cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaliksto la 3-a
Li estis filo de Domènec de Borja, sinjoro de Canals. Li apartenis al familio de la malalta nobelaro Valencilanda, kiu akiris pli altan rangon apogante la reĝon Petron la 3-an dum la Milito de la Unio. Li doktoriĝis pri juro interna kaj kanona en Lleida. En tiu urbo li estis katedrulo pri teologio kaj kanoniko de la katedralo. Li estis konsilanto de la reĝo Alfonso la 3-a de la Kataluna-Aragona Konfederacio, prezidanto de la konsilio de sankta Klara, en Napolo, kaj reĝa ambasadoro en la konsilio de Konstanco.
En 1429 li akiris la rifuzon pri la tiaro de Klimento la 8-a (Gil Sanxis Munyós), en Peníscola. Por rekompenci, li estis nomumita episkopo de Valencio fare de la papo Marteno la 5-a (1429-1458), posteno kiu estis ligota al lia familio dum pli ol jarcento.
Traktinte la repaciĝon inter Alfonso la 4-a kaj la papo Eŭgeno la 4-a, ĉi tiu nomumis lin kardinalo en 1444. Li estis elektita papo en 1445 antaŭ la nereduktebla disdividiĝo de kardinaloj inter partizanoj de la familio Colonna kaj de la familio Orsini, kiuj sin disputis la elekton, kaj li daŭrigis la pacigan politikon komencitan de sia antaŭulo Nikolao la 5-a kun la Paco de Lodi.
En 1458 li rifuzis agnoski la rajtojn sur Napolo de Ferdinando, naturala filo de Alfonso la 4-a, kaj ĉi tie li plifirmigis la rajtojn de la Sankta Seĝo.
Pro la alpreno de Bizanco fare de la turkoj (1453), li provis organizi grandan krucmiliton kiun predikis Giovanni da Capistano. Kun la helpo de Hungario kaj de János Hunyadi, guberniestro de Kroatio, komisiita al la papa legato Juan de Carvajal, li reakiris Beogradon (1456) kaj, kun helpo de Alfonso la 4-a, liberigis Albanion (1457). li kardinaligis siajn nevojn Roderic de Borja (estontan papon Aleksandron la 6-an) kaj Lluís Joan de Milà. Ĉi tiun li faris ĝenerala kapitano de la pontifikaj ŝtatoj.
Ĉi tiu nepotismo kaj la protektado kiun li ofertis al la familioj Borja, Llançol kaj Milà, krom multegaj katalunoj metitaj en altajn postenojn de la Eklezio, kreis antipation de la romanoj kontraŭ li, kiuj vokis "O Dio, la Chiesa di Roma in mani dei catalani!" ("Ho Dio, la Eklezio de Romo en manoj de la katalunoj!").
1648 Shajna
1648 Shajna estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Pelageja Fjodorovna Ŝajn elde la Simeiza observatorio en Krimeo, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).
Nomo
Ĝi estis tiel nomita en honoro de Grigorij Abramoviĉ Ŝajn, edzo de la makovrintino.
Granda merĝo
La Granda merĝo (Mergus merganser) estas birdospecio de la Anasedoj (Anatidae), kaj ordo de Anseroformaj (Anseriformes), en ties genro de merĝoj. Temas pri granda anaso kiu loĝas kaj reproduktiĝas en riveroj kaj lagoj de arbaraj areoj de Eŭropo, nome en Islando, en la Britaj insuloj, kaj en aliaj lokoj de nordaj partoj de Eŭropo kaj norda kaj centra Azio ĝis Kamĉatko kaj en meza parto de Norda Ameriko. Ĝi sporade aperas en aliaj areoj de Eŭropo. Ĝi vivas en proksimo de lagoj kaj riveroj. Ili manĝas fiŝojn kaj nestumas en arbotruoj. John James Audubon nomis tiun birdon "Buff-breasted Merganser" (sablobrusta merĝo) en sia libro The Birds of America.
Aspekto
Kiel ĉe aliaj specioj de la genro Mergus, tiu specio havas kreston de longaj kapoplumoj, sed tiuj kutime kuŝas milde ĉirkaŭ la malantaŭa kapo, kaj kutime ne formas rigidan kreston kaj rigidiĝas nur pro ekscitiĝo. Temas pri specio kun seksa duformismo.
Maskla plenkreskulo en reprodukta plumaro estas facile distingebla, kun blanka korpo kun varia salmorozkolora nuanco, la kapo estas nigra sed kun tre irizecobrila malhelverda nuanco, la pugo kaj vosto estas grizaj, kaj la flugiloj estas tre blankaj en la interna duono, kaj nigra en la ekstera duono (flugoplumoj).
Inoj kaj maskloj en eklipsa plumaro (nereprodukta, julio al oktobro) estas tre grizaj, kun ruĝecbruna kapo, blanka mentono kaj blankaj duarangaj en flugiloj, dum la duarangaj kovriloj estas grizaj, anstataŭ blankaj kiel ĉe masklo.
Junuloj (de ambaŭ seksoj) estas similaj al inaj plenkreskuloj sed montras ankaŭ mallongan blankan strion nigrobordan inter la okulo kaj la bekobazo (bridareo). La beko kaj kruroj estas ruĝaj al brunecruĝaj, pli brilaj ĉe masklaj plenkreskuloj, pli senkoloraj ĉe junuloj.
Tre simila specio estas la iomete pli malgranda Mezgranda merĝo kaj plej proksima parenco ene de la genro. Sed ĉe maskloj, tiu de la Mezgranda merĝo havas pli kolorajn areojn (brusto, duarangaj, flankoj) ol ĉe la Granda merĝo kiu estas multe pli blanka. Ĉe inoj (kaj ĉe maskloj en eklipsa plumaro), la ruĝecbruna kapo de la Granda merĝo estas pli malhela, ĉefe ĉe la bridareo, la mentono estas pli hela, pli markata kaj pli kontrasta kaj la limo inter bruna kapo kaj hela kolo estas multe pli markata, dum ĉe la Mezgranda merĝo estas multe pli svaga.
Krome la Mezgranda merĝo havas ruĝajn irisojn, dum la Granda malhelajn, kaj la beko de la Granda merĝo estas pli svelta (kurbeca kaj kun fina nigra hoketo) kaj fortika baze, dum tiu de la Mezgranda merĝo estas pli rekta kaj fajna.
Taksonomio
Estas tri subspecioj, diference nur en malgrandaj detaloj:
Kutimaro
Ĝi konsumas ĝenerale fiŝojn inter 10–20 cm, manĝas krabojn kaj aliajn senvertebrulojn. Ĝi bone naĝas kaj merĝas profunden.
Kie ĉe aliaj merĝoj, tiuj fiŝomanĝantaj anasoj havas segilecajn bordojn en la bekoj por helpo kapti siajn glitajn predojn; ili estas pro tio ofte konataj kiel "segilbekuloj". Krom fiŝojn, ili manĝas ampleksan gamon de aliaj akvaj predoj, kiaj moluskoj, krustuloj, vermoj, insektaj larvoj, kaj amfibioj; pli rare, estas kaptataj ankaŭ malgrandaj mamuloj kaj birdoj. Kie ĉe aliaj birdoj kun tiu karaktero, la salmorozkolora nuanco montrata varie de maskloj estas probable rilata al dieto, akirita el la pigmentoj de karotenoido enhavataj en kelkaj krustuloj kaj fiŝoj. Kiam ili ne plonĝas por manĝo, ili estas kutime vidataj naĝe sur la akva surfaco, aŭ ripoze sur rokoj meze de rojoj aŭ kaŝe inter riverborda vegetaĵaro, aŭ (vintre) en la bordo de flosanta glacio.
