cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maksimiliano la 1-a (Sankta Romia Imperio)
Vivo
Elektite en 1468 imperiestro de la Sankta Romia Imperio Maksimiliano la plejan tempon restis en Nederlando de kie li ade militis kun francoj pli malpli bonŝance sed ankaŭ kontraŭ burĝoj ribelaj en la propra lando. La anoj de la urbo Bruĝo malliberigis Maksimilianon dum tri monatoj, ĝis venis lia patro kaj la germanaj princoj por liberigi lin. Reveninte en la Regnon en 1489 li forpelis la Hungarojn el Aŭstrio post la morto de ilia reĝo Matiaso la 1-a. Li adoptitis fare de la tirola duko Sigismondo de Aŭstrio kaj ekregis en tiu ĉi lando en 1496. La Turkojn invadintajn Karniolon, Karintion kaj Stirion li venkis en 1492 apud Villach persekutonte ilin ĝis Bosnio. Militon farotan kontraŭ Karlo la 8-a (Francio), kiu nuligis la planitan geedziĝon kun Anne de Bretagne, malhelpis la Paco de Senlis (23.5.1493), per kio Maksimiliano regajnis la regionojn Artezo kaj Franĉkonteo.
Kiel imperiestro
Maksimiliano ne sukcesis dum la dieto de Augsburg 1518 ke lia nepo Karlo de Hispanio iĝu posteulo imperiestreca. Sed li gajnis por la Habsburgoj - krom la kronon de Hispanio - danke al fianĉo inter la nepo Ferdinando kaj Anna de Hungario kaj Bohemujo promesoplenajn teritoriojn en la oriento. Farante ade novajn planojn li mortis subite en Wels kaj entombigitis en Wiener Neustadt. En la Kortega preĝejo en Innsbruck starigitis por li imponega maŭzoleo kun grandega ĉerko ĉirkaŭita de 23 herooj de super natura grandeco.
Graveco kaj mecenateco
Maksimiliano estis de aspekto impona; li estis inter la unuaj personoj kiuj intence kaj laŭ moderna maniero propagandis por la reganteco per la propra portreto. Li havis kavaliran karakteron (kelkaj nomis lin "la lasta kavaliro") estante apoganto de novaj humanismaj artoj kaj vidpunktoj. Ĉe lia kortego laboris multaj artistoj kaj historiografoj kiel ekz. Conrad Celtis, Konrad Peutinger, Johano Stabo, Spießheimer, Albrecht Dürer, Burgkmair kaj multaj aliaj (antaŭ ĉio el Nürnberg kaj Augsburg).
Literaturo kaj lignogravurado estis efikaj propagandiloj. Inter la ksilogravuraĵoj artaj-progadandaj menciindas »Genealogie« (H. Burgkmaier), »Österreichische Heiligen« (Leonhard Beck el Augsburg), »Freydal« (pri turniroj kaj festoj ĉekortegaj), »Weißkunig« kaj »Teuerdank« (ĉe ambaŭ laste menciitaj verkoj temas pri biografioj). Nuraj lignogravuraĵoj estis »Triumphzug« (trionfa procesioj de la imperiestroj laŭ desegnaĵoj de Dürer, Burgkmair, Beck) kaj »Ehrenpforte« (92 folioj pri arkitekturaj planoj sub ĉefarkitekto Jörg Kölderer, dezajno de Dürer kaj ties helpantoj kune kun la historiografo Johano Stabo; en Innsbruck troviĝas la plej konata arkitekturaĵo de Maksimiliano, Goldenes Dachl). Dürer faris ankaŭ celebran portreton de la imperiestro en 1518 kaj preĝolibron personan de Maksimiliano. Alian portreton konatan faris la viena kortega pentristo Bernhard Strigel.
Maksimiliano ankaŭ mem verkis: li skribis »Das Stahlbuch«, »Die Baumeisterei«, »Die Gärtnerei«, »Fischereibuch« kaj »Jagdbuch«, Maksimiliano skribis taglibron kie li prezentis ade novajn planojn. Li parolis la lingvojn latinan, germana, francan, italan, anglan, ĉeĥan, interesiĝis pri matematiko ka historio kaj praktikis pentradon, muzikon, poezion kaj konstruon. Lia ŝatokupo estis la bestoĉasado. Unu tagon li vojeraris proksime de Kematen apud Innsbruck en la rokoj de Martinswand. Nur post tri tagoj savis lin minejisto. La francan nobelon Claude de Barré, kiu dum la Dieto de Worms (1495) provokis la tutan kavaliraron germanan, li venkis en duelo. Festojn li volonte partoprenis. En liaj heredolandoj li de tempo al tempo persone juĝistis. Multaj konsideris Maksimilianon perfekta reganto esperante je realigo de liaj ideoj. Multaj el ili tamen ne realiĝis aŭ pro ĝeneralaj malfavoraj cirkonstancoj aŭ pro maniemo de la suvereno. Li eĉ volis iĝi papo por pace konkeri Italujon post kiam li vidis ke milita opcio ne taŭgis.
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 13. Leipzig 1908, p. 474-475, kio legeblas tie ĉi interrete.
Silicon Valley
Silicia Valo aŭ usonangle Silicon Valley, prononco laŭ sistemo IFA [], do pli-malpli, estas la nomo de la suda rando de la Golfo de San-Francisko, en norda Kalifornio en Usono. Ĝi ampleksas la valon de Sankta Klaro, kernon de la kantono Santa Clara, kaj grandan parton de la duoninsulo de San-Francisko kaj etendiĝas proksimume de Menlo Park (sur la duoninsulo) ĝis San-Joseo. Ĝia proksimuma centro estas Sunnyvale.
La nomo
La nomo Silicia Valo estis inventita de la ĵurnalisto Don C. Hoefler en la jaro 1971. Silicio koncernas la altan densecon de duonkonduktilaj kaj komputilaj firmaoj en la regiono; Valo rilatas al la Valo de Sankta Klaro.
La termino estas uzata ankaŭ por ĉirkaŭaj regionoj ambaŭflanke de la Golfo de San-Francisko, kien ekspansiis multaj el tiuj firmaoj.
Historio
La lokiĝo de alt-teknika industrio okazis precipe pro du homoj, William Shockley kaj Frederick Terman.
Terman, profesoro en Universitato Stanford, opiniis, ke vasta neuzata areo apartenanta al la universitato estis perfekte taŭga por terena negocado kaj starigis programon por kuraĝigi studentojn, ke ili restu en la regiono, provizante ilin per risk-investa kapitalo. Unu signifa sukceso de la programo estis la konvinkado de du studentoj resti, nome, William Hewlett kaj David Packard. La firmao Hewlett-Packard estontis inter la unuaj "alt-teknikaj" firmaoj en la regiono, kiu ne estis en rektaj rilatoj al NASA aŭ la Usona Mar-Armeo.
