cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aŭgusto Cezaro
Proskriboj
La ĉirkaŭkalkulo ke 300 senatanoj estos proskribitaj estis prezentita de Apiano, kvankam lia pli frua samtempulo nome Livio asertis ke nur 130 senatanoj estis proskribitaj. Tiu dekreto iniciatita de la triumviraro estis motivita parte de neceso akiri monon por pagi la salajron de iliaj trupoj por la venonta konflikto kontraŭ la murdistoj de Cezaro, sassins, Marko Bruto kaj Kajo Kasio Longino. Premioj pro la arestoj kuraĝigis Romanojn kapti tiujn proskribitajn, dum la propraĵoj de tiuj arestitaj estis kaptitaj de la triumviroj.
Sveda elmigrado al Usono
Svedaj usonanoj
Ambaŭ difinante sin kiel sveda kaj usona, la sveda-usona komuneco konservis certan fascinon pri la malnova patrolando, kaj plurilatigis sin al ĝi. La nostalgiaj vizitoj al Svedio, kiuj komencis en la 1870-aj jaroj, pludaŭris tra la 20-a jarcento, kaj la raportoj de tiuj vojaĝoj konsistigis senĉesan laborfonton por la prosperaj svedaj-amerikaj eldonejoj. La raportoj ofte vortigis kompleksajn impresojn, sed preskaŭ ĉiu vojaĝanto emis indigni pri sveda socia snobismo kaj pri la malrespekto al virinoj. Kun renovigita fiereco pri amerika kulturo ili tiam revenis al Usono.
Oomoto
Homkoncepto
La homkoncepto de Oomoto baziĝas sur tio ke oni konsideras la homon kreitaĵo de Dio. Dio kreis la homon kun kombinaĵo de kaj bonaĵoj kaj malbonaĵoj, por ke la homo turniĝu al Dio. La homo havas kaj ’animon’ kaj ’korpon’. La animo devas esti supera en la rilato al la korpo, kio kondukas al la ’animo-super-korp-ismo’. En la mala stato, ’korpo-super-anim-ismo’ la homo vivas en tute materiisma maniero. Scienco ne povas kompreni la homon, se ĝi studas nur la korpan parton. Oomoto atentas aparte la sciencojn, kiuj studas la homon kiel spiritan estaĵon.
Aŭgusto Cezaro
Proskriboj
Tiutempaj Romiaj historiistoj havigas kontraŭdirajn informojn pri kiu triumviro estis plej responsa pri la proskriboj kaj mortigoj. Tamen, la fontoj interkonsentas ke aprobi la proskribojn estis rimedo por la tri frakcioj por elimini politikajn malamikojn. Velleius Paterculus asertis ke Oktaviano klopodis eviti proskribi oficirojn dum Lepido kaj Antonio estis kulpigitaj iniciati ilin. Kasjo Diono defendis ke Oktaviano klopodis eviti tiom multe kiom eble, dum Antonio kaj Lepido, estante pli aĝaj kaj implikitaj en politiko pli delonge, havis multajn pli malamikojn nuligeblajn.
Sveda elmigrado al Usono
21-a jarcento : la sveda-usona heredaĵo
Vidu ankaŭ : Svedaj usonanoj
Cai Yuanpei
La Pekina Universitato - lulilo de la nova ideologio
Subtenate de Cai Yuanpei, Li Dazhao kaj Ĉen Dŭiu organizis progresemajn studentojn, alte tenante la standardon de sciencoj kaj demokratio, faris batalon kontrau feŭdismaj ideologio kaj kulturo kaj pavimis vojon por la grandioza Maj-kvara Movado. Kiel la plej frua propagandejo de marksismo en Ĉinio kaj lulilo de la novkultura movado, la universitato faris historian kontribuon al eksplodo de la Maj-kvara Movado kaj naskiĝo de la Komunista Partio de Ĉinio. Tiam la revuo "Nova Junularo" redaktata de Ĉen Dŭiu estis ŝatata de multaj kaj vendiĝis tra la tuta lando. Li Dazhao publikigis multe da artikoloj en tiu revuo, kio estis ideologia preparado por la Maj-kvara Movado.
Granda atento al virina edukado
Surbaze de la burĝa koncepto pri egaleco de la viroj kaj virinoj, Cai pledis por virina edukado kaj funkciigis lernejon, kie lernis kaj knaboj kaj knabinoj. En 1912, kiam Cai Yuanpei ekfunkciis kiel ministro de edukado, li decidis, ke knaboj kaj knabinoj kune lernu en la sama lernejo kaj post 7 jaroj li proponis, ke la Pekina Universitato akceptu studentojn kaj studentinojn, kio donis grandan influon politike kaj ideologie. Lia decido ludis grandan rolon kaj influis aliajn altajn lernejojn de Pekino. De tiam ĉiuj lernejoj akceptas knabinojn.
Sindediĉo al revolucio
Cai vivis en tumultaj jaroj kaj dediĉis sian tutan vivon al la revolucia afero. Ja mirinde estas, ke li estis ŝatata de ĉiuj politikaj organizoj, tamen tio ne signifas, ke li ne havis sian starpunkton en la batalo inter diversaj politikaj partioj, kaj li neniam facile kompromisis en gravaj problemoj.
Aŭgusto Cezaro
Proskriboj
Tiu postulo estis malakceptita de Apiano, kiu argumentis ke Oktaviano kunhavis egalan intereson kun Lepido kaj Antonio por elradikigo de siaj malamikoj. Suetonio diris ke Oktaviano estis malinklina proskribi funkciulojn, sed li persekutis siajn malamikojn pli akre ol la aliaj triumviroj. Plutarko priskribis la proskribojn kiel senkompata kaj malpia interŝanĝado de amikoj kaj familio inter Antonio, Lepido, kaj Oktaviano. Por ekzemplo, Oktaviano permesis la proskribon de sia aliancano Cicerono, Antonio la proskribon de sia patrinflanka onklo Lucio Julio Cezaro (la konsulo de 64 a.K.), kaj Lepido de sia frato Lucio Emilio Lepido Paŭlo.
Sveda elmigrado al Usono
21-a jarcento : la sveda-usona heredaĵo
En la oficiala usona censo de 2000, ĉirkaŭ kvar milionoj da usonanoj anoncis svedan devenon. Tamen la vera nombro certe estas pli alta, kaj la nombro da memidentigitaj svedaj usonanoj verŝajne baldaŭ superos la loĝantaron de Svedio (9 milionoj). Minesoto plenmezure restas la ŝtato, kiu gastigas la plej multajn sveddevenajn loĝantojn — 9,6% el la tuta minesota loĝantaro laŭ takso en 2005.
Cai Yuanpei
Sindediĉo al revolucio
Li faris elstaran kontribuon ankaŭ al la movado de ĉinaj junuloj lernantaj en Francio. Zhou Enlai, Deng Xiaoping, Ĉen Yi kaj aliaj gvidantoj de KPĈ suriris la vojon de profesiaj revoluciistoj ĝuste tiam, kiam ili lernis en Francio.
Aŭgusto Cezaro
Bataloj por aŭtokratismo
eta|maldekstra|300px|Mapo de la [[romia imperio post la traktado de Mizeno:
Sveda elmigrado al Usono
21-a jarcento : la sveda-usona heredaĵo
En la sveda regiono Småland, la urbo Växjö entenas la Svedan Elmigrulan Instituton (svedlingve Svenska Emigrantinstitutet), fonditan en 1965 "por ŝirmi registraĵojn, intervjuojn kaj memoraĵojn rilate al la periodo de grava sveda elmigrado inter 1846 kaj 1930". En Usono ekzistas centoj da aktivaj svedaj-amerikaj organizaĵoj, por kiuj la Sveda Konsilio de Ameriko funkcias kiel kunordiganta kerno. Troviĝas svedaj-amerikaj muzeoj en Filadelfio, Ĉikago, Minneapolis kaj Seattle.
