cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Genevreuille
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Ilona Miklósy
Ilona Miklósy [miklOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Miklósy Ilona Margit estis hungara aktoro, infanaktoro, verkisto. Ŝia patro estis Gyula Miklósy, ŝiaj fratoj estis Gábor Miklósy kaj Margit Miklóssy, ŝia edzo estis Ferenc Albin Gombos, ŝiaj geedziĝaj nomvariantoj estis Gombos Ferencné, G. Miklóssy Ilona.
Ilona Miklósy naskiĝis la ĝuste dum la formiĝinta Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ilona Miklósy estis infanaktoro de teatra trupo de sia patro ekde 1885. Ŝiaj pli gravaj teatraj stacioj estis Brassó (1891), Hungara Teatro en Kassa (1893), Miskolc (1896–98, 1900), Kolozsvár (1898-1900). Ŝi estis membro de teatra trupo de Gábor Miklósy inter 1904 - 1914, pli poste ŝi redaktis infanan gazeton ĝis 1924, tiutempe ŝi verkis romanojn, teatraĵojn. Ŝi edziniĝis en 1900.
Malá Čausa
Malá Čausa, hungare Kiscsóta [kisĉOta], germane Klein Tschuasch estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Malá, kis kaj klein signifas: malgranda.
Situo
Malá Čausa situas sub monto 789 m-ojn alta, fine de sakovojo. Prievidza troviĝas je 7 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1358, en 1430 en hungara formo "Kis-Chauta". En 1828 loĝis tie 372 vilaĝanoj en 53 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Kis-Csausa,. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kiscsóta 618 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Privigye, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malá Čausa 618 homoj, (612 slovakoj).
Verda sterkado
Verda sterkado estas natura metodo de agroplibonigo en agrikulturo, frukto-, vito- kaj hortikulturo.
Efikoj de verda sterkado
La kultivado de plantoj por verda sterkado kaŭzas por la aperanta efiko je grundo ekvilibron al temperaturaj ŝanĝiĝoj. Samtempe la forto de trafo de la pluvogutoj estas reduktita, tiel kontraŭagadas al ŝlimiĝo kaj krustoformiĝo sur la grundosurfaco. Per la la asociita plibonigo de la vivkondiĉoj de la grundoorganismoj, la elformiĝas optimala stato de la grundo kaj pliboniĝas la kreskokondiĉoj de la utilplantoj. Intensa radiko-penetrado en la grundo per la verda sterkado kaj abundiĝo de la grundaj organismoj plibonigas kaj stabiligas la agrostrukturon. Per la kultivado de profunde enradikiĝintaj plantoj kiel ekzemple lupenoj aŭ sunfloroj oni povas eĉ agadi kontraŭ la kompaktiĝo de la subgrundo. Precipe dum kultivado de sukerbeto gravas la verda sterko de mustardo aŭ rafano por kontraŭbatali la nematodojn.
La verda sterkado havas kelkajn malavantaĝojn, tiel ekzemple la pliaj kostoj pro la laboro en la pintoperiodoj de semado kaj eblaj problemoj en la posta engrundigo de la plantaj restaĵoj.
Verda sterkado apogas la formadon de humo kaj estas efika kontraŭ grundoerodo kaj la forlavadon de la plantaj nutraĵoj el la grundo. Per la uzo de rapide kreskantaj plantoj, oni povas subpremi evoluon de la maldezirindaj fiherboj kaj rekreskintaj kultivplantoj (el postlasita rikoltosemo). Ĝi povas estis uzata en la senplugada agrokultivada metodo rekta semado.
Lerno
Lerno estas la alproprigo de scioj aŭ kapabloj por daŭra aplikeblo.
Verda sterkado
Efikoj de verda sterkado
En bruto-bredantaj agrikulturaj uzinoj, oni ankaŭ konsideras la verdan sterko-kultivaĵojn kiel aldonan nutraĵ-fonton. Tiukaze tre konvenas la kulturado de trifolio, pro ties alta proteina enhavo, kiu estas esenca en la amas brutobredado. Aldone, trifolio samtempe riĉigas je nitrogeno la grundon.
Lerno
Supozeble ĉiu besto povas lerni. Nehomaj bestoj lernas precipe kapablojn. Parto de ili akiras ankaŭ sciojn, sed en tre malvastaj limoj.
Kontraste al tio homoj aldone povas alproprigi sciojn kaj ideojn eĉ tre abstraktajn, kiujn ili konscie reproduktas kaj kombinas.
Verda sterkado
Verd-sterkaj plantoj kaj kultivaj metodoj
Ĝis la la verda sterkoj kiel Phacelia elfrostas dum la vintra malvarma periodo, do la plantorestaĵoj post la vintro povas resti sur la grundosurfaco aŭ povas esti enlaboritaj (ekz. plugitaj). Oni devas plimalmultigi la vintrorezistajn speciojn per enplugido aŭ dispecigila maŝino, tiel en la sekva vegetada periodo la kresko de verdaj sterkaj kultivaĵoj estas malebligita, forte mapliigita.
La kultivado de verda sterkado povas esti uzata kiel ĉefa kultivplanto aŭ uzata kiel intersemado. Tamen, la kultivado kiel sola ĉefplanto - tiel rezigno je reala rikolto en la vegeta jaro - estas uzata nur normala por re-kultivindaj grundoj.
Lerno
Oni lernas pli efike, se oni faras ĝin metode.
Dum eduko lernado ludas esencan rolon.
La vorto lerno devenas de la germana lernen kaj angla to learn - tio estas lerni. Ĉar lerno jam signifas la agon lerni, laŭ la principo de neceso kaj sufiĉo malrekomendindas ĉiama uzo de lernado, vorto kiu akcentas tre longedaŭran kaj /aŭ multfoje ripetatan lernon.
Lerno ne nepre necesigas inteligentecon aŭ eĉ konscion. Ekzemple la adaptiĝo de homa aŭ besta imuneca sistemo al novaj minacaj organismoj estas konsiderata kiel lerno. Ankaŭ informadiko parolas pri lernantaj maŝinoj aŭ lernantaj sistemoj.
Komparu kun
pedagogio, metodiko, lernejo, universitato, e-lerno, aŭtodidakto, infanaĝo, junaĝo
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri lern(ad)o en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
ALD
La vorto havas plurajn signifojn:
József Bodon
József BODON [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo Bodon József estis hungara verkisto, redaktoro, advokato, membro de Societo Petőfi (1877).
József Bodon naskiĝis la 1845 en hungara urbo Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio). Li mortis la 1908 en Rimaszombat.
Biografio
József Bodon post lernado iĝis advokato. En la 1870-aj jaroj li daŭris sian profesion en Budapeŝto, sed li okupiĝis ankaŭ pri literaturo. Li debutis novelisto en 1876. Liaj verkoj aperis ekzemple en revuoj Koszorú, Vasárnapi Ujság, li redaktis kaj eldonis periodaĵon Mulattató Ujság. En 1880 pro kormalsano li forlasis Budapeŝton kaj poste li malofte verkadis.