Ĝi nestas en kavo de putriĝintaj arboj kaj remburas la neston per plumoj. La Granda merĝo kovas 7-9 ovojn dum 32 tagoj. La idoj forlasas la neston post 24-36 horoj de la eloviĝo kaj kaptas post 8-10 tagoj fiŝetojn. En la kovado kaj edukado de la idoj partoprenas nur la femalo. En plej lokoj, la Granda merĝo estas preskaŭ tiom multe salakva kiom nesalakva vivoloĝanto. En pli grandaj torentoj kaj riveroj, ili flosas suben laŭ la torentofluo dum paro da mejloj, kaj poste reflugas aŭ plej komune fiŝkaptas sian reenan vojon, ploĝante senĉese la tutan naĝoveturon. En plej malgrandaj rojoj, ili estas laŭ paroj aŭ pli malgrandaj grupoj, kaj ili flosas suben, turniĝante plu ka plu en la rapidejoj, aŭ fiŝkaptante vigle en kelkaj iome profundaj lagetoj ĉe la falejo de akvofaloj aŭ rapidejoj. Kiam flosas plezure, ili sinteniĝas akve simile al aliaj anasoj. Sed kiam ili subnaĝas profunde subakve ili faras tion simile al kormoranoj, ĉefe kiam ili faras tion supren kontraŭ la fluo.
Reproduktado
Nestumado okazas normale en arbokavaĵo, kio postulas maturajn arbarojn kiel reprodukta habitato; ili ankaŭ pretas uzi grandajn nestoskatolojn se disponeblas, postulante eniran truon de 15 cm diametre. En lokoj senarbaj (kiel ĉe Centraziaj montaroj), ili uzas truojn en klifoj kaj deklivoj, altaj bordoj, foje je konsiderinda distanco el akvo. La ino demetas 6–17 (plej ofte 8–12) blankajn al flavecajn ovojn, kaj produktas unu ovoron sezone. La frumaturaj anasidoj estas portataj de la patrino per sia beko al rivero aŭ lago tuj post eloviĝo, kie ili manĝas fluantakvajn senvertebrulojn kaj malgrandajn fiŝidetojn, kaj ekflugas kiam ili estas 60–70tagojn aĝaj. La junuloj estas sekse maturaj kiam ili estas 2jaraĝaj.
Normanda lingvo
La normanda lingvo estas dialekto de la franca parolata en Francio (Normandio) de nekonata nombro da parolantoj. Ĝia ISO-kodo estas  . Ekzistas Vikipedio en la normanda lingvo.
Granda merĝo
Migrado
Tiu specio estas parta migranto, kaj birdoj formoviĝas el areoj kie riveroj kaj ĉefaj lagoj frostas vintre, sed estas loĝantaj birdoj kie la akvoj restas malfermaj. Orientaj nordamerikaj birdoj moviĝas suden en malgrandaj grupoj al Usono kie estu senglaciaj kondiĉoj en lagoj kaj riveroj; ĉe pli milda pacifika marbordot,ili estas ĉiam konstantaj loĝantoj. Ankaŭ la birdoj de Skandinavio kaj Rusio migras suden, sed la birdoj de Okcidenta Eŭropo kaj kelkaj de Japanio, estas tre loĝantaj. Ĉe kelkaj populacioj, la maskloj montras distingan plumoŝanĝan migradon, lasante la reproduktajn areojn tuj post eloviĝo por somerumi (junio al septembro) aliloke. Notinde plej el maskloj de la populacio de Okĉidenta Eŭropo migras norden al estuaroj de Finnmark en norda Norvegio (ĉefe ĉe Tanafjord) por plumoŝanĝado, lasante inojn al idozorgado. Multe pli malgranda nombro de maskloj uzas ankaŭ estuarojn de orienta Skotlando keil plumoŝanĝa areo.
Statuso kaj konservado
Ĝenerale tiu specio ne estas minacata, kvankam kontraŭleĝa persekutado fare de fiŝkaptaj interesoj estas problemo en kelkaj areoj.
Normanda lingvo
La normanda lingvo influis la vorttrezoron de la Kebeki-franca lingvo.
Granda merĝo
Statuso kaj konservado
En Okcidenta Eŭropo okazis markata sudena etendo el Skandinavio en reprodtkta teritorio ekde ĉirkaŭ 1850, kiu koloniigis Skotlandon en 1871, Anglion en 1941, kaj ankaŭ forta pliiĝo en la populacio de Alpoj. Malgranda reprodukta populacio ĵus setlis en Irlando.
La Granda merĝo estas specio al kiu aplikiĝas la Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA).
VKontakte
VKontakte („En kontakto“ aŭ „kontaktante“, internacia nomo VK) estas la plej populara en ruslingva interreto interkona retejo („socia reto“) kaj la 25-a paĝaro laŭ populareco en la mondo (laŭ datumoj de 2013, en Rusio kaj Ukrainio — la dua, en Kazaĥio — la tria). En 2013 ĝin vizitis ĉiutage proksimume 50 milionoj da homoj.
Krom la bazaj funkcioj de socia reto (amikoj, novaĵoj, ŝatoj, afiŝoj, komunumoj, serĉo), VK estas ludplatformo, videoservo, podkastejo kaj muzika servo. Ĝi havas interfacon en multaj lingvoj, inter ili ankaŭ en Esperanto.
2006-2010
La retejo komenciĝis en 2006. Oficiale la tago de ĝia fondiĝo estas la kiam aperis la unuaj funkcioj (ĉe la domajna nomo vkontakte.ru).
Fine de la sama jaro estis malfermita libera registrado de anoj kaj komenciĝis ĝia aktiva promocio kaj reklamado.
Dum la jaro 2007 nombro de partoprenantoj elkreskis tridekoble (aŭ eĉ pli) kaj atingis 3 milionojn.
En 2008-2009 kreskado de ĝia populareco daŭriĝis. Tiam la nombro de vizitantoj estiĝis pli ol de la retejo "Odnoklassniki". La la kompanio aĉetis domajnon vk.com por plua promocio de la projekto.
La al Vkontakte aliĝis la 100.000.000-a uzanto.
2011-2013
Ekde 2011, la retejo ekhavis problemoj kun muzikaj rajtposidantoj pro ĝia muzika sekcio, kie iu uzanto rajtas aldoni ajnan aŭdiodosieron. La retejo periode estas akuzata pri neleĝa disportadode muziko, pro kiu ĝi estas neantigebla en kelkaj landoj.
Dawit la 2-a
Dawit la 2-a aŭ Davido la 2-a, pli bone konata laŭ sia denaska nomo Lebna Dengel (naskiĝis en 1501; mortis la ) estis imperiestro de Etiopio. Li estis membro de la Salomona dinastio kaj filo de la imperiestro Na'od kaj la reĝino Na'od Mogasa.
VKontakte
2011-2013
La retejo ankaŭ havis iujn ŝanĝojn pri privateco kaj amikeco de uzanatoj kaj lanĉis sian apon por iPhone.
