cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Béla Füredi
Béla Füredi, laŭ hungarlingve kutima nomordo Füredi Béla estis hungara aktoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis Fürst ĝis 1897.
Béla Fürst naskiĝis la en Nagybajom, li mortis la  en Pécs.
Biografio
Béla Füredi devenis el juda familio. Li studis farmacion, tamen li aktoriĝis en 1892 en teatra kompanio de Pál Rakodczay. Post 5 jaroj li estis fondinta membro de Teatro Magyar, sed li havis rolojn ankaŭ en Népszínház. Li estis levita teatrestro de Teatro de Pécs en 1910. Post 2 jaroj li establis someran teatrejon en Nagykanizsa. En 1920 li transdonis la teatran gvidadon kaj post 7 jaroj li pensiuliĝis. Li havis edzinon ekde 1916.
Poiana Ilvei
Poiana Ilvei [pojana ilvej] (hungare: Szentjózsef [sentjoĵef]) estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en Rumanio nordoriente de Bistrița. En 1910 ĝi havis 889 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1634 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1760. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Beszterce-Naszód vármegye).
La komunumo, kiu konsistas nur el la sideja vilaĝo, estis fondita la per leĝo n-ro 262. Antaŭe la vilaĝo apartenis al Măgura Ilvei, kiu situas oriente.
Rahulo
Rahulo estis la nura filo de la bodisatvo Gotamo —antaŭ atingi budhecon— kaj lia edzino Jaŝodaro. Laŭ la budho Gotamo, li estis la plej lernema el la dek ĉefaj disĉiploj.
Nomo
Subtenante la unuan rakonton, en la Dhammapada, la plezuro kaj ĝojo, kiun viro ricevas per siaj edzino kaj filoj, nomiĝas mola kateno, kiu ligas homojn al la vivo kaj al sufero, ne nur tra eventuala perdo kaj disiĝo de amitoj, sed pli profunde kaj subtile, ĝi povus agi kiel ligo al cikla ekzistado —Sansaro—.
Vivo
Laŭ la Palia kanono, Rahulo estis forlasita de sia patro la tagon de sia naskiĝo kaj vartita de siaj duonpatrino kaj avo, la raĝo Ŝudodano. Kiam li iĝis sepjaraĝa, li petis vidi sian patron, kiu mankis al li, kaj la budho Gotamo revenis al sia hejmurbo Kapilavastuo. Ĉe la sepa tago de lia reveno, Joŝadaro alportis Rahulon al lia patro kaj diris al li, ke ĉar lia patro rezignis la raĝan vivon kaj li estis la venonta raĝa princo en la vico, li devis peti al sia patro transdoni al li la kronon kaj trezorojn kiel heredaĵon por sia estonteco, kiam sia avo ne plu povu regi la sendependan respublikon.
Post manĝi, Rahulo sekvis la budhon Gotamon dirante donu al mi mian heredaĵon. Neniu penis halti lin, nek la budho Gotamo malpermesis lin sekvi lin. Li tiam rigardis sian patron kaj diris sinjoro, eĉ via ombro estas plaĉa al mi.
Alvenante al la arbaro Nigrodo, kie li restis, la budho Gotamo pensis: ''Li deziras la heredaĵon de sia patro, sed ĝi estas plenplena je problemoj. Anstataŭ tion, mi devas doni al li la benon de la spirita vekiĝo kaj fari lin posedanto de transcenda heredaĵo.''
La budho Gotamo vokis la arahanton Ŝariputron kaj petis al li akcepti la elhejmiĝon la juna Rahulo, tiel fariĝianta la unua ŝramaneto (novica bikŝuo).
Baldaŭ post la elhejmiĝo de Rahulo, la budho Gotamo instruis al li la gravecon de diri la veron per la diskurso konata kiel la Rāhulovāda Sutta.
Rahulo finfine iĝis unu el la multaj arahantoj post sekvi la instruojn de la budho Gotamo kaj mortis antaŭ ol la budho Gotamo kaj la arahantoj Ŝariputro kaj Maŭdgaljajano.
Aliaj rakontoj
Laŭ la Mūlasarvāstivādavinaya uzita de Tibetaj budhanoj, Rahulo koncipiĝis la vesperon de la rezigno kaj naskiĝis ses jarojn poste, la tagon kiam sia patro atingis la vekiĝon, kiu koincidis kun luna eklipso.
Laŭ la naŭa ĉapitro de la Lotusa sutro de Mahajano, la budho Ŝakjamunio antaŭdiras, ke Rahulo fariĝos budho nomita “Tatagato tretanta sur sepjuvelaj lotusoj”.
László Tabák
TABÁK László estis hungara ĵurnalisto, verkisto naskita en Nicolești (Rumanio) la 27-an de majo 1927 kaj mortinta en Telavivo la 4-an de junio 2011.
Biografio
László Tabák estis holokaŭsto-travivinto. Li ekpublikigis ekde 1954 novelojn, satirojn, romanojn, raportaĵojn en la gazetoj Utunk kaj A Hét. Li tradukis el la franca, germana, rumana lingvoj. En 1976 li loksidiĝis en Israelo. Li estis kunlaboranto de Új Kelet, ekde oktobro de 1990 ano de ĝia redakcikomisiono. De 1981 li estis la prezidanto de Hungara Sekcio de la Israela Verkistligo.
Kliment Voroŝilov
Kliment Jefremoviĉ Voroŝilov (Климент Ефремович Ворошилов, Kliment Jefremovič Vorošilov; Климент Охрімович Ворошилов, Klyment Okhrimovyč Vorošylov), populare konata kiel Klim Voroŝilov (Клим Ворошилов, Klim Vorošilov) (4a de Februaro 1881 – 2a de Decembro 1969), estis elstara sovetunia militista oficiro kaj politikisto dum la Stalina epoko. Li estis unu el la dekomencaj kvin marŝaloj de Sovetunio (la plej alta militista rango de Sovetunio), kun la Ĉefo de la Generala Stabanaro de la Ruĝa Armeo Aleksandr Jegorov, kaj tri veteranaj komandantoj, Vasili Bljuĥer, Semjon Budjonnij, kaj Miĥail Tuĥaĉevskij.
Lia ĉefa atingo estis translokigi la ŝlosilajn sovetuniajn militindustriojn oriente de la Uraloj, por ke Sovetunio povu strategie retiriĝi, dum tenado de sia fabrika kapablo sentuŝe.
Li ludis gravan rolon en la Granda purigo fare de Stalino en la 1930-aj jaroj, denuncante multajn el siaj propraj militistaj kolegoj kaj subuloj kiam Stalino petis tion de li. Li verkis personajn leterojn al ekzilitaj iamaj sovetaj oficiroj kaj diplomatoj kiaj la komisaro Miĥail Ostrovski, petante ilin reveni volonte al Sovetunio kaj false sekurante ili ke ili ne suferos reprezaliojn el la aŭtoritatoj. Voroŝilov persone subskribis 185 dokumentitajn ekzekutajn listojn, nome la kvara inter la sovetaj estroj post Molotov, Stalin kaj Kaganoviĉ.
