cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Loka Fervojo de Vieno al Baden
Trama segmento en Vieno
Pliaj subteraj stacioj estas Matzleinsdorfer Platz kun S-Bahn-konekto, kaj Eichenstraße. Elirinte el la tunelo, la trajnoj deiras de la tramlinio 62 por atingi la stacion Wolfganggasse apud la samnoma remizo. La lastaj tri stacioj en la trameca segmento, Dörfelstraße, Philadelphiabrücke kaj Schedifkaplatz, el kiuj la unuaj du estas denove dividataj kun la tramlinio 62, troviĝas ĉe diversaj eniroj de la fervoja stacio Wien Meidling, kie haltas ne nur la S-Bahn kaj la metrolinio U6, sed ankaŭ longdistancaj trajnoj.
Interurba segmento
Poste komenciĝas la plenfervoja segmento, tie ĉi paralela al la Pottendorfa linio kun konekta trako al ĝi, kaj en la unuaj metroj ankaŭ al la metrolinio U6, al kiu same ekzistas konekta trako. Sur la segmento paralela al la Pottendorfa linio estas du haltejoj, Schöpfwerk kaj Gutheil-Schoder-Gasse, kaj poste sekvas la stacioj Inzersdorf Personenbahnhof (kun apuda remizo) kaj Neu Erlaa, antaŭ ol la fervojo komencas paraleli la straton Triester Straße (B17) kaj eliras Vienon.
Jam en Malsupra Aŭstrujo, sed ankoraŭ en la tarifa zono de Vieno, troviĝas la stacioj Schönbrunner Allee kaj Vösendorf-Siebenhirten. Post ili troviĝas la stacio Vösendorf-Shopping City Süd ĉe la Shopping City Süd, la plej granda vendejaro en Aŭstrujo. Nun la Badena fervojo plu sekvas la B17, en Guntramsdorf tamen kurbiĝante al la vilaĝocentro por post tiu vilaĝo reparaleli al la B17. Sur sia vojo tra Guntramsdorf ĝi tramece trairas la strateton Feldgasse, sed malgraŭ tio leĝe estas plena fervojo - do sur tiu segmento ankaŭ trafikas frajtaj trajnoj.
En Traiskirchen la Loka Fervojo de Vieno al Baden komencas ne plu sekvi la B17 (sed iras pli okcidenten por atingi Baden). En tiu urbo estas ankaŭ konekto al la Aspanga fervojo kaj do al la resta fervoja reto.
Trama segmento en Baden
Ĉe la stacio Leesdorf, la dua en Baden, troviĝanta proksime de la tria WLB-remizo, ĝi denove ektrafikas kiel tramo (tamen tie plejparte unutraka). Sekvas ankoraŭ nur la stacioj Baden Viadukt kun eblo transiri al la Aŭstruja Suda Fervojo kaj la fina stacio Baden Josefsplatz.
Pasaĝera trafiko
Nuntempe (2012) funkcias sur la Badena Fervojo du tipoj de vagonoj: la tipo "100" kun ŝtupoj ĉe la eniro, kaj la pli moderna malaltplanka tipo "400". Ili estas interligeblaj unu al la alia kaj trajnoj ofte konsistas el unu vagono de ĉiu tipo.
En 2012 dum la plejparto de la tago la intertempo de pasaĝeraj trajnoj estas 15 minutoj, kun aldonaj trajnoj inter Vieno kaj Wiener Neudorf dum horoj kun plej multa trafiko, tiel ke tie estiĝas intertempo de 7,5 minutoj.
Três Ranchos
Três Ranchos estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu taksis 2.819 loĝantojn en 2010.
Sânbenedic
Sânbenedic (sinbenedik) (hungare:Magyarszentbenedek, germane:Benedikt) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Aiud. Administre ĝi apartenas al Fărău.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 979 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 373 (rumanoj, 36% hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1332. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, al departemento Alsó-Fehér. La unitariisma preĝejo havas pentritan lignan baldakenon farita en 1707 de nekonata pentristo.
Buddhadeva Bose
Buddhadeva BOSE (literumita ankaŭ kiel Buddhadeb Bosu; 1908–1974) estis bengala verkisto de la 20-a jarcento. Ofte menciita kiel poeto, li estis fekunde varia verkisto kiu verkis romanojn, novelojn, teatraĵojn kaj eseojn, krom poezion. Li estis influa kritikisto kaj eldonisto. Li estas agnoskita kiel unu el kvin poetoj kiuj enkondukis modernecon en la bengala poezio. Oni diras, ke ekde Rabindranath Tagore, ne estis pli varia talento en la bengala literaturo.
Literatura kariero
Buddhadeva Bose verkis poezion esence sub la influo de okcidenta literaturo, kvankam en siaj fruaj verkoj li montris klaran influon de Rabindranath Tagore. Sed laŭ kaj temo kaj stilo, li montris markitan influon de famaj okcidentaj poetoj, speciale Baudelaire. Li estis influita ankaŭ de Ezra Pound, William Butler Yeats, Rilke kaj T. S. Eliot. Li estis perfektema kiel verkisto kaj emfazis la teknikan perfekton en siaj verkoj. Kvankam li verkis ĉefe en libera verso, lia regado de rimo kaj ritmo estis granda. Kiel eldonisto de sia historia gazeto Kavita (Poezio), nome unua gazeto en Hindio dediĉita nur al la moderna bengala poezio, li montris sian kapablon identigi la plej bonkvalitajn talentojn de Bengalio en la 20-a jarcento. Liaj romanoj restas modernaj eĉ laŭ la pritaksoj de la 21-a jarcento. Li establis stilon de apreza literatura kritikaro kiu restas senparalele. Krome, liaj versaj teatraĵoj, verkitaj en la fina fazo de lia vivo, kreis propran poezian stilon.
Verkoj
Ĝis nun ĉirkaŭ 200 libroj liaj estis publikigitaj, inklude 'kolektitaj verkoj' en kelkaj volumoj. Kelkaj el ili estas menciitaj sube.
Novelaroj
Ovinoy, Ovinoy Noy, Rekhachitro, Era Ar Ora, Abong Aro Oneke, Odrisho Satru, Misses Gupta, Premer Bichitra Goti, Ghorete Bhromro Elo, Notun Nesha, Feriwala O Onnano Golpo, Khatar Shhesh Pata, Ekti Sokal O Ekti Shyandhya, Golpo Songkolon, Shreshtho Golpo, Hridoyer Joyogan, Vashao Amar Vela.
Teatraĵoj
Mayamalancha, Taposhi O Torongini, Kalshandhya (el Mahabarato), Punormilon, Kolkatar Electra, Anamni Angana, Pratham Partha.
Esearo
Hothat Alor Jhalkani, Uttor Tirish, Kaler Putul, Sahityacharcha, Rabindranath: Kotha Sahitya, Sanga Nishangata Rabindranath, Prabandha Sonkolon, Mohavarater Kotha.
Manerba del Garda
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Breŝo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Bardolino (VR), Garda (VR), Moniga del Garda, Polpenazze del Garda, Puegnago sul Garda, San Felice del Benaco kaj Soiano del Lago.
