cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Medicino kaj Kirurgio kaj la Katolika Eklezio dum Mezepoko
La buleo de papo Bonifaco la 8-a
Tiu bulo tuŝas anatomion kaj dissekcon. La unua oficiala dispozicio de la mezepoka eklezio kiu, kvankam nerekte, kuntrenas la dissekcon de kadavroj por anatomiaj studoj, estas la buleo «De sepulturis» (Pri sepultadoj). . Oni diras nedirekte ĉar la motivoj, pro kiuj la papo promulgis tiun dekreton, koncernis kampon tre malsaman. Dum la Krucmilitoj disvastiĝis aparta kutimo koncerne sepultadojn: la korpoj de la nobeloj mortintaj en batalo por la Sankta Tero estis dismembrigitaj, dispecigitaj kaj boligitaj, por separi la karnon el la ostoj kaj tiel tiujn lastajn pli facile transporti al la naskiĝaj lokoj. Alia kutimo, plue, disvastigita inter la nobeloj, konsistis en dispecetigado de la korpo por ebligi la sepultadon en pluraj lokoj konsideritaj gravaj de la forpasinto. Tiaj praktikoj estas en la buleo difinitaj malpiaj, kruelaj, kontraŭhomaj kaj sovaĝaj; pro tio la papo decidis malpermesi, subminace de ekskomuniko, ĉar tio «ne nur estas abomena ĉe la okuloj de Dio, sed ankaŭ naŭza subkonsidere de ĉiu homa vidpunkto». Tial, tiu dokumento koncernas nenimaniere la dissekcojn studcelajn; tamen klaras ankaŭ ke eventuala interpreto larĝasenca povus konduki al limigo de la anatomiaj esploroj per dissekcado.
Larĝasencaj interpretoj
Fakte, ekzistss iuj fontoj kiuj atestas kiel tiaj larĝasencaj interpretoj reale okazis. En iu gloso aldonita al la buleo en 1303 de kardinalo Jean Lemoine kaj poste enirinta en la korpon de kanona juro, estas ekspansiite ke la malpermeso koncernas ne nur la boladon de kadavroj, sed ankaŭ la devisceradon, dissekcadon kaj kremacion. En 1345 Gvido el Vigevavo antaŭmetis al sia «Anatomia» ke ĉar la dissekcadoj estis malpermesitaj de la Eklezio, sed ke konsiderinte ke la kono pri anatomio estis necesa al la medicino, li estis ilustrinta tiun stdobjekton per bildoj tiucele realigitaj. Plue en «Anatomia Richardi», ĝia aŭtoro, eksplikis, konfirme, ke ĉar la dissekcado estas horora procedo por la homa korpo, anatomiistoj ĝin praktikadis sur bestoj. Fine, troviĝas paŝaĵo en la Anothomia de Mondino dei Liuzzi, verkita en 1316, kiu eble referencas al tiu Bonifaca Buleo. :
Sed malgraŭ tiaj interpretoj, la dissekcadoj estis multe praktikitaj dum la 14-a jarcento, kaj aparte de Mondino kiu estis unu la plej aktivaj anatomiistoj. Ĉiukaze la interpretaj ambiguecoj certe ĉesis en 1482, kiam papo Siksto la 4-a eksplicite legalizis la dissekcadojn jam praktikitajn en la universitato de Tubinga, klarigante unufojon por ĉiam la senmotive diskutatan aferon per aprobo de la Eklezio.
Kadavraj dissekcadoj en la 13-a kaj 14-a jarcentoj
Malgraŭ la cititaj larĝasencaj interpretoj pri la buleo De Sepulturis, ŝajnas, el tio kio estos ilustrita en supra paragrafo, ke tiuj estis ĉiukaze preskaŭ senefikaj. Ekzistas, fakte, plena historia evidento de la fakto ke la dissekcadoj estis efektivigitaj sen apartaj obĵetoj, sen veki apartajn skandalojn. Fundamenta ekzemplo tiusenca estas la fakto ke tiun tempon ege vastiĝis la kulto por la relikvoj (kiuj ne limiĝis al objektoj de la sanktuloj, sed etendiĝis ankaŭ al eroj de iliaj korpoj), kaj estis komuna praktiko la enbalzamigo de la korpoj de la papoj kaj gravuloj de la civila socio.
Tiuteme interesas ekzameni la kronikon pri la traktado postmorta rezervita al la korpo de Sankta Kiara el Montefalko en 1308. La fratinoj de la sama monaĥejo faris, kelkajn tagojn post ŝia morto, la preparadojn por enbalzamigo de la kadavro. Post la malfermo de ŝia korpo, el ĝi oni ekstraktis la organojn por ilin konservi en urnoj, kaj inter tiuj la fratinoj trafis en diversajn formaciojn de organaj histoj kiuj atestus la sanktecon de la virino: kruco, dorno-krono kaj aliaj simboloj de skurĝado de Kristo. Kompreneble, ili tion atestis antaŭ la ekleziaj aŭtoritatuloj. Kio trafas, en la reportita rakonto en la historio de la procezo, estas unuaflanke la ekstrena natureco kun kiu la fratinoj praktikis kaj priskribas la dissekcadon, kaj aliflanke la samgrava natureco kun kiuj la ekleziaj aŭtoritatuloj akiris tiajn atestaĵojn. Nenia leĝa obĵeto estis levita kontraŭ la dissekcantaj fratinoj, kaj kvankam la fakto povas nun aperi makabra, ĝi evidente taksiĝis tute normala ĉe tiutempaj homoj.
Analoga ekzemplo estas la enbalzamigo de la Beata Margarita el Città di Castello, okazinta antaŭ la altaro kun ĉeesto de diversaj fratuloj.
Tiuj praktikoj igas klare ke nenio leĝa konsiderigis intrinseke maldigna aŭ nekristana la dissekcado.
La unuaj historiaj evidentoj de dissekcadoj ligitaj al la medicino reiras al la 13-a jarcento. La unua evidento, dube interpretinda tamen, ligiĝas al dekreto de Frederiko la 2-a de 1241, kiu ordonis ke la medicinistoj de la Salerna Skolo praktiku, laŭ almenaŭ unu jaro, en la artoj anatomia kaj kirurgia antaŭ ol entrepreni la medicinan profesion: ĝi ne povas esti konsiderita pruvo ke la dissekcado de kadavroj estis vere komuna tiujn tempojn. Fakte el aliaj multaj testoj oni scias ke tiu arto ekzercadis nur sur bestoj en tiu skolo.
La dua evidento, plikorekte la unua certa, de sciencela dissekco reiras, male, al 1286 kiam, laŭ la kroniko de Salimbene, ne precizigita epidemio kaŭzadis mortojn en diversaj italaj urboj, medicinisto efektivigis diversaajn nekropsiojn por eksperimente studi la problemon.
