cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pelopso
Genealogio kaj origino
Li havis multnombran idaron, danke al sia edzino Hipodamio, filino de Enomao. Inter ili elstaris Piteo (kiu fondis la urbon Trezeno), Alkatoo, Diaso, Plisteno, Atreo (reĝo de Mikeno), Tiesto, Kopreo kaj Hipalcimo. Tamen, la nombro kaj nomoj de la pelopidoj varias laŭ la diversaj aŭtoroj kiuj listas ilin.
Pelopso kaj Hipodamio havis ankaŭ multajn filinojn, kelkaj el kiuj unuiĝis al la familio de Perseo per edziĝo. Tiel, Astidamio edziniĝis al Alceo, Nicipo al Stenelo kaj Eŭridiko al Elektriono.
Li ankaŭ havis amanton: la nimfo Aksioko aŭ Danaiso, kun kiu Pelopso estis patro de Krisipo, sia plej ŝatata filo.
Inter dioj
La patro de Pelopso, Tantalo, estis reĝo de la monto Sipilo, en Anatolio. Por fari oferon al la olimpaj dioj, li dispartigis sian propran filon, Pelopso, kaj kuiris lian karnon, kiun li servis al la dioj. Nur Demetro (aŭ Temiso laŭ alia versio), kiu estis tre afliktita pro la forkapto de sia filino Persefono, ne rimarkis la homan devenon de tiu ofero kaj manĝis sian porcion, la maldekstra ŝultro de Pelopso. Tamen, la ceteraj dioj, terurigitaj, kunigis la diversajn partojn de Pelopso kaj revivigis lin. Hefesto faris eburan ŝultron, kiu anstataŭis tiun, kiun Demetro formanĝis (pro tio oni diris ke la pelopidoj havis blankegan ŝultrojn ), kaj tiel la junulo iĝis eĉ pli bela ol antaŭe. Pro tio, eĉ Pozidono enamiĝis de li, kaj portis lin al Olimpo, kie Pelopso iĝis amanto de la dio kaj kutime uzis la magian ĉaron de la mara dio. Poste, Zeŭso forpelis Pelopson el la dia loĝejo, ĝenita pro la fakto ke lia patro Tantalo denove ofendis la diojn, tial kial li ŝtelis ilian manĝadon kaj disdonis ĝin al la mortemuloj, montrante tiel unu el la plej sakrajn sekretojn de la olimpanoj.
Konkurenco
Kiam Pelopso plenkreskis, li enamiĝis al Hipodamio, filino de la kruela Enomao, reĝo de Pizo aŭ Olimpio. Sed oni informis Pelopson pri la sekreta amo de Enomao al lia filino (aŭ pri antaŭdiraĵo kiu asertis ke Enomao estos murdita de sia bofilo), pro kio tiu reĝo mortigis pli ol tri dek svatiĝantojn de la princino, post defii ilin konkuri en ĉar-kurado. La ĉevalinoj de Enomao, Psilo kaj Harpino, donacitaj al li de Areso, estis filinoj de la vento, kaj pro tio rapidegaj. Tamen, Pelopso akceptis la defion, kaj petis al Enomao permeson edzinigi lian filinon. Sed li ne estis tre certa pri sia venko, kaj pro tio li alvokis Pozidonon, sia antaŭa amanto, kaj post rememori ilian rilaton, petis helpon al li por venki Enomaon. Rideteme, Pozidono donacis al li ĉaron eltiritan de nelacigeblaj kaj nemorteblaj flugantaj ĉevaloj, kiuj eĉ kapablis rajdi sur la maro. Por provi ilin, Pelopso vojaĝis tra la Egea maro al monto Sipilo, kie li konstruis templon al Temnia Afrodito. La rajdado estis tiel rapida ke la koĉero de Pelopso, Cilo, ne sukcesis supervivi. Lia animo komunikiĝis per sonĝoj kun Pelopso, kiu honore entombigis lin en Lesboso kaj dediĉis templon al Cila Apolono. Oni diras ke la dankema animo de Cilo favore intervenis en la posta konkurado kun Enomao.
Tamen, eĉ havi tiun mirindan ĉaron ne trankviligis Pelopson (aŭ Hipodamion, laŭ aliaj versioj), kiu subaĉetis la koĉeron de Enomao, Mirtilo, per promeso de la duono de la regno kaj la rajto pasigi unu nokton kun la princino. La nokton antaŭ la ĉar-kurado, Mirtilo anstataŭis la stiftojn de la reĝa ĉaro per aliaj faritaj el vakso. Tiu provokis ke dum la kurado, ĝuste kiam Enomao pretiĝis por trafi kaj mortigi Pelopson, la radoj delasis, rompante la ĉaron. Mirtilo, kiu esperis tion, saltis ĝustatempe kaj supervivis, sed la reĝo estis trenita surteren de liaj ĉevaloj kaj mortis.
Kiam Mirtilo petis sian rekompencon, Pelopso ĵetis lin el klifo, publike akuzante la koĉeron pri klopodi seksperforti Hipodamion. Mortigonte, Mirtilo malbenis sian murdinton pro lia perfido, kaj de tio devenis la anatemo kiu ruinigis la familion de Pelopso: du el liaj filoj, Atreo kaj Tiesto, mortigis trian, Krisipo, la plej ŝatata kaj heredinto de sia patro. Ili estis elpatrujitaj, kune kun Hipodamio, kiu fine pendigis sin. Ankaŭ la nepoj kaj pranepoj de Pelopso suferis la malbenon de Mirtilo, inter ili Agamemno, Egisto, Menelao kaj Oresto.
Laŭ Burkert, kvankam la historio de Hipodamio aperas kaj en la Katalogo de virinoj de Herodoto kaj sur la brusto-kiraso de Cipselo (ĉ. 570 a.K.) konservata en Olimpio, la mito de la ĉar-kurado iĝis grava en la historio nur post la inkludo de tiu konkuro en la Dudekaj Olimpiaj Ludoj (630 a.K.). Tamen, ĉar-kuradaj scenoj ornamis la orientan frontonon de la templo de Zeŭso en Olimpio, do oni supozas ke ĝi estis konata afero antaŭ tiu evento. Krome, G. Devereŭ rilatigis la forkapton de Hipodamio al tabuaj ritoj pri best-bredado en Elido kaj al la influo de tiu regiono sur Olimpio kiu iĝis pli kaj pli forta dum la sepa jarcento a.K.
Laŭ Palaifato, Pelopso ne venis al Piso en Elido per flugil-havaj ĉevaloj por peti edziĝi al Hipodamio. Prefere, li venis per ŝipo kur la skribaĵo «Flugil-havaj Ĉevaloj» sur ĝia tenda kajuto, kaj forrabis la virinon. Simple, oni diris tiam ke li fuĝis sur la "Flugilhavaj Ĉevaloj".