Kristana patroneco estas la doktrino de ĉielenpreno de Maria, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Cifereca biblioteko
Cifereca biblioteko (ankaŭ bita, diĝita, elektronika, interreta, virtuala) aŭ cifereca arkivo estas la teknologio, kiu ebligas publikigi en interreto (aŭ sur KD) en elektronika formo objektojn kiel libroj, mapoj, dokumentoj, fotoj, poŝtkartoj, grafikaĵoj, sonregistraĵoj, filmoj, arkivaĵoj ktp.
Cifereca biblioteko plej ofte entenas jam kopiliberajn tekstojn aŭ tekstojn kun permesoj. Ĝi povas esti ĝenerala aŭ faka kaj plej ofte ŝtate financata.
Propileo
Propileo laŭ PIV estas monumenta pordego, ĉe la enirejo de templo, citadelo kaj simile. Aparte ofte la vorto uziĝas por la enireja parto de klasikaj temploj en antikva Grekio. La vorto devenas de la greka πρόπυλον, propilon, „io antaŭ la pordego“, pluralo πρόπυλα, propila, respektive de la iom varia termino προπύλαιον, propilaion, pluralo προπύλαια, propilaia.
Laŭ Francisko Azorín Propileo estas ''Monumenta enirejo antaŭ grandaj edificoj. Antonomasie, tiu cela konstruaĵo en la atena akropolo. Li indikas etimologion el la greka pro pilaion (antaŭ pordo) kaj de tie la latina propyleus''. Kaj li aldonas la terminon polikliniko.
Live 8
Live 8 estas serio de koncertoj okazintaj en la ok landoj de grupo de la ok en julio de 2005. Ili antaŭis la kunsidon de la G8 kiu okazis en la Hotelo Gleneagles, en Perthshire, Unuiĝinta Reĝlando. La Live 8 koincidis kun la dudeka datreveno de Live Aid kaj estis kondukata paralele al la brita kampanjo Make poverty history (esperante: "Historigu malriĉecon"), kiu celis premi la plej riĉajn landojn de la mondo por ke ili malaperigu la ŝuldon de la plej malriĉaj, pliigu kaj plibonigu la financan kaj homan helpon, kaj kreu justajn komercajn regulojn.
Osmanije
Osmanije aŭ en turka Osmaniye estas urbo en la regiono Çukurova de Turkio, nome ĉefurbo de la Provinco Osmanije. Ties areo estas 3,767 km². La urbo mem havas 219,339 loĝantojn, dum la provinco 512,804 (2014). Osmanije estas je alto de 125 metroj (410.1 futojn) super marnivelo.
Situanta sur la orienta bordo de la ebenaĵo Çukurova ĉe la montokomenco de Nur-Montaro, Ĝi estas ĉe la pasejo inter Anatolio kaj la Mezoriento, nome sur la Silka Vojo, loko de strategia gravo kiu estis delonge setlejo por variaj civilizoj kiaj la Hititoj, la Persoj kaj la Romianoj. La Islamo venis en la areon establita de la abasida ĥalifo Harun ar-Raŝid, kiam helpantoj en lia armeo iĝis la unuaj turkoj kiuj luktis en Anatolio. La Nur-Montaro estis setlitaj de la tribo Ulaşlı de Turkmenoj.
Maxhütte-Haidhof
Maxhütte-Haidhof estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schwandorf kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
NGC 3298
NGC 3298 (aliaj indikoj — MCG 8-19-43, ZWG 241.1, ZWG 240.65, PGC 31529) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Skalka nad Váhom
Skalka nad Váhom, hungare Vágsziklás [vAgsiklAŝ], germane Skalkan aŭ Sankt Emmerich an der Waag estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankaŭ vilaĝeto apartenas al la municipo. Skala kaj sziklás signifas: roko.
Situo
Skalka nad Váhom situas en valo, laŭ rojo (Váh preterfluas), laŭ traira flankovojo apud aŭtovojo el Bratislavo. Apud Váh altiĝas monto 345 m-ojn alta, kies pinto estas la iama abatejo. Trenčín troviĝas je 4 km-oj.
Historio
En tiu loko oni trovis restaĵojn de templo funkcianta dum la Grandmoravia Regno. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en slava formo "Scala". Pli frue en la 11-a jarcento laŭ la eklezio ermito vivis en la apuda kaverno. Proksimume en 1010 rabistoj atakis kaj murdis lin. En 1224 episkopo fondis tie abatejon. En 1241 la tataroj, en 1421 la husanoj atakis la abatejon. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Szkalka, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vágsziklás 225 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Trencsén, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. La abatejo estas la plej malnova kermesejo de Slovakio. La kermeso okazas en la 17-an de julio.
Gabona arbarnajtingalo
La Gabona arbarnajtingalo (Stiphrornis gabonensis) estas malgranda specio de birdo troviĝanta je malaltaj niveloj de arbaro en Kameruno, Gabono kaj Bioko. Ĝi estis konsiderata subspecio de S. erythrothorax ĝis 1999, kiam oni rekomendis, ke ĝi estu traktata kiel separata specio. IUCN kaj kelkaj aliaj fakuloj ne agnoskas la disigon, kaj sekve ĝi ne estis agnoskita kiel specio separata el S. erythrothorax. Tamen ĝi estis priskribita kiel ofta al surloke abunda, kaj oni ne povas konsideri ĝin kiel minacata kategorio.
Listo de komunumoj en Yucatán
La meksika meksika federacia subŝtato Yucatán (Jukatanio) estas dividita en 106 komunumoj, kiuj estas organizitaj en 13 administraciaj distriktoj. La plej granda parto de la nomoj de la diversaj komunumoj venas el la jukatana majaa lingvo, kiun ankoraŭ parolas ĉirkaŭ 30 % de la loĝantaro.
Antverpena Grupo Esperantista
Antverpena Grupo Esperantista estis la unua Esperanto-grupo en Antwerpen. Dum jardekoj ĝi kunekzistis kun samurba "La Verda Stelo" kaj pluraj grupoj en ĉirkaŭaj lokoj (Berchem, Borgerhout, Boom, Sint-Mariaburg). Ĝia detala historio estas verkota.
Ekesto kaj komenca agado
Post kurso kiun donis Lucien Blanjean ekde oktobro 1902 en la Reĝa Ateneo de Antwerpen, en decembro kelkaj esperantistoj kuniĝis por prepari propagandon kaj publikan kurson. Malferma parolado okazis en hotelo Stanley je la 10-a de januaro 1903; kurso komenciĝis je la 17-a en "Taverne Royale". Dum sekvanta februaro 30 lernantoj decidis fondi grupon "Antverpena Grupo Esperantista".
La komitato de la grupo konsistis el:
La grupo tuj ricevis la subtenon de la antverpenaj ĵurnaloj. Rapide la membraro kreskis ĝis 120. Okazis kursoj por viroj kaj virinoj. Ĝi organizis ekspoziciojn en 1903, 1904 kaj 1904 kaj partoprenis en ekspozicioj en Saint-Omer, St Louis kaj Alger. La biblioteko posedis ĉ. 200 librojn.
