cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Srilanka spronkoko
La Srilanka spronkoko, Galloperdix bicalcarata, estas membro de la familio de Fazanedoj kiu estas endemia de densaj pluvarbaroj de Srilanko.
Ĝi estas tre sekretema birdo, kaj spite ties grando estas malfacile videbla ĉar ĝi kaŝiĝas en densa subkreskaĵaro. Ofte la nura indiko de ties esto estas ties distinga kantalvoko, konsista je serioj de trisilabaj fajfoj. Kitulgala kaj Sinharaja estas lokoj kie eblas vidi tiun birdon.
Tiu spronkoko estas unu el tri specioj de birdo de la genro Galloperdix. Ĝi estas surgrunde nestumanta birdo; la ino demetas 2-5 ovojn en skrapaĵo.
La Srilanka spronkoko estas diketa, 37 cm longa birdo. Ambaŭ seksoj havas brunajn suprajn partojn, flugilojn kaj voston. Estas ruĝa vizaĝa nuda haŭtaĵo kaj blankeca gorĝo. La kruroj estas ruĝaj. Temas pri specio kun seksa duformismo. Maskla plenkreskulo havas skvamecan blankanigrajn subajn partojn kaj kapon. Estas ankaŭ etenda blanka punkteco en la brunaj flugiloj kaj supra dorso. La kruroj havas du longajn spronojn, kiuj nomigas la specion. La ino havas brunajn subajn partojn kaj tutbrunajn dorson kaj flugilojn.
Kiel ĉe plej parto de la familio de Fazanedoj, la Srilanka spronkoko estas surterema specio. Ĝi skrapas aktive inter mortinta foliaro de arbargrundo serĉe de semoj, falitaj fruktoj kaj insektoj.
Natura semantika metalingvo
Natura semantika metalingvo – konstruita lingvo kreita de Anna Wierzbicka; formo de esploro kaj priskribo de la signifo de vortoj kaj emocioj en diversaj lingvoj. Ĝi estas unu el instrumentoj de kognoscienco. La metalingvo esploras plej rudimentajn nociojn, enestantaj en ĉiuj lingvoj, kies signifoj estas maksimume proksimaj. Ĝi kreiĝis kaj plu estas perfektigata surbaze de analizo de atingeblaj donitaĵoj koncernantaj ĉiujn ekzistantajn lingvojn de la mondo.
Vortaron de la metalingvo kreas dekkelkaj lingvaj nestoj. Laŭ la nuna versio ĝi ampleksas jenajn vortojn/nociojn:
El tiu ĉi kunmeto de la vortoj estas konstruataj skemoj priskribantaj la donitan nocion aŭ emocion. Tia konstruo de la skemo kaj ties konsidero de la plej simplaj kaj universalaj nocioj donas eblecon de la pli plena, ol en la kazo de apliko de aliaj metodoj, komparo de la vortoj (ne malofte vortare) tradukataj inter si.
La skemon de la metalingvo oni povas kompreni ekzemple de klarigo de la vorto "kolero":
Persono x faris ion
Tio estas io malbona
Mi ne volas, ke la persono faru tion
Kiam la persono faras tion, mi sentas ion malbonan
Mi ne volas, ke ĝi faru tion
Mi povas fari nenion, por ke la persono ne faru tion
Pro tio mi sentas ion malbonan
La metalingvo trovas aplikon en kognoscienca lingvistiko, psikologio kaj interkultura komunikado, kaj en ĉiuj sciencoj okupiĝntaj pri emocioj, aparte en diversaj kulturoj.
János Pongrácz
PONGRÁCZ János (pro. pongra:c) hungara vojvodo de Transilvanio naskita ? kaj mortinta la 22-an de decembro 1476.
Biografio
János Pongrácz estis filo de filino Klara de Johano Hunyadi, de 1462 vojvodo de Transilvanio. En 1464 li venkis la turkojn invadintajn en departementon Temes. En 1465 la reĝo Matiaso la 1-a eksigis lin el lia posteno, ĉar li kontraŭis sian eksteran politikon rilate al okcidenta Eŭropo. Post ribelo en Transilvanio en 1467 li denove fariĝis vojvodo kune kun Miklós Csupor (1468 – 72 kaj 1476) kaj li ricevis el bienoj de ribelintaj nobeloj. Li patroprenis en la militmarŝo kontraŭ Moldavio. Lia tombŝtono postrestis en la tombejo de Tövis.
Marianne (magazino)
"Marianne" (pr. : marjan) estas franca semajna informmagazino fondita de Jean-François Kahn kaj Maurice Szafran en 1997.
Pri la nomo "Marianne"
Saman nomon ricevis, ekde 1792, dum la Konvencio simbola alegoria prezentaĵo de la franca Respubliko sub formo de bustoj, statuoj, pentraĵoj, desegnoj por ilustri ties devizon "Libereco", "Egaleco", "Frateco".
Tendenco
Marianne difinas sin kiel respublika ĵurnalo, kiu kontraŭbatalas tion, kion ĝi nomas "ekstremmaldekstrismon de la jaro 1968" same kiel la novliberalan tutmondiĝon. Ĝi subtenas la entrepren- kaj merkat-liberecon sed forĵetas la ekonomian dogmismon, kiun ĝi ligas al monetarismo kaj al novliberalismo. Ĝi subtenas tamen reguligatan liberalismon, ŝtatajn monopolojn en la ŝlosilaj sektoroj, kie ĝi opinias, ke la publika servo estas prioritata.
Dum la referendumo pri la Traktato de Romo, en 2004, por projekto de eŭropa Konstitucio de 2005, "Marianne" fanfaronis esti la sola granda nacia mediato, kiu ne faris kampanjon ekskluzive por jesa voĉdono, sed kiu organizis vere kontraŭdiran debaton. Ĝi subtenas la eŭropan konstruadon sed, ankaŭ en tio, kondiĉe, ke la popoloj sekvu ĝin kaj ke ĝi ne estu instrumento de liberalismo de la jaroj 1990-2000, kiun ĝi nomas "turbo-kapitalismo".
"Marianne" ĝisdatigas statistikon pri senlaboreco, kiu adicias al la oficiala senlaboreco la personojn, kiujn ĝi opinias en serĉado de laboro sed ne enkalkulitaj ĉar ili ne respondas al la kriterioj de la Internacia Organizo de Laboro (IOL) : senlaboruloj partotempaj, personoj en kleriĝo kaj en Solidareca dungo. Tiu kalkulsistemo preskaŭ duobligas la oficialajn statistikojn.
5981 Kresilo
Ĝi estis fotita de Tom Gehrels sur unu el la 130 fotografiaj platoj eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 122 cm de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego, Kalifornio). Tiuj platoj, poste senditaj en Leiden (Nederlandon), estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la antikva greka skulptisto Kresilo (greke Κρησίλας : Krêsílas, 5-a jarcento a.K.). Lia plej konata verko estas la busto de Periklo, kies multenombraj romiaj kopioj ekzistas
Marianne (magazino)
Tendenco
La 14an de februaro 2008, la gazeto lanĉis alvokon de la 14a de februaro por respublika vigla atentemo, kiun subskribis 17 politikistoj ĉiutendencaj konfirmantaj sian alligitecon al la respublikaj principoj, al sekularismo, al sendependeco de la gazetaro, kaj al la grandaj opcioj, kiuj gvidis la eksterlandan politikon de Francio jam de 50 jaroj. Inter tiuj personoj eblas mencii Dominique de Villepin, Ségolène Royal kaj François Bayrou.