Aŭgusto Cezaro
Bataloj por aŭtokratismo
]] La 1an de Januaro 42 a.K., la Senato postmorte agnoskis Julion Cezaron kiel diaĵo de la Romia ŝtato, Divus Iulius. Oktaviano kapablis pligrandigi sian partion emfazante la fakton ke li estas Divi filius, "Filo de Dio". Antonio kaj Oktaviano tiam sendis 28 legiojn mare por fronti la armeojn de Bruto kaj Kasjo, kiuj estis konstruinta ilian bazon de povo en Grekio. Post du bataloj de Filipio en Makedonio en Oktobro 42, la Cezara armeo estis venkinta kaj Bruto kaj Kasio faris memmortigon. Marko Antonio poste uzis la ekzemplojn de tiuj bataloj kiel rimedo por malestimi Oktavianon, ĉar ambaŭ bataloj estis klare venkitaj per la uzado de la fortoj de Antonio. Aldone por postuli respondecon pri ambaŭ venkoj, Antonio ankaŭ konsideris Oktavianon kiel malkuraĝa ĉar lasis sian rektan militkontrolon al Marcus Vipsanius Agrippa anstataŭe.
Post Filipio, oni organizis novan teritorian aranĝon inter la membroj de la Dua Triumviraro. Gaŭlio kaj la provincoj de Hispanio kaj Italio estis metitaj en la manoj de Oktaviano. Antonio veturis orienten al Egipto kie li aliancis kun la reĝino Kleopatro, iama amanto de Julio Cezaro kaj patrino de la filo de Cezaro nome Cezariono. Lepido estis lasita ĉe provinco Afriko, malhelpita de Antonio, kiu donis ankaŭ Hispanion al Oktaviano.
Cai Yuanpei
Cai Yuanpei kaj Esperanto
Cai lernis Esperanton en 1907-1911, kiam li lernis en Germanio, kaj bone sciis, kio estas avantaĝoj de Esperanto kaj kial Zamenhof kreis Esperanton. Li subtenis la ĉinlingvan periodaĵon Nova Jarcento eldonatan en Parizo por propagandi Esperanton. Nova Jarcento estis unu el la gazetoj, kiuj frue konigis Esperanton al Ĉinio.
Aŭgusto Cezaro
Bataloj por aŭtokratismo
Oktaviano devis decidi kie en Italio setligi la dekojn da miloj de veteranoj de la Makedonia kampanjo, al kiuj la triumviroj estis promesintaj elarmeigon. La dekoj da miloj kiuj estis luktintaj en la respublika flanko kun Bruto kaj Kasio povus facile alianciĝi kun ajna politika opozicianto de Oktaviano se ili ne estus kontentigitaj, kaj ili postulis ankaŭ teron. Jam ne estis pli da registar-kontrolita tero atribuota kiel setlejoj por tiuj soldatoj, kaj tial Oktaviano devis elekti unu el du ebloj: malamikiĝi kun multaj Romiaj civitanoj konfiskante siajn terojn, aŭ malamikiĝi kun multaj Romiaj soldatoj kiuj povus munti konsiderindan opozicion kontraŭ li en la Romia kernoteritorio. Oktaviano elektis la unua menciita. Estis tiom multaj kiom ĝis dekok Romiaj urboj tuŝitaj de la novaj setlejoj, kun tutaj loĝantaroj forigitaj aŭ almenaŭ kun partaj forigoj.
Cai Yuanpei
Cai Yuanpei kaj Esperanto
Kiam li oficis kiel ministro de edukado, li ordonis instrui Esperanton kiel nedevigan lernobjekton en normala lernejo por baki Esperanto-instruistojn. Li instrukciis, ke en la ministerio de edukado funkciu kurso de Esperanto. En tiu jaro li prelegis pri Esperanto en Ŝanhajo por pritrakti la necesecon de la internacia lingvo kaj utilon de Esperanto por Ĉinio. Li diris: "La ĉina lingvo multe diferencas de la okcidentaj kaj ni ne povas ne komunikiĝi kun la ekstera mondo, nek peti helpon de la mondo. En tio ni bezonas helpan lingvon kaj Esperanto estas ideala." Li proponis al la Ŝanhaja Esperanto-Asocio konstruon de biblioteko de Esperantaj legaĵoj, por ke oni sciu la grandnombrecon de Esperantaĵoj. Li proponis ankaŭ, ke oni fondu privatan universitaton por instrui en Esperanto. El tio ni scias, kiel profunde konis Cai Esperanton kaj kiel energie propagandis li la lingvon.
Oomoto
Homkoncepto
La homo havas en sia spirito funkcion, nome ’vic-gard-dio’ aŭ egoismo, kiu estas necesa por vivteni la korpon. ’Justa garddio’ en la homo batalas kontraŭ la malbonaj flankoj de egoismo. Tiuj ĉi du kontraŭaj garddioj, kaj bonaj spiritoj el la ĉielo kaj malbonaj spiritoj el infero kreas ekvilibron en la homo, tiel ke li staras inter ĉielo kaj infero kun emo al ambaŭ. Pro tiu ĉi ekvilibro ekestas libereco de la volo, kiun havas la homo, male al la bestoj kaj kreskaĵoj. Tria spirita funkcio, apud la du supre menciitaj, estas ’vera garddio’, kiu ekfunkcias kiam la spirito vivas en unueco kun la korpo.
Cai Yuanpei
Cai Yuanpei kaj Esperanto
Cai forlasis neniun ŝancon por propagandi Esperanton. Komence de 1917, nelonge post sia rektoriĝo en la Pekina Universitato, li decidis funkciigi Esp-kurson kiel nedevigan en la universitato. Tiam pli ol 200 studentoj vizitis la kurson. En 1921 la universitato faris Esperanton oficiala lernobjekto. En la sama jaro la 7-a eduka konferenco, okazinta en Kantono, aprobis la proponon de Cai, ke ĉiuj lernejoj kaj edukaj administracioj akcelu kaj efektivigu la instrukcion de la Eduka Ministerio pri Esperanto kaj funkciigu Esperanto-kurson en elementaj lernejoj. Katenite de la tiamaj kondiĉoj, tio ne estis realigita, tamen ludis pozitivan rolon por propagandi Esperanton en Ĉinio.
(154715) 2004 LB6
(154715) 2004 LB6 estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Kuala Perlis
Turismo
Kuala Perlis ankaŭ estas fama pro sia marmanĝaĵo, speciala Laksa.
Boston Teapot Trophy
La Boston Teapot Trophy (Bostona tekruĉa trofeo) estas internacia trofeo donata al la velŝipo kiu atingas la plej grandan distancon dum periodo de 124-horoj.
Cai Yuanpei
Cai Yuanpei kaj Esperanto
En 1921 nome de la ĉina registaro Cai ĉeestis la Pacifikan Konferencon pri Edukado en Honoluluo, kie li proponis, ke ĉiuj pli-ol-10-jaraj geknaboj lernu Esperanton en ĉiuj landoj, partoprenantaj la konferencon, kaj oni esperantigu librojn de ĉiuj landoj. Lia propono estis aprobita de la konferenco.