2014-2015
La 21-an de Aprilo 2014 la unua ĉefdirektoro kaj kreinto de VK Pavel Durov forlasis la kompanion. Al ĉi tiu momento Mail.ru Group posedis la preskaŭ tutan kompanion kaj finaĉetis ĝin en 16-a de septembro 2014.
2016-2018
La 1-an de aprilo 2016 la retejo ŝanĝis sian dizajnon. La dizajno estis kritikata pro malplia oportuneco per multaj uzantoj, inkluzive Pavel Dirov, la kreinto de la retejo.
Ekde la 13-a de aprilo 2017 per VK oni povas ankaŭ fari kaj spekti rektajn elsendojn.
En 2017 la retejo ekestis blokata per registaroj de Ukrainio (pro politika konflikto kun Rusio) kaj Barato (ĉar iuj uzantoj de la retejo organizis ludojn provokantajn al suicido).
Ekde la 1-a de novembro 2017 oni rajtas senpage aŭskulti muzikon per poŝaj disponaĵoj nur dum 30 minutoj (unue dum 60 minutoj). Por pli longa aŭsktultado, oni devas aĉeti abonon.
2022
En 2022 la retejo havis 77 milionojn da aktivaj uzantoj, ili partoprenis en preskaŭ 2 milionoj da komunumoj. Dum la jaro posedantoj de la komunumoj perlaboris 4 miliardojn da rubloj, kio konsistigis jaran kreskon je 87%. Multaj uzantoj en la daŭro de la jaro revenis al VK post kiam Instagram kaj Facebook estis proklamitaj „ekstremismaj“ en Rusio (kun barado de alireblo) pro ilia politiko rilate lingvaĵon de malamo.
Posedantoj
VKontakte estas kompanio kun limigita respondeco, posedata de la Grupo Mail.ru (Mail.ru Group transprenis la nomon VK laŭ sia plej populara paĝaro).
Esperanto ĉe VKontakte
La servo havas Esperantan interfacon inter kelkdeko da aliaj elekteblaj lingvoj.
Sur la paĝaro estas organizitaj multaj komunumoj kaj grupoj dediĉitaj al Esperanto kaj ĝia movado.
La plej konata paĝaro el ili estas ruslingva kaj havas pli ol 11 mil partoprenantojn.
La esperantolingva paĝaro havas preskaŭ 1500 partoprenantojn.
Kolvertebraro
La kola vertebraro aŭ kolvertebraro (Columna cervicalis, de latine: cervix, la kolo) estas tiu parto de la vertebraro inter la kranio kaj la torakaj vertebroj, kiu portas la ripojn; en la homo ĝi konsistas el 7 vertebroj C1 ĝis C7.
Variaĵoj inter specioj
En multaj vertebrulaj specioj, la nombro de kolvertebroj varias; tamen, preskaŭ ĉiuj mamuloj havas sep da ili, do, la longeco de la vertebroj grandskale varias: kolvertebroj de ĝirafo longas pli ol 40 centimetrojn, dum tiuj de soriko mezuras nur kelkajn milimetrojn. Al la esceptaj mamuloj apartenas la manatoj (sirenoj) kaj la bradipoj („pigruloj“) kun malpli aŭ pli da vertebroj (Wetzel, 1985).
VKontakte
Esperanto ĉe VKontakte
Ekzistas ankaŭ oficialaj grupoj de UEA, SAT, ILEI kaj multaj aliaj Esperanto-organizaĵoj.
Kolvertebraro
Variaĵoj inter specioj
En kelkaj specioj, kelkaj partoj de la kranio povas esti kunmetita de vertebrosimilaj elementoj, ekz. la okcipitala osto en homoj estas kunmetita el kvar vertebrosimilaj segmentoj.
Agoro
La agoro (greke ἀγορά - agora) laŭ PIV estas centra "placo en la antikvaj helenaj urboj". Tamen en antikva Grekio temis pri multe pli ol nur la centra placo de urbo. La agoro estis signifa socia institucio kaj karakteriza ero de poliso (antikva greka urboŝtato). Ĝi servis kiel politika kaj juĝeja kunvenejo. Ĝi plenumis la funkcion de merkata placo kaj samtempe ankaŭ estis grava kulta loko de la urba socio. Altaroj kaj etaj temploj tial apartenis al la aspekto de ĉiu agoro. Kiel administra centro la placo ofte ĉirkaŭiĝis ankaŭ de la oficejoj de la urbaj politikaj kaj administraj institucioj. La aspekto de la agoroj ĝenerale difiniĝis de kolonaraj haloj, kiuj uzeblis por diversaj celoj. Precipe por la rolo de la agoro kiel ĉiutaga kunvenejo de la urbanoj tiaj haloj utilis, ĉar ili ofertis al la vizitantoj protekton de la sunradioj, de pluvo kaj vento.
Kolvertebraro
Variaĵoj inter specioj
La vertebroj C1 (atlaso, pro la mitologia titano Atlaso, kiu portas la ĉielon), C2 (axis, aksiso, ĉirkaŭ kiu turniĝas la kapo) kaj C7 estas iom specialaj, dum C3 ĝis C6 havas ĝenerale similan aspekton (vidu la bildon) kun forameno (truo) en ĉiu transversa etendiĝo, tra kiu pasas la vertebra arterio.
Agoro
Funkcio kaj aspekto de la agoroj parte samas al tiu de la centra placo Forumo de la grandurboj en la Romia Imperio.
La plej konata agoro estis tiuj de Ateno nome la Antikva Agoro kaj la Romia Agoro. Pliaj konataj agoroj troviĝis ekzemple en Priene kaj Mileto (Malgrandazio), en Malgrandazio.
Ĉe Azorín ĝi estas Ampleksaĵo, placo, kunvenejo, en la antikvaj grekaj urboj; kiel la Foro [tiele], ĉe la romanoj; kiel la Zoco [tiele], ĉe la araboj.
Warth-Weiningen
Warth-Weiningen komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 1,174 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro modeste kreskis al 1,200 ĝis la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Warth-Weiningen situas en la Turvalo vidalvide de la alfluo de Murg al la rivero Turo. Kun la kantona ĉefurbo Frauenfeld la komunumo estas ligita per ponto trans Turo. Sur la teritorio de la komunumo situas la fama Kartuziejo Ittingen, iama Monaĥejo de la kartuzianoj.
Trafiko
Pere de la publika trafiko Warth-Weiningen atingeblas per la poŝtaŭtolinio de Frauenfeld al Eschenz. La komunumo havas apud Frauenfeld ankaŭ facilan aliron al la nacia aŭtoŝoseo A7.
Historio
La unuas dokumenta mencio de Weiningen datiĝas el la jaro 1219 kiel Winingin. La komunumo tiam troviĝis sub la malalta jurisdikcio de la Kartuziejo Ittingen, kies historio estas forte ligita kun Warth kaj Weiningen.
La hodiaŭa komunumo estiĝis la 1-an de januaro 1995 per la kunigo de la antaŭaj lokkomunumoj Warth kaj Weiningen.
Jan Baptista van Helmont
Johano Baptisto de Helmonto estis nederlanda filozofo, kemiisto, kuracisto kaj fiziologo, kiu kredis je la Abiogenezo aŭ Spontanea generacio kaj en la teorio de Aristotelo, kiu asertis la ekzistadon de ia aktiva principo, kapablanta origini vivajn estulojn, kaj van Helmont kredis en la generado de vivanta estulo pere de la kruda materio. Lia plej fama verko instruadis la akiradon de vivaj estuloj ekde aktiva principo, kaj unu el la preskriboj estis miksi malpuran vestaĵon de virinon kun tritika ĝermo. Post atendi dudek tagojn, la ratoj aperas, kaj efektive ratoj atraktiĝas de la miksaĵo.