Alia grava kazo rimarkiĝis 1302, tri jarojn post la promulgo de la Bonifaca buleo, kiam en Bolonjo juĝisto ordonis nekropsion por konstati ĉu certa Azzolino degli Onesti mortis pro venenado. Tiu epizodo elpaŝas kiel signifa pro tio ke, tial, nekropsiaj esploroj estis leĝe akceptitaj kiel efikaj kaj utilaj kaj ke, do, ili devis esti trapasintaj tra longtempa eksperimenta tradicio. Kaj aperas evidenta ke se juĝisto povis ordoni dissekcon, tiu praktiko ne estis kontraŭleĝa. Des pli ke tiuj eventoj okazie en zono sendub sub la influo kaj kontrolo de la romaj religiaj aŭtoritatoj.
Alia atesto antaŭenvenas el Pietro d'Abano, en kies traktado De Venenis (pri venenoj) rakontas pri nekropsio sur apotekisto kiu englutis mortigan kvanton de mercurio.
Koncerne, male, la dissekcadojn instrucelajn, la historiistoj fine akordiĝas sur tio: ili komenciĝis en la universitato de Bolonjo, en la skolo de Taddeo Alderotti (1215 - 1295) kaj Teodorico de' Borgognoni (1206 - 1298), en la dua duono de la 13-a jarcento. Historia indico pri tio troviĝas en la manuskripto «Anatomia» de Henry de Mondeville (1260 - 1320) de la dua duono de la 13-a jarcento. . Mondeville studis antaŭe en Montpellier, poste en Bolonjo kaj fine revenis al Montpellier instrucele, kie tamen daŭrigis la praktikon de la instruo per bildoj ilustantaj homajn korpojn... dissekcitajn. Sed kiel dirite en sia Anatomia, li memorigas pri la praktiko sur kadavroj de Bolonjo.
La unua publika deklaro, en akademia dokumnto, pri efektivigo de dissekcado, pri kiu al ni venas informo, datas je 1315 kaj estis relatigita kaj registrita de Mondino dei Liuzzi (1275 - 1326) en ties verko Anothomia. Krom pro medicinista vidpunkto, la verko de Mondino tre gravas ankaŭ pro historia vidpunkto: fakte, el ĝi dedukteblas ke Mondino estis anatomiisto tre sperta kaj kun ĉe sia aktivo granda nombro de efektivigitaj dissekcoj. Liaj sperto kaj kompetenteco ne povis esti akirita de la malmultaj dissekcoj registritaj en la verko.
Kaze de novnaskitoj kaj fetoj, mem Mondino deklaris praktikinti multfoje dissekcojn kaj tio videblas ankaŭ el la akurataj anatomiaj priskriboj. Sume, la verko de Mondino pruvas ke jam dissekcantoj akiris teknikon kaj tiun normale uzitan en la universitato de Bolonjo, kaj tial ke ili konstituis praktikon tute laŭleĝan.
Lasta, kaj simile grava, pruvo ke la dissekcada praktiko ne estis eksterleĝa, estas la aktoj de procezo disvolviĝinta en Bolonjo en la decembro de 1319. La 20-an de samjara novembro kvar studentoj forrabis kadavron de certa Pasino, kiu estis pendigita la antaŭan tagon, kaj ĝin liveris al certa Majstro Alberto por okazigi, sperte kaj instrucele, la dissekcadon. Iuj partoprenantoj, tamen, ekonis la korpon de Pasino kaj denuncis la kvar studentojn. Interesas ke nur la studentoj estis procesitaj, dum neniu procesa ago estis iniciatita kontraŭ Majstro Alberto, kaj la akuzo estis nur pri la ŝtelo de kadavro, la dissekco eĉ ne estis nomata.
Tiu komplekso de evidentoj konfirmas, malgraŭ kelkaj maloftaj larĝasencaj interpretoj pri la buleo De Sepulturis, ke la dissekcoj de homaj korpoj ne estis eksterleĝaj, kaj ne trafis en apartajn oficialajn oponojn. Eĉ, estas ĝuste ekde la 14-a jarcento ke la dissekca praktiko, startante el Bolonjo, eksvarmis al aliaj universitatoj kaj medicinaj skoloj, antaŭe en Italio poste en tuta cetera Eŭropo, por kulmini fine en la granda prianatomia renesanca tradicio kies reprezentanto plej elstara estas Andreo Vesalio.
Literaturo
Precipaj referencoj:
Generalaj refencoj el la historio pri medicino
Minimumaj refencoj pri la "revalorigo" pri mezepoko
Specifaj referencoj pri la tezo de la konflikto inter religio kaj scienco
Primaraj fontoj
Takamichi Kobayashi
Takamichi Kobayashi (小林 高道, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Albirex Niigata.
24224 Matthewdavis
24224 Matthewdavis estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Matthew Davis, mentoron de unu finalist(in)o de la Intel Science Talent Search (STS) de 2008, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la North Allegheny Senior High School de Pittsburgh (Pensilvanio).
(14003) 1993 OO4
(14003) 1993 OO4 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
8159 Fukuoka
8159 Fukuoka estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Takashi Fukuoka, direktoro de la planetario de la muzeo de malferma kampo de Sanbe Ŝizenkan (gubernio Ŝimane) kaj prezidento de la Societo San-in de Astronomio. Lia ĉefa esploro temas pri la funkcio de lumeco en la.
NGC 3863
NGC 3863 (aliaj indikoj — UGC 6722, MCG 2-30-28, ZWG 68.54, IRAS11425+0844, PGC 36607) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tania Boteva-Malo
Ŝi studis Franclingva literaturon en la Universitato de Sofio.
Quendorf
Quendorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Grafschaft Bentheim de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo estas parto de la komunumaro Schüttorf, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Y Byd
Y Byd (la mondo) estos la unua ĉiutaga gazeto en la Kimra lingvo. Ĝi aperos kvin tagojn semajne, de lundo ĝis vendredo. Oni esperas lanĉi la ĵurnalon la 3-an de marto 2008.
Aled Price, la ĉefredaktoro, estas ĵurnalisto el Cardiff kiu antaŭe laboris por BBC Cymru kaj S4C. Catrin Rogers, la vicredaktorino, momente laboras kiel redaktoro de loka ĵurnalo en Hounslow, Londono, kaj ankaŭ laboris kiel sendependa ĵurnalistino.
Pli ol iam antaŭe ekzistas grava rolo por ĵurnalo en la kimra. La Nacia Asembleo por Kimrio lastatempe plifortigis siajn potencojn, provizas fokuson por politika kaj institucia vivo. Kimralingvanoj, inkluzive de multaj lingvolernantoj, disvastiĝis tra la tuta Kimrio kaj preter ĝi, kaj havas vivostilojn kaj laborkutimojn, kiuj fariĝas ĉiam pli diversaj; ĉiutaga Kimra ĵurnalo helpos unuigi la Kimralingvan komunumon kaj ebligos al ĝi esprimi sian plurecan identecon. Kimrio estas unu el la malmultaj malplimultaj lingvoj ene de Eŭropa Unio, kiu ne havas propran ĵurnalon.