Kinya Takehara
Kinya Takehara (竹原 欣也, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe JEF United Ichihara kaj Fukushima FC.
Občina Ilirska Bistrica
Občina Ilirska Bistrica estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en regiono Primorsko-Notranjska. La municipo konsistas el 64 vilaĝoj kovrante areon de 480 km². Komence de 2017 tie loĝis 13482 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Ilirska Bistrica.
Loko, priskribo
La apudaj municipoj estas:
Komunumoj
La komunumo konsistas el la sekvaj 64 vilaĝoj:
Bač, Brce, Dobro Polje, Dolenje pri Jelšanah, Dolnja Bitnja, Dolnji Zemon, Čelje, Fabci, Gabrk, Gornja Bitnja, Gornji Zemon, Harije, Hrušica, Huje, Ilirska Bistrica, Jablanica, Janeževo Brdo, Jasen, Jelšane, Kilovče, Knežak, Koritnice, Koseze, Kuteževo, Mala Bukovica, Male Loče, Mereče, Nova vas pri Jelšanah, Novokračine, Ostrožno Brdo, Pavlica, Podbeže, Podgrad, Podgraje, Podstenje, Podstenjšek, Podtabor, Pregarje, Prelože, Prem, Račice, Ratečevo Brdo, Rečica, Rjavče, Sabonje, Smrje, Snežnik, Soze, Starod, Studena Gora, Sušak, Šembije, Tominje, Topolc, Trpčane, Velika Bukovica, Veliko Brdo, Vrbica, Vrbovo, Zabiče, Zajelšje, Zarečica, Zarečje.
Referencoj
Statistikoj: http://www.citypopulation.de/php/slovenia-notranjskokraska.php
Geografia loko :http://www.geopedia.si/#T1257_F408:38_x445429.40599999996_y48294.3005_s11_b4
Canon EOS-1 Ds Mark II
Canon EOS-1 Ds Mark II estis cifereca spegula fotilo fabrikita de Canon.
Canon EOS-1Ds
Akvario de Zella-Mehlis
Mara gapakvario Zella-Mehlis (germane: Erlebnispark Meeresaquarium) estas interesa eventoparko unika kaj kvazaŭ hermetika mondo en Zella-Mehlis, Germanio. Ĝi bonege atingeblas kaj trajne (stacio: Zella-Mehlis West) kaj aŭtoŝosee (A 71).
Ŝarkobaseno
Eblas spekti ŝarkojn, la ĉasistojn de la maroj, en baseno kun enhavokapacito de 1,000.000 litroj. Iliaj graciaj movoj ravas onin kaj forprenas la spektado troan timon kaj antaŭjuĝojn. Oni informatas pri iliaj gravega rolo por garantii la ekvilibron ekologian enmare.
Bunteco subakva
Pli ol 20 jaroj da sperto de la akvarioposedantoj ebligis la grandan gamon da specoj, vivantajn ŝtonojn, marstelojn, kankrojn ktp. Kelkaj bestoj eĉ bizare kaj strangefekte belas.
Krokodildomo
Sur 1,150 kvadrametroj atendas la vizitantojn la karapacaj reptilioj kiel unu el la plej malnovaj bestospeco de la mondo. Surloke eblas observi 29 kornecplatulojn de tre proksime. La plej granda krokodilo (3,50 m da longo) cetere nomiĝas Cezaro...
Koi-lagetoj
Enirinte la komplekson la vizitanto vidas lagetojn: ili formas parketon kun Koi-fiŝoj. Restoracio kun 130 sidlokoj, memoraĵvendejo kaj ludejo por infanoj pligrandigas ankoraŭ la bonstatecon de ĉiuj alvenintoj. Senbariera aliro por handikapuloj memkompreneblas.
Eksteraj ligiloj
Hejmpaĝo de la gapakvario.
Gyula Markhot
Biografio
Gyula Markhot post lernado (supozeble li havis juran diplomon) okupiĝis pri la familia bieno en Nyitraivánka ekde 1878. Post 2 jaroj li estis nomumita subnotario, baldaŭ li havis aliajn postenojn, ekzemple li estis urbestro en Érsekújvár. En 1895 li atingis la postenon ĉefnotario, post 2 jaroj subdepartementestro. Inter 1906 kaj 1908 li estis ĉefdepartementestro de Nyitra (historia departemento). Li havis edzinon, kiu neniam naskis.
Glutationo
Glutationo estas grava antioksidiga substanco trovata en plantoj, bestoj, fungoj samkiel en kelkaj bakterioj kaj arĥioj. Glutationo kapablas preventi damaĝojn al gravaj ĉelkomponantoj kaŭzataj de oksigen-reakciaj specimenoj tiaj kiaj liberradikaloj, peroksidoj, lipidaj peroksidoj kaj pezaj metaloj.
Ĝi estas tripeptido kun gama-peptida ligilo inter la karboksila grupo de la glutamata flankĉeno kaj la amina grupo de la cisteino, dum la karboksila grupo de la cisteino aneksiĝas per normala peptida ligilo al la glicino.
Tiolaj grupoj (-SH) estas reduktagentoj, ekzistantaj ĉe koncentriĝo ĉirkaŭ 5 milimolaro en bestaj ĉeloj. Glutationo reduktas dusulfidajn ligilojn (-S-S-) formitaj ene de la citoplasmaj proteinoj al cisteinoj agante kiel elektrono-donanto. En tiu procezo, glutationo konvertiĝas al ĝia oksidita formo, glutationa dusulfido.
Post oksidado, glutationo povas retroreduktiĝi de la glutationa reduktazo, uzante NADPH-on kiel elektrono-donanton. La rapido de la reduktita glutationo al oksidita glutationo ene de la ĉeloj ofte uzatas kiel mezuro por la oksidiva ĉelstreĉo.
ALE
La vorto havas plurajn signifojn:
Lajos Báthory
Lajos BÁTHORY [ba:tori] estas rumania hungara historiisto. Li naskiĝis en Máramarossziget la 16-an de februaro 1942, kaj mortis la 14-an de decembro 2022.
Kariero
Lajos Báthory akiris diplomon pri historio en UBB de Kluĵo. De 1965 li estis la scienca esploristo de Historia kaj Aarkeologia Instituto de Kluĵo.
Titulcia
Titulcia estas hispana municipo de la Madrida Regiono apartenanta al la  Komarko Las Vegas. Ĝi havas 1.184 loĝantojn, kaj etendiĝas sur 9,9 km². Ĝi troviĝas je 39 kilometroj de Madrido. Laŭ kelkaj arkeologiaj eltrovaĵoj, ĝi havas prahistorian originon kaj ĝi situas en la kunfluejo de la riveroj Ĥaramo kaj Taĥunjo.
