cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cosima Wagner
Vidvineco – estrado de la festivaloj de Bayreuth
Sub ŝia estrado tamen okazis rigidiĝo malgraŭ artiste altrangaj kantistoj. Ŝi komprenis sin „gardanto de la sankta gralo“ pri la heredaĵo kaj provis konservi la verkojn de Richard Wagner en modelaj prezentadoj. Ŝi blokis ĉiun ŝanĝon kaj per dogma rigoro ŝi volis nurnure venkigi la supozatan volon kaj vorton de la Majstro. Kritikantojn de la verkaro de Richard Wagner ŝi rigardis kiel malkapablaj kaj malplivaloraj kaj degenerita far „juda artospirito“.
En 1908 ŝi transdonis la estradon de la festivaloj al sia filo Siegfried, kiu ĝin tenis ĝis sia morto en 1930. Cosima tamen restis agnoskata familiestro kaj decida „reganto“ de la familia rezidejo Vilao Wahnfried. Jen estis ŝi, kiu aranĝis en 1915 la geedzecon de sia filo Siegfried kun Winifred Williams. En 1917 ŝi membriĝis ĉe ekstremdekstrula partio Deutsche Vaterlandspartei. Dum siaj lastaj vivojaroj Cosima estis post apopleksio preskaŭ blinda kaj parte lama kaj ligita al sia rulseĝo. Malgraŭ sia handikapo ŝi subkribis la 19-an de decembro 1928 la fondomanifeston de Kampfbund für deutsche Kultur, organizo por venkigi nazian kulturpolitikon. Kiam ŝi en la aĝo de 92 jaroj mortis en Bayreuth, ŝi estis entombigita en la ĝardeno de Vilao Wahnfried apud sia edzo. Ŝia cindrujo staras en la tomba kelo apud la ĉerko de Richard Wagner.
Kontraŭjudismo kaj la Rondo de Bayreuth
Malgloran rolon Cosima ludis lige kun la kontraŭjudismo; ŝi prezentas esencan interligilon inter la judmalamika sinteno de sia edzo Richard Wagner kaj la komence de la 1920-aj jaroj ĉirkaŭ Vilao Wahnfried ekestanta rondo ĉirkaŭ Houston Stewart Chamberlain kaj Adolf Hitler, al kiuj Cosima donis sian subtenon. Jam en 1888 la fervora admiranto de Wagner, Chamberlain, kontaktis kun Cosima Wagner en Bayreuth. Post kiam Chamberlain en 1889 transloĝiĝis al Vieno, Cosima Wagner rekomendis al li kiel legaĵo la rasisman traktaĵon pri la malsameco de homaj rasoj (Essai sur l'inégalité des races humaines (1853–1855)) de Arthur de Gobineau. Cosima donis al li gravan impulson por lia plifortiĝanta kontraŭjudismo, kaj en li fiksiĝis pli kaj pli la ideo protekti la germanan kulturon kontraŭ „fremdaj“ influoj kaj la sekvoj de „rasa intermiksado“. La „degeneriteco“ de Vieno, kiun li kredis ekkoni, faris lin des pli akceptema por la politika kaj religia „saviĝo“ propagita de la rondo de Bayreuth ĉirkaŭ Cosima Wagner.
La filino de Cosima, Eva, geedziĝis en 1908 kun Chamberlain. Cosima cedis rifuĝejon al li, kiu ĉe la eksplodo de la unua mondmilito pro sia porgermana sinteno validis en sia angla hejmlando kiel renegato. Li sin komprenis per sia „scienca“ kontraŭjudismo kiel iu, kiu pluevoluigis la poziciojn de Wagner. La malvenkon de Germanio en la mondmilito kaj la revolucion li rigardis verkon de la judaro kaj per tio reprezentis la samajn poziciojn kiel Adolf Hitler. En 1923 Hitler vizitis – kadre de la Germana Tago – Bayreuth. Li provis eluzi la renomon de la familio Wagner por siaj celoj kaj estis male antaŭenigata kiel antaŭbatalanto por la nacia afero far Chamberlain kiel ankaŭ far Winifried Wagner. La rondon aliĝis pluaj nazioj kaj kontraŭjudistoj kiel Dietrich Eckart. Hitler post 1930 vizits regule Vilaon Wahnfried kaj ofte tranoktis tie. Winifred Wagner klarigis poste, ke Hitler rigardis en Wagner sian realan familion.
La taglibroj de Cosima Wagner
Cosima Wagner postlasis ampleksajn taglibrojn, kiujn ŝi ekde la 1-a de januaro 1869 daŭrigis ĝis la morto de Richard Wagner en 1883. En tiuj ŝi detale informas pri la ĉiutaga vivo, la familia vivo kun Richard Wagner samkiel pri muzikaj kaj literaturaj preferoj. Por la esploro pri Wagner gravas la „taglibra akompano“ de la konceptado kaj komponado de la lasta verko de Wagner, Parsifal, samkiel la taglibro-notoj pri la ekesto de la festivaloj. La taglibroj eniris onidire kiel donaco la posedon de la filino de Wagner, Eva Chamberlain, kaj restis post ties morto pro testamenta ordono ĝis 1972 ĉe la Bavara Ŝtatobanko en Munkeno malantaŭ ŝlosita pordo. Nur en 1975 post dumjara proceso ili estis transdonataj al la publiko. Martin Gregor-Dellin eldonis ilin komplete en 1976.
Conthey
Conthey estas komunumo kaj ĉefloko de la samnoma distrikto en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 7848 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.
Geografio
Conthey situas ĉirkaŭ 92 km (fluga distanco) oriente de Ĝenevo kaj ĉirkaŭ 82 km (fluga distanco) sude de Berno. La komunuma teritorio etendiĝas de la Tsanfleuron-Glaĉero (limo kun kantono Vaŭdo) en la montarmasivo Les Diableret (3 200m de alteco) ĝis la dekstra bordo de Rodano, apud la alfuejo de rivero Morge. Sur ĝia teritorio situas la Lago de Derborance. Al la komunumo apartenas la vilaĝoj Aven, Châteauneuf, Conthey, Daillon, Erde, Le Bourg, Premploz, Sensine, Saint-Séverin, Vella kaj Vens.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 84,98 km², de kiuj 22,0% estas kovritaj de arbaro, 25,8% servas por agrikulturo kaj 5,0% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Conthey limas en nordokcidento al Bex (VD), en nordo al Ormont-Dessus (VD), en nordoriento al Savièse, en oriento al Siono, en sudo al aliflanke de Rodano al Nendaz, kaj en sudokcidento al Vétroz, Ardon kaj Chamoson.
Trafiko
Tra Conthey pasas la kantona ĉefvojo n-ro kaj la svisa aŭtovojo A9, al kiu la komunumo disponas pri propra alveturejo sur ĝia teritorio. La komunumo havas stacidomon ĉe la trajnlinio de Laŭzano al Brigo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Conthey datiĝas el la jaro 800 kiel curtis Contextis. Inter 1850 kaj 1950 estis malkovritaj en la vitejoj plucent tomboj el la bronzepoko ĝis la frua mezepoko. En 1254 Contey fariĝis la ĉefloko de la samnoma savoja subvoktejo. En la jaro 1324 Conthey ricevis de la Grafo Edvardo de Savojo la merkatorajton kaj en 1352 ĝi de Amadeo la 5-a ricevis aldonajn liberecojn. Ĝis la hodiaŭ tempo Conthey ĉiam restis loka administra centro. Ek de 1815 ĝi estas la ĉefloko de la samnoma distrikto de Kantono Valezo.