La magazino proponas ankaŭ interretan version "Marianne 2".
Eldonkvanto
Komence, en 2005, la magazino anoncis averaĝan vendon de 220 000 ekzempleroj, kun maksimumo en aŭgusto : 258 000 ekzempleroj; jarfine ĝi atingis 300 000. Male al la ceteraj titoloj de la nacia gazetaro, ĝi ne komunikas siajn nombrojn de dissendo (ekzempleroj presitaj kaj senditaj en la cirkvito de distribuado), kiuj inkludas la ekzemplerojn venditajn kaj resenditajn pro nevendo. .
Du apartaj eldonkvantoj superas 500 000 ekzemplerojn, el kiuj tiu de la 14a de aprilo, t.e. unu semajnon antaŭ la unua franca prezidenta baloto de 2007, en kiu aperis artikolo, kiu provis senmaskigi "la veran vizaĝon" de  Nicolas Sarkozy.
Fontoj
Plejparto el la informoj de tiu ĉi artikolo fontas el la franca versio de "Wikipédia".
Makrospaco
Ekzemple, por uzi kaj kompari ekzemplojn de la Hispana literaturo, La Celestina okazas en spaco urba realisma sed ne identigita, dum La Regenta de Clarín okazas en reala urbo Oviedo, sed sub fikcia nomigo Vetusta, kaj San Manuel Bueno, mártir de Unamuno okazas en Valverde de Lucerna, fikcia kaj nereala loko, sed tute klare dirita.
Ofte la makrospaco iĝas rolulo de la propra verko, ekzemple en La Kiĥoto de Cervantes la nomo de la regiono Manĉo iĝas kontraŭrolulo, kiel makrospeco konsistiganta de ĉiuj roluloj kiuj kontraŭstaras kontraŭ la ĉefrolulo; tiele en la titoloj de la romano en diversaj lingvoj aperas la nomo de la ĉefrolulo, ne nur kiel Kiĥoto, sed kiel Quijote de la Mancha. En Uliso de James Joyce, Dublino estas makrospaco kiu iĝas eĉ ĉefrolulo.
Henck Arron
Henck Alphonsus Eugène Arron (naskiĝis en Paramaribo, 25-an de aprilo de 1936, mortis la 4-an de decembro de 2000 en Alphen aan den Rijn, Nederlando) estis politikisto el Surinamo kaj estro de la Nacia Partio de Surinamo.
Li mortis la 4-an de decembro de 2000 en Alphen aan den Rijn, Nederlando.
Olly Szokolay
Olly Szokolay [oli sokolai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szokolay Olly estis hungara aktoro, operetkantisto, subreto. Ŝia origina persona nomo estis Olívia. Ŝia unua edzo estis Zoltán Korda inter 1921-1924, la dua estis Imre Harmath (libretisto) inter 1929-1940. Olly Szokolay naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Olívia Szokolay ekde sia aĝo 8 estis baletisto de la Budapeŝta Ŝtata Operejo. Intertempe ŝi akiris aktoran diplomon en privata lernejo de Szidi Rákosi, poste ŝi ricevis scenejajn rolojn. Ekde 1921 ŝi estis aktoro en Vieno kelkajn jarojn. Hejmenveninta ŝi aliĝis al Operetoteatro (Budapeŝto). Ŝi edziniĝis dufoje kaj vidviniĝis en 1940.
Tramtransporto en Parizo T6
Tramtransporto en Parizo T6, mallonge T6, estas 14 kilometrojn longa tramvojo ekspluatata de RATP, kiu ekfunkciis la. La tramo sur pneŭoj kunligas la metrostacion (linio 13) al Vélizy-Villacoublay unue kaj depost la  al stacidomo de  (Transilien Parizo - Saint-Lazare).
Vaulruz-Sud (stacidomo)
Vaulruz-Sud estas fervoja stacidomo en Vaulruz, Svislando.
8307 Peltan
8307 Peltan estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Jana Tichá elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝia nomo honoras la familion de la malkovrintino, inklude ŝia patrino Marie (naskita Kosová) Peltanová, ŝia patro Bohuslav Peltan (1927–1983), ŝia frato Jirí Peltan, ŝia bofratino Adéla kaj ŝiaj nevoj Petr kaj Libor.
Horní Bludovice
Municipo Horní Bludovice (Błędowice Górne) troviĝas en distrikto Karviná, regiono Moraviasilezia, Ĉeĥio. En ĉi tie vivis.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1438.
Alirebleco
En la vilaĝo ne troviĝas trajnstacio, funkcias ĉi tie aŭtobusa transporto. El Havířov veturas urba amasa transporto kaj ankaŭ interurbaj linioj de ČSAD Havířov - plej ofte ĝis Frýdek-Místek aŭ Dolní Domaslavice.
Riad Ŝehata
Li estis la oficiala fotisto de la reĝo de Egiptio. Li estis responda por foti reĝajn okazaĵojn kiel geedzecojn, kronadajn ceremoniojn kaj formalajn festojn. Li estis la unua egipta fotisto, kiu vojaĝis eksterlande. Li iris al Frankfurto en Germanio, kie li studis la fotarton amplekse. Li vojaĝis tramonde por krei rarajn fotojn. Lia ateliero situis en urbocentra Kairo, ĉe la opera placo.
Post la morto de Ŝehata en 1942, lia ateliero apertadis sub lia sama nomo. La Riad Ŝehata Ateliero estis atentinde devigita per reĝo Faruk foti detalege la grandan kaj severan damaĝon rezultante elde la ruiniga brulo de Kairo de 1952. 275 raraj fotoj el la Riad Ŝehata Ateliero vendiĝis per privata kolektulo el la familio de la fotisto en 2003.
Attard
Loĝantaro
En, sur la komunuma areo de 6,6 kvadrataj kilometroj vivis.
Georges Wolinski
Georges WOLINSKI (naskiĝis en Tunizo, mortis  en Parizo dum atenco kontraŭ Charlie Hebdo) kiel filo de pola patro kaj itala patrino. Li estas franca politika kaj erotika karikaturisto, bildstriisto kaj humura pensisto kun foje tre spica humuro, kaj foje profunde filozofa konsciiĝo.Li tre ofte uzas dubsencojn, kaj dusencojn, se oni legas ilin "unuatavole", naive, multaj el liaj pensoj kaj desegnoj ŝajnas estis ege dekstrismaj - nu li afiŝas sin kiel ege maldekstrisma! divenu kie estas la eraro! li sperte kaj ĝue ludas per tiaj ambiguecoj.
Kelkaj pensoj:
Atsutaka Nakamura
Atsutaka Nakamura (中村 充孝, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kyoto Sanga FC kaj Kashima Antlers.