Kantoro
Kantoro estas preĝeja kantisto.
Ferenc Gábriel
Ferenc Gábriel, laŭ hungarlingve kutima nomordo Gábriel Ferenc estis hungara violonisto, koncertmajstro, altlerneja instruisto.
Ferenc Gábriel naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ferenc Gábriel studis en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio. Lia ĉefinstruisto estis Jenő Hubay. Poste li plulernis en Parizo. Post siaj studoj li pasigis kvar jarojn en Operejo de Dessau kiel koncertmajstro. Reveninte hejmen li estas violonisto en kvarteto de Hubay. Inter 1922 kaj 1959 li instruis en la Muzikarta Altlernejo (iam Muzikakademio), dum iom da tempo li estis katedrestro. Lia agado en la kampo de violonada pedagogio estis gravega, li estis majstro de multaj mondfamaj disĉiploj.
Ĝesor
Ĝesor (যশোর) estas universitata urbego en Bangladeŝo en Ĥulno (regiono). La urbego estas ĉefurbo de la samnoma distrikto.
Geografio
Ĝesor situas en okcidenta parto de la lando sur ebenaĵo laŭ rivero. Dako troviĝas 142 km.
Historio
Ĝesor (tiam nomata Mauli Kasba) estis fondita supozeble en 1450 samtempe kun disetendiĝo de la islamo. Reĝlando de Ĝesor fondiĝis en 1555. Memstara distrikto Ĝesor formiĝis (kiel la unua distrikto de Bangladeŝo) en 1781. La komunumo fumkcias ekde 1864.
Ekonomio
Ĝesor havas grandan rolon en komercado inter Barato kaj Bangladeŝo. En la urboapudaĵo oni produktas rizojn, sukerojn kaj daktilojn.
Trafiko
Ĝesor havas lokan flughavenon. La urbego estas nodo de vojoj, inter ili la plej grava kuras al Barato.
Klimato
Ĝesor situas en la tropika klimato kun indluo de musonoj. La averaĝa jara temperaturo varias inter 20-31 °C. Jare pluvas po 1591 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter aprilo-oktobro.
Moliterno
Moliterno estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Potenza. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Castelsaraceno, Grumento Nova, Lagonegro, Lauria, Montesano sulla Marcellana (SA), Sarconi kaj Tramutola.
Bürgenstock
Bürgenstock estas monto de la Svisaj Antaŭalpoj kun alteco de.
Geografio
Bürgenstock leviĝas sur douninsulo meze en la Kvarkantona Lago en Centra Svislando. La monto situas sur la tereno de la komunumoj Ennetbürgen kaj Stansstad. La norda flanko de la monto, kiu atingas norde la kreston kaj la kulminon estas eksklavo de la urbo Lucerno.
Historio
La monto estis Nunatako en la glaciamaso de la lasta malvarmepoko. Ĝi postrestis, kiam la Reuss-Glaĉero retiriĝis kiel giganta rominuslo en la Kvarkantona Lago. Sudoriente kaj oriente de la monto dum la lastaj kelkmiljaroj la lago estis plenigita per la alportaĵoj de la rivero Engelberger Aa, tiel ke estiĝis la flotebenaĵo, kie hodiaŭ situas la komunumoj Stansstad, Stans, Buochs kaj Ennetbürgen.
Fine de la 19-a jarcento sur la monto estis konstruitaj hoteloj, veturebla vojo kaj la Bürgenstock-Funikularo.
En la jaro 2002 sur Bürgenstock estis kontraktita la Bürgenstock-Konvencio inter la partioj de la Secesia Milito de Sud-Sudano.
Turismo
Sur la kulmino de Bürgenstock situas tradicia grandhotelo kaj kongrescentro de la luksa klaso. Ĝi atingeblas ek de Stansstad per poŝtaŭto aŭ dum la somera sezono per funikularo ek de Kehrsiten, kiu estis malfermita en julio 1888.
Sur la montokulmino troviĝas la Hammetschwand-Lifto, tiu estas la plej alta liberaera lifto de Eŭropo. Dum la kulmino de Bürgenstock troviĝas sur teritorio de Kantono Nidvaldo, la lifto situas sur lucerna grundo. Pro ĝia formo popole la lifto nomiĝas ankaŭ Lucerna Minareto.
Niedernai
(jen france, origine germane kaj alemane Niederehnheim, prononco, alzace ankaŭ literumata Nìdernahn) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Heidi Kyrö
Heidi KYRÖ (naskiĝinta la en Kemi) estas finna furorkantisto.
En 1993 ŝi venkis grandan tangan konkurencon en Seinäjoki. Ŝia unua unuopaĵo aperis samjare. Kyrö publikigis sian unuan albumon sekvantjare. Ankaŭ pri ĝi Kyrö ricevis premion. Ŝi publikigis 10 albumojn kaj muzikajn videojn. Kyrö ankaŭ voĉaktoris.
Schnaudertal
Schnaudertal estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Burgenland de la federacia lando Saksio-Anhalto, kaj fondiĝis la 1-an de januaro 2010 el la antaŭe sendependaj komunumoj Bröckau kaj Wittgendorf. Fine de la urbo havis  loĝantojn.
São Luiz do Paraitinga
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Paraíba Paulista kaj en la mikroregiono Paraibuna/Paraitinga. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Großholbach
Großholbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Westerwald de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Kopalo
Kopalo estas rezino, kiu estas uzata kiel fumigaĵo kaj por kolorigaĵoj kaj lakoj.
Ĝi estas duonfosilia, natura rezino, kiu - kompare al freŝ-rezinoj - havas pli grandan duron kaj tiel pli altan degelpunkton.
En Meksiko, kopalo validas kiel sanktiga fumigaĵo. Ĝi estis uzita pli fure por kolorigaĵo majaa bluo kaj aliaj kolorigaĵoj, lakoj. Nun oni uzas por lakado de instrumentoj, boatoj.
tipoj de kopalo:
Marcella Fasani
Marcella FASANI (Vittoria, Sicilio 3-a de oktobro 1956), artista nomo Marĉela, estas itala kuracistino kaj esperantlingva kantaŭtorino. Kiel studento pri medicino en la 1970-aj jaroj en Romo, ŝi estis membro de la intelekte fekunda Roma Esperanto-movado kaj de la tiel nomata roma skolo de Esperanto-muziko, en kiu je gvido de la kantisto kaj gitaristo Gianfranco Molle en artisma simbiozo partoprenis ankaŭ interalie Giulio Cappa, Renato Corsetti, Susanna Castelviva, Mario Milan kaj Paolo Piccirilli. La eldonejo Edistudio en Pizo publikigis du Esperanto-muzikalbumojn de ŝi: Ĉiuj kantoj de ŝi havas socikritikajn tekstojn, kaj multaj temas pri la lukto de malgrandaj etnoj kaj lingvokomunumoj pri libera disvolviĝo de sia kulturo.