Siringolo
Siringolo aŭ C8H10O3 estas nature okazanta aromata kunmetaĵo, helbruna solidaĵo kies molekulo konsistas je unu fenola ringo ligita al du metoksilaj grupoj en la pozicioj 2-a kaj 6-a de la benzena ringo. Kune kun la gvajakolo ĝi estas piroliza produkto de la lignino kaj grava komponaĵo en la lignofumo.
En la produktado de manĝaĵoj en lignofornoj, la siringolo estas la ĉefa kemiaĵo respondeca pri la fumodoro, dum la gvajakolo kontribuas ĉefe kun la karakteriza gusto. Neantaŭlongaj esploroj konfirmas ke la siringolo povas agi kiel substituaĵo en la produktado de la fenol-formaldehida rezino, iu produkto ordinare uzata kiel akvorezista gluaĵo en la fabrikado de tavolligno.
3D Monster Maze
3D Monster Maze (3D monstra labirinto) estas komputilludo kreita de Malcolm EVANS en 1981 por Sinclair ZX81 kun 16KB-a memorekspansio. La ludo komence malteniĝis per J.K. Greye Software en frue-1982, kaj plurfoje malteniĝis pli malfrue samjare per propra firmo de Evans, New Generation Software. Pentranta per malalt-distingkapablaj pseŭdo-grafikaj signoj, la ludo estis la plu unua hejmkomputilludo kun 3D-grafiko.
Poste, New Generation Software fariĝis konata programara firmo por la komputiloj de Sinclair Research, kaj daŭris vojmontri la teknologion de 3D-komputilludado por la ZX81 kaj la sekvan modelon de Sinclair, ZX Spectrum. La gazetaro tuj nomigis la ludon "la favorito firma" de la ZX81-uzantoj. Post jardekoj, la ludo populariĝis meze de retro-ludistoj, inspirante refariĝojn kaj projektojn de imitado de ZX81.
Ludmaniero
Oni ludas de la unua-persona vidperspektivo, per persono kiu devas eliri labirinton. La kvadrata labirinto havas 16*16 ĉelojn, unu elirejon, kaj unu malamikegan monstron, la Tyrannosaurus rex. La celo de la ludo estas eliri de la labirinto tra la elirejo, malmanĝite. Komence, la monstro kuŝas atendante. Kiam la ludisto komencas la movadon, la monstro komencas lian ĉason. Poste, la T. rex povas trankviliĝi (se la ludisto iras al parton de la labirinto kio estas sufiĉe distanta), aŭ aktiviĝi plue dum la proksimiĝado de la ludisto. Se la monstro okazas vidi la ludiston direkte, li tuj kuras por kapti kaj manĝi lin.
La skalo de la aktiveco de la monstro raportatas al la ludisto en la statuslinio, donante maldirektan informon al ilia relativa lokeco kaj distancio al la monstro. La tiaj mesaĵoj estas: REX LIES IN WAIT (la rekso kuŝas atendante), sekvata per HE IS HUNTING FOR YOU (li vin ĉasas), FOOTSTEPS APPROACHING (paŝoj de la piedoj proksimiĝas), REX HAS SEEN YOU (la rekso ĵus vin vidis), kaj RUN! HE IS BESIDE YOU (kuru! li estas apud de vi) aŭ RUN! HE IS BEHIND YOU (kuru! li estas malantaŭ de vi). La ludisto estas pli rapida ol la monstro, do oni povas eskapi de la monstro per kurado (krom se oni kaptiliĝas en sakvojo). Tamen dum malespera peno eskapi tiel, oni povas facile malorientiĝi. La ludisto povas karti la labirinton al paperpeco kun ĉio paŝo, sed ĉi-tio estas progrese malfacila kiam la tempo de la kurado pliiĝas. La rapida tempo povas igi tro fortajn presadojn, kio laŭvice povas skui la kunligon inter la komputilo kaj la memorekspansio, kaj kaŭzi tiel malatenditan rekomenciĝadon de la komputilo, kaj bezonigi de multe da tempo de reŝarĝado de la programo.
Oni prenas poentojn pro ĉion paŝon kiam la monstro estas dum aktiva ĉaso. Ĉar la ludisto kuras pli rapide ol la monstro, oni facilas perlabori poentojn per kurado en rondoj, dum la monstro kuras kelkaj paŝoj malantaŭe. [ Oni povas fari ĉi-tiel plu facile en longa kvarortangula irejo, kun malkurbaj muroj kio markas ĉian turnon. Tiaokaze, la ludisto povas atendi en angulo, ĝis vidante la mesaĵojn ke la rekso lin ĵus vidis. Poste, oni devas testi de kio flanko la monstro alvenas, kaj forkuri kelkajn paŝojn laŭ la alian flankon. La rekso daŭros al la angulon (kie li pase vidis la ludiston), kaj vidos lin ree, tuj kiam li aliros al la angulon. Dume, la ludisto povas kuri laŭ la sekvan angulon, kaj refari la saman trukon. ] Oni ankaŭ ricevas poentojn pro sukcesa eskapo tra la ellirejon kaj en la sekvan labirinton.
Kiam la ludo finas, la ludisto estas informata ke li estas "kondamnita vagi en la labirinto ĉiam". Sekve, oni povas aŭ "petegi", aŭ akcepti la kondamnon kaj reiri en la sama labirinto. En la okazo de la petego, ĝi malakceptatas kun la 50%-a verŝajneco, kaj la ludisto relokatas en la sama labirinto por ludi ree. La petego kio akceptatas rezultas per mem-rekomenciĝado de la komputilo, per la deklaro  de BASIC.
Estigo
3D Monster Maze estis la unua ludo desegnita kaj kreita de Malcolm Evans. Li laboris en aerospaca industrio, komence kiel flugmaŝina desegnisto, kaj poste tiel kiel procesora sciencisto en Sperry Gyroscope, en Bristol, U.R. Li ricevis ZX81-n kiel donacon pro lia 37-a naskotago, de lia edzino, en aprilo de 1981. Malcolm estigis la ludon por testi la eblecojn de la komputilo, kaj kompletigis ĝin ĝis la novembro. Amikoj konvinkis lin ke la ludo estas sufiĉe bona por ĝin vendi, kaj sekve de tio la ludo ekdisdonis de J.K. Greye Software en februaro de 1982.
Kiam proksimtempe sekve de tio la Bristola fako de Sperry Gyroscope fermiĝis, Malcolm decidis labori tute por krei komputilludojn. La firmo New Generation Software, kion li fondigis, produktis ludojn por la komputiloj de Sinclair Research, kaj estiĝis sinonima kun 3D-ludado per ĉi-tio platformo kelktempe.
Magaly Solier Romero
Magaly Solier Romero (n. la 11-an de junio en Huanta, Peruo) estas aktorino kaj kantistino, kiu estas keĉua indiĝeno.
Magaly Solier Romero naskiĝis dum la armita konflikto en la perua Departemento Ajakuĉo, sed kreskis en Palmayuq (keĉua nomo), vilaĝo kun ĉirkaŭ 70 domoj en la provinco de Huanta. Ŝi estis malkovrita de la reĝisorino Claudia Llosa kaj kunludis en sia unua filmo Madeinusa. . En 2008 ŝi havis apogan rolon en la filmo Dioses.
