cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rémilly (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj Grand Est.
Caldeirão Grande
Caldeirão Grande estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 12.491 loĝantojn en 2010.
Etila 4-hidrokso-2,6-dumetilbenzoato
Etila 4-hidrokso-2,6-dumetilbenzoato aŭ etila 4-hidrokso-2,6-dumetilfenilmetanato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la 4-Hidrokso-2,6-dumetilbenzoata acido kaj etanolo. Etila 4-hidrokso-2,6-dumetilbenzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Etila 4-hidrokso-2,6-dumetilbenzoato prezentas 4-hidrokso-2,6-dumetilbenzoatan grupon ligitan al etila grupo. Ĝi konsistas je 11 karbonatomoj, 14 hidrogenatomoj, 3 oksigenatomoj kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
2-a epistolo al la tesalonikanoj
La 2-a epistolo al la tesalonikanoj estas la 14-a libro de la nova testamento en la biblio.
Enhavo kaj strukturo
La letero, avertante kontraŭ herezuloj, parolas pri la estonta alveno de Jesuo Kristo.
Jen ebla dispozicio:
Teksto en Esperanto
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, John Beveridge kaj C. G. Wilkinson) estas trovebla IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
Nova traduko de Gerrit Berveling:
27470 Debrabeckett
27470 Debrabeckett estas tre malgranda treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Debra Beckett, mentorino de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Ŝi instruis ĉe la Sequim Middle School de Sequim (Vaŝingtonio).
Gizi Lengyel
LENGYEL Gizi (pro. lendjel) estis hungara aktorino naskita en Nadjvarado la 1-an de novembro 1903 kaj mortinta en Budapeŝto la 3-an de julio 1984. Ŝi estis edzino de aktoro György Dénes ekde 1934.
Biografio
Gizi Lengyel debutis en Nadjvarado, poste oni dungis ŝin al teatro Gaja Teatro, pli poste kune kun sia edzo ŝi iris al teatro Teatro Belvárosi, pli poste al konsilo de Béla Salamon al teatro Terézkörúti Színpad. Lengyel estis eksterordinare populara komikulino, ĉiuvespere ŝi elpaŝis eĉ po 4-5 programoj. Siajn pensijarojn ŝi pasigis en la aktorhejmo Jászai Mari Színészotthon.
William Edward Baff
EdE
Batina
Batina, hungare Kiskőszeg, germane Donau-Daru-Winkel estas vilaĝo en Kroatio, en distrikto Osijek-Baranja, en municipo de Draž.
William Edward Baff
William Edward Baff (naskiĝis la 20-an de majo 1888 en Newark (Nov-Ĵerzejo) - † en la 1-a de Decembro 1964) estis usona esperantisto, patenta advokato.
Batina
Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Danubo (kiu estas samtempe la serba landlimo), (ankaŭ la hungara limo iom tie situas), laŭ ĉefvojo Beli Manastir-Sombor. Osijek troviĝas 25 km-ojn for.
William Edward Baff
Esperantisto de 1905. Kunfondinto de Esperanto-Grupoj en Worcester (Massachusetts), Washington (District of Columbia) kaj Los Angeles.
Batina
Trilanda punkto Hercegszántó-Kolut-Batina
Ĝis Traktato de Trianon la punkto troviĝis en interna parto de Hungara reĝlando, poste nova limo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj aperis. Pro sendependiĝo de Kroatio alvenis la tria limo ĉe la Danubo. La tri komunumoj situas for de la simbola punkto.
William Edward Baff
Unua prezidanto de Esperanto-Grupo de Los Angeles.
Irani Baggi de Araújo
Irani Baggi de Araújo (baĝi di arauĵu) estis brazila esperantistino, bankoficistino.
Ŝi helpis Carlos Domingues prepari unuan eldonon de lia vortaro.
Tradukoj
EdE
Natria etoksido
Natria etoksido, etoksido de natrio aŭ C2H5ONa estas organometala kombinaĵo rezultanta el reakcio inter metala natrio kaj etanolo. Ĝi estas senkolora solido kiu dissoviĝas en polaraj solvaĵoj. Ĝi ordinare uzatas kiel forta bazo.
Reakcioj
Ĉi-substanco iom-post-iom malheliĝas kiam stokita en la aero pro oksidado. En humida aero ĝi rapide hidroliziĝas al natria hidroksido. Kelkfoje la reakcio ne estas kompleta kaj tipaj specimenoj de natria etoksido eble troviĝas malpurigita per NaOH.
Natria etoksido ordinare uzatas en la kondensiĝo de Claisen kaj sintezo de malonataj esteroj. Natria etoksido kapablas deprotonigi la α-pozicion de estera molekulo, estigante enolaton, aŭ la estera molekulo povas suferi nukleofila anstataŭado konata kiel trans-esterigado. Se la komenca materialo estas etila estero, trans-esterigado estas malgrava pro tio ke la produkto estos identa al la komenca materialo. En la praktiko, la solvata miksaĵo de alkoholo/alkoksido devas korespondi kun la alkoksaj komponaĵoj de la reakciantaj esteroj por minimumigi la nombron da malsimilaj produktoj.
Rust (programlingvo)
Rust estas ĝeneralcela, plurparadigma, tradukita programlingvo kreita de Mozilla por konsistigi "sekuran, kunrulan, praktikan lingvon". Ĝi subtenas interalie pure funkcian, kunrulan agantan, ordoneman-procedureman kaj objekteman stilojn.
La lingvo kreskis el persona projekto de Graydon Hoare, dungato de Mozilla. En 2009 Mozilla mem eksubtenis la projekton kaj unue anoncis ĝin en 2010. La saman jaron, laboro reorientiĝis de la unua tradukilo (skribita en OCaml) al la singastiga tradukilo, skribita en Rust. La singastiga tradukilo uzas LLVM interne.
La unua numerita eldono de la Rusta tradukilo okazis en januaro 2012. La unua stabila eldono, Rust 1.0, eldoniĝis la 15-an de majo 2015.
Oni evoluigas Ruston tute malfermite kaj petas rimarkojn kaj kontribuojn de la komunumo. Oni rafinis la fasonadon de Rust pro la spertoj de verkado de la aspektiga modulo Servo kaj la Rusta tradukilo. Kvankam ĝian evoluigadon subtenas Mozilla, Rust estas komunuma projekto. Granda procento da nunaj enmetoj venas de komunumanoj.
4515 Khrennikov
4515 Khrennikov estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 28-an de septembro 1973 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la sovetan komponiston Tiĥon Nikolajeviĉ Ĥrennikov (cirile : Тихон Николаевич Хренников, 1913–2007).
28460 Ariannepapa
28460 Ariannepapa estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Malmola akvo
En kemio, la kalcia akvo (kalcienhava) aŭ malmola akvo — male al mola akvo — estas tiu kiu enhavas altan nivelon de mineraloj, ĉefe de saloj de magnezio kaj kalcio. Foje oni konsideras kiel limo por nomigi akvon malmola durecon superan al 120 mg CaCO3/L.
28460 Ariannepapa
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Arianne Elizabeth Papa, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2011 pro sia projekto en teamo pri sciencoj de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la Long Beach High School de Lido Beach (Nov-Jorkio, Usono).