Memorkomplekso de Lenin
Memorkomplekso de Lenin, aŭ Lenin-memorejo (Ленинский мемориал) estas aro de konstruaĵoj en Uljanovsko, Rusio, kreita omaĝe al 100-jara datreveno de la naskiĝo de V. I. Lenin. La ĉefa konstruaĵo havas formon de kvadrato kun flanko 110 m. La alteco estas 34 m. En ĝi troviĝas muzeo de Lenin, granda koncerta halo kaj politika lernejo. Krom tio, tie estas lekciaj haloj, aŭditorioj, kinoĉambroj, bibliotekoj, kafejoj, bufedejoj kaj ankaŭ aliaj ejoj, necesaj por funkciado de la memorejo.
Antverpena Grupo Esperantista
Statuto
La regularo de la grupo estis tre konciza:
Memorkomplekso de Lenin
Interne de la kvadrato, sed en la loko sen tegmento, staras du domoj. Unu el ili estas tiu, kie la familio de Uljanov loĝis en 1870-1871 kaj kie naskiĝis V. I. Lenin. Nun tie estas ekspozicio pri ĉiutaga vivo de tiu tempo.
Antverpena Grupo Esperantista
Statuto
''Paragrafo unua. — Grupo estas fondita en Antverpeno, havanta la celon propagandi la helpantan lingvon internacian Esperanton. Ĝi estas nomata "Antverpena Grupo Esperantista" (A.G.E.).
Dorsalo
Dorsaloj (aŭ langodorsaj konsonantoj, aŭ pleonasme dorsalaj konsonantoj) estas artikulaciataj per la meza korpo de la lango (la "dorso"). Ili kontrastas kun koronalaj konsonantoj artikulaciataj per la fleksebla antaŭo de la lango, kaj kun radikalaj konsonantoj artikulaciataj per la radiko de la lango.
Antverpena Grupo Esperantista
Statuto
Par. 2a. — La grupanoj promesas eviti ĉiun diskuton politikan aŭ religian dum la kunvenoj de l' Grupo.
Par. 3a. — Ĉiuj aktivaj grupanoj pagas kotizaĵon da kvar frankoj (4,00) donantan la rajton ricevi abonon de la Belga Sonorilo. Tamen, se kelkaj samfamilianoj kunloĝantaj estas membroj de l'Grupo unu el ili pagas 4 frankojn kaj la aliaj 1,50 fr.''
Referencoj
<Gallery> Dosiero:1910 Ido kaj Esperanto en Antverpeno.jpeg|Kurso pri Esperanto organizita de la grupo. Dosiero:1904 Advokato Patelin.jpeg|Advokato Patelin, 1904. La libro iam apartenis al la "Antverpena Grupo Esperantista". File:1904 Antv Grupo Esp.jpeg|Cirkulero de 23 februaro 1904.</Gallery>
Memorkomplekso de Lenin
Norde de la ĉefa konstruaĵo staras domo, kie la familio de Uljanov loĝis en 1871-1875. Ĝi nun estas muzeo-loĝejo de la familio Uljanov. Antaŭ la domo estas bronza monumento al patrino de Lenin kun la filo.
Profeto (judismo)
En la Biblio (aŭ Tanaĥo, la profeto auc hebrea proto (hebree: נְבִיא nevì, pl. נְבִיאִים nevi'ìm, greke: προφήτης - prophētēs) estas persono kiu parolas en la nomo de Dio kaj de tiu ŝarĝita. La precipa senco de la termino uzata en niaj samtempaj lingvoj, laŭ kiuj la profeto antaŭanoncas estontajn eventojn, estas karakterizo, sed ne ekskluziva, de la hebreaj profetoj. En la antikva hebrea socio, aparte en la periodo de la 11-a ĝis la 5-a jarcentoj a.K., profeto estis fundamenta religia elstarulo, kune kun la sacerdoto kaj levido.
Premiso kaj kunteksto
La fenomeno de la profetaĵa arto ne estis limigita al la hebrea popolo, sed ĝi ĉeestis en la socioj kaj religioj de la Proksima Oriento: ekzemple, similaj fenomenoj okazis en Mari en la 17-a jarcento a.K. kaj en Fenicio kelkajn jarcentojn poste. Ankaŭ la bibliaj tekstoj atestas la ĉeeston de profetoj inter la aliaj popoloj (ekzemple, inter la moabitoj. Tamen, almenaŭ se fidi la fontojn, la profetoj ne akiris alilande la influon praktikitan de hebreaj profetoj inter sia izraela popolo, per kiu ili ĝin modeligis.
Dorsalo
La dorso de la lango povas kontakti grandan regionon de la plafono de la buŝo, de la malmola palato (tiel-nomitaj palat(al)aj konsonantoj), tra la mola velo malantaŭe (vel(ar)aj konsonantoj), ĝis la uvulo ĉe la malantaŭo de la buŝa kavaĵo (uvul(ar)aj konsonantoj). Tiuj distingoj ne estas akre klaraj, kaj fojfoje oni notas pli fajnajn gradojn, kiaj pre-palatala, pre-velara, kaj post-velara.
Profeto (judismo)
Personoj kaj libroj
La Biblio priskribas la vivon, la agadon kaj la dirojn (orakolojn) de rimarkinda nombro de profetoj (kaj de iuj profetinoj). Al iuj el tiuj estas atribuataj kompletaj libroj, kiuj konstituas la duan parton de la hebrea Biblio (Tanaĥo). La moderna historia-kritika metodo pruvis ke en iuj kazoj (Jesaja, Danielo, ekzemple) la orakoloj devenas el antikva epoko kaj estis kunigitaj al la novaj. Vidu: Neviìm
Dorsalo
Pro tio, ke la pinto de la lango povas kurbiĝi por ankaŭ kontakti la malmolan palaton farante retrofleksajn konsonantojn per kontakto inter la langa dorso kaj la palato, tiuj fojfoje nomatas dorso-palat(al)aj.
Profeto (judismo)
Personoj kaj libroj
Krom tiuj, la hebreaj tekstoj aludas al aliaj profetoj al kiuj tamen ne estas referencata biblia libro: la precipaj estas: Elija kaj Eliseo
La Talmudo rekonas entute kiel profetojn 48 virojn kaj 7 virinojn.
Institucio kaj karismo
Grava karakterizo de la hebreaj profetoj koncernas ilian institucian statuson:
Funkcioj
Kvankam nur malofte estas sufiĉe konata la historia kunteksto, klaras ke ili:
Pri la modalecoj de tiu agado oni distingas: Ĉiu profeto deklaras ke mem estas puŝata de Dio kaj inundas per sia dia graco kaj ĉiukaze konsciigas ke Dio ĉeestas en la homa historio.
Gejza Ferdinandy
Gejza Ferdinandy [ferdinandi], (tre malofte Geyza Ferdinándy) laŭ hungarlingve kutima nomordo Ferdinandy Gejza estis hungara advokato, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1905). Lia frato estis ministro Gyula Ferdinandy.