La eleanoj asertis ke Pelopso estis la unua homo kiu starigis templon al Hermeso en la lando, pro tio ke tiu dio avertis lin pri la venĝemo de la dioj pro la morto de Mirtilo, kvankam Pelopso vojaĝis ĝis la fino de la mondo por esti senkulpata de Hefesto. Post fari tion, Pelopso revenis al Pizo kaj poste pligrandigis sian regadon al Olimpio, danke al la famo kiun li akiris. Iom post iom li sukcesis regi la tutan Peloponezon, antaŭe nomata Apio aŭ Peliasgotiso, sed ne teorie, almenaŭ fakte, tial kial lia influo faris la najbarajn reĝojn omaĝi lin. Ankaŭ lia riĉeco kaj la apogeo kiun li donis al la Olimpiaj Ludoj helpis lin iĝi tiel pova. Tiu fakto igis lin simbolo de unuiĝa Grekio, kaj pro tio, dum la Troja milito, oni portis liajn ostojn al Trojo, ĉar la divenisto Heleno asertis ke tio nepris por ke la grekoj sukcesu konkeri la urbon.
Pelopso plifortigis lian regadon per edziĝoj de siaj familianoj kun membroj de la tiam plej famaj familioj. Lia fratino Niobo edziniĝis al reĝo Amfiono de Tebo, kaj liaj filinoj al la reĝa familio de Mikeno, kie ili regis ĝis la alveno de la heraklidoj.
Morto de Krisipo
Kiam Lajo, antaŭa reĝo de Tebo kaj patro de Edipo, estis elpatrujita, li ricevis gastigadon ĉe la palaco de Pelopso en Peloponezo. Tiam li enamiĝis al bastarda filo de sia gastiganto, Krisipo, kaj sukcesis forkapti (aŭ allogi) lin. Tial kial la elpatruja ordono jam estis nuligiita, ambaŭ rifuĝis en Tebo. Sed ofendite, Atreo kaj Tiesteso persekutis kaj malliberigis Lajon, ĉar ili timis ke tiu unuiĝo helpos lian duonfrato iĝi heredinto de la regno de ilia patro. Sed Pelopso intervenis, kaj liberigis la teban reĝon, rezonante ke li ne kapablis puni neniun pro amo. Tamen, Hipodamio vojaĝis al Tebo kaj klopodis konvinki siajn filojn morti la bastardon kaj, tial kial ili rifuzis (laŭ la plimulto de la versioj) ŝi mem eniris la ĉambron kie Lajo kaj Krisipo dormis kaj vundis tiun lastan per la glavo de la teba reĝo, por ke oni kulpigus lin pri la murdo. Tamen, antaŭ morti, Krisipo klarigis la veron, kaj Pelopso elpatrujigis sian edzinon, kiu sinmortigis pro la honto. Kroma versio asertas ke Krisipo vojaĝis al Tebo tute nevole, kaj ke li sinmortigis pro tiu honta ofendo.
Kultado kiel heroo
El la kultado de Pelopso en Olimpio devenis la mitaro pri la establo de la Olimpiaj ludoj, la plej fama ekzemplo de unuiĝo de la helenoj. En sanktejo de tiu urbo, oni dediĉis ktonikajn verŝ-oferojn al malhel-vizaĵa Pelopso, kontraste al la luma ritaro kiun oni organizis tage al ĉiela dio Zeŭso en la sama loko.
La sanktejo de Pelopso en Olimpio, la Pelopion, sur kiu versis glora sango estis priskribita de Paŭzanio kiel konstruaĵo ĉirkaŭita de sakralaj ŝtonoj kiu staris aparte de la templo de Zeŭso, apud la tombejo de la heroa reĝo, ĉe vadejo de la rivero Alfeo, proksime de la templo de Artemiso en Piso. La ĉaro de Pelopso viziteblis en la templo de Demetra en Flio, kaj lia ora glavo estis parto de la trezoro de la sicionaj en Olimpio. Elektra subterigis la lanco-skepttron de Pelopso (ankaŭ uzata de Oresto), kun kromaj oraĵoj, en la landlimo inter Keroneo kaj Faroteo, kie oni malkovris ĝis poste. Faroteanoj pledis por la oro, sed keroneanoj konservis la skeptron kaj sakrale honoradis ĝin. Fakte, lia plej grava sacerdoto estis tiu, kiu portadis ĝin.
Pelopso ricevis kultadon kiel ktonika diaĵo, al kiu oni nokte oferis nigran vir-ŝafon. La restaĵoj de Pelopso restis en korbo ĉe la sanktejo de Artemiso Kordaks, sed poste oni translokiĝis ilin al fera sarkofago kiun oni subterigis en la antaŭ priskribita tombejo. Tamen oni montris grandegan skapolon teorie de li, konservita aparte,, kiun laŭ Johano Tzetzes oni portis al Trojo por ebligi la venkon de la aĥea armeo. Laŭ Paŭzanio, tiu osto sinkis en la maro, kun la ŝipo kiu portis ĝin reen al Pizo, sed multaj jaroj poste fiŝkaptisto (Demarmeno el Eretrio) trovis ĝin en sia reto. Demarmeno demandis al Orakolejo de Delfo kion fari kun tiu osto, kaj la pitio konsilis lin donaci ĝin al la eleaj, kiuj tiam nomumis Demarmenon oficiala gardisto de la relikvo. Oni ankaŭ diris ke el tiu osto estis farita la paladio kaj la sigelilo de Agamemno.
Tial kial antikvaj grekoj sciis nenion, kompreneble, pri dinosaŭroj kaj mamutoj, kiam aperis iliaj restaĵoj oni atribuis ilin al legendaj herooj aŭ duon-dioj, klopodante tiel pravigi la teorion pri ke la homoj de la Heroa Epoko estis eksterordinare altaj. Tiun kutimon oni uzis ankaŭ por politikaj celoj, kiuj rilatigis la regantojn al tiuj mitaj prauloj. Por tion fari utilis ankaŭ rakontoj pri tiacelaj profetaj sonĝoj aŭ antaŭdiraĵoj.
Paraguarí
Paraguarí estas urbo de Paragvajo. Ĝi estas la administra centro de la samnoma departemento Paraguarí, unu el 17 departementoj de Paragvajo, kiuj kun la Ĉefurba Distrikto de Asunciono konsistigas la ŝtatan teritorion. La urbeto situas en la sudokcidento de la lando.
La nuna urbo fondiĝis en 1775. Ĝi situas en distanco de proksimume 60 kilometroj de la ŝtata ĉefurbo Asunciono.
Alĝeria kuirarto
La alĝeria kuirarto estas influita de la interagoj kaj interŝanĝoj de Alĝerio kun aliaj kulturoj kaj nacioj tra la jarcentoj. Ĝi estas karakterizita de riĉaĵoj derivitaj kaj de teraj kaj de maraj produktoj. Konkeroj aŭ demografia movado al la alĝeria teritorio estis du el la ĉefaj faktoroj de interŝanĝo inter la diversaj popoloj kaj kulturoj (berberoj, araboj, turkoj, al-andalusanoj, francoj kaj hispanoj). Ĉi tiu kuirarto estas mediteranea kaj nordafrika kuirarto kun berberaj radikoj.
