cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karaismo
Konfliktoj kun la rabena judismo
Tiu ĉi paragrafo ricevas fonton el: Michael L. Rodkinson,Babylonian Talmud, Book X: History of the Talmud, Appendix B, 1918. Karaimoj asertas ke sia doktrino ligiĝas rekte al Moseo kaj al vera pentateŭko kaj ke ĝi estis konservita en la regno de Jehuda de Roboamo, dum la rabena judismo estus bazita sur la buŝa Torao, disvolviĝinta en la apostata regno de Geroboamo. La precipaj tekstoj de karaismo akre reĵetas la rabenajn instruaĵojn de la Miŝno kaj Talmudo. Iliaj sanktaj libroj estas:
Dum la karaimoj akuzas la rabenaron pri falsado de la Torao-Pentateŭko kaj pri ĝia anstataŭigo per propraj tradicioj, la rabenaj judoj akuzas karaimojn pri kreo de la falsaj versioj de Talmudo por ŝajnigi oficialan falsadon de la Torao flanke de rabenoj.
Karaimoj malpermesas rilatojn kun la “herezaj” rabenaj judoj kaj eĉ pli la geedziĝon interkonfesian aŭ komercajn rilatojn.
La kontrasto inter la du fratinaj religioj estis laŭlonge de jarcentoj tiom intensa ke komence de la 2-a jarcento (nome en epoko sufiĉe ĵusa kaj tamen antaŭa de la Holokaŭsto, Michael Levi Rodkinson aŭdacis aserti ke tiu malamo de karaimoj al la frataj judoj ne havas paralelon en aliaj religioj en neniu epoko.”
Historio
Tiu juĝo, laŭ judaj historiistoj, priskribas la okazaĵojn rilatajn al la du religioj, en kiuj la karaimoj neniam ĉesis kontrasti aŭ embarasi la judojn rabenajn.
Sotero
Lia papperiodo estis dum regado de Marko Aŭrelio, kiu persekutadis la kristanojn. Tiam estis martirigitaj Sankta Felicitas, Sankta Justino, Sankta Polikarpo kaj miloj da kristanoj. Li ankaŭ estis martirigita.
Karaismo
Historio
Karaimoj sukcesis instaliĝi preskaŭ ĉie kie radikiĝis la oficiala judismo. Dum sia ora epoko – 10-a kaj 11-a jarcentoj - ili sukcesis komunume konstituiĝi eĉ en Hispanio.
Dum la 2-a jarcento komenciĝis karaisma elmigra fluo en la direkto de Israelo, dekomence kontrastita de la rabenaj aŭtoritatoj. Hodiaŭ karaimoj en Israelo nombras 20-25 milojn. Koncentritaj en Ramlo, Aŝdod kaj Be'er Sheva.
Komunumaro Nortorfer Land
Nortorfer Land estas komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rendsburg-Eckernförde de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. La 31-an de decembro 2004 la komunumaro havis 18509 loĝantojn.
9070 Ensab
9070 Ensab estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker kaj de la kanada astronomo David H. Levy elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝia nomo estis komponita en honoro de la edzparo de kanadaj Leo Enright (1943–2009) kaj Denise Sabatini. Leo estas sperta observanto de Suno kaj polusa brilo kaj verkis la  Beginner's Observing Guide (Gvidlibro por Komencanta Observanto). Denise interesiĝas pri arkeoastronomio kaj pri la aliro al la astronomio por la malkapabluloj.
Aniceto
Sankta Aniceto estis la 11-a papo, de 155 ĝis 167. Eble li naskiĝis en Sirio, sed oni ne scias detalojn pri lia vivo. Li estis la unua papo, kiu oficiale kondamnis herezon, nome la montanismon. Aniceto malpermesis al la pastroj havi longajn hararojn, eble ĉa gnostikulojn uzis longan hararon.
Laŭ Ireneo, estis dum lia papado kiun la jaraĝa Polikarpo de Smirno, disĉiplo de Johano la evangeliisto, vizitis la Roman Eklezion. Polikarpo kaj Aniceto diskutis la festadon de Pasko. Polikarp okaj lia eklezio de Smirno festis la krucumon en la dek-kvara tago de Nisano, kiu koincidas kun Pesak aŭ Pasko. La tago ne estis grava en Oriento. Aliflanke, la Roma Eklezio festis Paskon dimanĉe, la tago de la resurekto de Jesuo. La du ne konsentis pri ofta dato, sed Aniceto koncedis al Polikarpo kaj al la eklezio de Smirno la kapablon reteni la daton al kiu ili estis alkutimitaj, tiel neante Paskon kiel aparta ferio. La polemiko estis akcelita en la kuro de la sekvantaj jarcentoj.
La kristana historiisto Hegesipo ankaŭ vizitis Romon dum la papado de Aniceto. Tiu vizito ofte estas citita kiel signo de la frua graveco de la Roma Eklezio.
Sélestat (stacidomo)
Sélestat estas franca stacidomo sur linioj -, Sélestat -  kaj Sélestat - , situanta en  Sélestat, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj TGV inOui kaj.
Aniceto
Aniceto estas anoncita kiel suferanto de la martiriĝo dum la regado de la romia kun-imperiestro Lucius Verus. La 16-an, 17-an aŭ 20-an de aprilo kaj estas ĉio rilate la daton de lia morto, sed la 17-a de aprilo estas festita kiel lia festotago. Precizaj detaloj rilataj al la speco de martireco kiun li suferis ne estas konataj.
Buzuluk
Buzuluk (Бузулук) estas urbo – industria, agrikultura kaj kultura centro de okcidenta parto de Orenburga provinco en Rusio, unu el la plej malnovaj urboj en teritorio de la vasta stepa regiono.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 53412.
La urbo estis fondita en jaro 1736.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1781.
La interurba telefona kodo estas 35342, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 52°46' norde, longitudo 52°16' oriente.
La urbo estas apud Uralo ĉe riveroj Samara (Самара), Buzuluk (Бузулук) kaj Domaŝka (Домашка).
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 54.8 mil loĝantojn.
En jaro 2002 la urbo havis 87.3 mil loĝantojn.
Historio
Buzuluk estis fondita kiel fortikaĵo en la jaro 1736. En la urbo naskiĝis unu el la unuaj marŝaloj de Sovetunio – Aleksandr Iljiĉ Jegorov.
11.12.1941: Armea generalo Władysław Sikorski komencis 4-tagan inspekton de polaj militistaj tendaroj kun akompano de soveta komisaro pri eksterlandaj aferoj
En la jaroj 1942–1943 en Buzuluk estis formita la 1-a ĉeĥoslovaka armea korpuso, kies komandanto estis Ludvík Svoboda, pli malfrua prezidento de Ĉeĥoslovakio.