Gejza Ferdinandy naskiĝis la  1864 en Hungario, en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio). Li mortis la 1924 en Budapeŝto.
Biografio
Gejza Ferdinandy frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Budapeŝto. En 1882 li soldatiĝis, poste li lernis juron en Budapeŝto. Li komencis sian karieron en 1886 en ministerio pri defendo. Ekde 1905 li ankaŭ instruis en la universitato. En 1919 li iĝis vicministro. Li havis edzinon, kiu naskis 3 filojn.
28127 Ogden-Stenerson
28127 Ogden-Stenerson estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Carolyn Ogden-Stenerson, mentorino de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2012, matematika kaj scienca konkurso por gelernantoj de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la Montessori Middle School de Norwalk (Konektikuto).
Darnó
Darnó estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg en Distrikto Fehérgyarmat.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, fervojo Zajta-Fehérgyarmat preteriras. La lasta urbo troviĝas 14, Csenger 17 km-ojn.
Historio
Laŭ la iama loknomo "Szaksza Darnó" saksoj vivis tie. En la 17-a jarcento la kampoj apartenis al historia familio Kölcsey [kolĉei]. En 1666 tie okazis la departementa kunsido.
En Darnó migra poŝto servas.
Blitar
Geografio
Blitar situas for de la maro en orienta parto de la insulo. La tre aktiva vulkano Kelud situas iom pli ol 20 kilometrojn norde. Kediri troviĝas 35, Batu 47, Malang 53, Mojokerto (urbo) 78, provinca ĉefurbo Surabajo 114, Surakarta 161, Jogjakarto 201, Semarang 229, Bandungo 519, tutlanda ĉefurbo Ĝakarto 627, Tangerang 647, Serang 699, Makassar 867, Palembang 998, Batam 1366, Pekanbaru 1527, Padango 1530, Medano 1982, Banda Aceh 2408 kilometrojn (aere).
Historio
Blitar same apartenis al influo de Nederlandaj Orienthindiaj Insuloj ĝis la japana okupo en 1942. En tiu erao en 1906 Blitar ricevis urban statuson. Ribelo okazis en 1945 kontraŭ la japanoj.
Trafiko
Blitar situas inter ĉefvojo kaj fervojo Kediri-Malang, krome estas grava vojo al la suda marbordo.
Klimato
Blitar havas tropikan klimaton kun musona influo (Am). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 1912 mm. Inter junio-septebro iomete malpli ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 26 °C kaj varias inter 22-30 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Religio
Plimulto de Blitar estas islama.
Famuloj
En Blitar naskiĝis Anthony Fokker.
Hoegaarden
Hoegaarden (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Flandra Brabanto kiu ĉirkaŭas la Bruselan Ĉefurban Regionon. Komence de la municipo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Loveno.
La loknomo estas ankaŭ konata pro la bierfarejo kun ties biero 'Hoegaarden'.
Coxixola
Coxixola estas municipo kaj urbo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 1.771 loĝantojn en 2010.
Hoegaarden
Ekde 1977 la municipoj Meldert kaj Outgaarden apartenas al Hoegaarden, la ĉefa municipo.
Bierfarejoj
Hoegaarden estas konata kiel biera komunumo. Iam tie ekzistis pluraj dekoj da bierfarejoj. Ekde 1966 restis nur unu, la bierfarejo De Kluis, fondita de Pierre Celis. Tiu ĉi farejo interalie faras la bierojn Hoegaards witbier, De Verboden Vrucht, Hoegaarden Grand Cru, Julius kaj Das. La bierfarejo estis en la 80-aj jaroj aĉetita de la tutmonda grupo Interbrew (poste InBev). Je la 30-a de novembro 2005 InBev sciigis, ke ĉiuj bierfaraj aktivecoj en Hoegaarden estos translokitaj al Jupille. Ne nur tio ĉi signifas ke homoj perdis sian laboron, sed ankaŭ perdiĝas tiel ĉi la lasta bierfarejo en Hoegaarden.
Herent
Herent (nederlande, proksimuma prononco ) estas municipo en Belgio en la nederlandlingva provinco Flandra Brabanto kiu ĉirkaŭas la Bruselan Ĉefurban Regionon. Ĝi situas en la regiono de la rivero Dijle (Dijleland). Komence de la municipo havis  loĝantojn. Ĝi apartenas al la distrikto (aŭ arondismento) Loveno.
Ekde 1977 la municipoj Veltem-Beisem, Delle kaj Winksele apartenas al Herent, la ĉefa municipo.
Historio
La intendanto de Herent funkciis kiel juĝisto kaj policano. Li ankaŭ respondecis pri la vilaĝoj Veltem, Winksele, Tildonk, Korbeek-Dijle kaj Neerijse. La estrarkunsidoj okazis en trinkejo. La arkivoj estis konservitaj en du kofroj en la turo de la vilaĝcentro.
Administre Herent dependis de la Duklando Brabanto. La sinjorfamilioj kiuj tie per aĉetado aŭ heredado ricevis la povon, neniam longe regis.
La loĝantoj ofte suferis sub la tumultemon de la militistaj bandoj. Kiam la urbo Loveno estis atakata, la atakoj plej ofte okazis el Herent. La militaj operacioj estis paciligitaj de la oportuna tereno.
La monaĥejo de Bethlehem kun siaj grandaj salonoj estis bonega restadejo por la militista stabo de la atakantoj. La trupoj restadis inter la Roeselberg kaj la vilaĝo. Tiel okazis ĉe la militiroj de Maarten van Rossum en 1543, de Vilhelmo la Silentulo en 1572, de la duko de Alençon en 1582, de Richelieu kaj la Princo de Oranje en 1635 kaj de la francaj trupoj en 1694.
Nur ekde 1713 la ĉirkaŭaĵo konis relativan trankvilon, dank'al la Traktato de Utrecht. Dum la ribelo de 1830-1831 estis bataleto sur la Roeselberg. Dum la Dektaga Militiro la nederlanda dua divizio gvidata de Karel Bernhard de Saxen-Weimar okupis la Ijzerenberg kaj la ŝoseon al Bruselo por tiel fermi la zonon ĉirkaŭ Loveno en la direkton de Bruselo.
Ĝis 1860 la loĝantaro de Herent konsistis preskaŭ ekskluzive el terkulturistoj. En la dua duono de la 19a jarcento la komunumo pli industriiĝis. Ankaŭ homoj iris labori ekster la komunumon kaj pendolvojaĝi al Bruselo, Loveno kaj Zaventem.
En la 1-a de januaro 1977 la (part)municipoj Veltem-Beisem, Winksele kaj Herent kune iĝis la (fuziita) municipo Herent. Wijgmaal, ĝis tiam parto de Herent, transiris al Loveno. Kelfs (inter Wijgmaal kaj Haacht) transiris al Haacht. En pli frua plano rilate ĉi tiun fuzion ankaŭ Herent estus aldonita al la urbo Loveno. Pri tiu plano oni poste rezignis.