De la 1980-aj jaroj ŝi laboras kiel faka kuracistino pri reŭmatologio kaj Medicina fiziko kaj rehabilito kiel specialisto pri la prevento de ostoporozo en hospitalo de Romo.
Marĉela sukcese koncertis kun Gianfranco Molle dum la Universala Kongreso okazinta en Florenco en 2006. Ilia lasta esperantista koncerto kune okazis enkadre de la itala kongreso en Grosseto en 2008. Nuntempe, ŝi kantas en roma koruso "Amazing Grace Gospel Choir", kaj en aliaj korusoj de la ĉefurbo.
Marĉela edziniĝis en 1989 kun psikiatriisto Antonio Onofri, kiun ŝi ekkonis dum la universitataj jaroj. La paro naskis tri infanojn: Riccardo kaj Margherita, en 1993, kaj Alessandro, en 1994. Riccardo estas esperantisto.
Károly Tóth (juristo)
Károly TÓTH [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tóth Károly estis hungara juristo, profesoro, membro de la supera ĉambro. Lia ĝemelo estis Lajos Tóth (juristo). Károly Tóth naskiĝis la  en Kiskunhalas. Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Károly Tóth akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li tuj studvojaĝis en eksterlando. Hejmenveninta en 1905 li estis nomumita publika ordinara profesoro en jura akademio de Debrecen, en 1912 privata profesoro en la Reĝa Universitato, en la sekva jaro katedrestro en Universitato Ferenc József en Kolozsvár. Post la rumana okupo en 1919 li sekvis la rifuĝintan universitaton al Szeged, kie li estis unu el la establintoj de la universitato, poste dekano en la studjaro de 1921, rektoro en 1926, katedrestro inter 1921-1928.
Krzysztof Cugowski
Krzysztof Piotr Cugowski (naskiĝis la 30-an de majo 1950 en Lublin) – pola rok-muzika kantisto, politikisto, senatano
Vivo
Artisma agado
Krzysztof Cugowski finis Ŝtatan Muzikan Lernejon en Lublin. En 1969 fondis ensemblon Budka Suflera (Suflorejo), en kiu li estas kantisto. En 1972 kuniĝis fortojn kun komponisto Romuald Lipko de ensemblo Asocio de Ĉiaj Virtoj prezentante sin sub la unua nomo. En 1975 akiris la duan lokon por "Kantistoj de la jaro" laŭ muzika monatrevuo "Non Stop", tiutempe la plej grava. En 1976 forlasis la Suflorejon por 8 jaroj.
En la dua duono de la 80-aj jaroj li koncertis kaj laboris fizike en Usono. La Suflorejo revenis al Pollando en 1992 por surbendigi diskon Cisza (Silento), kiu donis artisman kaj komercan sukceson, sufiĉan por reveni al la pola muzika merkato.
La plej grandan sukceson en lia kariero certigis la disko Nic nie boli, tak jak życie (Nenio doloras tiel kiel la vivo), kies distribuado superis milionon da ekzempleroj. Danke al tio la ensemblo prezentis sin novembre 1999 en Carnegie Hall en Novjorko.
En 2001 li eldonis sian diskon kun aranĝoj de polaj kaj eksterlandaj rok-muzikaĵoj. En 2007 estis speciala gasto en la televida programo Kiel ili kantas?, kie duope kun Natasząa Urbańska ekkantis furorkanton Jest taki samotny dom (Estas tia soleca domo).
Politika agado
En 2005 li estis membro de Honora Apoga Komitato por Lech Kaczyński en prezidenta baloto. Samjare en parlamenta baloto ricevis en Lublinio mandaton de senatano flanke de Juro kaj Justeco.
Montalbano Jonico
Montalbano Jonico estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Basilikato kaj al la provinco Matero. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Craco, Pisticci, Scanzano Jonico, Stigliano kaj Tursi.
Zoltán Vindis
Zoltán VINDIS [vindiŝ] estis rumania hungara poeto. Li naskiĝis en Nagykereki la 16-an de februaro 1916 kaj mortis en Adelaide la 2-an de aprilo 1994.
Kariero
Zoltán Vindis diplomitiĝis en Universitato de Koloĵvaro. Li elmigris en Aŭstralion en 1961 kaj li publikigis poemojn de 70-aj jaroj.
Takume
Takume aŭ Pukamaru estas atolo de la Tuamotuoj en Franca Polinezio, situante 790 km nordoriente de Tahitio kaj 6 km nordoriente de Raroia kaj 128 km okcidente de Fangatau.
La longforma atolo mezuras 24 x 5 km. Ĝia laguno havas areon de 43,5 km2.
Takume havas multajn etajn insuletojn sur ĝia rifo; plej multe situanta je la orientaj randoj. La longa kaj profunda laguno havas unu navigeblan pasejon por eniri.
Takume havas 116 loĝantojn. La ĉefa vilaĝo estas Ohomo.
Historio
Takume kaj Raroia nomiĝis Napaite, "la ĝemeloj" (ite = du), de la antikva Paumotu popolo.
La unua registrita Eŭropano kiu alvenis al Amanu Atolo estis la Hispana navigisto Pedro Fernández de Quirós je la 15-a de februaro 1606, kiam li velveturis trans la Pacifiko serĉante Terra Australis. Ĝi nomiĝis La Fugitiva (hispane por La fuĝanto). En 1820 ĝin vizitis la rusa ocean-esploristo Fabian Gottlieb von Bellingshausen per la ŝipoj Vostok kaj Mirni. Li nomis la atolon "Wolkonsky".
Takume flughaveno inaŭguriĝis en 1996.
Administracio
Administracie Takume estas parto de la komunumo Makemo. La komunumo Makemo konsistas el la atoloj de Makemo, Haraiki, Marutea Nord, Katiu, Tuanake, Hiti, Tepoto Sud, Raroia, Takume, Taenga kaj Nihiru.
8623 Johnnygalecki
8623 Johnnygalecki estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona aktoro John Mark "Johnny" Galecki, kiu ludas la rolon de la fikcia teoria fizikisto "Dr. Leonard Hofstadter" de la Kalteko en la televida situacia komedio "The Big Bang Theory".
Merceuil
Merceuil estas franca komunumo situanta en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
La komunumo enhavas la vilaĝon Merceuil kaj la vilaĝetojn Corcelotte, Morteuil kaj Cissey.
La firmao Nectar en Cissey fabrikas manĝaĵojn kun fruktoj.
Vidindaĵoj
Arkeodromo estis muzeo pri antikeco kaj prahistorio. Ĝi fermis en 2005.
La preĝejo Sankta Laŭraco enhavas romanikan antaŭĥorejon.
Kuriozaĵoj
Tie grava aŭtoakcidento okazis la 31-an de Julio 1982, ĝi kaŭzis 53 mortintojn.