István Szent-Miklósy
SZENT-MIKLÓSY István [sent-MIkloŝi iŝtvan] (naskiĝis la en Dicsőszentmárton; mortis en 1992) estis hungara oficiro kaj historiisto.
Kariero
István Szent-Miklósy studis de 1924 en soldatlernejo, poste en la Akademio Ludovika kaj en Militakademio. Dum la dua mondmilito li estis staboficiro. En 1944 li servis ĉe la Supera Patrujdefenda Konsilio. Post la germana okupado li aliĝis al Hungara Sendependa Movado kaj partoprenis la militan kontraŭstaron. La 16-an de oktobro 1944 la germanoj arestis lin. La 1-an de majo 1945 lin liberigis la amerikaj taĉmentoj en Bavario. Li revenis en Budapeŝton en novembro 1946. En la sama jaro oni arestis lin kaj kiel akuzito en tiel nomata komplotproceso li estis kondamnita al vivdaŭra prizono. Li liberiĝis dum la hungara revolucio de 1956. Li fuĝis en Vienon, poste elmigris en Usonon. En 1962 li doktoriĝis en Universitato Kolumbio de Novjorko. Li instruis kaj post sia pensiuliĝo li estis esploristo de la Universitato Kolumbio kaj li prelegis pri la eksterna politoko de Usono.
Vidarta edukado
Vidarta edukado estas la areo de lernado kiu estas bazata sur nur la tipo de arto kiun oni povas vidi, nome vidaj artoj — desegnado, pentrarto, skulptarto, kaj desegnado en juvelarto, ceramiko, teksado, tekstilaj, ktp. kaj ĝenerale desegno aplikita al pli praktikaj kampoj kiaj komerca grafiko kaj hejmaj mebloj. Nuntempaj agadoj estas fotarto, video, kinarto, fasonado, kaj komputila arto. Artedukado povas fokusiĝi al studenta krearto, al lernado por kritiki aŭ al aprezado de arto, aŭ al ioma kombinado de ambaŭ.
NGC 5563
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Gela
Gela (sicililingve Gela) estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sicilio kaj al la provinco Kaltaniseto, (provincia di Caltanissetta, sicililingve pruvincia di Caltanissetta, ekde 2015 formale itale Libero consorzio comunale di Caltanissetta. Fine de en la komunumo vivis . Najbaraj komunumoj estas Acate (RG), Butera, Caltagirone (CT), Mazzarino kaj Niscemi.
Grandaj balotantoj (Francio)
La grandaj balotantoj estas la reprezentantoj de la franca popolo komisiitaj pri elekto de la senatanoj.
Senatanaj balotoj (en la departementoj)
La senatanoj estas elektitaj en ĉiu departemento de balotantaro konsistanta el :
Annette Seemann
Annette SEEMANN, fraŭlina nomo: Besier, (naskiĝinta la 4-an de marto 1959 en Frankfurt am Main) estas germana verkistino kaj tradukistino.
Vivo
Post la abiturienta ekzameno kaj kelkaj ludoj en la frankfurta Kelo-teatro (Kellertheater) ŝi studis ĝis 1982 en Frankfurt kiel ankaŭ en Poitiers germanistikon kaj romanistikon. En la 1985-a jaro ŝi edziniĝis al la juristo kaj kulturmanaĝerado Hellmut Seemann.
Per la tezo Merlin – Prophet und Zauberer ŝi doktoriĝis. .
Per tri teatraĵoj de Carlo Gozzi komenciĝis ŝia fruktodona kaj altkvalita tradukista agado. De 1990-2000 ŝi apartenis al la grupo de la liberaj geverkistoj de FAZ. Ŝia romano Das falsche Kind estis publikigita en la jaro 1998-a. La ĉefaj temoj de la faklibroj estas kulturhistoriaj. En 2013 aperis la tradukado de franclingvaj poemoj verkitaj en la nazia koncentrejo de Buchenwald sub la titolo Der gefesselte Wald.
Ekde 2002 ŝi vivas en Vajmaro. Tie ĉi ŝi transprenis en 2003 la estradon de la amikara societo Gesellschaft Anna Amalia Bibliothek - (GAAB), kiu flege prizorgas reklamajn kaj aranĝajn aferojn de la Biblioteko Dukino Anna Amalia. Ekde 2014 ŝi membras ĉe PEN-centro de Germanujo.
Stadtsteinach
Stadtsteinach estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kulmbach kaj en la distriktaro Supra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra centro de komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Stadtsteinach, al kiu krome apartenas la neurba komunumo Rugendorf.
Timbo (kuba muziko)
Timbo (hispane: timba) estas stilo de kuba muziko. Pro sia historia evoluo ĝi estas varianto, ne subkategorio de salsomuziko.
Antaŭhistorio
En postrevolucia Kubo inter kubaj muzikistoj longan tempon estis neskribita leĝo eviti la terminon „salso“. La komitato de la ŝtata sondiskoproduktejo EGREM simple prisilentis la vorton. Salso estis laŭ kuba vidpunkto novkoloniisma ilo de la usone regata muzikindustrio, kiu tiamaniere provis okupi la tradiciajn kubajn ritmojn. Salso estis kuba muziko ludata de ne-kubanoj. Ĉar tiu ĉi muziko jam ĉiam estis ludata en Kubo, ne ekestis bezono por nova nomo. Tio ĉi ŝanĝiĝis komence de la 1990-aj jaroj per la prosperigo de la turismo kaj la nova vojaĝlibereco por kubaj muzikistoj, kiuj ekde 1993 ankaŭ rajtis kontrakti kun eksterlandaj muzikentreprenoj. Ekde 1990 unu el la ŝtataj televidstacioj de la kuba radio dissendis la disaŭdigon „Mi Salsa“. Ekestis novaj antologioj kun titoloj kiel „¿Son o Salsa?“ (1991) aŭ „Salsa Cubana“ (1995). Ĉi-lasta ankaŭ estis la titolo de muzikrevuo en Kubo, kiu aperis en la dua duono de la 1990-aj jaroj. Ĝi ja esence ne rezignis nenion de la pozicio, ke salso estas ekskluzive kuba muziko, ekkonigis tamen alipensadon je la kuba regantaro: Post tri jardekoj de polemiko kontraŭ la salso la ŝtataj administrejoj nun provis utiligi la terminon por siaj propraj celoj kaj ekligi kun la grado de internacia konateco. Sur muzikalbumo la termino „Salsa“ komence aperis je la muzikgrupo NG La Banda: La kanto „Necesita una amiga“ sur la lumdisko „En la Calle“ (1988) estis nomata en la subskribaĵo kiel „balada-salsa“. La venonta produktaĵo de NG LA Banda konsistis el novaranĝitaj kubaj kantoj, titolitaj „Salseando“ (1990). En 1991 la kantisto Issac Delgado forlasis NG La Banda kaj komencis solokarieron kun la kromnomo „El Chévere de la Salsa”. Ankaŭ pli malgrandaj muzikgrupoj komencis uzi la terminon (ekzemple en 1995 „Septeto Raisón“ per „Mi salsa cubana“).