Kernoj
Pli ol la duono de la loĝantoj loĝas en la ĉefa municipo Herent. La partmunicipoj Winksele kaj Veltem-Beisem enhavas po preskaŭ kvaronon de la loĝantoj.
Demografia evoluo de la fuziita municipo
Ĉiuj historiaj donitaĵoj rilatas al la nuna muniicpo, inkluzive de la partmunicipoj, kiel ĝi ekestis per la fuzio en la 1-a de januaro 1977.
Moveco
Herent havas du fervojajn staciojn ĉe la linio Bruselo-Lieĝo (linio 36), nome la stacidomon de Herent kaj tiun de Veltem. La stacidomo de Beisem depost 1984 ne plu funkcias.
Urbestroj
Depost la fuzio la urbestroj estis la jenaj:
Nuna koalicio
Ekde la jaro 2013, la urbestrino estas Marleen Schouteden (N-VA). Ŝi gvidas koalicioj konsistantan el la partioj N-VA (flandrema), sp.a (socialista) kaj CD&V (kristandemokrata). Kune ili formas plimulton kun 17 de la 27 seĝoj.
NGC 3299
NGC 3299 (aliaj indikoj — UGC 5761, MCG 2-27-29, ZWG 65.64, PGC 31442) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Citro
La citro (greke κιθάρα, latinliterigite Kithara - nuntempe en la greka lingvo ankaŭ la nomo por la "klasika" (do ne-elektra) gitaro) estas kordinstrumento aparte uzata en antikva Grekio. En la helena mondo ĝi estis inter la plej noblaj muzikiloj, kaj ludiĝis prefere en festaj okazoj, aparte por la kulto honore al la dio Apolono. Kvankam ekzistas certa simileco al la same antikva greka plukinstrumeno liro, citro kaj liro definitive konsideriĝis malsamaj instrumentoj. La liroj kutime estis pli malgrandaj kaj ne havis "piedon" (bazon), kiu ebligus ke la instrumento mem staru, se ne ludate. Laŭ tio la antikva citro iusence similas al la moderna harpo, kiu ankaŭ havas tian bazon.
La citro estis muzikilo kun 5 ĝis 12 kordoj kaj evoluis dum la 8-a/7-a jarcento a.K. el la plejparte kvarkorda instrumento φόρμιγξ (forminks). La poeto Homero nomis la muzikadon kun "formimks"-muzikilo "kitharis" respektive "kitharizein". Ambaŭ instrumentoj estis dediĉitaj al la dio Apolono. Kerna parto de la muzikilo estis sonkesto el ligno. Antaŭe ĝi malaltis, malantaŭe volbe altigita kaj la fundo estis ebena - tion montras bildigoj de la instrumento sur moneroj, skulptaĵoj kaj freskoj. Flanke la sonkesto transiris en du konkavaj, kavaj "brakoj", kiuj inter si formis ovalon kaj kiuj daŭriĝis per paralelaj finaĵoj. La muzikilo do havis certan similecon al granda inversigita litero Omego (Ω). Transversa trabeto ("jugo") ligis la paralelajn brakajn finaĵojn kaj servis kiel fiksilo kaj tensiigilo por la kordoj. De la trabeto la kordoj V-forme gvidiĝis super la sonkesto kaj super ponto ĝis kordofiksigilo ĉe la suba finaĵo de la muzikilo.
La "citristoj" aŭ greke "Kitharistes" (κιθαριστής), do la muzikistoj ludantaj citron, plej ofte dum muzikado staris kaj tenis la instrumenton antaŭ si, apogante la sonkorpon sur la brusto kaj fiksiĝante ĝin per bendo de la maldekstra manartiko al la brusto. La dekstra mano helpe de plateto el metalo, eburo aŭ ligno vibrigis la kordojn, dum la maldekstra mano premis la kordojn por ŝanĝi la longecon de la libere vibranta kordoparto tiel ke ekestu harmoniaj sonoj kaj melodioj. En la kazo de iuj pli postaj formoj la instrumento teniĝis fare de portobendo fiksata sur la ŝultro.
El la antikvaj muzikiloj liro kaj citro poste ekestis diversaj formoj de harpoj. Ambaŭ muzikilojn, kaj liro kaj citro, do eblas konsideri "pra-harpo".
Aparte de tio ekzistas moderna popolmuzika plukinstrumento, aparte ludata ekde la 16-a jarcento en la Alpoj, kiu ankaŭ nomatas citro. Male al la antikva instrumento, la moderna citro similas al malalta kesto, sur kiu estas tensiigitaj multaj kordoj, kaj la muzikilo nepre teniĝas horizontale sur la genuoj de sidanta muzikisto.
Pohorje
Pohorje estas montaro en nord-orienta parto de Slovenio. Ĝi estas vulkandevena. Pohorje estas lasta montaro inter Panonia ebenaĵo kaj Alpoj, tial oni nomas ĝin ankaŭ "Antaŭalpa regiono". Ĝi estas proksimume 70 km longa kaj 40 km vasta. Sub nordaj inklinoj de Pohorje fluas rivero Dravo. Kelkaj montaj riveretoj fontataj sur la monto enfluas en rivero Dravo kiel dekstraj enfluantoj (ekz. Lobnica). Sur la montaro kreskas diversspeciaj arbaroj, sed plejparte kaŝtanaj, fagaj kaj pli supre abiaj arbaroj. Pinto de Pohorje estas kovrita per montaj herbejoj. La plej alta pinto estas Črni vrh (1546 m).
Sur Pohorje troviĝas ankaŭ la plej sudaj altaj marĉoj. Lovrenško barje estas nur parto de tiu marĉa komplekso. Ekde Maribor tra Pohorje kaj daŭre tra Slovenj Gradec al Alpoj gvidas slovena montara vojo por montaj piedirantoj. Komenca (aŭ fina) punkto troviĝas en Maribor. Pohorje nun estas turisme konata montaro, kun multaj ski-terenoj (ekz. Kope) sed ankaŭ montkabanoj por migrantoj abundas.
Tra Pohorje gvidas markitaj vojoj por biciklistoj. Arbaroj de centra parto de montaro estas protektita areo de Natura parko kun praarbaro. Arbaroj de la montaro estas riĉaj per fungoj kaj diversaj beroj. Aparte abundas mirteloj kaj framboj. Pohorje estis grava punkto por ribelantoj kaj partizanoj dum dua mondmilito. Kiel muzeoj oni gardas tiamaj malsanulejoj.
Nieder-Hilbersheim
Nieder-Hilbersheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mainz-Bingen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Orkapa cistikolo
La Orkapa cistikolo Cisticola exilis, estas specio de birdo de la familio de Cistikoledoj kaj ties tipa genro Cistikoloj, kiuj estas malgrandaj birdoj ĉefe el Afriko, kvankam kelkaj specioj estas en Azio kaj nur unu ankaŭ en Eŭropo, nome la tre disvastigata Herbosilvio.
Ĝi troviĝas el Barato al Aŭstralio.