Aldone al sia laboro kiel aktorino, Magaly Solier ankaŭ aktivas kiel poetino kaj kantistino. En 2009 aperis la unua kompaktdisko Warmi ("virino"), sur kiu ŝi prezentas plurajn proprajn kantojn, la plimulto en suda keĉua. Dua kompaktdisko, Coca Quintucha, aperis en 2015.
Artisto por Paco de Unesko
Magaly Solier estis nomumita Unesko-Artisto por Paco en junio 2017, rekone al ŝia engaĝiĝo por la protektado kaj antaŭenigo de indiĝenaj lingvoj kaj indiĝena muziko. La ceremonio por nomumi ŝin en la sidejo de Unesko en Parizo okazis en la keĉua lingvo.
La aktorino estas agnoskita pro siaj roloj en filmoj kiel "Madeinusa" kaj "Blackthorn". En 2009 ŝi ĉefrolis en la filmo "La teta asustada", kiu gajnis la Oran Urson ĉe la Berlinale de 2009 kaj estis nomumita al Oskaro en januaro 2010.
Dum sia arta kariero, Magaly Solier engaĝiĝis favore al la protektado kaj konservado de la anda kulturo. Ŝiaj muzikalbumoj "Warmi" kaj "Coca Quintucha" kunigas tradiciajn kantojn prezentitajn en la keĉua lingvo. Per siaj muzikaj prezentoj kaj koncertoj en Peruo, ŝi antaŭenigas indiĝenajn lingvon kaj muzikon.
La 21-an de februaro 2018, ŝi disvastigis kune kun la perua Unesko-oficejo mesaĝon en la keĉua por defendi la uzon de ĉi tiu indiĝena lingvo en Peruo okaze de la Internacia Tago de la Gepatraj Lingvoj de Unesko.
Achnatherum
Achnatherum estas genro de plantoj de la subfamilio de Pooideae. La genro estas proksima de la genro Stipa.
Priskribo
Ili estas staŭdaj. Ili havas spiketojn kun nur unu floro.
Ĉefaj specioj
La genro enhavas ĉirckaŭ 50 speciojn.
Notoj kaj referencoj
Timber press pocket to ornemental grasses Rick Dark 2004
Eksteraj ligiloj
Flaŭro de Ĉinio
Lando de Reĝino Elizabeto
Lando de Reĝino Elizabeto estas parto de kontinenta Antarkto nomita fare de la registaro de Britio. Troviĝis sude de Maro de Weddel kaj inter longitudoj 20°W kaj 80°W, streĉante de Glacia Breto Filchner-Ronneĝis la Suda Poluso. Tiu teritorio estis nenomita ĝis 2012, kvankam la plej granda parto de ĝi estis neoficiale konata kiel Lando de Edith Ronne en 1947-68 kaj inkludas areojn postulitajn fare de Britio, Ĉilio kaj Argentino
Historio
Dum la vizito de Elizabeto la 2-a al la Oficejo de Britaj Fremdoj kaj Oftriĉecoj (British Foreign and Commonwealth Office) en Londono la 18a de decembro 2012, estis sciigite tie ke 169,000 kvadrata mejlo (437,000 kvadratkilometroj) areo de la Brita Antarkta Teritorio estis nomita Lando de Reĝino Elizabeto laŭ La Reĝino. La ministro por eksteraj aferoj por Britaj Fremdoj kaj Oftriĉecoj, William Hague, diris ke la nomado estis "deca tributo ĉe la fino de la jaro de Diamantjubileo de ŝia majesto".
Lunarko (simbolo)
Lunarko kelkfoje rolas kiel simbolo de islamo, kiel kruco simbolas kristanismon, kaj Magen David judismon.
Ekzemple, kiam islamanoj sentis tro kristana la simbolon de Ruĝa Kruco, ili kreis samsignifan Ruĝan Lunarkon.
Lunarko ne estis uzita kiel simbolo fare de Mahometo, aŭ de la ceteraj fruaj islamanoj. Dum bizanca epoko, lunarko estis simbolo de Konstantinopolo, laŭ legendo pri lunlumo helpante defendantojn kontraŭ invado. Ĝi estas ekuzita de Turka Imperio, post la konkero de la urbo. De tiam, ĝi pasis al la modernaj flagoj de Alĝerio, Komoroj, Maŭritanio, Pakistano, Malajzio, Tunizio, Turkio, kaj aliaj islamaj landoj. Notu, ke malmultaj arabaj landoj uzas ĝin.
Kantono Lafayette (Arkansaso)
La kantono Lafayette  (Lafayette County) estas kantono de Usono en la subŝtato Arkansaso. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Charlotte Irwin Kohrs
Charlotte Irwin KOHRS (naskiĝis en 1910, mortis la 31-an de julio 2002) estis usona esperantistino kaj fondinto de Infanoj ĉirkaŭ la Mondo kaj ĝia multjara direktoro.
Ŝi verkis "malgrandajn librojn" por infanoj, komponis konversaciajn kantojn por lernantoj, redaktis, eldonis, distribuis tra la mondo novaĵleterojn. Ŝi estis Honora Membro de Esperanto-Ligo por Norda Ameriko.
Albany (Nov-Jorkio)
Albany, Esperantigita "Albeno", estas la ĉefurbo de de la usona ŝtato Nov-Jorkio kaj ankaŭ de loka kantono Albany. La urbo havis 100 104 loĝantojn (en 2015), sed la metropola regiono, kiu inkludas Schenectady kaj Troy, havis loĝantaron de 1 170 483. Albany situas 240 km norde de la urbo Novjorko, sur la okcidenta bordo de la rivero Hudsono.
Historio
Henry Hudson, anglo velante sub la Nederlanda flago, atingis la lokon en 1609. La nederlandanoj fondis Fort Orange, la situo de la nuntempa Albany, en la jaro 1624.
Emanuel Bozděch
Emanuel BOZDĚCH (naskiĝis la 21-an de julio 1841 en Praha - malaperinta la 10-an de februaro 1889, en 1891 proklamita mortinto) estis ĉeĥa dramverkisto.
Li studis juron, modernajn lingvojn, laboris kiel edukisto en nobelaj familioj, verkis teatrajn recenzojn kaj fine iĝis dramaturgo de Provizora Teatro en Prago. En la jaroj 1874 - 1875 li studis en Parizo francan kaj slavan literaturoj.
Albany (Nov-Jorkio)
Vidindaĵoj
En la centro de Albeno estas la Imperia Ŝtata Placo, konstruita de la ŝtatestro Nelson A. Rockefeller, inter 1965 kaj 1979, kontraŭ 1000 milionoj da dolaroj. Ĝi havas futurismajn konstruaĵojn kaj monumentojn. Estas granda korso kun arbojn kaj basenojn. Sub la placo estas korso de 40 hektaroj kun multaj butikoj. En la placo estas granda sfera konstruaĵo nomita The Egg (La Ovo), kun du teatroj interne. Oni povas havi bonan elvidon de la 42-a etaĝo de Corning Tower en la placo.
Fronte al la placo estas la Ŝtata Kapitolo, granda monumenta konstruaĵo (1867-1899) el masonaĵo. La Ekzekutiva Domego, hejmo de la ŝtatestro, estas proksima. La oficejoj de la Ŝtata Universitato de Nov-Jorkio (universitata sistemo de 367.000 studentoj en 64 terenoj) estas en Albany.
