage ekzekutis ilin. Entute vundiĝis, mortis, kaptiĝis 39 britaj soldatoj. (En decembro de 1945, la viktimoj estis elterigitaj kaj estis juĝmedicine esploritaj. La restaĵoj estis reentombigitaj en tombejo de Helleland.)
La dua operacio okazis en februaro de 1943, kiam surteriĝis norvegaj partizanoj en la Hardangervidda-altaĵo. Tiu grupo sukcesis la 27-an de februaro eksplodigi plimulton de la cisternoj de la koncentrigila ekipaĵo. La plimulto de la 12-membra norvega grupo sukcesis fuĝis en la neŭtralan Svedio, dum kelkaj rezistantoj funkciigis etan radiostacion sur la Hardangervidda.
La germanoj rekonstris la detruitajn produktilojn jam en somero de 1943. Tiam Usono decidis forte bombardi la tutan kontruaĵon. La 16-an de novembro, 140 bombaviadiloj de tipo B-17 „Flying Fortress“atakis la akvocentralon Vemork kaj la esploran instituton. La konstruaĵo tiam estis damaĝita kaj la germanoj ĉesigis strebojn por plua produktado de la malpeza akvo. La atako daŭris 30 minutojn kaj mortis aŭ vundiĝis dum tio 21 norvegaj civitanoj.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Ŝipanaro
Inter la novuloj, Roderick Carr, piloto de la Royal Air Force el Nov-Zelando, estis dungita por piloti la ekspedician aviadilon de la tipo Avro 534 Baby, kiu estis modifita kiel hidroplano kun 80-ĉevalpova motoro. Li renkontis Shackleton en norda Rusio, kaj tiam oficis kiel pilotestro de la litovia aviadilaro. La aviadilo fakte ne estis uzita dum la ekspedicio pro kelkaj mankantaj eroj, kaj Carr do anstataŭe helpis al la scienca esplorlaboro. Inter la sciencistaro estis la aŭstralia biologo Hubert Wilkins, kiu jam antaŭe vojaĝis al Arkto, kaj la kanada geologo Vibert Douglas, kiu originale kandidatiĝis por la nuligita ekspedicio al la Beaufort-maro. La rekrutoj, kiuj plej interesis la publikon, estis tamen la du membroj de la skolta organizaĵo Boy Scouts' movement, Norman Mooney kaj James Marr. Danke al la grandskala reklamado fare de la gazeto Daily Mail, ili estis elektitaj inter 1 700 aliaj skoltaj kandidatoj por aniĝi al la ekspedicio. Mooney, kiu devenis de la Orkadoj, rapide rezignis kaj elŝipiĝis en Madejron pro kronika marmalsano. Marr, 18-jarulo el Aberdeen, partoprenis al la tuta vojaĝo, kaj estis eĉ laŭdita de Shackleton kaj Wild pro sia dediĉemo al farendaj taskoj. Li komencis labori en la karbo-holdo, kaj laŭ Wild "tre bone travivis tiun elprovon, montrante rimarkindan kvanton da malmoleco kaj eltenemo".
Rjukan
Historio
La 20-an de februaro 1944 kaŝiris tri membroj de la norvega SOE-Kommando sur la ŝipon Hydro, kiu volis liveri la vagonojn kun la bareloj tra Tinnsjø. Ili kaŝis eksplodaĵon inter la maŝinejo. Kiam la ŝipo estis mar-meze, prokrastilo (tempumilo) eksplodigis la ŝipon, kiu sinkis ene de sekundoj, kun 50 bareloj (kelkaj, neplenaj restis surakve) kaj 4 germanajn soldatoj kaj 14 norvegoj. Je tio memorigas memorskuplto, proksime al la sinkejo.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Vojaĝo suden
La Quest ekiris el Londono kaj el la kajo St Katherine la 17-an de septembro 1921, post ekzamenado de la ekspedicianaro fare de la brita reĝo Georgo la 5-a. Multnombraj homoj amasiĝis ĉe la bordoj de la Tamizo kaj sur la pontoj por vidi la forirantan ŝipon. "La tuta Londono", laŭ la taglibro de James Marr, ŝajne "kunkonspiris por sendi al ni kortuŝan adiaŭon".