Ĝia nuna nomo estas nova; ĝi estiĝis per dekreto de Fernando la 7-a en 1814. Antaŭ ĉi tiu dato la urbeto nomiĝis, ekde la 12a jarcento, kiel Bayona de Tajuña.
Felietono
Enhavo, aspekto kaj graveco de felietono tre diversas en la ĵurnalistaj tradicioj de diversaj landoj.
Historio
Unue aperis en Francio en la Journal des Débats (fondita 1789 de Julien Louis Geoffroy kaj Louis-François Bertin) kiel aldonaĵo al la politiko en apartaj folioj (de tie la nomo: “feuille” france - folio). Ĝi enhavis ĉefe novaĵojn kaj recensojn pri teatro kaj literaturo kaj rapide gajnis grandan popularecon, ke ĝi estis ne plu aldonaĵo, sed fariĝis integrita en la korpo de la ĵurnalo.
En anglalingvaj landoj felietono signifas la aperigon de seria romano en la gazeto, sed en aliaj eŭropaj landoj ĝi havas grandan tradicion, kiel montras la reputaciaj verkistoj, kiuj samtempe estis grandaj felietonistoj: ekzemple Heinrich Heine kaj Ludwig Börne (Parizo, 1840-aj); Joseph Roth, Walter Benjamin, Karl Kraus (Germanio, 1920-aj); Jan Neruda, Karel Čapek, Ludvík Vaculík (Ĉeĥio).
Moderna felietono enhavas elementojn de la satiro kaj humuro.
Bohučovice
Bohučovice (Bohutschowitz) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Hradec nad Moravicí en distrikto Opava. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sude de Hradec nad Moravicí. Funkcias ĉi tie infanĝardeno, propravolaj fajroestingistoj. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 139 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Bohučovice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,21 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1413.
(124499) 2001 RK46
(124499) 2001 RK46 estas tre malgranda, hela marsrenkonta asteroido malkovrita la 12-an de septembro 2001 de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio Desert Eagle en Benson (Arizono, Usono).
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 2:7 kun la Tero.
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,20887 astronomia unuo, tie estas 31,247 milionoj da km.
Sant'Omobono Terme
Sant'Omobono Terme - antaŭe estis Sant'Omobono Imagna  - estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Bedulita, Berbenno, Brembilla, Corna Imagna, Costa Valle Imagna, Roncola, Rota d'Imagna kaj Valsecca. Kristanisma patrono de la komunumo estas la sanktulo Omobono Tucenghi, vivinta en la 12-a jarcento, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
38086 Beowulf
Ĝi estas en orbita resonanco 10:9 kun Marso. Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Venuso, Tero kaj Marso. Ĝi estas teknike venusrenkonta, marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido sed pro ĝia orbita klinangulo, ĝi restas nedanĝere malproksima de Tero kaj de Marso:
Nomo
Ĝi estis nomita laŭ la skandinava batalinto Beowulf, kies aventurojn priskribas unu el la plej malnovaj restantaj frua anglosaksaj tekstoj de la 6-a jarcento.
Bernardo Olivera
Bernardo OLIVERA (naskiĝinta la en Bonaero) estas romkatolika animzorganto el Argentino kaj iama supera prioro de la trapistoj.
Vivo kaj agado
Luis José Olivera Padilla frokuliĝis ĉe la trapistoj de Azul (Provinco Bonaero) akceptante la ordenan nomon Bernardo. Li abatis samloke inter 1984 kaj 1990, poste estis li - ĝis 2008 - supera prioro de la tuta ordeno kaj, implicite, ankaŭ honore arkiabato de Cistercio. Inter 2009 kaj 2018 li denove estris la monaĥejon je Azul. Lia frato estis la politikisto Enrique José Olivera Padilla (1940–2014).
Olivera fondis en 1973 en sia patrujo la kontemplan dipatrinan movadon Soledad Mariana kies ĉefa zorgo estas la realigo de kontempla vivo ene de moderna grandurba vivo. Li krome verkis multajn skribaĵojn edifajn kaj por monakoj kaj por laikuloj. Fokuso lia estis ankaŭ pri la vivo de la martiroj de la Monakejo Nia Sinjorino de la Atlasoj (je Tibhirine apud Medea) kaj de la mistikulino Concepción Cabrera de Armida (1862–1937; ŝi pli konatas sub la nomo Conchita). De kelkaj liaj libroj ekzistas tradukoj en plurajn lingvojn.
Mairie de Vitry-sur-Seine (Tramtransporto en Parizo)
Mairie de Vitry-sur-Seine (Urbodomo de Vitry-sur-Seine) estas haltejo de tramvojo T9 situanta en Vitry-sur-Seine en departemento Val-de-Marne, regiono Francilio.
Ĝi estis malfermita la.
Bayer 04 Leverkusen
Bayer 04 Leverkusen (oficiala nomo Bayer 04 Leverkusen Fußball GmbH) estas profesia futbalklubo en la germania urbo Leverkusen proksime de Kolonjo. La eksa licenca futbala sekcio de la de la sporta klubo TSV Bayer 04 Leverkusen en 1999 transformiĝis al memstara komerca societo kaj ekde tiam estas centprocenta filio de la kemia konzerno Bayer AG, el kies laboristaro la sporta klubo origine ekestis la 1-an de julio 1904.
La unua futbala teamo de Bayer 04 en 1979 avancis al la unua germania ligo de futbalo - Bundesliga kaj de tiam sen interrompoj konkuras en la plej alta nacia ligo de futbalo. Ekde la venko de la UEFA-pokalo en 1988 ĝi estas inter la entute ok germanaj profesiaj klubaj futbalteamoj, kiuj gajnis internacian titolon. Inter la plej grandaj sukcesoj de la klubo krome kalkuliĝas la gajno de la nacia pokalo en 1993 kaj la atingo de la finalo de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA en 2002. Pro multaj duaj pozicioj en diversaj turniroj dum la lastaj 15 jaroj, interalie kvin duaj pozicioj en germanaj ĉampionecoj, la teamo tamen havas la renomon de "eterne nur dua plej bona" teamo - iuj mokantoj eĉ laŭ la silabo "vic-" de la vorto "vicĉampiono", germanlingve "Vize-" nomas la urbon kaj sian teamon "Vizekusen".
La teamo de la jarcento
Okaze de la centjara jubileo de la klubo en la jaro 2004 elektiĝis la kluba "teamo de la jarcento". Subtenantoj el antaŭe elektita grupo de futbalistoj povis elekti siajn favoratojn.
Pluaj konataj futbalistoj de la klubo
(en alfabeta sinsekvo)
Teamaj sponsoroj
La unua vira teamo futbala de la klubo nur ĝis la jaro 2000 per emblemo sur la brusta parto de la sportistaj ĉemizoj varbis por la kluba kemia konzerno Bayer AG respektive por medikamentoj el tiu konzerno. Ekde la jaro 2001, kiel montras la sekva listo, ĉefa ĉemiza sponsoro estas malsamaj energiproduktaj konzernoj.