Podlaĥia Muzeo en Bjalistoko
Podlaĥia Muzeo en Bjalistoko (Muzeum Podlaskie w Białymstoku) estas muzeo havanta sian ĉefsidejon en Bjalistoko, Podlaĥia provinco en nord-orienta Pollando, kun filioj en Choroszcz, Supraśl, Tykocin kaj Bielsk Podlaski.
Historio
Ĝi estis establita en 1949 per dekreto de la Ministerio de Kulturo kaj Arto kiel la unua regiona muzeo en la historio de la urbo.
La 13-an de septembro 1958 la muzeo translokiĝis al la rekonstruita urbodomo. Pro la pligrandiĝo de la havata spaco oni establis novajn fakojn – apud la ekzistantaj historia kaj arkeologio, en 1958 estis kreita la arta fako, en 1962 – la etnografia kaj en 1965 – la scienc-eduka.
En 1973 la muzeo disvolviĝis rapide, al ĝi aliĝis la palaco en Choroszcz, kie oni kreis la ekspozicion de palacaj ĉambroj. Muzea punkto estis ankaŭ kreita en la refektorio kaj kapelo de la Palaco de la iamaj abatoj en Supraśl. Du jaroj poste, la fako pri historio moviĝis el la Porgasta Palaceto ĉe la strato Kilińskiego 1 al la historia Palaco de Cytron ĉe la strato Warszawska 37. Nova filio estis establita en Tykocin, bazita sur la rekonstruita sinagogo kaj talmuda domo.
En 1982 kaj en Wasilków sur la vojo al Augustów estis establita la Bjalistoka Vilaĝmuzeo (hodiaŭ Podlaĥia Muzeo de Popola Kulturo ). En 1984 estis malfermita filio de la muzeo en la renovigita urbodomo en Bielsk Podlaski. La fino de la 20-a jarcento alportis ŝanĝon de la nomo de la institucio: la 27-an de aprilo 1998 ĝi fariĝis Ŝtata Muzeo en Bjalistoko kaj la 25-an de aprilo 2000 ĝi estis nomita Podlaĥia Muzeo en Bjalistoko.
De 1-a de januaro 2020, Podlaĥia Muzeo estas kunadministrata de la Ministerio de Kulturo kaj Nacia Heredaĵo kaj la Podlaĥia provinco. La 17-an de decembro 2019 estis subskribita 10-jara kontrakto pri tio.
Podlaĥia Muzeo en Bjalistoko
Bjalistoka Urbodomo – la ĉefa sidejo, Rynek Kościuszki 10
Historia Muzeo en Bjalistoko
str. Warszawska 37, 15-062 Białystok
Muzeo de Skulptaĵoj Alfons Karny
ul. Świętojańska 17, 15-277 Białystok
Muzeo en Tykocin
str. Kozia 2, 16-080 Tykocin
Muzeo de Palacaj Internoj en Choroszcz
Filio de Podlaĥia Muzeo en Bjalistoko, 16-070 Choroszcz
Muzeo en Bielsk Podlaski
Urbodomo, str. Mickiewicza 45, 17-100 Bielsk Podlaski
Muzeo de Ikonoj en Supraśl
str. Klasztorna 1, 16-030 Supraśl
Podlaĥia Muzeo – Arkeologia Fako
Białystok, str. Bema 11
Podlaĥia Muzeo – Arta Fako
Białystok, Urbodomo, Rynek Kościuszki 10
Podlaĥia Muzeo – Informa Fako
Białystok, Urbodomo, Rynek Kościuszki 10
Podlaĥia Muzeo – Financa-Kontista Fako
Białystok, Urbodomo, Rynek Kościuszki 10
Podlaĥia Muzeo – Administra-Mastruma Fako
Białystok, Urbodomo, Rynek Kościuszki 10
Biblioteko de Podlaĥia Muzeo
Białystok, str. Świętojańska 17. Ĝi estas malferma de lundo ĝis vendredo je la horoj 9-15. La biblioteko kolektas librojn el la temoj:
Jono
Kiam atomo aŭ molekulo ricevas aŭ perdas valentan elektronon, ĝi fariĝas jono. Tiu procezo nomiĝas jonigado. En fiziko, tute jonigita atoma nukleo, tiel kiel alfa-radiado, kutime nomatas ŝargita partiklo. Jonigado kutime estas farita per aplikado de alta energio al atomoj, je la formo de elektra tensio aŭ per altenergia radiado, tiel nomata joniga radiado. Jonigita gaso nomitas plasmo.
Negative ŝargitan jonon oni nomas anjono (kiu altiriĝas al anodo) kaj pozitive ŝargitan jonon katjono (kiu altiriĝas al katodo).
András Lapis
András Lapis [andrAŝ lapiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lapis András estas hungara skulptisto, medalisto.
Jono
Jonoj estis unue hipotezitaj de Michael Faraday ĉirkaŭ 1830, por priskribi la partojn de molekuloj kiuj veturas aŭ al anodo aŭ al katodo. Tamen, la meĥanismo per kiu tio ĉi okazas ne estis priskribita ĝis 1884 de August Svante Arrhenius en sia doktora disertacio al la Universitato de Upsalo. Lia teorio unue ne akceptiĝis (li ricevis sian diplomon kun minimume sukcesa grado) sed li gajnis la Nobelan Premion pri ĥemio en 1903 pro ĝuste tiu ĉi tezo.
András Lapis
András Lapis naskiĝis la en Kecskemét.
Jono
Ĉe sola atomo en vakuo, estas fizikaj konstantoj kunlige kun la procezo de jonigado. La energion bezonatan por forigi elektronojn de atomo oni nomas joniga energio aŭ joniga potencialo. Tiuj ĉi terminoj uziĝas por priskribi jonigadon de molekuloj kaj solidaĵoj, sed la kvantoj ne estas konstantaj ĉar jonigado povas influiĝi de lokaj ĥemiaj cirkonstancoj, de geometrio, kaj de temperaturo.
Jonigaj energioj malpliiĝas malsupren laŭirante ene de unu grupo de la Perioda tabelo, kaj pliiĝas maldekstre dekstren laŭ periodo. Tiuj ĉi tendencoj estas ĝuste kontraŭ la periodaj tendencoj de la atoma radiuso. Elektronoj en pli malgrandaj atomoj altiriĝas pli forte al la nukleo, do la joniga energio estas pli granda. En pli grandaj atomoj, la elektronoj ne estas tiel forte tenataj, do la postulata energio estas pli malgranda.
Václav Špůr
Václav ŠPŮR (naskiĝis la 13-an de julio 1915 - mortis la 15-an de julio 1996) estis ĉeĥa esperantisto, administrinto de la Somera Esperanto-Kolegio en Doksy, honora membro de ĈEA.
Jono
La unua joniga energio estas la energio bezonata por forigi unu elektronon, la dua por forigi duan elektronon (jam foriginte la unuan), kaj tiel plu. La sinsekvaj jonigaj energioj estas ĉiam pli granda ol la antaŭa. Pro tio, jonoj tendencas formi laŭ certaj manieroj. Ekzemple natrio troviĝas kiel Na +, sed ne kutime kiel Na2+ pro la granda bezonata joniga energio. Same, magnezio troviĝas kiel Mg2+ sed ne kiel Mg3+, kaj aluminio povas ekzisti kiel Al3+ katjono.