Boston Teapot Trophy
La trofeo estas donata ĉiujare jam ekde 1964.
Partoprenantaj ŝipoj devas havi longon de pli ol 9,14 m super la akvolinio.
Cai Yuanpei
Cai Yuanpei kaj Esperanto
Cai iniciatis E-instituton kaj mem funkciis kiel ĝia prezidanto.
Oomoto
Homkoncepto
Dum la 1990-aj jaroj la intereso de Oomoto pri la spiriteco de la homo esprimiĝis per aktiva agado kontraŭ la nocio "cerba morto" kaj kontraŭ organotransplantado de cerbomortintoj.
Aŭgusto Cezaro
Ribelo kaj geedz-aliancoj
Estis disvastigita malkontento kun Oktaviano pri tiuj setlejoj de liaj soldatoj, kaj tio kuraĝigis multajn aliri al la partio de Lucio Antonio, kiu estis frato de Marko Antonio kaj estis subtenita de majoritato en la Senato. Dume, Oktaviano petis divorcon el Klodja Pulkra, nome filino de Fulvia (edzino de Marko Antonio) kaj de ŝia unua edzo Publio Klodjo Pulker. Li revenigis Klodja-n al ŝia patrino, plendante ke ili geedziĝo neniam estis plenumita. Fulvia decidis agadi. Kun kun Lucio Antonio, ŝi organizis armeon en Italio por lukti por la rajtoj de Antonio kontraŭ Oktaviano. Lucio kaj Fulvia entreprenis politikan kaj militan agadon en opozicio al Oktaviano, tamen, ĉar la Romia armeo ankoraŭ dependis el la triumviroj por iliaj salajroj. Lucio kaj liaj aliancanoj finigis per defenda sieĝo ĉe Perusia (moderna Perugia), kie Oktaviano devigis ilin al kapitulaco komence de la 40 a.K.
(154715) 2004 LB6
Orbito
Ĝia estas iom proksima de la orbita resonanco 1:2 kun la Tero.
Kuala Perlis
Eksteraj ligiloj
Kategorio : Urboj de Malajzio
Aŭgusto Cezaro
Ribelo kaj geedz-aliancoj
Lucio kaj lia armeo estis pardonita, pro lia parenceco kun Antonio, la forta homo en Oriento, dum Fulvio estis ekzilita al Sikiono. Oktaviano ne montris pardonon, tamen, por la amaso de aliancanoj fidelaj al Lucio; la 15an de Marto, la jariĝo de la murdo de Julio Cezaro, estis jam 300 Romiaj senatanoj kaj kavaliroj estis ekzekutitaj pro ilia alianco kun Lucio. Krome Perusia estis rabita kaj bruligita kiel averto por aliaj. Tiu sangelverŝa okazaĵo makulis la reputacion de Oktaviano kaj tiu estis kritikita de multaj, kiel de la Aŭgusta poeto Seksto Propercio.
(154715) 2004 LB6
Orbito
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero kaj ekstere tanĝas tiun de Venuso.
Aŭgusto Cezaro
Ribelo kaj geedz-aliancoj
Seksto Pompeo estis la filo de la Unua Triumviro Pompeo kaj ankaŭ konvertita generalo post la venko de Julio Cezaro super sia patro. Li setlis en Sicilio kaj Sardio kiel parto de interkonsento atingita de la Dua Triumviraro en 39 a.K. Kaj Antonio kaj Oktaviano estis konkurencaj por alianco kun Pompeo, kiu estis membro de la respublika partio, ironie, ne de la Cezara frakcio. Oktaviano sukcesis en portempa alianco en 40 a.K. kiam li edziĝis al Skribonia, filino de Lucio Skribonio Libo kiu estis sekvanto de Seksto Pompeo same kiel lia bopatro. Skribonia naskis la nuran naturan filon de Oktaviano, nome Julia, kiu naskiĝis la saman tagon kiam li divorcis el ŝi por edziĝi al Livia Drusila, iom pli ol unu jaron post sia edziĝo.
Oomoto
Homkoncepto
Alia grava nocio estas ’interna fluo’, kiu signifas inspiron de Dio kaj de la superaj spiritoj.
Aŭgusto Cezaro
Ribelo kaj geedz-aliancoj
En Egipto, Antonio estis entrepreninta aferon kun Kleopatra kaj patrigis tri filojn kun ŝi. Konscia pri sia damaĝita rilato kun Oktaviano, Antonio lasis Kleopatron; li navigis al Italio en 40 a.K. kun granda forto por opozicii al Oktaviano, kaj sieĝis Brundisium. Tiu nova konflikto montriĝis neeltenebla kaj por Oktaviano kaj por Antonio, tamen. Ties centestroj, kiuj estis iĝantaj gravaj figuroj politike, malakceptis lukti por la Cezara flanko, dum la legioj sub ilia komando sekvis ilin. Dume, en Sikiono, la edzino de Antonio Fulvia mortis pro subita malsano dum Antonio estis survoje por renkontiĝi kun ŝi. La morto de Fulvia kaj la ribelo de iliaj centestroj ebligis ke ambaŭ restis triumviroj por ebligi reamikigon.
Oomoto
Homkoncepto
Apud la interna fluo, kiu estas konstanta stato, ekzistas ankaŭ kamigakari (かり) aŭ ’diposedo’, kio signifas, ke dio portempe posedas homon. Kaj bonaj kaj malbonaj dioj povas posedi homon.
Aŭgusto Cezaro
Ribelo kaj geedz-aliancoj
Aŭtune de 40, Oktaviano kaj Antonio aprobis la Traktaton de Brundisium, laŭ kiu Lepido restos en Afriko, Antonio en Oriento, Oktaviano en Okcidento. La Itala Duoninsulo estis lasita malferma al la rekrutado de soldatoj, sed reale, tiu decido estis neutila por Antonio en la Oriento. Por plue cementigi rilatojn de alianco kun Marko Antonio, Oktaviano donis sian fratinon, Oktavia Minor, geedze al Antonio en la fino de 40 a.K. Dum ilia geedzeco, Oktavia naskis du filinojn (konataj kiel Antonia la Maljuna kaj Antonia la Juna).
Oomoto
Saviĝo kaj ŝanĝiĝo de la mondo
La doktrino de Oomoto enhavas plurajn nociojn, kiuj respondecas al diversaj tipoj de saviĝo. Dum la gvidado de Nao oni opiniis ke ŝanĝiĝo de la mondo per dia interveno estas proksima. Jam en la fruaj skribaĵoj de Nao estis supozita ke la homoj devas prepari sin por tiu ĉi ŝanĝiĝo de la mondo. Dum la gvidado de Onisaburo oni pli multe atentis la vojon de la unuopa homo al saviĝo en Dia regno post la morto. Dum la sama tempo oni supozis ke Onisaburo prezentiĝos kiel Majtrejo kaj fariĝos ĉefo de la mondo. Post 1954 la ideo pri Oomoto kiel ’modelo’ estis la plej grava. Ĉar Oomoto estas ’modelo’ Dia regno disvastiĝas en tiu ĉi mondo. Pluraj el tiuj ĉi ideoj pri ŝanĝiĝo de la mondo estis atentataj en la esperanta misio de Oomoto.