En 1951 la programo estis plivastigita per kreado de Stanford Industrial Park (Industria Parko de Stanford), vico de malgrandaj industriaj konstruaĵoj, kiujn oni luis je tre malalta pago al teknikaj firmaoj. En 1954 estis starigita la programo Honors Cooperative, nun konata sub la angla nomo co-op, kiu permesis al plentempaj dungitoj partatempan studadon en la universitato por akiri akademian gradon. La unuaj firmaoj kontraktis, ke ene de kvin jaroj ili repagu la duoblan studad-kotizon de ĉiu studento, por kovri la kostojn. Meze de la jaroj 1950-aj la infrastrukturo de tio, kio estis ebligonta la kreadon de "la valo", estis ekestanta, pro la klopodoj de Terman.
Je tiu etoso iu eks-kaliforniano decidis transloĝiĝi en la regionon. William Shockley estis foririnta de Bell Labs en 1953, pro neakordo pri la maniero prezenti la transistoron al la publiko; tio kaŭzis, pro patentaj konsideroj, al flankenŝovo de lia nomo favore al liaj kunuloj-inventintoj John Bardeen kaj Walter Houser Brattain. Post eksedziĝo li revenis al Kalifornia Instituto de Teknologio, kie li estis akirinta sian bakalaŭrecon; en 1956 li transloĝiĝis al Mountain View en Kalifornio por fondi la firmaon Shockley Semiconductor kiel parton de Beckman Instruments, kaj krome por vivi pli proksime al sia maljuniĝanta patrino.
Li intencis tie plibonigi la transistoron per nova tri-elementa skemo (nun konata kiel "Ŝoklia diodo"), kiu laŭ lia opinio estis konkeronta la merkaton, sed la skemo estis konsiderinde pli malfacila por konstrui ol la "simpla" transistoro. Kiam la projekto ekhavis malfacilaĵojn, Shockley iĝis pli kaj pli paranoja. Li postulis mensog-detektilan kontroladon de la dungitaro, publikigis ties salajrojn kaj ĝenerale ĉagrenis ĉiujn. La fina guto, kiu plenigis la glason, estis furiozatako lia, kiam sekretario tranĉvundis sian fingron kaj li asertis, ke tio estis atako al li. Kiam poste estis pruvite, ke la tranĉo estis de rompita premnajleto, la malutilo jam okazis, kaj en 1957 ok el la talentaj inĝenieroj (nomitaj de li "la perfidema oko" ("Traitorous Eight"), kiujn li estis veniginta al la okcidenta marbordo, foriris kaj fondis firmaon Fairchild Semiconductor. (Oni povus opinii, ke Shockley kreis la nomon de la "perfidema oko" laŭ la fama filmo "la grandioza sepo" ("The Magnificent Seven"), sed tiu filmo estis farita nur en 1960).
Dum la sekvaj jaroj io tia ripetiĝis plurfoje; inĝenieroj perdis al eksteraj direktoroj sian influon en la firmaoj kreitaj de ili kaj tiam foriris kaj fondis proprajn firmaojn. AMD, Signetics, National Semiconductor kaj Intel komenciĝis kiel ŝosaĵoj de Fairchild, aŭ kiel ŝosaĵoj de aliaj ŝosaĵoj.
En la komencaj jaroj 1970-aj la tute regiono estis plena je duonkonduktilaj firmaoj, komputilaj firmaoj uzantaj iliajn aparatojn kaj programadaj kaj servaj firmaoj servantaj ambaŭ. Industrie uzebla spaco abundis kaj loĝado restis ankoraŭ malaltpreza. La kreskadon nutris la apero de riskinvesta industrio ĉe Sand Hill Road, kiu en 1972 komenciĝis per Kleiner Perkins; la disponebleco de risk-investa kapitalo kreskegis post la sukcesa borsa eniro (1,3 miliardoj da dolaroj) de Apple Computer en decembro 1980.
Signifaj firmaoj
Miloj da alt-teknikaj firmaoj havas siajn centrojn en la Silicia Valo; jenaj inter ili estas listigitaj en la listo de gvidaj usonaj akcioj Forbes 500:
Adobe | AMD | Agilent | Altera | Apple Computer | Applied Materials | BEA Systems | Cadence Design Systems | Cisco Systems | eBay | Electronic Arts | Hewlett-Packard | Intel | Intuit | Juniper Networks | Knight-Ridder | Maxtor | National Semiconductor | Network Appliance | Oracle Corporation | Siebel | Sun Microsystems | Symantec | Synopsys | Veritas Software | Yahoo!
Aliaj gravaj firmaoj kun centro en la Silicia Valo estas:
Adaptec | Atmel | Cypress Semiconductor | Google Inc. | Handspring | McAfee | Nvidia Corporation | Palm, Inc. | PayPal | Rambus | Silicon Graphics | TiVo
Kiel decas pro ĝia historio, Silicia Valo estas la hejmo de la alt-teknika super-butikega ĉeno Fry's Electronics.
Urboj
Urboj en la Silicia Valo, laŭalfabete:
Campbell
* Kvankam Redwood City ne apartenas al la regiono tradicie nomata Silicia Valo, ĝi nun iĝis rekonata de multaj kiel parto de la regiono, pro sia situo proksime ĉe Menlo Park kaj sia alta denseco je teknikaj firmaoj.
Lysica
Lysica (hungare Trencsénladány [trenĉEnladAnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Lysica situas laŭ traira flankovojo. Žilina troviĝas je 20 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1475 en formo "Lyzica". En 1598 oni komputis tie 23 domojn. En 1828 939 vilaĝanoj loĝis en 109 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Trencsénladány 1096 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Lysica 874 homoj, (858 slovakoj).
Miribel (Ain)
Miribel estas franca situanta en departemento Ain, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Miribelans.
Mezzana Rabattone
Mezzana Rabattone estas komunumo de Italio.
Alphonse Milne-Edwards
Liaj ĉefaj ornitologiaj verkoj estas la jenaj Recherches Anatomiques et Paleontologiques pour servir a l'Histoire des Oiseaŭ Fossiles de la France publikita en du partoj en 1867 kaj 1872, Recherches sur la Faune ornithologique etiente des iles Mascareignes et de Madagascar 1866–1874 kaj Recherches pour servir à l'histoire naturelle des mammifères 1868–1874. Lia studo pro fosilioj kondukis lin al malkovro de tropikaj birdoj kiaj trogonoj kaj psitakoj el prahistoria Francio. Li laboris kun Alfred Grandidier en L'Histoire politique, physique et naturelle de Madagascar.
Szil
Szil (sil) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare: ulmo.
Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo for de rivero, laŭ flankovojo, Szombathely-Győr ĉefvojo kaj fervojo preteriras. Csorna troviĝas 15, Kapuvár 22, Répcelak 23, Tét 26 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1230. Szil ricevis rangon kampurbo en 1492.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas la romkatolikaj preĝejoj omaĝe al (Eta) Dipatrino el la 18-a jarcento kaj omaĝe al Lasta Vespermanĝo el 1890.
Famuloj
En Szil naskiĝis aktoro László Kozák.
Júlia Gusztinyi
GUSZTINYI Júlia [gustinji] estis hungara kantistino-aktorino naskita en ? kaj mortinta Koloĵvaro en 1849.