Václav Špůr
En 1946 li kun Karel Šolc, Ĉe-instruisto, fondis Someran Lernejon de Esperanto en Doksy, kun 4 ĝis 5 gradoj. Post kelkaj jaroj la titolo "Lernejo" estis laŭdeve forlasita kaj anstataŭe akceptita "Kolegio". Krom Doksy Špůr kunorganizis SKE en Slovakio: 1950 en Svit, 1952 Poprad. Li iniciatis prezenti en Doksy la dramon de J. Vrchlický "Noc na Karlštejně" (Nokto en Karlův Týn) fare de teatra Societo K. H. Mácha enkadre de ĝia festivalo. Pro sia laboremo kaj kompetento Václav Špůr fariĝis membro de Ĉeĥoslovaka Esperanto-Komitato (ĈSEA, 1959-1968) poste komitatano de ĈEA, prezidanto de ĝia kontrola kaj revizia komisiono, membro de la ekzamena komisiono, kaj gvidis, sub komisio de ĈEA, korespondajn kursojn de Esperanto en ses lokoj.
Nova Olinda (Tokantinso)
Nova Olinda estas municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 10.686 loĝantojn en 2010.
Anna Kiss
Biografio
Anna Kiss frekventis universitaton en Debrecen inter 1957–1961, poste ŝi estis sendiploma instruisto en Hortobágy 3 jarojn, fine ŝi akiris diplomon en pedagogia altlernejo en Szeged en 1966. Inter 1963 kaj 1979 ŝi instruis en Budapeŝto. En 1967 ŝi debutis en revuo kiel poeto. En 1975 ŝi aliĝis al la verkista societo en 1975. Ekde 1979 ŝi vivtenas sin el verkado. Inter 1990-1994 ŝi redaktis literaturan revuon. Ŝi ricevis diversajn premiojn ekde 1974, premion Kossuth en 2016.
Listo de ukrainaj esperantistoj
Listo de ukrainaj esperantistoj
Wolfgang Conrad von Thumbshirn
Wolfgang Conrad von THUMBSHIRN (naskiĝinta la en Ponitz, mortinta la  en Altenburg) estis germana juristo kaj politikisto. Li loĝis en Kastelo Ponitz.
Vivo
Thumbshirn studis inter 1623 kaj 1629 jursciencon en Lepsiko kaj Tübingen kaj deĵoris mallonge por la armeo de la Elektoprinclando Saksio. En 1632 li nomumitis edukisto de la juna princo Johano la 6-a (Anhalt-Zerbst) kun kiu li vivis ekde 1633 en Oldenburg. En 1639 Thumbshirn eklaboris kiel kortega kaj justica konsilisto en Altenburg. Ekde 1641 li estis konsistoria konsilisto kaj ekde 1643 ĉefa impostdirektoro.
Sinagogo de Újpest
La Sinagogo en Újpest estas funkcianta neologa sinagogo en la Budapeŝto, en distrikto Újpest.
Wolfgang Conrad von Thumbshirn
Vivo
Post kiam li jam antaŭe senditis al diplomataj misioj li partoprenis kun August Carpzov la packontraktajn priaroladojn en Münster (Vestfalio) kaj Osnabrück. Li ankaŭ estris la komisionon de la Evangelia princkonsilantaro en Osnabrück. Post reveno Altenburgon li iĝis sekreta konsilisto kaj en 1653 kanceliero.
Sinagogo de Újpest
Historio
La judoj konstruis sinagogon en Újpest inter 1885-1886. En 1909 la sinagogo estis pligrandigita, ĉar la interna parto jam ne sufiĉis por la preĝantoj. En 1911 orgeno alvenis el sinagogo de Kecskemét. En 1944 oni atakis kaj prirabis la sinagogon. En 1946 la konstruaĵo estis renovigita kaj la korto iĝis pli granda. Post 2 jaroj oni metis sur la eksterajn murojn 4 reliefojn, kies teksto priskribas sorton de la judoj en la 1940-aj jaroj.
La konstruaĵo havas 3 navojn. En la finoj de la flanknavoj situas la ŝtuparejoj al la galerioj, kiujn tenas feraj kolonoj. La interna parto imitas Grandan Sinagogon de Budapeŝto.
Wolfgang Conrad von Thumbshirn
Fonto
Pierers Universal-Lexikon, volumo 17, Altenburg 1863, p. 557 (tie ĉi interrete)
Centropoj
Centropo estas unu el ĉirkaŭ 30 specioj de birdoj, do estas genro de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la kukolojn, la aniojn, la vojkurulojn kaj la hoacinon. Ili loĝas en la Malnova Mondo. Ĉiuj el ili apartenas al la subfamilio Centropodinae kaj al la genro Centropus. Malkiel multaj el la kukoledoj de la Malnova Mondo, la centropoj ne estas nestoparazitoj. Aliflanke ili havas sian propran reproduktan singularecon: ĉiu membro de la genro estas iagrade inversita laŭ la seksa rolo, tiele ke la pli eta masklo plie zorgas la idaron. Almenaŭ unu specio de centropo, la Nigra centropo, estas poliandra.(Andersson 1995) Ĵusaj pruvoj per DNA sugestas, ke ili devus esti levita al statuso de familio, kiel la Centropodedoj.
Departemento Cuscatlán
Cuscatlán estas departemento de Salvadoro, situanta en la centra regiono de la lando. Cuscatlán etendiĝas sur kaj havas 216,446 loĝantojn (2007).
Ĉi tie oni kultivas sukerkanon kaj iom malpli, tabakon, kafon kaj cerealojn. La ĉefurbo estas Cojutepeque, unu el la elstaraj urboj de Salvadoro konata kiel "la urbo de la nebuloj". Populara turisma urbo estas Suchitoto.
Kafejo Les Deux Magots
Les Deux Magots (prononco [], "la du [fremdlandaj] komercistoj") estas fama kafejo de Parizo. Ĝi troviĝas en la kvartalo Saint-Germain-des-Prés, en la 6-a arondismento de la franca ĉefurbo.
Deveno de la nomo
La nomo de la kafejo devenas de la nomo de eksa butiko de novaĵoj, kiu iam situis sur la sama loko (6, placo Saint-Germain-des-Prés).
Historio
La kafejo aperis ĉirkaŭ la jaro 1885. Pluraj verkistoj tiam ekkutimis kuniĝi tien, interalie Paul Verlaine, Arthur Rimbaud kaj Stéphane Mallarmé. Ekde tiam, la kafejo ĉiam konservis gravan rolon por la kultura vivo de Parizo.
En 1933, la kreado de la premio Deux Magots konfirmis ĝian literaturan rolon. La kafejo estis sekve frekventita de multaj artistoj, ekzemple Elsa Triolet, André Gide, Jean Giraudoux, Pablo Picasso, Fernand Léger, Jacques Prévert, Ernest Hemingway, Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Bob Welch aŭ Umberto Eco.
