cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ubuntu Touch
Desegno
La plur-taskado alireblas per ŝovo de dekstre maldekstren en la tuŝekrano, tio permesas aliri al la antaŭa aplikaĵo. Uzante la lanĉilon ĉe la maldekstra flanko oni povas iri reen al la unua aplikaĵo. Ŝovi supren ekde la malsupra flanko permesas montri aŭ kaŝi la ilobreton, tio donas al Ubuntu Phone la kapablecon funkciigi aplikaĵojn facile.
Röhrig
Röhrig estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Eichsfeld de la federacia lando Turingio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Uder, ligo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de pluraj taskoj kaj servoj, kun administra centro en la samnoma komunumo Uder.
Kimetsu no yaiba
Kimetsu no yaiba estas mangao verkita de Koyoharu Gotōge, ĝi havas dudek tri (23) tankobonojn (volumoj), publikigitaj de februaro dumil dekses (2016) ĝis majo dumil dudek (2020). Ankaŭ ĝi havas animean adaptaĵon, farita de Ufotable, publikigata ekde aprilo dumil deknaŭ (2019) ĝis nun, kaj du filmojn, Kimetsu no yaiba: senfina trajno (prezentita ĉe Japanio en oktobro 2020), kaj Kimetsu no yaiba: al forĝisto-vilaĝo (prezentita ĉe Japanio en frebruaro 2023).
Izidoro de Kievo
Izidoro de Kievo (1385-1463) (greke:Ἰσίδωρος τοῦ Κιέβου) (ankaŭ konata kiel Izidoro de Tesaloniko aŭ Izidoro la Apostata) estis ukraina ĉefepiskopo kaj metropolito de Kievo kaj Moskvo, indikita de la patriarko el Konstantinopolo Jozefo la 2-a, kun apogo de la bizanca imperiestro Johano la 8-a Paleologo (1392-1448), sed sen apogo de la moskva imperiestro Bazilo la 2-a (1415-1462), kiu estis indikinta Jonan, episkopo de Rjazan, post sej jaroj da vakado de la religia sidejo en Kievo.
Li elstariĝis kiel promocianto de la unuiĝo inter la Ortodoksa Eklezio kaj la Romkatolika Fido rilate al konservado de la orienta rito pere de la Orientaj katolikaj eklezioj. Metropolito de Moskvo kaj de la tuta Rusio, post sia morto li estis rememorigita de la kontraŭroma rusa ortodoksa klerikaro kaj de la grandaj princoj kiel "Izidoro la Apostata", ĉar li fervore promociis la unuiĝon inter la Roma Eklezio kaj tiu ortodoksa interŝanĝe de milita helpo al Konstantinopolo, interkonsento apenaŭ tolerata de granda parto de la rusa klerikaro.
Vivo
Komence, la granda princo Bazilo la 2-a elmontris iom da malamikeco al la nova metropolito, tamen li eltenis liajn iniciatojnm kredante ke nur alianco kun la katolikismo povus savi la rilato inter Konstantinopolo kaj la Greke Ortodoksa Eklezio. Do, post ses monatoj en Moskvo, Izidoro estris rusan kontingenton por partoprenado en la Koncilio de Bazelo-Ferrara-Florenco kie li defendis la eklezian unuiĝon de Romo kaj Konstantinopolo.
La koncilio aprobis la eklezian unuiĝon kaj Izidoro fariĝis papa legato kaj kardinalo en la 18-a de decembro 1439, kaj tio inkludis la teritoriojn en Pollando kaj Litovio. Tamen, kiam li revenis al Moskvo, en 1441, li estis arestita en la Monaĥejo Ĉudov kaj akuzita pri herezo. Post ses monatoj, li fuĝis, eble kun konsento de Bazilo la 2-a, ĉar la granda princo havis malgrandan volon submeti lin al tribunalo.
Post reveni al Italio, Izidoro restis kvar jarojn en Grekio, kaj la posteno de la metropolito resti vaka en Moskvo. En 1448, la rusaj episkopoj elektis Jonan, la kandidaton de Bazilo, sen aprobo de Konstantinopolo, tiele igante la rusan eklezion senestra aŭ sendependa. En 1458, iu aparta metropolito kreiĝis por Pollando kaj Litovio en Kievo. Izidoro eksiĝis kiel metropolito de Kiev (papo Pio la 2-a indikis Gregorion kiel metropolito de Kievo), tamen li ankoraŭ nome tenis sian postenon en Moskvo, malgraŭ la nomumado de Jona. En 1452, kiam Izidoro ankoraŭ estis papa legato en Konstantinopolo, li partoprenis en la defendo de la urbo kontraŭ la otomanaj turkoj. Li vundiĝis kaj kaptiĝis, sed li eskapis kaj krucmilito iĝis por reprenado de la urbo. En 1459, Pio la 2-a indikis lin kiel patriarko de Konstantinopolo, kvankam la greka eklezio ne agnoskis lin. En la 27-a de aprilo 1463, li mortis en Romo kaj sepiultiĝis en la Baziliko Sankta Petro.
Hejma biciklado
Hejma biciklado aŭ spiningo estas pedalado sur ergometro, senrada biciklo, kiun oni povas havi hejme en sia ĉambro aŭ en sportejo, kie oni povas sporti kun amikoj. Kutime la pedaladon akompanas muziko.
La celo ne estas mezuri la povunon de la korpa laboro, sed per amuzo trejni sian korpon, redukti sian pezon, plibonigi sian moviĝemon kaj samtempe pasigi agrablan tempon kun amikoj.
La pedalantoj elektas por si muzikon kaj ŝarĝon laŭ siaj kapabloj. La ekzercado ne ŝarĝas la artikojn, sed bone trejnas la muskolojn.