Societo por Krea Anakronismo
La Societo por Krea Anakronismo (SKA) (Society for Creative Anachronism mallongigite SCA) rekreas la Mezepoko kaj Renesanco. SKA estas plejparte en Nordameriko sed ku branĉoj en Eŭropo, Sudafriko, kaj Aŭstralio.
Temelínec
Temelínec estas nomo de hodiaŭ jam pereinta vilaĝo en Ĉeĥio en distrikto České Budějovice, troviĝanta sur loko de Nuklea elektrejo Temelín proksime de municipo Temelín. Estas ĉi tie registrita neniu adreso kaj en la jaro 2011 ĉi tie daŭre neniu vivis.
Orkapa cistikolo
Aspekto
Ĝi estas tre simila laŭ aspekto al la Herbosilvio; tamen, dum la reprodukta sezono la maskloj akiras reproduktan plumaron en kiu kapo, gorĝo kaj brusto estas brile flavoranĝaj (kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj eĉ en la latina scienca nomo kie “exilis” aludas al ties elstareco), kaj ties vostoj iĝas pli mallongaj ol en vintra plumaro. Krome temas pri birdo de bruneca kapo kie elstaras hela okulringo ĉirkaŭ tre malhelbruna iriso kaj dorso kaj vosto kun tre markata strieco de grandaj nigraj plumoj kun helbrunaj bordoj. Sube estas blankecaj la gorĝo kaj la ventro, dum la brusto kaj la flankoj montras fortan helbrunan nuancon. La beko estas karnokolora sube kaj nigreca en supra makzelo. La kruroj estas rozkolorecaj.
Temelínec
Temelínec estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,75 km².
Orkapa cistikolo
Kutimaro
Tiu specio troviĝas en densa vegetaĵaro en kaj ĉirkaŭ humidejoj. Tie ĝi kondutas kiel lerta tajlorbirdo, ofte uzante ŝtelitajn araneretojn por kudri foliojn kiel kovrilo de sia nesto.
Temelínec
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1372.
En la jaro 1985 Březí estis en konekso kun konstruado de Nuklea elektrejo Temelín elloĝigita kaj detruita.
Kaŭ
Kaŭ (aliaj proponas kajaŭ) estas neologisma esperanta konjunkcio, kiu kunigas la konjukciojn kaj kaj aŭ. Oni uzas la konjunkcion kaŭ anstataŭ aŭ, kiam oni volas emfazi, ke inter du diraĵoj (aŭ objektoj) A kaj B ne temas pri rilato de malinkluziva aŭ (veras aŭ A, aŭ B, sed ne ambaŭ samtempe), sed ke povas veri aŭ A, aŭ B, aŭ eĉ ambaŭ samtempe (do A kaj B).
Vertabelo
Jen vertabelo montrata la funkciojn de kaj, aŭ=kaŭ kaj ekskluziva aŭ (0 = jes/veras; 1 = ne/neveras):
Kaŭ en aliaj lingvoj
En plej multaj lingvoj verŝajne ne ekzistas unu vorta kunmetaĵo (malkiel eblas kaj estas en Esperanto).
En la Pola por ekskluziva aŭ oni uzas ' kaj por kajaŭ - '.
Kalvinana preĝejo (Hermánszeg)
La Kalvinana preĝejo estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Hermánszeg.
Saint-Laurent (Ardennes)
Saint-Laurent - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio, dediĉita je la sankta Laŭrenco de Romo. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Charleville-Mézières, kaj al la kantono .
Nikolao Stenono
Pro siaj studoj kaj esploroj Nikolao Stenono (1638 - 1686) estas opiniata la patro de la geologio kaj de la stratigrafio krom elstara anatomiisto kaj medicinisto.
Leteroj de E. Lanti
La libro Leteroj de E. Lanti estas kompilaĵo de leteroj senditaj de Eŭgeno Lanti, precipe al liaj kamaradoj de Sennacieca Asocio Tutmonda, kaj en kiuj oni tre ofte pritraktas aspektojn de lia ideologio, kun specifa atento al sennaciismo.
Nikolao Stenono
Origine luterana, li konvertiĝis al la Katolika eklezio kaj estis unue ordinita sacerdoto kaj poste titulara episkopo.
Leteroj de E. Lanti
Ĝi estas denove reeldonita de SAT-Broŝurservo en 1987 kun antaŭparolo de Gaston Waringhien.
Nikolao Stenono
Biografio
Naskiĝinte en Kopenhago en 1638, tie li studis medicinon havante kiel doma instruisto la faman Thomas Bartholin. En la postaj jaroj li translokiĝis al Amsterdamo (kie li malkovris la precipan dukton de la parotida glando, aŭ "dukto de Stenono") kaj al Leiden kie havis kiel majstroj grandajn anatomiistojn kiel Franciscus Sylvius. Post diplomiĝo Stenono translokiĝis al Parizo ĉe la fama mecenato Melchisédech Thévenot. En 1666 translokiĝis al Florenco ĉe la kortego de grandduko de Toskanio, Ferdinando la 2-a de Mediĉoj, kiu estis tiam renkontpunkto de scienculoj kaj literaturistoj. Tie Stenono science interesiĝis ankaŭ pri geologio kaj mineralogio. En Livorno lin kortuŝis la procesio de Corpus Domini (Kristokorpo) de la 24-a de junio 1666; okazis poste en Florenco ke Stenono, luterana, fariĝis katolika (1667) post longaj konversacioj kun lokaj teologoj.
Ĉiam en Florenco li presigis (1669) sian De solido intra solidum naturaliter contento dissertationis prodromus, kiu igas lin unu el la plej iniciatintoj de la moderna geologio.
Post mallonga reveno al Kopenhago, Stenono estis invitita denove al Florenco kie li estis honorita kaj helpata en la esploroj. En 1672 li estis invitita reveni al Danio kaj nomumita reĝa anatomiisto, sed tie okupiĝis nur du jarojn por reveni al Florenco, kie ordiniĝis sacerdoto (1675) kaj celebris sian unuan meson; en 1677 li estis levita al titulara episkopeco (in partibus infidelium), kaj nomumita apostola vikario por Skandinavio, kun sidejo en Hanovro. Lia tasko koncernis la paŝtistan zorgon pri la malgranda restaĵo de la disaj katolikaj fideluloj inter la protestantoj de la norda Germanio, Norvegio kaj Danio: laboro ege riska inter akre oponantoj al katolikismo.
En 1680 translokiĝis al Hamburgo kaj 1685 al Schwerin, kie li demisiiĝis el ĉiuj siaj ekleziaj funkcioj kaj ekvivis kiel simpla sacerdoto ĝis la morto kiu okazis la 25-an de decembro de 1686. Laŭvole de Kozimo la 3-a de Mediĉoj liaj korpaj restaĵoj estis translokigitaj al Florenco kaj entombigitaj en la baziliko de Sankta Laŭrenco.