Kariero
Júlia Gusztinyi debutis en 1840 en Teatro Magyar (Pest), poste en 1843 ŝi partoprenis en la spektakloj en la landkunveno de Pozono kun trupo, kiu prezentis ankaŭ operojn. Ŝiaj pluaj stacioj estis: en 1844 Szabadka, en 1845 Nagyvárad, en 1847 Nagybecskerek, en 1848–49 Kolozsvár. En la lasta urbo ŝi edziĝis, sed ŝi tre frue mortis.
Meerane
Meerane estas urba komunumo en la federacia lando Saksio de Germanio. Ĝis la 31-a de julio 2008 ĝi apartenis al la distrikto Chemnitzer Land, sekve de malfondo de tiu distrikto ĝi nun estas parto de nova distrikto Zwickau. Daŭre ĝi estas la administra centro de samnoma komunumaro. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
NGC 3356
NGC 3356 (aliaj indikoj — UGC 5852, MCG 1-28-4, ZWG 38.5, VV 529, PGC 32021) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
2572 Annschnell
2572 Annschnell estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de la aŭstra astronomino Anneliese Schnell.
Saki (stacidomo)
Saki (Саки, Саки) estas fervoja stacio en, Aŭtonoma Respubliko Krimeo.
Preĝejo Johano Baptisto (Hegyvidék)
La kristana preĝejo de Johano Baptisto estas romkatolika moderna konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Hegyvidék.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola. La fasado estas simetria, kie meze estas la enirejo, pli supre la kvadrata turo altiĝas. La navo formas longan brikon, la sanktejo estas rektangula. Menciindas la vitraloj.
9897 Malerba
9897 Malerba estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Ulisse Munari elde la stacio Cima Ekar de la observatorio de Asiago, apud Asiago en Italio.
George Carmack
George Washington CARMACK (naskiĝis la 24-an de septembro, 1860 en Kalifornio; mortis la 5-an de junio, 1922 en Seattle, Usono) estis orserĉisto ĉe la Jukono.
Batalo de Siping
La Batalo de Siping (四平战斗), nomita ankaŭ Batalo por Liberigo de Siping (四平解放战) fare de la komunistoj, estis batalo luktita inter la Komunistaj Fortoj kaj la Naciistaj Fortoj en Ĝilinio, Ĉinio, por la kontrolo de Siping dum la Ĉina enlanda milito. Ĝi okazis tuj post la retiriĝo de la soveta Ruĝa Armeo el Siping en marto 1946, kaj rezultis en klara venko de la komunistoj. Tiuj havis ĉirkaŭ la duoblon de fortoj: ses mil kontraŭ tri mil kuomintanganoj, kiuj estis mortigitaj, vunditaj aŭ malliberigitaj. Dume la komunistoj perdis "nur" 235 viktimojn. Fine de la monato, kolera Ĉiang Kai-ŝek ordonis atakon por rekuperi la urbon, sed la komunistaj fortoj venkis denove, krome helpite de la neĝofandado kiu malhelpis la manovron de la tre mekanizitan armeon de la naciistoj.
George Carmack
Unue oni agnoskis lin malkovranton la oron, kiu estigis la alaskan orimpetegon la 16-an de aŭgusto 1896, sed nuntempe historiistoj supozas, ke la malkovrinto fakte estis lia bofrato, Skookum Jim Mason.
Carmack mortis en Seattle en 1922.
Nicolás Salmerón
Nicolás Salmerón Alonso (Alhama de Almería, Almería, 10-a de aprilo de 1838 – Pau, Francio, 20-a de septembro de 1908) estis politikisto kaj filozofo hispana, estis ĉefministro de la Unua Hispana Respubliko nur dum unu monato kaj duono en 1873, kaj famiĝis lia demizio pro konsciencriproĉoj antaŭ la subskribo de mortopunoj. Li estis profesoro de Universala Historio en la Universitato de Oviedo kaj de Metafiziko en la Universitato de Madrid.
IS
La literkombino IS (aŭ Is aŭ is) povas signifi jenon:
78124 Cicalò
78124 Cicalò estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampajno Campo Imperatore Near Earth Object Survey (CINEOS) elde la Stacio de Campo Imperatore de la Observatorio de Abruco (L'Aquila, Italio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Stefano Cicalò, esploristo pri ĉiela mekaniko, precipe engaĝiĝinta en la disvolvo de antaŭeniraj algoritmoj kaj programaroj por la malsimplaj dinamikoj de scienca eksperimento pri radioondoj de la misio BepiColombo de la EKA al Merkuro kaj de la misio Juno de la NASA al Jupitero.
Deep Blue
Deep Blue estas IBM-evoluigita ŝak-komputilo.
Deep Blue sukcesis kiel unua komputilo de la mondo venki la oficialan ŝakan grandmajstron Garri Kasparov. Kasparov gajnis la unuan ludaron la 10-an de februaro 1996; li venkis 3 ludojn, faris 2 nedecidajn kaj malvenkis unu ludon. Tiel li venkis je Deep Blue per 4:2. La unua ludo famiĝis.
La unua turnira venko
Post la malvenko de la ŝakkomputilo, IBM ekipis pli fortan aparataron kaj en majo de 1997 okazis nova ludaro kontraŭ Kasparov. Deep Blue venkis en la revanĉo je 3,5:2,5. La sesa kaj lasta ludo iĝis la plej mallonga por Kasparov inter liaj malvenkoj.
1. e2-e4 c7-c6 2. d2-d4 d7-d5 3. Sb1-c3 d5xe4 4. Sc3xe4 Sb8-d7 5. Se4-g5 Sg8-f6 6. Lf1-d3 e7-e6 7. Sg1-f3 h7-h6 8. Sg5xe6 Dd8-e7 9. 0-0 f7xe6 10. Ld3-g6+ Ke8-d8 11. Lc1-f4 b7-b5 12. a2-a4 Lc8-b7 13. Tf1-e1 Sf6-d5 14. Lf4-g3 Kd8-c8 15. a4xb5 c6xb5 16. Dd1-d3 Lb7-c6 17. Lg6-f5 e6xf5 18. Te1xe7 Lf8xe7 19. c2-c4 1-0
La sistemo de Deep Blue
La elpensinto de la projekto estis Feng-hsiung Hsu, kiu ekis evoluigon en 1985 kaj la unue pretan sistemon nomis Deep Thought laŭ samnoma fikcia komputilo en romano La Petveturista Gvidlibro pri la Galaksio de Douglas Adams. Hsu laboris ekde 1989 ĉe IBM kaj esploris kun Murray pri paralelaj kalkuloj. Deep Blue estiĝis el tiu laboro, kalkulante 100 milionojn da ŝak-situoj je sekundo. La ŝakprogramon plibonigis granda majstro Joel Benjamin, dum malfermaj pozicioj venis de grandaj majstroj Miguel Illescas, John Fedorovich kaj Nick De Firmain.
Post malvenko, Kasparov postulis revanĉon, sed pro la akuzoj pri manipulado IBM rifuzis tion. Post iom da tempo, eĉ Kasparov rifuzis revanĉon.
16973 Gaspari
16973 Gaspari estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Oni ne konfuzu ĝin kun 4279 De Gasparis.
7959 Alysecherri
7959 Alysecherri estas asteroido de la interna asteroida zono, (do, de la hungaria familio), malkovrita la de la usona astronomo Carl W. Hergenrother elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward sur la Montaro Santa Catalina, ĉirkaŭ 29 km nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).