Earth, wind and fire
Earth, Wind and Fire (esperante: Tero, Vento kaj Fajro) estas muzikgrupo komencata de Maurice White en 1970 ĉe Ĉikago, Usono. Ilia muziko estas funko, diskoo, ĵazo, ritmenbluso, soulo kaj Pop-muziko. Ili havis multajn ŝlagrojn ĉe la 1970-oj.
Y Byd
Kia ĵurnalo?
Y BYD estos vere nacia ĵurnalo kun siaj unikaj stilo kaj enhavo. Ĝi estos eldonata 5-tage ĉiusemajne, de lundo ĝis vendredo.
Ĉar ĝi estos la sola ĵurnalo en la kimra, ĝi estu politike sendependa, provizante forumon por ĉiuj vidoj ekzistantaj en la komunumo. La ĉefa fokuso estos sur Kimrio, tamen internaciaj kaj Britaj aferoj ankaŭ estos traktataj. Ĝi estos distribuata tra la tuta Kimrio, kaj havos vastan retejon.
La ĉefa ĵurnala oficejo estos en Machynlleth, kaj aliaj kunlaborantoj en aliaj partoj de la lando. Estos 24 kunlaborantoj, el kiuj 12 estos ĵurnalisto.
Vasta subteno
La iniciatintoj de Y Byd akiris la subtenon de elektitoj el ĉiuj partioj en la Nacia Asembleo kaj ankaŭ de eminentuloj el diversaj kampoj de la Kimra vivo - kimralingvanoj kaj nekimralingvanoj. Jen kelkaj subtenantoj: Huw Edwards kaj Guto Harri el la radia amaskomunikado; la aktoro Ioan Gruffudd; Marko Hughes kaj Ray Gravell el la mondo de sporto; Meic Steven, Gruff Rhys kaj Fflur Dafydd el la mondo de populara muziko; la Ĉefepiskopo de Kimrio kaj ĉefaj membroj el la ĉefaj religioj, kaj Jan Morris el la literatura kampo.
Abonantoj
Kerno el homoj, kiu konsentas preni la ĵurnalon ĉiutage estas necesaj por la postvivo de malplimulta ĵurnalo. Ĉar abonantoj estos la ŝlosilo por la ĵurnala sukceso, ili povos profiti rabaton ĝis 25%, kaj specialaj ofertoj estos havigeblaj ekskluzive al ili. Abonoj ekzistos en du varioj - (1) al la papero versio kun aliro al la tuta retejo (2) al la enreta versio nur.
Investantoj
Privataj akciuloj kun sindevontigo al la lingvo kaj ekzistokialo de la ĵurnalo estas aparte gravaj, ne nur kontribuante al la necesa kapitalo, sed ankaŭ certigante tion, ke proprieto enradikiĝu en kaj trans Kimrio, kaj tio, ke la regado restu en la manoj de la sindevontigintoj al la celoj kaj intencoj de la ĵurnalo. La iniciatintoj deziras, ke ĉi tiu estu vaste bazita komuna entrepreno. Investontoj devas unue fariĝi membrojn de la Clwb Cefnogwyr.
Assenede
Ekde 1977, la municipoj Bassevelde, Boekhoute kaj Oosteeklo apartenas al Assenede.
Melchior Barthel
Melchior Barthel (1625-1672) (naskiĝis en Dresden, en la 10-a de decembro 1625 - mortis en Dresden, en la 12-a de novembro 1672) estis germana skulptisto.
Biografio
Li studis kun sia patro Hieronimus Barthel kaj Johann Böhme (1595-1667) el Schneeberg (1640-45), kaj ekloĝis en Dresden, kie li indikiĝis kiel skulptisto de la kortego. Liaj ĉefaj verkoj estas kolosa tombo de la doĝo Giovanni Pesaro (1589-1659), en la Preĝejo de Sankta Maria dei Frari, en Venecio, la statuon de Johano la Baptisto, en la Oratorio de la Preĝejo de Sankta Maria el Nazareto, kaj tombo en la Preĝejo de la Sanktuloj Johano kaj Paŭlo. Liaj sennombraj eburaj skulptaĵoj en la Granda Volbo, en Dresden, estas konsiderataj pli superaj ol liaj plej ellaboritaj verkoj.
Pleiskirchen
Pleiskirchen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altötting de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Frýdštejn (burgo)
Frýdštejn estas burgruino en Ĉeĥio. Ĝi situas en samnoma vilaĝo Frýdštejn, en regiono Liberec, distrikto Jablonec nad Nisou.
Dominanto de la burgo estas konserviĝinta granda burgoturo, konstruita sur la plej alta sabloŝtona roko, de kiu estas vidinda panoramo de la tuta ĉirkaŭaĵo. La turo havas alton de 15 m, diametron de 5 m, kaj muraro dikas 2 m.
Cornol
Pri la komunumo
Cornol estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 893 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
31592 Jacobplaut
31592 Jacobplaut estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Harry Paul, gajninto en 2014 de la dua rango en la Intel International Science and Engineering Fair pro lia projekto en teamo pri media mastrumado. Li estis lernanto ĉe la Rambam Mesivta High School por Knaboj de Lawrence (Nov-Jorkio, Usono).
Cornol
Najbaraj komunumoj
La komunumo Cornol limas en nordoriento kaj oriento al la komunuo La Baroche, en sudo al Clos du Doubs, en oriento al Courgenay, kaj en nordokcidento al Alle.
Trafiko
La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Porrentruy al Asuel. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 16 de Delemonto al Porrentruy kaj okcidente de la vilaĝo sur la komunuma teritorio pasas ankaŭ la svisa aŭtovojo A16, kies 4-kilometra tunelo sub Mont-Terri situas sur la komunuma areo. Unu kilometron oriente de la vilaĝocentro la komunumo disponas pri propra alveturejo al la aŭtovojo.
Barbara Blackburn
Barbara Blackburn estas dvoraka klavaristo, kiu rekordis sur Gvines-libro per klavado de 212 vortoj en minuto. Ŝi mortis en 2008.
Vilmos Manninger
Vilmos Manninger [vilmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Manninger Vilmos estis hungara kuracisto, profesoro, o. Lia frato estis Gusztáv Adolf Manninger (1880-1954).
Vilmos Manninger naskiĝis la  en Sopron. Li mortis la en Sopron.
Biografio
Vilmos Manninger akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1898. Li eklaboris en hospitalo en Budapeŝto en 1902, post 5 jaroj li estis nomumita ĉefkuracisto kaj privata profesoro. En 1926 li atingis la rangon eksterordinara profesoro, tiutempe li laboris en instituto. Inter 1936 kaj 1941 li havis postenon en ministerio pri enlandaj aferoj, en 1937 li iĝis titulara publika eksterordinara profesoro. Li multe okupiĝis pri la kanceroj. Li redaktis periodaĵon pri kirurgio inter 1913–1936.