Virina futbalo
La 1-an de julio 2008 la klubo transprenis la sekcion de virina futbalo de la sportklubo TuS Köln rrh., plennome "Turn- und Sportklub Köln rechtsrheinisch", do "gimnastika kaj sporta klubo de [la urbopartoj de] Kolonjo dekstre de la Rejno". La unua teamo komence konkuris en la dua nacia ligo de virina futbalo, ekde la jaro 2010 en la unua nacia ligo de virina futbalo; kaj la dua teamo en 2010 avancis al la regiona ligo okcidenta de virina futbalo. Aldoniĝas tri knabinaj teamoj, kiuj konkuras en siaj respektivaj laŭaĝaj ligoj.
Dobriĉevo
Dobriĉevo, serbe Добричево, slave Dobričevo, hungare Udvarszállás estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Suda Banato, en municipo de Bela Crkva (Serbio).
Historio
La vilaĝo fondiĝis en 1825. En 1891 fervoja linio konstruiĝis, kiu jam ne funkcias. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Temes (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Dobriĉevo 226 homoj, (200 hungaroj (89 %), 16 serboj (7 %), 5 ĉeĥoj kaj aliaj).
Buenos Aires a la vista
En la filmo interalie aperas la aktoroj Dorita Acosta, Blanquita Amaro kaj Carlos Castro.
La filmo havas entutan daŭron de 93 minutoj.
John Wilkes
John WILKES (n. la 17-an de oktobro 1725 – m. la 26-an de decembro 1797) estis brita radikala ĵurnalisto kaj politikisto.
Dum la balotdisputo de Middlesex, li klopodis, por ke ĉiuj balotantoj rajtu determini siajn delegitojn. En 1771, li ludis gravan rolon por obteni, ke la brita registaro permesu al eldonistoj publikigi la transskribon de parlamentaj debatoj. Wilkes tamen iĝis pli kaj pli konservativa, kio malkontentigis radikalojn kaj kaŭzis lian eksigon kiel deputito de Middlesex okaze de la ĝenerala baloto de 1790. Wilkes tiam retiriĝis el politikaj aferoj, kaj ne partoprenis la kreskon de radikalismo en la 1790-aj jaroj.
Jon Mirande
Jon MIRANDE Aiphasorho (10-a de novembro 1925 - 28-a de decembro 1972), eŭska verkisto.
Liaj gepatroj elmigris el la eŭska provinco Zubero - Lapurdo al centra Francio kaj instruis al li la francan kiel la gepatran. Post la abiturienta ekzameno li fariĝis ŝtata funkciulo, unue kiel kontoro de la franca Ministerio pri Financoj. Samtempe li komencis studi multajn lingvojn kaj iliajn literaturojn (anglan, araban, bretonan, danan, finnan, gaelan, germanan, grekan, hebrean, hispanan, irlandan, italan, katalunan, kimran, kornvalan, latinan, micenan, nederlandan, rusan).
Sed plej multe li enamiĝis al sia radika lingvo, la eŭska, kaj decidis fariĝi ĝia verkisto. Liaj ĉefverkoj estas la poem-kolekto Klaroskuroj (1947-1952) kaj novelo La baptofilino (Haur besoetakoa) (1959), kiu vekis skandalon pro erotikaj scenoj inter tridekjarulo kaj lia dekunujara zorgatino.
Pro sia drinkemo li travivis lastajn jarojn en psikiatrejoj. En unu sanigejo li estis trovita morta kun boteloj da viskio ĉirkaŭe.
En Esperanto aperis
La Baptofilino, tradukis Joxemari Sarasua, eldonis Fonto 2002, 94 p.
Johannes Meissel
Johannes Hermann MEISSEL (naskiĝinta la en Neudietendorf, mortinta la  samloke) estis germana desegnisto kaj pedagogo.
Vivo
En 1902 li eniris la seminarion de la Frataro herrnhuta en Niesky kaj iĝis instruisto de la herrnhuta pedagogistejo en Niesky en la jaro 1908-a. Inter 1910-11 li soldatis en Görlitz. De 1913-14 li frekventis la Reĝan altlernejon pri artoj en Berlino. Post la kvarjara partopreno de la Unua mondmilito li estis desegnoinstruanto en Berlino antaŭ ol aliĝi al la Pacmovado en 1919. Samjare komenciĝis ankaŭ lia ekspresionisma pentromaniero. Pro bombaviadilatako perdiĝis kaj ateliero kaj verkaro en la jaro 1943 en la germana ĉefurbo. Inter 1943-45 li estis instruisto pri desegnado kaj biologio en Niesky kaj revenis finfine en 1945 al Neudietendorf. En aprilo 1945 li hisis la blankan pacflagon sur la turo de la fratara kirko en Neudietendorf. Ĝis 1947 li instruis ĉe la bazlernejo. Inter 1945-57 li estis membro de la urba konsilanatro. Inter 1947-67 li agadis kiel liberprofesiulo. La saman periodon li estis membro de la konsilio de la plej saĝoj de la frataro en Neudietendorf. En 1950 li kreis la Zinzendorf-plakedon.
Honoroj
En Neudietendorf nomitis strato por li kaj maljunulhejmo. En 1962 oni aljuĝis al li la honoran kudrilon de la Germana konsilio pri paco.
(9989) 1997 SG16
(9989) 1997 SG16 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Nobuhiro Kawasato elde la observatorio de Uenohara (gubernio Jamanaŝi).
Fervora subtenanto
Fervora subtenanto (fano aŭ ŝatanto) estas kunenergia ŝatanto aŭ admiranto de person(ar)o, famulo, ideologio aŭ kulturaĵo.
La vorto “fano” devenas de la usonangla fan [fan] "fan(atikul)o", kaj ĝia nociaro estas forte ligita al la Uson-devena popkulturo aperinta dum la 20-a jarcento (poramasaj muzikospektakloj, sportaranĝoj, filmoj, libroeldonoj ktp.). En Esperanto la vorto “fano” troviĝas en NPIV sed ne estas tre vaste uzata kaj povas esti anstataŭigita per samsencaj vortoj, kiel “ŝatant(in)o”, “(fervora) subtenant(in)o/admirant(in)o”, “adept(in)o”, “fervorul(in)o”, “fanatikul(in)o”, “entuziasmul(in)o” aŭ “zeloto”.
Fervoraj subtenantoj kun komuna admir-objekto ofte kunvenas kaj formas proprajn fan-klubojn kaj eĉ societojn, kaj ekzistas ĉia grado de fervoreco, ekde nura hobiumado ĝis pseŭdosektaneco; kelkaj kreas adeptogazetojn. Adeptoj de sciencfikcio longtempe kreas adepto-gazetojn kaj organizas adepto-kongreson kiel la tutjaran Mondan Sciencfikcian Kongreson ("Worldcon").
Aparta, ekstrema speco de fervora subtenanto estas huligano kaj zeloto.