Alĝeria kuirarto ofertas diversajn pladojn laŭ la regiono kaj la sezono, sed legomoj kaj cerealoj restas en ĝia kerno. Plejparto de la alĝeriaj pladoj temas pri pano, viando (ŝafido, bovaĵo aŭ kokidaĵo), olivoleo, legomoj kaj freŝaj herboj. Legomoj ofte estas uzataj por salatoj, supoj, taĵinoj, kuskuso kaj saŭcaj pladoj. El ĉiuj alĝeriaj tradiciaj manĝaĵoj disponeblaj, la plej fama estas kuskuso, agnoskita kiel nacia plado.
Manĝado de porkaĵoj estas malpermesita al islamanoj en Alĝerio, laŭ la ŝario, la islama juro.
Spicoj uzitaj en alĝeria kuirarto estas sekigitaj ruĝaj kapsikoj de diversaj specoj, dudek sep spicoj estas kombinitaj por la fama alĝeria spica miksado ras el hanut, kumino, cinamo, kurkumo, zingibro, papriko, koriandro, safrano, muskato, kariofilo, fenkolo, anizo, ktp.
Alĝerianoj konsumas altan kvanton da viando, ĉar ĝi troviĝas en preskaŭ ĉiu plado. Ŝafidaĵo estas la plej manĝita viando en la lando. Birdĉasaĵo kaj bovaĵo ankaŭ estas uzataj, inter aliaj nekutimaj viandoj. Sovaĝa apro estas ankaŭ ĉasata kaj manĝata, sed porkaĵo ne vendiĝas en bazaroj; ĝi povas esti aĉetata nur de ĉasistoj rekte. En la sudo la kamela viando estas ankaŭ manĝata.
KEO
La tri-litera kombinaĵo KEO povas signifi la jenajn:
Ĉingiz Ajtmatov
Ĉingiz Ajtmatov (Чыңгыз Айтматов; naskiĝis la, mortis la ) estis kirgiza verkisto, verkinta en la kirgiza kaj rusa. Li estis politikisto, diplomato, ĵurnalisto, tradukisto, romanisto kaj scenaristo. Kiel diplomato, li estis ambasadoro de Kirgizio, de Sovetunio kaj de Rusio.
746
En la jaro 746 post Kristo okazis, interalie:
Iliado Latina
Dum pluraj jarcentoj, Iliado Latina (aŭ Ilias Latina) estis la sola formo, en kiu la kulturitaj rondoj de okcidenta Eŭropo povis koni Homeron: ja la Grekan lingvon oni post la klasika periodo ĉiam malpli kapablis legi, se escepti ĉiugeneracie eble du-tri strangulojn ekster la ĝenerala fluo de l’ kulturo. Kaj kompleta traduko en la Latina tute ne ekzistis. Iliadon Latinan tradicie oni transdonis sub aŭtoreco de Homero (Homerus) aŭ de Pindaro Teba (Pindarus Thebanus). Tiu lasta indiko nepre devas baziĝi je miskompreno, kiun ni ne plu konas. La origina Pindaro ja tute ne verkis epopee!
Kiel ajn, ĝis 1857 Iliado Latina aperis kutime sub unu el tiuj ĉi (ne-eblaj) aŭtor-indikoj, kio fakte enreale similis je anonimeco. Sed depost tiu jaro pluraj precipe Germanaj filologoj, sed ankaŭ alinaciaj, klopodegis por malkovri, kun ioma certeco, la eventualan originan aŭtoron. Oni hipotezis pri Jozefo Iskano (Ioseph Iscanus), Avieno (Avienus), Silio Itala (Silius Italicus), Atio Labeono (Attius Labeo), Persio Flako (Persius Flaccus), Polibio (Polybius) kaj multaj aliaj…
Nuntempe la plej ofte renkontata supozo estas, ke verkis ĝin certa Publio ( ?) Bebio Itala (Publius ? Baebius Italicus, ĉ 49-ĉ 93 p.Kr.). Plej verŝajne la epopeeto de 1070 versoj devas esti junaĝa verko, kiun la aŭtoro, kiu poste ne plu verkis ion atentindan, probable kunmetis ĉirkaŭ 65 p.Kr. Vere grandiozan poeziecon bedaŭrinde la verko ne havas. Tamen, kiel dirite, pro ĝia influo ĝi estas koninda.
Seňa
Seňa (senja), hungare Abaújszina (abaUjsina) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.
Iliado Latina
Se paroli pri Homero kaj la frua-Grekaj epopeoj je lia nomo, Iliado kaj Odiseado : en okcidenta Eŭropo mezepoke oni verkis plurajn nacilingvajn « romanojn » pri tiu tem-ciklo. Por citi nur unu faman : Le Roman de Troie de Benoît de Sainte-Maure, el ĉ 1165.
Závadka (distrikto Gelnica)
Závadka (hungare Görögfalu germane Trichtbrunn in der Zips) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Seňa
Situo
Seňa situas laŭ rojo, Hernád preterfluas, kiu tie samtempe estas la hungara landlimo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Košice. La lasta troviĝas 17, Hungario 3 km-ojn. Kontraŭe troviĝas Tornyosnémeti.
András Kiss (kuracisto)
András KISS [kiŝ] rumania hungara kuracisto, verkisto. Li naskiĝis en Beiuș en 1938.
Iliado Latina
Iliado Latina donas heksametran resumon de la epopeo.
Závadka (distrikto Gelnica)
Situo
Závadka situas inter montoj, laŭ traira flankovojo. Spišská Nová Ves troviĝas je 21 km.
Seňa
Historio
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La vilaĝo urbiĝis jam en 1249. En 1652 la turkoj bruldetruis la urbon. En la 18-a jarcento pro la konstantaj militoj kaj pesto la komunumo (tiutempe Szina) preskaŭ senhomiĝis. En 1860 la fervojo atingis la vilaĝon. En 1908 incendio okazis. En 1910 loĝis en Abaújszina 1528 homoj, (1400 hungaroj, 104 slovakoj, 8 germanoj, 2 rumano). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Abaújszina rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la judoj deportiĝis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Seňa 2084 homoj, (1819 slovakoj, 228 hungaroj, 14 ciganoj, 8 ĉeĥoj).
Iliado Latina
En Esperanto aperis pli malpli kvarono en la traduko de Gerrit Berveling en La Karavelo kaj en Antologio Latina volumo 3.
Závadka (distrikto Gelnica)
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1352 en formo "Zavada", sed pli frue en 1270 alvenis ministoj el Nowy Targ. En la 16-a jarcento rutenoj alvenis. En la 18-a jarcento oni minadis tie kupron, oron kaj arĝenton. Post jarcento fornofandejo ekfunkciis. En 1787 loĝis tie 628 vilaĝanoj en 85 domoj, en 1828 685 vilaĝanoj en 105 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Zavadka, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Görögfalu 710 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišská Nová Ves, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondomilito la loĝantoj apogis la partizanojn. En 2001 vivis en Závadka 600 homoj, (400 slovakoj, 134 ciganoj, 61 rutenoj).