Güttingen (stacidomo)
Güttingen estas fervoja stacidomo en Güttingen, Svislando.
Ferenc Fülöp (kemiisto)
Ferenc FÜLÖP, laŭ hungarlingve kutima nomordo Fülöp Ferenc estis hungara kemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 2007, ordinara en 2013) de Hungara Scienca Akademio.
Ferenc Fülöp naskiĝis la  1952 en Szank, mortis la 17-an de julio 2021.
Biografio
Ferenc Fülöp akiris diplomon en universitato en Szeged en 1975, poste li havis postenon en uzino pri medikamentoj en Budapeŝto. Li ekinstruis en universitato en Szeged en 1981, kie li profesoriĝis en 1991, li estis elektita dekano en 2006. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1983, li doktoriĝis en 1990 antaŭ la akademio. Li partoprenas en la laboro de universitata medikamenta instituto ekde 1996. Li studvojaĝis al Turku kaj Bonn. li partoprenas en redaktadoj de fakrevuoj, ekzemple Mini Reviews in Organic Chemistry. Li okupiĝs precipe pri medikametoj. Li ricevis premiojn inter 1975-2009.
Takeshi Kawaharazuka
Takeshi Kawaharazuka (河原塚 毅, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Albirex Niigata kaj Okinawa Kariyushi FC.
Matro
Matro estas monto de la svisaj (Lepontinaj Alpoj), superrigardanta al Giornico en la Kantono Tiĉino. Ĝi staras en la suda ekstremo de la ĉeno apartiganta la ĉefan valon Leventina disde la valo Blenio. Anteno estas lokita sur la supro.
(15826) 1994 YO
(15826) 1994 YO estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Montescot
Montescot (Montescot) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Bvirioj
La bvirioj estas etno en suda Sudano. La bviria lingvo apartenas al la niĝer-kongaj lingvoj. La bvirioj estas ĉirkaŭ 40.000 homoj.
Fratogrupo
Fratogrupo, Frata grupo aŭ Fratotaksono estas sistematika termino por kladistiko denotanta la plej proksimajn parencojn de grupo en filogenetika arbo. Tiu ĉi koncepto estas plej facile ilustrebla pere de kladogramo:
La fratogrupo de A estas B. Krome la fratogrupo de B estas A. Tiuj du grupoj, kune kun aliaj descendantoj de sia lasta komuna praulo, konstitutas kladon; ties fratogrupo estas C. La tuta kladogramo estu denove enradikita en pli granda arbo, proponante pliajn fratogrupojn. Ĉe kladistikaj normoj, A, B, kaj C povas ĉi tie reprezenti specimenojn, speciojn aŭ grupojn. Ĉe kazoj kie ili reprezentas speciojn, oni uzas ankaŭ la terminon frata specio.
Bennie Green
Bennie GREEN (naskiĝis la 16-an de aprilo 1923 en Ĉikago, Ilinojso; mortis la 23-an de marto 1977 en San-Diego, Kalifornio) estis usona ĵazmuzikisto (trombono).
Kariero
Green lernis trombonludon de Trummy Young kaj komencis en 1942 muziki en la bando de Earl Hines, kie lin baldaŭ Dizzy Gillespie kaj Charlie Parker konatigis kun bibopo kaj ĝiaj harmoniaj novigoj. Pli frue ol J. J. Johnson Green evoluis bibopan trombonadon, kiun li faris per fortika sono kaj natura svingo. Post la militservo en 1946 li revenis hejmen. Li laboris post dungiteco ĉe Gene Ammons en la orkestro de Charlie Ventura. Krom tio li muzikis kun Sonny Stitt, Babs Gonzales, Coleman Hawkins, Miles Davis (Miles Davis and Horns) kaj Sarah Vaughan.
Por unuaj sonregistrĵoj li kunmetis bandojn kun Eddie Lockjaw Davis kaj Art Blakey. En 1953 li muzikis kadre de la Ĵazkomponista Kurso kun John Lewis, Charles Mingus kaj J. J. Johnson, Kai Winding same kiel kun Willie Dennis kaj starigis per tio la fundamenton por la „kvartrombona“ sono. Krome li surdiskigis kun Frank Wess, Candido, Buck Clayton, Charlie Rouse, Johnny Griffin kaj aliaj. En 1961 aperis sub la titolo „Hornful of Soul“ sonregistraĵoj, antaŭ ol li retiriĝis el la muzikprofesio pro sankaŭzoj. Post 1968 li partoprenis plue la sonregistradon kaj prezentadon de la „Sakralaj Koncertoj“ de Duke Ellington (1968/69), muzikis tiam regule en hoteltrinkejoj en Lasvegaso, resurscenejiĝis tamen foje per koncertoj kun Sonny Rollins same kiel je la Newport Jazz Festival aŭ en 1976 kun Lionel Hampton.
Envie
Envie estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Cuneo. Najbaraj komunumoj estas Barge, Revello, Rifreddo kaj Sanfront.
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Dubovica
Dubovica, hungare Tarcadobó estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Dubovica situas fine de sakovojo 2 km longa de Lipany.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1278 en hungara formo "Dombomezew". En 1427 32 familioj pagis impostojn. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). En 1787 669 vilaĝanoj loĝis en 99 domoj, en 1828 837 vilaĝanoj en 112 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tarcadobó 718 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Héthárs, poste kiel Dubovica al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dubovica 1452 homoj, (1442 slovakoj).
Dávid Ney
Dávid NEY [nej], laŭ hungare kutima sinsekvo Ney Dávid estis hungara operkantisto (baritono kaj baso).
Dávid Ney naskiĝis la 1842 en Várpalota - mortis la  1905 en Budapeŝto.
Biografio
Dávid Ney devenis el juda familio. Li komence estis tajloro, sed en 1861 li devis esti militisto en la nuntempa Italio. Foje inter la soldatoj li kantadis. Post la servo li havis eblecon kantadi en Vieno, poste en Győr. En 1874 li aliĝis al koruso de Nacia Teatro (Budapeŝto), baldaŭe li ricevis jam memstarajn rolojn. En 1884 li estis jam la plej grava kantisto de Budapeŝta Ŝtata Operejo.
Centrum Warenhaus
Centrum estis ĉeno de grandmagazenoj kaj filia societo de Handelsorganisation HO en la Germana Demokratia Respubliko. Tiaj grandmagazenoj troviĝis en pli grandaj urboj de GDR kaj estis ofte pli grandaj ol la aĉethaloj de la Konsum-kooperativo. Multaj havis metalan fasadon por pli rapida identiĝo.
Privatigo de la vendejoj post la Turniĝo
Post 1990 la tiamaj 14 Centrum-grandmagazenoj estu disdonataj - laŭ la planoj de Treuhandanstalt - inter la okcidentgermanaj ĉenoj Karstadt (6x), Kaufhof (5x) kaj Hertie (3x).