Rjukan
Historio
Post la milito, la influo, graveco de Norsk Hydro en Rjukan malpliiĝis pro la malfacile alproksimebleco. La akvocentraloj restis ĉefa ekonomia branĉo de la ĉirkaŭo.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Vojaĝo suden
Ernest Shackleton origine intencis ŝipveturi ĝis Kaburbo kaj survoje viziti la ĉefajn sudatlantikajn insulojn. El Kaburbo kaj laŭ Shackleton, la Quest povus sekve forveturi direkte al la antarkta marbordo de la lando de Enderby, kie la ekspedicianoj algrundiĝus sur la bankizon kaj esploradus la marbordon direkte al la lando de Coats kaj al la Weddell-maro. Fine de la somera sesono, la ŝipo haltus en Sud-Georgio, antaŭ ol reveni al Kaburbo por riparado kaj preparado al la dua jaro de esplorado. La multaj problemoj de la ŝipo jam komence de la vojaĝo tamen malaranĝis tiun ambician planon. Pro gravaj motorpaneoj, la ŝipo bezonis halti en Lisbono dum unu plena semajno : sekvis pliaj neplanitaj haltoj en Madejro kaj Kabo-Verdo. Pro tiuj prokrastoj kaj pro la malrapideco de la ŝipo decidis Shackleton, ke finfine ne eblis viziti la sudatlantikajn insulojn. Li anstataŭe alidirektigis la ŝipon al Rio-de-Ĵanejro, kie la motoro spertis kompletan reviziadon. La Quest atingis la urbon la 22-an de novembro 1921.
Rjukan
Historio
Rjukan hodiaŭ estas grava turisma celo.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Vojaĝo suden
La reviziado de la motoro, sed ankaŭ la riparado de la difektita supra masto kaŭzis plian, kvar-semajnan halton de la ekspedicio en Rio. La favora sesono do malfruiĝis tiel multe, ke ne plu eblis ŝipveturi al Kaburbo kaj sekve al Antarkto konforme al la originala plano. Shackleton anstataŭe decidis, ke la ŝipo ekiru rekte al la sudgeorgia haveno Grytviken. La ekipaĵoj kaj provizaĵoj antaŭe senditaj al Kaburbo estis do forlasitaj, kaj Shackleton verŝajne esperis kompensi tion en Sud-Georgio. La esploristo tamen havis nur malprecizan ideon pri la celo de la ekspedicio post Sud-Georgio. Laŭ la taglibro de Alexander Macklin, "la ĉefulo diras (…) sufiĉe honeste, ke li ne scias, kion li faros".
Morto de Shackleton
La 17-an de decembro, tio estas unu tagon antaŭ la foriro de la ekspedicio el Rio-de-Ĵanejro, Ernest Shackleton subite malsaniĝis. Li supozeble spertis korinfarkton. Oni alvokis la ŝipkuraciston Alexander Macklin, sed la esploristo rifuzis iun ajn medicinan ekzamenon. Li dum la sekva tago eĉ deklaris al ĉiuj, ke li sentis sin "pli bone". Survoje al Sud-Georgio kaj laŭ siaj kunuloj, Shackleton ŝajnis nekutime silentema kaj apatia. Li cetere kutimiĝis trinki ĉampanon ĉiumatene, "por mildigi doloron", malkonforme al sia antaŭa malakceptado de alkoholaĵoj en la ŝipo. Pro grava ŝtormo, la ekspedicianoj ne povis celebri Kristnaskon, dum nova problemo rilate al la vaporkaldrono de la motoro denove malrapidigis la ŝipon kaj despli maltrankviligis la malfortiĝantan esploriston. La vetero pliboniĝis ekde la 1-a de januaro 1922 : "Ripozo kaj kvieteco post la ŝtormo – la jaro komencas ĝentile por ni", skribis Shackleton en sia taglibro. La 4-an de januaro 1922 alproksimiĝis la ekspedicio al la marbordo de Sud-Georgio : la Quest atingis Grytviken malfrumatene.
Post la vizito de sudgeorgia balenestablo, Shackleton ŝajne fartis iom pli bone kaj revenis al la ŝipo. Li proponis al Frank Wild, ke la ŝipanaro celebru sian prokrastitan Kristnaskon dum la sekva tago, kaj retiriĝis al sia kajuto por redakti sian taglibron. "La malnova haladzo de mortintaj balenoj ĉion penetras", li skribis. "Jen stranga kaj kurioza loko (…) Belega vespero. En la malheliĝanta krepusko mi vidis solan, ŝvebantan stelon, juvelaspektan super la bajo". Li poste iom dormis, ĉar lian ronkadon aŭdis la kirurgo McIlroy, kiu estis ĵus fininta sian noktan gardotempon. Iom post la 2-a matene de la 5-a de januaro, Alexander Macklin komencis sian propran gardotempon kaj estis alvokita en la kajuton de Shackleton. Laŭ la taglibro de Macklin, Shackleton plendis pri dorsaj doloroj kaj suferis pro severa vizaĝa neŭralgio, tiel ke li petis kontraŭdolorajn medicinaĵojn. Okazis mallonga diskuto inter Shackleton kaj Macklin, kiu konsilis al la esploristo malpli labori kaj ĝui pli kvietan vivon. Shackleton laŭ la kuracisto respondis : "Vi ĉiam volas, ke mi forlasu aĵojn, sed kion mi devus forlasi ?". Macklin replikis "Ĉefe alkoholon, ĉefo. Mi ne opinias, ke ĝi taŭgas por vi". Tuj poste, Shackleton "spertis tre severan paroksismon, dum kiu li mortis".