Ephrata (Vaŝingtonio)
Ephrata (elp. iFREJta) estas urbo en Kantono Grant, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi havis loĝantojn ĉe la Usona censo de 2010. Ĝi estas la administra sidejo de la kantono. La poŝtkodo de Ephrata estas 98823, kaj ĝi situas en la telefona kodregiono 509. Ĝiaj kodoj laŭ la landaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-22080 kaj 1512192 respektive. Ephrata situas 389 metrojn super marnivelo, kaj kovras areon de 25,8 km 2.
Historio
Pro la sekeco de la regiono, malfruis la setliĝo. La unua loĝanto alvenis en 1886, nome Frank Beezley. La urbo fondiĝis en 1909, kiam ĝi fariĝis ankaŭ la administra sidejo de la tiam ĵus kreita kantono Grant.
Geografio kaj vetero
Ephrata situas ĉe (47.316971, -119.548059).
Tachtigers
La Tachtigers ( okdekanoj; tio estas 1880-anoj) aŭ la Beweging van Tachtig ( Movado de Okdek ) estis verkista movado en la nederlanda literaturo inter 1880 kaj 1894. En la verkoj de la movadanoj impresionismo kaj naturalismo estas gravaj influoj. La plej gravaj kontribuoj estas la novigoj en poezio. La movado estas malfrua daŭrigo de romantikismo, sed samtempe kritikema pri romantikismo. Gravuloj estis Willem Kloos, kiu pli-malpli fondis la movadon, Hélène Swarth, Albert Verwey, la komponisto Alphons Diepenbrock, Frederik van Eeden, Lodewijk van Deyssel, Frans Erens kaj Herman Gorter. La en 1881 mortinto Jacques Perk, kies senetojn Kloos eldonis, estis la granda ekzemplulo de la Tachtigers.
Ephrata (Vaŝingtonio)
Transporto
La pasaĝera vagonaro Empire Builder de Amtrak servas la stacion en Ephrata, ligante ĝin okcidente al Seatlo kaj oriente al Spokeno kaj Ĉikago. La stacidomo kaj aŭtoparkejo apartenas al la urbo kaj la trakoj kaj kajoj al la fervojo BNSF.
Tachtigers
Novaj sonoj
Karakterizaj kaj polemikaj estis la unuaj verkoj de la nova generacio de literaturistoj, kiuj poste nomis sin la Movado de Okdek. Tiu nova generacio de artistoj, ĉefe poetoj, estis ĉefe interligita per komuna revo pri beleco. L'art pour l'art iĝis la kredo kaj amo iĝis la ĉeftemo. La okdekanoj difinis la koncepton de beleco laŭ propra maniero: ĉiu artaĵo, kiu alvokas emociojn, estas estetika. Ankaŭ malagrablaj, malĝojaj kaj eĉ "malbelaj" aferoj povus tielmaniere atingi "estetikan" kvaliton. Personaj spertoj kaj sensaj impresoj estis tial tre gravaj por ili, sed samtempe ili volis, ke tiuj spertoj preteriru la individuan nivelon kaj ke tiuj spertoj lokiĝu en pli vasta, metafizika kunteksto. La Tachtigers eksplicite volis liberigi sin de la retorikaj kaj moralismaj ecoj, kiuj karakterizis la arton de sia tempo.
Ephrata (Vaŝingtonio)
Transporto
La ĉefa strato tra Ephrata estas parto de Vaŝingtonia ŝoseo SR-28, kiu formas kurbon ligante la urbon al ŝoseo US-2 ĉe Wenatchee (nordokcidente) kaj Davenport (nordoriente). Ligojn inter Ephrata kaj Vasingtonia ŝoseo SR-17 inter Ephrata kaj la ŝoseo I-90 utiligas la ŝoseoj SR-28 kaj SR-283 sudokcidenten al George, kaj SR-282 kaj SR-17 sudorienten al Moses Lake
Tachtigers
Principoj
Jen resumo pri la principoj de la Movado de Okdek:
Ephrata (Vaŝingtonio)
Transporto
La urbo havas municipan flughavenon (KEPH) fonditan en 1939 kiel armea aerbazo. Post 1945 la armeo fermis ĝin kaj transdonis la terenon al la kantono, kiu faris ĝin civilula flughaveno. Partoj de la filmo Airport de Steven Spielberg kreiĝis ĉe la flughaveno de Ephrata.
Joseph I. Breen
Joseph Ignatius BREEN (n. la 14-an de oktobro 1888 aŭ 1890 - m. la 5-an de decembro 1965) estis usona filmcenzuristo. Li kunlaboris kun la organizaĵo Motion Picture Producers and Distributors of America por efektivigi la tiel nomitan "Hays-kodon", kiu proponis regularon kaj gvidlinion pri la cenzurado de usonaj filmoj.
Lia rolo estis ludita de Edward Herrmann en la filmo The Aviator (2004).
Pál Kitaibel
Pál Kitaibel, laŭ hungarlingve kutima nomordo Kitaibel Pál estis elstara hungara botanikisto, biologo, kemiisto.
Pál Kitaibel naskiĝis la  1757 en Hungara reĝlando, en  Nagymarton (nuntempa Mattersburg en Aŭstrio). Li mortis la 1817 en Pest (urbo).
Biografio
Pál Kitaibel frekventis mezlernejojn en Sopron kaj Buda, universitaton en Pest, kie en 1785 li iĝis kuracisto. Spite tiun profesion li okupiĝis pri botanika ĝardeno de Pest. Komence li okupiĝis ĉefe pri kemio (pri sapoj, mineraloj, mineralaj akvoj). Li estis malkovranto de teluro, sed tio ne disvastiĝis. En 1802 li ricevis la rangon universitata profesoro, tamen li okupiĝis pri kolektado de kreskaĵoj en la tiama Hungarujo. Li science priskribis 150 apenaŭ konatajn kreskaĵojn. Li okupiĝis ankaŭ pri tertremoj. En 1807 li iĝis direktoro de la botanika ĝardeno.
József Pálfi
József PÁLFI [pAlfi] rumania hungara reformita pastro, eklezihistoriisto. Li naskiĝis en Săcueni en 1967.
Kariero
József Pálfi estas reformita pastro en Oradea, posedanto de doktortitolo (disertaĵo Református Egyetem Erdélyben, Reformita Uiversitato en Transilvanio). Li estas prezidanto de Fonduso Csillagocska, Szacsvay-premiito.
Dwight Frye
Dwight ILIFF FRYE (n. la 22-an de februaro 1899 - m. la 7-an de novembro 1943) estis usona teatra kaj kina aktoro. Li famiĝis pro siaj aperoj en hororaj filmoj kiel Dracula, Frankenstein, Bride of Frankenstein kaj The Invisible Man.
Li estis precipe sukcesa ludante la rolojn de mense malstabilaj personoj.
KER
La vorto havas plurajn signifojn:
Ferenc Bikfalvy
Ferenc BIKFALVY [bikfalvi] estis rumania hungara agronomo. Li naskiĝis en Satmaro la 26-an de majo 1901 kaj mortis en ?
Kariero
Ferenc Bikfalvy estis de 1936 aganto de Erdélyi Gazdasági Egyesület kaj ĉefkunlaboranto de gazeto Erdélyi Gazda. De 1948 li lekciis en la agrikultura akademio de Kluĵo.