Wieseth
Wieseth estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ansbach kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Komunumaro Nordstrand
La komunumaro Nordstrand – germane Amt Nordstrand – ĝis marto 2008 estis administra ligo de 2 komunumoj en norda Germanio, pli ekzakte en la distrikto Norda Frislando de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. La 31-an de decembro 2003 la komunumaro havis 2330 loĝantojn.
La 1-an de aprilo 2008 el la komunumoj de la antaŭaj komunumaroj Friedrichstadt (escepte de la urbo Friedrichstadt), Hattstedt, Nordstrand kaj Treene kreiĝis nova, pli granda komunumaro kun la nomo Norda Maro-Treene.
Wieskau
Wieskau ĝis fino de la jaro 2009 estis memstara administra komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2010 estas parto de la urba komunumo Südliches Anhalt en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Anhalt-Bitterfeld de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 31-an de decembro 2004 la komunumo havis 337 loĝantojn.
Rumana leo
Leo estas la nacia rumana valuto, unuafoje uzata en 1867. En la rumana la nomo estas 'leu' [leŭ] kaj signifas 'leono'. La pluralo estas 'lei' [lej]. Ĝi estis reskalita je la 1-a de julio 2005: 1 nova leo egalis 10000 malnovajn; unu eŭro valoris 3,6 leojn. Je la 18-a de novembro 2019 unu eŭro valoras 4,7697 leojn.
La bildoj sur la novaj biletoj egalas tiujn de la malnovaj (kiuj restis validaj ĝis 2006-12-31), por faciligi la ŝanĝon. Tute nova estas bileto de 500 leoj; la malnovaj biletoj atingis nur 1.000.000.
La valuta kodo de la nova valuto estas RON, tiu de la antaŭa estis ROL. Unu leo egalas al 100 bani (centimoj; bani estas kutima rumana vorto por "mono").
La nomo "leono" devenas de holandaj taleroj, kiuj estis uzataj en Rumanio en la 17-a jarcento kaj kiuj portis bildon de leono. Saman nomon portas la valuto de Moldavio, kulture kaj lingve proksime ligita kun la nuna Rumanio.
Komunumaro Nusse
Nusse estas eksa komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝis en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. La 1-an de januaro 2008 ĝi iĝis parto de la nova administra unuo komunumaro Sandesneben-Nusse.
Arroio do Sal
Arroio do Sal estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 7.740 loĝantojn en 2010.
Grzędzice Stargardzkie
Grzędzice Stargardzkie (ĝis 1945 Seefeld (Pommern)) estas fervoja haltejo en la pola vilaĝo Grzędzice, en distrikto Stargard, sur teritorio de la Okcidentpomeria Provinco. Ĝi estas lokita sur la uzata fervojlinio Poznań Główny – Szczecin Główny, 178,009 km de la komenca stacidomo Poznań Główny. Ĉi tiu haltejo troviĝas ĉe la strato Gryfa.
Dolaro
Dolaro estas:
Saverne (stacidomo)
Saverne estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Saverne, en departemento Bas-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj TGV inOui kaj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Noisy-le-Sec - Strasbourg-Ville (070000).
Milionulo
Se vi serĉas la televidan konkurson, vidu ĉe Kiu volas esti milionulo?.
Milionulo estas persono kiu posedas netan valoron aŭ riĉaĵon de pli ol unu miliono usonaj dolaroj, eŭroj, britaj pundoj aŭ unuoj de kompareble valora monunuo.
Miliardulo
Miliardulo estas persono kiu posedas netan valoron aŭ riĉaĵon de pli ol unu miliardo (mil milionoj) usonaj dolaroj, eŭroj, britaj pundoj aŭ unuoj de kompareble valora monunuo.
Balneário Pinhal
Balneário Pinhal estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 10.856 loĝantojn en 2010.
9083 Ramboehm
9083 Ramboehm estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker kaj de la kanada astronomo David H. Levy elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Jeff Ramos kaj Art Boehm, amikoj de la malkovrintoj.
Komunumaro Oeversee
Oeversee estas komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. La 30-an de septembro 2006 la komunumaro havis 10693 loĝantojn.
Amt Oder-Welse
Amt Oder-Welse estas komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Uckermark de la federacia lando Brandenburgio. La 31-an de decembro 2005 la komunumaro havis 5969 loĝantojn.
Capão da Canoa
Capão da Canoa estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 10.856 loĝantojn en 2010.
Moskva Kremlo
Moskva Kremlo (Московский Кремль) estas plej konata kremlo — fortikaĵo de malnova Rusio. Vorto "kremlo" (kun minusklo „k“) markas en malnova Rusio urban burgon aŭ fortikaĵon. Tial ekzistis centoj da kremloj. En la jaro 1547, en sia deksesjaraĝo, surtroniĝis en Moskvo sur rusan tronon caro Ivano la 4-a. Kronado okazis en tiea fortikaĵo, kiun la caro iom post iom pliriĉigis je pluaj preĝejoj kaj palacoj kaj karekterize li tiel plifortigis ties fortikaĵon. Tiu ĉi la plej signifa rusa Kremlo havas jam majusklon „K“.
Caro Ivano famiĝis kiel kapabla reganto, kiu disvastigis kaj firmigis la rusan imperion, samtempe kiel konfliktoplena viro, senkompata al siaj kontraŭuloj kaj al sia ĉirkaŭaĵo. Malgraŭ ke li trifoje edziĝis kaj li havis eĉ pluajn (de eklezio nebenitaj) ligojn, li ne nur ne trovis familian feliĉon, sed lia abrupta karaktero kaŭzis en la jaro 1581 tragedion, kiam kverelante li morte vundis sian filon. Caro Ivano estas en Eŭropo konata kun kromnomo „La Terura“, kion li kaŭzis pro sia tiranismo. En ties fino li mem, sub premo de konscienco li kunkalkulis siajn viktimojn kaj li ĝiskalkulis ĝis sumo tri cent. Sed al tiamaj rusaj interrilatoj tiu ĉi numero ne signifas tiel multon, la longa regado de caro Ivano estas de rusoj taksita kiel sukcesa, precipe kompare kun ĥaosoj sekvantaj post morto de la caro.