La mortatesto, subskribita de Macklin, klarigis la kaŭzon de morto kiel "Ateromo de la koronariaj arterioj kaj korinfarkto", tio estas koronaria trombozo laŭ moderna terminaro. Pli malfrue en la sama mateno, la nova ekspediciestro Wild sciigis la morton de Shackleton al la ŝokita ŝipanaro kaj tamen deklaris, ke la ekspedicio ne haltus pro tio. La kadavro estis transportita surteren por enbalzamigo antaŭ sia reveno al Anglio. La 19-an de januaro akompanis Leonard Hussey la korpon en vaporŝipo al Montevideo. Tie tamen lin atendis mesaĝo de S-ino Shackleton, kiu petis, ke la korpo revenu al Sud-Georgio kaj estu enterigita tie. Hussey denove akompanis la korpon en brita vaporŝipo, kaj revenis al Grytviken. Shackleton estis entombigita en la norvega tombejo de la urbeto la 5-an de marto. La Quest estis intertempe forveturinta, tiel ke el la kamaradoj de Shackleton, nur Hussey ĉeestis la entombigon. Kruda kruco unue indikis la tombon : ĝi estis anstataŭita post ses jaroj de granda granita kolono.
Batalo de Halhin Gol
La Batalo de Halhin Gol estis japana-soveta limkonflikto de la 28-a de majo 1939 ĝis 15-a de septembro. Ĝi okazis pro nepreciza limo inter la japana kaj soveta-mongola armeoj ĉe la rivero Halhin Gol.
5-duonvertica hiperkubo
En geometrio, 5-duonvertica hiperkubo aŭ 5-duonkubo aŭ 121 hiperpluredro de Gosset aŭ 5-ic duonregula hiperpluredro aŭ E5 hiperpluredro estas duonregula kvin-dimensia 5-hiperpluredro.
Ĝi povas esti konstruita surbaze de 5-hiperkubo per forigo de alternaj verticoj. Ĝi estas parto de diversdimensia familio de duonverticaj hiperkuboj kiuj estas ricevataj per alternado de la respektivaj hiperkuboj.
Ĝi estis la sola duonregula 5-hiperpluredro (konsistanta el pli ol unu speco de regulaj hiperĉeloj). Pro tio ke ĝi estas duonregula ĝi estas ankaŭ uniforma.
Ĝi estis esplorita de Thorold Gosset, li nomis ĝin kiel 5-ic duonregula.
Coxeter nomis ĉi tiun hiperpluredron kiel 121 de ĝia figuro de Coxeter-Dynkin, kiu havas branĉojn de longo 2, 1 kaj 1 kun ringita vertico sur unu el la mallongaj branĉoj. Ĝi ekzistas en la duonregula k 21 hiperpluredra familio kiel 121 kun la hiperpluredroj de Gosset : 221, 321, 421.
Karteziaj koordinatoj
Karteziaj koordinatoj de verticoj de 5-duonvertica hiperkubo centrita je la fonto (0, 0, 0, 0, 0) kaj latera longo 2√2 estas:
kun nepara kvanto de plusoj. Ĉi tiel 5-duonvertica hiperkubo havas duonon de vertico de la 5-hiperkubo, ĉar 5-hiperkubo havas verticojn laŭ la sama regulo sed sen postulo de nepareco de kvanto de plusoj.
Batalo de Halhin Gol
La japanaj taĉmentoj penetris el Manĉurio en Mongolion ĉe regiono de Halhin Gol. La Sovetunio - laŭ mongola-soveta traktato de 1936 (12-an de marto) - helpis Mongolion.