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 0 voĉdonon en 2004, 1 voĉdonon (0,47%) en 2009 kaj 1 voĉdonon (0,38%) en 2014.
Simpata nerva sistemo
La simpata nerva sistemo estas parto de la aŭtonoma nerva sistemo, kiel la parasimpata nerva sistemo. Ĝi responsas pri multaj nekonsciaj procezoj de la korpo, kaj havas multajn efikojn sur organoj, kiuj estas resumataj per batali aŭ fuĝi, dum la parasimpata nerva sistemo, kiu ofte donas malajn rezultojn, estas resumata per ripozi kaj digesti.
Piliny
Piliny estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en subregiono de Szécsény.
Famuloj
En Piliny mortis arkeologo Jenő Nyáry.
Almere
Almere (en Esperanto fojfoje Almero ) estas municipo en la nederlanda provinco Flevolando, en la poldero Zuidelijk Flevoland. La municipo limas al la municipoj Lelystad kaj Zeewolde kaj al la lagoj Gooimeer, IJmeer kaj Markermeer. La urbo situas tute sub marnivelo (2 ĝis 5 metroj).
(6387) 1989 WC
(6387) 1989 WC estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Strelníky
Strelníky, hungare Sebő [ŝebO], germane Scheiben [ŝejben]estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis Šajba.
Situo
Strelníky situas inter montoj, laŭ flankovojoj. Banská Bystrica troviĝas je 25 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1465 en formo "Saiba", kiel apartenaĵo de Libetbánya. Post la mezepoko la turkoj kelkfoje prirabadis kaj en 1577 detruis la vilaĝon. En 1828 loĝis tie 609 vilaĝanoj en 81 domoj. Ĝis 1886 la oficiala hungara loknomo estis Sajba, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sebő 1161 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Besztercebánya, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Strelníky 812 homoj, (806 slovakoj).
Golfo de Omano
La Maro de Omano ( Darĝaĝe Omman), Golfo de Omano aŭ Golfo de Makran (الخليج عمان‎; transliterita: ĥaliĝe Omman, خليج مکران) estas marero aŭ golfo en la Hinda Oceano. Ĝi estas konektejo inter la Araba Maro kaj la Hormuza Markolo, kiu enfluas en la Persan Golfon. La marero respektive golfo estas ĝenerale inkluzivita kiel branĉo de la Persa Golfo. Ĉe la norda marbordo situas Pakistano kaj Irano (Persio). Ĉe la suda marbordo situas Omano en la oriento, kaj la Unuiĝintaj Arabaj Emirolandoj (UAE) por mallonga distanco en la okcidento.
Budhista flago
Budhista flago estas flago uzata de multaj budhistoj. Ĝi signifas sensektan budhismon kaj estis kreita en la 19-a jarcento.
Origino kaj signifo
La flago originis el Srilanko en 1880. La koloroj signifas:
Janasadharan
Janasadharan [ĝanasadaran] (জনসাধাৰণ) estas barata asamlingva taggazeto. Ĝi estis starigita en 2003. En 2011, la ĉefredaktoro de ĉi tiu tagĵurnalo estis d-ro. Sivanat Barman, emerita fizika profesoro kaj fakulo pri la asama. La ĉefsidejo troviĝas ĉe Guvahati, en ŝtato Asamio. Ĝi estas eldonata samtempe de Guvahati kaj Dibrugar.
11928 Akimotohiro
11928 Akimotohiro estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Azat (vilaĝo)
Azat (armene: Ազատ, ankaŭ Azad; ĝis 1935, Aghkilisa) estas vilaĝo en la provinco Gegharkunik de Armenio. La vilaĝo havas preĝejon de la 11-a jarcento en ruinoj kaj paron de mezepokaj ĥaĉkaroj. La vilaĝo estis la naskiĝloko de la famkonata azera folkloropoeto Aŝiko Alasgar (Aŝug Alesker) (1821-1926).
Ĉiuj etnaj azeroj loĝantoj de Azat fuĝis al Azerbajĝano en 1988-1989 dum la milito en Montara Karabaĥo.
Károly Tamkó Sirató
Károly TAMKÓ SIRATÓ [kAroj tamkO ŝiratO], hungare Tamkó Sirató Károly, Esperante Karlo Tamkó Sirató estis hungara avangarda poeto kaj tradukisto.
Károly Tamkó Sirató naskiĝis, kiel Tamkó Károly, la 26-an de januaro 1905 en Hungario, en Újvidék (nuntempa Novi Sad en Serbio). Li mortis la 1-an de januaro 1980 en Budapeŝto.
Biografio
Károly Tamkó Sirató frekventis universitaton en Budapeŝto, sed jam pli frue en 1921 li komencis poemadi. En 1930 li vojaĝis al Parizo, kie li konatiĝis kun kremo de poetoj. Baldaŭe pro malsano li hejmenvenis, komence li faris nur reklamajn poemojn. Poste li ofte okupiĝis ankaŭ pri porinfana poezio kaj pri tradukaĵoj el diversaj lingvoj.
Proceso kontraŭ Sándor Szathmári
En 1924 Tamkó konatiĝis kun Sándor Szathmári, kun kiu ili iĝis amikoj, poste malamikoj. Tamkó ekis proceson en 1958 kontraŭ Szathmári, ke ankaŭ li kunverkis la romanon Kazohinia. Szathmári venkis en la proceso. La romano Hiába (Vane) estus povinta pruvi la saman stilon de la verkinto, sed la prezento de la (kontraŭkomunista) romano en 1958 estus minacinta lin je prizono.
Denaskaj Esperanto-parolantoj
Denaskaj Esperanto-parolantoj (ankaŭ nomataj denaskuloj) estiĝas en familioj, en kiuj oni uzas Esperanton (kaj plej ofte ankaŭ aliajn lingvojn).
Kutime unu el la gepatroj elektas uzi Esperanton kiel ĉefan lingvon en komunikado kun la infano, kiu do akiras la lingvon same kiel aliaj infanoj akiras siajn denaskajn lingvojn. (Kelkfoje tiun rolon transprenas ankaŭ alia familiano, ekzemple avino.) Ordinare tiaj infanoj fariĝas denaske dulingvaj, trilingvaj aŭ eĉ pli plurlingvaj.
Ankaŭ okazas, ke la gepatroj uzas Esperanton inter si, dum ili uzas aliajn lingvojn parolante kun la infano. Tiam la infano, kiu certe volas kompreni ankaŭ tion, kion la gepatroj diras inter si, ofte tamen lernas almenaŭ kompreni Esperanton.
Ekzistas ankaŭ kazoj, en kiuj ambaŭ gepatroj uzas Esperanton hejme inter si kaj kun la infano(j). Tio signifas relative intensan lernadon de Esperanto. En kelkaj el tiuj kazoj la infanoj restas ĝenerale hejme kaj inter si kaj ne iras al infanejo (kie ili lernus la regionan aŭ nacian lingvon). Kelkaj el tiuj infanoj sekve eklernas la nacian lingvon nur enirante en la lernejon. Ili do estas Esperanto-unulingvuloj ĝis proks. la sesa vivojaro.