Kremlo en Moskvo
Kremlo en Moskvo en la paso de jarcentoj evoluis al impoza fortikaĵ-areo. Ĝiaj eksteraj muroj el bakitaj brikoj estas 5 ĝis 17 m altaj, longaj pli ol du kilometroj kaj plifortikigitaj per dudek turoj. Interne troviĝas la plej signifaj rusaj preĝejoj, ekz. „Uspenskij sobor“ el la 15-a jarcento, en kiu estis kronitaj rusaj caroj, „Blagoveŝĉenskij sobor“ kun orizitaj kupoloj kaj „Arĥangelskij sobor“ kun kriptoj de caroj. Krom tiuj (kaj pluaj) preĝejoj estas en Kremlo ankaŭ signifaj palacoj, ekz. „Bolŝij Kremlovskij Dvorec“, finita en la jaro 1849 kaj „Terjemskij Dvorec“ kun privataj ĉambroj de caroj. En kelkaj palacoj estas ekspoziciataj artaj trezoroj de la rusa imperio, amasigita en la paso de la tutaj jarcentoj.
Ĉefan enirejon en Kremlon gardas „Spaskaja baŝnja“ (Turo de Savanto), alta 81 m, finita ĉirkaŭ la jaro 1600. Kontraŭe situas la konata Ruĝa Placo, la loko de solenaj armeaj defiloj. Sur ties fino staras belega templo de Vasilij Feliĉega, finita en la jaro 1559, la brila arkitektona memorigaĵo kaj unu el la plej konataj simboloj de la tuta Rusio.
Aliaj gravaj vidindaĵoj:
Kremlomuro
Ĉe la Kremlomuro flanke de la Ruĝa Placo troviĝas nekropolo (honora tombejo) kun la tomboj de Josif Stalin kaj Leonid Breĵnev kaj aliaj. En la muro mem troviĝas la urnoj de - interalie - :
Monda Heredaĵo
En 1999 UNESKO distingis la Kremlo-ensemblon kaj la Ruĝan Placon kiel Monda Kulturheredaĵo.
La Moskva Kremlo en Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Kaj poste venas la vico de Fidiaso, kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra Eŭropo kaj la venonta ĉiĉerono estas Maria Sklodovska, kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta Eŭropo. Jen kiel ŝi prezentas Moskvon kun kvin grandaj vidindaĵoj nome la Kremlo, la Ĉielporto, la Facetita Palaco, la Placo Ruĝa kaj la Katedralo de Sankta Bazilo:
Kiu volas esti milionulo?
Kiu volas esti milionulo? (Who Wants to Be a Millionaire?) estas britdevena televida konkurso kiu proponas grandegajn mon-premiojn por ĝusta respondo de sinsekvaj plur-elektaj demandoj de kreskanta malfacileco. La maksimuma kontanta premio (en la originala brita versio) estas unu miliono da britaj pundoj.
La konkurso unue aperis en Britio je la 11-a de septembro 1998 kaj tuj fariĝis granda sukceso. En unu momento ludas nur unu konkursanto kaj la emfazo kuŝas ĉe prokrasto pli ol ĉe rapideco. Estas neniu tempolimo por respondi la demandon, kaj al la konkursanto oni unue malkaŝas la demandon, antaŭ ol tiu devas decidi ĉu indas provi respondi, aŭ fini la ludon.
Se en ajna momento la konkursanto ne certas pri la respondo al demando, li aŭ ŝi havas la eblon utiligi tri diversajn helpilojn: Ĉiu el tiuj ĉi helpiloj povas esti uzata nur unufoje. Tamen, du aŭ pli povas esti, se necese, uzataj por la sama demando.
Kvankam la konkurso devenas origine de Britio, ĝi estis aĉetita de televidaj kanaloj en plurdekoj da landoj tra la tuta mondo kaj estis/estas elsendata kun ĝenerale alta komenca sukceso ankaŭ tie, en iom ŝanĝitaj naciaj versioj.
Wiesmoor
Wiesmoor estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Aurich de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Capivari do Sul
Capivari do Sul estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 3.890 loĝantojn en 2010.
Rydułtowy
Rydułtowy (germane Rydultau) estas urbo en Silezio (provinco de Pollando) en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Rydułtowy en la distrikto Wodzisław.
Sándor Szép
Kariero
Sándor Szép diplomitiĝis (1972) kaj doktoriĝis (1984) en Teknika Altlernejo Gh. Asachi de Iaşi kaj de 1972 li instruis tie ĝis 1993, inter 1998–2002 en Universitato de Medicino Gr. T. Popa de Iaşi, de 2005 en EMTE (Miercurea Ciuc).
Wieslet
Wieslet estas ekse memstara administra komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2009 parto de la tiam kreita komunumo Kleines Wiesental en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto LörrachĜi troviĝas en la distrikto Lörrach, en la Regiono Alta Rejno-Konstanca Lago kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. La 31-an de decembro 2005 la komunumo havis 598 loĝantojn.
Lutterbach (stacidomo)
Lutterbach estas franca stacidomo sur linioj -, Lutterbach - , Lutterbach - , situanta en  Lutterbach, en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Grand Est, tramtrajno Mulhouse.
Hispana literaturo de la Klerismo
La Hispana literaturo de la Klerismo evoluis kadre de sia epoko: Laŭlonge de la 18-a jarcento kaj danke al la influo el Francio kaj el Italio venita al Hispanio kun la nova dinastio de la Burbonoj, disvolviĝas nova intelekta movado nomita Klerismo. Laŭlonge de la tuta jarcento etendiĝas la nova pensmaniero kiu ligiĝas kun la antropologio renesanca kiu sekve interrompas la vidpunkton de la mondo konstruita dum la Baroko.
Dolaro (urbo)
Dolaro (Dollar, Dolair aŭ Dolar) estas urbo en Clackmannanshire en Skotlando (Britio). La reĝino Maria la 1-a de Skotlando iam loĝis tie. Ĝi estis ankaŭ la loĝloko de la fama esperantista poeto William Auld.
Hispana literaturo de la Klerismo
Ĝeneralaĵoj
Tiu movado baziĝas, ĝenerale, sur kritikema spirito, kiu rompas krute kontraŭ la principo de aŭtoritateco, sur la hegemonio de la racio kaj ties fundamento sur la sperto. Tiu strukturo de la sciaro rezultas en la fakto, ke la filozofio kaj la scienco estu la plej preferataj fakoj. Tiu periodo estas konata en la Historio de la Idearoj ankaŭ kiel "Jarcento de la Lumoj" aŭ "Jarcento de la racio". Ties ĉefa karaktero estas la serĉado de la homara feliĉo pere de la kulturo kaj la progreso.