Malmola akvo
La dureco de la akvo esprimiĝas normale kiel kvanto ekvivalenta de kalcia karbonato (kvankam propre tiu salo ne troviĝas en la akvo) kaj kalkuliĝas, ĝenerale, el la sumo de la koncentroj de kalcio kaj magnezio ekzistantoj (miligramoj) por ĉiu litro de akvo; kio povas esprimiĝi en koncentroj de CaCO3.
Stacio Rokujizō
Stacio Rokujizō (六地蔵駅 [Rokuĵizō-eki], Rokujizō Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Fushimi, Kioto kaj Uĵi, Gubernio Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Nara kaj 1 linion de Elektra Fervojo Keihan: Linio Keihan-Uji kaj 1 linion de la metroa reto Kiota Urba Subtera Fervojo: Linio Tōzai.
Colloredo-Mansfeld
La nobela familio Colloredo devenas el Italio, kie ĝi estas konata jam en la 11-a jarcento. En Bohemio ĝiaj membroj aperas ekde 17-a jarcento. En 1636 grafoj Jeroným kaj Rudolf Colloredo el Waldsee ricevis de la imperiestro Ferdinando la 2-a lombarde (pli poste en feŭdan posedon) Opočno, kiu estis forprenita al grafo Trčka el Lípa. (Filo de grafo Trčka estis la 25-an de februaro 1634 murdita en Cheb kune kun lia bofrato Albrecht Valdštejn). La familio Colloredo, pli poste Collorado-Mansfeld, posedis Opočno ĝis la jaron 1942, kiam ĝi estis konfiskita de la naziisma reĝimo.
La farmobienon Dobříš aĉetis en la jaro 1630 Bruno Filip, grafo de Mansfeld. Origine la malgrandan farmobienon la Mansfelda sinjoraro vastigis. En la jaro 1757 citas la Tereziana katastrejo 57 komunumojn, kiujn la sinjoraro posedis. En la jaro 1780 mortis la lasta vira membro de la familio kaj la posedaĵon transprenis Maria Isabella. Membro de la familio Colloredo princo František de Paula Gundakar I. (*1730 +1807) edziĝis al Maria Isabella, grafino el Regal, filino de František (Jindřich) Pavel Mansfeld kaj de tiam la feŭdo Dobříš apartenis al ĉi tiu familio. La sinjoraro Colloredo-Mansfeld posedis la kastelon Dobříš ĝis la jaro 1945, kiam ĝi estis konfiskita de la ĉeĥoslovaka ŝtato. La ĉeĥa ŝtato redonis al la familio la kastelon Dobříš kun parkoj en 1998.
Kofrodigo
Kofrodigo aŭ koferdamo estas provizora baraĵo aŭ digo en akva inĝenierado, kiu ebligas senakvigon de akvokovrita surfaco dum konstruado de io en la akvo.
Tiu sistemo estis uzata en la malfrua antikvo por ebligi konstruadon de pilastroj en riveroj. Por fari kofrodigon oni batis vicojn da fostoj en la akvogrundon en du fermitaj cikloj. La spacon inter la du cikloj oni plenigis per premita tero. Fine oni devis forigi la akvon (ekzemple per arkimeda ŝraŭbo) el la ena ciklo, kaj tiam oni povis komenci la konstrulaborojn.
En modernaj tempoj, por kofrodigo servas grandaj cilindroj, aŭ aliaj fortaj provizoraj konstruaĵoj. Hodiaŭ oni uzas pumpilojn por rapide forigi la akvon.
Oni povas eĉ provizore alidirekti fluon de rivero per baraĵoj, kaj tiel sekigi ĝin. Tio estas uzata kelkfoje por konstruado de akvocentraloj.
14976 Josefčapek
14976 Josefčapek estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov, ĉirkaŭ 35 km sud-oriente de Prago.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa artisto Josef Čapek (1887–1945), kies interesoj inkludis pentrarton, grafikan arton kaj skribarton : li verkis kaj kunverkis dramojn kun sia frato Karel. Parto el lia arto estis influita de la kreskanta minaco, kiun la faŝismo metis sur Ĉeĥoslovakio en la 1930-aj jaroj.
Esperaĵo
Esperaĵo estas reta studio kaj eldonejo, kiu oferas ciferecajn amuzaĵojn (t.e.bitlibroj, mangaoj, sonlibroj, ktp) tute en Esperanto, celante junan kaj mezaĝan publikon. Ĝi estas senpaga servo, farita de volontuloj, kaj neniu profitas de la amuzaĵoj alŝutitaj.
Historio
Esperaĵo estis kreita de Eriko Demaro (ankaŭ konata kiel Ursamour) en februaro 2021. Ĝia kreiĝo estiĝis pro la «nehavo de popkulturaĵoj ŝateblaj kaj ĝueblaj de la plej junaj generacioj de esperantistoj kaj lernantoj». En oktobro 2021 aliĝis Mikaelo Kastro kiel kun-administranto.
La 12-an de aprilo 2021 estis lanĉita la unua antaŭfilmo de «Via Nomo» kaj la 11-an de novembro lanĉiĝis unu ekzempla sceno de la filmo, kiel provizora antaŭmontro. La lanĉo de la kompleta filmo estas planita por iam en la jaro 2023.
Dume, en junio 2021 aperis traduko de «La plej danĝera ludo», rakonto verkita de Richard Connell. En aŭgusto de tiu jaro, la eldonejo ekpublikigis «Sirena Melodio − Akvo» fare de japana mangaisto Pink Hanamori, kies poĉapitra esperanta publikigo okazas ĉiumonate nur kelkajn tagojn post la originala apero en Japanio. En 2022 komenciĝis la publikigo de alia mangao; la fama «Maristo Luno» de Naoko Takeuĉi, kies unuan intrigarkon Esperaĵo ekpublikigis en aprilo 2022, je la ritmo de po unu ĉapitro en monato. En novembro 2022, aperis «Ranma ½» tradukita en Esperanto.
Eĉ se la publikigo estas neoficiala, la agado de Esperaĵo en la mangaa kampo (tre konata bildliteratura ĝenro en la 21-a jarcento, en kaj ekster Japanio) pligrandigis la katalogon de tiaĵoj en Esperanto (ĝis tiam, nur du mangaoj estis eldonitaj en serioza maniero: «Nudpieda Gen» en 1982 kaj «La Flambirdo» en 2001). Nun multaj volontuloj kuniĝas per Esperaĵo, kaj kombinas siajn spertojn por krei kunlaboraĵojn.
En aprilo 2023, aperis «Ĝenaj Eksterteranoj» tradukita en Esperanto.
Markemblemoj
La dua markemblemo efektiviĝis en novembro 2022, celante modernecon kaj koheran unuecon por la aspekto de la retejo, kun la elekto de nova korporacia koloro kaj emfazo en la litero E, kiu koloriĝas per tri malsamaj verdoj. La mikrofono malaperis, por montri la diversecon de enhavoj kaj ne sugesti, ke temas nur pri son- kaj dubladstudio.