Mânerău
Mânerău [mınerəŭ] (hungare: Monyoró) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Ineu administracie apartenanta al komunumo Bocsig. En 1910 ĝi havis 914 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 452 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1341. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
Galenbeck
Galenbeck estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Meklenburga Lagaro de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. La teritorio estas la centro de la samnoma komunumaro Friedland. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Aldebarano
La stelo Aldebarano (la alfa stelo en la konstelacio Taŭro) havas diametron de proksimume 5,3×107km, aŭ ĉirkaŭ 38-oble la diametron de la Suno. Ĝia nomo devenas de la araba propozicio indikanta ke la stelo estas la "estro de la sekvantaro", t.e. la estro de la stelaro Hiadoj kiu sekvas la Plejadojn en ties ĉiunokta vojaĝo tra la ĉielo. En astrologio, Aldebarano estas fortuna stelo, aŭguranta riĉaĵojn kaj honorojn. La stelo estas unu el kvar "reĝaj steloj" de la antikvaj Persoj de ĉirkaŭ -3000.
Egiptia kobro
La Egipta kobro aŭ Kleopatra kobro (Naja haje) estas specio de serpento el la familio Elapedoj. Ĝi vivas en Nordafriko.
Aspekto
Tiu kobro povas esti ĝis 2,5 metrojn longa. Estas bruna al griza, foje kun nigraj bendoj. La kobroj de nordokcidenta Afriko povas esti tute nigraj. La kapo estas granda, kun elstaraj okuloj kaj nepinta muzelo. Kiel ĉe aliaj kobroj, la egipta kobro havas kapuĉon el malfaldebla haŭtaĵo ĉirkaŭ la kolo.
Izotopoj de tantalo
Natura tantalo (Ta) konsistas el du izotopoj: 180mTa (0,012%) kaj 181Ta (99,988%). La izotopo 181Ta estas stabila izotopo. La izotopo 180mTa estas efike stabila, pro tio ke ĉe ĝi neniam estas observita disfalo, kvankam ĝi estas malstabila en teorio.
La lasta izotopo 180mTa (m signifas metastabilan staton) estas antaŭdirita al disfalo en tri vojoj: izomera trairo al la tera stato de 180Ta, beto-disfalo al 180W, kaj elektrona kapto al 180Hf. Tamen, nenio radioaktiveco de iu disfala reĝimo de ĉi tiu nuklea izomero iam estas observita. Nur suba limigo por ĝia duoniĝtempo de super 1015 jaroj estas konkludita al observado. La tre nekutima naturo de 180mTa estas pli interesa pro tio ke la tera stato de ĉi tiu nuklea izomero, 180Ta, havas duoniĝtempon de nur 8 horoj. 180mTa estas la sola nature okazanta nuklea izomero (malinkluzivante aperantajn pro radioaktiveco kaj el kosmo mallongo-vivajn izotopojn). Ĝi estas ankaŭ la plej malofta denaska izotopo en la Universo observis por iu elemento kiu havas iujn stabilajn izotopojn.
Tantalo estas proponita kiel "salanta" materialo por atombombo (kobalto estas alia, pli bone konata salanta materialo). Ĵaketo de 181Ta, surradiita per la intensa alte energia neŭtrona fluo de eksplodanta fuzia armilo, devus konvertiĝi enen la radioaktivan izotopon 182Ta kun duoniĝtempo de 114,43 tagoj kaj produkti gama radiado de energio proksimume 1,12 MeV, grave pligrandiĝante la radioaktivecon de radioaktiva precipitaĵo de la armilo por kelkaj monatoj. Ne estas konate ke ĉi tia armilo estis iam konstruita, testita, aŭ uzita.
La norma atompezo estas 180,94788(2) u.
István Sinkovics
SINKOVICS István [ŝinkoviĉ] estis hungara historiisto, universitata profesoro naskita la 19-an de aŭgusto 1910 en Deĵo kaj mortinta la 19-an de aŭgusto 1990 en Budapeŝto.
Biografio
En 1934-36 István Sinkovics estis ano de Bécsi Magyar Történetkutató Intézet (Instituto Hungara pri Historiesploro de Vieno), ekde 1936 ĝis 1956 kunlaboranto de Tutlanda Arkivejo. Ekde 1969 li estis katedrestro pri hungara historio de Universitato Budapeŝto, en 1963-66 dekano. En 1973-76 vicprezidanto de Magyar Történeti Társulat (Hungara Historia Asocio).
Luterana katedralo (Kluĵo)
Luterana katedralo estas religia Monumento historia en Rumanio, en urbo Kluĵo.
Historio
En 1694 precipe la saksoj volis fondi luteranan preĝejon. Post 2 jaroj ili havis preĝdomon. En 1700 ankaŭ turo konstruiĝis. Ekde 1798 ankaŭ hungare oni aranĝis mesojn. Vera preĝejo konstruiĝis ekde 1816 kaj daŭris longe pro financaj problemoj. Apud la preĝejo lernejo konstruiĝis en 1818, kiu pligrandiĝis en 1847. En 1820 ankaŭ butikoj konstruiĝis, ili finance apogis la preĝejon. Tiuj butikoj malkonstruiĝis en 1958.
Konstruaĵo
La konstruaĵo estas parte malfrubaroka, parte novklasikisma kaj havas 3 navojn kaj unusolan turon super la enirejo. La predikejo pretiĝis en 1826. La bapta ujo uziĝas ekde 1721, la lustro ekde 1895.
Socialisma realismo
Socialisma realismo estas stilo de realisma arto kiu estis evoluigita ĉefe en Sovetunio kaj iĝis domina stilo en diversaj socialismaj landoj. Socialisma realismo estas karakterizita per la klarigita bildigo de komunistaj valoroj, kiaj ekzemple la emancipiĝo de la proletaro, en realisma maniero. Kvankam ligita, ĝi ne devus esti konfuzita kun socia realismo, pli larĝa speco de arto kiu realisme prezentas temojn de socia temo.
Evoluo
Baldaŭ post kiam la bolŝevikoj prenis la regadon, Anatolo Lunaĉarskij estis nomumita kiel estro de Narkompros, nome la Popola Komisariato por Klerigado. Tio donis al li decidpovon pri la direkto de arto en la novkreita sovetia ŝtato. Lunaĉarskij kreis la estetikan sistemon bazita sur la homa korpo kiu iĝis la ĉefa komponento de socialisma realismo dum la venontaj jardekoj. Li kredis ke "la vido de sana korpo, inteligenta vizaĝo aŭ ĝentila rideto estis esence viv-plifortiga." Li konkludis ke arto havis rektan efikon al la homa organismo kaj sub la ĝustaj cirkonstancoj tiu efiko povis esti pozitiva. Prezentante "la perfektan personon" (nova soveta homo), Lunaĉarskij kredis ke arto povas eduki al civitanoj pri kiel esti la perfektaj sovetianoj.
Debato ene de sovetia arto
Ekzistis du ĉefaj grupoj diskutantaj la sorton de sovetia arto: futuristoj kaj tradiciistoj. Rusaj futuristoj, multaj el kiuj kreis abstraktan aŭ maldekstreman arton antaŭ la bolŝevikoj, kredis ke komunismo postulis kompletan krevon de la pasinteco kaj, tial, do faris sovetian arton. Tradiciistoj kredis je la graveco de realismaj reprezentadoj de ĉiutageco. Dum la Nova Ekonomia Politiko, ekzistis ankaŭ privataj komercaj entreprenoj, permesante al ambaŭ grupoj produkti siajn artaĵojn por individuoj kun organizaĵoj. Ĉirkaŭ 1928, la soveta registaro havis sufiĉe da forto kaj aŭtoritato por fermi la privatajn entreprenojn, tiel ĉesigante fonton de la subteno por grupoj ekster la oficiala kultura politiko kiel ekzemple la futuristoj. Ĉe tiu punkto, kvankam la esprimo "socialisma realismo" ne estis uzita, ĝiaj difinaj karakterizaĵoj iĝis la normo.