Dolaro (urbo)
Etimologio
La nomo de la urbo ne devenas de la dolaro; probable ĝi estas pli malnova ol tiu vorto. En la skot-gaela lingvo la vorto ĝi signifas "ĉe-rivera herbejo". Eble la nomo devenas de aliaj gaelaj aŭ pikt-gaelaj vortoj, ekzemple:
Hispana literaturo de la Klerismo
Historia kunteksto
La 18-a jarcento komencas en Hispanio per la Milito de hispana sukcedo (1701-1714). La centreŭropaj potencoj, priokupitaj pro la hegemonio de la franca reĝo Ludoviko la 14-a, kune kun la fakto ke lia nepo Filipo de Anjou estis nomumita heredonto al la krono de Hispanio fare de Karlo la 2-a, formis la Ligon de Augsburg kaj apogis la klopodon fare de arkiduko Karolo de Aŭstrio por akiri la hispanan kronon. Post la Traktato de Utrecht, Filipo la 5-a estis agnoskita kiel reĝo de Hispanio (1700-1746), kvankam devis akcepti la perdon de eŭropaj teritorioj, krom Menorko kaj Ĝibraltaro. En 1724, li abdikis favore al sia filo Ludoviko la 1-a, sed mortinta tiu post nur kelkaj monatoj, li ekreĝis. Dum ties regado, venis al Hispanio multaj nobeloj kaj funkciuloj el Francio kaj el aliaj eŭropaj landoj, oni faris centrisman politikon kaj oni reorganizis la Publikan Trezoron.
Post la morto de Filipo la 5-a, sukcedis Fernando la 6-a (1746-1759), kiu, danke al la agado de liaj ministroj José de Carvajal y Lancaster kaj la markizo Ensenada, plibonigis la komunikvojojn kaj la "ŝoseojn" de la lando, helpis la ŝipkonstruadon kaj la disvolvigon de la sciencoj.
Post la regado de Fernando la 6-a, sukcedis lia duonfrato Karlo la 3-a. Prototipo de klera monarko, ricevis la helpon de gravaj ministroj, kiaj Floridablanka, Kampomanes, Aranda, Grimaldi kaj Skilaĉe. Sen eliri el la modelo de la Antikva Reĝimo, li modernigis la landon, relogiĝis senhomigitajn areojn de Sierra Morena, favoris la eduksistemon, la komercon kaj la publikajn infrastrukturojn.
Dum la reĝado de Karlo la 4-a, komencis la Franca Revolucio (1789). Tiu abdikis favore al sia filo Fernando la 7-a, post la invado de Hispanio fare de la "amika" franca armeo en 1808.
La Klerismo en Eŭropo
Ĉirkaŭ la lastaj jardekoj de la 17a jarcento, kriziĝis en Eŭropo la sistemo de la Antikva Reĝimo, bazita sur la hegemonio de tri sociaj grupoj nome la ekleziuloj, la militistoj kaj la nobeloj (foje en samaj personoj) estre de absoluta monarkio. Dum tiu jarcento, Eŭropo reviziis kritike la ĝistiaman ordon. Oni proponis, kontraŭ la antaŭa pensaro, la racion kiel universala metodo por la konaro, la sisteman kritikaron kaj defendas kiel bazo por la epistemologio kiu eltenas ĝin la spertecan metodon kaj la studaron bazitan sur la propra racio kontraŭ la principo de aŭtoritateco kiu eltenis la ĝistiaman pensaron dum antaŭaj jarcentoj.
La sciaro translokiĝis el la kortegaj kunsidoj al la burĝaj salonoj, kafejoj aŭ la kulturaj institucioj. Oni sentis la neceson veturi por studaro aŭ plezuro, koni aliajn lingvojn, fari sporton por fortigi la korpon aŭ plibonigi la vivkondiĉojn de la civitanoj. Estis krome laco el la ornamemo baroka kaj el ties konceptista malfacileco; oni deziris klaron kaj ekvilibron; tiele en Romo naskiĝis, kontraŭ la kulteranaj troigoj de la Marinismo, sub la elano de kritikistoj kiaj Giovanni Mario Crescimbeni kaj Giovanni Vincenzo Gravina, la Akademio de la Arkadio aŭ de la Arkadanoj en 1690, kiu, pere de filioj disvastigos tra la tuta Italio la idealon de la bona elekto aŭ buon senso kaj de la reveno al la klasika literaturo.
La klerismaj teorioj naskiĝis en Anglio, kvankam atingis sian hegemonion en Francio, kie ili estis kolektitaj en la Encyclopédie (1751-1772), eldonita de Jean Le Rond d'Alembert kaj Denis Diderot. En tiu verko oni intencis kolekti la tutan tiaman sciaron, laŭ alfabeta ordo. Tiu verko naskiĝis el la intenco atingebligi por la tuta civitanaro la tuton de la tiama konaro.
La Klerismo en Hispanio
Post la Milito de hispana sukcedo, la Burbonoj trafis Hispanion mizera kaj nescia. La Iberia Duoninsulo havis apenaŭ sep milionojn kaj duonon da loĝantoj. Per franceca politika vidpunkto, Filipo la 5-a plifortigis la povon monarkian kaj la proceson por centrigi la landon, nuligante la foruojn kaj leĝojn proprajn de la teritorioj de la Regno de Aragono. La Katolika Eklezio pluhavis sian hegemonion, spite la forpelon en 1767 de religiuloj kiaj tiuj de la Jezuitoj. Aliflanke la malalta popolo, formita de brutobredistoj, agrikulturistoj, funkciuloj kaj marĝenuloj, malhavis rajtojn. La monarkoj iom post iom malpliigis kelkajn privilegiojn de la hereda nobelularo kaj adoptis sintenon monarkistan kontraŭ la Eklezio, cele realigi serion de bazaj reformoj. Fine de la jarcento, estis pliboniĝinta la vivkvalito de la hispanoj, kiel pruvas la plialtiĝo de la populacio al preskaŭ tri milionoj da loĝantoj, nombro ĉiukaze pli malgranda ol tiuj de similaj eŭropaj landoj.
La klerisma idearo estis enirintaj en Hispanio danke al diversaj vojoj:
La ĉefa brilepoko de la Klerismo en Hispanio okazis dum la reĝado de Karlo la 3-a, kaj ties ekfalo, dum la jaroj de la Franca Revolucio (1789) kaj la napoleona invado de Iberio, en 1808. La reformistoj, spite havi la apogon de la monarkio, ne atingis la agnoskon de la privilegiuloj; multaj kleristoj estis klasitaj kiel eksterlandiĝintaj kaj kulpigitaj je atenco kontraŭ la tradicio kaj la religia edukado. Post la Franca Revolucio, kelkaj estis persekutataj, kaj eĉ, enkarcerigitaj.
Epokoj de la dekokjarcenta literaturo
Oni povas distingi tri epokojn en la hispana literaturo de la 18a jarcento:
Kaŝtankolora
Kaŝtankolora, konata ankaŭ kiel ruĝecbruna, estas koloro kun iom da bruna nuanco al ruĝa, kaj nomiĝas tiele pro la nukso de kaŝtanarbo.