James R. Russell
James Robert RUSSELL (naskiĝis en oktobro 1953) estas akademiano kaj profesoro pri Antikva Proksima Oriento, Iranaj kaj Armenaj Studoj. Li multe publikigis en ĵurnaloj, kaj verkis plurajn librojn.
Li estas la Profesoro pri Armenaj Studoj ĉe Departemento de Proksim-Orientaj Lingvoj kaj Civilizoj en Universitato Harvard, kaj sidas sur la plenuma komitato de Centro Davis por Rusaj kaj Eŭraziaj Studoj.
En julio 2016, Russell iĝis duonemerita kaj movis sian loĝejon al Fresno, Kalifornio.
ALF
La vorto havas plurajn signifojn:
Sárbogárd
Sárbogárd [ŝArbogard] estas urbo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Sárbogárd, kies centro ĝi estas. En la loknomo sár signifas koto, Bogárd estis familia nomo de peĉenega nobelo.
Geografio
Sárbogárd situas sur ebenaĵo laŭ la ĉefvojo inter Székesfehérvár kaj Szekszárd, laŭ la fervojo Budapeŝto-Pécs, krome estas ĉefvojo al Dunaújváros.
Historio
En la bronzepoko estis tie fortikaĵo. Post la mezepoko turka okupado okazis. En 1855 la komunumo ricevis la rangon opidumo, en 1872 iĝis grandvilaĝo, ekde 1879 estis centro de subregiono, tiutempe distrikto.
En 1944-1945 la fronto daŭriĝis 4 monatojn. En 1969 vilaĝo Sárszentmiklós, en 1986 Pusztaegres aliĝis. En 1970 Sárbogárd denove iĝas grandvilaĝo, en 1986 urbo.
En la apudaĵo oni kultivas tritikojn kaj maizojn.
Preĝejo Sankta Ladislao (Sárvár)
La preĝejo Sankta Ladislao, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Sárvár.
Irigny-Yvours (stacidomo)
Irigny-Yvours estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Irigny, en departemento  (Metropolo Liono), regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Preĝejo Sankta Ladislao (Sárvár)
Historio
Kelkaj supozas, ke en tiu loko estis preĝejo en la 16-a jarcento, aliaj opinias, protestanta ligna preĝejo estis tie.
Irigny-Yvours (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Moret-Veneux-les-Sablons - Lyon-Perrache (750000).
Preĝejo Sankta Ladislao (Sárvár)
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en la urbomezo. La fasado estas simetria, meze situas duonronda teraso, kiun tenas 4 kolonoj. Post la teraso funkcias la ĉefenirejo. En la alia flanko ĉe la sanktejo la turo altiĝas. Interne estas videbla la unua skulptaĵo de Sárvár pri Kristo (farita en 1701).
Kermesoj okazas la 27-an de junio.
Canon EOS-1 Ds
Canon EOS-1 Ds estis cifereca spegula fotilo fabrikita de Canon.
Johann Reinhold Forster
Johann Reinhold FORSTER (n. la 22-an de oktobro 1729 en Tczew – m. la 9-an de decembro 1798) estis germana naturalisto, parte skotdevena, kiu altvalore kontribuis al la naskiĝo de ornitologio en Eŭropo kaj Nordameriko. Li restas plej konata kiel la naturalisto, kiu partoprenis la duan pacifikan vojaĝon de James Cook, dum kiu li estis akompanita de sia filo Georg Forster.
Vivo
Forster estis unue animzorganto kontraŭvole. Li estis studinta teologion ĉe la Universitato de Halle kaj iĝis pastora kandidato en 1751 en Gdansko, poste paroĥestro en la ĉegdanska vilaĝo Mokry Dwór. Malkontentigaj estis liaj klopodoj perlabori la vivon alimaniere. En Rusio li ekde 1765 plenumis registaran komision kun tro malfermaj postaj komentoj kaj restadis ekde 1766 en Anglio kiel tradukisto, verkisto kaj instruisto (ekz. ĉe Dissenter-akademio en Warrington.
Nur kiam li rajtis akompani James Cook ĉe la dua esplorvojaĝo inter la jaroj 1772 kaj 1775 li povis montri la ampleksegon de siaj interesoj kaj kapabloj sur la kampoj lingvaj, natursciencaj, geografiaj. Post kiam iĝis kvereloj kun la brita admiralaro pro la kritikema postprilaborado scienca de la studvojaĝo Forster trudiĝis je financaj problemoj. Nur mondonacoj fare de framasonoj kaj voko je la Universitato de Halle (kie li deĵoris ĝismorte) helpis lin lastamomente.
Graveco
Forster pioniris metode en scienca prilaborado de eltrovitaj aferoj kaj faktoj kaj laboris, same kiel filo lia, senĉese por la kompara etnologio. Ankaŭ la strikte je scienco baziĝanta vojaĝrakontado kvazaŭ naskiĝis de li. El la multo de liaj verkoj tre menciindas jenaj: Flora Americae septentrionalis (Londono 1771), Observations made during a voyage round the world (Londono 1778; germanen tradukita de Georg Forster en 1783), Geschichte der Entdeckungen und Schiffahrten des Nordens (Frankfurt/Oder 1783) kaj la de li eldonita gazeto Magazin von merkwürdigen neuen Reisebeschreibungen (Berlino 1790–1800, 16 volumoj).
Li estis membroj de multaŭ societoj ekz. de Royal Society, Rusa Akademio de Sciencoj, Leopoldina, Prusa Akademio de Sciencoj. Memortabulo muntita ĉe Haller-placo en la naskiĝurbo Tczew atestas la priforster-an okupiĝon ankaŭ en Pollando.
Fonto
Steiner, Gerhard, "Forster, Reinhold" ĉe: Neue Deutsche Biographie 5 (1961), p. 301-302 (tie ĉi interrete)
Gène Hanssen
Gène Hanssen (n. ) estas nederlanda futbalisto. En sia lando li ludis por la teamo Roda JC.
Li futbalis en Japanio por Verdy Kawasaki kaj reveninte en sia lando por VVV-Venlo.
Drăgoiești
Drăgoiești estas la nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
Bouenza
Bouenza (jen france, lingale Bwenza, kitube Buenza) estas unu el sume dek du departementoj de la Respubliko Kongo. La provinco kovras areon de 12 266 kvadrataj kilometroj kaj laŭ kalkulo de 2009 ĝi havis 320 835 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de 26 homoj po kvadrata kilometro. Administra centro estas la urbo Madingou. La provinco plu dividiĝis je la komunumo Nkayi kaj je dek distriktoj.
Amartya Sen
Amartya SEN (अमर्त्‍य कुमार सेन) estas barata ekonomikisto kiu famiĝis pro siaj laboroj pri malsatego, la mekanismoj malantaŭ malriĉeco kaj la teorio pri homa disvolviĝo. En 1998 li gajnis la Nobel-premion pri ekonomiko pro sia teoria laboro pri la etikaj aspektoj de la ekonomio kaj lia batalo kontraŭ la monda malriĉeco.