Erik aŭ la malgranda insektlibro
Erik aŭ la malgranda insektlibro (Erik of het klein insectenboek) estas libro de la nederlanda verkisto Godfried Bomans. Ĝi estis unue publikigita en 1941 kaj havis sian 60-an eldonon en 2013.
Fono
Kiam infano, Bomans estis implikita en la observado de insektoj en la somero. Li laŭdire skribis pli ol kvardek rakontojn pri insektoj tiutempe, kiujn li retrovis en 1939. Li decidis bazi pli grandan laboron sur tiuj rakontoj. La moto estas prenita el Leonardo da Vinci kaj tekstas: "Ni ĉiuj estas ekzilitoj, vivantaj en la kadro de stranga pentraĵo. Kiu tion scias, vivas grandioze. La ceteraj estas insektoj."
Enhavo
La malgranda Eriko Kardamino estas imagiva knabo, kiu sopiras ion specialan. Iun nokton, tuj antaŭ planita lerneja pruvo pri insektoj, li kuŝas maldorma en la lito. En sia dormoĉambro plena de pentraĵoj li sentas, ke io speciala okazos. Subite ĉiuj pentraĵoj en lia dormoĉambro reviviĝas: tiuj de siaj nun forpasintaj geavoj, kaj ankaŭ tiu de la "Lanpaŝtejo". Ĉi-lasta estas bela herbejo kun ŝafoj kaj paŝtisto, sur kiu ankaŭ ĉiaj insektoj estas detale pentritaj. Ĉar li ĉiam scivolis kio estas en ĉi tiu pentraĵo, Eriko grimpas en la pentraĵon. Ĝi montriĝas kiel fantazia mondo regata de homgrandaj parolantaj insektoj. Li renkontas multajn malsamajn karakterojn.
Unue li konatiĝas kun la vespa familio De Himenoptero. Ili malestimas la abelojn ĉar ili laboras por homoj kaj uzas muŝojn kiel arĉinstrumentojn. Eriko estas invitita de ili por vespermanĝo. Tamen, li unue malplaĉas al ili kantante la laŭdojn de "La diligenta abelo" kaj tiam ludante per zummuŝo tiel sovaĝe ke ĝi mortas. Li tiam estas forsendita.
Je certa punkto papilio aperas en unu el la hotelĉambroj, kiu fuĝas de la hotelo kune kun Eriko. La papilio renkontas papiliknabinon, al kiu li senespere enamiĝas. Eriko helpas al li skribi poemon por ŝi, kaj finfine li sukcesas geedzigi la papilio-paron.
Eriko tiam estas postlasita kaj post batalo kun araneo en morta stato li estas gastigata de nekroforo. Tiu nekroforo kredas, ke ĝi apartenas al la plej grava bestospecio, ĉar ĉiuj bestoj fine vivas kaj mortas por servi al tombofosistoj por manĝo. Tamen, tiu ideo estas kontraŭpruvita per la fakto ke la tuta nekroforfamilio estas manĝita fare de talpo baldaŭ poste, kaj Eriko estas sola denove.
Eriko nun renkontas tervermon. Ankaŭ ĝi estas konvinkita, ke ĝi estas privilegia estaĵo. Ja ĝi estas blinda kaj tial ne dependas de sia vidpovo kiel multaj "malsuperaj" estaĵoj. Tamen, la lumbriko ennodiĝis, kaj kiam Eriko serĉas helpon por ĝi, li estas adoptita fare de formika kolonio. Ili tre interesiĝas pri lia scio el la "Konciza Biologio" de Solms. Tamen, Eriko sopiras iri hejmen kaj esperas reveni super la randon de la pentraĵo kun la helpo de la formika popolo. Tamen, la formik-armeo renkontas alian formik-armeon dum la vojaĝo, el kio enorma batalo estiĝas.
Tiam Eriko vekiĝas en sia lito. Nun kiam li revenis hejmen, homoj estas amare seniluziigitaj kaj li ekkomprenas ke ili vere ne tiom diferencas de insektoj. Eriko sopiras iri reen al Lanpaŝtejo, sed la pentraĵoj en lia ĉambro neniam reviviĝas. Dum la lerneja pruvo, li estas tute gvidita per la travivaĵoj en Lanpaŝtejo por la respondoj, rezulte de kio li ricevas nekontentigan noton kaj eĉ devas esti detenita.
Camp Ritchie
Camp Ritchie aŭ Kampo Riĉi (oficiale angle: Military Intelligence Training Center) estis eduka centro de la usona terarmeo en Marilando, proksima al Vaŝingtono.
Erik aŭ la malgranda insektlibro
Akcepto
Erik of het klein insectenboek daŭre estas la plej fama verko de Bomans. Bomans translokiĝis al Nimego en 1939 post sufiĉe tumulta tempo en Amsterdamo, kie li sentis sin pli trankvila. Tio ebligis al li meti pli da intimeco kaj fantazio en Erik. La libro estis grandega sukceso: dek eldonoj de ĝi aperis ene de unu jaro. La libro allogas kaj infanojn kaj plenkreskulojn je sia propra nivelo. Okaze de la jarkampanjo "Nederland Leest" (Nederlando Legas) en novembro 2013, ĉi tiu romano estis prezentita kiel senpaga libro al siaj membroj kaj studentoj fare de la nederlanda Publika biblioteko.
Camp Ritchie
En tiu kampo estis trejnita interalie la sekreta grupo de la Ritchie Boys, junaj germanoj, kiuj pretis batali kontraŭ naziismo en Germanujo.
Szaniszló László Jáki
Szaniszló László JAki [sanislO lAslO jAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jáki Szaniszló László estis hungara-usonana pastro, monaĥo, profesoro, teologo, fizikisto. Lia nomo estas konata en Usono Stanley L. Jaki. Szaniszló Jáki naskiĝis la  en Győr. Li mortis la en Madrido.
Biografio
Szaniszló Jáki abiturientis en benediktana gimnazio, li aliĝis al la benediktanoj en 1942. Li monaĥiĝis en 1947, en la sekva jaro li pastriĝis. Li lernis teologion en Romo, kie li doktoriĝis en 1950. Post lernado li ne iris hejmen pro la komunisma diktaturo, sed li iris al Usono, kie li instruis en universitato. En 1957 li doktoriĝis el fiziko, poste li aŭ esploris, aŭ instruis (ekzemple en Princeton, Harvardo, Romo, Edinburgh). En 1963 li estis nomumita publika ordinara profesoro. Li ricevis hungaran kaj signifajn eksterlandajn premiojn.
Kastelo Nordkirchen
Kastelo Nordkirchen estas baroka kastelo en suda Monasterlando kaj lokas pli ol 25 kilometrojn for de Monastero. Ĝi situas sur la teritorio de la komunumo Nordkirchen en la distrikto Coesfeld en Germanujo. La monumentprotektata akvokastelo estas la plej granda baroka sidejo de Vestfalio kaj estas nomata pro siaj amplekso kaj arĥitektura formiteco ankaŭ la „Vestfalia Versailles“.