Hispana literaturo de la Klerismo
Prozo
Novelaro forestas tiuepoke en Hispanio. Nur ekstaris la Vida de Diego de Torres y Villarroel de Diego de Torres y Villarroel, kaj la romano Fray Gerundio de Campazas de José Francisco de Isla.
Male eseo estas hegemonia ĝenro. Tiu eduka kaj doktrina prozo traktas la tiamajn problemojn kaj tendencas al reformoj. Alia branĉo estis en la apero de gazetoj de diversaj fakoj sed ĉefe literaturaj. Krome okazis ofte intelektaj polemikoj kia tiu kiu frontis la francan Masson de Morvilliers per sia Enciclopédie Méthodique (1782) kun la hispana reago Oración apologética por España y su mérito literario de Juan Pablo Forner (1786).
Kaŝtankolora
Tiu koloro estas uzata kiel adjekto en nomoj de kelkaj birdoj por priskribi ties plumaron, ekzemple Kaŝtandorsa paruo (Poecile rufescens), Kaŝtanventra sito (Sitta castanea), Kaŝtankolora pasero (Passer eminibey), Kaŝtanflanka parulio (Dendroica pensylvanica), Kaŝtanbrusta perdriko (Arborophila charltonii), Kaŝtana anaso (Anas castanea), Kaŝtana parulio, (Dendroica castanea) ktp.
Hispana literaturo de la Klerismo
Benito Jerónimo Feijoo
Benito Jerónimo Feijoo y Montenegro posedis aristotelan edukon, kun tute moderna pensmaniero por la epoko. Liaj verkoj atingis nombrajn eldonojn kaj starigis multajn polemikojn. Lia konaro prezentiĝis en multaj eseoj kiujn li grupigis en la ok volumenoj de la Teatro crítico universal (1726-1739) kaj en la kvin de Cartas eruditas y curiosas (1742-1760). Li ege kritikis superstiĉojn kaj "falsajn" miraklojn.
Gaspar Melchor de Jovellanos
Jovellanos kultivis variajn literaturajn ĝenrojn (kiaj poezio kaj teatro) sed liaj ĉefaj verkoj estis eseoj pri ekonomio, politiko, agrikulturo, filozofio, kutimaro, el la reformista spirito de la Klera Despotismo. Inter ili estas Informe sobre la ley agraria kiun li verkis en unua versio en 1784 sed kiun li sendis nur en 1787 al la Sociedad Económica Matritense, kiu resendis ĝin al la Konsilantaro de Kastilio kaj kiu estis publikita en 1795.
José Cadalso
Cadalso vivis epizodon kiu famigis lin, nome ŝtorma kaj mallonga amafero kun aktorino, nome María Ignacia Ibáñez, kiu iĝis legendo romantika, kiam ŝi subite mortiĝis nur 25jara pro tifo aprile de 1771. La legendo rakontas, ke Cadalso, malespera klopodis eltombigi la korpon de la ĵus entombigita amatino, ĉar li malfruis al la entombigo, por doni al ŝi lastan adiaŭon. Tuje li verkis Noches lúgubres (funebrajn noktojn), kiu estis unu el du plej famaj verkoj liaj. Post tio li devis translokiĝis al Salamanko (1773–1774), kie li verkis sian Cartas marruecas (marokaj leteroj), kiam li amikiĝis kun verkistoj de la universitata urbo. En tiu verko marokano Gazel veturas tra Hispanio kaj kritikas la landajn malvirtojn laŭ la reformisma spirito de la klerisma despotismo kaj la modelo de Lettres persanes (1721) de Montesquieu.
Poezio
En 1737, Ignacio Luzán kolektis la estetikon de la Novklasikismo en sia Poética. La novklasika poezio traktis temojn historiajn, primorajn kaj satirajn. Alia varianto nome Rokoko preferis temojn paŝtistajn pri plezuro kaj eleganta amo. Plej kutimaj formoj estis odoj, epistoloj, elegioj kaj romancoj. Gravaj verkistoj estis Juan Meléndez Valdés, la ankaŭ dramaturgo Nicolás Fernández de Moratín kaj la fablistoj Tomás de Iriarte kaj Félix María Samaniego.
Hegemoniis tri skoloj: nome la salamanka skolo, kun Cadalso, Meléndez Valdés, Jovellanos kaj Forner; la sevila skolo, kun Manuel María Arjona, José Marchena, José María Blanco White kaj Alberto Lista, kiuj tuje evoluis al ia Antaŭromantikismo; kaj la madrida grupo formata de Vicente García de la Huerta, Ramón de la Cruz, Iriarte, Samaniego kaj la ankaŭ dramaturgoj Fernández de Moratín (kaj patro kaj filo).
Juan Meléndez Valdés
Oni povas diferencigi du epokojn en la liriko de Meléndez Valdés:
Fablistoj Iriarte kaj Samaniego
Tiuj du verkistoj formis parton ankaŭ de la madrida grupo. Cele korekti malvirtojn kaj montri la racian idearon, ili verkis fablojn.
Zulia
Zulia estas nordokcidenta subŝtato en Venezuelo ĉe la Golfo de Venezuelo, la plej grava produktanta ŝtato de petrolo kaj bovina lakto en la lando. Ĝia surfaco estas, en ĝi estas la plej granda lago de Sudameriko, la Lago de Marakajbo (hispane Maracaibo),.
Hispana literaturo de la Klerismo
Teatro
Estis tri skoloj nome la jenaj:
La novklasika teatro adoptis la francajn modojn, nome racio kaj harmonio, la nomata «regulo de la tri unuoj», nome ununura ago, unusola scenejo kaj tempo kronologia kongrua kun la disvolviĝo de la teatra agado. Oni separis komediaĵojn disde el tragediaĵoj. Oni evitis troaĵojn kaj oni serĉis edukan kaj moralan celojn, utilaj por disvastigi universalajn valorojn de kulturo kaj progreso.
Zulia
Riveroj: Zulia, Catatumbo, Limón, Escalante. Plej alta monto: Manatará metroj sur la marnivelo en la montaro Perijá.
Hispana literaturo de la Klerismo
Teatro
Malpli raciista ol aliaj ĝenroj, la tragedio kultivis historiajn temojn, kiaj ĉe la plej konata, Raquel [rakEl], de Vicente García de la Huerta. Sed sendube la plej reprezenta teatrotipo tiama estis de Leandro Fernández de Moratín, kreinto eĉ de skolo nomita «comedia moratiniana» (moratina komedio). Kontraŭ la tragedia ĝenro, plej komuna tiama, praktikita de lia patro, Nicolás, kaj kontraŭ la sainete primora kaj milda de Ramón de la Cruz, Moratín filo ridindigis la malvirtojn kaj morojn tiamajn, klare por klopodi konverti la teatron en veturilo por moraligi la kutimaron.