Brazila Kolekto
Brazila Kolekto - Tom Jobim en Esperanto estas kompaktdisko registrita de la bazilaj muzikistoj Alejandro Cossavella kaj Flávio Fonseca en 2002. Ĝi prezentas la muzikon kaj lirikon de dek el la plej belaj bosanovaj kantoj de la brazila komponisto Tom Jobim en Esperanto. La disko entenas libreton kun la vortoj por ĉiu kanto en Esperanto.
Anizkringo
La anizkringo estas dolĉaĵo fritita aŭ bakita el diversaj tipoj de pasto, ĉu pli milda aŭ tavoleca. Ili havas formon de toro. Krom faruno el tritiko, ĉefa ingredienco, la gusto devas esti spicita per anizo, de kio devenas la nomo.
Hispana anizkringo
La anizkringo estas tipa hispana dolĉaĵo en la Sankta Semajno, kies deveno datumas el la Romia Imperio, epoko kiam ties recepto etendiĝis aln granda parto de Eŭropo kaj de la mediteranea baseno.
Inter la anizkringo de san Isidro, patrono de Madrido kies festo celebriĝas la 15-an de majo, estas kvar tipaj variantoj kiuj diferencas ĉefe en la fina rezulto kaj ne en la baza recepto de la pasto:
Mahienur Al-Masri
Mahienur Al-Masri (ماهينور المصري, ankaŭ latinliterigata Mahienour El-Massry), estas advokatino kaj homrajta aktivulino el Aleksandrio en Egiptio. Engaĝita sur la aktivisma sceno en la marborda urbo ekde la mezo de la 2000-aj jaroj, ŝi en januaro 2014 estis juĝita je du jaroj en malliberejo pro malobservo de la kontestata protesta leĝo de Egiptio antaŭ havi ŝian punon reduktita al ses monatoj: La juna aktivulino partoprenis en protesto la 3-an de decembro 2013 por postuli justecon por Ĥaled Saed, la viro kiu estis torturita al morto en junio 2010 kaj poste iĝis unu el la simboloj de la egipta revolucio de 2011. Ŝi estis liberigita en Septembro 2014, nur por esti juĝita pro malsama pagendaĵo, en majo 2015, kiam sub la prezidanteco de Mohamed Morsi, ŝi kaj grupo de advokatoj komencis sidstrikon antaŭ policejo en Aleksandrio, postulante oficialan pardonpeton de la Ministerio de Interno koncerne la vundon de ilia kunadvokato ĉe la manoj de policanaro. La advokatoj tiam estis arestitaj kaj akuzitaj je provo de rompoŝtelo en la policejon. Malkondamniga aŭdigo por ŝi kaj ŝiaj kolegoj estis farita en decembro 2015 sed estis malsukcesa. Ŝi estis deklarita malliberulo de konscienco fare de Amnestio Internacia.
Denove ŝi estis arestita la 22-an de septembro 2019 kaj estis liberigita nur en julio 2021. En 2021 la ĉeĥia homrajta organizaĵo Člověk v tísni ("homo en bezono") honorigis ŝin per la premion Homo Homini, aljuĝata al homoj, kiuj defendas demokration kaj homajn rajtojn en ekzempla maniero.
Rompoŝtelo
Rompoŝtelo aŭ rompŝtelo estas la senpermesa eniro en difinitan areon venkante malhelpon aŭ specialan sekurigon, kun la celo akiri posedon de objektoj kaj/aŭ informoj. Dum tiu ago ankaŭ povas okazi murdoj aŭ vundiĝoj de aliaj homoj, sed kutime la celo de la rompŝtelo ne estas murdi aŭ vundi, sed laŭeble kaŝe havigi al si valorajn aferojn el sekurigitaj lokoj. Cetere ne gravas, ĉu la entrudiĝinto efektive sukcesas steli - estas la klara intenco, ŝteli ion per senpermesa eniro en difinitan areon, kiu difinas la rompoŝtelon.
747
En la jaro 747 post Kristo okazis, interalie:
Burgo Strečno
Burgo Strečno (nomata ankaŭ Strechun, Strechyn, Streczen, Streczan aŭ Strežín) situas 7 km de Žilina (direkto al Martin) sur 103 m alta roko super la rivero Váh.
Historio
La burgo estas la unuan fojon menciita en la tempo de Mateo Csák kiel fonto de pli granda feŭdala baronlando. Ĝi ekeestis inter la 13-a kaj 14-a jarcento sur pli malnova fundamento, probable de slava fortigita setlejo. En la tempo de latena ferepoko ĝis la tempo de Romia Imperio la burga monto estis setlejo de la kulturo de Púchov. La unua mencio pri la burgo datiĝas al 1316, kiam estas menciata la Baronlando de Strečno. Laŭ la logiko ke barondando bezonas havi iuj ĉefsidejon oni supozas ekziston de la burgo. La burgo jam dekomence servis por protekti vojimpostan stacion, kiu situis ĉe vadejo trans la rivero Váh sub la burgo.
1725 CrAO
1725 CrAO estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.
Nomo
Ĝi estis nomita "CrAO", akronimo de la nova Krimea Astrofizika Observatorio (Кримська Астрофізична Обсерваторія, Krims'ka Astrofiziĉna Observatorija) al kiu la observatorio de Simeizo estis dependigita de 1945.
Burgo Strečno
Historio
Inter jaroj 1444 ĝis 1469 ĝi estis posedaĵo de familio Pongrácový de Liptovský Mikuláš, kiuj posedis ankaŭ proksiman Starhrad. Poste ĝi rapide ŝanĝadis posedantojn. Inter ili estis Pavel Kiniži, Ján Zápoľský, Mikuláš kaj Peter Kostka, familio de Deršvi. En 17-a jarcento ĝin posedis František Vesselény kaj familio Löwenburg.
La burgo en 17-a jarcento provizis protekton por ribeloj de Thököly. Pro tio cara armeo de Leopoldo la 1-a detruis eksteran muregojn kaj domaĝis ankaŭ burgajn konstruaĵojn.Ekde tiam estis la burgo ruino. Komence de 20-a jarcento estis konservitaj muroj sed plej granda rekonstruo okazis inter 1978 kaj 1993. Ekde 1995 estas la burgo alirebla al publiko.
(38830) 2000 RK99
(38830) 2000 RK99 estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, malkovrita la far'de la teamo de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
San Juan Bautista (Paragvajo)
San Juan Bautista - hispane por Johano Baptisto, la katolika urba patrono - estas urbo de Paragvajo. Ĝi estas la administra centro de la departemento Misiones, unu el 17 departementoj de Paragvajo, kiuj kun la Ĉefurba Distrikto de Asunciono konsistigas la ŝtatan teritorion. La urbo situas en la sudo de la lando, proksimume 200 kilometrojn sude de la ŝtata ĉefurbo Asunciono.
Simon Baker
Simon Baker (Simon Baker Denny, Denny Baker, Simon Denny; 30-an de julio 1969 en Launceston, Tasmanio) estas aŭstrala aktoro.