La okcidenta misio 1924–1935 ne donis multajn instrukciojn pri la saviĝo de la unuopa homo. La priskribo kiel mediti aŭ preĝi estis sporada kaj mankohava. Nur en 1935, kiam la Pariza misiejo jam estis fermita, Oomoto Internacia funde priskribas kiel preĝi. La ’meditado ĉinkon-kiŝin’ kiu helpas al la homo i.a. disiĝi de la materia korpo kaj unuiĝi kun la dia spirito je unuopaj okazoj estas priskribita en la presaĵoj de Oomoto. Anstataŭ oni koncentriĝas pri la nocio ’kredo’, kiu priskribiĝas en la presaĵoj el la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj. Oni admonas la legantojn kredi je Onisaburo. Oni iam priskribas ’kredon’ per pli ĝeneralaj vortoj; oni devas kliniĝi kontraŭ dio, purigi sian animon, aŭ turniĝi kontraŭ dio. Oni donas ekzemplojn kiel la kredo povas sanigi homon. Iam tamen malfeliĉoj estas elprovado fare de dio. Kredo povas konduki al ’unuiĝo inter Dio kaj homo’. ’La unuiĝo inter Dio kaj homo’ ekestas per ’interna fluo de dia karaktero’. La unuiĝo okazas se ni kredas je la vera Dio.
Cai Yuanpei
Cai Yuanpei kaj Esperanto
Sub la aŭspicio de Cai Yuanpei la Esperanto-movado en la Pekina Universitato estis tre vigla. La 15-an de decembro de 1922 Cai prezidis konferencon de Esperanto, kiun ĉeestis 2 mil homoj.
En 1923 Cai fondis la Pekinan Esperantan Kolegion kaj li mem funkciis kiel ĝia direktoro. La kolegio funkciis 2 jarojn kaj ludis pozitivan rolon por akceli la ĉinan E-movadon.
En 1924 Cai ĉeestis la 16-an UK en Vieno. Reveninte la patrion, li estis pli entuziasma por la Esperanta afero. Sub liaj auspicioj naskiĝis redakt-traduka komisiono de Esperanto, kiu eldonis multe da E-legaĵoj. -->
Oomoto
Saviĝo kaj ŝanĝiĝo de la mondo
Apud la vojo de la unuopa homo al saviĝo estas menciitaj ankaŭ vojoj al la saviĝo de la homaro. Arto havis ĉiam pli gravan rolon en la revuo Oomoto ekde 1954. Post la ekspozicio ”La arto de Onisaburo kaj lia skolo” en 1972 kaj post kiam oni komenci organizi kursojn pri japanaj tradiciaj artoj por okcidentanoj, oni priskribas arton kaj ĝian belecon kiel rimedon por gvidi la homon al Dio, kaj starigi Dian regnon sur la teron, per la manifestigo de la belo el la ĉielo sur la teron.
Cai Yuanpei
Bibliografio
(angla) Duiker, William J. (1977). Ts'ai Yüan-p'ei: educator of modern China. Pennsylvania State University studies, 99-0172308-6 ; 41. University Park, Penn.. Libris 4747910. ISBN 0-271-00504-1
(angla) Schwarcz, Vera (1986). The Chinese enlightenment: intellectuals and the legacy of the May Fourth movement of 1919. Berkeley: Univ. of California Press. Libris 5004741. ISBN 0-520-05027-4
Oomoto
Saviĝo kaj ŝanĝiĝo de la mondo
Post la dua mondmilito la kritiko kontraŭ aliaj religioj preskaŭ tute malaperis. Oni opinias ke Oomoto kaj aliaj religioj havas la saman fonton kaj komunan mision kaj aktive laboras por tio per religia dialogo kaj diservado en la sanktejoj unu de la alia. Oni konsideras komunan adoradon - dum kiu reprezentantoj de malsamaj religioj preĝas en la sama diservo - kiel la plej altan formon de tio.
La kredo pri unuigita mondo ekzistas jam en Ofudesaki. Deguĉi Kjotaro opinias ke la unuiĝo de Japanio estas modelo por estonta monda federacio. La opinio kiel efektivigi tion tamen ŝanĝiĝis. Antaŭ la unua mondmilito Oomoto pridubis la klopodojn krei eŭropan federacion kaj obĵetis ke tio povus signifi riskon ke la kontinentoj fariĝus malamikoj. Anstataŭ oni priskribis ke estas bezono de monda federacio kaj ke Esperanto devas esti la unuiganta lingvo. Oni ankaŭ diris ke Onisaburo estos la plej taŭga ĉefo por tia federacio.
Post la dua mondmilito Oomoto daŭre laboras por monda federacio en la mondfederista movado. Oni daŭras labori por Esperanto en tiu ĉi agado kaj mencias ke monda federacio estas necesa por la paco.
Tria vojo al saviĝo estas la mondŝanĝiĝo, kiun antaǔdiris Nao. DEGUĈI Nao kaj Deguĉi Onisaburo estas tre gravaj por la saviĝo. DEGUĈI Nao la tutan tempon estas priskribita kiel virino, kiuj ricevis apartan taskon de Dio, kaj skribis Ofudesaki-n, laŭ la plano de Dio. Oni detale priskribas la asketajn flankojn de ŝia vivo. Ĝis 1935 oni plurajn fojojn mencias ke la funkcio de Nao estis esti antaŭulo de Onisaburo. En la okcidenta propagando oni komparas ilin kun Johano la Baptisto kaj Jesuo Kristo. Post 1954 ŝi havas pli egalrangan rolon en la propagando.
En la okcidenta misio de Oomoto ĝis 1935 oni priskribas Onisaburon kiel mondan savanton, kiun pluraj religioj atendis. Oni ofte nomas lin Kriston. Post la dua mondmilito Onisaburo daŭre havas gravan rolon en la okcidenta misio ĝis 1953. Post tio oni mencias lin malpli ofte.
La apero de Nao kaj Onisaburo estas la komenco de la forta mondŝanĝiĝa atendado, kiu karakterizis Oomoton. En la plej malnovaj skribaĵoj en Oomoto-ŝinju oni uzas la konstruajn terminojn ’malkonstruo’ kaj ’rekonstruo’ por priskribi tion, kio okazos en la mondo. En la misio al la okcidento 1924-1935 oni ofte priskribas la okcidentan materiismon, kiu i.a. dependas de la degenerinta kristanismo, kiel grandan minacon kontraŭ la monda paco. Onisaburo tial klopodas unuigi homojn kaj movadojn en diversaj landoj por eviti finan katastrofon.
La nova mondo, ofte nomita Majtreja-mondo, post 1954 ĉiam pli ofte estas priskribita kiel mondo, kiu efektiviĝas en tiu ĉi mondo, per farado de arto, uzado de Esperanto, komuna adorado kaj per progreso en la vivnivelo.
Apud la Majtreja-mondo, kiun atendas Oomoto, oni opinias ke la Dia regno sur la tero jam efektiviĝis en Oomoto, kiu estas la akso en la sankta plano de Dio, kaj troviĝas en la mezo de la Dia regno sur la tero.
La nocio ’modelo’ malofte uziĝis en presaĵoj en Esperanto 1924-1935. Anstataŭ priskribi la pasivan rolon de Oomoto kiel ’modelon’, oni priskribis ĝian aktivan rolon.
Aŭgusto Cezaro
Milito kontraŭ Pompeo
Seksto Pompeo minacis Oktavianon en Italio malhelpante la liveradon de greno tra la Mediteranea Maro al la duoninsulo. La propra filo de Pompeo estis metita kiel ŝipkomandanto en klopodo por okazigi disvastigitan malsategon en Italio. La kontrolo de Pompeo sur la maro ebligis al li preni la nomn Neptuni filius, "filo de Neptuno". Provizora pactraktato estis atingita en 39 a.K. pere de la traktato de Miseno; la blokado al Italio estis finigita kiam Oktaviano garantiis al Pompeo Sardion, Korsikon, Sicilion, kaj la Peloponezon, kaj certigis al li futuran postenon kiel konsulo el 35 a.K.