La 20-an de aŭgusto 1939 Ruĝa Armeo komandata de Georgij Konstantinoviĉ Ĵukov komencis atakon. Ĝin antaŭis atako de bombaviadiloj kaj 3-hora artileria pafado. Post kvar tagoj de batalado la japana armeo estis ĉirkaŭita kaj post semajno neniigita. Dum 3 monatoj de batalado perdo de Sovetunio (laŭ alireblaj arkivaĵoj) estis ĉirkaŭ 28 000 mortigitaj soldatoj, perdiĝintaj, vunditaj kaj malsanaj. Japanaj perdoj estis (laŭ tiutempaj oficialaj deklaroj de la japana flanko; arkivaj donitaĵoj ankoraŭ ne estas konataj) ĉirkaŭ 17 000 mortigitaj kaj vunditaj. Laŭ sovetaj fontoj la japanaj perdoj estas pli grandaj: 45 000 mortigitoj kaj 3 000 enprizonigitoj.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Direkte al bankizo
Kiel la nova estro, Wild devis unue difini la celon de la ekspedicio. La inĝeniero Alexander Kerr raportis, ke la problemo pri la vaporkaldrono estis solvebla. Post la enŝipigo de la malmultaj ekipaĵoj kaj provizaĵoj disponeblaj en Sud-Georgio, Wild decidis ĝenerale konformi al la originala plano de Shackleton. Li kondukus la ŝipon orienten, direkte al Buvetinsulo kaj sekve preter ĝi, antaŭ ol turni suden por atingi la bankizon kiel eble plej proksime al la lando de Enderby, por entrepreni mapigon de la lokaj marbordoj. La ekspedicio cetere enketus ĉirkaŭ la enfluejo de la Weddell-maro pri fantoma insulo, rimarkita de James Clark Ross en 1842 sed neniam revidita ekde tiam. La vera progreso de la ekspedicio tamen finfine dependis de veterkondiĉoj, de la dikeco de bankizo kaj de la kapableco de la ŝipo.
La Quest ekiris el Sud-Georgio la 18-an de januaro sudorienten, direkte al la Sud-Sandviĉinsuloj. La oceano estis tumultema, tiel ke la flankoj de la troŝarĝita ŝipo ofte subakviĝis, plenigante la ferdekon je akvo. Wild skribis dum la vojaĝo, ke la Quest rulis samkiel ŝtipo, likis kaj bezonis senĉesan pumpadon, konsumis multan karbon kaj estis malrapida. Ĉiuj tiuj problemoj kaŭzis ŝanĝon de la vojaĝplano. Wild rezignis sian antaŭan projekton pri Buvetinsulo kaj anstataŭe proponis pli sudan kurson, tiel ke la ŝipo atingis la antarktan bankizon la 4-an de februaro.
"Nun la eta Quest vere montru sian kapablon", skribis Wild, kiam la ŝipo eniris la ankoraŭ maldensan bankizon. Li rimarkis, ke la Quest estis la plej malgranda ŝipo, kiu iam provis penetri la densan antarktan glacion, kaj meditis pri la destinoj de aliaj ekspedicioj. "Ĉu ni eskapos, aŭ ĉu la Quest iros kun la aliaj ŝipoj funde de maro?". Dum la sekvaj tagoj, la ekspedicio iris pli suden malgraŭ malvarmiĝanta temperaturo, kaj la glacio iom post iom densiĝis. La 12-an de februaro, la ŝipo alvenis al la plej suda loko atingita de la ekspedicio, je latitudo 69°17'S, sed ankaŭ al ties plej orienta longitudo, je 17°9'O (for el la lando de Enderby). Rimarkante la progreson de glacio kaj timante enkaptadon de la ŝipo, Wild "entreprenis hastan kaj energiplenan returniron" laŭ nordokcidenta kurso. La estro de la ekspedicio ankoraŭ esperis iri tra la densa glacio alie, kaj espereble atingi la landon preter ĝi. La 18-an de februaro, li turnis la ŝipon suden por alia provo, sed denove malsukcesis. La 24-an de februaro, post serio da aliaj sensukcesaj klopodoj, la ekspedicio ŝipveturis okcidenten, tra la enfluejo de la Weddell-maro. Wild esperis viziti Elephant-insulon en la sudŝetlanda insularo, antaŭ ol reveni al Sud-Georgio komence de vintro.