La originoj de la nuna kastelo troviĝas en akvokastelo de Familio Morrien, kiun Gerhardo la 3a de Morrien elkonstruis komence de la 16a jarcento al unu el la plej bone fortikitaj akvokasteloj de Monasterlando. Post la formorto de la vira familiolinio la heredantoj vendis la ensemblon en 1694 al Frederiko Kristiano de Plettenberg, Princepiskopo de Monastero. Lia familio alikonstruigis la kastelon en la 18a jarcento je konstrulaboroj daŭraj pli ol 30 jaroj reprezentopova, baroka sidejo. Post finkonstruo en 1734 la kastelĝardeno de Nordkirchen apartenis al la plej famaj ĝardenoj deEŭropo. Kiam kastelestro Ferdinando de Plettenberg mortis en 1737, li postlasis alte ŝuldoŝarĝitan posedaĵon, kiun postsekvaj generacioj nur pene povis subteni. Kiam Familio de Plettenberg en 1813 estis formortinta en la vira gentolinio, la posedo pri la ensemblo transiris per la heredfilino Maria de Plettenberg al la familio de ŝia edzo, la grafoj Esterházy. Ili farigis ŝanĝojn en la ĝardeno kaj en la internaj ĉambroj. Post la morto de la sengefila lasta vira Esterházy en Kastelo Nordkirchen liaj hungaraj parencoj vendis la ensemblon al Duko Engelbert-Maria von Arenberg. Li ne nur faris resanigi kaj modernigi la intertempe tre kadukiĝintajn domojn, sed eĉ pligrandigis la ĉefdomon. Ankaŭ la grandan kastelĝardenon li igis grandaparte rekonstruigi kaj pliampleksigi. Post kiam la duka familio post la fino de la Dua Mondmilito ne plu uzis la kestelon kiel loĝosidejo, iom post iom la ensemblo kadukiĝis. En 1949 la federaciero Nordrejn-Vestfalio luis la kastelon kaj tenis en la intertempe an disfalominacataj kasteldomoj post unua renovigo ekde 1950 sian federacieran financolernejon, el kiu ekestis pli malfrue la Faka Altlernejo por Financoj de la Lando Nordrejn-Vestfalio. En 1958 la federaciero akiris la kastelinsulon kune kun la ĉefdomo same kiel partojn de la kastelparko kaj ekigis multjaran riparkampanjon, kiu en 1991 provizore finiĝis per la rekonstruado de la baroka Venusinsulo norde de la kastelo. Konstruaĵoj por la pligrandigo de la altlernejo ekestis aparte en 1970/1971 ĉe la randoj de la kastelparko.
UNESKO deklaris kastelon kaj parkon kiel „Tutarta verko de internacia rango“ kiel protektinda. La domoj loĝigas ankoraŭ nuntempe la Fakan Altlernejon por Financoj de la Lando Nordrejn-Vestfalio kun proksimume 1000 studantoj. En la volbokelo loĝas restoracio. Kelkaj partoj de la kastelo estas je la dispono de vizitantoj kaj estas viziteblaj kadre de ĉiĉeronadoj. En la jaro 1988 proks. 50.000 vizitantoj uzis ĉi tiun eblecon. Ankaŭ la kastelparko estas alirebla por la publiko. La kastela kapelo estas luebla por geedziĝaj solenaĵoj.
Uretero
La uretero - latine ureter- laŭ PIV estas ĉiu el la du kanaletoj, kiuj kondukas la urinon de la reno en la urinan vezikon. Ureterito koresponde estas inflamo de la uretera mukozo.
Vojo
La uretero komenciĝas en la rena pelvo, speco de funelo, en kiu kolektiĝas la de la reno elfiltrita kaj koncentrita urino. La kanaleto turniĝas je proksimume 90 gradoj, kaj sekve plugvidiĝsa sub la peritoneo en la dorsa flanko de la abdomena kavo super la du finaj branĉoj de la aorto (la areo de la disbranĉigo de la arteria iliaca communis en arteria iliaca externa kaj arteria iliaca interna) kaj enfluas en la urinan vezikon.
Post la eniro en la vezikon ĝi plufluas ankoraŭ mallongan vojon ene de la muskola tavolo de la veziko ("enmure"), kio kaŭzas ke en la kazo de pli granda pleneco de la veziko apenaŭ eblas refluo de urino al la reno. Pro tiu vojo ene de la muskola tavolo de la veziko en la vezika mukozo ekestas du faldoj (Columnae uretericae, daŭrigo kiel plicae uretericae), kiuj limiĝas la tiel nomatan "vezikan triangulon" (trigonum vesicae).
En la tri nomataj lokoj
la uretero malvastiĝas. Ofte la loko, en kiu ĉe virinoj la ovaria aterio (arteria ovarica) respektive ĉe viroj la testika aterio (arteria testicularis) krucas la ureteron, nomatas kvara malvastaĵo.
Malsanoj
Denaskaj misfunkciejoj de la uretero povas esti malvastaĵoj en la pleja komenco de la uretero ĉe la rena pelvo, iom mislokigita aŭ trovastigita elfluejo en la urinan vezikon, partaj aŭ kompletaj duoblaĵoj de unu uretero. Malregulaj elfluejoj en la vezikon aŭ forfluaj malhelpaĵoj povas kaŭzi vezikorenan regluon kaj sekve inflamojn, kiuj povas damaĝi la renon.
Nudeco
Homoj kutime nudas banante, ŝanĝante vestojn kaj amorante, kaj kelkfoje dormante, naĝante, sunumante kaj pli.
Kelkaj historiaj referencoj
En la Biblio la nudeco de Adamo kaj Eva estis simbolo de nescio kaj senkulpeco. Post kiam ili manĝis de la malpermesita frukto, ili konsciiĝis pri siaj nudeco kaj ekhontis.
En la greka antikva kulturo la nudeco estis natura afero dum sportaj konkursoj, ofte prezentitaj sur vazoj. Sed tiu sinteno daŭre ŝanĝiĝis al tuta kovro de la korpo en la mezepoko. La nudeco aperis en la mezepoko ekz. en publikaj turkaj banejoj, kie la viroj kaj virinoj aparte banis.
La nudeco aperis pli poste sur pentraĵoj, fotoj. Homoj en la 20-a jarcento formis apartan areon por sunumi tie somere sen vestoj (nudismo).
Hadaka Matsuri kaj ĝia originoj
Ĉiujare, en la ŝintoa sanktejo en la urbo Okajama en Japanio, okazas la nuda festivalo, "Hadaka matsuri", ĉeestata de miloj da viroj, kiuj portas nur ŝtofon kovrantan la lumbon, ia tradicia zontuko. La evento inkluzivas procesion, en kiu la partoprenantoj portas moveblan templon, kiu tiam estas transdonita al la ŝintoismaj pastroj, kiuj metas ĝin antaŭ la "Kami" - la japana nomo por la dioj en la ŝintoisma religio. La ceremonio ankaŭ havas purigan aspekton - la viroj kuras por trempi en malvarma akvo kaj plaŭdi akvon unu sur la alian. La kulmino de la evento okazas vespere: ĉiuj amasiĝas en la templo, kaj la ŝintoisma pastro ĵetas kelkajn bastonojn en la homamason. La bastonoj estas ia maskoto, kaj la kredo estas, ke kiu kaptas la bastonon, tiu havas bonŝancon la tutan jaron. Tiel, miloj da ebriaj viroj batalas, puŝas kaj estas puŝitaj, kaj nemalofte estas kontuzitaj en provo kapti la bastonon.