1282 Utopio
1282 Utopio estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.
Nomo
Ĝia nomo aludas al la fikcia insulo Utopio, priskribita en la verko de Thomas More: Utopia.
Aŭgusto Cezaro
Milito kontraŭ Pompeo
La teritoria interkonsento inter la triumviraro kaj Seksto Pompeo ekmalfortiĝis kiam Oktaviano divorcis el Skribonio kaj edziĝis al Livia la 17an de Januaro 38 a.K. Unu el la ŝipara komandanto de Pompeio perfidis lin kaj havigis Korsikon kaj Sardion al Oktaviano. Al Oktaviano mankis rimedojn por fronti Pompeon sola, tamen, tamen oni atingis etendon de la interkonsento kun la Dua Triumviraro por alia kvin-jara periodo komence en 37 a.K.
Subtenante Oktavianon, Antonio esperis akiri subtenon por sia propra kampanjo kontraŭ la Partia Imperio, deziranta revenĝi la Romian malvenkon ĉe Carrhae en 53 a.K. En interkonsento atingita en Tarentum, Antonio havigis 120 ŝipojn al Oktaviano por ĝia uzado kontraŭ Pompeo, dum Oktaviano sendos 20,000 legianoj por ke Antonio uzu ilin kontraŭ Partio. Oktaviano sendis nur dekonon el tiuj promesitaj tamen, kio Antonio konsideris intenca provoko.
Oktaviano kaj Lepido lanĉis kunlaboran operacion kontraŭ Seksto en Sicilio en 36 a.K. Spite malvenketojn de Oktaviano, la ŝiparo de Seksto Pompeo estis preskaŭ tute detruita en la 3a de Septembro fare de la generalo Agripo ĉe la marbatalo de Naŭloĥo. Seksto fuĝis orienten kun la restintaj fortoj, kie li estis kaptita kaj ekzekutita en Mileto fare de unu el la generaloj de Antonio la venontan jaron. Ĉar Lepido kaj Oktaviano akceptis la kapitulacon de la trupoj de Pompeo, Lepido klopodis postuli Sicilion por li mem, petante ke Oktaviano foriru. La trupoj de Lepido dezertis el li, tamen, kaj aliĝis al Oktaviano ĉar ili estis tre lacaj pro luktado kaj estis allogitaj de la monpromesoj fare de Oktaviano.
Lepido kapitulacis al Oktaviano kaj estis permesita reteni la postenon de Pontifex Maximus (estro de la pastraro), sed li estis forigita el la Triumviraro, lia publika kariero finiĝis, kaj fakte li estis ekzilita al vilao en Kabo Circeo en Italio. La Romiaj teritorioj estis tiam dividitaj inter Oktaviano en Okcidento kaj Antonio en Oriento. Oktaviano sekurigis al Romaj civitanoj pri iliaj posedrajtoj por teni pacon kaj stabilecon en sia parto de la Imperio. Tiun fojon, li setligis siajn elarmeigitajn soldatojn ekster Italio, dum li ankaŭ revenigis 30,000 sklavojn al iliaj iamaj Romiaj posedantoj — sklavoj kiuj estis fuĝintaj por aliĝi al la armeo kaj ŝiparo de Pompeo. Oktaviano sukcesis ke la Senato garantiu al li, lia edzino, kaj lia fratino tribunusan imunecon aŭ sacrosanctitas, por sekurigi sian propran sekurecon kaj tiun de Livia kaj Oktavia post li revenis al Romo.
Milito kontraŭ Antonio kaj Kleopatra
Dume, la kampanjo de Antonio turniĝis katastrofa kontraŭ Partio, kio makuligis lian bildon kiel estro, kaj ĉirkaŭ 2,000 legianoj senditaj de Oktaviano al Antonio apenaŭ estis sufiĉaj por plenigi liajn fortojn. Aliflanke, Kleopatra povis restarigi lian armeon per tuta ties forto; li jam estis engaĝiĝinta en amafero kun ŝi, kaj tiele li decidis sendi Oktavia-n reen al Romo. Oktaviano uzis tion por disvastigi propagandon implikante ke Antonio estis iĝante malpli Romiano ĉar li malakceptis laŭleĝan Romanan edzinon por "Orienta amafero". En 36 a.K., Oktaviano uzis politikan komploton por ŝajnigi sin malpli aŭtokrata kaj Antonio pli maliculo proklamante ke la enlandaj militoj estis finigantaj, kaj ke li rezignos kiel triumviro, nur se ankaŭ Antonio faru la saman. Antonio malakceptis.
Romiaj trupoj konkeris la Reĝlandon Armenio en 34 a.K., kaj Antonio faris sian filon Aleksander Helios la reganto de Armenio. Li ankaŭ donis la titolon "Reĝo de reĝoj" al Kleopatra, agoj kiujn Oktaviano uzis por konvinki la Romian Senaton ke Antonio havas ambiciojn por malpliigi la elstarecon de Romo. Oktaviano iĝis konsulo denove la 1an de Januaro 33 a.K., kaj li malfermis la venontan sesion en la Senato per arda atako kontraŭ la havigo de Antonio de titoloj kaj teritorioj al liaj parencoj kaj al sia reĝino.
La fendo inter Antonio kaj Oktaviano pelis grandan parton de Senatanoj, same kiel ambaŭ konsulojn de tiu jaro, lasi Romon kaj fuĝi al Antonio. Tamen, Oktaviano ricevis du ŝlosilajn dizertinoj el Antonio aŭtune de 32 a.K.: nome Munacio Planko kaj Marko Ticio. Tiuj dizertintoj havigis al Oktaviano la informon kiujn li bezonis por konfirmi al la Senato la akuzojn kiujn li estis farintaj kontraŭ Antonio.
Oktaviano perforte eniris en la templon de la Vestaj Virgulinoj kaj kaptaĉis la sekretan testamenton de Antonio, kiun li tuj publikigis. La testamento estus fordoninta ĉiujn Rom-konkeritajn teritoriojn kiel regnoj por ke regu ilin liaj filoj, kaj deklarinta Aleksandrion kiel la loko por tombo por ŝi kaj lia reĝino. Fine de 32 a.K., la Senato oficiale nuligis la povojn de Antonio kiel konsulo kaj deklaris militon kontraŭ la reĝimo de Kleopatra en Egipto.
Komence de la jaro 31 a.K., Antonio kaj Kleopatra estis portempe staciigitaj en Grekio kiam Oktaviano atingis dekomencan venkon: la ŝiparo sukcese transigis trupojn tr la Adriatika Maro sub la komando de Agripa. Agripa fortranĉis la livervojojn de la ĉefa forto de Antonio kaj Kleopatra mare, dum Oktaviano surteriĝis en la kontinenta tero antaŭ la insulo Korcira (nuntempa Korfuo) kaj marŝis suden. Kaptita mare kaj tere, dizertantoj de la armeo de Antonio fuĝis ĉiutage al la flanko de Oktaviano dum lia trupoj estis sufiĉe trankvilaj por fari preparojn.
La ŝiparo de Antonio navigis tra la golfo de Aktio en la okcidenta marbordo de Grekio en senespera klopodo liberiĝi el la ŝipa blokado. Tie la ŝiparo de Antonio frontis la multe pli grandan ŝiparon de pli malgrandaj, pli manovreblaj ŝipoj sub la komandantoj Agripa kaj Gajo Sosio en la Batalo de Aktio la 2an de Septembro 31 a.K. Antonio kaj liaj restintaj fortoj saviĝis nur pro finfina savoperaco fare de la ŝiparo de Kleopatra kiu estis atendinta proksime.