Sciencula aktiveco
Kiel anatomiisto Stenono malkovris la parotidan dukton; al li apartenas ankaŭ la merito de la ĝusta interpreto de la glanda funkcio kaj de la distingo inter glandoj sekreciantaj kaj linfonodoj. Li pruvis ke la koro estas muskolo, kaj ne la fonto de varmo aŭ sidejo de la animo. Li ĝuste interpretis la cerbajn cirkunvoluciojn kiel sidejoj de la sciigaj superaj funkcioj, kontraŭante la tiamajn dominantajn kartezajn teoriojn. Li ankaŭ malkovris la funkcion de la ovario kaj de la uteraj ovoduktoj.
En la paleontologia kampo Stenono poziciis laŭ maniero tute nova la problemon de la klasifiko de la fosilioj, kaj de la rekonstruado de la geologia historio rimarkante la manieron per kiu tiuj, kaj aliaj rokoj, estas entenataj ene de la pligrandaj rokoj. El tiu sistema esploro prenas la titolon lia verko De solido.
Surbaze de siaj metodaj principoj Stenono interpretas ĝuste la naturon de la fosilioj: ili estas restaĵoj de bestoj vivintaj antaŭe.
Kalvinana preĝejo (Hermánszeg)
Sonorilostablo
La ligna sonorilostablo estis farita en la 1800-aj jaroj. Ĝi estis renovigita en 1999. Ties pinto estas piramido.
Nikolao Stenono
Bibliografio
Vicenza, Accademia Olimpica, [1987]. en) Hans Kermit, Niels Stensen, 1638–1686: The scientist who was beatified sur Google Livres, Gracewing Publishing, 2003, 179 p.
Kunčina Ves
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1392.
Plus Ultra
Plus Ultra estas latina frazo ("Pli transen"), ligita al Hispana Imperio.
Laŭ la mito de Heraklaj Kolonoj, la gedioj malpermesis al mediteraneaj maristoj eliri tiun maron (latine Non Plus Ultra aŭ Nec Plus Ultra, "ne pli transen"). Tamen, per sia fortego, Heraklo apartigis la kolonojn-montojn, kaj malfermis Atlantikon al la maristoj
En heraldiko, du kolonoj kun teksto Plus Ultra (aŭ PLVS VLTRA) estas uzadataj de Hispanio simbolante kaj la bar-venkemon kaj la koloniigo de Ameriko el Eŭropo. La uzo de du kolonoj kaj du duonmondoj en monero columnario hipoteze estas la fonto de simbolo $ por usona dolaro
Plus Ultra estis samsimbole la nomo de la maraviadilo, kiu unue flugis de Hispanio al Argentino. En ĝi veturis aviadpioniro Ramón Franco.
Plus Ultra estis ankaŭ la nomo de armea taĉmento en el Hispanio kaj kvar mezamerikaj landoj. Inter julio 2003 kaj aprilo 2004 ĝi respondecis pri la regiono apud Diwaniya en Irako.
Nisa
Nisa ĉe rivero Meandro (greke Νύσα; latine Nysa ad Maeandrum) estis antikva urbo en Malgrandazio (la hodiaŭa Turkio). La urbo situis ĉe la norda rando de la ebenaĵo de la rivero Meandro, kaj dum sia historio interalie apartenis al la teritorio de la historia regno Kario, proksime al la limo al la apuda regno Lidio.
Dum la epoko de romiaj imperiestroj la urbo estis centro de kleruloj, inter ili dum la 1-a jarcento a.K. estis la historiisto Strabono.
Inter la arkeologiaj ruinoj aparte menciiĝas la 100 metrojn larĝa kolonaro super la urba kanjono, kiu portis la antikvan stadionon, krome bone konservita amfiteatro, urba konsilejo, sportejo, banejoj, la centra placo Agoro kaj imperiestra bibliotekejo.
Sian riĉecon dum la epoko de romiaj imperiestroj la urbo dankis precipe al sanktejo de la dioj Plutono kaj Persefona, kiu troviĝis 4 kilometrojn pli okcidente kaj kies sulfuraj fontoj konsideriĝis sanigaj.
Louise Høst
Louise HØST (mortis la 26-an de aŭgusto 1941 en Kopenhago estis dana esperantisto. Ŝi estis ĉefdelegito de UEA dum multaj jaroj.
Brita imperio
La Brita Imperio, nome la imperio de Britio, estis la plej granda el la eŭropaj koloniaj imperioj de 1500 ĝis 2000. Inter imperioj, nur la mongola imperio eble regis pli da teritorio (35.000.000 km²) aŭ proksimume simile. La Brita Imperio enhavis proprajn landojn, dominiojn, koloniojn, protektoratojn, mandatojn kaj aliajn teritoriojn regatajn aŭ administratajn de la Unuiĝinta Reĝlando (kaj de ties antaŭaj ŝtatoj) inter la 16a kaj la 20a jarcentoj, pli precize ĝis la jaro 1949.
Dum la unuaj jardekoj de la 20a jarcento, la Brita Imperio enhavis loĝantaron de ĉirkaŭ 458 milionoj de personoj kaj ĉirkaŭ 31.000.000 km², kio estus proksimume kvaronon de la tiama monda homaro kaj kvinonon de la tera teritorio de la Tero, nome la plej etenda imperio de la moderna historio. Ĝi regis krome hegemonie la marojn. Ĝi estis la plej potenca tramara ŝtato el 1815 al preskaŭ 1914 (komence de la Unua Mondmilito), sed rapide disfalis post 1945 (post la Dua Mondmilito).
Archingeay
Archingeay [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 682 loĝantojn en la jaro 2012.
Geografio
Archingeay situas ĉe la rivero Boutonne, oriente de Rochefort.
Brita imperio
Dum la Epoko de Malkovroj en la 15a kaj 16a jarcentoj, Portugalio kaj Hispanio pioniris en Eŭropo pri la esplorado de la globo, kaj en la procezo establis grandajn transmarajn imperiojn. Enviaj pro la granda riĉo kiun tiuj imperioj generis, Anglio, Francio kaj Nederlando komencis establi koloniojn kaj komercajn retojn per si mem en Ameriko kaj Azio. Serio de militoj en la 17a kaj 18a jarcentoj kontraŭ Nederlando kaj Francio lasis Anglion kaj poste, post la unuiĝo inter Anglio kaj Skotlando en 1707, Grandan Brition, kiel dominanta koloniisma potenco en Nordameriko. Ĝi poste iĝis la dominanta potenco en la Hinda subkontinento post la konkero fare de la Brita Orienthinda Kompanio de la rezulte de la Batalo de Palaŝi en 1757.