En 1648 Jan Baptista van Helmont, konsiderata la patro de la pneŭmatika kemio, kreis la terminon "gaso" (dum ioma tempo estis uzata ankaŭ la esprimon "aeroforma stato"), el la greka vorto kaos (kaos, malordo) por difini la trajtojn de la karbona dioksido. Tiu nomo poste etendiĝis al ĉiuj gaskorpoj, nomitaj ankaŭ elastaj fluaĵoj, premeblaj fluaĵoj aŭ aeroj, kaj estas uzata por referenci unu de la statoj de la materio.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Tetramminkupfer(II)-sulfat-Monohydrat_Kristalle.png| Duobla sulfato de amonio kaj kupro Galen_detail.jpg| Klaŭdo Galeno (121 AD - 216 AD) Hippocrates_rubens.jpg| Hipokrato (460-370) Avicenna-miniatur.jpg| Aviceno (980-1037) Paracelsus.jpg| Paracelsus (1493-1541) Joseph Heintz d. Ä. 002.jpg| Rudolfo la 2-a (1552-1612) Ernst_von_Bayern_K%C3%B6ln_MATEO.jpg| Ernesto de Bavario (1554-1612) Galileo.arp.300pix.jpg| Galileo Galilej (1564-1642) Gocjr.jpg| Rudolf Goclenius (1572-1621) Jan_Baptist_van_Helmont_and_his_son.jpg| Franciscus Mercurius (1614-1699) The_Shannon_Portrait_of_the_Hon_Robert_Boyle.jpg| Robert Boyle (1627-1691) Coat_of_arms_of_Bermuda.svg| George Starkey (1628-1665) Micrographia_title_page.gif| Robert Hooke (1635-1703) Johannes_Andreas_Stisser_Machinis_Fumiductoriis_curiosis_Titel.png| Johann Andreas Stisser (1657-1700) John_Woodward.jpg| John Woodward (1665-1728) Portrait_of_biographer_William_Brownrigg_Wellcome_L0000279.jpg| William Brownrigg (1711-1800) </Gallery>
Distrikto Wunsiedel
La distrikto Wunsiedel situas en la distriktaro Supra Frankonio (Oberfranken) de la germana federacia lando Bavario. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Wunsiedel. La distrikto havas areon de 606 km², kaj fine de ĝi havis  loĝantojn.
Metila hipofosfato
Metila hipofosfato aŭ hipofosfato de tetrametilo estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la metanolo kaj hipofosfata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kloroformo kaj nepolaraj organikaj solvantoj. Metila hipofosfato posedas 4 karbonatomojn, 12 hidrogenatomojn, 2 fosforatomojn kaj 6 oksigenatomojn. Metila hipofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de metilaj derivaĵoj.
Dör
Dör estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna.
Situo
Dör situas sur ebenaĵo laŭ traira flankovojo. Ĉorna troviĝas 5, Kapuvár 25 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj romianoj, hunoj kaj avaroj vivis tie. La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1220 laŭ tiama hungara ortografio "Deer". En 1959 kolĥozo formiĝis. La komunumo famas pri potfaristoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo, poŝto, 2 vendejoj, drinkejo.
Blazono de Barejno
La blazono de Barejno estis origine desegnita en 1932 per Charles Belgrave, la brita administranto kaj konsilisto de la tiama ŝejko (do reĝo) de Barejno. La dezajno minimume ŝanĝiĝis de tiam, nome en 1971 kaj en 2002, sed la influo de la origina dezajno estas ankoraŭ klare videbla en la moderna blazono.
La blazono funkcias kiel registara kaj ŝtata simbolo krom esti la persona blazono de la reĝo; nur la reĝo, tamen, povas montri la reĝa krono sur la blazonŝildo.
Petrovce
Petrovce estas la nomo de pluraj lokoj aŭ vilaĝoj en Slovakio:
mallongiga nomo de vilaĝoj:
Avricourt (Meurthe-et-Moselle)
Avricourt estas franca situanta en departemento Meurthe-et-Moselle, regiono Grand Est.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Avricourtois.
Herrenknecht
La Herrenknecht AG estas fabriko pri tunelboraj maŝinoj en Germanio. (AG estas akcia societo aŭ akcia kompanio).
Tabelo
Pri tre grandaj maŝinoj pro tuneloj la Herrenknecht estas tre grava en monda merkato.
La sidejo de fabriko estas la loko Allmannsweier, en la suda parto Schwanau de lando Baden, en Germanio.
Ĉirkaŭ 300 laboristoj laboras en 3 lokoj en Ĉinio. Oni produktis la ŝtalajn partojn.
Historio
Martin Herrenknecht fondis la firmaon en 1977 kiel Herrenknecht GmbH (Kompanio kun limigita respondeco). En 1992 oni fondis la unuan societon pri Herrenknecht en Usono. En 1998 oni ŝangis en akcia societo - Akcia kompanio.
Oni ne iris en borso pri malbona borsosituacio en jaro 2000. La firmao volas ankaŭ iri al orienta Eŭropo kaj al Barato. Oni volas ankaŭ elvolvi la proksiman surfacan geotermion.
Produktoj
La firmao produktas ankaŭ mikromaŝinojn por la konstruado de kloakaj kanaloj; Kloako (kanalo). Oni havas maŝinojn por 10 cm aŭ ĝis 19 m diametroj.
La "Servo" de Herrenknecht faras laboron pri tunelprojektoj kaj havas ankaŭ luajn tunelborajn maŝinojn. Oni vendis ankaŭ malnovajn maŝinojn.
En 26-a marto 2008 oni faris pakton en Moskvo pri konstruado de Tunelbora maŝino de ĉirkaŭ 20 m de diametro de Herrenknecht kaj la firmao Infrastruktura de ruso Roman Arkadjewitsch Abramowitsch. La maŝino kostis ĉirkaŭ 100 milionojn de Eŭroj kaj oni liveris post ĉirkaŭ 2 jaroj. La maŝino estas la plej granda maŝino ĉirkaŭ 2010.
Oni produktas ankaŭ maŝinojn pri profunda borado en tero en proksima surfaco kaj pri geotermio.
Mezgranda merĝo
La Mezgranda merĝo (Mergus serrator) estas birdospecio el familio de Anasedoj (Anatidae), ordo de Anseroformaj, kaj genro de merĝoj, kiu karakteras pro longa denteca beko taŭga por kapti fiŝojn.
Herrenknecht
Nombroj
La firmo eksportis ĉirkaŭ 90 %-n de produktoj en jaro 2006. Herrenknecht vendis la produktojn en la tuta mondo.
Mezgranda merĝo
Taksonomio
La latina scienca nomo Mergus serrator aludas per la genra vorto al kapablo merĝi, per la specia termino serrator (segilisto) al la segilecaj "dentoj" de la beko.