La unuan fojon la esprimo "socialisma realismo" estis oficiale uzita en 1932. Tio okazis dum renkontiĝoj kiuj inkludis politikistojn de la plej alta nivelo, inkluzive de Stalin mem. Maksim Gorkij, propagandanto da literatura socialisma realismo, publikigis faman artikolon titolita "Socialisma realismo" en 1933 kaj antaŭ 1934 la etimologio de la termino estis spurita reen al Stalin. Dum la Kongreso de 1934 kvar gvidlinioj estis aranĝitaj por socialisma realismo. La verko devus esti:
Karakterizaĵoj
Ekzistis domina sento de optimismo, ĉar la tasko de socialisma realismo estis montri la idealan sovetian socion. Ne nur estu la nuneco glorigita, sed ankaŭ la estonteco laŭsupoze estu prezentita en plaĉa maniero. Ĉar la nuneco kaj la estonteco estu konstante admiregitaj, socialisma realismo havis senton de deviga optimismo. Tragedio kaj negativeco ne estis permesitaj, se ili ne estis montritaj en malsama tempo aŭ loko. Tiu sento kreis kio poste estis kategoriigita kiel "revolucia romantikismo." Revolucia romantismo plialtigis la ĝeneraligitan laboriston, ĉu fabrika aŭ agrikultura, per prezentado de lia vivo, laboro, kaj distro kiel admirindaj. La celo estis montri kiom multe la vivnivelo pliboniĝis danke al la revolucio. Arto estis utiligita kiel instrua informo. Ilustrante la sukceson de la partio, artistoj montras al siaj spektantoj ke sovetismo estas la plej bona politika sistemo. Arto ankaŭ kutimis montri kiel sovetiaj civitanoj devus esti agantaj. La finfina celo estis krei kion Lenin nomis "tute nova speco de homo": la nova soveta homo. Arto (aparte afiŝoj kaj murpentraĵoj) estis maniero grandskale trudi partiajn valorojn. Stalin priskribis la socialismajn realismajn artistojn kiel "inĝenierojn de animoj."
Oftaj bildoj utiligitaj en socialisma realismo estis floroj, sunlumo, la korpo, juneco, flugo, industrio, kaj nova teknologio. Tiuj poeziaj bildoj estis utiligitaj por montri la utopismon de komunismo kaj la sovetian ŝtaton. Arto iĝis pli ol estetika plezuro; anstataŭe ĝi plenumis tre specifan funkcion. Sovetiaj idealoj lokigis funkciecon kaj laboron super ĉio alia; tial, por ke arto estu admirita, ĝi devas helpi al celo. Georgij Pleĥanov, marksista teoriulo, asertas ke arto estas nur utila se ĝi servas socion: "Ne povas ekzisti dubo ke arto akiras socian signifon nur tiomgrade ke ĝi prezentas, elvokas, aŭ peras agojn, emociojn kaj okazaĵojn kiuj estas signifaj al socio."
La artistoj povus ne, aliflanke, portreti vivon ekzakte kiel ili vidis ĝin ĉar io ajn kiu montras malbonon pri komunismo devas esti preterlasita. Homoj kiuj ne povus esti montritaj kiel tute bonaj aŭ tute malbonaj ne povas esti utiligitaj kiel roluloj. Tio estis reflekto de la sovetia ideo ke moralo estas simpla: aferoj estas ĝustaj aŭ malĝustaj. Tiu videblo en moralo postulis idealismon super realismo. Arto estis plenigita je sano kaj feliĉo: pentraĵoj montras aktivajn industriajn kaj agrikulturajn scenojn; skulptaĵoj prezentas laboristojn, soldatojn, kaj lernejajn infanojn.
Kreivo ne estis grava parto de socialisma realismo: ĝi estis fakte malaprobita. La stiloj utiligitaj en kreado de arto dum tiu periodo estis tiuj kiuj produktus la plej realismajn rezultojn. Pentristoj prezentu feliĉajn, muskolfortajn kamparanojn kaj laboristojn en fabrikoj kaj komunfarmoj. Dum la Stalina periodo, oni produktis multajn heroajn portretojn de la diktatoro por servi lian kulton al personeco — ĉio en la plej realisma maniero ebla. La plej grava aĵo por socialisma realisma artisto estis ne arta integreco sed sekvado al partia doktrino.
Efiko
La efiko de socialisma realisma arto daŭre povas esti vidata kaj sentata jardekojn post kiam ĝi ne plu estas unu el la malmultaj ŝtat-apogitaj stiloj. Eĉ antaŭ la disfalo de Sovetunio en 1991, la registaro malstriktigis ĝian devigan uzadon. Post la morto de Stalin en 1953, Nikita Ĥruŝĉov kondamnis la troajn restriktojn de la antaŭa registaro. Tiu libereco permesis al artistoj eksperimenti per novaj teknikoj, sed la ŝanĝo ne estis tuja. Ĝis la fina falo de la sovetia regado artistoj ne estis tute liberaj. Multaj socialismaj realismaj tendencoj regis ankoraŭ ĝis la mezo al-la fino de la 1990-aj jaroj kaj komenco de la 2000-aj jaroj.
En la 1990-aj jaroj, multaj rusiaj artistoj uzis socialismajn realismajn karakterizaĵojn en ironia maniero. Tio estis kompleta rompo de kio ekzistis nur du jardekojn antaŭe. Post kiam artistoj falis for de la socialisma realisma muldilo aperis signifa potencoŝanĝo. Artistoj komencis inkludi subjektojn kiuj ne povis ekzisti laŭ sovetiaj idealoj. Nur kiam la potenco super aspektoj estis prenita for de la registaro, artistoj atingis nivelon de aŭtoritateco kiu ne ekzistis ekde la komenco de la 20-a jarcento. En la jardeko tuj post la disfalo de Sovetunio, artistoj reprezentis socialisman realismon kaj la sovetian heredaĵon kiel traŭma okazaĵo. Dum la venonta jardeko, ekzistis unika sento de liberiĝo.
Okcidentaj kulturoj ofte ne rigardas socialisman realismon pozitive. Demokrataj landoj konsideras la arton produktitan dum tiu periodo de subpremo kiel mensogo. Ne-marksismaj politikaj kulturoj traktas komunismon kiel formon de totalismo kiu kaŝas artan esprimon kaj tial malfruigas la progreson de kulturo. Okcidentaj kulturoj ofte rigardas socialismajn realismajn verkojn kiel propagandon prefere ol kiel arton.
Rimarkindaj verkoj kaj artistoj
La novelo Patrino de Maksim Gorkij estas kutime konsiderita kiel la unua socialisma realisma romano. Ankaŭ Gorkij estis grava faktoro en la rapida pliiĝo de la skolo, kaj lia pamfleto, Pri socialisma realismo, esence aranĝas la bezonojn de sovetia arto. Aliaj gravaj verkoj de literaturo estas Cemento de Fjodor Gladkov (1925), Kiel la ŝtalo estis hardata de Nikolaj Ostrovskij kaj la du-voluma epopeo de Miĥail Ŝoloĥov komponita per Silenta Dono (1934) kaj La Dono fluas hejmen maren (1940). La romano Tankisto "Derbent" de Jurij Krimov (1938) portretas sovetiajn komercistajn maristojn transformitajn fare de la Staĥanov-movado.