Tiu nuda festivalo estas parto de tradicio de preskaŭ 500 jaroj en Japanio. Eble estus malpli surprize, se ni konsideros, ke en tradicia Japanio estis tre malsama sinteno al la nuda korpo. Fakte, en ĉi tiu kunteksto la festivalo ne reprezentas eksterordinaran eventon aŭ devias de la normoj, sed pli ĝuste la kontinuecon de la ĉiutaga vivmaniero. Plej multaj japanoj, precipe la malaltaj klasoj (maleŭfemismo signifante tiuj kiuj laboras fizike kaj ekstere), kondukis sian ĉiutagan vivon en parta nudeco. La nuda korpo ne nepre estis erotika: kamparanoj, rikiŝistoj kaj virinoj surstrate laboris kaj administris siajn vivojn en parte nudeco.
Dániel Jakobovits
Dániel Jakobovits [jakoboviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Jakobovits Dániel estis hungara elektro kaj maŝininĝeniero.
Nudeco
Hadaka Matsuri kaj ĝia originoj
La ŝanĝo en japana socio okazis en la dua duono de la deknaŭa jarcento, dum la periodo Meiji, en kiu Japanio spertis ampleksajn politikajn ŝanĝojn, komencis modernigan procezon kaj malfermis siajn pordegojn al la mondo. Gvidantoj de Meiji aspiris igi Japanion estiminda lando, kiun estimos okcidentaj landoj, do necesis ŝanĝi formojn de konduto, kiuj estigis mokadon aŭ mokadon inter okcidentanoj. Kompreneble la afero pri nudeco baldaŭ aperis, ĉar fremduloj vidis ĝin kiel barbara konduto. En 1869 la aŭtoritatoj malpermesis publikan nudecon kaj komunan banadon de viroj kaj virinoj en publikaj banejoj.
Kneževo
Kneževo, hungare Főherceglak estas vilaĝo kaj samtempe centro de en Kroatio, en distrikto Osijek-Baranja, en municipo de Popovac. En ambaŭ lingvoj oni rekonas la vorton ĉefprinco.
Dániel Jakobovits
Dániel Jakobovits naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Lubochna (nuntempa Ľubochňa en Slovakio). Li mortis la en Budapeŝto.
Nudeco
Hadaka Matsuri kaj ĝia originoj
Kvankam necesis tempo por okcidentaj ideoj pri nudeco eniri en japanan socion, tamen ĉi tiuj iom post iom ŝanĝis la sintenon al la nuda korpo - socie la malpermeso estis akceptita kiel parto de la moderniga procezo, dum kulture la ligo inter nudeco kaj sekseco plifortiĝis. Kvankam ne eblas scii ĝuste kiam homoj ĉesis marŝi nudaj, tamen la fenomeno fine malaperis en la 1960-aj jaroj. Hodiaŭ vi ne renkontos nudajn homojn sur la stratoj de Japanio krom se temas pri religia ceremonio kiel la Nuda Festivalo.
Kneževo
Situo
Kneževo situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara landlimo sen trapasejo, laŭ ĉefvojo Mohács-Osijek.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), al distrikto de Siklós, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio.
Dániel Jakobovits
Biografio
Dániel Jakobovits akiris inĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1901. Post siaj studoj li havis postenon en fabriko, ekde 1908 en privata firmao. En 1908 li fondis fakrevuon Elektrotechnika, kiun poste redaktis. Dum la 1-a mondmilito li estis direktoro de armea komisiono pri teknologio, poste konsilista inĝeniero de karbominejo. Li okupiĝis ekzemple pri centraloj, minado de manganoj en Úrkút. En 1919 li partoprenis en kreo de leĝo pri la elektro.
Ágoston Benárd
D-ro Ágost aŭ Ágoston BENÁRD [Agoŝt(on)], laŭ hungarlingve kutima nomordo Benárd Ágost estis hungara esperantisto, ministro, kuracisto, kirurgo, politikisto, parlamentano.
Ágoston Benárd naskiĝis la  1880 en Budapeŝto. Li mortis la 1968.
Biografio
Ágoston Benárd lernis en Universitato de Budapeŝto, kie li ricevis kuracistan diplomon en 1905. Post jaroj li kirurgiĝis. En 1873 li atingis la rangon ĉefkuracisto. Li kuracadis ankaŭ la malriĉulojn senpage. Dum la 1-a mondmilito li estis armea kuracisto. Dum la Kalistefa revolucio li aliĝis al kontraŭuloj de ĉefministro Mihály Károlyi. Komence de Hungara Sovetrespubliko li estis kondamnita je morto, sed li sukcese rifuĝis al Vieno. En Kabineto Huszár li estis subministro, poste ministro pri sano kaj laboro. Li estis elektita parlamenta deputito en 1920. En la sama jaro kiel kristansocialista ministro, en la nomo de Hungario subskribis staranta la Pactraktaton de Trianon. Post jaroj li redaktis gazeton kaj li jam politikadis ekster la parlamento. Li denove estis parlamentano inter 1935–1939, poste li plene forlasis la politikon.
Li estis prezidanto de la Hungara Esperanta Ekzamena Komitato.
Hopfgarten (Turingio)
NE PLU AKTUALAS, SED ONI POVUS AKTUALIGI KAJ POSTE REVIDIGI:
Hopfgarten estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Weimarer Land de la federacia lando Turingio. Fine de 2018 la komunumo havis 673 loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Grammetal, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kies administra centro estas en la komunumo Isseroda.
Gyula Lengyel
LENGYEL Gyula (pro. lendjel) estis hungara ekonomikisto naskita en Satmaro la 8-an de oktobro 1888 kaj mortinta en Sovetunio en 1941.
Biografio
Gyula Lengyel devenis el juda familio. Li diplomiĝis en 1911 en la Universitato de Budapeŝto kaj li instruis en la supera komerca lernejo, poste en la komercakademio kaj mondekonomia altlernejo. En marto de 1919 li estis guberniestro de la instituto de Hungario de la Aŭstria-Hungara Banko, de aprilo financa komisaro. Post la falo de la Hungara Sovetrespubliko li elmigris Vienon. En 1922 li transloĝis Berlinon kaj li iĝis kunlaboranto de la soveta eksterkomerca reprezentantejo, poste estro de la ekonomipolitika sekcio. De 1930 li vivis en Moskvo. Li publikis en gazetoj Volkswirtschaft der UdSSR de Berlino kaj en la Külkereskedelem de Moskvo, Új Március kaj Előre (New York). En novembro 1937 oni arestis kaj li iĝis viktimo de la stalinismo.
Zolná
Zolná povas esti:
Hugo Haas
Hugo HAAS (legu tiel, kiel estas skribita) (19-a de februaro 1901 – 1-a de decembro 1968) estis ĉeĥa aktoro, kiu foje asertis, ke „en la vivo estas forto. Ĉiam, kiam io estas okazinta, tiam estas okazantaj mirakloj.“ Tiujn ĉi vortojn li proklamis en la jaro 1942 en Usono, en la tempo, kiam li perdis siajn plej proksimajn, li mem devis fuĝi antaŭ faŝismo, troviĝinte post multaj neimageble senesperaj monatoj kaj danĝera vojaĝado tra Parizo kaj Lisbono en Usono.