Distribuado
Ĝi nestas en Gronlando, Islando, en la Brita Insularo, en norda parto de Eŭropo kaj Azio ĝis Kamĉatko, nordorienta Ĉinio, norda Japanio, kaj en meza parto de norda Nordameriko ĝis sude de Grandaj Lagoj. Ĝi migras vintre pli suden kaj restas generale ĉe la marbordoj aŭ en proksimo de lagoj, riveroj. Ili vintras ĉe la marbordoj de Atlantiko kaj Pacifiko de Nordameriko, areoj de centra Eŭropo kaj Mediteraneo, la Nigra Maro, sude de la Kaspia Maro, suda marbordoj de Irano kaj Pakistano, la orienta marbordo de Ĉinio, kaj la marbordoj de Koreio kaj Japanio.
Aspekto
Ĝi longas 51–62 cm, havas enverguron de 70–86 cm, pezas 900-1350 gr. Ĝi havas pintecan kreston kaj longegan, pintan, ruĝan bekon, kun segilecaj "dentoj" borde, konvenan por kapto de glitaj fiŝoj (5–15 cm). La kruroj estas ruĝaj. Temas pri specio kun klara seksa duformismo.
La masklo havas malhelan kapon kun malhelverda nuanco, blankan kolumon, helbrunecan al sablokoloran bruston kun malhela vertikala makuleteco, nigran dorson, kaj blankecajn subajn partojn kun helgrizaj flankoj (fajnega strieco). Inter la sablobruneca brusto, la subaj blankaĵoj kaj la nigra dorso estas ankaŭ nigreca areo kun blankaj makuloj. Dumfluge videblas malhelaj flugoplumoj kaj blankaj duarangaj dividitaj de du nigraj fajnaj strioj, kiuj videblas rimarkinde ankaŭ dumnaĝe kaj ĉefe dumplonĝe. La masklo en eklipsa plumaro estas simila al ino (kapo ruĝecbruna kaj grizeca korpo), perdinte siajn kolorajn markojn (malhelverda kaponuanco, blanka kolumo, makuleteca brusto ktp) kaj konservas malhelan dorson kun blanka flugilmakulo.
Inoj havas ruĝecbrunan kapon kun pli mallonga kresto kaj grizecan korpon; ŝia beko estas eĉ pli fajna ol tiu de la masklo ĉefe ĉe bazo. La junulo estas kiel ino, sed ne havas la blankan kolumon kaj havas pli malgrandan blankan flugilmakulon.
Ĝenerale tiu specio estas simila al la plej proksima parenco, nome la Granda merĝo, sed tiu, kiel ties nomo sugestas, estas pli granda kaj havas pli fortikan bekobazon; krome ties bekopinto estas pli hokeca kaj subenkurba, anstataŭ rekta kaj iome suprena kiel tiu de la Mezgranda merĝo, kiu krome havas riĝajn irisojn, dum la Granda malhelajn. La masklo de la Granda merĝo havas multe pli fortikajn kapon kaj kolon, sed ne havas la kolorajn areojn de la Mezgranda merĝo en brusto kaj flankoj, dum la ino de la Granda merĝo havas pli malhelan kapon kun pli kontrasta blanka mentono.
Henriko Niklaes
Henriko NIKLAES, [Heinrich Niclaes, ankaŭ Nicolas Nicolai], fondinto de la mistika kristana sekto nomata Familio de la Amo, naskiĝis je la 10-a de januaro 1501-a kaj mortis en la jaro 1581-a.
Filipina Esperanto-Asocio
Filipina Esperanto-Asocio estas la nacia asocio por subteno de la Esperanto-movado en la insulara ŝtato Filipinoj. Ĝi estas Landa Asocio esperantista ne aliĝinta al UEA. Ĝiaj aktivuloj kunlaboras en la Azia Komisiono de UEA.
Mezgranda merĝo
Voĉo
La alvoko de la ino estas aspra prrak prrak, dum la masklo elsendas mildan memmontran alvokon kvazaŭ singultan kaj ternecan.
Kutimaro
Oni sugestis, ke temas pri la plej rapida birdo fluganta, kaj atingas rapidojn de 161 km/h, sed oni disputas, ĉu la Pintvosta apuso estas pli rapida, nome ĝis 170 km/h.
Tiu specio estas tute migranta, sed ĉe moderklimataj regionoj ĝi nur entreprenas mallongdistancajn movojn al proksimaj marbordoj aŭ restas ĉe la reproduktejaj akvoj la tutan jaron.
Ĝi bone naĝas kaj merĝas profunden. Ili manĝas ĉefe malgrandajn fiŝojn, sed ankaŭ akvajn insektojn, krustulojn (salikokoj), kaj ranojn. Sed ankaŭ plantomaterialon kaj malgrandajn akvajn senvertebrulojn, vermojn, larvojn krp.
La reprodukta sezono estas el aprilo aŭ majo (poste en nordaj populacioj); tio okazas en izolaj paroj aŭ kolonioj en insuloj aŭ malgrandaj insuletoj, kie plenkreskuloj ofte ariĝas en grupoj strande kiam ili ne estas ĉeneste. Per memmontra ceremonio la maskloj konkurencas naĝante rapide kaj kaŭrece post la ino, poste etendas siajn kapon kaj kolon supren kaj poste enmetas la antaŭan bordon enakve. Tiu specio nestas en akvoproksimaj kavoj, aŭ aliaj ŝirmaj lokoj inter rokoj aŭ sub arbustoj surgrunde kaj ĉe akvo kaj remburas la neston per lanugo. Maskloj lasas la reproduktejojn en junio por plumoŝanĝi en malgrandaj grupoj laŭlonge de marbordo, ofte je konsiderinda distanco el la reproduktaj areoj (kvankam ne estas registroj de grandaj migradoj al komunaj plumoŝnaĝejoj). La ino kovas 7-14 ovojn dum 26-35 tagoj. La frumaturaj idoj sendependiĝas post 60 tagoj. Ties reprodukta habitato estas nesalakvaj lagoj kaj riveroj tra norda Nordameriko, Gronlando, Eŭropo, kaj Azio. Ili estas migrantaj kaj multaj nordaj reproduktuloj vintrumas en marbordaj akvoj pli sude. Dum aŭtuna migrado aroj povas atingi pli da cento.
Konservado
La Mezgranda merĝo estas specio al kiu aplikiĝas la Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA).
Bjarni Gissurarson
Bjarni Gissurarson (1621-1712) estis inter la plej rimarkindaj poetoj de la 17-a jarcento en Islando. Li verkis egale religiajn poemojn kaj sekularajn. Unu el liaj plej famaj poemoj nomiĝas Poemo pri komparo al la suno (Kvæði um samlíking sólarinnar. Ĝi estas samtempe glora himno al la suno kaj al virino, kies altajn kvalitojn la poeto komparas kaj egaligas al la nutra varma suno.
Anif
Anif estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Salcburgio kaj al la distrikto Salzburg (germane Bezirk Salzburg-Umgebung aŭ simple Flachgau). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Valentina Grizodubova
Valentina Stepanovna GRIZODUBOVA ( Валенти́на Степа́новна Гризоду́бова) naskiĝis la 31-an de januaro 1910, en Ĥarkovo, Rusia Imperio, mortis la 28-an de aprilo 1993 en Moskvo, RSFSR, Sovetunio estis elstara soveta pilotino kaj militestrino, la unua Heroino de Sovetunio, deputito de la Supera Soveto de Sovetunio, kolonelo pri aviado.
Biografio
Ŝia patro Stepan Vasilieviĉ Grizodubov estis fama avia inventinto kaj piloto, kiu konstruis kelkajn flugmaŝinojn laŭ propraj projektoj kaj desegnaĵoj. Patrino Nadeĵda Andreevna Komorenko estis dommastrino. Kiam Valentina estis ankoraŭ dujara etulino la patro veturigis ŝin en la aviadilo kaj do ŝi ĝojis tiam vidinte la teron desupre.