Vivkuro
Amartya Sen studis en la Trinity College de Cambridge, kie li licenciiĝis en 1956 kaj doktoriĝis en 1959. Li estis profesoro pri ekonomiko en la universitatoj de Kalkato, Delhi, Oksfordo, Londono kaj Harvard. De 1997 al 2004 li estis estro de la Trinity College de Cambridge. En 2020 li gajnis la Pacpremion de la germana librokomerco.
Pri malriĉeco
En sia libro Freedom is progress (Libereco estas progreso), 1999 ), li argumentas, ke progreso, disvolviĝo konsistas el la forigo de malliberecoj. Vastigi la liberecon de homoj estas celo kaj rimedo por disvolviĝo. Ĉi tiu libereco povas esti ekonomia libereco, sed ankaŭ politika libereco, sociaj provizoj (edukado, sanservo), garantio de malfermiteco kaj socia sekureco. Disvolviĝo do estas pli ol nur kresko de nacia enspezo. La pliiĝo de libereco estas por ĉiuj landoj kaj ne estas sole rezervita al riĉaj landoj. Laŭ la kompreno de Sen, malriĉeco ne signifas sole malaltaj monenspezoj, sed ĝenerala manko de ŝancoj por homoj vivi tiel kiel ili volas. Li disvolvis ĉi tiun 'capabilities approach' (kapablan aliron) kune kun la usona filozofo Martha Nussbaum. Ĉi tiu vidpunkto kondukis al la kreo de la jarraporto pri la homa disvolviĝo de la PNUD.
Gouhenans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lure (france arrondissement de Lure), la orienta parto de la departemento, kaj al la kantono .
ALG
La vorto havas plurajn signifojn:
Luterana preĝejo (Sárbogárd-Sárszentmiklós)
La Luterana preĝejo estas sakrala konstruaĵo en Hungario, en urbo Sárbogárd, en kvartalo Sárszentmiklós, kiu estis iam aparta vilaĝo.
Historio
En la 1740-aj jaroj alvenis la unuaj luteranoj tien, kiu estis neloĝata areo. La luteranoj konstruis lernejon kaj preĝdomon, sed en la 1770-aj jaroj la cirkonstancoj malboniĝis, multe da luteranoj foriris. En 1791 denove konstruiĝis lernejo kaj preĝdomo en rando de la vilaĝo. La luterana preĝejo mem estis konsekrita en 1870, post 13 jaroj harmoniumo alvenis. La pli nova lernejo estis konstruita en 1901. En la sekva jaro jam orgeno estis kreita en la kirko. En 1992 la preĝejo ekstere renoviĝis, post kvin jaroj la orgeno kaj la sonoriloj jam funkciis per elektro. En 2008 la kirko denove estis renovigita.
Konstruaĵo
La kirko situas en korto. La fasado estas simetria, meze la turo nur iomete reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. Super la enirejo estas videblaj 2 fenestroj, la pli supre estas ronda. La navo finiĝas en rektangula absido, kiu estas iom pli malalta kaj mallarĝa, ol la navo. En la turo 3 sonoriloj loĝas.
34645 Vieiramartins
34645 Vieiramartins estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.
Villanueva de Alcorón
Villanueva de Alcorón [biĝaNŬEba dealkoRON] (Nova Vilaĝo de A.) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
34645 Vieiramartins
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Villanueva de Alcorón
Etimologio
Pri la deveno de la nomo estas diversaj teorioj pri Alcorón, dum por Villanueva (nova vilaĝo) ne estas dubo ke temas pri translokigo de la vilaĝo el areo de valo al la nuna monteto, kie nun kuŝas, kun plej alta pinto en la Ĉefa Placo; kio okazis ankaŭ en multnombraj Villanueva laŭlonge de la tuta Hispanio.
Pri Alcorón ne estas interkonsento inter la diversaj teorioj:
34645 Vieiramartins
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Roberto Vieira Martins, altranga esploristo ĉe la Nacia Observatorio de Brazilo. Li laboras en teoria kaj observa aktivoj en dinamiko kaj astrometrio de malgrandaj korpoj de la sunsistemo kaj ties karakterizadoj per stelaj kaŝadoj.
Villanueva de Alcorón
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas villanovense [biĝanoBENse]. La censita loĝantaro en 2016 estis de 182 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,84 loĝ/km².
Situo kaj geografio
Villanueva de Alcorón situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Senjorlando de Molina-Alto Tajo en la orienta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1300 m super marnivelo; je 110 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 99,17 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°40′48″N 2°15′07″Ok.
Villanueva de Alcorón estas la plej granda vilaĝo de la komarko, kvankam ĝi ne estas ĝia ĉefurbo; ĝi estas la vilaĝo kun plej ampleksa agrikultura areo de la ĉirkaŭo, kiu atingas ĝis la provinco Kvenko sude, lime kun la najbaraj teritorioj de El Pozuelo, Carrascosa kaj Valsalobre. Oriente ĝi limas kun Zaorejas (kaj kun ĝia submunicipo Huertapelayo) en areo de pinaro konata kiel Palancar en kiu oni elfosas ŝtonojn por konstruado kaj la lokoj Escambronal kaj Carrera del Caballo ĉe la ŝoseo al Peñalén, nome zono plenplena je abismoj, inter kiuj la nomita Sima de Alcorón, unu el ĉefaj turismaj alloĝaĵoj de la zono. Norde kaj okcidente ĝi limas kun la teritorioj de Armallones, Valtablado del Río, Arbeteta kaj El Recuenco, nome zono loĝata ankaŭ de densaj arbaroj kaj brutobredado en kelkaj areoj.
Geografie temas pri la centro de la Iberia Duoninsulo, en la baseno de Supra Taĵo kaj proksima al la baseno de la rivero Guadiela. La averaĝa altitudo estas de 1.250 m. super marnivelo (la placo estas je 1.271 m), dum la plej alta pinto de la teritorio estas la "Hoya Cifrian" kun 1.381 m. kaj la plej malalta ambaŭflanke de la Solana de los Lirios en la limo kun Arbeteta kun 1.120 m.
Geologie temas pri la plej ampleksa altebenaĵo de la komarko, inter la riveroj Taĵo kaj Guadiela, inter la profundaj valoj kiujn kreas tiuj riveroj. Temas pri karsta tereno kiu okupas grandan parton de la provincoj Guadalajara, Cuenca kaj Teruel. Karakteraj pejzaĝoj de la zono estas la Sima de Alcorón, La Veguilla, La Carrera del Caballo, El Palancar, El Hoyo, Las Hoyas, El Tragoncillo, El Entandao, La Casa el Alto, La Dehesa, Los Arcabuces, La Horca, Las Arenas, Navajo de Carrascosa. Estas gravaj fontoj kaj putoj en la teritorio: Fuente Nueva, Fuente Vieja, La Canaleja, Fuente del Manzano, Las Caras, La Membrillera, Pozos de la Guijuela, Las Cañaillas, Pozo Tío Agustín, Pozo Moto, Pozo Ciervo, Pozo el Soto, Pozo del Pino Carro.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 182, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Villanueva de Alcorón, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Villanueva de Alcorón kie oni falis al la nunaj 182.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Konstrumaterialoj. Pensioj de emerituloj. Rura turismo.