Biografio
Lia patrino Elizabeth Labberton estis instruistino de la angla lingvo en mezlernejo. Lia patro laboris kiel dommajstro kaj mekanikisto. La gepatroj divorcis frue kaj la patrino denove geedziĝis. Li havas fratinon kaj tri pli junajn gefratojn. Post fino de la mezlernejo, li komencis laborkurson por iĝi malsanula flegisto, sed li rompis jam fure la studon.
Li ludis en 1997 rolon en filmo L.A. Confidential (reĝisoris Curtis Hanson), kio alportis por li konatecon. Tion sekvis pliaj filmoj, kiel Ride with the Devil (1999), Red Planet (2000), The Ring 2 kaj Land of the Dead. En la televidaj serioj The Guardian kaj The Mentalist, li transprenis eĉ la ĉefrolon. Por la lasta serio, ricevis li en 2009 Emmy-kandidatigon. Li estis kandidigita en 2010 por Golden Globe kiel Plej bona seria ĉefrolanto kaj ankaŭ por Screen Actors Guild Award kiel Plej bona aktoro en televida serio.
Simon Baker geedziĝis kun aktorino Rebecca Rigg, kun kiu ili havas tri infanojn.
Lajos Bilinszky
Lajos BILINSZKY [bilinski] estis rumania hungara lernolibroverkisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 2-an de januaro 1868 kaj mortis en Koloĵvaro la 7-an de decembro 1940.
Mogliano
Mogliano estas komunumo de Italio.
Offingen
Offingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Günzburg kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
KES
La vorto havas plurajn signifojn:
Respubliko Komi
Komiio (Respubliko Komi, Республика Коми, Коми Республика) estas aŭtonoma respubliko (konstitucia ento) de la Rusia Federacio en ties nordokcidenta federacia regiono.
Popolo
La komioj estas finn-urgra popolo, sed ili fariĝis malplimulto. Nuntempe ĉefe rusoj tie loĝas krom aliaj popoloj kiel ekzemple tataroj, belorusoj, rusiaj germanoj, ĉuvaŝoj kaj aliaj. La plimulto konfesus aparteni al la rusa ortodoksa eklezio.
Lingvoj
La oficialaj lingvoj estas la komia kaj rusa lingvoj.
Naturprotektado
En 1994, pli ol 100,000 tunoj da nafto el difektitaj naftoduktoj fluis en la tundron kaj poluis la terojn kaj la riverojn Kolva kaj Peĉora. Sekve de tio venis pli bonaj kontrolmekanismoj. En la regiono situas unu el la plej malnovaj mediprotekaj movadoj de Rusio. Ĝi estis fondita en la 1980-aj jaroj kaj engaĝas sin por riparigo de la ofte likantaj naftoduktoj. Danke al ĝi, la nukleaj provoj sur Novaja Zemlio estis haltigitaj. Ĝi ankaŭ organizis reziston kontraŭ testoj por naftoelminigado de la rusa naftokompaio Lukoil.
Eksteraj ligiloj
Oficiala retejo de Komiio.
Borborema Potiguar (mikroregiono)
Borborema Potiguar estas unu el la 19 mikroregionoj de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Ĝi estas en la mezoregionoj Agreste Potiguar.
Municipoj
Tiu mezoregiono enhavas 16 municipojn:
New York World-Telegram
New York World-Telegram, poste konita kiel New York World-Telegram and Sun estis gazeto produktita en Novjorko inter la jaroj 1931 kaj 1966.
Unue liberala, la gazeto poste fariĝis forte konservativa eldonaĵo. Ĝi en 1966 kuniĝis kun la alia gazeto New York Journal American, tiel malaperante.
Oppidum Manching
La oppidum Manching estis urbo de keltoj de la La-Tène-kulturo situa borde de la rivero Danubo, en la germana municipo samnoma, sudoriente de Ingolstadt. Fondita en la 3-a jarcento a.K. ĝi estis sur la kruco de du surteraj gravaj vojoj, nome nord-suda ka orient-okcidenta. En tiu epoko la rivero Paar elfluis tie en la Danubon. Antikva riverero disponis de haveno, ĉar la komerco longdistanca estis farita ankaŭ pere de rivera navigado.
Manching estis probable la ĉefa sidejo de la kelta tribo de la vindelikoj (en latina Vindelici) kaj la komerca kaj ekonomia centro plej grava norde de Alpoj en la malfrua epoko de La Tène.
Priskribo
Tiu urbo cirkloforma, en sia maksimuma etendo, okupis 380 hektarojn kaj estis ĉirkaŭita de murego 7,2 km de longa. Ene estis diversaj zonoj: unu de ĝis 500 m larĝa apud la murego, de portempa okupado malhavanta konstruaĵojn (malseka zono por paŝtejoj kaj kultivo). La centra zono 1,4 km longa kun 80 ha estis dense loĝata: oni trovis fundamentojn de konstruaĵoj kun funkcioj precizaj por agrikulturo, diversaj metioj kaj kulto. Oni trovis restojn de templo. Tiu parto estis uzita el fino de la 4-a al la 1-a jarcento a.K. Kuŝejoj de armiloj, bridoj, kaldroneroj, pavimita placo kaj granda nombro de ostoj de infanoj kaj de beboj pruvas ties uzadon por kulto. Ĝis nun oni malkovris aliajn tri kompleksojn kiuj povus esti identigitaj kiel partoj de sanktejo.
Rimarkindis la granda kvanto de ŝlosiloj kaj seruroj trovitaj en tiu granda kelta setlejo, kio indikas, ke ili havis evidente gardindajn riĉojn kaj necesis sekureco pro la densa kunvivado. La trezoretoj de moneroj pruvas la akumuladon de riĉo. La urbo havis propran monerstampejon. Por komerco estis uzitaj orajn monerojn kaj ekde komenco de la 1-a jarcento a.K. ankaŭ de arĝento. La moneroj stampitaj en Manching prezentas fortan kurbon. Krome cirkulis falsaj moneroj, por ekzemplo, el bronzo ŝirmitaj per oro. Por verigi ties valoron kaj aŭtentecon estis precizigaj pesiloj.
La produktado de feraĵoj estis abunda. Oni trovis muldilojn por bronzaĵoj. Oni produktis ankaŭ braceletojn kaj kolierbidojn el vitro. Oni konstatis komercon kun la Romia Imperio pro amforoj kaj ceramiko devenaj el Kampanio. Ostoj de animaloj kaj aliaj elementoj pruvas, ke temas pri loko por foiroj kaj merkato al kio venis najbaraj homoj.
La pinta epoko estis en 150-50 a.K. Oni supozas, ke ĝi estis urba kerno kiu rapidege disvolviĝis. Dum multe da tempo oni kredis, ke la invado fare de romianoj detruis la setlejon, sed nuntempe oni konsideras malprobable ke ĝi estus detruita komplete. Eble la alveno de cimbroj kaj teŭtonoj ĉirkaŭ la jaro 120 a.K. okazigis militkonfliktojn, sed la fino de Manching estis vere okazigita pro la falo de la ekonomiaj sistemoj kiel konsekvenco de la konkeroj de Julio Cezaro en Gaŭlio. La konstanta malpliigo de la loĝantaro kondukis al la abandono de la setlejo kaj al ruinigo de la impona murego, de kiu apenaŭ estis restoj kiam alvenis la romianoj en la jaro 15 a.K. Poste la romianoj konstruis vojstacion (en latina "mansio") kiu aperis kun la nomo Vallatum en la romiaj itineroj.