Zamenhof pri Esperanto kiel familia lingvo
En letero al Abram Kofman (28-a de majo 1901) L. L. Zamenhof skribis pri la signifo de Esperanto kiel familia lingvo: "Lingvo Internacia fortikiĝos por ĉiam nur en tia okazo, se ekzistos ia grupo da homoj, kiuj akceptus ĝin kiel sian lingvon familian, heredan. Cento da tiaj homoj estas por la ideo de lingvo neŭtrala multege pli grava ol milionoj da aliaj homoj. Hereda lingvo de la plej malgranda kaj plej sensignifa popoleto havas vivon multege pli garantiitan kaj neestingeblan, ol senpopola lingvo, kiun uzus eĉ milionoj da homoj."
Gepatroj plej ofte kun sama denaska lingvo
Oni ĝenerale imagas, ke tio okazas plej ofte en familioj, en kiuj la gepatroj parolas malsamajn lingvojn, kaj renkontis unu la alian ĉe esperantaj kunvenoj. Tiaj familioj ja multas, sed tamen montriĝis, ke iomete pli ofte ambaŭ gepatroj de denaskuloj havas la saman denaskan lingvon. (En kelkaj internaciaj paroj oni ne interparolas en Esperanto kun la infanoj, ĉar oni volas anstataŭe transdoni la gepatrajn lingvojn; krome kelkfoje la paro loĝas en lando kun plia lingvo kaj oni timas superŝuti la infanojn kun sume kvar lingvoj).
Kutime unu el la gepatroj, plej ofte la patro, elektas uzi Esperanton kun la infano. La motivo povas esti riĉigi ties denaskajn sciojn kaj spertojn kaj ankaŭ ebligi al la infano partopreni en la sociaj kontaktoj de la gepatroj kun aliaj Esperanto-parolantoj kaj ties infanoj.
Graveco de Esperanto-renkontiĝoj kaj pliaj kontaktoj
Al la lingvoscioj de denaskuloj multe helpas, se la gepatroj regule kunportas siajn infanojn en esperantaj vojaĝoj kaj al esperantaj kunvenoj. Samtempe tre utilas inviti esperantlingvajn gastojn, kiuj ne parolas la surlokan lingvon. Tio neprigas paroli la lingvon en la ĉiutaga hejma kunteksto, tiel ke Esperanto ne restu nur iu "feria" lingvo, sed iĝu vere ofte uzata. En modernaj cirkonstancoj eblas uzi sonregistrojn, malproksiman interparolon per telefono kaj Skajpo kaj aliaj rimedoj.
Precipe grave estas por denaskuloj renkonti esperantlingvajn samaĝulojn. La jara Internacia Infana Kongreseto (IIK) okazas samtempe kun la plej granda esperanta kunveno, la Universala Kongreso. La Kongreseto estas organizita sub la gvidado de la faka sekcio de UEA pri familioj, Rondo Familia. Dum la IIK estas por ĉiuj infanoj inter 6 kaj 12 (aŭ 14) jaroj (do ankaŭ tiuj, kiuj uzas Esperanton malofte), la Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj direktiĝas al infanoj, kiuj pli malpli ĉiutage hejme aŭdas Esperanton. Ĝi tial intertempe ludas pli gravan rolon por denaskuloj ol la IIK. Ankaŭ aliaj familiaj renkontiĝoj, kiuj estiĝis en la pasintaj jardekoj, kiel Novjara Renkontiĝo aŭ Printempa Semajno Internacia ludas gravan rolon kiel renkontiĝejo de dudeko da denaskulaj infanoj kaj junuloj el kvin ĝis dek diversaj landoj.
Aliaj rimedoj: libroj, kantoj, filmoj, ludoj
Kompreneble por la denaskaj infanoj ankaŭ necesas libroj, kantoj kaj aliaj materialoj en Esperanto. Kelkaj infanfilmoj ekzistas nun, kaj pli kaj pli da ludoj en interreto, ekzemple la skrablo.
Lingva nivelo kaj posta evoluo
La lingva nivelo de denaskaj esperantoparolantoj tre varias. La regulaj partoprenantoj de Esperanto-renkontiĝoj kutime atingas plenan fluecon; aliaj kun malofta kontakto al pliaj (samaĝaj) Esperanto-parolantoj kelkfoje ne. Iuj denaskuloj ekaktivas en la Esperanto-movado, sed aliaj restas plene ekster ĝi kaj la Esperanto-komunumo, kaj eble eĉ tute forlasas Esperanton kiel plenkreskuloj. Tio ŝajne hodiaŭ okazas malpli ol en pli fruaj jardekoj, ĉar la denaskuloj nun havas pli da kontakto inter si.
Ĝenerale eĉ la plej bonaj denaskuloj parolas la lingvon apenaŭ rimarkeble pli bone ol la elito de nedenaskaj Esperantistoj, kaj la denaskuloj ne havas en Esperanto tian gvidan rolon, kian havas denaskuloj en ordinaraj lingvoj. Verŝajne ili tamen havas iom pli da influo en Esperantujo ol la aliaj - necesas ja konsideri, ke hodiaŭ nur ĉirkaŭ 1 % de la (regula) Esperanto-parolantaro estas denaska (proksimume 1000 denaskuloj inter 100.000 regulaj uzantoj).
Inter 200 vikipedio-kunlaborantoj, kiuj indikis almenaŭ nivelon 3 en Esperanto (3: "alta aŭ flua nivelo"; 4: "preskaŭ kiel denaskulo"), troviĝis 9 (do ĉirkaŭ 4,5 %), kiuj parolas la lingvon denaske (stato de aŭgusto 2008; en jan. 2014 estas 243 kun nivelo 3, 84 kun nivelo 4 kaj 7 kun denaska nivelo, do ĉirkaŭ 2 % da denaskuloj inter 243+84=327. Aŭ 7 denaskuloj inter 84 preskaŭ-denaskuloj, do 8,3 %).
Eblas konstati du aferojn:
Rolf Maximilian Sievert
Profesoro Rolf Maximilian SIEVERT (naskiĝis la 6-an de majo 1896 en Stokholmo, kaj mortis la 3-an de oktobro 1966 en Stokholmo) estis medicina fizikisto, kies plej grava kontribuo estis la studo de la biologiaj efikoj de radiadoj.