Malnovaj konstruaĵoj
La unuaj Centrum-grandmagazenoj estis instalitaj en jam antaŭe ekzistinaj vendejkompleksoj, kiel en Chemnitz (Schocken, Tietz) aŭ en Görlitz (HO-Warenhaus).
Arkitekturo de la nove konstruitaj ejoj
En aŭgusto 1965 faritis la unua tranĉo per la ŝpato por la starigo de la unua moderna grandmagazennovkonstruaĵo laŭ tipe orientgermana muntad-konstrumaniero en la nova urbo de Hoyerswerda (hodiaŭ: Lausitzer-placo). Aliaj modernaj konstruaĵoj, kiel ekz. de ĉe Altmarkt en Dresdeno estiĝis laŭ la dominanta stilo de socialisma klasikismo. Partoj de la novaj konstruaĵoj en la kelo povus servi eĉ kiel ŝirmejoj en kazo de naturaj aŭ militaj katastrofoj (ekz. en Suhl kaj Berlino/Anton-Saefkow-placo).
Konkordato kun Prusujo
La konkordato kun Prusujo de la 14-a de junio 1929 estas konkordato, kontraktita inter Prusujo kaj Sankta Seĝo kaj apartenas al la materio de la internacia juro. En la germanaj federacieroj pluvalidas la fiksadoj de la konkordato kun Prusujo ĝis nun, kaze ke ili estas postsekvaj ŝtatoj de Prusujo.
La kontrakto okupiĝas pri teritoriaj ŝanĝoj, la nororganizado de la dotoj, la episkopa jura juĝkompetenco pri la teologiaj fakejoj, la episkopelekto fare de la katedrala kapitulo, kiu elektas la novan episkopon el triolisto de la Sankta Seĝo, la ŝtata rajto malakcepti la elekton pro politikaj kaŭzoj kaj la adapti de la malnoviĝintan patronata leĝo.
La konkordato kun Prusujo estis agnoskata post 1945 de la federacieroj de okcidenta Germanujo ekestintaj sur la teritorio de la iama Prusujo, sed ne de orienta Germanujo. La konkordato inter Nordrejn-Vestfalio kaj la Sankta Seĝo de la 26-a marto 1984 eĉ aldonas kelkajn regulojn, konfirmante klare la pludaŭro de la konkordato kun Prusujo. Post transpreno de orienta Germanujo fare de la Okcidento la novformitaj federacieroj sur la teritorio de iama Prusujo devis akcepti la konkordatajn regulojn.
Rivero McKenzie
La Rivero McKenzie estas rivero alfluanta dum 145 km al la rivero Willamette en okcidenta Oregono en Usono. Ĝi kolektas akvon el parto de la Kaskada Montaro oriente de Eugene kaj fluas al la plej suda pinto de la valo Willamette Valley. Ĝia nomo devenas el tiu de Donald Mackenzie, skotdevena kanada esploristo kaj felkomercisto. EStas ses grandaj akvorezervejoj ĉe la McKenzie kaj ties alfluantoj.
Debrioj
La debrioj estas etna minoritato en la subŝtato Suda Kurdufano en Sudano. La debrioj parolas la dilingan lingvon, kiu apartenas al la nilo-saharaj lingvoj. La debrioj estas pluraj miloj da homoj.
(14007) 1993 TH14
(14007) 1993 TH14 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
NGC 3864
NGC 3864 (aliaj indikoj — MCG 3-30-97, ZWG 97.130, PGC 36620) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Tomonori Tsunematsu
Li futbalis ĉe Albirex Niigata.
Plopiș (Sălaj)
Plopiș [plopiŝ] (hungare: Gyümölcsénes) estas komunumo en Rumanio okcidente de Zalău. En 1910 ĝi havis 1448 loĝantojn (rumanoj, slovakoj), en 1992 1496 (rumanoj). Ĝia unua mencio estas el 1227. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Făgetu kaj Iaz.
3374 Namuro
3374 Namuro estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la belga urbo Namuro.
Malgranda rokanaso
La Malgranda rokanaso (Aythya affinis) estas malgranda birdospecio de la grupo de la merganasoj el Nordameriko kiu migras suden tiom for kiom ĝis Centrameriko en vintro. Ĝi estas komune konata alternative kiel Malgranda blubekulo aŭ kiel Larĝabekulo pro sia distinga blua beko. Ĝi estas ŝajne tre proksima parenco de la Granda rokanaso aŭ "blubekulo" (A. marila) el Holarkto, kun kiu ĝi formas superspecion.
Aspekto
Plenkreskulo estas 38 – 48 cm longa, 41.7 – 43 cm averaĝe. Tiu specio povas pezi 454 – 1089 g; fakte maskloj pezas 820 g averaĝe kaj inoj rimarkinde malpli, je 730 g averaĝe. Flugillongo (ne enverguro) estas ĉirkaŭ 20 cm ĉe maskloj kaj ĉirkaŭ 19 cm ĉe inoj; la tarso estas ĉirkaŭ 3.6 – 3.8 cm longa, kaj la beko estas 3.6 – 4.3 cm. La enverguro estas 68 – 78 cm.
Temas pri specio kun markata seksa duformismo. Maskla plenkreskulo havas nigran, brilan kapon kaj malgrandan tufon super nuko, nigran bruston, blankecgrizacan dorson kaj flugilojn kun pli malhela vermikulado kaj nigrajn eksterajn kaj grizecbrunajn unuarangajn flugoplumojn. La subaj partoj estas blankaj kun iome da oliveca koloro ĉe vermikulado ĉe flankoj, kaj flugoplumoj kaj vostokovriloj estas nigraj. Ina plenkreskulo havas blankan bendon ĉirkaŭ la bazo de la beko, ofte pli helan orelareon, kaj estas krome ĝenerale malhebruna supre, nuance al blanka en meza ventro. Masklo en eklipsa plumaro aspektas simila, sed kun tre malhelaj kapo kaj brusto, malmulte aŭ nenio blanka en kapo kaj kutime iome da grizeca vermikulado en flugiloj. Nematuruloj similas al inoj, sed estas pli senkoloraj kaj apenaŭ havas blankon ĉe la bekobazo. Ambaŭ seksoj havas blankajn duarangajn flugoplumojn, bluecgrizan bekon kun nigra "ungo" ĉe la pinto kaj grizajn piedojn; la maskloj havas brilflavajn irisojn, dum tiuj de inoj estas oranĝaj aŭ sukcenokoloraj kaj tiuj de nematuruloj estas brunaj. La lanugo de la anasidoj aspektas multe kiel tiuj de la rilataj specioj, kun malhebrunaj supraj partoj kaj palaj sablokoloraj subaj partoj, mentono, superokulo kaj nigraj punktoj.
Tiuj birdoj ne estas tre voĉemaj, almenaŭ kompare al plaŭdanasoj. Inoj elsendas akran alvokon; dum pariĝado la maskloj produktas mildajn fajfojn. La inoj voĉas plej ofte ol tiuj de la Granda rokanaso – ĉefe dumflugo – sed ties alvoko estas pli febla, gorĝeca brrtt, brrtt.