Origino
Laŭ la vortaro timba signifas „hazardludejo, hazardludejo“ kaj ankaŭ „ hazardluda rondo “. „Timbero“ do estas „hazardludanto“. Krom tio en Kubo ekzistas dolĉa manĝaĵo, kombinaĵo el pano kun gujavoj, kiu nomiĝas „pan con timba“. Kvartalo de Havano ankaŭ nomiĝas „Timba“. Cesar „Pupi“ Pedroso, iama pianisto de Los Van Van, referencis al ĉi tiu signifo, kiam li titolis sian unuan albumon „De la Timba a Pogolotti“ (1999). Pogolotti kaj Timba ambaŭ estas kvartaloj kun alta kvoto da afrikokubanoj.
La nomo „Timba“ estas do firme enradikiĝinta en Kubo kaj cirkulas ankaŭ en la muzika kampo. „Timba“ estis en Kubo jam ekde jardekoj samsencaĵo por rumbo. Issac Delgado indikis, ke dum sia tempo ĉe la universitato en la 1970-aj jaroj junaj muzikistoj de Irakere, kiel Chucho Valdés au Arturo Sandoval, estis okazigintaj ĵazajn improvizad-kunsidojn, kion ili nomis „tocar timba“ aŭ „timbear“. Ankaŭ la ludon de la rumbistoj, kiam ili muzikis en la postkortoj, estis nomata „muziki la timbon“. Lin mem kiel bonan rumbokantiston oni nomis „timbero“. Konsekvence estas termino, kiu devenas el la stratoj de Kubo. Kantisto Mario Rivera de Van Van tamen kontraŭargumentas, ke la nomo „timba“ en la 1990-aj jaroj estis ankaŭ uzata multjare en la ŝtataj konservatorioj. La kubaj aŭtoroj Neris González Bello kaj Liliana Casanella Cué tenas la instaladon de la konservatorioj eĉ por fundamenta kondiĉo por la pli posta apero de la timbo.
Evoluo
Ekde la 1990-aj jaroj la termino „timba“ aperis pli kaj pli en la kuba „música bailable“ (hisp: dancebla muziko, dancmuziko) samtempe kun la termino „salsa“. Kiel iniciinto validas flutisto José Luis Cortés kun sia grupo NG La Banda. Tiu estas plejmulte rilatigata kun „timba“, kvankam la grupo komence (1990, 1993) ankaŭ uzis la terminon „salsa“ en siaj albumoj, kvankam la termino ne rekte aperas.
Ekde la mezo de la 1990-aj jaroj komenciĝis la tiel nomata „Timba-Eksplodo“. Ekigilo estis la grupo "Charanga Habanera" de David Caldzado kun sia albumo „Me sube la fiebre“ el 1996. ankaŭ la bandestro de la legenda grupo de Kubo Los Van Van, Juan Formell, tranpasis en 1997 al tio, nomi sian muzikon „timba“. Aparte la albumoj „Esto te pone la cabeza mala“ (1997) kaj „Llegó Van Van“ (1999) akiris tutmondan sukceson ĝi tiam neniam atingitan. La ŝtata sondiskoproduktejo EGREM pli kaj pli prosperigis timbon kiel etiketo de kuba muziko. Multnombro da novaj grupoj kaj produktaĵoj ekestis. Jen kelkaj konataj grupoj kaj muzikistoj: "Pupy y Los que Son, Son" (Cesar Pupy Pedroso, eksa pianisto de Los Van Van), "Manolín, El Médico de la Salsa“, „Pachito Alonso y sus kini kini“, "Azúcar Negra", "Bamboleo", „Tirso Duarte“, Giraldo Piloto (eksa perkutinstrumentisto de NG La Banda) kaj lia grupo „Klimax“, "Manolito y su trabuco" kaj „Paulito FG“.
Instigite per la sukceso de Buena Vista Social Club en 1996, la premiado per Grammy en 1998 kaj la samnoma dokumenta filmo de Wim Wenders en 1999 komenciĝis pli forta postulo je kuba muziko tutmonde. Kubaj muzikistoj sin ne montris malemaj, forlasi Kubon kaj ekloĝi en eksterlando. Miami evoluis pro la multaj kubaj enmigrintoj al la plej grava metropolo de timbo ekster Kubo. Tie troviĝas tiel konataj muzikistoj kiel "Manolín, El Médico de la Salsa“, Chaka kaj sia grupo „El Tumbao“, la „Cuban Timba All Stars“ kaj ne laste Jorge Gomez per „Tiempo Libre“.
Stilo
Timbo baziĝas kiel salso laŭforme plej ofte sur la fundamento de la son montuno, je kiu unuan melodian parton (plejofte strofojn [estribillos] kaj rekantaĵon) de la montuno, sekvas parto sentata kiel intensigo kaj destinita de improvizado kaj de ripeto de pli mallongaj detranĉoj. Sed dum kiam salso principe baziĝas sur la son-kleo kaj la baso kutime ludas sur la taktotempoj 2+ kaj 4, timbo principe estas malferma ankaŭ por aliaj taktotempoj. Kutima estus rumba kleo 3-2, al kiu la baso ludas cantando aŭ funke influitajn figurojn.
Tipa instrumentado por timbogrupo konsistas el kantantoj, piano resp. elektronika muzikklavaro, basinstrumento, frapinstrumentaro kaj timbaleoj, kongaoj kaj serio da latunblovinstrumentoj. Kontraŭdire la ĉefan tendencon de ĉi tiu artikolo, kiu akcentas la komunan de salso kaj timbo kaj la uzadon de la terminoj kiel surmerkatiga ilo, en Kubo evoluis certaj "apartaj tradicioj" je la uzado de ĉi tiuj instrumentoj, kiuj en malsamaj kombinaĵoj kontribuas al specifa timbostilo.
La bason ludas kutime elektrika basinstrumento, kies rolon tamen ankaŭ povas transpreni aŭ duobligi muzikila klavaro. Jam menciitas la pli libera rolo de la baso kompare kun salso.
La muzikklavaro anstataŭanta bason, pianon aŭ fonan arĉadon apartenas al la postlasaĵo de Van Van. Hugo Morejón, unu el la trombonistoj de la bando, komencis regule ludi ĝin, kiam la trombonistaro paŭzis. Kontraŭmontunoj al la montunoj de la regula pianisto César "Pupy" Pedroso ankaŭ apartenas al liaj roloj. Kune kun la ludo de Pedroso, foje nomata kontrapunkta, tio kondukas al vere troaktivaj akordorompoj, ofte en altaj registroj. Tipe por timba montunoj estas krome, ke ili povas estis malvolvataj aparte por unu peco, do ne nepre devenas de tradiciita fondo el ludfiguroj.
16034 Prechoudhary
16034 Prechoudhary estas malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi estas proksima de la 1:2 kun la Tero kaj 3:1 kun Jupitero.
Nomo
Ĝia nomo honoras Prerit Choudhary, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto pri biomedicina inĝenierio. Li estis lernanto ĉe la College Park High School, The Woodlands (Teksaso, Usono).