Leandro Fernández de Moratín
Li naskiĝis el nobela familio asturia. La patro estis poeto, dramaturgo kaj advokato Nicolás Fernández de Moratín. Li kreskiĝis en medio kie oftis la literaturaj diskutoj, ĉar la patro Nicolás estis homo dediĉita al la beletroj. Li ne faris universitatan studaron, ĉar la patro kontraŭis, kaj eklaboris en juvelarto.
Leandro Fernández de Moratín estis teatra homo en la ampleksa senco de la termino. Krom aŭtoro, li dediĉis sin al aliaj gravaj taskoj. Moratín estis unu el la fondintoj de la teatra historiografio hispana. Liaj Orígenes del teatro español, verko kiun li ne publikis kion faris nur en 1830-1831 la Real Academia de la Historia, estas unu de la unuaj seriozaj kaj dokumentitaj studoj de la hispana teatro antaŭa al Lope de Vega. Estas interesa ankaŭ la «Prólogo» al la eldono pariza de lia verkaro en 1825, kie li resumas, ekde klasikisma vidpunkto la historion de la hispana teatro de la 18a jarcento. Moratín ankaŭ defendis la teatran reformon tiutempe. Rilata kun la tiamaj povuloj interesataj pri tia reformo kaj heredanto de la idearo de la patro, li klopodis renovigon de la teatra strukturo de la tiama Hispanio. La comedia nueva [La nova komedio] estas mejloŝtono de tiu kampanjo de reformo de la intelektuloj kiuj moviĝis ĉirkaŭ la registaro ekde la mezo de la 18a jarcento, kiam jam proponis reformoj Ignacio de Luzán, Agustin de Montiano y Luyando, Blas Nasarre kaj Luis José Velázquez. Li mortis en Parizo en junio de 1828.
Leandro Fernández de Moratín estas la plej grava teatra aŭtoro de la novklasika hispana skolo. Li defendis teatron kiel ĝuo kaj morala instruado (lernejo de bona kutimaro) kaj agado kiu imitu verece la realon. De tie naskiĝas la emo al la teatra regularo en ĉiuj ties aspektoj, ĉefe pri la regulo de la tri unuoj: tiuj de agadununo, de loko kaj tempo.
La separon de ĝenroj realigis tiom precize, ke li ne verkis tragediojn, eĉ se ili estis laŭmodaj en la eŭropa novklasikismo. Lia karaktero alportis lin al la komedio, ĝenro kiun li difinas tiele: «pentras la homojn tiaj kiaj ili estas, imitas la nacian ekzistantan kutimaron, la komunajn malvirtojn kaj erarojn, la okazaĵojn de la hejma vivo; kaj de tiuj aferoj, de tiuj privataj interesoj, formas verecan fabelon, instruan kaj agrablan».
Ramón de la Cruz
Dum sia junaĝo li verkis tragediojn kaj komediojn kie li imitis ĉefe verkistojn kiaj Pietro Metastasio, Jean Racine kaj Voltaire. Li ankaŭ tradukis verkojn de tiuj aŭtoroj kaj produktis version de Hamlet de Shakespeare tra la franca adapto fare de Jean-François Ducis. Li ankaŭ adaptis kelkajn tekstojn de hispana klasika teatro, kiaj Andrómeda y Perseo de Calderón kaj Ifigenia de José de Cañizares. Laste li dediĉis sin al popola sainete sukcese, el kiuj li produktis pli ol tricento, kio allogis la malamikecon de stilistoj de Novklasikismo, partianoj de arto pli idealigita kaj eduka. Probable tiu malamikeco estis helpata de la favoroj kiujn li ricevis el la municipo de Madrido kaj kiuj permesis al li hegemonion super la teatra vivo de la ĉefurbo nome kiel praktika direktoro de la madridaj teatroj Cruz kaj Príncipe, kies programon li kontrolis; tio okazis ĉefe en 1773, kiam falis la registaro de la Grafo Aranda, protektanto de la estetiko novklasika.
Komunumaro Ostholstein-Mitte
Ostholstein-Mitte ("Orienta Holstinio-Mezo") estas komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Orienta Holstinio de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
Hispana literaturo de la Klerismo
Ramón de la Cruz
Ramón de la Cruz klopodis kunigi sian verkaron, kiun li publikis en kolekto nekompleta de dek volumoj (1786-1791). Li verkis totalon de 542 verkoj, inter la diversaj teatraj subĝenroj.
Antaŭromantismo
En Hispanio, la novklasikisma periodo estis mallonga. Post ties triumfo, novaj stiloj kaj idearoj devenaj el Francio kaj Anglio, okazigis la aperon de la Antaŭromantikismo. La grandaj verkistoj de la 18a jarcento montras en la lastaj jaroj la krizon de la Novklasikismo kaj iniciatas la tendencon antaŭromantikisman.
En tiu epoko, la asimilado de ideoj klasikaj kun sentoj antaŭromantikismaj okazas en la poetoj de la dua salamanka skolo (Manuel José Quintana, Cienfuegos, José Cadalso) kaj en la sevila skolo (Alberto Lista, Arjona, José María Blanco White kaj José Marchena).
Kelkaj verkoj de la Salamanka skolo antaŭanoncas komencon de la Romantismo. Tiele, en Las noches lúgubres (funebraj noktoj) de José Cadalso estas enmetita frenezo, funebraj kaj noktaj etosoj kaj nerezistebla ampasio. Aliaj gravaj aŭtoroj estis Juan Nicasio Gallego (1777 - 1853) kaj José Somoza (1781 - 1852).
József Szentpétery
József Szentpétery
Károly Vértesi
Károly Vértesi [kAroj vErteŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vértesi Károly estis hungara advokato, vojaĝisto. Lia origina familia nomo estis Virter ĝis 1885.
Károly Virter naskiĝis la en Zombor (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Sombor en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Károly Vértesi studis teologion 3 jarojn en Kalocsa, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post la diplomo li estis honora subnotario, pli poste honora ĉefprokuroro en sia naskiĝurbo. En 1872 li akiris advokatan diplomon, poste li estis advokato en Zombor, inter 1887 kaj 1894 en Budapeŝto, poste denove en Zombor. En tiu periodo li vojaĝis en tuta Eŭropo, ankaŭ en Usono, norda Afriko kaj proksima Azio, pri tio li verkis vojaĝpriskribojn. En 1905 li fondis loke literaturan rondon.
Adolf Branald
Adolf BRANALD (naskiĝis la en Prago - mortis la  en Prago) estis ĉeĥa verkisto de historiaj romanoj por junularo pri famaj personoj aŭ okazaĵoj (ekz. pri historio de aŭtomobilismo, aviado, teatro ks.).