Sed Bohemio estis lia hejmo. En Prago li komencis en la jaro 1925, kiam li forlasis Brnon, sian naskurbon. Li rolis jam en muta erao de filmo, sed nur en sonfilmo, kiu ebligis al li plene validigi lian aktoran virtuozecon, li fariĝis elserĉata filma aktoro.
Poste li prezentis la plej diversajn popoltipojn en komedioj Domo en periferio, La vivo estas hundo, Strateto en paradizo aŭ Kamelo tra kudril-orelo. Li kapablis estis nepraktika intelektualo (Fenestreto), hejma tirano (La lasta viro) kaj ankaŭ ruza almozulo (La mondo, kie oni almozpetas). Li estis vera majstro de diversaj maskoj, preskaŭ en ĉiu filmo li aperis en alia aspekto. El kunulinoj la plej proksima estis por li eble Adina Mandlová (La vivo estas hundo, Dorlotito, Vivu mortinto, Bonmoroj super ĉio), sed amgeopon li kreis ankaŭ kun Věra Ferbasová (Anjo gajnis) kaj kelkfoje ankaŭ kun Lída Baarová. En filmo Dekunua dekalogo li estis edzo de Jiřina Štěpničková, en filmo Domo en periferio li rolis nekuraĝan amindumanton de Hana Vítová... Kiel tragediaktoro li eminentiĝis pro staturo de d-ro Galeno en La Blanka Malsano verkita de Karel Čapek.
Post La Blanka Malsano ekfuriozis kontraŭ Haas rasisma incitkampanjo, li estis maldungita el Nacia teatro kaj fine li devis fuĝi, por ke li savu sian vivon. Sed li sukcesis eĉ en Usono, kiel scenlibristo, aktoro kaj reĝisoro. Li rolis en teatro en Chicago por ĉeĥa minoritato, li sukcesis en Broadway kaj en Hollywood.
Malgraŭ tio, ke li estis sukcesa, li nostalgiis pro Eŭropo, pro proksimeco de la hejmo. En la jaro 1960 li transloĝiĝis en Vienon kaj de tie li nur unufoje denove vizitis Pragon kaj siajn antaŭajn geamikojn – en la jaro 1963 okaze de la 80-a datreveno de la fondo de Nacia teatro.
Bibliotheca Palatina
La Bibliotheca Palatina ("palatinata biblioteko") en Hajdelbergo (hodiaŭ en Baden-Virtembergo, tiam en Palatinato) estis unu el la plej gravaj germanaj bibliotekoj de la renesanco kun riĉa kolektaĵo je mezepokaj manuskriptoj kaj fruaj presaĵoj (inkunabloj).
Tiu ĉi biblioteko ne estu konfuzita kun la Palatina Biblioteko en Parmo, Italio.
La biblioteka historio reiras al elekta princo Ludoviko la 3-a de Palatinato (regis 1410-1436), kiu fondis kolegiatan bibliotekon al la Heidelberg-a Preĝejo Sankta Spirito. Tiu biblioteko formis poste kernon de la „Bibliotheca Palatina“. La libroelektaĵojn de la universitato, la kolegiatan bibliotekon kaj la kastelan bibliotekon de elektaj princoj unuigis elekta princo Ottheinrich (reg. 1556-1559) al la Bibliotheca Palatina. Inter la libroj troviĝas la t.n. „Lorŝa Evangelio“ el la kortega lernejo de Karlo la Granda, la „Codex Manesse“ kaj la „Falkolibro“ de imperiestro Frederiko la 2-a.
Post morto de la aŭgsburga Ulrich Fugger (1526–1584), la biblioteko ekposedis ankaŭ 86 pluajn tre famajn manuskriptojn, ekz. Tiujn de Otfrid von Weißenburg kaj la jurlibron Sachsenspiegel. Tiuj gravaj manuskriptoj donis al la Bibliotheca Palatina karakteron de imperia biblioteko kaj en la 16-a jarcento, ĝi estis nomata kiel „Patrino de ĉiuj bibliotekoj“.
La bibliotekon akiris Vatikano en 1622. La transporto de la libroj okazis unu jaron poste en aŭgusto de 1623, kiam la Vatikana biblioteko transprenis 184 kestojn kun 3.500 manuskriptojn kaj 12.000 presaĵojn, kies kovraĵoj estis deŝiritaj por ŝpari la tutpezon (la organizanto Allacci ŝtelas 12 pliajn kestojn por si). Oni rekuperis la librojn en la 17-a jarcento. Ĉar jam Ottheinrich rebindigis multajn el siaj libroj, hodiaŭ apenaŭ ekzistas bindoj de antaŭ 1550.
Oni povis retransporti la germanajn manuskriptojn dum la Viena Kongreso (1816) al la Universitata biblioteko de Heidelberg. Ĉiuj presaĵoj kaj negermanlingvaj manuskriptoj troviĝas ankaŭ hodiaŭ en la Vatikano. La germanlingvaj mezepokaj manuskriptoj (Codices Palatini Germanici) formas fermitajn kaj literaturhistorie gravajn kolektaĵojn.
La Heidelberg-a „Bibliotheca Palatina“ estis ciferecigita ĝis 2009 komplete.
Danco
Danco estas mova socia aktiveco, praktikata precipe dum akompano de muziko. La danco povas enigi pli bonan humoron kaj ankaŭ ĝi estas esprimo de sentoj de dancisto, do ĝi povas esti konsiderata kiel speco de arto.
La estiĝo de danco estas metata en periodo de familia socio, kie ĝi potencigis ritajn ceremoniojn. Tiun ĉi funkcion ĝi havis ĝis malnovepoko, kiam al tiu ĉi funkcio aliĝis ankoraŭ arta funkcio. Tiutempe ne ekzistis danco en geopo, sed sole individua danco - arto aŭ danco grupa - rita.En la 20-a jarcento estiĝis vico de konkursoj, kiuj diferenciĝas laŭ speco de danco. Kun la sistemo de konkursoj estiĝis ankaŭ sistemo de taksado por diversaj dancoj, tiu ĉi taksado estas fondita je kombino de subjektivaj impresoj (ĝojo el danco, esprimo en la vizaĝo, natureco ktp.) kaj je objektivaj faktoj kiel estas komplikeco de danca prezento kaj ties faro (precipe ĉe akrobataj dancoj oni taksas interrilaton inter intenco kaj faro). Vidu artikolon balo.
Oni povas indiki distingon inter la kuntekstoj de pli profesia sceneja dancado kaj pli spontana partoprenema dancado, kvankam tiuj du kategorioj ne ĉiam estas komplete apartaj.
Eblus abstraktigite vortumi, ke danco estas "traduko de inspiro, plej ofte melodia aŭ ritma, al movado". Dancado estas rito, parto de tradicia kutimaro, performa arto, sporta disciplino, speco de psikoterapio, ertaltira, militinstiga, religia formo de socia interago aŭ simple esprimo de emocio.