Profesoro Sievert (Sveda elparolo:ˈsiːvəʈ) estis naskita en la ĉefurbo de Svedio. Li funkciis kiel estro de la fizikejo ĉe la Radiumhemmet (onkologia kliniko de Svedio) de 1924 ĝis 1937, kaj poste li iĝis ĉefo de la sekcio de la radiadofiziko ĉe la Karolinska Instituto. Li ludis pioniran rolon pri la mezurado de radiadodozoj, precipe en ĝia uzo por la diagnozo kaj la traktado de kancero. Dum pli postaj jaroj, li enfokusigis sian esploradon pri la biologiaj efikoj de ripeta submetado al malaltaj dozoj de radiado. De 1956 ĝis 1962, li estris la International Commission on Radiological Protection (ICRP, Internacia Komisio pri Radiologia Protektado). li, ankaŭ de 1958 ĝis 1960, estris la United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation (UNSCEAR, Scienca Komitato de Unuiĝintaj  Nacioj pri Efikoj de Atoma Radiado). En 1964, li fondis la International Radiation Protection Association (Internacia Radiadoprotektado Asocio), kaj deĵoris kiel ĝia prezidento ĝis sia emeritiĝo en 1965. Dum la periodo 1920-1940, li inventis kelkajn instrumentojn por mezuri radiadodozojn, lia plej vaste konata mezurilo estas la Siverto-kamero. En 1979, fare de la 16-a Conférence Générale des Poids et Mesures (CGPM, Konferenco Ĝenerala pri Pezoj kaj Mezuroj), la SI-unuo pri la ekvivalenta dozo de joniga radiado estis nomita laŭ li, kaj al ĝi estis donita la nomo siverto (simbolo Sv).
Denaskaj Esperanto-parolantoj
Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj
La unua formo de organiziĝo de la denaskuloj estis la Renkontiĝoj de Esperantistaj Familioj (REF), kiujn iniciatis István Nemere en 1967 kaj kiujn ekorganizis Ernő Csiszár kun sia edzino Zsuzsa dum pluraj jaroj ekde 1979.
Gazetoj por Esperanto-familioj, interreta komunikado
Ekzistas retlisto DENASK ĉe Google-grupoj (pli frue: denask-l; ekde proks. 1995).
Nombro kaj denaskuloj de dua kaj tria generacio
En 2019 resumaro de ĉiuj ekzistantaj taksadoj nombras inter kelkaj centoj kaj 2,000 denaskuloj en la tuta mondo.
(65742) 1993 TY18
(65742) 1993 TY18 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Orbito
Ĝia Discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso, sed ne krucas ĝin. Ĝia marsa MOID estas 0,244482 AU (36,574 milionoj da km)
Denaskaj Esperanto-parolantoj
Nombro kaj denaskuloj de dua kaj tria generacio
Harald Haarmann (2002) parolas pri pluraj mil homoj, kiuj lernas Esperanton kiel denaskan lingvon; li aldonas, ke intertempe "ekzistas denaskuloj de dua kaj eĉ tria generacio". La informo pri denaskuloj de dua kaj tria generacio legeblas jam en "The Encyclopedia of Language and Linguistics", 1994. Renato Corsetti publikigis studon en 1996, laŭ kiu tiam la "Rondo Familia" havis registron pri proks. 350 familioj, en kiuj la infanoj kreskas kun Esperanto (oni povas supozi, ke temis pri sepcento da infanoj).
La takso de almenaŭ mil homoj estas ĝenerale akceptata konsiderante, ke ekzemple jam dum pli ol dudek jaroj en REF regule partoprenas 30 - 40 denaskulaj infanoj inter kelkaj monatoj kaj proks. 15 jaroj.
En 1957 en Gepatra Bulteno publikiĝis rezulto de enketo, laŭ kiu estis trovitaj 154 denaskuloj en 19 landoj. En la Jarlibro de 1961 oni publikigis liston de denaskuloj en la mondo, en kiu aperis 58 nomoj ; en 1962 estis 67 nomoj, en 1965 estis 83 listigitaj denaskuloj.
La "denaskulo" en la esperanta literaturo
La unua literaturaĵo kiu traktas la socian rolon de esperanto-familioj estas la triakta dramo La familio de Anto Speri de Giorgio Silfer (2003).
La temon ankaŭ traktis satire Serge Sire. (Bildstrio aperinta en "Le Monde de L'Espéranto" Num 555) kaj Sara Larbar, denaskulino, en ŝia romano 'Karuseloj'
Fremdeca premo de eksterfamiliaj lingvoj
Gilbert R. Ledon kiel patro kiu uzis Esperanton kiel familian lingvon dum jardekoj, substrekis en eseo ke la plej danĝera por la uzo de Esperanto en la familio estas la premo de la eksterfamiliaj lingvoj, precipe la nacia, loka lingvo. Por supervivi kaj venki tiun premon lia startpunkto estis ke "ni devas atingi psikologian staton kie ni devas konsideri nin, la uzantoj de Esperanto en familio, kiel normaluloj". Li substrekis ke tiu starpunkto funkciis ĉe ili dum jardekoj aplikante jenan strategion: 'En rondo kun eksterfamiliaj homoj, kvankam laŭdire tio estas malĝentila, eble malrespekta, kiam mi min direktis al mia edzino, mi nur uzis Esperanton, eĉ se mi poste devis traduki tion kion mi diris por la grupo. Mi same agis rilate al miaj infanoj, kiuj cetere ofte hontis pro mi..".
Esperanto-denaskularo kaj Esperanto kiel "vivanta lingvo"
Oni diras, ke lingvo mortas, kiam forpasas la lasta denaskulo. Analoge estas konsekvence konsideri Esperanton "vivanta lingvo", kiam konstateblas, ke ekzistas denaskuloj - ne nur kelkaj, sed denaska komunumo de proks. mil homoj, kiel hodiaŭ. Sabine Fiedler raportas, ke por eksteruloj ekscio pri la ekzisto de denaskuloj ofte kondukas al la konstato, ke Esperanto estas "vera" lingvo (2010: 163); la samon spertis ankaŭ aliaj Esperanto-parolantoj. La informo pri la denaskularo montriĝas kiel tre efika maniero por klarigi, ke Esperanto estas vera kaj vivanta lingvo. Certe multaj Esperanto-parolantoj opinias, ke Esperanto estis vivanta lingvo jam sen konsideri la grandiĝon de la denaskularo (pro literaturo, flua kaj ĉiutaga uzado k.s.). Tiel esprimis sin ankaŭ en 2004 la Lingvoscienca Instituto de la Hungara Scienca Akademio (dokumento). La argumentado pri la kaŭzoj de la vivanteco de Esperanto tamen nun malpli gravas, ĉar tiu vivanteco estas intertempe klara laŭ ĉiuj eblaj kriterioj.
Ĉu Esperanto ne estu denaska lingvo?