Martin Andersen Nexø evoluigis socialisman realismon laŭ sia propra maniero. Lia kreiva metodo havis kombinaĵon de publicista pasio, kritikan vidon de kapitalisma socio, kaj firman klopodon alporti realecon en akordon kun socialismaj idealoj. La romano Pelle, la konkeranto estas konsiderita kiel klasikaĵo de socialisma realismo. La romano Ditte, filino de homo havis laboristan virinon kiel heroino. Li batalis kontraŭ la malamikoj de socialismo per la libroj Du mondoj, kaj Manoj supren!.
La romanoj de Louis Aragon kiel ekzemple La Reala Mondo prezentas la laboristan klason kiel altiĝantan forton de la lando. Li publikigis du librojn de dokumenta prozo, nome La Komunisto. En la kolekto de poemoj Tranĉilo en la koro denove, Aragon kritikas la penetron de usona imperiismo en Eŭropon. La romano La sankta semajno prezentas la vojon de la artisto direkte al la popolo kontraŭ larĝa socia kaj historia fono.
Hanns Eisler verkis la kantojn de multaj laboristoj, marŝojn, kaj baladojn pri aktualaj politikaj temoj kiel ekzemple Kanto de Solidareco, Kanto de la Unuiĝinta Fronto, kaj Kanto de la Kominterno. Li estis fondinto de nova stilo de revolucia kanto por la homamasoj. Li ankaŭ komponis verkojn en pli grandaj formoj kiel ekzemple Rekviemo por Lenin. La plej gravaj verkoj de Eisler estas la kantatoj Germana Simfonio, Serenado de la Aĝo kaj Kanto de Paco. Eisler kombinas ecojn de revoluciaj kantoj kun multfaceta esprimo. Lia simfonia muziko estas konata pro sia kompleksa kaj subtila instrumentado.
Proksime asociita kun la ascendo de la laborista movado estis la evoluo de la revolucia kanto, kiu estis prezentita ĉe manifestacioj kaj renkontiĝoj. Inter la plej famaj el la revoluciaj kantoj estas La Internacio kaj Varsovia Kanto. Rimarkindaj kantoj de Rusio estas Kuraĝe, Kamaradoj, En paŝo, Laborista Marsejlana, kaj Kolerego, tiranoj. Popolaj kaj revoluciaj kantoj influis la sovetiajn amaskantojn. La amaskanto estis gvida ĝenro en sovetia muziko, precipe dum la 1930-aj jaroj kaj la milito. La amaskanto influis aliajn ĝenrojn, inkluzive de la artkanto, opero, kaj kinomuziko. La plej popularaj amaskantoj estas Kanto de la patrujo de Isaak Dunajevskij, Katiuŝa de Matvej Blanter, Himno de la Demokrata Juneco de la Mondo de Novikov, kaj la Sankta Milito de Aleksandrov.
En la komenco de la 1930-aj jaroj, sovetiaj produktoroj uzis socialisman realismon en sia laboro. Rimarkinda filmo estas Ĉapajev, kiu montras la rolon de la homoj en la historio-krea procezo. La temo de revolucia historio estis evoluigita en filmoj kiel ekzemple La junaĝo de Maksim, fare de Grigori Kozincev kaj Leonid Trauberg, Ŝĉors de Dovĵenko, kaj Ni estas el Kronŝtadto de Jefim Dzigan. La formado de la nova homo sub socialismo estis temo de filmoj kiel Ekvivo de Nikolaj Ekk, Ivan de Dovĵenko, Valerii Ĉkalov de Miĥail Kalatozov kaj la filma versio da Tankisto "Derbent" (1941). Kelkaj filmoj prezentis la agadon de popoloj de Sovetunio kontraŭ eksterlandaj invadantoj: Aleksander Nevskij de Sergej Eisenstein, Minin kaj Poĵarskij de Pudvokin, kaj Bogdan Ĥmelnicskij de Savĉenko. Politikistoj de Rusio aŭ Sovetunio estis la temoj en filmoj kiel ekzemple la trilogio de filmoj fare de Jutkeviĉ pri Lenin.
Socialisma realismo estis aplikita ankaŭ al hindiaj filmoj de la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. Tiuj estas ekzemple Neeĉa Nagar de Ĉetan Anand (1946), kiu gajnis la Grandpremion ĉe la unua Festivalo de Cannes, kaj Do Bigha Zamin de Bimal Roj (1953), kiuj gajnis la Internacian Premion ĉe la 7-a Festivalo de Cannes.
La pentristo Aleksandr Dejneka disponigas rimarkindan ekzemplon por siaj ekspresionismaj kaj patriotaj scenoj de la Dua Mondmilito, komunaj farmoj, kaj sportoj. Ankaŭ Jurij Pimenov, Boris Ioganson kaj Gelij Korĵev estis priskribitaj kiel "neagnoskitaj mastroj de la dudeka-jarcenta realismo". Alia bone konata artisto estis Fjodor Pavloviĉ Reŝetnikov.
Socialima realisma arto trovis akcepton en la baltaj landoj, inspirante multajn artistojn. Unu el tiaj artistoj estis Czeslaw Znamierowski (23a de majo 1890 - 9a de aŭgusto 1977), sovetia litova pentristo, konata pro siaj grandaj panoramaj pejzaĝoj kaj amo al naturo. Znamierowski kombinis tiujn du pasiojn por krei tre rimarkindajn pentraĵojn en Sovetunio, gajnante la prestiĝan titolon de Honorinda Artisto de LSSR en 1965.
Naskiĝinta en Latvio, kiu formis parton de la Rusa Imperio tiutempe, Znamierowski estis de pola nacieco kaj litova civitaneco, lando kie li vivis plejparton de sia vivo kaj kie li mortis. Li elstaris je pejzaĝoj kaj socialisma realismo, kaj okazigis multajn ekspoziciojn. Znamierowski ankaŭ estis vaste publikigita en naciaj gazetoj, revuoj kaj libroj. Liaj plej rimarkindaj pentraĵoj estas "Antaŭ pluvo" (1930), "Panoramo de Vilna Urbo" (1950), "La Legoma Lago" (1955), kaj "En Klaipeda Fiŝkapta Haveno" (1959). Granda kolekto de lia arto situas en la Litova Artmuzeo.
Manuel Botelho de Oliveira
Manuel Botelho de OLIVEIRA [Manoel Boteljo de Oliveira] (naskiĝis la en Salvador, mortis la  en Salvador) estis brazila verkisto, advokato kaj politikisto.
Socialisma realismo
Rimarkindaj verkoj kaj artistoj
Thol, romano de D. Selvaraj en la tamila estas ekzemplo de marksisma realismo en Hindio. Ĝi gajnis literaturpremiojn (Sakithja Akademio) dum la jaro 2012.
Manuel Botelho de Oliveira
Manuel Botelho de Oliveira eble estas la unua verkisto kiu naskiĝis en Brazilo kaj publikigis libron. Li verkis ĉefe poemojn kaj estis ano de la brazila baroko. Li kapablis verki, kun sama sperteco, per kvar lingvoj: portugala, kastilia (hispana), itala kaj latino.
Socialisma realismo
Rimarkindaj verkoj kaj artistoj
La preferitaj temoj en vidaj artoj kaj filmoj estis komunistaj estroj, ĉefe Lenin kaj Stalin.