Oktaviano persekutis ilin kaj venkis iliajn fortojn en Aleksandrio la 1an de Aŭgusto 30 a.K. — post kio Antonio kaj Kleopatra memmortigis sin. Antonio falis sur sia glavo kaj estis portita de siaj soldatoj reen al Aleksandrio kie li mortis sur la brakoj de Kleopatra. Ŝi mortis tuj poste, ŝajne pro la veneniga mordo de serpento aŭ rekte per veneno. Oktaviano estis utiliginta sian postenon kiel heredanto de Cezaro por pluigi sian politikan karieron, kaj li bone konsciis pri la danĝeroj permesi al aliulo fari la samon. Li tiele sekvis la konsilon de Arjo Didimo ke "du Cezaroj estas tro multaj", ordonante la mortigon de Cezariono, nome la filo de Julio Cezaro kun Kleopatra, dum li pardonis la filojn de Kleopatra kun Antonio, kun la escepto de la pliej aĝa filo de Antonio, nome Marko Antonio Antilo. Oktaviano jam antaŭe estis montrinta malmultan pardonemon al kapitulaciigitaj malamikoj kaj agadis laŭ manieroj kiuj montriĝis malpopularaj inter la Romia popolo, kvankam ŝajne li pardonis multajn el siaj opoziciintojn post la Batalo de Aktio.
Oomoto
Saviĝo kaj ŝanĝiĝo de la mondo
’Modelo’ funkcias preskaŭ meĥanike. Oomoto tiel estas la akso en la sankta plano de Dio. Tial la oomotoanoj faras sian plejeblon por plibonigi kaj plibeligi la internon de Oomoto, precipe kiam oni rimarkis ke io malbona enspeguliĝas de ekstere. Estas do la tasko de la oomotoanoj realigi Dian regnon unue en Oomoto. La kredo pri ’modelo’ signifas ke oomotoanoj ne dubu ke agadoj, kiujn oni malgrandskale okazigas en Oomoto, ekzemple arto, komuna preĝado kaj uzado de Esperanto, havos grandan signifon por pli grandaj okazaĵoj en la mondo. Tio estas unu el la plej gravaj taskoj, kiujn donis Dio al Oomoto. (La uzo de Esperanto iam ankaŭ estas priskribita kiel ekzemplo de ’vortoanimoj’.)
Metafizike oni klarigas tion ke Oomoto troviĝas en la mezo de Dia regno sur tero kaj estas envolvita en spirita, densa kaj firma atmosfero. Tial okazaĵoj en Oomoto disvastiĝas per ondocirkloj en la mondon en formo de forta spirita energio kaj vere realiĝas en konvenaj lokoj.
Ikonografio
Arto havas gravan rolon en Oomoto. Oomotanoj volas plibeligi la mondon per arto, kaj opinias ke arto proksimigas homon al dio. Ankaǔ bildoj havis gravan rolon en la eldonaĵoj en Esperanto de Oomoto, ekzemple: bildoj de la gvidantoj kaj sanktejoj de la religio, grup-bildoj en Esperanto-kongresoj, bildoj de la misiaj vojaĝoj en Eǔropo de la misiistoj, iam desegnaĵoj de naturaj motivoj, de Domo de Homamo kaj kelkaj numeroj la desegnaĵo de dioj faritaj de Onisaburo.
Gazetoj
Oomoto kaj ĝiaj subfakoj eldonas dekojn da grandaj gazetoj, en kiuj Oomoto propagandas ankaŭ Esperanton. Precipe rimarkinda estas Zinrui Aizen Sinbun, kiu aperas trifoje dum monato en Tokio kaj estas legata de pluraj centmiloj. Dum jaroj Oomoto eldonis tri gazetojn en Esperanto: "Oomoto", "Oomoto Internacia", kaj "Verda Mondo". En 1933 aperis la du lastaj, ambaŭ en rimarkinda amplekso kaj kun varia enhavo.
Post 1999 la oficiala organo kies titolo estas "Oomoto" estas eldonita 1 aŭ 2 fojojn jare, kaj ĝi estas legebla ankaŭ rete.
Esperanto en la Oomoto-movado
Esperanto fariĝis tre populara en Japanio en la komenciĝo de la 1900-aj jaroj. Deguĉi Onisaburo akceptis Esperanton ĉar ĝi estis ebleco forigi la lingvan izolitecon de Japanio. Komence la ideoj de KITA Ikki pri Esperanto kiel komunikilo en orientazia japana imperio eble estis la plej granda fonto de inspiro. La grupo ĉirkaŭ la fondintino Nao ne havis intereson pri internaciaj kontaktoj. Esperanto do ne havis larĝan subtenon en Oomoto ĝis la alveno de la bahaanaj vojaĝantaj instruistoj 1922-23, kiam Onisaburo havis fortan decidpovon. Pro la influo de la Bahaa Kredo, Onisaburo opiniis ke la oriento devus kontribui per spiritualismo kaj la okcidento per materia progreso en la mondo. La ilo por tiu ĉi interŝanĝo estis Esperanto. Inter la granda nombro da intelektuloj, kiuj aliĝis al Oomoto, la intereso pri Esperanto rapide kreskis. En 1923 oni komencis intensan laboron organizi Esperanto-kursojn por Oomotoanoj. La unua kurso okazis en 1923 en Ayabe. La kursoj bone progresis, ĉar pro la terura tertremo en Tokio, la Universitato de Tokio devis resti fermita dum pluraj monatoj kaj kelkaj studentoj povis uzi tiun tempon por instrui Esperanton. Oomoto organizis Esperanto-kursojn por siaj membroj 1923–1935 kaj denove ekde 1948.
Esperanto-Propaganda Oficejo estis fondata en 1925 por la praktika disvastigo de E-o en Japanujo. Ĝia centro estas en Kameoka, la direktisto estis Uĉimaru. Ĝi aranĝas kursojn en la tuta lando, propagandas per paroladoj, radioparoladoj, libroj kaj gazetoj. Ĝi eldonas lernolibrojn kaj vortarojn, starigas lernejojn. En 1933 en la oficejo laboris ĉirkaŭ 25 ge-esperantistoj,
Aliaj Oomotoanoj opiniis ke la japana devus esti la monda lingvo. Dum kelkaj jaroj post 1930 Onisaburo subtenis tiun opinion, kaj diris ke oni uzu Esperanton por propagando, sed ne kiel mondan lingvon.
La forta rolo de Esperanto en Oomoto dependas de pluraj kialoj. La fortaj eldiroj por Esperanto de Onisaburo estas tre gravaj en la movado. Esperanto estas menciita en Reikai-monogatari, kiu estas unu el la sanktaj skribaĵoj de la movado. Por la Japanoj, Esperanto estas multe pli facila por lerni ol ekzemple la angla. DEGUĈI Hidemaru diris ke japanoj povas lerni Esperanton dum 30-40 % el la tempo, kiun oni bezonas por lerni la anglan. Multaj eldiroj de, ekzemple, Deguti Naohi indikas, ke la uzo de Esperanto en Oomoto estas konsiderata kiel ’modelo’ por la mondo. Tio povas klarigi, kial Oomoto tre necedeme subtenas Esperanton, sed kial multaj Oomotoanoj ne lernas Esperanton sufiĉe bone por povi uzi ĝin praktike. Alia klarigo al tiu ĉi fenomeno estas, ke japanoj ordinare havas tre malgrandan utilon de scio de fremdaj lingvoj. Eldiroj pri Oomoto kiel ’modelo’ pri Esperanto ofte aŭdiĝis, kiam oni planis Esperanto-kongresojn en Japanio aŭ en Kameoka. Oomoto ĉiam rigardis Esperanton ankaŭ kiel praktikan helpilon por misii, kio ne detenis la movadon uzi ankaŭ aliajn lingvojn por la misio, ekz. la anglan kaj la portugalan.