Shake, Rattle and Roll
Shake, Rattle and Roll estas bluskanto, kiu validas kiel unu el la fundamentoj de rokenrolo. Ĝin kantis en la jaro 1954 bluskantisto Big Joe Turner, kaj Bill Haley & His Comets faris el ĝi milionoble vendotan furoraĵon. Entute ekzistas almenaŭ 46 versioj de la kanto, kiu ricevis premion de la Broadcast Music Incorporated. Ĝi tenas la lokon 126 sur la ranglisto La 500 Plej Bonaj Kantoj de Ĉiuj Epokoj de muzikrevuo Rolling Stone (2004).
Mezzanino
Mezzanino estas komunumo de Italio.
Fontaines - Mercurey (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Burgonjo-Franĉkonteo.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).
Páli
Páli [pAli] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. Pál estas hungare: Paŭlo.
Situo
Páli situas sur ebenaĵo, sude de Csorna, laŭ ĉefvojo Szombathely-Győr, Rába sude preterfluas. Répcelak troviĝas 16, Csorna 20, Kapuvár 21, Fertőszentmiklós kaj Celldömölk po 30, Győr 53, Budapeŝto 171 km-ojn.
Vidindaĵoj
La vilaĝo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al (Granda) Dipatrino de 1642 (en 1877 pligrandiĝis. En Páli konstruiĝis la unua hungara baroka golgoto en 1696.
Tamás Ádám (aktoro)
Tamás Ádám [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Ádám Tamás estis hungara aktoro, reĝisoro. Lia origina nomo estis Nagy Sándor Tamás.
Biografio
Tamás Ádám akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1976. Lia plej grava instruisto estis Zsuzsa Simon. En la jaro 1977 li ricevis rolojn en Teatro Kisfaludy, inter 1978-1985 en Teatro Szigligeti (Szolnok). Li estis ankaŭ reĝisoro inter 1986-1990 en Teatro Radnóti. En la 1990-aj jaroj li estis televizia aktoro, baldaŭ ekde 2010 en Nacia Teatro (Szeged) li estis aktoro kaj reĝisoro. Lia filo iĝis muzikisto.
Interŝtata Ŝosea Sistemo
Interŝtata Ŝosea Sistemo, [angle: Interstate Highway System aŭ Eisenhower Interstate System], la ĉefa reto de grandaj ŝoseoj en Usono. Dwight D. Eisenhower, Usona prezidanto dum la 1950-aj jaroj prioritatigis la projekton krei sistemon por facila aŭto-veturado, komerca transporto kaj militistara uzado. Ĝi anstataŭigis la pli malmodernan "U.S."-sistemon de vojoj, kiu entenis la faman Route 66, kaj kiu mem estis la unua interŝtata sistemo de aŭtovojoj.
La sistemo konsistas el vojoj de distavolaj pasejoj; vojoj nenie kruciĝas sur sama nivelo. Enirejoj kaj elirejoj estas per aŭto-ramploj. Kie la vojoj kurbiĝas, la arkoj havas grandajn radiusojn kaj estas bevelaj, tiel por permesi pason po 160 kilometroj hore. La rando de ĉiu vojo devas konformi al reguloj pri minimumaj larĝoj, depende de ĉu la vojo estas en densa urbo aŭ maldensa kamparo.
Vojoj en la sistemo povas havi nomojn, sed ĉiu nomiĝas per I kaj numeroj. La numerado estas norma, kun malmultaj esceptoj. Por vojoj 'norden-suden', la numero estas malpara. Vojoj 'orienten-okcidenten' havas numerojn parajn. (Tiu ĉi regulo estas uzata ĝenerale por ĉiaj numeritaj vojoj en Usono).
La ĉefaj nord-sudaj vojoj havas unu aŭ du ciferojn kaj finiĝas per 5, kaj la ĉefaj orientaj-okcidentaj havas du ciferojn kaj finiĝas per 0.
Malalt-numeraj nord-sudaj vojoj troviĝas en la okcidento, kaj la numeroj plialtiĝas al la oriento. Malalt-numeraj orient-okcidentaj vojoj troviĝas en la sudo, kaj la numeroj plialtiĝas al la nordo. La plej uzataj ŝoseoj kaj iliaj urboj jenas:
Orienten-okcidenten
Tri-ciferaj vojoj estas branĉoj kaj numeriĝas pro la 2-cifera vojo, el kiu ĝi branĉiĝas. La finaj du ciferoj indikas la "trunkan" vojon, kaj la unua cifero indikas de tio, ĉu ĝi rekonektiĝas al la supera vojo aliloke. Se la unua cifero estas para, la vojo rekonektiĝas aliloke. Se la unua cifero estas malpara, la 3-cifera vojo nenie rekonektiĝas al la ĉefa 2-cifera vojo.
Ekzemple, I-90 trapasas Ĉikagon. Per I-90, oni povas iri el Ĉikagon orienten aŭ okcidenten. Veturante orienten, I-290 branĉiĝas en I-90 nordokcidente de Ĉikago, kaj rekonektiĝas- en la urbocentro. I-190 branĉiĝas el I-90 kaj en flughavenon O'Hare, kaj nenie rekonektiĝas.
Ankaŭ vidu
Listo de Insterŝtataj Ŝoseoj
Hofufo
Hofufo, Al-Hofuf  (ankaŭ  Hofuf , Hofof' aŭ Hufuf) (en araba الهفوف} {transkribe al-Hufūf} estas la ĉefa urba centro en la oaza regionoo Al-Ahsa en la Orienta Provinco de Saŭdarabio.
Priskribo
La propra urbo havas populacion de 1,200,000 (censo de 2009} kaj estas parto de pli grandloĝata oazareo de urboj kaj vilaĝoj de ĉirkaŭ 600,000 loĝantoj. Ĝi situantas interne, sudokcidente de Abkaik kaj la metropolita areo de Dhahran-Dammam-Al-Ĥobar ĉe la ŝoseo alsuda al Haradh. Ĝi estas la urbo plej proksima al la fama naftejo Ghawar, unu el plej grandaj en la mondo konvenciaj (surteraj) naftejoj.
Hofuf estas unu el ĉefaj kulturaj centroj en Saŭdarabio. Multaj tre konataj familioj loĝas tie. Kaj tie estas altlernejoj de agrikulturo, veterinara medicino kaj animalaj rimedoj de la Universitato Reĝo Faisal dum aliaj estas en Dammam. La kampuso de Hofuf havas ankaŭ lokojn kie saŭdiaj virinoj povas studi medicinon, dentosciencon kaj ekonomikon.
Géza Teleki
TELEKI Géza, grafo estis hungara verkisto, politikisto, ministro kaj ano de MTA (1899) naskita en Dés la 28-an de septembro 1843 kaj mortinta en Budapeŝto la 27-a de septembro 1913. Li estis la patro de Pál Teleki.
Hofufo
Priskribo
Legendo lokas tie la enterigan lokon de Lejla kaj Maĝnun, la protagonista paro de la plej populara amhistorio en la araba kaj islama mondoj. Estas legendo ankaŭ ke la reĝino de Ŝeba vizitis tiun urbon el sia regno de Jemeno.