La sendependigo de la Dek tri Kolonioj en Nordameriko en 1783 post la Usona Milito de Sendependeco okazigis ke Britio perdis iome el siaj plej malnovaj kaj plej loĝataj kolonioj. Britia atento tuj turniĝis al Azio, Afriko, kaj Pacifiko. Post la malvenko de Francio en la Revoluciaj kaj Napoleonaj Militoj (1792–1815), Britio ekelstariĝis kiel la ĉefa naviga kaj imperia potenco de la 19a jarcento. Nedefiata mare, Britia dominado estis poste priskribita kiel Pax Britannica ("Britia Paco"), nome periodo nur de relativa paco en Eŭropo kaj en la mondo (1815–1914) dum kiu la Brita Imperio iĝis la tutmonda hegemonio kaj eĉ adoptis la rolon de tutmonda polico. Komence de la 19a jarcento, la Industria Revolucio ektransform Brition; kaj tiele je la epoko de la Granda Ekspozicio de 1851, la lando estis priskribita kiel la "ateliero de la mondo". La Brita Imperio etendiĝis ĝi inkludi plej el Hindio, grandajn partojn de Afriko kaj multajn aliajn teritoriojn tra la tuta mondo. Kun la formala kontrolon kiun Britio faris super siaj propraj kolonioj, ties dominado de multe el la tutmonda komerco signifias, ke ĝi efektive kontrolis la ekonomiojn de multaj mondoregionoj, kiel ĉe Azio kaj Latinameriko.
Dum la 19a jarcento, la loĝantaro de Britio pliiĝis je spektakla proporcio, akompanita de rapida urbanizado, kio okazigis gravajn sociajn kaj ekonomiajn problemojn. Por serĉi novajn merkatojn kaj fontojn de krudaj materialoj, la Britia registaro sub Benjamin Disraeli iniciatis periodon de imperia etendo en Egipto, Sudafriko kaj aliloke. Kanado, Aŭstralio, kaj Novzelando iĝis mem-regaj dominioj.
Ĉirkaŭ la komenceo de la 20a jarcento, Germanio kaj Usono ekdefiis la Britian ekonomian superecon. Sekvaj militaj kaj ekonomiaj tensioj inter Britio kaj Germanio estis ĉefaj kaŭzoj de la Unua Mondmilito, dum kiu Britio ege dependis el sia imperio. La konflikto metis enorman premon sur la militistajn, financajn kaj laborfortajn rimedojn de Britio. Kvankam la Brita Imperio atingis fakte sian plej grandan teritorian etendon tuj post la Unua Mondmilito, Britio ne estis plu la plej elstara industria aŭ milita potenco de la mondo. En la Dua Mondmilito, la kolonioj de Britio en Sudorienta Azio estis okupitaj de Japanio. Spite la finan venkon de Britio kaj de ties aliancanoj, la damaĝo fartia al la Britia prestiĝo helpis akceli la dekadencon de la imperio. Hindio, nome la plej valora kaj loĝata posedo de Britio, akiris sendependecon kiel parto de pli granda malkoloniiga movado pro kio Britio garantiis sendependecon al plej teritorioj de la imperio. La retransigo de Hongkongo al Ĉinio en 1997 markis por multaj la finon de la Brita Imperio. Dekkvar transmaraj teritorioj ankoraŭ restas sub Britia suvereneco. Post sendependigo, multaj iamaj Britiaj kolonioj aliĝis al la Komunumo de Nacioj, nome libera asocio de sendependaj ŝtatoj. La Unuiĝinta Reĝlando estas nuntempe nur unu el 16 landoj de la Komunumo, grupigo konata neformale kiel la Komunumaj regnoj, kiuj kunhavas saman monarkon, nome la reĝino Elizabeto la 2-a.
La plej alta pinto, propre dirite, okazis dum ĉirkaŭ 100 jaroj (nome la nomita "imperia jarcento" inter 1815 kaj 1914), tra serio de fazoj de etendo rilataj kun komerco, koloniigado kaj konkero, krom periodoj de aktiveco diplomata. Probable, la plej brila momento de imperia hegemonio povas situiĝi inter 1890 kaj 1920. La Imperio faciligis la etendon de la teknologio, la komerco, la angla lingvo kaj la brita regado tutmonde. La imperia hegemonio kontribuis al spektakla ekonomia kresko de la Unuiĝinta Reĝlando kaj al plialtigo de ties interesoj en la tuta mondo. En la aktualo, landoj kiuj estas mondaj potencoj aŭ de granda politika monda gravo estas heredintoj de la Brita Imperio: nome Usono, Barato, Kanado, Aŭstralio, Sudafriko kaj Novzelando.
La unua kiu uzis la esprimon «Brita Imperio» estis la doktoro John Dee, astrologo, alkemiisto kaj matematikisto de la reĝino Elizabeto la 1-a de Anglio, 1558-1603.
Originoj (1497–1583)
La fundamentoj de la Brita Imperio estis metitaj kiam Anglio kaj Skotlando estis apartaj regnoj. En 1496, reĝo Henriko la 7-a, sekvante la sukcesojn de Hispanio kaj Portugalio en transoceana esplorado, komisiis John Cabot gvidi ekspedicion por malkovri itineron al Azio tra la Nord-Atlantiko. Por akiri sian imperion, Britio konkuris kontraŭ aliaj imperioj, sed ĉefe postulis plibonigadon de la infrastrukturoj por plialtigi la kvaliton kaj kvanton de ties transmara komercado kaj transportado. Tiam oni iniciatis komercajn liniojn por la komerco de la lano kaj starigis modernan sistemon por la transmara brita komerco, kiu kontribuis al kresko de la ŝipkonstruejoj kaj por la navigado el la insularo. La komerca ŝiparo alportis la bazojn por komercaj institucioj kiuj disvolvigos gravajn rolojn en la imperia posta aventuro, kiaj la kompanjoj: Massachusetts Bay Company aŭ la British East India Company. Henriko la 7-a ordonis ankaŭ la konstruadon de la unua seka digo en Portsmouth, kaj ege plibonigis la malgrandan Reĝan Ŝiparon (Royal Navy).
Anglaj transoceanaj havaĵoj (1583–1707)
La Hispana Imperio koloniis Amerikon (ĉefe ĉe Suda kaj Centra Ameriko). Anglio kreis korsarojn, kiuj rabis la ŝipojn portantajn valorajn metalojn al Eŭropo. Anglio ankaŭ ekkoloniis en Norda Ameriko. Resume, oni pluigis la politikon faritan de la antaŭa reĝo. La angla reĝo Henriko la 8-a modernigis la militŝiparon, triobligante la nombron de la ŝipoj kaj konstruante havenojn kaj lumturojn. En la sama direkto oni konstruis la unuajn velŝipojn kiuj portis pezan armilaron (artilerio) de longa atingo. Ekis la konstruado de ŝipkonstruejoj pere de la administra maŝinaro centralizita de la regno. La plibonigo de la Royal Navy kaj ties plinovigado estis la bazo de la mara dominado fare de Anglio dum la venontaj jarcentoj.
Provinco Phuket
La provinco Phuket (taje ภูเก็ต, [], malaje Talang aŭ Tanjung Salang) estas provinco de Tajlando. Laŭ la stato de 2015 ĝi havis 386 605 loĝantojn. Administra centro estas la samnoma urbo Phuket (urbo). La teritorio ampleksas la ankaŭ samnoman insulon Phuket (kies nomigon transprenis la urbo kaj la administra provinco) kaj plurajn ĉirkaŭajn insuletojn, kaj situas ĉe la okcidenta marbordo de la lando, borde de la Andamana Maro.