Oomoto ĉiam atentis la rilaton inter Esperanto kaj homaranismo. Oni aktive laboris por igi la mondfederisman movadon kaj la Unuiĝintajn Naciojn akcepti Esperanton kiel oficialan lingvon. Oomoto estis tre fidela al Esperanto en ĝia klasika formo, kaj opiniis ke ĝi evoluas kiel aliaj lingvoj. Oni malakceptis diversajn proponojn pri reformoj en la lingvo ĝis kiam ĝi estas ĝenerala akceptita. Same kiel la Esperanto-movado ĝenerale, oni akceptis ke ŝanĝoj en la lingvo povos esti deciditaj en la estonteco, kiam la lingvo estos ĝenerale akceptita.
Misioj kaj varbado
Oomoto, kiu komenciĝis kiel japana sinkretisma movado sur ĉefe ŝintoa fundamento, havas instruojn, kiuj ĉefe temas pri Japanio kaj pri la japana popolo. Tamen jam en Oomoto-ŝinju ekzistas mesaĝoj direktitaj al la tuta mondo. Tio estas la bazo de la eksterlanda misio de Oomoto. La misio tamen inspiriĝis ankaŭ de la kristana misio en Japanio kaj de la eksterlanda misio de Tenrikjo, Konkokjo kaj Joodo Sinŝu. La fina senpera kialo kial Oomoto komencis sian eksterlandan mision en Eŭropo estis la vizito de la bahaaj misiistoj, la enkonduko de Esperanto en Oomoton, kaj la atento, kiun tiu vekis inter la esperantistoj. Universala Homama Asocio estis la misia organizaĵo de Oomoto. Ĝia nomo aludas al la homaranismo de Zamenhof, kaj la instruo, kiun ĝi prezentis, havis alian centron ol la instruo de Oomoto en Japanio. La celo de la Asocio estas „laborado por ideala mondo, per pacaj rimedoj“. U.H.A. ĉiam propagandis la unuigon de la homaro kaj la realigon de la Dia regno sur la tero. La centro de UHA troviĝas en Kameoka, Gubernio Kioto.
Apartan rolon en la misio de Oomoto havas arto, ĉar Oomoto organizis artajn ekspoziciojn, somerajn seminariojn pri tradiciaj japanaj artoj, pri kiuj ankaŭ Esperanto estis uzata, sed ankaŭ ĉar artaĵoj havis gravan rolon en la revuoj kaj sur la retpaĝo de Oomoto.
Responde al la demando, ĉu Oomoto estas memstara religio aŭ formo de ŝintoo, kelkaj diras "memstara religio", aliaj diras "formo de ŝintoo". Iuj fakuloj opinias ke estas pli bone diri "ŝintodevena memstara religio".
Jardo (mezurunuo)
Jardo estas anglosaksa mezurunuo de longo.
Unu jardo egalas al:
Aŭgusto Cezaro
Nura reganto de Romo
Post la Batalo de Aktio kaj la malvenko de Antonio kaj Kleopatra, Oktaviano estis en situacio regadi la tutan Respubliko laŭ neoficiala princlando — sed li devis atingi tion pere de pliampleksigo de povoj. Li faris tion flatante la Senaton kaj la popolon dum subtenis la respublikajn tradiciojn de Romo, ŝajnigante ke li ne aspiris al diktatoreco aŭ monarkio. Marŝante al Romo, Oktaviano kaj Marko Agripa estis elektitaj kiel duopaj konsuloj fare de la Senato.
Hanns von Gumppenberg
Hanns Theodor Karl Wilhelm von Gumppenberg (pseŭdonimoj: Jodok, Professor Tiefbohrer; naskiĝinta en la 4-a de decembro 1866 en Landshut, mortinta en la 28-a de marto 1928 en Munkeno) estis germana verkisto kaj ĵurnalisto. Li apartenis al la Munkena Moderno.
Vivo
Gumppenberg iris sian propran, ofte dornan vojon kiel poeto kaj kritikisto sen atenti modojn kaj samtempulojn. Jam kiel lernanto de ĉe Pagerie li skribis respektitan dramon; frue li aliĝis al la spirita revolucio de la alproksimiĝinta komenco de nova jarcento ne iĝante naturalisto.
Lia tre profunda kaj al ĉio ajn malferma karaktero gvidis lin en la regnon de ideoj. Demandoj de la homaro kaj vizioj de la mondo, ne socialaj problemoj aŭ ĉiutagaĵoj pridiskutotaj estis liaj temoj. Tiel li venis tra la fare de ekleziuloj ege atakita kristodramo Der Messias (1890) al mistikismo kaj spiritismo (Das Dritte Testament, 1891, Alles und Nichts, 1894, Der fünfte Prophet, 1895). Kiel gravega teatrokritikisto de Munkeno en 1901-09 Gumppenberg estis sincera kaj nesubaĉetebla.
La frua morto de sia artiste multpromesinta filino Irmgard (1899–1922) igis Guppenberg fermitan kaj trankvilan dum la lastaj vivojaroj. Lia espero je eldonado de sia tuta verkaro ne plenumitis. Tiel de 35 dramoj nur 15 publikigitis.
Literaturo
Biografio ĉe NDB
Aŭgusto Cezaro
Nura reganto de Romo
Jaroj de enlanda milito estis lasinta Romon en stato de preskaŭ senjureco, sed la Respubliko ne estis preparita akcepti la kontrolon de Oktaviano kiel despoto. Samtempe, Oktaviano ne povis simple forlasi sian aŭtoritaton sen risko de pluaj enlandaj militoj inter la Romiaj generaloj kaj, eĉ se li ne deziris ajnano postenon de aŭtoritato, lia posteno postulis ke li zorgu pri la bonfarto de la urbo Romo kaj de la Romiaj provincoj. La celoj de Oktaviano ekde tiam estis revenigi Romon al stato de stabileco, tradicia laŭleĝeco, kaj civileco pere de la malpezigo de la politika premo metita sur la juraj tribunaloj kaj sekurigo de libera balotado— almenaŭ teorie.
Unua interkonsento
En 27 a.K., Oktaviano ŝajnigis revenigi la tutan povon el la Romia Senato kaj rezigni sian kontrolon de Romiaj provincoj kaj de armeoj. Sub lia konsuleco, tamen, la Senato havis malmultan povon por iniciati leĝofaradon enkondukante leĝoproponojn por la senata debato. Oktaviano ne havis plu rektan kontrolon de la provincoj kaj de ties armeoj, sed li retenis la fidelecon de aktivaj operacaj soldatoj kaj veteranoj. La karieroj de multaj klientoj kaj adheruloj dependis el lia mecenateco, ĉar lia financa povo estis senrivala en la Romia Respubliko. Historiisto Werner Eck asertas:
Je pli granda etendo, la publiko estis konscia pri la vastaj financaj rimedoj kiujn Oktavian estris. Li malsukcesis kuraĝigi sufiĉajn senatanojn por financi la konstruadon kaj bontenadon de la vojretoj en Italio en 20 a.K., sed li entreprenis rektan respondecon por tio. Tio estis publikigita en la Roma valuto stampita en 16 a.K., post li donacis vastajn monkvanton al la aerarium Saturni, nome la publika trezoro.