Post fino de mezlernejo kaj muziklernejo kiel pianistino Valentina sukcese eltenis ekzamenon en Ĥarkova Teknologia Universitato. Samtempe ŝi realigis sian longan revon flugi kaj praktikis pri aviado en la loka aeroklubo. En 1928 okazis ŝia unua memstara flugo. Poste ŝi multe flugis mem kaj instruis pilotadon al novicoj. Entute ŝi ĝis 1934 edukis 36 kvalifikajn pilotojn.
En 1937 en la aviadiloj UT-1, UT-2 kaj AIR-12 ŝi starigis kvin mondajn rekordojn de alteco, rapideco kaj distanco.
La monda rekordo de plej dista flugdistanco sen alteriĝo por virinoj
La 24-an - 25-an de septembro 1938 ŝipanaro (Polina Osipenko kaj Marina Raskova) de aviadilo ANT-37 sub gvido de Valentina Grizodubova traflugis 5908 km de Moskvo ĝis bordo de Argun rivero en la Fora Oriento. La flugado okazis en malfacilaj meteokondiĉoj kaj daŭris 26 horojn kaj 29 minutojn.
La 2-an de novembro 1938 Valentina Grizodubova iĝis la unua virino de Sovetunio meritinta la plej prestiĝan rangon - Heroino de Sovetunio. Same estis dekoritaj du ŝiaj kamaradinoj Polina Osipenko kaj Marina Raskova.
Dum la Granda patriota milito
Dum la Granda patriota milito ekde 1942 kolonelo Valentina Grizodubova estis regimentestrino de la 101-a Transporta Aviada Regimento kaj ekde oktobro de 1943 - regimentestrino de la 31-a Bombaviadila Regimento. Ŝi mem ĉirkaŭ 200 fojoj flugis por bombardi celojn de la malamiko kaj subteni konekton kun la partizanaj taĉmentoj.
Post la milito
Post la milito ŝi laboris en la Ministerio pri la Civila Aviado kaj estris la Esploran Flugan Centron. Samtempe ŝi multe okupiĝis pri socia agado kiel deputito de la Supera Soveto de Sovetunio.
La 28-an de aprilo 1993 Valentina Grizodubova mortis. Ŝi estas sepultita en moskva Novodeviĉje tombejo.
Familio
En 1935 Valentina edziniĝis al piloto Viktor Sokolov. En 1936 ŝi naskis filon Valerij. La geedziĝo ne estis feliĉa kaj baldaŭ ĉesis.
Okcidentflandra lingvo
La okcidentflandra lingvo estas parolata en Belgio (Flandrio) de 1,16 milionoj da parolantoj. Ĝia ISO-kodo estas  . Ekzistas Vikipedio en la okcidentflandra lingvo.
Hradec Králové
La urba ekonomio estas bazita sur nutraĵindustrio, fotokemia kaj elektronika fabriloj kaj fama manufakturo pri pianoj de marko Petrof (fondita ern 1864).
En 1866 apud la proksima vilaĝo Sadová sur la monteto ĉe vilaĝo Chlum okazis la decida batalo ĉe Hradec Králové de la prusa-aŭstria milito.
Historio
Laŭ arkeologiaj trovaĵoj el ĉirkaŭaĵo de Hradec Králové evidentiĝas, ke la regiono estis priloĝata jam en pratempo kaj romia periodo. Dank al sia avantaĝa situo ĝi havis karakteron de komerca centro. En 1225 la urba burgo kun antaŭgurgejo fariĝs libera reĝa urbo. La reĝo Venceslao la 2-a starigis la urbon parto de doto de ĉeĥaj reĝinoj, kiuj en la burgo vivis kiel vidvinoj. En la 14-a jarcento Hradec Králové fariĝis pro grandeco kaj signifo post Prago la dua plej elstara ĉeĥa urbo. Dum la husanaj militoj la urbo ekstaris surflanke de la husana militestro Jan Žižka (kiu estas entombigita en la urba preĝejo de Sankta Spirito).En 1547 la urbo perdis parton de sia havaĵo kaj politikaj rajtoj pro sia ribelo kontraŭ la imperiestro Ferdinando la 1-a. Kvankam en 1562 la urbon parton rericevis, ĝi perdis ekde tiam sian gvidan pozicion. La urbo estis grave damaĝita dunm la tridekjara milito. En 1851 la urbo estis proklamita memstara urbo kaj estis elektita ĝia unua urbestroIgnác Lhotský. En 1857 estis en Hradec konstruita fervojlinio, sekvata de disvolvo de industrio. En 1866 ekster muregaro de la urba fortikaĵo estis decidita milito inter Aŭstrio kaj Prusio - post tiam la fortikaĵo estis nuligita kaj la muregaro detruita. En la 19-a jarcento evoluis kultura vivo - estis fondita muzeo, konstruita teatro de Klicpera kaj ekviglis ankaŭ la loka gimnazio, en kiu studis nemalmultaj ĉeĥaj artistoj (i.a. Alois Jirásek kaj Karel Čapek). Antaŭ kaj post la unua mondmilito la urbo ricevas sian specifan urbanisman karakteron dank al aktivecoj de arkitektoj Jan Kotěra kaj Josef Gočár.
Urba trafiko
En Hradec Králové ekzistas sistemo de urba publika trafiko, ekzistas sume 5 trolebusaj linioj kaj multaj busaj. Unuaj aŭtobusaj linioj estiĝis en jaro 1928, trolebusoj komencis servi de jaro 1949.
Trajna konekto
Hradec Králové havas direktan trajnan konekton kun Liberec, Pardubice kaj Prago.
Esperanto en Hradec Králové
En Hradec Králové vivis eminenta ĉeĥa esperantisto kaj majstra tradukanto Miloš Lukáš. Tie naskiĝis lia lernanto Zdeněk Hršel. En la urbo funkcias Esperanto-klubo, kiun gvidas Květa Strýhalová.
NGC 3315
NGC 3315 (aliaj indikoj — ESO 501-48, MCG -4-25-42, PGC 31540) estas galaksio en konstelacio Hidro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Diego Gelmírez
Li skribis en la latina la manuskripton Registrum, laboro hodiaŭ konata kiel Kompostela Historio, unua ĉefepiskopo de Santiago, kompilo de dokumentoj kaj de la origino de la tempoj de la kompostela diocezo, same kiel de sia propra episkopa registaro. Ankaŭ ŝajnas, ke li promociis la Liber Sancti Iacobi kiel rimedon por disvastigi la devotecon al la apostolo Jakobo, la eŭropa kontinento kaj la konata mondo. Lasta biografia detalo estas, ke li probable vojaĝis al Francio kaj Romo.
Jezvé
Jezvé (foje Gesowi, Neustadtl) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Stružnice. Ĝi estas unu el la plej malnovaj municipoj en distrikto Česká Lípa. Ĝi tuŝas alian municipon, Horní Police, de urbo Česká Lípa ĝi situas direkte al okcidento. Estas ĉi tie registritaj 96 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Jezvé estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,18 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1197.