Ĉe la vilaĝo estas la industriaj instalaĵoj de la entrepreno CAOSIL kiu pritraktas la mineralon de kaolino kiu estas elfosata en la ŝtonminejoj de la ĉirkaŭaj vilaĝoj. Produkta efiko de tiu industrio estas la sabloj el kaolino kiu ĉirkaŭas la vilaĝon, en kiuj oni kreas basenojn el malpuraĵoj kaj ankaŭ la Puto de la Soto, nome lageto de granda profundo hazarde aperiĝinta pro elfosado de mineralo en areo proksima al akvejo kiu inundis la minon, el kiu aktuale oni elprenas la akvon necesan por industria uzado.
Gravas ankaŭ la forsta aktiveco de la zono. Ankaŭ oni elfosas en la municipo kahelojn kaj ŝtonojn por ornamado de fasadoj kaj ĝardenoj de ĉaledoj de la provinca ĉefurbo kaj ĉirkaŭoj.
Inundoj sur Moravo kaj Odro (1997)
Inundo sur Moravo kaj Odro okazis en Ĉeĥio proksimume dum inter la 5-a kaj la 29-a de julio 1997. Tiuj ĉi inundoj, kaŭzitaj per nekutime intensaj precipitaĵoj, neniige trafis precipe Moravion, Silezion kaj orientan Bohemion. Dum la inundoj en Ĉeĥio mortis 49 personoj kaj la damaĝoj estis taksitaj al 62,2 miliardoj da kronoj.
La juliaj inundoj en la jaro 1997 krom la ĉeĥa teritorio grave trafis ankaŭ najbarajn teritoriojn de Pollando, Slovakio kaj Aŭstrio. La inunda ondo el Odro neniige montriĝis eĉ sur ties malsupra fluo en sektoroj de la pola-germana limo. La inundo sur Moravo kaj Odro tiel fariĝis konsisto de katastrofo de eŭropaj dimensioj.
Kaŭzoj de la katastrofo
La kaŭzo de abundaj precipitaĵoj estis ciklono, kiu super Moravio, Silezio kaj Pollando transŝoviĝis direkte de la norda Italio. La nekutima situacio en evoluo okazis tiam, kiam kampo de pli supera premo inter Azoraj insuloj kaj Skandinavio blokis la antaŭenpaŝantan ciklonon. Ties centro por certa tempo restis super la suda Pollando. La teritorio de Silezio kaj Moravio restis relative proksime de la centro de la premformacio kaj samtempe ĝi estis obstaklo por enlanda konsistero de ties fluado. Ĝuste tiu ĉi konsistero de la ciklono alportis plej multe da nubeco kaj precipitaĵoj. Malrapidigo de la antaŭenpaŝado de la fronta sistemo kutime unu ĝis tri tagoj daŭranta precipitaĵa periodo plilongiĝis je tutaj du tagoj. Tiu ĉi faktoro montriĝis por eksterordinareco de la inundo mem kiel tute decidanta. La pluvo eksterordinare plifortiĝis kun alventa efiko de montaro, kio montriĝis precipe en montaroj Hrubý Jeseník kaj Beskidoj.
Ĉeĥio
Kiel komenco de la inundo estadas konsiderata la 5-a de julio, kiam abundaj pluvoj levigis surfacojn de riveroj en la norda Moravio kaj en Silezio. Jam la duan tagon okazis tre rapida plialtigo de trafluoj sur riveroj Moravo, Vsetínská Bečva kaj Rožnovská Bečva, Krupá kaj Branná, pro kio estis en distriktoj Nový Jičín, Frýdek-Místek, Karviná kaj Ostrava-urbo kaj Vsetín proklamitaj gradoj de inunda aktiveco. La triaj gradoj estis proklamitaj en distriktoj Bruntál, Jeseník kaj ĉe Valašské Meziříčí. La 7-an de julio el siaj bordoj elverŝiĝis riveroj Moravo, Opava, Bečva, Opavice, Bělá, Tichá, Orlice, Třebovka, Smědá kaj Úpa. Rožnovská Bečva en Valašské Meziříčí atingis al trafluo 489 m3/s kaj Vsetínská Bečva kulminis en Jarcová en 669 m3/s. La akvo el Bečva inundis urbon Přerov kaj la ĉirkaŭajn vilaĝojn inkluzive de Bochoř kaj Troubky. Tra rivero Dřevnice trafluis la 7-an de julio en Zlín 282 m3/s. La inundoj tiutage elpetis la unuaj kvin viktimoj kaj sur per la akvo submuelita fervojlinio ĉe Suchdol nad Odrou kaŭzis elreligon de interncia rapidtrajno Sobieski, dum kio estis vunditaj pli ol 60 homoj. En konekso kun la plimalboniĝanta situuacio estis destinita kriza stabo kaj okazis fermo de kelkaj ĉeĥa-polaj kaj ĉeĥa-slovakaj limpasejoj.
La 8-an de julio la akvo tute inundis municipon Troubky troviĝanta ĉe kunfluejo de riveroj Moravo kun Bečva. Ĝuste en loko de la kunfluejo Moravo kun ties alfluantoj Bečva kaj Moštěnka okazis grandega disverŝo kaj la granda akvo ĉi tie inundis regionon kun areo 150 km2 etendiĝanta proksimume inter Citov, Přerov kaj Kroměříž. La saman tagon kulminis alfluantoj de Moravo sur la supra fluo. Riveroj Moravská Sázava en municipo Lupěné atingis al trafluo 208 m3/s, Desná en Šumperk 191 m3/s kaj Třebůvka en Loštice 120 m3/s. Sian maksimumon, do 838 m3/s, atingis en municipo Dluhonice ankaŭ rivero Bečva. Odro en Bohumín intertempe kulminis en trafluo 2160 m3/s kaj la inunda ondo transŝoviĝis sur ĝi plu al la pola teritorio.
Kroměříž estis per la akvo el Moravo inundita la 10-a de julio kaj la surfaco de rivero la saman tagon ĉi tie kulminis al 1034 m3/s. Pluan tagon poste la disakvigita Moravo inundis Uherské Hradiště kaj Otrokovice. En la nordo de Moravio kaj en la orienta Bohemio, kie intertempe la granda akvo falis, la evakuintaj homoj komencis reveni en siajn hejmojn. Estis anoncitaj kazoj de rabado. La 13-an de julio Moravo elverŝiĝis en Veselí nad Moravou kaj en Moravský Písek kaj pluan tagon ĝi endanĝerigis Hodonín. La 20-an de julio kaŭzis novaj intensaj pluvaj precipitaĵoj la duan inundan ondon, pro kiu estis denove proklamita la tria inunda grado en distriktoj Přerov, Zlín, Kroměříž kaj Uherské Hradiště.