En kelkaj tekstoj troviĝas la opinio, ke Esperanto ne estu denaska lingvo aŭ almenaŭ ne estis kreita por tio. Laŭ la konvinko de Sabine Fiedler (2010: 163) la ekzisto de denaskuloj kontraŭas la esencon de planlingvo, kiu antaŭ ĉio ebligu samrajtan komunikadon per tio, ke ĉiu devas lerni ĝin. Aliflanke ŝi konstatas, ke la ekzisto de denaskuloj en diskutoj ofte montriĝas kiel argumento, ke Esperanto estas "vera" lingvo, pro kio ŝi volonte mencias la fakton. Johannes Klare (2010: 25, 27, 29) raportis, ke André Martinet vidis en Esperanto la avantaĝon, ke kvazaŭ ĉiu parolas tiun lingvon kiel denaskan lingvon - ke ĉiuj komunikaj partneroj devas unue lerni ĝin kaj ke neniu havas avantaĝon kiel denaskulo. Detlev Blanke konstatis en 2001 en artikolo pri lingvopolitiko, ke etnaj lingvoj kutime havas la funkcion esti denaska lingvo, dum planlingvo kiel Esperanto ne estis kreita por tio. (Detlev Blanke. Plansprachen und europäische Sprachpolitik, p. 89).
En multaj tekstoj de Esperanto-parolantoj oni apenaŭ mencias la denaskulojn. Humphrey Tonkin en 2015 prezentas Esperanton sur dek paĝoj; pri denaskuloj aperas la mencio, ke ekzistas neniu L1-parolanto pri kiu paroli ("no L1 users to speak of"); krome laŭ Tonkin Esperanto estas dua lingvo por kvazaŭ ĉiuj ĝiaj parolantoj (p. 183-184 en Humphrey Tonkin (2015). Introduction: In Search of Esperanto. Interdisciplinary Description of Complex Systems 12 (2), p. 182-192). Same UEA okaze de la tago de la gepatra lingvo plurfoje informis sen mencii la Esperanto-denaskulojn (2017: 21-a de februaro. Internacia Tago de la Gepatra Lingvo). Ankaŭ en personaj komunikoj multaj Esperanto-parolantoj informis, ke ili al eksteruloj ne mencias la denaskulojn, ĉar ili kredas, ke ties ekzisto forigas la argumenton de samrajteco.
Literaturo pri denaskuloj (inkl. de scienca)
Laŭ aperjaro
Clube de Regatas do Flamengo
Clube de Regatas do Flamengo estas brazila futbalteamo, kun sidejo en Rio-de-Ĵanejro. Ĝi estis fondita en 1895, unue kiel sporta kaj remada klubo.
27095 Girardiwanda
27095 Girardiwanda estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la italaj astronomoj Ulisse Munari kaj Flavio Castellani elde la observa stacio de Asiago Cima Ekar de la observatorio de Asiago, apud Asiago en Italio.
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala ĵurnalistino kaj poetino Girardi Wanda, naskiĝinta en Verono. Ŝi publikigis ok kolektojn da poemoj kaj estas reprezentita en kvar antologioj. Kiel ĵurnalistino ŝi publikigis pli ol 400 artikolojn pri kulturo kaj historio. Ŝi gajnis en 61 konkursojn de poezio kaj estis honorita en 160 aliaj.
Obenheim
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
São Manuel
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Bauru kaj en la mikroregiono Botucatu. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Estelnic
Estelnic [estelnik] (hungare: Esztelnek estelnek) estas vilaĝo en Rumanio nord-nordoriente de Târgu Secuiesc. En 1910 ĝi havis 1 147 loĝantojn (hungaroj), en 1992 818 (99% hungaroj). Administre ĝi apartenas al Poian.
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1536. Ekde la mezo de la 17-a jarcento ĝi havis franciskanan monoĥejon, en kiu funkciis ankaŭ lernejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Háromszék).
Rinyaszentkirály
Rinyaszentkirály [rinjasentkirAj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Nagyatád.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Nagyatád troviĝas 21 (aere nur 7), Kadarkút 24, Barcs 27 km-ojn.
Historio
La unua mencio devenis el 1337 en formo "S. Rege". Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, migra poŝto.
Komunumoj pri Stefano la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando
Ili manifestis kunlaboradon en 1997 en Szentkirályszabadja.
29950 Uppili
29950 Uppili estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Harsha Sudarsan Uppili, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2013 pro sia projekto pri materiala kaj biologia inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Oregon Episcopal School de Portlando (Oregono, Usono).
Britaj Virgulininsuloj
La Britaj Virgulininsuloj  aŭ Britaj Virgulinsuloj (British Virgin Islands) estas dependa teritorio de Britio en la Kariba Maro, do en la geografia regiono Karibio. La teritorio konsistas el pluraj insuloj. Geografie la insularo apartenas al la Deventaj Insuloj de la Malgrandaj Antiloj.
La teritorio estas parto de la insularo Virgulininsuloj kiuj estis trovitaj de Kristoforo Kolumbo kaj nomitaj de li kiel Santa Ursula y las Once Mil Vírgenes (mallongigite Las Vírgenes), memorigante pri mezepoka legendo pri Sankta Ursulo de Kolonjo.
4442 Garcia
4442 Garcia estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 14-an de septembro 1985 elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Arizono, Usono), en la kadro de la projekto Spacewatch.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la usona rok-muzikisto kaj gitaristo Jerry García (1942–1995).
Sindo
Sindh (sinda lingvo: سنڌ, urdua lingvo: سندھ), aŭ Sindo esperante, estas unu el la kvar provincoj de Pakistano. Sindh situas sude en la lando, ĉe la bordo de Hinda Oceano, sud-okcidente de la provinco. Sude kaj oriente ĝi limas al Barato, norde al Panĝabo kaj okcidente al Baluĉio. Triono de la 40 miliona loĝantaro loĝas en la ĉefurbo Karaĉio. La pli granda lingvoj en Sindh estas la sinda kaj la urdua. Pli ol 90 % de la loĝantoj estas islamanoj, la aliaj inkludas hinduoj kaj kristanoj.
Ĉefurbo de Sindh estas Karaĉio ekde 1936; iamaj ĉefurboj estis Hajderabado kaj Thatto. La sekvantaj urboj ankaŭ estas sidejoj de distriktoj: Badin, Dadu, Gotki, Hajderabado, Ĥairpur, Ĥanpur, Ĝakobabad, Ĝamŝoro, Kambar, Kandĥot, Karaĉio (kun 6 distriktoj), Kaŝmore, Larkana, Matijari, Mirpur Ĥas, Mirpur Matelo, Mithi, Naŭŝahro Faroze, Navabŝah, Sadikabad, Sangar, Suĝaval, Sukur, Ŝahdadkot, Ŝikarpur, Tando Adam, Tando Alahjar, Tando Muhamad Ĥan, Thatto kaj Umerkot. Oni ankaŭ havas Daharki, Ĥanpur, Kotri kaj Kamber Ali Ĥan, kiuj estas urbegoj sen esti distriktaj sidejoj.
La provinco havas ĉirkaŭ 40 milionojn da loĝantoj, triono el ili loĝas el la ĉefurbo. Administre Sindh estas dividita al 23 distriktoj. Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2 estas PK-SD.
Oficiala lingvo estas la sinda, hindeŭropa lingvo skribata per arabaj literoj, parenca al Sanskrito. Laŭ censo el 1998 59,7 % de la loĝantaro parolas ĝin; la urduan parolas 21,1 %, la panĝaban 7,0 % kaj la paŝtuan 4,2 %.