Vendsyssel-Thy
Vendsyssel-Thy aŭ Nørrejyske Ø (Dane por Nordjutlanda insulo) estas plejnorda parto de Jutlando (Danio) kaj la due plej granda insulo de Danio. Ekde la jaro 2007 ĝi kune kun la duoninsulo Himmerland kaj la insuloj Mors kaj Læsø konsistigas Regionon Norda Jutlando.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Direkte al bankizo
La longa ŝipveturado tra la Weddell-maro plenumiĝis plejparte sen grava evento. Wild kaj Worsley, laŭ la taglibro de Worsley, emis malakordiĝi. Inter la ŝipanoj aperis aliaj plendoj, kiujn Wild (laŭ sia propra taglibro) subpremis per la minaco de "plej drasta traktado". La 12-an de marto, ili atingis la koordinatojn 64°11′S 46°4′U, kiu estis la areo, kie Ross registris "aperon de lando" en 1842. La ekspedicio tamen trovis nenion. Sondo ĝis profundeco de 4 200 metroj ankaŭ evidentigis, ke estis verŝajne neniu lando en la ĉirkaŭa regiono. Inter la 15-a kaj la 21-a de marto, la Quest enfrostiĝis en glacion, kaj la manko de karbo iĝis pli kaj pli grava problemo. Kiam la ŝipo liberiĝis, Wild difinis novan, rektan kurson al Elephant-insulo : li tie esperis kompensi la mankon de karbo per la graso de marelefantoj. La 25-an de marto ekvideblis la insulo el la ŝipo. Wild deziris, se eble, reviziti la kabon Wild, kie staris la provizora bazo de la Imperia Transantarkta Ekspedicio : tio tamen ne eblis pro malfavora vetero. Ili nur observis la kabon per lorno, rekonante siajn malnovajn gvido-punktojn, antaŭ ol algrundiĝi ĉe la okcidenta bordo por ĉasadi marelefantojn. Ili kolektis sufiĉan grason por miksi ĝin kun karbo, tiel ke ili danke al favora vento atingis Sud-Georgion la 6-an de aprilo.
Vendsyssel-Thy
Oni tamen malofte kalkulas ĝin aparta unuo. Ĝi konsistas de tri areoj kiuj multpli ofte aludatas ol la tuta insulo, ĉefe pro tio, ke ĝi antikve ne estis insulo. La tri areoj estas:
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Returniro
La Quest restis en Sud-Georgio dum unu monato, okaze de kio la malnovaj kamaradoj de Ernest Shackleton starigis memortumulon omaĝe al sia eksa estro, sur monteto lokita super la enirejo de la haveno Grytviken. La ŝipo finfine foriris al Sud-Afriko la 8-an de majo. La unua etaphaveno estis tamen Tristan da Cunha, izolita sed loĝata insulo sudokcidente de Kaburbo. Tie, pro ordono de la brita skolta ĉefulo, James Marr devis prezenti flagon al la loka skolta trupo. Post malfacila ŝipveturado tra la tumultemaj latitudoj 50°S ĝis 40°S, la Quest atingis Tristan da Cunha la 20-an de majo.
Vendsyssel-Thy
Vendsyssel-Thy iam konektis kun restanta Jutlando 13-kilometre longa kaj 1-kilometre larĝa istmo, Aggertange limiginta la Nordan maron de Limfjorden. Ĝi insuliĝis la 3-an februaro de 1825 kiam inundo kreis kanalon Agger tra la norda parto de la istmo. Alia inundo en 1862 kreis Kanalon Thyborøn tra centra Aggertange, kaj Kanalo Agger ekŝtopiĝis per sablo, fermiĝante en 1877. Tiel ĉi la insulo iomete pligrandiĝis.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Returniro
Dum tiu kvintaga halto, kaj helpe de kelkaj insulanoj, la ekspedicio plenumis nedaŭran viziton de la eta insulo Inaccessible (32 kilometrojn sudokcidente de Tristan), kaj ankaŭ algrundiĝis sur la eĉ pli malgrandan insulon Nightingale, kolektante specimenojn. La impresoj de Frank Wild pri tiu insularo ne estis tute favoraj. Li rimarkis la konsternigan mizeron kaj malriĉecon de la loka loĝantaro, pri kiu li diris : "ili estas sensciaj, preskaŭ tute retiritaj el la mondo, kaj havas terure malvastajn perspektivojn". Malgraŭ tiuj kritikoj, la skolta parado kaj flagprezentado ja plenumiĝis, kaj la Quest sekve foriris direkte al la insulo Gough, 320 kilometrojn oriente de Tristan da Cunha. Tie kolektis la membroj de la ekspedicio plurajn geologiajn kaj botanikajn specimenojn. Ili alvenis al Kaburbo la 18-an de junio, kie ili estis bonvenigitaj de entuziasma homamaso. La sudafrika ĉefministro Jan Smuts organizis oficialan monduman kunvenon por ili, kaj la ekspedicianoj estis cetere invititaj al variaj vesper- aŭ tagmanĝoj de lokaj organizaĵoj.