Aliaj formoj de homa movado estas foje konsiderataj kiel havantaj dancecan kvaliton, kiel batalartoj, gimnastiko, kuraĝigistinado, arta sketado, sinkrona naĝado, marŝobandoj kaj multaj aliaj formoj de atletiko.
== Variaj kaj universalaj signifoj == Danco estas tre grava parto de multaj kulturoj tra la mondo. En kelkaj el ili, danco estas pli ol nur ekzercado aŭ amuziĝo, ĝi estas parto de religiaj ceremonioj, familiaj celebraĵoj, sociaj okazaĵoj, kaj aliaj esencaj aspektoj de la vivo. La danco estas eble unu el la plej primitivaj formoj de artefarado, kiu estas estigita per la movado de la korpo kun la esprimoj de sentoj kaj ideoj.
La danco havas longan kaj elstaran historion, kaj estis praktikata fare de homoj dum multaj jarcentoj. Ekzistas multaj variaj formoj kaj stiloj de danco kiuj evoluis kaj disvolviĝis, kaj ankaŭ ekzistas multaj kialoj kaj avantaĝoj por praktiki ĝin.
Danco povas havi multajn pozitivajn efikojn sur onian fizikan kaj mensan sanon. Ekzemple, danco implikas movojn, kiuj postulas fizikan streĉon kaj povas esti tre bonaj kiel kardiovaskula ekzerco. La danco povas helpi plibonigi la respirsistemon, kaj reduktas la riskojn de koraj malsanoj. Ĝi ankaŭ stimulas la cerbon, ĉar oni bezonas lerni novajn movojn kaj sekvi muzikajn ritmojn. Tio plibonigas la memoron, la kognan kapablon kaj kreas senton de pli da memfido.
Ĝi ankaŭ helpas oniajn emociojn. Danco povas redukti streson kaj maltrankvilon. Ĝi povas helpi al vi senti vin pli feliĉa kaj pli liberema. Multaj dancoj estas sociaj kaj implikas partoprenon de aliaj homoj. Tio plibonigas oniajn sociajn interagojn, kiel la komunan laboron, la komunikadon, la empation ktp.
Danco donas gravan kaj grandan kontribuon por la homa kogna disvolviĝo, kaj ĝi havas interesan rolon kiam oni parolas pri sociemo kaj interrilatiĝo. Per ĝi, oni povas esprimi sentojn, rakonti historiojn, kaj komuniki sen vortoj.
Antikva epoko
En antikva Egiptio ekzistis ritaj dancoj, kiu montris la morton kaj renaskiĝon de la dio Oziriso - tiuj dancoj estis teknike tiel kompleksaj ke ilin nur povis plenumi profesiaj dancistoj.
La loĝantoj de antikva Grekio sistemigis la dancadon laŭ diaĵoj kaj iliaj asociitaj emociaj esprimoj. Grava historia dokumento estas la priskribo de la helenisma cirklodanco (malnovgreke ἡ χορεία, hē ĥoreía) en la verkaĵo Iliado de Homero, kreita inter la 8-a kaj 6-a jarcentoj antaŭ nia erao. ekstazaj dancoj estis parto de la Dionizadoj, festoj honore al la dio Dionizo, el kiuj poste evoluis la teatraj ĝenroj dramo kaj komedio. En tiuj formoj de teatro ofte partoprenis koruso, kies movadoj estis fiksitaj kiel Χορογραφία, "koreografio" - el tio evoluis la moderna koncepto de koregrafio. Terpsiĥoro (Τερψιχόρη), laŭ la helena mitologio, estis muzo de danco, de teatra ĥoro kaj, laŭ aliaj, ankaŭ de muziko kaj tekstoj de kanzonoj. Oni reprezentas ŝin kun kronoj el floroj kaj liro en la manoj.
Renesanco
Kvankam en la eŭropa Mezepoko oni sendube ĉiam dancis, precipe en la farmistaj sezonaj festoj, pri tio ekzistas nur malmultaj dokumentoj. En la komenco de la 15-a jarcento, signifa ŝanĝo okazis kiam la dancado de miksitaj paroj iĝis populara ŝatokupo en la kortumoj de eŭropaj nobeloj. La apero de la unua ceremonia gvidanto de kortuma danco kaj la apero de la unuaj manlibroj pri dancado substrekas la fakton ke la danco iĝis parto de la nobela vivostilo. La kortuma poeto de Francisko Sforza Antonio Cornazzano (1429-1484), krom multnombraj aliaj skribaĵoj ankaŭ verkis "libron pri la arto de dancado" (itale Libro dell'arto del danzare, 1460). La danse basse, populara danca formo en la Renesanco, estis esence procesia danco kun graciaj ceremoniaj movadoj, kiujn povus ankaŭ plenumi la sinjorinoj en siaj malkomfortaj vestaĵoj. Inter la plej popularaj dancoj de tiu speco estas la Pavano ("pava danco"). La gajeco kaj inklino al pli liberaj moroj de la frua 16-a jarcento kondukis al la enkonduko de danse haute ("alta danco") kiu postulis rapidajn movojn, saltojn kaj fizikan lertecon. La unua tia danco estis la Galjardo el Italio, kiu danciĝis precipe sen mantuŝo en diversaj paŝoj kaj saltoj. Ankaŭ la dancoj Korento, Alemando kaj la tre populara Gavoto de la 17-a jarcento apartenas al tiu grupo.
La viglaj dancoj de la supera klaso de la 16-a jarcento estis stiligitaj kopioj de la dancoj de la tiutempaj malaltaj klasoj. En la dua duono de la 16-a jarcento la dancoj iĝis pli unuecaj kaj samtempe pli spektaklaj. Danclernejoj en la gravaj eŭropaj kortumoj instruis dancadon al la nobeloj, tiel ke la plej popularaj dancoj povis esti facile kopiataj de unu lando al alia. Talentaj balaj reĝisoroj organizis superbajn prezentojn, en kiuj dancado, kantado, recitativoj kaj pantomimo estis kombinataj en riĉe ornamita kadro. La libro Orchésographie el 1588 de Thoinot Arbeau estas konsiderata la plej bona dokumenta fonto pri la dancado de la malfrua renesanco.
Baroko
La baroka danco sekvis la jam disvolvigitan dancemon denove en Francio (ballet de cour aŭ kortuma baleto), kie ĝi evoluigis la instrumentan muzikon, de unika melodio sed kun ritmaro adaptita al danco. Li estis patronita speciale de la reĝo Ludoviko la 14-a, kiu organizis el danco grandajn spektaklojn (Ballet de la Nuit (nokta baleto), 1653, en kiu la reĝo mem partoprenis kiel rolulo suno), kaj kreis en 1661 la Reĝan Akademion de Danco. Kiel koreografo elstaris Pierre Beauchamp, kreinto de la danse d'école (lerneja danco), nome la unua sistemo pedagogia por danco. La ĉefaj tipoj de danco tiuepoke estis la jenaj: menueto, bourrée, polonezo, rigaudon, allemande, zarabande, passepied, gigue, gavotte, ktp. En Hispanio populariĝis aliaj diversaj dancostiloj kiel la jenaj: seguidilla, zapateado, chacona, fandango, jota, ktp.