91,3 % de la loĝantoj estas islamanoj. Krome estas 6,5 % da hinduoj kaj 1,0 % da kristanoj.
Johann Heinrich Gelzer
Vivo
Gelzer studis ekde 1833 teologion kaj historion kaj habilitiĝis en la jaro 1839-a en Bazelo; profesoro orda pri historio li iĝis en 1843 en Berlino. En marto 1848 li proprainstige skribis al la prusia ministeriaro admonante pli engaĝiĝi en la tutgermana movado kaj rapide kun aŭ sen la aprobo de Aŭstrio realigi la germanan unuiĝon. En printempo 1850 li malsaniĝis kaj devis retiriĝi el la posteno berlina. Li poste vivis en Italujo, ekde somero 1852 en Bazelo kaj ekigis la eldonon de la gazeto »Protestantischen Monatsblätter für innere Zeitgeschichte«, kie oni recenzis kaj pridiskutis religiajn, ekleziajn, politikajn kaj pedagogiajn aferojn; ĝi ekzistis ĝis 1870.
Valea Scurtă
Valea Scurtă [valja skurtə] (hungare: Kurtapatak) estas vilaĝo en Rumanio norde de Târgu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al Poian.
Johann Heinrich Gelzer
Verkoj
De liaj skribitaĵoj menciindas precipe jenaj: »Die drei letzten Jahrhunderte der Schweizergeschichte« (Aarau 1838–39); »Die zwei ersten Jahrhunderte der Schweizergeschichte« (Basel 1840); »Die deutsche poetische Literatur seit Klopstock und Lessing nach ihren ethischen und religiösen Gesichtspunkten« (Leipzig 1841; 2a prilaboro sub la titolo »Die neuere deutsche Nationalliteratur etc.«, 1847–49); »Die Bedeutung der kirchlichen Wirren in der Schweiz seit 1839« (Zuriko 1847); »Protestantische Briefe aus Südfrankreich und Italien« (Zuriko 1852; 2a eldono en 1868 sub la titolo »Der katholische Süden und Pius IX. nach der Revolution von 1848«); »Die Religion im Leben, oder die christliche Ethik« (Zuriko 1839); »Doktor Martin Luther, der deutsche Reformator« (Hamburgo 1847–50, kun 48 gravuraĵoj laŭ Gustav König).
Valea Scurtă
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 545 loĝantojn (hungaroj), en 1992 271 (99% hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1567. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Háromszék).
Zwijndrecht (Nederlando)
Zwijndrecht estas municipo en la provinco Sud-Holando (Zuid-Holland) de Nederlando. La municipo kovras areon de 22,77 kvadrataj kilometroj kaj la 1-an de januaro 2014 havis loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po  homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro de la municipo estas la samnoma loĝloko
Janów Lubelski
Janów Lubelski - esperante Janovo en Lublinio - estas urbo en la provinco (historie vojevodio) Lublinio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de ankaŭ samnoma distrikto Janów Lubelski aŭ distrikto janowski. Fine de en la urbo vivis.
Milita historio
Komence de la 20-a jarcento estis ĉ. 8 mil loĝantoj. Dum la unua mondmilito tra Janów trifoje okazis fronto kun apudaj pezaj bataloj. En 1922 pro incendio bruliĝis preskaŭ duono de la urbo – 823 konstruaĵoj.
Periodo de la germana okupado estis tragika travivĵo. Septembre 1939 rezulte de tri bombadoj pereis ĉ. 350 personoj, 85% de la urbo bruliĝis. Teroro manifestaciis per amasaj arestoj en la jaroj 1940-1941 kaj amasaj ekzekutoj de la juda loĝantaro. En 1940 ekfunkciis punlaborejo, ekzistanta ĝis 1943. La 26-an de julio 1944 Janów estis okupita de la soveta armeo kun partopreno de la polaj taĉmentoj de Popola Armeo. Aprile 1945 taĉmentoj de Pola Enlanda Armeo liberigis enprizonigitajn de Sekureca Ofico partoprenantinoj de la ribelo de Varsovio. Janów post la milito montriĝis ege detruita. Nombro de loĝantaro falis preskaŭ duone.
Kunlaboro
urboj amikigitaj:
Interesaĵo
Ĉi tie estas la plej malnova en la mondo monumento al Tadeusz Kościuszko (1818).
Perfekta civitano
Perfekta Civitano ) estas titolo de novelo kaj de novelaro de la hungara verkisto Sándor Szathmári. Estas eldonoj en La Laguna, 1964, kaj en Budapeŝto, 1988. Kelkaj el la unuaj kolektitaj noveloj temas pri etoso de scienc-fikcio pri mondo kie regas maŝinoj. Poste sekvas noveletoj kaj rakontoj kiu rekreas etosojn el la Biblio, la Klasika Epoko, kaj historiaj momentoj kiaj la Hispana Imperio. Aliaj temas pri parodioj de politika, aŭ literatura etosoj, ludoj pri familiaj aŭ amapartneraj aferoj ktp. Kelkaj ĉefe ĉe la fino estas iom kontraŭvirinaj.
La suba priskribo sekvas la eldonon de 1988 fare de Hungara Esperanto-Asocio.
Kromaj tekstoj
La eldono de Hungara Esperanto-Asocio aldonas al la listigitaj tekstoj la jenon:
Kirill Mereckov
Kirill Afanasjeviĉ Mereckov (Кирилл Афанасьевич Мерецков; 7a de Junio, 1897 – 30a de Decembro, 1968) - rusa maŝinisto, ĉefo de ĝenerala stabo, sovetunia marŝalo.
Li aliĝis al la Rusa Komunisma Partio en 1917, politika popolkomisaro en Ruĝa Armeo el 1920 kaj partoprenanto de la pola-bolŝevika milito.
Dum la Vintra milito, estis respondeca pro la penetrado en la Mannerheim-linio kiel ĉefkomandanto de la trupoj de soveta armeo, kiu agresis kontraŭ Finlando. Pro la tuta malsukceso, la 7-an de januaro 1940, estis elpostenigita kaj ekkomandis la 7-an Armeon, batalanta sur istmo de Karelio, direkte al Viborg, konkerita post pezaj bataloj marte 1940. Malgraŭ tio ricevis la titolon de Heroo de Sovetunio tuj poste.
Mereckov estis arestita en la komenco de la Dua Mondmilito, sed estis liberigita du monatojn poste. Li revenis al la komando de la 7a Armeo kaj poste en la Fronto de Volĥov dum la Sieĝo de Leningrado. Li komandis en la Fronto de Karelio el Februaro 1944, ĉefe ĉe la Pecamo–Kirkenes Ofensivo. El Aprilo 1945, li estis sendita al Fora Oriento, kie li komandis fronton dum la soveta invado de la japanokupita Manĉurio. Dum la milito, li atingis la rangon de Marŝalo de Sovetunio.