Li naskiĝis en aktora familio kaj spertis multajn profesiojn, antaŭ ol li fariĝis verkisto.
Caraá
Caraá estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 7.312 loĝantojn en 2010.
Cernay (Haut-Rhin) (stacidomo)
Cernay, plennome Cernay (Haut-Rhin), estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  , en departemento Haut-Rhin, regiono Grand Est.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj kaj Tramtrajno Mulhouse Vallée de la Thur.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Lutterbach - Kruth (130000).
Edgar Alexander Mearns
Edgar Alexander Mearns (11an de septembro 1856 en Highland Falls (Novjorkio), 1an de novembro 1916 en Vaŝingtono) estis elstara usona ornitologo kaj kamponaturalisto.
Mearns naskixgis al Alexander kaj Nancy Reliance Mearns naske Clarswell. Lia avo Alexander estis skotdevena kiu moviĝis al Highland Falls en 1815. Edgar Alexander Mearns estis edukita en lernejo Donald Highland (Highland Falls) kaj ĉe la medicina altlernejo Columbia College of Physicians and Surgeons kie li gradiĝis en 1881. En 1881 li edizĝis al Ella Wittich de Circleville (Ohio). La paro havis unu filon kaj unu filinon. Ties filo naskiĝis en 1886 kaj mortiĝis en 1912. El 1882 al 1899 li plenumis militservon kiel kuracisto. El 1899 al 1903 li estis kuracoficiro en kelkaj armeaj institucioj. El 1903 al 1904 kaj el 1905 al 1907 li veturis en Filipinojn. Li devis interrompi sian veturadon en 1904 ĉar li suferis parazitan malsanon. En 1905 li veturis al Guamo.
Plue kiel kuracisto kaj oficiro Mearns postenis ĉe la International Boundary Commission (Internacia Limkonisiono) kaj informis pri la faŭno kaj arboj de la limoj inter Meksiko kaj Usono per sia verko de 1907 Mammals of the Mexican Boundary of the United States. En 1909 li retiriĝis el la armeo kun rango de subkolonelo. Post tio li kuniĝis al Theodore Roosevelt kun kiu li kunveturis en Afrikon. El 1911 al 1912 li estis en Afriko la duan fojon.
Mearns apartenas al grupo de kunfondintoj de la American Ornithologists' Union en 1883. Li science priskribis kelkajn birdojn kaj aliajn animalajn speciojn, kiaj la Kenja turdo, la Apoa sunbirdo, la Bodesa cistikolo, la Sabla akridomuso, kaj la Ruĝkapa tajlorbirdo. Animaltaksonoj kiaj la Thomomys bottae mearnsi aŭ la lacerto Petrosaurus mearnsi nomiĝas laŭ li.
Wiesloch
Wiesloch [prononco "Vi:sloĥ"] estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Neckar kaj en la distriktaro Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
La komunuma teritorio estas parto de la feria regiono "Monta Vojo" (germane "Bergstraße"), kiu de ĉi tie vojas norden, ĉe la okcidenta rando de la mezalta montaro Odenvaldo, ĝis la urbo Darmstadt.
Cidreira (Suda Rio-Grando)
Cidreira estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 12.668 loĝantojn en 2010.
Komunumaro Oldenburg-Land
Oldenburg-Land estas komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Orienta Holstinio de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Administra sidejo de la komunumaro estas la samnoma urbo Oldenburg (Holstinio). Fine de la urbo havis  loĝantojn.
(9072) 1993 RX3
(9072) 1993 RX3 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) en la kadro de la programo Planet-Crossing Asteroid Survey aŭ "PCAS".
Iosif Brodskij
Iosif Aleksandroviĉ BRODSKIJ (Иосиф Александрович Бродский, Joseph Brodsky) naskiĝis la en Leningrado — mortis la  en Novjorko) estis rusi-usona verkisto kaj nobelpremiito.
(9072) 1993 RX3
Pro ĝia orbita granda duonakso de 3,20633, ĝi orbitas ĉ 947 000 km trans la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Iosif Brodskij
Iosif Brodskij komencis verki 16-jaraĝa. La politiko preskaŭ ne ĉeestis en lia poezio. Sed li sentis sin libera homo, kaj tio manifestiĝis en liaj verkoj. Tiun senton de libero la totalisma ŝtato ne povis al li pardoni. La junan poeton defendis de arbitra juĝa persekuto tiaj famuloj, kiel la poetino Anna Aĥmatova kaj profesoro de literaturscienco Jefim Etkind (post jardeko organizonta debatvesperon pri Esperanto en la leningrada pedagogia instituto kaj pli malfrue ekpersekutata kaj ellandigita pro amikeco kun la disidenta verkisto Aleksandro Solĵenicin). Tio ne helpis. Tamen pro protestoj el eksterlando, post jaro de ekzilo Iosif Brodskij revenas hejmen en Leningrado.
En 1972 li elmigras kaj ekloĝas en Usono. Li verkas poezion kaj prozon (en la rusa kaj en la angla), instruas literaturon en universitatoj kaj multe vojaĝas en la mondo. Ĉiujare liaj maljunaj gepatroj, jen unu jen alia, petas permeson viziti sian solan filon aŭ almenaŭ renkontiĝi kun li en tria lando, ekzemple, en la najbara kaj frata Pollando. Kaj ĉiufoje la instancoj de tiu „plej hom-ama ŝtato” rifuzas al ili. Ili mortis sen revidi sian solan filon.
En 1987 Iosif Brodskij fariĝas Nobel-premiito pri literaturo. En lia patrolando pri tio informis nur unu ĵurnalo Komsomolskaja pravda. La sarkasman tonon de tiu informo tuj rebatis legantoj, kaj la redakcio devis publikigi kelkajn el tiuj reagoj.
En sia Nobel-premia parolado, Iosif Brodskij pasie substrekis, ke la lingvo vivas kaj evoluas precipe danke al la poezio. Lige kun tio, estas interese noti lian rilaton al du specoj de transformoj de liaj poeziaĵoj. Kelkaj liaj junaĝaj versaĵoj estis muzikigitaj kaj prezentataj en bardaj koncertoj. Li rilatis al tio tolereme. Foje li estis invitita al tia koncerto de konata bardo, sed li ne venis; demandita pri la kaŭzo, li esprimis supozon, ke li povus bati la kapon de la bardo per gitaro pro kolero. Kaj jen pri alia speco de transformo. En julio 1992 en Stokholmo Iosif Brodskij volonte babilis kun rusaj esperantistoj dum du horoj kaj aprobis aperigon de siaj verkoj en esperanta traduko, kion poste efektivigis Mikaelo Bronŝtejn, precipe per tiu ĉi prezentata libro El nenie kun amo. Do la poeto ne dubis, ke Esperanto ebligas produkti ne malpli bonajn tradukojn de poezio ol naciaj lingvoj.