Etila dujodoacetato
Etila dujodoacetato aŭ C4H6I2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dujodoacetata acido kun etanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Etila dujodoacetato ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
KET
La vorto havas plurajn signifojn:
748
En la jaro 748 post Kristo okazis, interalie:
41927 Bonal
41927 Bonal estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Lydie Bonal, esploristino ĉe la IPAG (Institut de Planétologie et d'Astrophysique de Grenoble : Instituto de Planedoscienco kaj Astrofiziko de Grenoblo) en Francio. Ŝi studas mikrometeorŝtonojn, alvenigajn specimenojn, la spektroskopion de Raman, kun centriĝo sur primitivaj materioj, inklude organikaj, el planedaj materialoj.
2658 Gingerich
2658 Gingerich estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de Richard Eugene McCrosky, Cheng-Yuan Shao, G. Schwartz, J. H. Bulger kaj aliaj teamanoj de la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon kaj historiiston pri sciencoj Owen Gingerich.
-412
En la jaro 412 antaŭ Kristo okazis, interalie:
Matei
Matei [matej] (hungare: Szentmáté [sentmate], germane: Mathesdorf) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Bistrița. En 1910 ĝi havis 887 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 817 (rumanoj, 75 % da hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1391. Ĝia saksa loĝantaro je la fino de la 16-a jarcento pereis, kaj anstataŭ ili estis koloniigitaj hungaroj el regiono Dârlos (Darlac). Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Matei apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye). Administre apartenas al ĝi Bidiu (Bödön), Corvinești (Kékesújfalu), Enciu (Szászencs), Fântânele (Újős), Moruț.
En la censo de 2002 la 2.997 komunumanoj deklaris jenajn etnecojn:
Sárkeresztúr
Sárkeresztúr [ŝArkerestUr] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Sárbogárd. La loknomo estas hungare: koto-kruco-Dio.
Situo
Sárkeresztúr situas sur ebenaĵo laŭ la fervojo kaj ĉefvojo Székesfehérvár-Sárbogárd. Aba troviĝas 5, Sárbogárd 17, Székesfehérvár 29, Gárdony kaj Enying po 30 km-ojn.
Historio
Oni trovis restaĵojn de romiana vojo inter Goesium-Sophianae. La unua mencio devenis el 1192 en formo "Asonuasara". Ĝis la 19-a jarcento la regiono estis marĉa. Nun restis lago Sárkány (ŝarkanj) (=drako).
Famuloj
En Sárkeresztúr naskiĝis:
Mina
Mina estas unu el la 51 komunumoj de la meksika subŝtato Nuevo León, kiu situas en norda Meksiko, inter la subŝtatoj Coahuila kaj Tamaulipas. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Mina. Al Mina apartenas entute 96 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 19037.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5384 loĝantojn. El tiuj estis 2779 viroj kaj 2605 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3915,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 600 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 270 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 4325 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,02 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
En Mina loĝis en la jaro 2000 3194 personoj, kiuj aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 2977 scipovis legi kaj skribi, sed 444 personoj estis analfabetoj. Laŭ procentoj 13,55 % de la personoj pli aĝaj ol 15 ne scipovis legi kaj skrbi. Inter la viroj 17,8 % ne scipovis legi kaj skribi kaj inter la virinoj estis 9,11 %.
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 3961 personoj apartenis al la katolika religio kaj 93 personoj al la protestantisma religio. Neniu apartenis al la judisma relegio kaj 271 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Károly Szőcs
Károly SZŐCS [sOEĉ] rumania hungara kuracisto, publicisto. Li naskiĝis en Tălișoara en 1937.
Kariero
D-ro Károly Szőcs akiris diplomon en 1960 en OGYI de Târgu Mureș. Li estis kuracisto en Ocland, pediatro en Miercurea Ciuc. De 1983 li vivis en FGR.
749
En la jaro 749 post Kristo okazis, interalie:
Žďár u Kumburku
Žďár u Kumburku estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Syřenov. Ĝi troviĝas proksimume 2 km okcidente de Syřenov. Estas ĉi tie registritaj 35 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Žďár u Kumburku estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 0,98 km².
Depresiunea Giurgeu
Depresiunea Giurgeu [ĝurĝeu] (Baseno de Djerdjo, hungare: Gyergyói-medence) estas baseno en Rumanio en Orientaj Karpatoj je 655-900 m alto de supermarnivelo en inter la Montaro de Gurghiu okcidente kaj Montaro de Djerdjo oriente. En la centro de la baseno situas la urbo Gheorgheni. La komunumoj estas la jenaj desude alnorde: Voşlobeni, Suseni, Chileni, Valea Strâmbă, Ciumani, Joseni, Lăzarea, Ditrău, Remetea, Sărmaş, Subcetate, Gălăuţaş kaj la urbo Topliţa. Dum la somero de 1907 Béla Bartók kolektis tie ĉirkaŭ 120 tekstajn kaj instrumentajn popolmelodiojn.
Agamedoj
La agamedoj (Agamidae) estas biologia familio de la skvamuloj. Ili vivas grandparte ekster Ameriko kaj en diversaj vivareoj, kio montras grandan alkutimiĝemon de la agamedoj. Krom la tre malvarmaj areoj kaj krom la akvo, ili vivas de la stepoj ĝis arbaroj, dezertoj.
Anatomio, vivformo, vivkonduto
Agamedoj alkutimiĝis al la plej diversaj vivkondiĉoj, tiel formiĝis diversa arto kaj formo de la skvamoj, la vostolongo, kruroj. Ĉiuj agamedojtre bone vidas, la okulo estas ilia plej grava sensorgano. Gravas ankaŭ la aŭdkapablo, dum la gustuma senso estas malforta.
Sistematiko
Agamedoj apartenas al la leguanformaj kaj formas kun la kameleonoj la senrangan taksonon Acrodonta.
Subfamilioj kaj genroj de la agamedoj:
New York Post
New York Post estas usona gazeto. Ĝi estas la 13-a plej malnova gazeto de Usono, kaj laŭ variaj fontoj la plej malnova ĉiutaga, neniam interrompiĝinta gazeto de Usono. Ĝi estas posedata de la entreprenisto Rupert Murdoch depost 1993.
New York Post estas la 6-a plej vendata gazeto de Usono. Ĝia sidejo situas en Novjorko.
70679 Urzidil
70679 Urzidil estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥaj geedziĝintaj geastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro honoro de la ĉeĥa-germana verkisto, poeto kaj ĵurnalisto Johannes Urzidil (1896–1970), amiko de Max Brod, Franz Kafka kaj Franz Werfel. En 1939 li migris en Usonon. Lia verko montras la sorton de la gentoj vivantaj kaj laborantaj en la arbaroj de Šumava (Bohemia Arbaro). Lia mallonga rakonto Der Trauermantel priskribas la komencajn jarojn de Adalbert Stifter.