Timbo (kuba muziko)
Stilo
Ankaŭ la plilarĝigo de la sonstoko per elektra frapinstrumentaro deiras de subokupita membro de la trombonistaro de Van Van; tamen estas pli tipe ke tiun ĉi instrumento ludas frapinstrumentisto. Ankaŭ timbaleoj plejparte estas eroj de la frapinstrumentaro kaj oni ludas ilin do sidanta; ekde Changuito ideala frapinstrumentisto en Kubo manipulas kongaojn, tamburojn, cimbalojn, elektran frapinstrumentaron kaj timbaleojn per ĉiuj kombinaĵoj de bastonoj kaj nudaj mandoj kaj ŝanĝas ankaŭ ene de muzikpeco.
Antaŭ ol hiphopo kaj regetono disvastiĝis en Kubo, la kantistoj de la timbomuzikistaroj repis.
La blovinstrumentistaro ofte estas trombontriopo, povas tamen alproksimiĝi per trumpetoj kaj saksofonoj al salso aŭ daŭrigi per arĉinstrumentoj kaj fluto la kuban ĉarango-tradicion.
Graveco
La nomo „timba“ komence estis nura instrumento de surmerkatigo. Ĉefaj kubaj muzikistoj kiel Issac Delgado, Lazaro Valdés, Juan Formell kaj multaj aliaj tion ree kaj ree konfirmis. La terminon „salsa cubana“ la plej multaj kubaj muzikistoj rifuzis kiel „modo-etikedo“, sed ŝajnis por ili kiel ununura ebleco malcedi sur la tutmonda muzikmerkato. Oni elprovis aliajn nomojn kiel „hipersalsa“, „heavy salsa“ aŭ „salsa dura“, sed rapide malakceptis ilin. Sed per „timba“ finfine oni trovis apartan nomon rilatan kun Kubo. Samtempe ĝi ebligis dislimigo de la „salsa erótica“ kaj de la „salsa romántica“ el Usono kaj Porto-Riko. En la kazo de „Los Van Van“ ekzemple la adaptado de la termino ja estis nur tro evidenta, ĉar la grupo tiam jam ekzistis pli ol 30 jarojn, sen ke oni estus rilatiginta ĝin kun timbo. Anstataŭe ĝi male surmerkatigis sian muzikon sub aparta ĝenro nome songo.
Sed ju pli oni sentis la komprenaĵon kiel io aparta, des pli malvolvis ĝia identiga efiko. La titolo "En la calle" (hispane Sur la strato) de NG La Banda nun estis programo. La grupoj komencis disvolvi konceptojn, orientigi sian muzikon laŭ la „simpluloj de la strato“. La tekstoj ricevis aliajn enhavojn kaj temis ekde tiam pri la ĝojoj, zorgoj kaj mizeroj de la homoj. La muzikistoj serĉis ligan kontakton aparte kun la kubaj dancantoj antaŭ la scenejo. Apartaj vigligaj vokoj ne nur funkciu kiel etikedo, sed ankaŭ fortikigu la ligon kun la publiko (ekzemple la konata „ataca chicho!“ de NG La Banda aŭ „Ahí, na’ ma’!“ de Los Van Van). Timbo naskiĝu en la kuba vivo, en la najbararo de la kvartaloj kaj en la maniero, kiel la homoj tie dancas kaj festas en la stratoj. Precipe la grupo La Charanga Habanera elpaŝis, klopodante je siaj prezentadoj pri moderna hiphopaj grupaj ĥoreografio kaj la konvene stiligitaj kostumoj.
Tiel konscian emfazon de aparta proksimeco al la strato ĉiam ankaŭ akompanis klopodoj pri kredindeco. La famaj timbogrupoj konsistas preskaŭ nure el muzikistoj studintaj ĉe konservatorio, kiuj precipe pro la sukceso en eksterlando kaj la refortikiĝinta muzikturismo en Kubo (je kio la eniro en la respektivajn muzikklubejojn ĝis 2004 estis pagendaj per usonaj dolaroj) plejparte estas foriĝinta disde la normala vivo en la kvartaloj de Havano. Krom tio la muziko de la konservatorioj en Kubo tenis malpli la famon, esti enradikiĝinta en la stratoj ol male esti kondukata de la ŝtataj kontrolkomisionoj. Multaj kubaj muzikistoj akcentas, ke timbo esence ja ne estas tute nova muziko, sed pli vere pluevoluigo de kuba sono, do muziko, kiun en Kubo jam ĉiam oni ludis. Ankaŭ tio restas tre dubinda, kvankam kelkaj timbaj elementoj jam estas troveblaj en la frua muziko de la grupo Irakere el la 1970-aj jaroj (ekzemple la enigo de ĵazimprovizaĵoj en tradicie kubaj ritmoj aŭ la uzado de la tamburo bataa).
Antaŭ ĉi tiu fono timbomuziko sin prezentas kiel komplika plektaĵo, kiu en sia prezentado kaj interpretado estas direktata de diversaj interesoj kaj vidpunktoj: 1) Merkatpolitiko kaj komerciigo, 2) identecoformado kaj translokado de la pezocentro for de la ŝtataj institucioj direkten al la strato kaj ne laste 3) de ideologiaj teoriadoj pri muzika kontinueco en Kubo trans ĉiuj epokoj (vd.malsupre Giraldo Piloto).
En la nuntempo oni ne supozas, ke timbo estas subkategorio de salso kaj tute ne aparta ĝenro, sed male alproksimiĝo de kuba muzikistoj al salso. Tio fariĝas des pli komprenebla, se oni konsideras, ke kubaj muzikistoj dum jardekoj estis detranĉitaj de la muzika interŝanĝo kun aliaj landoj kaj post la kolapso de Sovetunio nekutime subite frontis tutmondiĝintan merkaton. Tiusence ekzistas eĉ multaj paraleloj de la timbo al la originoj de la salso en Novjorko de la 1970-aj jaroj, ekzemple la deveno el la kvartalo, la urbeca karaktero de la muziko, la plivalorigo de la tekstoj, ilia signifo-translokiĝo ktp.
Literaturo
Torsten Eßer, Patrick Frölicher: Alles in meinem Dasein ist Musik... - Kubanische Musik von Rumba bis Techno. Vervuert, Frankfurto 2004
Bettignies
Bettignies estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 265 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2004.
Geografio
Bettignies estas ĉirkaŭurbeto kaj parto de la aglomeraĵo de Maubeuge, kiu havas proksimume 120 000 loĝantojn kaj inkludas interalie la urbetojn Aulnoye-Aymeries, Haumont, Jeumont, Feignies, Rousies kaj Ferrière-la-Grande.
Ĝi troviĝas proksime al la landlimo kun Belgio. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur 4,62 km², ĉe la vojo inter Villers-Sire-Nicole kaj Feignies.
Historio
En la 12-a jarcento skribeblis la vilaĝo laŭ diversaj manieroj : Bethignies, Betegnies, Betenies aŭ Biétignies.
Administrado
Bettignies apartenas al la kantono Maubeuge-Nord, kies ĉefurbo estas Maubeuge. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
MGM Records
MGM Records estis diskeldonejo de la Metro-Goldwyn-Mayer-Filmstudioj.