Géza Teleki
Biografio
Grafo Géza Teleki de 1875 li estis liberalpartia landkunvena deputito kaj inter 16-a de junio 1889 kaj 15-a de marto 1890 li estis ministro pri internaj aferoj en la registaro de Kálmán Széll. Li verkis rakontojn. Ekde 1894 li estis prezidanto de la Hungara Historia Asocio; fondintano de la Societo Petőfi.
(51364) 2000 SU333
(51364) 2000 SU333 estas malgranda, malhela kaj nerapide rotacianta troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas, kun ioma klinangulo, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas en la tiel nomata « Troja Tendaro ».
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (angle por "Spurado de Apud-Teraj Asteroidoj") aŭ NEAT.
Por tiu malkovro, NEAT uzis teleskopon de la stacio de Maui de la usona gvata reto GEODSS sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).
Conrad Ekhof
Johann Conrad Theodor EKHOF (naskiĝinta la 12-an de aŭgusto 1720 en Hamburgo, mortinta la 16-an de junio 1778 en Gotha) estis unu el la plej bonaj aktoroj de la 17-a jarcento. Pro siaj meritoj pri la teatro li kromnomiĝis "patro de la germana aktora arto".
En 1735 Ekhof fondis ĉe la korteja teatro de Schwerin la Schönemann-societon (Schönemann-Gesellschaft), la unuan teatroakademion germanan. Pro kvereloj kun Schönemann li poste aliĝis al diversaj aliaj trupoj, por alveni finfine - pere de la dukino Anna Amalia - al la kortego de la duko Ernesto la 2-a de Saksio-Gotha-Altenburg. En Gotha li malfermis la teatrosezonon per la dramo Riĥardo la 3-a. Ĉar li sukcese arigis ĉirkaŭ si surloke restontan bonegan trupon da aktoroj, la urbo baldaŭ estiĝis centro teatra en la germanlingvaj landoj.
Ekhof aktoris brile kaj ege aŭtentike en la interpreto de figuroj ekzemple de Moliero, Diderot kaj Lessing. En la Kastelo Friedenstein videblas ĝis hodiaŭ la tutmonde plej malnova baroka teatro, kies meĥaniko sceneja originale konservita ankoraŭ funkcias. Ĉiu-jare okazas tie ĉi festivaloj en historia loko. Kolekto interesa klarigas pri la teatra vivo de tiu epoko kaj ties evoluo pli malfrue, dum longa tempo influita ankaŭ de Ekhof. Disĉiplo unu lia estis Karl Philipp Moritz.
(30825) 1990 TG1
(30825) 1990 TG1 estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido.
Ĝia spektra klaso "Sq" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).
Orbito
Ĝia discentra (kvazaŭ kometeca) orbito tanĝas tiun de Venuso kaj etendiĝas preskaŭ ĝis tiu de Jupitero.
Ĝi krome pasas proksime de Marso kaj Venuso:
Tuberbegonio
Tuberbegonio, tuberhibrida begonio (Begonia × tuberhybrida) (Sinonimoj: Begonia tuberosa hort., B. gigantea, B. multiflora und B. grandiflora, Begonia-Tuberhybrida) apartenas al la familio de la Begoniacoj (Begoniaceae).
Janez Drnovšek
Drnovšek prezidis Jugoslavion en 1989 kaj 1990 kaj inter 1992 kaj 2002 la slovenan registaron kaj en 2004 fariĝis ŝtatprezidanto.
Tuberbegonio
Tuberbegonioj preferas duonombrajn ĝis ombrajn kreskejojn kaj ili ofte estas uzataj kiel bedo- kaj balkon-plantoj.
Janez Drnovšek
Li uzis sian pozicion por diversaj humanismaj entreprenoj. Li iniciatis intertraktojn inter la serba registaro kaj kosovanoj; li engaĝiĝis por helpi la endanĝerigitan popolon de Darfur en Sudano starigi tendaron por rifuĝintoj; kaj li klopodis venigi al intertraktoj en Slovenio la sudanan registaron kaj reprezentantojn de la ribelantoj.
Tuberbegonio
Priskribo
Ili estas multjaraj herbaj plantoj, kun tuberoj kiel rezervargano. Hortikulture ili ofte estas kultivataj kiel unujara planto. Oni povas ankaŭ aĉeti de kelkaj kulturvarioj tuberojn. La planto ne estas frostrezista. La folioj estas nesimetriaj kiel la aliaj specioj de la familio. La unuseksaj, grandaj floroj estas plej ofte plenaj, sed ankaŭ ekzistas neplenaj kultivaroj. La koloroj de florfolioj varias inter blanka, flava, oranĝa, rosea kaj ruĝa; blua mankas.
Janez Drnovšek
En Slovenio li fondis movadon por justeco kaj evoluo kiel neregistaran organizaĵon. Li vizitis Israelon, kie li renkontiĝis kaj kun judaj kaj kun palestinaj gvidantoj kaj klopodis persvadi ilin plu intertrakti por trovi pacan interkonsenton.
Li estas vegano kaj engaĝiĝas por bestaj rajtoj.
Drnovšek diris: „La vivo estas momentoj de la nuno. Se ni helpas al aliaj homoj, ni sentas, ke nia vivo havas sencon. Se ni ne ŝarĝas nin per tro da zorgoj kaj postuloj, ni estos kvietaj kaj ni ne malsanos. Se ni komence ordigos nin kaj nur poste klopodos ordigi aliajn, ni eble estos sukcesaj. Se ni ne mensogos al ni mem kaj al aliaj, la mondo estos multe pli simpla. Kaj en tia mondo ni povos esti feliĉaj.”
Lin sekvis en 2007 – kiel ŝtatprezidanto – Danilo Türk.
Tuberbegonio
Kulturo
Unu gramo da semoj entenas ĉirkaŭ 45.000 ĝis 60.000 semerojn. Elsemtempo estas komence ĝis fine de decembro por ricevi floron en majo.
Ĉe temperaturo de 23 °C okazas la ĝermado ene de du ĝis tri semajnoj. La etetaj semeroj estas lumĝeruloj kaj bezonas altan aerhumidecon. Tuj post la ekĝermo de la semeroj oni povas malaltigi la temperaturon al 20 ĝis 21 °C. Oni devas protekti la ĝermplantojn kontra forta sunbrilo.
Renko (Suda Sudano)
Renko en Esperanto aŭ Renk estas urbo en Suda Sudano.
Situo
Renko situantas ĉe Kantono Renko, Supra Nilo, en la nordorienta parto de Suda Sudano, ĉe la ĵus starigita internacia landlimo kun la Respubliko Sudano. Ties loko kuŝas proksimume je 970 km, laŭ ŝoseo, norde de Ĵubo, nome ĉefurbo kaj plej granda urbo en tiu lando. La geografiaj koordinatoj de Renko estas la jenaj: Latitudo: 11.8300; Longitudo: 32.8000.
Populacio
En 2004, la populacio de la urbo estis ĉirkaŭkalkulata je 26,850. La nuna preciza populacio de la urbo Renko ne estas konata.