Vendsyssel-Thy
Antikva Ĝermana tribo, Vandaloj, eble devenis de Vendsyssel kaj de tiu prenis sian nomon.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Returniro
Ili ankaŭ renkontis tie agenton de John Quiller Rowett kun mesaĝo, kiu petis la revenon de la ŝipo al Anglio. Wild skribis : "Al mi estus certe plaĉinta dua sesono en la Enderby-kvarono (…) multe estus plenumebla, se ni farus el Kaburbo nian bazon kaj forirus frutempe en la sesono". Ili do devis forlasi Kaburbon la 19-an de julio kaj ŝipveturi norden. La ekspedicio faris finajn vizitojn al Sankta Heleno, al Ascension-insulo kaj al la kaboverda insulo São Vicente. La 16-an de septembro, unu jaron post la komenco de la ekspedicio, la ŝipo alvenis al Plymouth en Anglio.
Brouilla
Brouilla (Brullà) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Ekspedicio Shackleton-Rowett
Taksado
Laŭ Frank Wild, la ekspedicio ĉesis "kviete", kvankam lia biografisto Leif Mills menciis la ĉeeston de entuziasma homamaso en Plymouth. Fine de sia vojaĝraporto, Wild esprimis sian esperon, ke la informoj kaj specimenoj alportitaj de la ekspedicio "montriĝu altvaloraj por helpi al la solvado de la gravaj naturaj problemoj, kiuj ankoraŭ ĉirkaŭas nin". La sciencaj rezultoj de la ekspedicio estis resumitaj per kvin mallongaj aldonoj al la libro de Wild. Tiuj resumoj evidentigas la laboron de la ekspedicia sciencistaro, kiu zorgeme kolektis informojn kaj specimenojn en ĉiu etaphaveno. La teksto ankaŭ prezentas la geologian kaj mapigan laboron plenumitan de Carr kaj Douglas en Sud-Georgio, antaŭ la vojaĝo suden. Kelkaj sciencaj raportoj kaj gazetoj estis finfine produktitaj el tiuj fontoj, sed ili estis laŭ Leif Mills "sufiĉe malgranda rezulto por unujara laboro".
Al la manko de klare difinita celo por la ekspedicio aldoniĝis la malsukceso atingi Kaburbon dum la unua fazo de la vojaĝo, tiel ke gravaj ekipaĵoj ne estis rekolektitaj. En Sud-Georgio, Wild trovis malmultajn kompensaĵojn. Estis ekzemple neniu hundo sur la insulo, tiel ke sledado tute ne eblis : la originala celo de Wild, kiu konsistis en la esplorado de la lando de Graham sur la antarkta kontinento, estis do nuligita. La morto de Shackleton antaŭ la komenco de esplorado estis alia neatendita katastrofo, kaj oni ofte dubis pri la kapableco de Wild kiel nova ekspediciestro. Wild laŭ kelkaj raportoj multe drinkis, kaj estis "preskaŭ alkoholulo" laŭ la biografisto de Shackleton, Roland Huntford. Mills tamen rimarkis, ke la rezulto de la ekspedicio estus verŝajne ne multe pli bona, se Shackleton ne estus mortinta : dum la vojaĝo suden, la ekspedicianoj estis ŝokitaj pro la ŝanĝo de Shackleton, kiu fariĝis apatia, obeema kaj hezitema.
Rilate al teknologia progreso, la malsukceso flugigi la transportitan aviadilon estis alia disreviĝo. Shackleton precipe esperis, ke li povus fariĝi la pioniro de tiu transporta rimedo super antarktaj akvoj, kaj li multe diskutis pri tio kun la brita aerministerio. Laŭ la raporto de Fisher, kernaj eroj de la aviadilo estis senditaj al Kaburbo, kaj do restis nekolektitaj. La longdistanca, 220-volta kaj sendrata radiotelegrafo ne bone funkciis, tiel ke ĝi estis rapide malaktivigita. La malpli granda, 110-volta ekipaĵo funkciis nur por malgranda distanco de 400 kilometroj. Dum la vizito de Tristan da Cunha, Wild provis instali novan sendratan aparaton kun la helpo de loka misiisto, sed ne sukcesis funkciigi ĝin.
Fino de la heroa epoko
Pasis longa, sepjara periodo post la reveno de la Quest antaŭ la plenumo de nova ekspedicio al la antarkta regiono. La sekvintaj ekspedicioj estis fundamente malsamaj ol la antaŭaj vojaĝoj, ĉar ili ekde tiam apartenis al la "mekanika epoko", kontraste kun la antaŭa heroa epoko. Post la fino de sia raporto pri la ekspedicio de la Quest, Frank Wild skribis pri Antarkto : "Mi pensas, ke mia laboro tie estas finita". Li neniam revenis al Antarkto kaj do ĉesis sian karieron, kiu samkiel tiu de Shackleton kovris la tutan heroan epokon.