Identigo
Malgrandaj rokanasoj estas ofte malfacile distingeblaj el la Granda rokanaso kiam rekta komparo ne eblas, sed en Nordameriko granda anasaro de rokanasoj ofte havas ambaŭ speciojn. Inoj, junuloj kaj maskloj en eklipsa plumaro estas malfacile identigeblaj; estas konsiderinda koincido laŭlonge inter ambaŭ specioj, sed la Grandaj rokanasoj estas kutime rimarkinde pli fortikaj. Inoj kaj nematuruloj de Malgranda rokanaso tendencas havi malpli blankon ĉirkaŭ la beko, sed ankaŭ tio varias konsiderinde inter individuaj birdoj. La beko povas helpi; ĉe Malgranda rokanaso ĝi havas pli fortan kurbon ĉe supra bordo ol ĉe la Granda rokanaso, rezulte en fora parto kiu aspektas iom ebena kaj larĝa ĉe la Malgranda rokanaso – kaj de tie la alternativa nomo "larĝabekulo". Se la birdoj flugas, la plej fidinda signalo estas la blankaj duarangaj, dum ĉe la Granda rokanaso blanko etendas ankaŭ al la unuarangaj, for al flugilplintoj.
La inoj de la Malgranda rokanaso montras la karakteran pli malhelan irison (brilflava ĉe ambaŭ seksoj de Granda rokanaso) je proksima distanco. La maskloj de Malgranda rokanaso en reprodukta plumaro estas rekoneblaj pro purpura anstataŭ verda nuanco en kapo kaj pli malhela dorso. Sed tio estas netute fidinda ĉar ĝi varias laŭ la helaj kondiĉoj, kaj tiuj birdoj estas ofte tro for el la observanto por vidi iun ajn nuancon. La plej bona trajto – se la unuarangaj flugoplumoj ne estas videblaj – estas la kapoformo ĉe la masklo de Granda rokanaso, la frunto estas kutime tre fortika, dum la nuko prezentas mildan neprofundan kurbon kaj povas aspekti preskaŭ rekte dekliva. La masklo de Malgranda rokanaso prezentas la malan formon, kun malpli fortika frunto kaj nuko kiu aspektas pli forte kurba aŭ eĉ angula pro la malgranda kresto. Kiam la birdoj levas siajn kapojn, tiuj diferencoj estas pli facile kontroleblaj, kaj post observi ambaŭ speciojn en rekta komparo, ili kutime estas pli facile rekoneblaj. Fakte, ĉe reprodukta plumaro la masklo de Malgranda rokanaso povus aspekti identa laŭ formo kaj grando al masklo de la Kolumanaso (A. collaris); la nigraj dorso kaj flugiloj de tiu specio estas malfacile konfuzeblaj kun la helaj de la maskloj de Malgranda rokanaso.
Ĉefe kaze de vagantaj birdoj en Eŭropo, la identigo estas komplika el hibridoj kun similaspektaj specioj Aythya. Escepte ĉe hibridoj inter ambaŭ specioj de rokanasoj, la plej fidinda marko estas la negra bekopinto de hibridoj, dum ĉe la rokanasoj nur la plej pinta pinto ("ungo") de la beko. Tio estas rekonebla eĉ je konsiderinda distanco, ĉar la rokanasaj bekoj aspektas uniforme grizaj eldistance, dum tiuj de hibridoj aspektas dukoloraj.
Eŭropaj hibridoj tipe implicas la Tufanason (A. fuligula), kio produktas idaron kiu havas malgrandan nukokreston malkiel iu ajn eŭropa specio Aythya. Inaj kaj nematuraj hibridoj tipe ne havas la blankan bekobazon, escepte ĉe tiuj inter la Malgranda rokanaso kaj la Kolumanaso, kie blanko etendas al la okulregiono. Sed ĉefe ĉe junuloj, la dukolora beko de hibridoj estas plej diagnoza.
Hibridaj kombinoj konataj el naturo kiuj similas al la Malgranda rokanaso estas la jenaj: Teorie ĉiu specio de Aythya kapablas produkti eventualajn fekundajn hibridojn kun iu ajn, kvankam pro siaj diferencaj teritorioj kaj kutimaraj eroj fare dum pariĝado plej el tiuj hibridoj estas konataj nur el birdoj tenitaj en kaptiveco sen samspeciaj partneroj.
Distribuado kaj migrado
Ties reprodukta habitato estas internaj lagetoj kaj marĉoj en tundro el Alasko tra okcidenta Kanado al okcidenta Montano; kelkaj reproduktiĝas oriente de Golfo James kaj de la Grandaj Lagoj. Rimarkindaj reproduktaj koncentroj, kun pli da duonmiliono da birdoj sezonpinte, povas esti trovataj en Alasko, en la arbaroj ĉe la valo de la rivero McKenzie kaj ĉe la humidejoj de Old Crow Flats. Tiuj birdoj migras suden (ĉefe tra la Migrovojoj Centra kaj de Misisipio) kiam la junuloj jam ekflugis kaj revenas fruprintempe, kutime alvenante al la reproduktejoj maje. La Malgranda rokanaso tipe veturas laŭ aroj de 25-50 birdoj kaj vintrumas ĉefe ĉe lagoj, riveroj kaj ŝirmaj marbordaj lagunoj kaj golfoj el la limo inter Usono kaj Kanado al norda Kolombio, inklude Centramerikon, Karibion kaj Bermudon. Vintrantaj Malgrandaj rokanasoj tipe troviĝas en nesalaj aŭ iomete salecaj habitatoj kaj malkiel la Granda rokanaso rare estas vidataj ĉemare kiam disponeblas nefrosta fluantakva habitato. Ili povas eĉ pasi vintron ĉe lagoj en parkoj, se ili ne estas ĝenataj, kaj ili loĝas eĉ en malgrandaj insuloj de Karibo kiaj Granda Kajmano. Miloj vintras ĉiujare ĉe la lagunoj Topolobampo en Meksiko, kaj eĉ en la plej suda ĉefa vintrejo – nome Ciénaga Grande de Santa Marta en Kolombio – centoj da birdoj povas esti vidataj. En Centrameriko estas aroj el julio antaŭen, sed vere nombraj nur post septembro. Ili moviĝas norden denove en aprilo kaj majo. En pleja sudoriento kaj sudokcidento de la reprodukta teritorio – la regiono de la Roka Montaro ĉe nordokcidenta Usono kaj sudo de Grandaj Lagoj – la Malgranda rokanaso estas la tutan jaron; ne klaras ĉu la reproduktantaj birdoj estas anstataŭataj de migrantoj el fora nordo vintre, aŭ ĉu la lokaj populacioj ne migras, aŭ ĉu ambaŭ lokaj kaj migrantaj birdoj troviĝas tie vintre.