Niederpierscheid
Niederpierscheid estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Miklós Szemere
Miklós Szemere [miklOŝ semere], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szemere Miklós estis hungara advokato, politikisto, poeto, tradukisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy.
Miklós Szemere naskiĝis la 1802 en Hungario, en Lasztóc (nuntempa Lastovce en Slovakio). Li mortis la 1881 en Lasztóc.
Biografio
Miklós Szemere frekventis kalvinanan altlernejon en Sárospatak. Li iĝis juristo en 1827. En la 1830-aj jaroj li interesiĝis pri la poezio kaj artoj kaj vivis en Vieno kaj Italio. En 1836 li edziĝis kaj poste li okupiĝis pri artoj kaj politiko. En 1848-1849 li finbatalis la liberecbatalon, poste li okupiĝis pri sia bieno en Lasztóc, kie daŭre li poemadis, tradukadis. Foje li vojaĝadis, ekzemple li vizitis eksterlande Lajos Kossuth-on.
Vaifro de Akvitanio
Vaifro aŭ Waiofar (literumita ankaŭ kiel Waifar, Waifer aŭ Waiffre) estis la lasta sendependa Duko de Akvitanio el 745 al 768. Li pace sukcedis sian patron, Hunaldo la 1-a, post tiu lasta eniris en monaĥejo. Li heredis ankaŭ la konflikton kun Pipino la pli juna, reĝo de Frankoj, kaj lia laŭnoma suvereno.
NGC 3357
NGC 3357 (aliaj indikoj — UGC 5206, UGC 5854A, MCG 2-28-2, ZWG 66.6, PGC 32032) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Insuloj Snares / Tini Heke
Insuloj Snares/Tini Heke, konata ankaŭ kiel La Snares, estas malgranda insularo kuŝa je ĉirkaŭ 200 km sude de la Suda Insulo de Novzelando kaj sud-sudokcidente de Stewart-insulo. La Snares konsistas el la ĉefa Nordorienta Insulo kaj el la pli malgranda Insulo Broughton same kiel la Okcidenta Ĉeno je 5 km okcidente-sudokcidente. Totale la Snares havas terareon de 3.5 km².
Historio
La insularo estis la unan fojon vidata de eŭropanoj la 23an de Novembro 1791.
Notoj
-48.01667°N, 166.53333°W
Carcaboso
Carcaboso estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres (Kacereso), regiono Ekstremaduro.
Situo
Carcaboso estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Alagón, je altitudo de 297 m; je 100 km de Cáceres, provinca ĉefurbo, je nur 11 km de Plasencia, la plej proksima urbo kaj je 160 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 20,3 km². La municipo enhavas la ĉefan vilaĝon, la kolonian vilaĝeton Valderrosas kaj malgrandan municipan teritorion kie estas izolitaj domaroj, domoj kaj bienetoj.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Limoj de la municipa teritorio
La municipa teritorio de Carcaboso limas kun:
Hidrografio
La plej grava rivero de Carcaboso estas la Rivero Jerte, kiu trapasaa la orienton de la teritorio kaj pasas proksime de la vilaĝo. La akvo el la vilaĝo enfluas en ĝin.
La plej gravaj rojoj estas Valdeherrero, Respinga, Vertiente kaj Corrales.
Prahistorio
Aperis gravaj arkeologiaj restaĵoj en la Kuŝejo de "Teriñuelo".
Romia epoko
La loko kie aktuale situas Carcaboso estis en romia tempo pasejo pro la proksimeco al la Vía de la Plata (aktuale tiu ŝtonŝoseo separas la teritoriojn de Carcaboso kaj Plasencia). De tiu epoko konserviĝas en Carcaboso kelkaj romiaj milindikiloj, kiuj poste utilis enkortoj kaj nun estas ĉe la preĝejo de la vilaĝo.
Fondo
Carcaboso estis fondita en la 13a jarcento, kiel parto de la senjorlando de Galisteo. Probable pro sia proksimeco al la Vía de la Plata, al la Gregoŝoseo kaj al Plasencia. La unua dokumento kiu mencias Carcaboso estas akto de Plasencia date en 1290, kiu mencias la bienon de Sampedrillo.
Preĝejo de Jakobo Apostolo
La Preĝejo de Jakobo Apostolo estas situa sudoriente de la vilaĝo kaj konstruixgis en la 16a jarcento kaj reformita fine de la 20a jarcento.
Festoj
En Carcaboso oni celebras la jenajn festojn:
Masillamys
Masillamys estas formortinta genro de ronĝuloj. Ĝi estis nomita en 1954 de Tobien. Oni konsideras ĝin proksiman parencon de la genroj Hartenbergeromys, Lophiparamys, Mattimys, Microparamys, Pantrogna, Sparnacomys kaj Strathcona.
1654 Bojeva
1654 Bojeva estas malgranda ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Pelageja Fjodorovna Ŝajn elde la Simeiza observatorio.
Tünde Majsai-Nyilas
Tünde Majsai-Nyilas naskiĝis la  en Székesfehérvár.
Biografio
Tünde Majsai-Nyilas inter 1984-1988 studis en Ŝtata Baleta Instituto en sia naskiĝurbo, inter 1988-1991 en baletlernejo pri Igor Moisejev. Hejmenveninta en 1991 ŝi estis membro de teatra studio, fine en 1997 ŝi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo. Ŝia ĉefinstruisto estis László Marton (reĝisoro). Ŝi komencis sian aktoran karieron en Gaja Teatro, dum ŝi ricevis ankaŭ filmajn rolojn. Ŝi ricevis aktorajn premiojn inter 2003-2019.
Kantono Bandera (Teksaso)
La kantono Bandera situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ la censo de 2010 ĝi havis loĝantojn. Ĝia ĉefloko same nomiĝas Bandera.
Tadeusz Cymański
Tadeusz CYMAŃSKI (naskiĝis la en Nowy Staw) estas pola politikisto, municipano, urbestro de Malbork en la jaroj 1990 - 1998, parlamentano de Pola Sejmo en la jaroj 1997 - 2001, 2001 - 2005, 2005 - 2007 kaj de la jaro 2009 Membro de Eŭropa Parlamento (Eŭropaj balotoj 2009 en Pollando), de la jaro 2015 denove parlamentano de Pola Sejmo same de la jaro 2019; li tre favoras por Esperanto. Aktiva ano de Parlamenta Grupo de la Lingvo Esperanto. En la Balotoj al Pola Parlamento 2019 li kandidatas el la listo de Balot-komitato de Rajto kaj Justeco en la balot-regiono n-ro 25 en Gdansko kaj sukcese akiras mandaton al Pola Sejmo.