Erik Farkas
Erik Farkas [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Farkas Erik estas hungara aktoro, deklamisto.
MGM Records
Muzikistoj
MGM Records kontraktis i.a. kun jenaj muzikistoj:
Għarb
Għarb estas komunumo de la eŭropa ŝtato Malto. Ĝi situas sur la insulo Gozo en la Mediteranea Maro, norde de la precipa ŝtata insulo Malto. ISO-kodo de la komunumo estas MT-14.
Erik Farkas
Erik Farkas naskiĝis la en Tata (Hungario).
Biografio
Erik Farkas maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1993, poste li akiris agraran diplomon en Universitato de Panonio en 2000. Dum la studentaj jaroj li estis ankaŭ amatora aktoro. En 2005 li finis privatan aktorakademion en Budapeŝto. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Csiszár (reĝisoro) kaj Éva Tímár. Li ricevis rolojn en malgrandaj teatroj en la ĉefurbo, poste li meritis la aktoran licencon. Tiutempe li kantadis, liaj instruistoj estis Sári Gencsy kaj Éva Nemessányi. Ekde 2015 li estis liberprofesiulo. Li ofte prezentis deklamajn spektaklojn. Li ricevis premion en 2010.
Izofulminata acido
Izofulminata acido estas malstabila eksplodema kemia kombinaĵo nur produktebla per elektra malŝarĝo en atmosfero enhavanta atomojn de hidrogeno, karbono, nitrogeno, kaj oksigeno. Eksperimentoj faritaj kun la izomero de la fulminata acido konkludis ke izofulminata acido nur estas stabila substanco en interstelaj gasoj. En libera stato, izofulminata acido estas malstabila kaj inklinas al malkomponiĝo.
Historio
Izocianata acido kaj ĝiaj izomeroj antaŭlonge altiris la atenton de la organikaj kemiistoj pro tio ke ili komponatas je la kvar plej gravaj biogeniaj elementoj de la organika kemio, kaj pro tio ke ili provizas interesajn testojn pri kemiaj ligaĵoj kaj elektronikaj strukturoj. La izomeroj de la izocianata acido antaŭlonge estas studtemo por teorioj kaj eksperimentoj ekde la 16-a jarcento. Kvankam multaj izomeraj aranĝoj eblas por tiuj elementoj, nur kvar estas interesaj rilate al ilia potenca energio: cianata acido, izocianata acido, fulminata acido kaj izofulminata acido.
Gangi
Gangi ( Ganĝi, Ganci en sicilia lingvo) estas itala komunumo, kiu apartenas al la metropola urbo Palermo, en Sicilio. La urbo formas parton de la cirkvito de burgoj plej belaj de Italio kaj estis proklamita "Burgo el burgoj 2014". Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Alimena, Blufi, Bompietro, Calascibetta (EN), Enna (EN), Geraci Siculo, Nicosia (EN), Petralia Soprana kaj Sperlinga (EN).
Historio
En la teritorio de Gangi la malkovroj plej antikvaj venas el la bronzepoko, epoko konata pro la kulturo de Castelluccio, kiel atestaĵoj troviĝas pluraj tombejoj el grotoj eltrovitaj en la seĝloko Serra del Vento kaj ankaŭ en Regiovanni kaj Zappaiello, je ĉirkaŭ 16 kilometroj el la nuna loĝata loĝloko. Dum longa tempo ĝin oni identigis kun la legenda kreta urbo Engyon. Rajtigitaj erudiciuloj, esploremuloj el la pasinto kaj ankaŭ el la nuntempo situigas Engyon ĝuste en Gangi (loĝloko Gangivecchio aŭ sur la Monto Alburkjo). Kelkaj arkeologiaj evidentaĵoj tion konfirmas. Fama malnonvepoka historiisto, skribis pri la detruo de la regiono okazinta en 1299 fare de Federiko la 3-a dum la milito de Sicilia vespro. Ĝi estis rekonstruita sur najbara monto: Marone. La unuaj historiografiaj dokumentoj atestas la ekziston de Gangi, tiame situinta sur la origina loĝloko, ĉe la distrikto MalnovGangi (itale Gangivecchio) en la 12a jarcento. Gangi estis poste inkluzivita en la posedaĵoj de la graflando Geraci: en 1195 Henriko la 6-a, kiu en la antaŭa jaro subigis Sicilion kaj kronita kiel ĝia reĝo, asignis ĝin al la familio Craon, ĉe la grafino Guerrera, poste la limoj de ĉi graflando inkluzivis Gangi en la teritorio. En la 13-a jarcento la graflando Geraci falis sub regado de la nobeluloj Ventimiglia.
Ekde la fino de la 15-a jarcento, Gangi, kiel la resto de Sicilio,tiam parto de la Hispana Imperio, estis submetita al la Inkvizicio. Ĉi tie la prioro de la benediktanoj de Gangivecchio estis turmentita kaj ekzekutita.
Meze de la 16-a jarcento la censoj kaj la malkovroj indikas nombron de ĉirkaŭ 4000 loĝantoj. Ĉirkaŭ la jaro 1572 fondiĝis la kompanio de la familio Bianchi, kiu bonvenigis la plej videblajn sociajn kaj ekonomiajn elementojn de la Ganĝia socio.
En 1625 ano de la familio Graffeo Maniaci aĉetis la teritorion de Gangi al la familio Ventimiglia, akirante en 1629 la titolon Princo de Gangi per koncesio de Filipo la 4-a. La titolo restis ĉe Graffeo ĝis 1652, kiam ĝi pasis kiel doto al la princo de Valguarnera, kies stirpo retenis la titolon ĝis la 19-a jarcento. En la 18-a jarcento fondiĝis la akademioj. La plej konata estis "Akademio de Industriosi" en la masona mondo. La Preĝejo de la Abatejo, aneksita al la benediktana monaĥejo, estis konstruita laŭ projekto de Don Cataldo La Punzina, ĉefpastro de la Preĝejo de Sankta Nikolao.
La 1-an de januaro 1926 la prefekto Cesare Mori plenumis tion, kio probable estis lia plej fama ago, kaj tion oni memoras kiel la sieĝon de Gangi, la bastiono de multaj krimaj grupoj. Kun multaj homoj el la Karabenistoj kaj la Polico li forrastis la vilaĝon kaj serĉis domn post domo, arestante banditojn, mafiajn gefilojn kaj diversajn fuĝantojn. La metodoj efektivigitaj dum ĉi tiu ago estis aparte malfacilaj kaj Mori ne hezitis uzi virinojn kaj infanojn kiel ostaĝojn por devigi la krimulojn kapitulaci.
Takumi Uesato
Takumi Uesato (上里 琢文, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kyoto Sanga FC kaj FC Ryukyu.
Tréouergat
(jen france, bretone Treouergat) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Finistère (jen france, Penn-ar-Bed), en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Véra Belmont
Véra BELMONT (naskiĝis —kelkaj fontoj indikas 1938 kiel naskiĝjaron—en Parizo) estas franca kino-reĝisorino, scenaristino kaj produktorino.
Anekdoto
Ŝi estis ĵurianino en la Mostra en 1997.