Corny-Machéroménil
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Rethel (prononco [], ) kaj al la kantono .
Prarenesanco
Prarenesanco aŭ antaŭrenesanco estas la nomo por tendenco en arĥitekturo, pentrarto kaj plastiko en la 11-a kaj 12-a jarcentoj, do sufiĉe antaŭ la florado de la Renesanco mem. La stilo estis disvastiĝinta ĉefe en Toskanujo kaj, malpli konturite, en Provenco kaj meza Italujo. La terminon stampis arthistoriisto Jacob Burckhardt (1818–1897) el Bazelo.
Karakteriza por la prarenesanco estas por la epoko de romaniko rekonsciiĝo pri antikvaj modeloj nekutima en ĉi tiu intenseco, kio sin esprimis interalie en la spaca konceptado aŭ en la marmortegaĵo de konstruaĵoj, kiuj konsekvence imitas romiajn modelojn.
Tiuj ĉi tideoj nur 400 jarojn pli malfrue fariĝis ĉefa fasona temo de renesanco. Estis interalie la domoj de la prarenesanco en Florenco, kiuj inspiris arĥitekton Filippo Brunelleschi – unu el la „gepatroj“ de renesanco – al liaj novaj ideoj.
La artformoj de prarenesanco ankaŭ havas politikan signifon. Per ĝia uzo oni metis ekzemple en Florenco klare videblan kontraŭpozicion al la imperiestreco. Florenco estis gelfa urbo, staris do ĉe la flanko de la papo kontraŭ la imperiestro, kaj tio ankaŭ sin montris en la arĥitekturo. La imperiestro devenis el Germanujo, kaj ĝia arĥitekturo estis tiu de romaniko. Florenco ekokupis tiam en la 11-a kaj 12-a jarcentoj per sia prarenesanco pozicion kontraŭ la imperia arĥitekturo de la germana imperiestro, sin deduktante de la itala antikvo, do de artaj formoj el la propra historio.
Cinamila formiato
Cinamila formiato estas organika estero de la formiata acido kun cinamila alkoholo. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun fruktodoro uzata kiel gustigilo en nutro-industrio kaj kiel reakcianto en kemiaj sintezoj. Tiel kiel la cinamila alkoholo ĝi estas agrablodora substanco kaj ĝi uzatas kiel fiksanto en parfumfabrikado.
La malsata anĝelo
La malsata anĝelo (Atemschaukel; 2009) estas 304-paĝa proza poemo de Herta Müller.
Rakonto
Ĝi temas pri portreto de la persekutado de etnaj germanoj en Rumanio fare de la stalinisma reĝimo de Sovetunio, kaj pritraktas la perfortan deportadon de germanaj rumanoj al Sovetunio ene de laborkoncentrejojn fare de la Sovetuniaj okupantaj trupoj dum kaj post 1945. La verko rakontas pri la historio de junularo en Sibiu, Transilvanio, kaj specife pri Leo Auberg, kiu estas deportita 17aĝa al perforta Sovetunia laborejo en Novogorlovka, Ukrainio, kie li restas dum 5 jaroj.
Ĝi estas bazita plejparte sur la spertoj de la poeto Oskar Pastior kaj aliaj travivintoj, kune kun la patrino de Müller mem.
László Birek
László BIREK estis rumania hungara kuracisto, muzikkritikisto. Li naskiĝis en Belényes la 25-an de februaro 1918 kaj mortis en 1994.
Kariero
László Birek estis katedrestro de OGYI de Târgu Mureș, doktoro de medicinaj sciencoj (1966). Li publikigis siajn muzsikkritikiojn en TETT, Új Élet, Utunk, Vörös Zászló.
4028 Pancratz
4028 Pancratz estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Laurence G. Taff elde Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Chris Pancratz (1950–2003), prezidento de la National Space Society de 1998.
Hans-Joachim Kulenkampff
Hans-Joachim KULENKAMPFF (naskiĝinta en la 27-a de aprilo 1921 en Bremen, mortinta en la 14-a de aŭgusto 1998 en Seeham) estis germana moderiganto televida.
Fruaj jaroj
Kulenkampff originas el grandburĝa komercista familio. Post la abiturienta ekzameno en 1939 li komencis studi ĉe aktora altlernejo - kontraŭ la volo de la patro - de Deutsches Theater Berlin. En 1941 li devis eksoldati antaŭ ol esti trapasinta la finan ekzamenon altlernejan. En 1943 li deklaritis netaŭga pro frostmortintaj piedfingroj. Ankoraŭ en la sama jaro li finekzamenitis ĉe la menciita aktora altlernejo. Sian surscenejan debuton li havis en la teatrejo Schauspielhaus Bremen. Post denova rekrutigo je la komenco de 1945 li iĝis militkaptisto de la brita armeo; post la eksmalliberiĝo li kontinuigis unue la engaĝiĝon en Bremen sed iris jam en la 1947-a jaro al Frankfurt am Main ĉe la teatrejon "Kleines Theater im Zoo" (la hodiaŭa:"Fritz-Rémond-Theater"). Tie ĉi li i.a. ludis sukcesege la rolon ĉefan en la teatraĵo Des Teufels General de Carl Zuckmayer kaj konatiĝis kun sia estonta edzino Traute Kutsch.
Muschwitz
Muschwitz estas eksa komunumo en Germanio kaj nuna parto de la urbo Lützen. Ĝi troviĝas en la distrikto Burgenland de la federacia lando Saksio-Anhalto, kaj ĝis administra reformo en julio 2007 estis parto de pli malgranda distrikto Weißenfels. Ekde plia administra reformo en januaro 2010 ĝi iĝis parto de la urbo Lützen. Ĝis tiu momento ĝi estis parto de komunumaro, do kunlabora administra ligo de pluraj komunumoj, nomata Verwaltungsgemeinschaft Lützen-Wiesengrund, kiu plene malfondiĝis jaron poste. La 31-an de decembro 2008 la komunumo havis 1089 loĝantojn.
Hans-Joachim Kulenkampff
Fruaj jaroj
Ekde 1949 Kulemkampff paralele laboris kiel moderigisto ĉe Hessischer Rundfunk (tiam: "Radio Frankfurt"), i.a. en la kvizserio "Heiß oder kalt". Jam tiam li evidentiĝis kiel - por tiamaj tempoj - senĝena kaj leĝera distristo. Skandaleton li provokis kiam li demandis al partopreninto de elsendo la tabuan trian strofon de La kanto de l' germanoj.
En 1953 finfine li startis sur la televidekrano. Ĉe la foiro "18. Große Deutsche Rundfunk-, Phono- und Fernseh-Ausstellung" en Düsseldorf komenciĝis lia unua elsendo ''Wer gegen wen?". Baldaŭ li iĝis - intertempe la publiko nomis lin simple "Kuli" - favorato de la germana televida spektantaro pro lia ĝenerala kleriĝo, rapidspriteco kaj ĉarmoj.