Sed jam la sekvantan tagon la falado de la granda akvo permesis revoki la trian gradon de la inunda aktiveco en distriktoj Šumperk kaj Přerov. La 23-an de julio sekvis revoko de la stato de la inunda danĝero en distriktoj Olomouc kaj Kroměříž, la 24-an de julio en distriktoj Zlín kaj Uherské Hradiště kaj la 28-an de julio en distriktoj Hodonín kaj Brno-provinco. La tria inunda stato estis sur la teritorio de Ĉeĥio revokita la 29-an de julio, kiam la granda akvo ĉesis endanĝerigi Břeclav.
Inundoj ekster Ĉeĥio
La someraj inundoj en la jaro 1997 ne limiĝis sole sur la teritorio de Ĉeĥio. La inunda ondo, kiu sur rivero Odro disvastiĝis plu norden tre abrupte trafis ankaŭ silezian parton de Pollando. En Pollando, kie krom la disakvigita Odro el la fluejoj elverŝiĝis ankaŭ riveroj Bóbr kaj Luzacia aŭ Klodska Niso, estas tiu ĉi katastrofo markata kiel pollingvePowódź tysiąclecia do Inundo de miljaro. Trafitaj fare de la inundoj estis krom aliaj la polaj urboj Kłodzko, Racibórz, Krapkowice, Opole, Vroclavo aŭ Głogów. En Racibórz Odro atingis trafluon 3120 m3/s kaj en Vroclavo la rivero kulminis en trafluo 3640 m3/s. La disakvigita Odro kreanta sur sia malsupra fluo polan-germanan limon kaŭzis grandegajn posedaĵajn damaĝojn ankaŭ en Germanio. Inundita estis ekzemple urbo Frankfurto ĉe Odro.
La disakvigita rivero Moravo neniige trafis ankaŭ Slovakion kaj Aŭstrion. En Sovakio levigis la juliaj pluvoj surfacojn de montaraj riveroj precipe en la okcidentaj kaj la nordaj regionoj de la lando. Dekomence plej malbone trafitaj regionoj estis Oravo kaj Kysuce, sed post nelonge kiel plej granda minaco montriĝis granda akvo sur la lima sektoro de rivero Moravo kaj la leviĝanta akvo en rivero Váh.
Viktimoj kaj damaĝoj en la posedaĵo
Sekve de la juliaj inundoj okazis viktimoj en la vivoj kaj grandegaj damaĝoj. Pereis 49 personoj, estis neniigitaj 2151 domoj, pluaj 5652 fariĝis longtempe nepriloĝitaj kaj deŝiritaj estis 26 pontoj. Plie por kelke da tagoj estis tute haltigita trafiko en ĉefaj fervojlinioj, ĉar estis tute elvicigitaj la plej gravaj nodoj en Moravio, Přerov kaj Olomouc. Grave damaĝigitaj estis ampleksaj partoj de urboj Krnov, Ostrava, Opava, Otrokovice, Přerov, Olomouc kaj pluaj. La suma damaĝoj estis taksitaj al 63 miliardoj da kronoj. Asekurejoj en konekso kun la inundoj solvis proksimume 117 000 kazoj kaj ili pagis al la damaĝigitoj 9 miliardoj da kronoj. Kiel plej multe trafita setlejo estas konsiderata municipo Troubky, kie dum la inundoj mortis 9 homoj kaj tute neniigitaj estis 150 domoj. Al la pereo ne eskapis eĉ ne najbaraj municipoj Bochoř, Citov aŭ Vlkoš.
La inunda ondo, kiu traimpetis tra Pollando, prenis 56 homaj vivoj kaj faris damaĝojn por 3,5 miliardoj da euro. Grave trafita urbo estis Vroclavo, kie la inunda ondo atingis 10 metroj. La rivero devis subakvigi ĉirkaŭ 47 000 konstruaĵoj kaj 4650 km2 agrikutura grundo kaj grave damaĝigi aŭ neniigi ĉirkaŭ 2000 km ŝoseoj kaj fervojlinioj. En Slovakio estis per la granda akvo en julio de 1997 trafitaj 366 municipoj, el la endanĝerigita regionoj devis esti evakuitaj ĉirkaŭ 20 000 loĝantoj kaj la sumaj damaĝoj estis kalkulitaj al 2,5 mld. slovakaj kronoj.
Glano (apartigilo)
Glano havas la sekvajn plurajn signifojn.
Susan Boyle
Susan Margaret BOYLE (naskiĝis en Blackburn, West Lothian, Skotlando, do nun -jara), estas skota kantistino, kiu internacie famiĝis la, kiam ŝi aperis kiel konkuranto en televida elsendo "Britain's Got Talent", kantante la kanzonon "I Dreamed a Dream" el la muzikalo Les Misérables.
Lully VD
-
Lully estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 761 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La komunumo Lully situas sur teraso super la Lago Lemano okcidente de la distriktĉefurbo Morges.La komunumo konsistas el la vilaĝo Lully kaj la setlejo Sécheron.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,05 km², de kiuj 11,7% estas kovritaj de arbaro, 65,9% servas por agrikulturo kaj 20,5% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Lully limas en nordo al Vufflens-le-Château, en nordnordoriento al Chigny, en oriento al Tolochenaz, en sudo al Saint-Prex, en okcidento al Lussy-sur-Morges, kaj en nordokcidento al Denens.
Trafiko
Tra Lully pasas la kantona ĉefvojo n-ro 128 de Morges al Bière. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1, kiu pasas en sudo tra la komunuma teritorio, situas 1 kilometron oriente de la komunumo en Morges. Pere de la poŝtaŭtolinio de Morges al Lavigny la komunumo estas konektita al la publika transportreto.
Historio
La unua dokumenta mencio de Lully datiĝas el la jaro 1018 kiel Lulliacum, kiam la reĝo Rudolfo de Burgonjo donacis la vilaĝon al la Abatejo Saint-Maurice. En la jaro 1536 ĝi estis akirita de Berno. Sub la berna regado ĝis la Helveta Revolucio de 1798 apartenis la Voktejo Morges. Post la Helveta Revolucio el la iama voktejo fariĝis la Distrikto Morges, al kiu la komunumo apartenas ankoraŭ hodiaŭ. Ek de la 16-a jarcento ĝis 1726 Lully apartenis al Vufflens-le-Château. En la jaro 1746 la familio Mayor faris el Lully senjorujon kun propra senjora tribunalo.
ALH
La vorto havas plurajn signifojn:
Pontorson
Pontorson estas franca komunumo en la departemento Manche kaj la regiono Normandio.