Nesto
Ĝenerale, ĉiu specio faras apartan stilon de nesto. La malsimpleco de nestoj respondas neprecize al la nivelo de gepatra zorgado pri la idoj. Bestoj, kiuj konstruas nestojn, inkluzivas birdojn, sciurojn, simiojn, multajn insektojn, kaj aliajn.
Moravice (apartigilo)
Moravice estas nomo por vilaĝo kaj rivero en Ĉeĥio.
Nesto
Konstruantoj de nestoj
La konstrumaniero de nestoj povas esti tiel distinga inter specioj kiel ilia korpa aspekto. Specioj plej facile distingeblaj per siaj nestoj troviĝas plej ofte inter vespoj kaj termitoj, sed foje ankaŭ inter birdoj. Ĉe la plejparto de specioj, ekzistas iom da vario inter la nestkonstruoj de malsamaj individuoj. Oni ne scias ĉu tiuj malsamoj estas genetikaj aŭ lernitaj.
Moravice (apartigilo)
Vidu ankaŭ:
Nesto
Konstruantoj de nestoj
Escepte de malmultaj tunelfaraj mamuloj, konstruantoj de nestoj ne posedas specialajn tiucelajn korperojn, sed uzas korperojn kies unuaranga celo estas alia. Tio eble rezultas de la sporadeco de nestokonstruo, kiu malfortigas la selektan premon pri ĝi.
Birdoj
Birdoj ĝenerale estas la plej lertaj nestokonstruantoj, kvankam iuj specioj ne konstruas nestojn, sed demetas siajn ovojn rekte sur rokaj bretoj aŭ nuda tero ne modifinte la areon. Kompleksa nestokonstruado estas unu el la malŝlosaj adaptoj de birdoj. Nestoj helpas regi la temperaturon kaj malpliigi riskon de predado, pliigante la ŝancon, ke la idoj vivos ĝis plenkresko.
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri nesto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Gyula Erdélyi
ERDÉLYI Gyula (erde:ji) estis rumania hungara pedagogo naskita en Holtmaros la 25-an de julio 1909 kaj mortinta en Kluĵo la 31-an de januaro 1978.
María Mercedes Carranza
María Mercedes Carranza (Bogotá, 1945-2003). Poeto kaj ĵurnalisto el Kolombio. En sia infanaĝo ŝi loĝis kelkajn jarojn en Madrido, kie lia patro, la poeto Eduardo Carranza, estis kultura ataŝeo de la kolombia ambasadejo.
Gyula Erdélyi
Kariero
Gyula Erdélyi finis la universitaton en Kluĵo en 1932. Inter 1932 kaj 1945 en la Bethlen Kollégium de Aiud. Poste 1945 li estis lernejdistrikta ĉefdirektoro en Braŝovo, poste inspektisto en ministerio, pli poste direktoro de la Bethlen Kollégium. De 1952 li instruis en la altlernejo pri belarto kaj muziko de Kluĵo. Liaj pedagogitemaj laboraĵoj aperis en Az Út kaj en revuo Korunk.
María Mercedes Carranza
Ŝi studis Filozofion kaj Beletron en la universitatoj de Andoj kaj Madrido. Kiel ĵurnalisto ŝi laboris por la ĵurnaloj EL SIGLO kaj EL PUEBLO, kie estris la literaturaj suplementoj Vanguardia kaj Estravagario, respektive. Ŝi estis redaktoro de NUEVA FRONTERA.
Ekde 1986 estris la institucion Casa de poesía Silva en Bogotá.
Ŝi estis elektita membro de la Asamblea Nacional Constituyente (Porkonstitucia Parlamento) de 1991.
Aliaj libroj:
NGC 5565
NGC 5565 estas stelo en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Rivero Fowey
Rivero Fowey estas rivero de Kornvalo, Anglio.
Ĝia fonto situas sur Erikejo Bodmin. Proksime al la limo de tiu erikejo estas akvofalo. La rivero fluas en la Manikon ĉe la urbo Fowey. Nur la dek kilometrojn plej proksimaj al la maro navigeblas. La estuaro estas granda natura haveno, kien somere alvenas miloj da jaktoj.
Inter la urboj kaj urbetoj apud Rivero Fowey estas Lostwithiel, kiu situas ĉe la kapo de la rivera estuaro, kaj kiu antaŭe estis inter la plej gravaj urboj de Kornvalo.
5117 Mokotoyama
5117 Mokotoyama estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monto Mokoto (japane Mokoto-yama) en oriento de Hokajdo.
Għasri
Attard estas komunumo de la eŭropa ŝtato Malto. Ĝi situas sur la insulo Gozo en la Mediteranea Maro, norde de la precipa ŝtata insulo Malto. ISO-kodo de la komunumo estas MT-16.
20687 Saletore
20687 Saletore estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Yogesh Saletore, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2004 pro sia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la Olympia High School en Olympia (Vaŝingtonio, Usono)
Kulturo de Hispanio
La hispana kulturo havas siajn radikojn en la influoj kiujn la diversaj popoloj lasis post sia paŝo tra la duoninsulo laŭlonge de la jarcentoj. Krome la historio, la monta reliefo kaj la maroj kiuj ĝin ĉirkaŭas kontribuis signife en la formado de la aktuala kulturo.
11518 Jung
11518 Jung estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Kulturo de Hispanio
Kvankam estas komuna kultura heredaĵo al ĉiuj hispanoj, la markita singulareco de ties regionoj okazigis diversajn kulturajn demonstraciojn laŭlonge de ĝia teritorio. Tiuj demonstracioj havis spegulbildon en ĉiuj fakoj: la arto, la tradicioj, la literaturo, la lingvoj kaj dialektoj, la muziko, la gastronomio, ktp.
11518 Jung
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la svisa psikiatriisto Carl Gustav Jung (1875–1961), kiu disvolvis la (tre kontestitan) koncepton pri la kolektiva nekonscio (arketipo). De 1907 ĝis 1912, li estis proksima kunlaboranto de Sigmund Freud, rilato kiu pli malfrue rompĝis pro la intereso de Jung por la neracieco.
Kulturo de Hispanio
Lingvoj kaj regionismo
La kastilia aŭ hispana estas la lingvo parolata de la plimulto de la hispanoj, kvankam ne ĉiuj ĝin konsideras kiel gepatra lingvo. Fakte, estas ankaŭ aliaj lingvoj de granda regiona graveco: ĉefe la valencia/kataluna, la galega, kaj la eŭska lingvo. Aliaj lingvoj estas la arana, la aragona kaj la asturia lingvo aŭ bable.
Iuj de ĉi tiuj lingvoj, speciale la kataluna kaj la eŭska, ĝuas de industria eldonado bone evoluinta, kiu produktas ĵurnalojn kaj aliajn publikaĵojn. En la lastaj jardekoj, la lokaj administradoj provas plivigligi la lernadon kaj la uzadon de la lingvoj minoritataj.
Oni devas diri ke, asocie al ĉi tiuj diferencoj lingvaj, estas markata senso de propra identeco en pluraj regionoj, speciale en Eŭskio kaj Katalunio (sed ne nur), kun gravaj naciismaj sektoroj. Oni povas diri ke ĉiam ekzistis streĉiĝo inter la centrismo kaj la regionismo, opte nuntempe por organizado en aŭtonomaj komunumoj.