Biografio
En la jaro 1978 li finis la Universitaton en Gdansko, Fakultaton pri Ekonomiko de Transporto, la ekonomikon de landa transporto. De la jaro 1972 ĝis 1978 estis la ano de pola Asocio de Socialisma Junularo kaj Socialisma Asocio de Polaj Studentoj. Dum la studado pro manko de mono laboris kiel tombisto. En la jaroj 1978 - 1990 laboris en la Agrikultura Banko en Malbork kiel revizoro. En la jaro 1980 aktiva en la sendependa pola sindikato Solidareco / Solidarność, kaj estis la prezidanto de la Entreprena Komisiono de Solidareco en Agrikultura Banko en Malbork. Dum la jaroj 1989 – 1990 li agadis en la Civitana Komitato Solidareco / Solidarność, li estis Prezidanto de Civitana Komitato en Malbork. De la jaro 1990 – 1998 li estis Urbestro de Malbork, dum la sekvontaj tri jaroj li estis ano de la Urba Konsilantaro. Dum la jaroj 1989 - 1998 estis la ano de partio La Centra Interkonsento kaj poste, de la jaro 2001 en la Konservativ-Popola Partio. Dum la jaroj 2001 - 2002 aktivis en la Alianco de Dekstrularo kaj estis la Prezidanto de ties partio en la Pomeria Vojevodio. En la jaroj 2002 - 2011 li estis ano de la partio Rajto kaj Justeco (de la jaro 2004 ĝis la jaro 2007 estis ĉefo de ties en Pomerio). En la jaroj de 1997 ĝis 2009 senrompe estis parlamentano de Pola Sejmo. Dum la balotado al Sejmo en la jaro 2005 li ricevis 23.518 balotvoĉojn kaj en la jaro 2007 - 17.726. De la 9-a de novembro 2005 li estis en la parlamento Vicprezidanto de la Soci-Politika Komisiono, ankaŭ en la Komisiono pri Sano kaj en la Komisiono pri Teritoria Municipo kaj Regiona Politiko. En la jaro 2009 dum la balotado al Eŭropa Parlamento (Eŭropaj balotoj 2009 en Pollando) li estis elektita kiel MEP ricevante 41.521 voĉojn, kaj estas tie en la Komisiono pri Rajtoj de Virinoj kaj Egalrajteco. La 4-an de 2011 la politika komitato de Rajto kaj Justeco forigis lin de la partio, krome forigitaj estis MEP-oj Ziobro kaj Kurski. Tiam la forigitoj kreis novan partion Solidara Pollando en kiu li estas Prezidanto de la Program-Konsilantaro.
Oktobre 2015 li estis kandidato en parlamentaj balotoj al Pola Sejmo de la balot-listo de Rajto kaj Justeco en la balot-regiono n-ro 25 (Gdansko) en la distriktoj: Gdansko, Tczew, Malborko, Kwidzyn, Starogard Gdański, Sztum kaj Nowy Dwór Gdański - kaj li estis elektita kiel parlamentano al Pola Sejmo atingante 13 126 da balot-voĉojn.
Privata vivo
Li posedas la ŝak-titolojn kaj la unuan ŝak-kategorion. En al jaro 2003 venkis en la simultana ŝakludo la ŝak-mondĉampionon Anatolij Karpov, MEP Cymański estis nomata la plej bona ŝakisto en Pola Parlamento (Anatolij Karpov en la simultano en pola parlamento malvenkis nur kun Cymański). Dum multaj jaroj kiam li estis Urbestro de Malbork kaj pola parlamentano li organizadis la ŝak-turniron je Pokalo de Direktoro de la Kastela Muzeo en Malborko. Kunlabore kun la loka esperantisto en Malborko li sukcese invitis la plej faman ŝakistinon en la mondo (ni aldonu ke ŝi ankaŭ estas esperantistino, same kiel ŝiaj fratinoj kaj patro, la tuta familio estas esperantistoj kaj famaj ŝakistoj): POLGÁR Judit (Judita Polgar), naskita la 23-a de julio 1976, estas hungara ŝakludistino. Senkompare la plej forta ina ŝakisto en la historio, ŝi estis rigardata kiel 8-a en la mondo en la FIDE-listo de oktobro de 2005 kun Elo-nombro de 2735, la sola virino en la listo de la plej fortaj 100 ludantoj, eldonita de FIDE. Ŝi fariĝis grandmajstro en 1991, je la aĝo de 15 jaroj kaj 4 monatoj, rompante la antaŭan rekordon de plej juna grandmajstro, establitan de Bobby Fischer en 1958 - bedaŭrinde lastmomente ŝi nuligis sian aliĝon en la ŝak-turniro en Malborko kaj sian partoprenon en la esperantista PARKO de la MONDO, ŝi estis invitita planti arbon "Hungario".
Li estas filatelisto. Li estas edziĝinta kaj havas 5 infanojn. En la plebiscito de Pola Radio Gdansko li gajnis titolon "Personeco de la jaro 2005".
Esperanto
Li tre favoras al Esperanto. En la jaro 2003 li kunfinancis unu ZEOn (Zamenhof-Esperanto-Objekto), en la Esperanta "PARKO de la MONDO" en la urbo kie li loĝas t.e. Malbork. Kelkfoje renkontiĝis kun la Iniciata Grupo "Esperanto por EU", kun Kazimierz Krzyżak, Marian Zdankowski, Helena Biskup kaj Eduardo Kozyra (la unuan fojon novembre 2009 en lia Parlamenta Oficejo en Malbork), poste kun la anoj de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando), Kazimierz Krzyżak, Ludwik Kiedrowski, Krystyna Mikołajczak kaj Eduardo Kozyra, ekz. la 6-an de aprilo 2013 en lia Parlamenta Oficejo en Gdynia kiam EDE-PL oficiale invitis la MEP Tadeusz Cymański al partopreno en la E-simpozio, kiu okazos en oktobro 2013 en la Ambasado de Eŭropa Komisiono en Varsovio (estis ankaŭ invititaj aliaj MEP-oj: Jerzy Buzek, Jan Kozłowski kaj Joanna Skrzydlewska. La 17-an de oktobro 2012 li vizitis la E-ekspozicion en Pola Senato. Dufoje en la intervjuo kun li, kiel MEP, al la reta TVMalbork favore parolis pri Esperanto, indikante ke tie en Eŭropa Parlamento estus utila Esperanto kiel labor-lingvo. Li estis en la jaro 2011 en la organiz-komitato de grava E-aranĝo en la "PARKO de la MONDO" en Malbork (la 30-an de junio) dum kiu aperis du novaj ZEO-j: Kaŝubio kaj la dua omaĝe al Mecenato de Esperanto Etsuo Miyoshi. Dum tiu aranĝo Etsuo Miyoshi ricevis la prezidentan, ŝtatan ordenon, la Kavaliran Krucon de la Ordeno de Merito por Respubliko Pollando de la Pomeria Vojevodo Roman Zaborowski.
Vi povas krome aŭskulti la intervjuon de Malborka Televido kun MEP Tadeusz Cymański (bedaŭrinde nur en pola lingvo) kie li parolas pri la bezono de Esperanto kiel laborlingvo en Eŭropa Parlamento ).