Interesaĵoj
La preĝejo de sankta Laŭrenco estis konstruita en la jaroj 1746 - 1756. Interne troviĝas unueca ekipaĵaro el tempo ĉirkaŭ la jaro 1770 kaj gotika statueto de Madono el tempo ĉirkaŭ la jaro 1400. La paroĥon administras ekskurenda pastro el Horní Police.
Proksime de la preĝejo troviĝas eksa kadukiĝinta konstruaĵo de paroĥo.
Izoeŭgenila antranilato
Izoeŭgenila antranilato aŭ izoeŭgenila 2-amino benzoato estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la antranilata acido kaj izoeŭgenolo. Izoeŭgenila antranilato estas senkolora aŭ flaveca likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Izoeŭgenila antranilato prezentas antranilatan grupon ligitan al izoeŭgenila grupo. Ĝi konsistas je 17 karbonatomoj, 17 hidrogenatomoj, 3 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Norda Kablando
Norda Kablando estas provinco de Sud-Afriko. (Angla: Northern Cape, Cvana lingvo: Kapa Bokone, Kosa lingvo: uMntla-Koloni) estas la plej granda kaj plej malabunde popolita provinco de Sud-Afriko. La ĉefurbo kaj plej granda urbo estas Kimberley. La provinco stariĝis kiam dum 1994 oni dividis la antaŭan Kabprovincon je tri novaj provincoj: Okcident-, Orient- kaj Nord-Kabo. Aliaj gravaj lokoj estas Upington, Canarvon, Colesberg, De Aar, Kuruman kaj Springbok. Astronomia observejo troviĝas je Sutherland, la plej varma urbeto en Sud-Afriko.
7966 Richardbaum
7966 Richardbaum estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio)
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la brita observanto kaj verkisto Richard Myer Baum. Li verkis pri la historio de la astronomio, redaktis multe da artikoloj en la gazeto de la British Astronomical Association kaj direktis la sekcion pri Merkuro kaj Venuso dum multaj jaroj. Li ricevis la Medalon Lydia Brown de la B.A.A. en 1988.
Klingenbach
Klingenbach, hungare Kelénpatak, kroate Klimpuh, estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Eisenstadt. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj. La hungara historia nomo estis ĝis 1899 Klimpa.
Situo
Klingenbach situas sur malebenaĵo, laŭ la hungara landolimo, laŭ ĉefvojo Vieno-Sopron.
Kwangmyŏngsŏng-3
Kwangmyŏngsŏng-3 (Koree: 광명성 3호 = 光明星 3號, signifante Brila Stelo-3 aŭ Gvida Stelo-3 ) estis Nord-Korea artefarita satelito intencita por terobservado, laŭanonce por vetera prognozado, lanĉita la 13-an de aprilo, 2012 je 7:39 atm KST per raketo Unha-3 de satelita lanĉejo Sohae. La raketo ŝajne eksplodis proksimume 90 sekundojn postlanĉe, proksime de la finiĝo de la unua raketero. Oni planis la lanĉon por marki la centjaran datrevenon de la naskiĝo de Kim Il-sung, la unua ĉefministro kaj "Eterna Prezidanto" de la Nord-Korea ŝtato.
Pedro de Mezonzo
Pedro de Mezonzo, naskiĝis en Curtis en 930 kaj mortis en 1003, estis hispana katolika religiulo, episkopo de Iria Flavia-Santiago-de-Kompostelo. Nomumita sanktulo, li estis spirita gvidanto en tempoj de granda aflikto en Galegio.
En la dokumentoj de la tempo, precipe la reĝaj, estas atestoj pri la morala prestiĝo de Pedro de Mezonzo, kiun ili nomis "amata de Dio", kaj instruisto pri la materiaj kaj spiritaj aspektoj de sia parokanaro. Reĝino Elvira, jam vidvino, nomis lin patro kaj pontifiko. Surbaze de ĉi tiuj dokumentoj kaj aliaj tradicioj, Antonio López Ferreiro priskribas lin kiel "patron de la malriĉuloj, gardanto de la malriĉuloj, defendanto de la malfortaj kontraŭ la kontinuaj misuzoj de la potenculoj; kaj ĉiuj, kiuj venis al li, ricevis bonan kaj patran akcepton". Liaflanke, Mezonzo mem priskribis sin mem kiel pekulo.
Asplenio
Asplenioj (Asplenium) estas plantgenro en la familio de la Aspleniacoj (Aspleniaceae). Tiu ĉi multspecia genro estas disvastigita tutmonde.
Priskribo
La Asplenium-specioj estas multjara herba planto. Ili kreskas epifite, litofite aǔ entere. Ili havas mallongan, vertikalan, kelkfoje rampanta rizomo. La fekundaj sporangioj estas samformaj al la sterilaj palmataj folioj: ĝis kvarope palmata aǔ forkece dividita, malofte nedividita (kiel ĉe cervolanga asplenio).
La soroj staras unuope kaj en certa distanco al la rando. Kiel la induzioj ili estas ofte striformaj,
La baza nombro de kromosomoj estas x = 35 aǔ 36.
Sistematiko kaj disvastigo
La unua mencio de la genro Asplenium faris Carl von Linné. La divido de la genro Asplenium ene de la familio Aspleniaceae estas diskutanta kontroverse. Eble ĉiu genro de la familio apartenas al la genro Asplenium. Jam hodiaǔ la genro havas ĉ. 700 specioj. Ĉe la maksima grandeco de la genro Asplenium L. jenaj sinonimoj ekzistas: Acropteris LINK, Amesium NEWMAN NOM. SUPERFL., Antigramma C.PRESL, Arcasplenium MOORE MS. EX BAKER, Asplenidictyum (HOOK.) J.SMITH, Asplenium nothosubgen. Asplenoceterach (D.E.MEY.) ROSSELLÓ, MUSS, SALVO & N.TORRES, Asplenium subgen. Ceterach (WILLD.) VIDA EX BIR, FRASER-JENK. & LOVIS, Asplenium subgen. Phyllitis (HILL) JERMY & VIANE, Asplenium subgen. Phyllitopsis (REICHST.) JERMY & VIANE, Biropteris KÜMMERLE, Boniniella HAYATA, (kelkfoje ĝi restas akceptita kiel memstara genro. Caenopteris BERG, Ceterach ADANSON, Ceterach GARSAULT, Ceterach LAM. & DC., Ceterach WILLD. NOM. CONS., (kelktempe propra genro). Ceterachopsis (J.SMITH) CHING, Ceterachopsis J.SMITH, Chamaefilix HILL, Cheilosorum J.SMITH, Dareastrum FÉE, Darea JUSSIEU, Diplora BAKER, Eremopodium TREVISAN, Glossopteris RAFINESQUE NOM. SUPERFL., Glossopteris RAFINESQUE, Hemionites J.SMITH, Hemionitidastrum FÉE, Homatoneuron KLOTZSCH, Hymenasplenium HAYATA, Lobium KEYSERLING, Loxoscaphe (BLUME) PRESL, Loxoscaphe MOORE,Macrophyllidium ROSENST., Micrasplenium KEYSERLING, Micropodium METTENIUS non SAPORTA,Neottopteridastrum FÉE, Nephrodium J.SM., Notolepeum NEWMAN, Onopteris NECKER, Parasplenium KEYSERLING, Phyllitis HILL, Phyllitis J.SMITH, Phyllitis LUDWIG, Phyllitis MOENCH, Scolopendrium ADANSON, Sinephropteris MICKEL, Stormesia KICKX F., Tarachia PRESL, Thamnopteris (PRESL) PRESL NOM. SUPERFL., Trichomanes BUBANI, Triphlebia BAKER.