Jodoigne
Jodoigne (: [joDŬANj], valone Djodogne, nederlande Geldenaken) estas municipo en Belgio, unu el la 133 municipoj, kiuj ricevis la honortitolon "urbo". Ĝi ricevis la titolon en 1985. Komence de ĝi havis  loĝantojn.
Iosif Brodskij
Iosif Brodskij opiniis, ke „la poezio estas arto metafizika laŭdifine, ĉar mem la materialo de tiu – la lingvo – estas metafizika”. Nu, pro tio mi ne aŭdacas komenti liajn poemojn: mi estas homo malproksima de metafiziko, kiu eĉ nebone scias, kio estas tio. Ŝatantoj de poezio legu kaj ĝuu, ĉar la esperantistoj estas bonŝancaj havi tiun libron en fidindaj kaj fluaj tradukoj.
Brodskij amis la urbon Venecio kaj regule iris tien je kristnasko. Li dediĉis al ĝi libreton nomatan laŭ la loko fondamenta degli incurabili. En tiu loko nun estas memortabulo pri li en du lingvoj, la itala kaj la rusa.
Jodoigne
Apudaj municipoj estas i.a. Hélécine, Orp-Jauche, Ramillies, Beauvechain kaj la flandra Hoegaarden. La rivereto Grote Gete (rivero) trafluas Jodoigne.
Iosif Brodskij
Iosif Brodskij mortis pro korinfarkto. Konforme al lia deziro lia tombo situas sur la insulo San Michele ĉe Venecio.
Mulhouse-Dornach (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj kaj Tramtrajno Mulhouse Vallée de la Thur.
Amt Ostufer Schweriner See
Amt Ostufer Schweriner See ĝis la jaro 2013 estis administra komunumaro en Germanio, do libervola ligo de pluraj najbaraj komunumoj por kuna plenumo de iuj servoj por la komunumaj loĝantoj. Ĝi troviĝis en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj - kiel indikas la nomo - kunigis la komunumojn de la orienta bordo de la lago de Schwerin. Fine de la jaro 2012 la komunumaro havis loĝantojn.
Membraj komunumoj estis:
Ekde la 1-a de januaro 2014 la membraj komunumoj apartenas al la pligrandigita komunumaro Amt Crivitz.
Wiesweiler
Wiesweiler - proksimuma prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ekde julio 2014 apartenas al administra Lauterecken-Wolfstein kreita el du antaŭaj grupiĝoj de najbaraj komunumoj. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Nederlandaj idiotismoj
Idiotismoj > Nederlandaj idiotismoj < Nederlanda lingvo
Ankaŭ vidu la pentraĵo Nederlandse Spreekwoorden (angle Netherlandish Proverbs) kiu ilustras 126 proverboj-idiotismoj de la nederlanda kulturo.
Ali B. Milani
Ali B. MILANI (naskiĝis 1913 - mortis la 25-an de marto 2005 en Sidnejo) estis aŭstralia esperantisto kaj iama UEA-fakdelegito pri la Bahaa Kredo.
Li naskiĝis en Turkmenio kaj aktivis por Esperanto en bahaaj rondoj en Britio, Usono kaj Aŭstralio.
Li gvidis korespondan kurson kaj partoprenis en multaj UK-oj.
György Ferencz
D-ro FERENCZ György (naskiĝis 1908 - mortis la 30-an de januaro 2005 en Budapeŝto) estis juristo, esperantisto ekde 1926.
Amt Parchimer Umland
Amt Parchimer Umland estas administra komunumaro en Germanio, do libervola ligo de pluraj najbaraj komunumoj por kuna plenumo de iuj servoj por la komunumaj loĝantoj. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de la komunumaro havis  loĝantojn.
György Ferencz
Li aktivis en la Esperanto-movado unue en sia junaĝo. Membro de UEA ekde 1928, delegito 1932-1934. En 1964 li reaktiviĝis kaj denove aliĝis al UEA en 1970. Li aktivis precipe kiel instruisto en la E-fako de la universitato ELTE en 1977-1978.
Honora membro de HEA ekde 1991.
Multajn artikolojn pri juraj temoj li publikigis en Hungara Vivo kaj aliaj gazetoj.
Amt Peenetal/Loitz
Amt Peenetal/Loitz estas komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Greifswald de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de la jaro la komunumaro havis  loĝantojn.
József Szentpétery (kuracisto)
József SZENTPÉTERY [sentpe:teri] rumania hungara kuracisto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Kluĵo la 14-an de februaro 1921.
Kariero
József Szentpétery diplomitiĝis en Universitato de Kluĵo en 1945, kaj inter 1949–69 li instruis en OGYI de Târgu Mureș, de 1979 en Debreceno, inter 1980–86 li estis ĉefkuracisto pri stmatologio en departemento Hajdú-Bihar.
Dom Pedro de Alcântara
Dom Pedro de Alcântara estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 2.550 loĝantojn en 2010.
Supino (Italio)
Supino estas komunumo de Italio.
9165 Raup
9165 Raup estas asteroido de la Hungaria familio (familio de la interna asteroida zono) malkovrita la de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Listo de instruistoj en la Reĝa Jura Akademio (Kassa)
Jen listo de elektitaj instruistoj de la Reĝa Jura Akademio (Kassa):
Santa Cruz de Bezana
Santa Cruz de Bezana estas municipo kaj samnoma vilaĝo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio (Hispanio). Ĝis limas norde al la Kantabra Maro, okcidente al Piélagos, sude kaj oriente al Camargo kaj Santandero. Ĝi troviĝas tre proksima al la regiona ĉefurbo kaj apartenas al ties komarko. Ties tuta loĝantaro estas 11.607 loĝantoj laŭ INE (2010). La municipo konsistas el la sekvaj vilaĝoj aŭ vilaĝetoj: Azoños, Maoño, Mompía, Prezanes, Sancibrián, Soto de la Marina kaj Bezana.
(9078) 1994 PB2
(9078) 1994 PB2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) en la kadro de la programo Planet-Crossing Asteroid Survey aŭ "PCAS".
9082 Leonardmartin
9082 Leonardmartin estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Leonard J. Martin (1930–1997) planeda astronomo kaj kartografo ĉe la Observatorio Lowell. Li kontribuis al la mapoj de la luna surfaco por la misioj Apollo. Li ankaŭ interesiĝis pri la sezonaj ŝanĝoj en la, albedaj karakterizoj, nuboj kaj mondvastaj ŝtormoj de polvo sur Marso.
Wietzen
Wietzen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nienburg de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.