Dum la novklasikismo la ĝenro baleto ĝuis grandan disvolvigon, ĉefe pro la teoria kontribuo de la koregrafo Jean-Georges Noverre kaj lia koncepto ballet d'action (agadbaleto), kiu elstarigis la senton super la gesta rigideco de la aaademia danco. Oni serĉis pli grandan naturalismon kaj pli bonan kongruon de muziko kaj teatro, fakto perceptebla en la verkoj de la komponisto Christoph Willibald Gluck, kiu nuligis multajn konvenciojn de la baroka danco. Alia elstara koregrafo estis Salvatore Viganò, kiu donis pli grandan viglan buntecon al la «baletanaro», nome la dancistaro kiu akompanas la protagonistajn dancistojn, kiu akiris sendependecon rilate al tiuj.
Romantismo
La romantisma danco rekuperis emon por la popoldancoj, la folkloraj dancoj, multaj el kiuj oni malforgesigis. Aperis la klasika vestaĵaro de baleto (nome la tutuo), por la unua fojo en la Baleto de la Monaĥinoj de Robert le Diable (1831), de Giacomo Meyerbeer. Oni ekkomponis muzikon pure por baleto, kaj elstaris Coppélia (1870), de Léo Delibes. El teoria vidpunkto, elstaris la figuro de la koregrafo Carlo Blasis, ĉefa kreinto de la moderna baleto ĉar kodigis ĉiujn teknikajn aspektojn koncerne al danco: en La kodo de Terpsiĥoro (1820) li rilatis la dancon kun la aliaj artoj, farante studojn de anatomio kaj korpaj movoj, ampleksigante la vortotrezoron rilate al la danco, kaj distingante variajn tipojn de dancistoj laǔ ilia fizika aspekto. Li ankaǔ enkondukis la dancon sur la piedpintoj, en kiu elstaris Marie Taglioni kaj Fanny Elssler. En popularaj dancoj, pluis la modo de valso, kaj aperis la mazurko kaj la polko.
Meze de la 19-a jarcento, pro la muzika naciismo, la geografia centro pri kreado kaj plinovigo pasis el Parizo al Sankt-Peterburgo, kie la Imperia Baleto atingis nivelojn de granda brilo, kun kerna centro en ties Mariinskij-Teatro – kaj, poste, en la Bolŝoj-Teatro de Moskvo –. La ĉefa figuro en la kunformado de la rusa baleto estis Marius Petipa, kiu enkondukis tipon de rakonta koregrafio en kiu la propra danco estas kio rakontas la historion. Li faris baletojn pli longajn, de ĝis kvin aktoj, konvertante la baleton en granda spektaklo, kun brilaj surscenigado, elstare lia kunlaboro kun Pjotr Ĉajkovskij en ti esceptaj verkoj: nome La bela dormantino (1889), La Nuksrompilo (1893) kaj la Cignolago (1895). Je popola nivelo, la plej fama danco de la epoko estis la kankano, dum en Hispanio aperis la habanero kaj la ĉotiso.
Nuntempa danco
La nuntempa danco startis denove per la hegemonio de la rusa baleto atingita fine de la 19a jarcento: Miĥail Fokin donis pli da gravo al esprimivo super la tekniko; lia verko Les Sylphides (1907) inaŭguros la «atmosferan baleton» – nome nur danco, sen intriga fadeno –. Sergej Djagilev atingis grandegan sukceson pere de la Rusaj Baletoj en Parizo, enkondukante la dancon en la avangardajn tendencojn: lia unua granda sukceso estis la polovcianaj dancoj de la Princo Igorj de Aleksandr Borodin (1909), al kiu sekvis La Fajra Birdo (1910), Petruŝko (1911) kaj La konsekro de la printempo (1913), de Igor Stravinski; finfine, Parade (1917) estis mejloŝtono ene de la avangardo, kun muziko de Erik Satie, koregrafio de Leonid Mjasin, libreto de Jean Cocteau kaj dekoracio de Pablo Picasso. En la grupo de Djagilev elstaris la dancistoj Vaslav Nijinski, Anna Pavlova kaj Tamara Karsavina. Pro la Soveta Revolucio la rusa baleto iĝis ilo de politika propagando, kaj perdis grandan parton de sia kreivo, kvankam aperis grandaj dancistoj kiel Rudolf Nurejev kaj Miĥail Bariŝnikov, kaj oni produktis memorindajn verkojn kiel Romeo kaj Julieta (1935) kaj Cindrulino (1945), de Sergej Prokofjev, kaj Spartako (1957), de Aram Ĥaĉaturjan. Krome elstariĝis la sistemo pedagogia ideota de Agripina Vaganova.
La ekspresionisma danco estis rompo disde la klasika baleto, ĉar serĉis novajn formojn de esprimivo baze sur la libereco de la korpa gestaro, liberigita el ligiloj de metriko kaj ritmo, en kiu graviĝis la korpa memesprimivo kaj la rilato kun la loko. Ĝia ĉefa teoriulo estis la koregrafo Rudolf von Laban, kiu kreis sistemon kiu klopodis integrigi korpon kaj animon, metante emfazon al la energio kiu eliras el la korpoj, kaj analizante la movon kaj ĝian rilaton kun la spaco. Tiu nova koncepto kristaliĝis ĉe la dancistino Mary Wigman. Sendepende, la granda figuro de komenco de la jarcento estis Isadora Duncan, kiu enkondukis novan dancoformon, inspiritan en grekaj idealoj, plej malferma al la improvizo, al la spontaneco.
En la intermilita periodo elstaris la franca kaj brita skoloj, same kiel ekelstariĝis dancistoj de Usono. En Francio, la Baleto de la Opero de Parizo revenis al la brilo de la romantisma epoko, danke ĉefe al la laboro de Serge Lifar, Roland Petit kaj Maurice Béjart. En Granda Britio elstaris figuroj kiel Marie Rambert, Ninette de Valois, Frederick Ashton, Antony Tudor, Kenneth MacMillan, Margot Fonteyn, ktp. En Usono, kie estis malabunda tradicio, oni alvenis en malmulta tempo al alta nivelo de kreivo kaj profesieco, danke al unuarange pioniroj kiel Ruth Saint Denis, Martha Graham, Doris Humphrey kaj Agnes De Mille. La rusa George Balanchine – aperinta el la kompanio de Djagilev – instaliĝis tie en 1934, kaj tie fondis la School of American Ballet (Lernejo de usona baleto), kaj produktis spektaklojn kiuj renomis lin kiel unu de la plej bonkvalitaj koregrafoj de la jarcento. En la 1950-aj jaroj kaj 1960-aj jaroj elstaris la plinoviga aktiveco de Merce Cunningham kiu, influita de la abstrakta ekspresionismo kaj la hazarda muziko de John Cage, enkondukis la dancon bazitan sur la hazardo, la ĥaoso, la sentialo (chance choreography). Alia granda mejloŝtono de la epoko estis West Side Story (1957) de Jerome Robbins.