Ili estas rare – sed ŝajne pliiĝe ofte - vidataj kiel vagantoj en okcidenta Eŭropo. La unua dokumentata registro en Britio estis unuavintra masklo ĉe Chasewater, Staffordshire en 1987 sed je 2006, ĉirkaŭ 60 estis jam vidataj, kun averaĝo de 2 jare. Britaj registroj venas tipe el la nordaj partoj de la lando. Vagantaj Malgrandaj rokanasoj estis vidataj ankaŭ en Havajo, Japanio, eble Ĉinio, kaj – unuafoje la 18an de januaro 2000 - en Marianoj, same kiel ĉe Ekvadoro, Surinamo, Trinidado kaj Venezuelo (vintre), kaj Gronlando (somere).
Ekologio
La Malgranda rokanaso manĝas ĉefe per plukado tra kota fundo, kutime post plonĝado kaj naĝado subakve, foje per plaŭdado sen plonĝado. Ili manĝas ĉefe moluskojn kiaj mituloj kaj pektenoj, same kiel semoj kaj aliaj partoj de akvaj plantoj kiaj Ciperacoj, Ruppia cirrhosa, Vallisneria americana aŭ natura rizo nome Zizania. Vintre, sed ankaŭ somere sed malpli, aliaj akvaj animaloj - krustuloj, insektoj kaj ties larvoj kaj malgrandaj fiŝoj- formas gravan parton de sia dieto. Oni informis ke kaj la Malgranda rokanaso kaj la Granda rokanaso estis ŝanĝintaj siajn tradiciajn migrovojojn por profiti la ekziston de la Zebra mitulo (Dreissena polymorpha) en la Lago Erie, kiu estis hazarde enmetita en la 1980-aj jaroj kaj multobliĝis enorme. Tio povas iĝi risko al tiuj birdoj ĉar zebraj mituloj estas efikaj filtromanĝuloj kaj tiele ili akumulas kontraŭmediajn poluantojn rapide.
Ili nestumas en ŝirma loko surgrunde ĉe akvo, kutime inter densa vegetaĵaro kiaj Ciperacoj, foje en malgrandaj izolaj grupoj kaj ne rare ĉe kolonioj de mevoj aŭ ŝternoj; kelkaj inoj povas ovodemeti en ununura nesto. La maskloj celas inojn jam en vintrejoj; paroj formiĝas mallonge antaŭ kaj dum la printempa migrado. Kiam komencas nestumado, maskloj ariĝas dum okazas ilia plumoŝanĝado al eklipsa plumaro, lasante la taskon de kovado kaj idozorgado nur al inoj.
La nesto estas neprofunda depresio skrapita surgrunde kaj kovrita el plantoj kaj iome da lanugo. Reproduktado komencas en majo, sed plej birdoj nestumas nur en junio, pli malfrue ol kutime ĉe nordamerikaj akvobirdoj. La ino demetas ĉirkaŭ 9-11 ovojn averaĝe; sed ĝis 26 ovojn oni trovis en ununura nesto, sed tiaj altaj nombroj certe venas el pli da unu ino. La kovado estas farata nur de la ino kaj daŭras ĉirkaŭ 3 semajnojn. La ekflugo de junuloj okazas ĉirkaŭ 45–50 tagojn post eloviĝo kaj tuj poste la birdoj migras al vintrejoj jam. La Malgranda rokanasoj iĝas sekse maturaj en sia unua aŭ dua somero. La plej aĝa konata individuo atingis aĝon de ĉirkaŭ 18 jaroj.
Antaŭ la komenco de la populacia malpliiĝo (vidu sube), ĉirkaŭ 57% el la nestoj de Malgranda rokanaso malsukcesis ĉiun reproduktan sezonon ĉar la ino estis mortigata aŭ ĉar la ovoj estis manĝigataj aŭ detruitaj. La averaĝa idokvanto de nestoj kie sukcesa eloviĝo okazis estis 8.33 idoj.
Konservostatuso
Kvankam la Malgranda rokanaso havas la plej grandan populacion el ĉiu ajn specio de merganasoj en Nordameriko, ties populacio estis konstante malpliiĝanta el la mezo de la 1980-aj jaroj, kaj atingis plejan subpunkton en la komenco de la 20a jarcento. Dum reproduktaj birdenketoj la Malgranda rokanaso kaj la Granda rokanaso estas kalkulataj kune pro maleblo identigi la speciojn senerale kiam implicas grandajn nombrojn de birdoj. Oni supozas, ke la Malgranda rokanaso enhavas iom malpli da naŭ dekonoj de la rokanasa populacio de Nordameriko. En la 1970-aj jaroj, la populacio de Malgranda rokanaso estis ĉirkaŭkalkulata je 6.9 milionoj da birdoj averaĝe; en la 1990-aj ili estis malpliiĝintaj al duono de tiu nombro, kaj fine de la 2000-aj jaroj oni ĉirkaŭkalkulis je 3 milionoj da individuoj aŭ malpli. Pro ampleksa reprodukta teritorio kaj la fakto ke la malpliiĝa indico, kvankam rimarkinda, ĝi ne estas ankoraŭ minacata rilate al la enormaj ĝeneralaj nombroj, la Malgranda rokanaso estis klasata kiel Specio Malplej Zorgiga fare de la IUCN. Pliiĝo de la malpliiĝo estos ligebla al rezulto en suprenlistado kiel Preskaŭ Minacata aŭ eĉ kiel kielvundebla statuso.
La kaŭzoj por tiu akra, kvankam ne minaca, malpliiĝo restas nekonataj. Estas indikoj ke la reprodukta sukceso estas malpliiĝanta, sed kial tio okazas restas kaporompa. Unuflanke poluado kaj habitatodetruo, ĉefe ĉe vintrejaj regionoj, certe malpliiĝa ekde la komenco kaj mezo de la 20a jarcento. Aliflanke la mallarĝa epoko dum kiu la Malgranda rokanaso reproduktiĝas kaj idozorgadas povas esti ligata al specifaj ekologiaj kondiĉoj - kiaj abundo de ŝlosilaj manĝeroj – kiuj ŝanĝis pro tutmonda varmigo, sen kio la anasoj povus kapabli adaptiĝi. Tiurilate estas alternative aŭ aldone ebla ke la Granda rokanaso, kiu povus esti pliiĝanta en nombroj, estus metanta la Malgrandan rokanason sub pliiĝanta akra konkurenco.
Tamen ŝajnas ke la Granda rokanaso manĝas pli grandajn manĝerojn averaĝe, kaj la specioj estas simpatriaj en parto de ties teritorioj kaj supozeble estis dum jarmiloj sen problemoj pro konkurenco. La sperto de la pasinto same kiel la reprodukta indico – eĉ se malpliiĝantas - sugestas ke ĉasado ne havas ĉefan efikon sur la populacioj de Malgranda rokanaso ĝis nune. Krome la reproduktaj habitatoj estas ĉefe en regionoj malmulte uzataj de homoj; ankaŭ habitatodetruo ĉe la reproduktejoj ne estas konsiderata problemiga.