Laŭ H. H. Scullard, tamen, la povo de Oktaviano estis bazita sur la plenumado de "elstara militista povo kaj... la lasta fundamento de lia aŭtoritato estis forto, tamen multo el tiu fakto estis maskita."
La Senato proponis al Oktaviano, venkinto de la enlandaj militoj de Romio, ke li denove prenu komandon de la provincoj. La Senata propono estis fakte ratifo de la ekster-konstitucia povo de Oktaviano. Danke al la Senato, Oktaviano kapablis pluigi la ŝajnon de ankoraŭ funkcianta konstitucio. Ŝajnigante malakcepton, li akceptis dek-jaran respondecon por superrigardi provincojn kiuj estas konsideritaj kaosaj.
La provincoj lasitaj al li por tiu dek-jara periodo enhavis multon de la konkerita Romia mondo, inklude ĉion el Hispanio kaj Gaŭlio, Sirio, Kilikio, Kipro, kaj Egipto. Krome, komando de tiuj provincoj havigis al Oktaviano la kontrolon super la majoritato de la Romiaj legioj.
Dum Oktaviano agadis kiel konsulo en Romo, li sendis senatanojn al la provincoj sub sia komando kiel liaj reprezentantoj por administri provincajn aferojn kaj certigi ke liaj ordonoj estis plenumitaj. La provincoj kiuj ne estis sub kontrolo de Oktaviano estis regitaj de guberniestroj elektitaj de la Romia Senato. Oktaviano iĝis la plej pova politika figuro en la urbo Romo kaj en plej el ties provincoj, sed li ne havis monopolon sur la politikaj kaj militistaj povoj.
La Senato ankoraŭ kontrolis Nordafrikon, grava regiona produktanto de greno, same kiel Ilirion kaj Makedonion, nome du strategiaj regionoj kun kelkaj legioj. Tamen, la Senato havis kontrolon de nur kvin el ses legioj distribuitaj inter tri senataj prokonsuloj, kompare kun dudek legioj sub kontrolo de Oktaviano, kaj ilia kontrolo de tiuj regionoj ne havigis eblon de politika aŭ milita defio al Oktaviano.
La kontrolo de la Senato super kelkaj el la Romiaj provincoj helpis pluhavis respublikan ŝajnigon por la aŭtokrata Princlando. Krome, la kontrolo fare de Oktaviano super tutaj provincojn sekvis antaŭaĵojn de la Respublika epoko kun la celo sekurigi pacon kaj krei stabilecon, laŭ kiuj elstaraj Romanoj kiel Pompeo ricevis garantie similajn militajn povojn en tempo de krizo kaj malstabileco.
Ŝanĝo al Aŭgusto
La 16a de Januaro 27 a.K. la Senato donis al Oktaviano la novajn titolojn de Augustus kaj Princeps. Augustus derivas el la Latina vorto Augere (signife pliigi) kaj ĝi povas esti tradukita kiel "la plej brila". Ĝi estis titolo de religia aŭtoritato pli ol de politika aŭtoritato. Laŭ la romiaj religiaj kredoj, la titolo simbolis stampon de aŭtoritato super la homaro — kaj fakte super la naturo — kiu iris trans ajna konstitucia difino de ties statuso. Post la akraj metodoj uzitaj por plifirmigi lian kontrolon, tiu ŝanĝo en la nomo utilis por markigi lian bonfaran regadon kiel Aŭgusto el lia regado de teroro kiel Oktaviano.
Gindorf
Gindorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bitburg-Prüm de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Mata Ayer
Mata Ayer estas urbeto en la mezparto de Perliso, Malajzio.
Prapeko
La prapeko estas kristanisma ideo, laŭ kiu Adamo kaj Evo rompis kontrakton kun Dio (vd. Genezo) kaj per tio ne nur mem kulpis, sed igis kulpa ankaŭ sian idaron. Por la koncepto uzatas ankaŭ la esprimo origina peko.
La ideo de prapeko estas provo kongruigi du bazajn ideojn de kristanismo:
Efektive la tuta rakonto, kvankam neunueca stile kaj henhave kaj pluaŭtora, kaj malgraŭ ke mitecaj elementoj kiuj tiaj tuj sin malkaŝas, servis al kompilistoj kaj al la estontaj komentariistoj, kiel instrumento por transdoni mondkoncepton kaj igi pli akcepteblan la dian estradon en la mondo. Aparte tiun rolon disvolvis, en la Nova Testamento kaj en sinsekvaj kristanaj teologioj, la prapeko: ĝi utilis, pli instrumente ol konsente kun la historia vero, por igi iumaniere komprenebla la Difila Enkarniĝo kaj liaj morto kaj resurekto: krude dirite, li estus veninta por nuligi la malbonajn efikojn de tiu prapeko kaj reenmeti la homojn en la dian amikecon. Sed samtempe, aliaj kristanaj teologioj, por igi komprenebla la unikan kaj eksterordinaran historian agadon de Kristo, profitis de aliaj bibliaj konceptoj kiel “Dio estas amo (Johanaj evangelio kaj leteroj) kaj por amo al homoj volis la homan travivon de Kristo per kiu komunikas sian vivon al liaj adherantoj.
Tiamaniere la prapeko perdas sian forton kondiĉantan la tutan agadon de Kristo kaj samtempe Kristo ne elaĉetas el tiu prapeko (nomota plimalfrue, origina peko kiu mistere regeneriĝus en ĉiu homo), ĉar li celas horizontojn pli intimajn kaj donantajn la “eternan vivon”. Kaj ne plu necesas defendi nedefendeblan historian faktecon de la Geneza rakonto, kiu eventuale nur ekzemple montras tion kio okazas en unuopa pekulo, kaj adresiĝas al Izraelidoj fascinitaj de la kanaanaj fekundecaj kultoj kies emblemo estis serpento (kiu, male, estas akre riproĉata kaj punata de Dio laŭ Gn 3,14).
Pionira revekigo pri tiu teologio estis franciskana frato Duns Skoto (1266-1308). Tiu teologo ekspekulativis anstatuante la principon Teocentran (Dicentran) per tiu Kristocentra. Ekstermetafore: la principo teocentra vidas la Enkarniĝon sub la celo de la Elaĉeto, dum tiu Kritocentra vidas la Enkarniĝon dehokita el la Elaĉeto, kiu siavice, estas konsiderita dono de Dio.
Vere restas alia problemo: de kie la sufero kaj morto ktp, se ne de tiu unua malobeo? La kaŭzo ne estas la elpensita prapeko, kiu tamen ne igus senresponca Dion, sed ĝi restas kaŝita en Dio kiu reale donas sian "eternan vivon" al ĉiuj homoj jam kreitaj laŭ sia bildo.
Mata Ayer
Geografio-Loko
Mata Ayer estas sur la vojo de Arau ĝis Padang Besar.
Prapeko
Historiistoj pri kristanaj teologioj, kiuj ĉi-kaze neniel identiĝas kun la deklaritaj dogmoj pri kies nuraj harmoniiĝo kaj kompreniĝo ili traktas, dokumente priskribas la evoluon de tiuj klopodoj penetri en la neniam sufiĉe komprenebligitan, de la homa intelekto, celon de la Krista Enkarniĝo.