La 5an de majo 2016 denove Tadeusz Cymański invitis al sia parlamenta oficejo malborkaj anoj de EDE-Pollando kun prezidanto de Pola EDE Eduardo Kozyra. Ĉio okazas danke al tio ke en oktobro 2015 antaŭ la Parlamentaj Balotoj en Pollando EDE-Pollando faris la dulingvan alvokon al polaj esperantistoj: "Balotu al la subaj kandidatoj kiuj estis la anoj de Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton (PGAE) aŭ estas ege favoraj por Esperanto au eĉ kelkaj el ili parolas Esperanton - vidu kaj legu tiun alvokon kaj la liston sur kiu i.a. estis Tadeusz Cymański . Feliĉe, ke parlamentano Cymański estis elektita al la nova Parlamento kaj jam dufoje invitis al sia Parlamenta oficejo en Malborko la prezidanton de EDE-Pollando Eduardo Kozyra kun la lokaj esperantistoj el EDE-Pollando (Małgorzata Zalewska, Zbigniew Dackiewicz, Tadeusz Sobieraj kaj Piotr Sobuń) kaj promesis kunkrei novan Parlamentan Grupon de la Lingvo Esperanto (PGLE). Eduardo Kozyra dum la unua renkontiĝo enmanigis al parlamentano la gratul-leteron okaze de la sukceso en la balotoj. (vidu la komunan foton: ).
Anna Wasilewska - Prezidantino de Parlamenta Grupo de la Lingvo Esperanto (PGLE) estas la aŭtorino de la projekto de la rezolucio de Pola Parlamento (Sejmo), kiun apogis i.a. anoj de la PGLE: Paweł Bejda (el la Pola Popola Partio), Tomasz Cimoszewicz (el la Partio Moderna), Tadeusz Cymański (el la reganta partio Rajto kaj Justeco /fakte el la koalicio dum la parlamentaj balotoj nun kunreganta Solidara Pollando), Piotr Polak (el la reganta partio Rajto kaj Justeco), Andrzej Maciejewski (el la Parlamenta Klubo Kukiz'15 de Paweł Kukiz) - kaj danke al ŝi la 7an de aprilo 2017 Pola Parlamento unuanime per aklamo akceptis la rezolucion pri la memorigo de la 100a datreveno de la morto de Ludoviko Zamenhof .
Pásztori
Pásztori [pAstori] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare: paŝtista.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1340. Post la mezepoko supozeble la turkoj faris senhoma la komunumon. En 1959 kolĥozo formiĝis. En Pásztori migra poŝto servas.
Vassily Ivanchuk
Vassily Mykhaylovych IVANCHUK, naskiĝis, estas ukraina ŝaka Grandmajstro de la FIDE ekde 1988 kaj mondĉampiono pri rapida ŝako.
Ivanchuk gajnis gravajn turnirojn kiel Linares, Wijk aan Zee, Tal Memorial, Gibraltar Masters kaj M-tel majstro-titolojn. Li ankaŭ gajnis la mondan rapidan ĉampionumon en 2016, kiu okazis en Doho, Kataro, en kiu li venkis la tiaman mondĉampionon Magnus Carlsen. Li gajnis okfoje la turniron Capablanca in Memoriam (2005, 2006, 2007, 2010, 2011, 2012, 2016 kaj 2019).
Captain Fantastic
Captain Fantastic (Mirinda Kapitano) estas usona komedia kaj drama filmo de 2016, kiu estis realigita kaj direktita fare de Matt Ross kun Viggo Mortensen en la gvidrolo. La rakonto estas centrita ĉirkaŭ ekcentrita familio kun nekutimaj, kontraŭkulturaj ideoj kiu estas devigata reintegriĝi en la usona socio post kiam ĝi vivis izolece dum jardeko kiel eble plej fore de la influo de la freneziga konsumisma kulturo. La filmo estas fakte esploro pri la elektoj, kiujn gepatroj faras por la edukado de siaj infanoj.
La ideo por la filmo venis kiam Matt Ross komencis pridubi la elektojn kiujn li kaj lia edzino faris kiel gepatroj. De tie li scivolis kio okazus se gepatroj tute dediĉus ilian atenton al la vivoj de iliaj infanoj, sed rimarkante samtempe ke la moderna teknologio malfaciligas tion. Kiam li faris la filmon li prenis kaj aŭtobiografiajn pecojn de sia propra vivo, kiam li kreskis en socia medio kun alternativaj vivstiloj, vivinte mem ekzemple en tipio (loĝtendo) kiam li estis juna.
Tiu ĉi filmo kiu aperis en junio de 2016, estas ege bona laŭ la kvalifiko de IMDb, ege bona pro la rakonto kaj pro tio ke dum unu el la scenoj aperas Esperanto.
La filmo premieris ĉe la filmfestivalo de Sundance je la 23-a januaro 2016 kaj estis montrita dum la filmfestivalo de Cannes. La filmo havis sian premieron en kinejo je la 8-a de julio 2016.
Resumo
Ben Cash (gvidrolo por Viggo Mortensen), iu ekologia-anarkiema kaj idealista patro, lia edzino Leslie kaj iliaj ses geinfanoj klopodas vivi aŭtarke kaj en simbiozo kun la naturo, en la koro de la arbaroj de Nordameriko (Vaŝingtono), kaj malproksime de la ekstera mondo. La patro, volas dediĉi sian tempon nur al la edukado de la infanoj, ĉar li trovas la atenton kiun oni donas al siaj infanoj estas pli grava ol al sia kariero kaj ambicioj. Li aŭtoritece edukas (duon-hipistile kaj duon-alimondisme) kaj disciplinigas siajn infanojn por ke ili fariĝu eksterordinaraj, altintelektaj kaj respondecaj plenkreskuloj. Tamen post la sinmortigo de la patrino, kiu suferis pro dupolusa perturbo, la patro estas devigata forlasi la malgrandan familian "paradizon" por komenci vojaĝon al la ekstera mondo kune kun siaj infanoj kaj rekonekti kun la reala mondo. Tamen post tiu ideoŝoko li ekpridubas ĉion kion li instruis al la infanoj kaj eĉ pridubas lian opinion pri kio signifas "esti patro" en la nuntempa Usono. Tiu ĉi filmo parolas pri la serĉado de ekvilibro inter la probo resti aŭtenta eĉ en senrespondeca maniero kaj la premo adapti sin al la reala ekstera mondo kiu malfaciligas proprajn elektojn. Ĝi ankaŭ temas pri individueco kaj socia adaptiĝo, familiaj valoroj kaj libereco, dum ĝi ambaŭ kritikas la fuĝon el la socio kiel la nedaŭreblan aspekton de la kapitalisma konsumsocio.
"Captain Fantastic" kaj Esperanto
Ĉiuj infanoj lernis flue paroli Esperanton kaj havas sekretajn konversaciojn en tiu lingvo. En unu enbusa sceno du fratinoj volas emancipacii sin parolante Esperanton al la patro, sed tiu malpermesas tion se ne ĉiuj scipovas ĝin. En la filmo la patro (Viggo Mortensen) instruas al siaj infanoj ne nur jogon, literaturon kaj filozofion, sed ankaŭ lingvojn, kiujn li parte mem scipovas paroli aŭ kiun Annalize kaj Samantha aŭtodidakte lernis kiel Esperanto. Krom lingvoj, ili lernas arkpafadon, batalartojn, sed ankaŭ kiel ekbruligi fajron, buĉi cervon, sekvi bestospurojn, grimpi rokojn. Shree lernis balsamo-teknikojn. Vespere ili lernas ludi muzikon, legas filozofian libron (ekz. "La fratoj Karamazov") aŭ liberecanan libron kia "The Joy of Sex".