Flóra Kádár
Flóra Kádár, laŭ hungarlingve kutima nomordo Kádár Flóra estis hungara teatra kaj filma aktoro, voĉoaktoro. Ŝia origina nomo estis Horcsák Flóra Anna [horĉAk], ŝia edzo estis Péter Fischer, ŝia edzina nomo estis Fischer Péterné.
Flóra Horcsák naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
8167 Ishii
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo Takahiro Ishii, aktiva posedanto de la Observatorio de Kamogaŭa (gubernio Ĉiba). Li helpas la amatorajn astronomojn de la najbaraĵo kaj diskonigas teknikojn de ĉiela fotado.
Gossau SG
Pri la komunumo
Gossau SG (en Esperanto ankaŭ Gosaŭo SG) estas urbo kaj komunumo en la elektodistrikto Sankt-Galo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 17073 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 17983 ĝis la 31-a de decembro 2011.
Jenő Gaál
Jenő Gaál [janO gAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gaál Jenő estis hungara ekonomikisto, politikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1896, ordinara en 1908, direktora en 1931) de Hungara Scienca Akademio.
Herschel Daugherty
Herschel Daugherty (27-an de oktobro 1910 - 5a-n de marto 1993) estis usona reĝisoro kaj okaza aktoro.
Daugherty reĝisoris diversajn epizodojn de popularaj televidprogramoj en 1950-a jardeko kiel ekzemple Gunsmoke (1955), Alfred Hitchcock Presents (1955), Crusader (1955), Wagon Train (1957), Rawhide (1959) kaj Bonanza (1959). En 1957 li gajnis premion Directors Guild of America Award (kune kun Richard Birnie) pro General Electric Theater.
Dum 1960-aj kaj 1970-aj jaroj li reĝisoris televidseriojn kiel The Man from U.N.C.L.E. (1964), Star Trek (1966), The Time Tunnel (1966), Hawaii Five-O (1968), The Smith Family (1971–72), Emergency! (1972) kaj The Six Million Dollar Man (1974).
Kiel aktoro, plejparto de siaj agantaj roloj en diversaj filmoj estas malgrandaj aperoj nelistigitaj.
Montesquieu-des-Albères
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Montesquivains.
Jenő Gaál
Jenő Gaál naskiĝis la  1846 en iama loĝloko Pusztagerendás en Békés (historia departemento). Li mortis la 1934 en Budapeŝto.
Biografio
Jenő Gaál frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Vieno akirinta diplomojn pri juro kaJ ŝtatoscienco en 1871, poste li plulernis en komerca akademio en Vieno. Ekde 1872 li havis postenon en Arad. Inter 1878-1893 li estis parlamenta deputito, poste li laboris en ministerio. Inter 1894-1816 li instruis en teknikuniversitato en Budapeŝto en instrua rango publika ordinara profesoro. Ekde 1908 li apartenis ankaŭ al la supera ĉambro. Li pensiuliĝis en 1916.
Gossau SG
Geografio
Gossau situas inter la Alpstein-Masivo kaj Bodenlago rekte apud la kantona ĉefurbo Sankt-Galo. Krom la urbo Gossau mem al la komunumo apartenas la vilaĝo Arnegg.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 27,51 km², de kiuj 14,8% estas kovritaj de arbaro, 61,4% servas por agrikulturo kaj 21,8% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Gossau limas en nordo al Waldkirch, en nordoriento al Andwil, en oriento al Sankt-Galo, en sudo al Herisau (AR), en okcidento al Flawil, kaj en nordokcidento al Oberbüren.
Trafiko
Tra la urbo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 7 de Sankt-Galo al Vinterturo. Gossau estas haltejo de la interurbaj rapidtrajnoj inter Zuriko kaj Sankt-Galo kaj havas ankaŭ konekton al la svisa aŭtovojo A1. Flanka fervojlinio kondukas de Gossau al Bischofszell kaj pluen al Sulgen.
Historio
Unua skriba mencio de la municipo Arnegg datiĝas el donacdokumento por bieno al la Monaĥejo Sankt-Galo el la jaro 721. Unua skriba mencio de la urbo Gossau mem datas ankaŭ el donacdokumento al la Sankt-Gala Monaĥejo de la 24-a de oktobro 824.
(24225) 1999 XV80
(24225) 1999 XV80 estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la de la teamo de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĉar ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi estas ano de la "Greka Tendaro".
Johann Karl Wezel
Johann Karl WEZEL (naskiĝinta la en Sondershausen, mortinta samloke la ) estis germana verkisto, dramisto, lirikisto, pedagogo kaj filozofo.
Vivo
Estante el ne tro riĉa origino - la patro estis duka kuiristo - li verkis en 1763 laŭdaĵon je la Paco. Wezel frekventis inter 1755-64 la gimnazion en Sondershausen, kies lernejestro estis tiam la poeto Nikolaus Dietrich Giseke, amiko de Friedrich Gottlieb Klopstock kaj kunlaboranto de la grava literaturfakgazeto Bremer Beiträge. Li malkovris la talenton de Wezel kaj peris specialan lingvan ekukon ĉe la viclernejestro kaj verkisto Gottfried Konrad Böttger. Li estis bonega violono-ludanto. Pri la teatra uzo de muziko li skribis en la antaŭparoloj al la muzika komedio Zelmor und Ermide (1779). Lia instruisto Giseke loĝigis lin ĉe la amiko Christian Fürchtegott Gellert en Lepsiko. Tie Wezel ekstudentis pri teologio estante 17-jara. Sed baldaŭ li turniĝis al jurscienco, filozofio kaj filologio. Dum tiuj studentaj jaroj Wezel pli kaj pli kritike taksis la reformindan docentadan sistemon kaj ĉerpis inspiron ĉe empirismuloj kaj klerismuloj kiel Locke, Voltaire, Holbach, Hélvetius respektive La Mettrie kaj Rousseau.
Post deĵoroj kiel privata instruisto en Bautzen kaj Berlino li volis memstariĝi. Vojaĝoj kondukis lin al Peterburgo, Parizo, Londono. Inter 1782-1784 li estis teatra verkisto en Vieno. Poste li estis denove en Lepsiko kaj en 1793 li revenis en sian naskiĝurbon.
Graveco
Kiel liberprofesiulo li verkis inter 1772-85 kvazaŭ ĉiujn librojn de li. Krom la provo priskribi la homajn konojn en kvin volumoj sisteme, li plej gravis kiel rakontisto per biografioj kaj komedioj, sed ankaŭ per interesaj romanoj: Hermann und Ulrike (en tiu ĉi komika romano geamantoj malgraŭ malhelpanta ĉirkaŭaĵo sukcesis feliĉe vivi) aŭ Belphegor oder die wahrscheinlichste Geschichte unter der Sonne (malentuziasmiĝromano pri nesukceso dumviva).
Fonto
Eta biografio ĉe gutenberg.spiegel.de