Neniu el la veteranoj, kiuj estis eksaj membroj de la Imperia Transantarkta Ekspedicio, returniris al Antarkto, kvankam Frank Worsley ja unufoje vojaĝis al Arkto en 1925. Inter la aliaj ŝipanoj kaj ekspedicianoj de la Quest, la aŭstralia naturalisto Hubert Wilkins sekve fariĝis pionira aviadisto en Arkto kaj Antarkto : li en 1928 sukcese flugis inter Point Barrow (Alasko) kaj Spicbergo. Kune kun la usona aventuristo Lincoln Ellsworth, li plurfoje sed sensukcese provis flugi ĝis la suda poluso. James Marr, la juna skolto, fakuliĝis kiel marbiologo kaj regule revenis al Antarkto, partoprenante en pluraj aŭstraliaj ekspedicioj de la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj. Roderick Carr, la neuzita piloto, fariĝis aermarŝalo en la Royal Air Force.
Boule-d'Amont
Boule-d'Amont (Bula d'Amunt) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Adam Jacot de Boinod
Adam Jacot de Boinod, kutime konata kiel Jacot, (naskiĝis en 1960) estas brita aŭtoro, rimarkinda por lia verkaro pri nekutimaj, netradukeblaj vortoj. Li verkis tri librojn, la unuaj du: The meaning of Tingo ( La Signifo de Tingo ) kaj Toujours Tingo (ĈiamTingo) pri netradukeblaj vortoj en la angla lingvo kaj lia plej lasta libro The Wonder of Whiffling ( La Miro de Whiffling ) kiu rivelas nekutimajn vortojn en la angla.
Kariero
Jacot okupiĝis pri la unua serio de la televida panela ludo QI. Lia esploro por la programo rezultis en tio ke li devis sin okupi legante tutan albanlingvan vortaron kaj notanta ajnajn vortojn kiujn li trovis interesaj. Li interalie notis ke estas 27 malsamaj vortoj por lipharoj kaj 27 vortoj por brovoj en la albana, ekzemple "vetullan" ("tre densaj brovoj"), "vetullor" ("iomete brovojn") kaj "vetullosh" ("tre dikaj brovoj")
Netradukeblaj vortoj
Post kiam li forlasis la televidprogramon QI, Jacot komencis esplori aliajn lingvojn, ekzamenanta 280 vortarojn kaj 140 retejojn. Tio ĉi gvidis al la kreo de lia unua libro La Signifo de Tingo, prezentante vortojn kiuj ne havas ekvivalenton en la angla lingvo, ekzemple "tingo" kiu estas vorto de la lingvo rapanui (parolata sur la Paskinsulo) kaj kiu signifas "deprunti aferojn de la domo de amiko, unu post la alia, ĝis restas nenio".
En 2007 li verkis daŭrigon libron kun la nomo Toujours Tingo kaj en 2009 li verkis The Wonder of Whiffling , libro pri nekutimaj vortoj en la angla, kiel ekzemple la vorto "whiffling" havanta plurajn signifojn, a) "unu kiu ekzamenis kandidatojn por gradoj… b) oficiro kiu malbaris la vojon por procesio kaj c) nomo de la viro kun la vipo en la angla popola danco Morris dancing"
Kompreni multajn lingvojn utilas por kompreni diversajn kulturojn kaj esti empatia kun ili.
Listoj kun idiotismoj kaj unikaj, netradukeblaj vortoj, kiuj ekzistas en neniu alia kulturo, estas tiurilate instruaj, sed samtempe lerni kiel ili estas uzataj ene de frazostrukturoj estas same grava
Netradukeblaj vortoj en Esperanto
Itala retejo pri netradukeblaj vortoj en pli ol 60 lingvoj enhavas ankaŭ vortojn en Esperanto.
Jen kelkaj tipaj netradukeblaj vortoj kiuj fontas en la Esperanto-kulturo: krokodili, alligatori, kajmani, gufujo, kabei, samideano, homaranismo, interna ideo, finvenkismo, raŭmismo,..
Referencoj
Tiu ĉi traduko grandparte baziĝas sur la originala angla artikolo samnoma, versio de la 12-a julio 2017.
Ipso facto
Ipso facto (nura fakto/per la fakto mem) estas latina esprimo. Ĝi estas fakesprimo uzata ĉefe en filozofio kaj juro.
Antonio Sabàto, Jr.