Influo de la klimato kaj la geografio
La naturaj akcidentoj kiuj laŭigas Hispanion helpis agordi la kulturon de la lando. En la nordo de la lando, la monta geografio havigis la konservadon de ties lingvaro kaj karakteraj kutimoj en tiuj regionoj. Estas forta mara tradicio, por la fakto esti duoninsulo kaj, konsekvence, esti ĉirkaŭita de akvo. Inkluzive en urboj en la interno kun riveraj havenoj, kiel estas la kazo de Sevilo, oni estimas tian tradicion. La aera transporto havigis ke la strandoj de la Mediteranea Maro, speciale tiu de la Marbordo de la Suno, gastigu milionojn de turistoj ĉiujare.
Historia disvolviĝo
La ĉeesto de fontoj en la urba dezajno kaj en la kortoj de la domoj, la ceramiko en la tegoloj de la tegmentoj kaj la ornama uzo de la azuleĥoj estas tradicioj hereditaj de la islamanoj.
Je la hispana dekadenco (17a jarcento), la lando akiras antaŭ la fremdaj observantoj romantikan aŭreolon, igante tero de terposedantoj aristokrataj, kamparanaj analfabetoj, koloraj ciganoj, toreistoj kaj intensa religieco je mezepoka stilo, en granda kontrasto kun la eŭropaj landoj ĉirkaŭaj, industriigitaj kaj modernaj, kio resumiĝis per la koncerna ripetita frazo "Afriko komencas en Pireneoj": Hispanio estis vidita pli ĝuste kiel parto de la Nordo de Afriko, ol de la moderna Eŭropo.
Post la Hispana Enlanda Milito, la bildliteraturo konvertiĝis en la arta kaj kultura komunikilo plej populara de la lando. En 1954, V. Pritchett verkis pri malgrandaj urboj
Jam en la 1960-aj jaroj, la televido iĝis ĉiea, kvankam ĝi havos nur paron de kanaloj dum jardekoj.
La morto de Franko finis kun sia cenzuro, kaj ĝi okazigis kulturan kreskon eksplodan en ampleksa numero de fakoj, speciale la bildstrio, la populara muziko kaj la dezajno. Venis tiel la fenomeno de la movida madrida, subkultura de junuloj de finoj de la 1970-aj kaj komenco de la 1980-aj jaroj simila al la punko kaj al new wave, kiu havis sian centron en Madrido. Oni permesis ankaŭ la eksplodon de la nacia erotika kino en fenomeno konita kiel la destape (malkaŝigo).
La starigo de la sistemo de Aŭtonomaj Komunumoj donis viglecon al multaj aspektoj de la loka kulturo, samtempe kiam Hispanio aliĝis al la Eŭropa Unio en 1986. Oni postulis novajn formojn de distro, kiaj la videoludoj, dum la nombro de ĉeestantaj libroj en la hispanaj hejmoj pliiĝas iom post iom. Tiel, se en 1985, oni havis averaĝe 108 librojn; en 1991, la nombro supreniris al 143.
Kutimoj
La siesto estas tradicio kiu pluas sed malplie, speciale en la urboj. La normala ritmo de la tago en Hispanio kutimas dividiĝi en du periodoj, mateno kaj vespero, kun paŭzo de du aŭ tri horoj dum kaj post la manĝo.
Promenado je la fino de vespero estas kutimo etendita en multaj lokoj.
La horo de la vespermanĝo, kiel en regionoj de la sudo de Italio, estas la plej malfrua en Eŭropo, kutime ĉirkaŭ la 10a p.m.
La distro karakteras pro okazo en nokto, inkluzive ĝis altaj horoj de la malfrunokto. En la centro kaj sudo de la duoninsulo, la somera varmego plivigligis tiun fenomenon. La nokta vivo komencas vesperege. Multaj kluboj, inkluzive en urboj relative malgrandaj, malfermas noktomeze kaj ili ne fermas ĝis la tagiĝo. En Madrido en somero kaj en aliaj grandaj ĉefurboj, komencas esti kutima ke kulturaj agadoj etendas ĝis la dua de la mateniĝo.
Oficialaj festotagoj
La kalendaro de oficialaj festotagoj estas fiksata ĉiujare, laŭ la semajna distribuado. La aro de komunaj festotagoj por tuta Hispanio estas elektata inter la sekvaj; Krom la naŭ naciskalaj festotagoj, ĉiu Aŭtonoma Komunumo de Hispanio povas deklari du festotagojn, krom la tago de la aŭtonoma komunumo kaj ĉiu municipo aliaj du, sed la nombro da festotagoj ne povas superi dek kvar tagojn en ĉiu loĝloko.
Religiaj festotagoj el publika intereso
La katolika religio estis la reganta konfesio en Hispanio laŭlonge de la historio. Pro tio, kvankam la religieco ĉe la unuopuloj signife malkreskis, ankoraŭ ekzistas grava influo en la socio kaj ĉefe en ĝiaj popularaj festoj. La publikaj festoj el religia fono estas tre gravaj kaj oftaj en Granado, Sevilo, Malago, Leono aŭ Valadolido inter aliaj.
La religiaj festoj kiuj havas publikan intereson estas tiuj kiuj rilaiĝas al la pasio de Kristo (kiel la sanktaj semajnoj de Granado, Malago, Sevilo, Leono aŭ Valadolido), la Pasko, ĉefe Pentekosto kaj Corpus Christi. Inter la religiaj festoj rilate al la virgulino Maria, elstaras la procesioj de la Virgulino de la Roso en Sevilo.
Kutime, ĉiu aŭtonoma komunumo, provinco kaj municipo havas sian patronon al kiu estas dediĉata festotago el kultura kaj turisma intereso pro la okazantaj procesioj, festoj, toreadoj kaj ludoj por infanoj. Kelkfoje ĉi tiu festoj havas spurojn de antaŭkristanaj paganaj kredoj de la hispaniaj loĝantoj antaŭ la alpreno de kristanismo.
Arto
La diversaj popoloj kiuj loĝis en Hispanio laŭlonge de la historio, la landlima situacio de la duoninsulo inter kontinentoj kun kulturaj tradicioj tre diversaj kaj riĉaj, la longa periodo de politika influo de la hispana monarkio, kaj la ekspansio de la imperio tra Ameriko, determinis la kulturan havon, artisman kaj heredan de Hispanio, eble unu el la plej riĉaj, variaj kaj influaj de Okcidento.
Hispanio estis lulilo de grandaj aŭtoroj en preskaŭ ĉiuj artaj disciplinoj, elstaras la hispana kontribuado al la pentroarto, kun geniuloj el universala famo. La plej konata estas la t.n. Ora Epoko, en la baroka periodo, kun geniuloj kiel Diego Velázquez, Bartolomé Esteban Murillo, José de Ribera aŭ El Greco en pentrarto, aŭ la arkitekto Francisco de Herrera, aŭtoro de la Monasterio de El Escorial.