Krom tiuj ekzistas multajn inter- kaj intraspeciaj hibridoj, kiuj estas rekoneblaj kiel ĉiu filiko ofte al la buliĝitaj sporoj respektive subevoluitaj sporangio.
La pli ol 700 specioj kreskas ofte mondvaste. En Mezeǔropo hejmiĝas ĉ. 17specioj. Se la genro Hymenasplenium (pli ol 30 specioj, de tiu 8 en Ĉinujo) estas rigardata kiel propra genro ekzistas 90 specioj, kaj 17 de tiuj nur tie. En Aǔstralio ekzistas ĉ. 30 specioj.
Ekzistas ĉ. 700 Asplenium-specioj:
Hibridoj
Ekzistas multaj hibridojn, unu el la plej ofta estas:
Pliaj mezeropaj specioj estas menciita ĉe Tadeus Reichstein:
Niederkrüchten
Geografie la komunuma teritorio apartenas al la regiono Malsupra Rejno.
Saint-Maurice (distrikto)
La Distrikto Saint-Maurice (en Esperanto ankaŭ Distrikto Sankt-Maŭrico) estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 12599 loĝantojn la 31-an de decembro 2012. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Saint-Maurice.
Geografio
La Distrikto Saint-Maurice situas en suba Valezo je la okcidenta flanko de la rivero Rodano. Ĝi etendiĝas ankaŭ al du flankaj valoj de la riveroj Salanfe kaj Trient.
Komunumoj de la distrikto Saint-Maurice
La distrikto Saint-Maurice konsistas (stato en 2013) el 9 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Saint-Maurice estas la plej granda. Jen la listo:
Kalvinana kirko (Luncani)
La Kalvinana preĝejo estas religia Monumento historia (ekde 2004) en Rumanio, en Transilvanio, en vilaĝo Luncani. Ĝis Traktato de Trianon la loknomo estis laŭ tiama oficiala hungara lingvo: Aranyosgerend.
Historio
La unua mencio pri la romkatolika preĝejo estis en 1290, tiam oni konstruis sakristion al la romanika kirko. Post 9 jaroj oni trakonstruis la preĝejon, tamen restis partoj el la romaniko. En 1529 transilvania parlamento kunvenis, sed la tiama celo ne sukcesis. Baldaŭe la kalvinanoj transprenis la preĝejon.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola. La unusola kvadratforma turo altiĝas super la ĉefenirejo. La preĝejo havas unu grandan navon. La absido estas kvadrata. Interne partoj de freskoj restis el la mezepoko.
Integreco
Integreco estas la sekureca kriterio, kiu priskribas la necesan/deziratan protektadon kontraŭ malpermesita ŝanĝo aŭ viŝo.
Oni uzas ciferecajn subskribojn aŭ ĉifrecajn kontrolsumojn. Ciferecajn subskribojn ankaŭ provizas Neigo Malhelpo, oni ekzemple uzas RSA aŭ ElGamal por tio.
Maximilian Joseph von Montgelas
Maximilian Joseph von MONTGELAS (naskiĝis la  en Munkeno, mortis la  samloke) originis el savoja familio kaj estis germana politikisto.
Vivo
Montgelas studis en Nancy kaj Strasburgo iĝante en 1777 sekreta konsilisto en la Elektoprinclando Bavario. En 1779 oni nomumis lin ĉambristo de princo-elektisto Karolo Teodoro. Li ankaŭ konsiladis vide al cenzuradon libran. Pro sia inkliniĝo je la ideoj de la Iluminatoj li maldungitis vivonte ĉe la kortego de Zweibrücken. En 1795 revokits li al Munkeno kiel registara konsilisto. En 1796 li iĝis orda sekreta konsilisto kaj en 1799 ministro pri eksteraj aferoj. La ministerion pri financoj li ekgvidis en 1803, la ministerion pri internaj aferoj en 1806 kaj la financministerion ree en 1809. En ĉiuj siaj postenoj li ja meritis pri la plialtigo de la bavaria publika vivo. Tamen nekontesteblas lia brutaleco en la forigo de malnovaj aferoj kaj en sia reform-elano laŭ franca modelo. Kontraŭ ekleziaj strukturoj kaj ĉefe la jezuitoj li vere furiozis.
Liaj rememoroj (1799–1817), defendo de la ministeriaj agoj, aperis eltiraĵe en traduko el la franclingva originalo en Stuttgart en 1887.
Batalo de Caporetto
Antaŭeventoj
Post la kolapso de la Kerenskij-ofensivo en la orienta fronto, la centraj potencoj ne devis timi novajn rusajn atakojn, tiel ili alimovis multajn soldatojn al la itala fronto. La 9-a batalo de Isonzo finiĝis la 12-an de septembro 1917 kaj la monarĥio havis unu monaton por efektivigi decidan ofensivon kontraŭ Italio. La atakon partoprenis ankaŭ germanaj taĉmentoj.
Oni planis la atakon apud rivero Isonzo, ĉe ties supra fluo, tiel ili kolektis gravajn fortojn ĉirkaŭ la urboj Bovec kaj Tolmin. La gvidanto de la atako estis la germana generalo Otto von Below. En suda fluo de Isonzo lokis Svetozar Boroević kun la 1-a Isonzo-armeo. Oni kolektis ĝis mezo de oktobro 44 diviziojn (italioj havis 41) kaj pli ol 3540 pafilegojn. Oni planis la trarompon ĉe ĉirkaŭo de Caporetto (la nuntempa Kobarid en Slovenio), en la valo de Caporetto, tra kiu ili povis antaŭenmarŝi sur la Pada ebenaĵo. En ĉirkaŭo de Caporetto troviĝis nur 1-2 marĝenaj, ĝis tiam nebatalintaj divizioj. La tereno estis favora al la rapida antaŭenmarŝo, kaj ĉe Caporetto kaj apud Isonzo estis malforta la itala fronto.
Taktiko
Dum la atako, la centraj potencoj uzis novan taktikon, ellaboritan de Oskar von Hutier, kio entenis atakon kun sturmtaĉmentoj, filtriĝon tra la malamikan fronton. Unu roton gvidis Erwin Rommel, pli posta elstara militista gvidanto dum la dua mondmilito. La sturmtaĉmentoj devis okupi la strategie plej gravajn batalejojn kaj daŭre pafi por defendi la antaŭenmarŝantajn samtrupanojn, kiuj facile detruas la malfortigitan malamikan armeon. La celo de la enfiltrado estis la distranĉo de ebleco de retiriĝo, komunikado kaj skoltado.
La batalo
La 24-an de oktobro 1917, komenciĝis fortega artileria fajro je la 2-a itala aremo ĉe Caporetto, kiuj vidante la senesperan defendan situon fuĝis el la fronto. La monarĥiaj kaj germanaj fortoj antaŭeniĝis en granda nombro en streĉita marŝado, komencante ĉirkaŭadon de la itala fronto. Cadorna decidis en la lasta momento – 27-an de oktobro – pri tuta retiriĝo de la italaj soldatoj el la tuta frontolinio de Isonzo. La retiriĝantaj italaj trupoj pretis sin por defendo ĉe la alpa rivereto Tagliamento, sed ili ne povis haltigi la monarĥiajn kaj germanajn trupojn.
1649 Fabre
1649 Fabre estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.