Antonio Sabàto Jr. (29a de Februaro, 1972) estas italdevena usona modelo kaj aktoro. Sabàto dekomence famiĝis en la 1990-aj jaroj kiel modelo por subvestaĵoj de Calvin Klein kaj ludante la rolon de Jagger Cates en la televidserio General Hospital el 1992 ĝis 1995. Komence de la 2000-aj jaroj, plej granda parto de lia aktorlaboro estis por gastaperoj, realeca televido, kaj malmultekostaj filmoj. Sabàto kandidatiĝis malsukcese kiel respublikana kandidato al la Usona Kongreso kontraŭ la demokrata kongresanino Julia Brownley en la balotado en Kalifornio de 2018.
Kvartalo Niŝi-ku (Osako)
Kvartalo Niŝi-ku aŭ Niŝi (西区 [niŝi-ku], Hepburn: Nishi, Kunrej: Nisi) estas kvartalo en urbo Osako en Gubernio Osaka en Japanio.
Antonio Sabàto, Jr.
Aktoriĝinte, el 1992 ĝis 1995 li aperis en soap opera General Hospital, la sciencfikcia serio Earth 2 kaj la pinttempa soap opera Melrose Place. Laŭlonge de la 1990-aj jaroj, li stelulis en variaj televidaj filmoj kaj en filmetaj filmoj, same kiel por duaranga rolo en la filmo de 1998 The Big Hit. En 2003, li ludis la amanton de la protagonisto Pablo en la filmo Testosterone, filmita en Argentino kun Sonia Braga, David Sutcliffe, Jennifer Coolidge, Celina Font kaj Leonardo Brezicki. El 2005 ĝis 2006, Sabàto ludis la rolon de Dante Damiano en la soap opera The Bold and the Beautiful, kaj en 2008, Sabàto reprenis sian rolon kiel Jagger Cates en la dua sezono de General Hospital: Night Shift. Sabàto aperis en televidserio Bones kiel elĵetisto el klubo Jersey Shore en la 6a sezono, epizodo 3a, "The Maggots in the Meathead" en 2010. En 2013, li ludis la rolon de Patro Zaragosa en la televida serio The League.
NGC 3455
NGC 3455 (aliaj indikoj — UGC 6028, MCG 3-28-31, ZWG 95.62, KCPG 257B, IRAS10518+1733, PGC 32767) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kvartalo Ŝinĝuku
Kvartalo Ŝinĝuku aŭ Ŝinĝuku-ku (新宿区 [Ŝinĝuku-ku]; Hepburn: Shinjuku-ku) estas okcidenta kvartalo de Tokio (la ĉefurbo de Japanio) kun iom pli ol 300 000 loĝantoj. Ĝi situas sur la insulo Honŝuo kaj estas administra centro de la samnoma gubernio Tokio.
Vidindaĵoj
Ĉirkaŭ la samnoma stacidomo Ŝinĝuku, kie transportiĝas pli da pasaĝeroj ol ie ajn alie tutmonde, sur nur 2 kvadrataj kilometroj koncentriĝas:
Krome en Ŝinĝuku troveblas pluraj signifaj universitatoj. Proksime de la stacidomo Ŝinĝuku situas la kvartalo Okubo, la centro de la koreaj loĝantoj de Tokio.
Esperanto en Ŝinĵuku
En la strato Ŭaseda situas la sidejo de Japana Esperanto Instituto.
Afrika leopardo
La Afrika leopardo (Panthera pardus pardus) estas la nomiga subspecio de leopardo indiĝena de Afriko. Ĝi estas amplekse distribuata en plej el sub-Sahara Afriko, sed ties historia teritorio estis fragmentita laŭlonge de habitata konverto.
Karakteroj kaj geografia variado
Afrikaj leopardoj montras grandan variadon en mantelkoloro, depende el loko kaj habitato. Mantelkoloro varias el helflavo al tre oreca aŭ flaveca, kaj foje al nigra, kaj havas makulojn kun nigraj rozetoj kvankam la kapo, malsupraj membroj kaj ventro estas tre nigre makulitaj. Masklaj leopardoj estas pli grandaj, averaĝe 60 kg kaj 91 kg estas la maksimuma pezo atingita de masklo. Inoj pezas ĉirkaŭ 35 al 40 kg averaĝe.
Taksonomio
Tradicie la subaj subspecioj estis agnoskitaj en Afriko:
Rezultoj de genetika analizo indikas ke ĉiuj populacioj de afrikaj leopard estas tre rilataj kaj reprezentas nur unu subspecio. Tamen, la kvanto de specimenoj estis tre limigita.
Biandrate
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Novaro de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Sereno de Marsejlo, kii memoriĝas en la komunuma festotago la unuan dimanĉon de aŭgusto.
Najbaras la komunumoj.