La bicikladon oni povas praktiki sidante sur la selo aŭ starante sur pedaloj. La ergometro povas imiti ebenaĵon, deklivon, eĉ saltojn.
Stacio Yūzaki
Stacio Yūzaki (japane: 結崎駅 [Jūzaki-eki], angle: Yūzaki Station) estas fervoja stacio en Kaŭaniŝi, Gubernio Nara, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Kashihara.
Ágnes Keszeg
KESZEG Ágnes [pr. keseg] estas rumanuja hungara grafikistino, libroilustraciistino naskiĝinta en Turda la 15-an de oktobro 1983. Ŝi estas la filino de etnografo Vilmos Keszeg kaj pli juna fratino de literaturistino Anna Keszeg
Kariero
Ŝi studis tekstilarton en Kluĵo kaj nun ŝi estas doktoriĝontino. Ŝi pluinstruis sin ankaŭ en la Budapesta Iparművészeti Egyetem (Industriarta Universitato). Ekde septembro de la jaro 2005 ŝi estas konstanta kunlaborantiino de la infanrevuo Cimbora. Ekde 2007 ŝiajn ilustraciojn publikas la modrevuo Elle.
7270 Punkin
7270 Punkin estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus (laŭ "JPL Small-Body Database Browser" ).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Erica Ann Broman okaze de ŝia 41-a naskiĝdato la. "Punkin" estas karesa nomo por la familio Broman kaj devenas de la emblemo uzita de la observatorio Lowell por sia 100-jara jubileo en 1994 kaj poste. Erica Ann Broman estas grava mecenatino por la observatorio kaj por diversaj.
Ŝimŝono
Ŝimŝono (שִׁמְשׁוֹן Šimšôn, signife "sunviro"), Ŝamŝun (شمشون Shamshūn/Šamšūn), aŭ Sampson (Σαμψών), estas unu el la lastaj el la juĝistoj de la antikvaj Izraelidoj menciitaj en la Hebrea Biblio (Libro de la Juĝistoj, ĉapitroj 13a al 16a).
Urdvigno
La urdvigno (Vigna mungo), ankaŭ nomata lentvigno, estas plantspecio el la subfamilio de la  Faboideoj  ene de la familio de la  Fabacoj (Fabaceae). Tiu ĉi utilplanto estas proksime parenca al mungo (Vigna radiata).
Ŝimŝono
Laŭ la biblia rakonto, Ŝimŝono ricevis supernaturan forton de Dio por batali siajn malamikojn kaj plenumi heroajn farojn kiaj leonmortigo, venko super tuta armeo pere de nur makzelo de azeno, kaj detruo de pagana templo. Ŝimŝono havis du vundeblecoj, tamen: lia emo al nefidindaj virinoj kaj lia hararo, sen kiu li estus senpova. Tiuj vundeblecoj eventuale montriĝis fatalaj por li. La Libro de Juĝistoj en la Malnova Testamento rakontas, ke Delila allogis Ŝimŝonon kiu estis ricevinta tiun grandan forton el Dio, kaj finfine li perdis ĝin kiam ŝi fortondis al li lian hararon dum lia dormo.
Urdvigno
Historio
La urdvigno estas kultivata de 3000 ĝis 4000 jaroj en la  Hinda subkontinento. Ĝi estas nun disvastigita en la tuta sudo kaj sudoriento de Azio.
Priskribo
La urdvigno kreskas malalte, starante aus rampante. Ĝi estas unujara planto, sed la savaĝa formo esta multjara  herba planto, kies tigoj ricevas longecon de  2 ĝis 4 m. La kulturplanto nur atingas kreskoalton de  20 ĝis 30 cm, povas esti ankaŭ  60 ĝis 90 cm.
La haraj folioj konistas el tri partoj kaj havas pedunklon. La pedunkloj havas longecon de ĉ. 10 cm. La tri folietoj estas larĝe-lancetaj ĝis ovale pintaj. Ili larĝas  5 ĝi 7 cm kaj longas  5 ĝis 10 cm.
La akselstarantaj ĉ. 15 cm longaj florpedunkloj staras, kaj havas dufoje aŭ trifoje disbranĉitaj floraroj, kiuj havas partajn florarojn de ofte kin ĝis ses floroj. La florkoloro estas brile flava. Ĉiu floro floras nur malmulte da horoj. Plej ofte okazas memfekundado.
Po partaj floraro evoluiĝas ofte nur du ĝis tri guŝoj. La aspre haraj kaj rektaj guŝoj havas longecon de 4 ĝis 7 cm kaj larĝecon de ĉ. 0,6 cm. Ĉiu guŝo havas kvar ĝis dek semojn. La brilaj, malgrandaj semoj havas diametron de ĉ. 4 mm. Ĝia koloro estas tre malhele verdaj ĝis nigraj, sed ankaŭ ekzistas verdajn tipojn. La semoj estas ĉiam interne blanka, kio estas la distinga punkto de mungoj, kiuj estas interne flavaj. La blanka kaj konkava volbita hilumo havas longecon de 1,2 ĝis 2,3 mm kaj larĝeco de ĝis 1 mm. La milgrajna pezo estas  15 ĝis 40 gramoj. La semoj ĝermas super la grundo.
Nomoj
En la hindia la planto nomiĝas  urad, urad dal, udad dal,  urd, urid, maash (मास) en la nepala), or  උඳු   en la sinhala, đậu muồng ăn en la vjetnama,  uzhunu (ഉഴുന്ന്) en la malajama, minumulu (మినుములు) en la  telugua, uddina bele (ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ) en la  kanara, urdu bele en la tulua, ulunthu (உளுந்து) en la tamila, adad (અળદ) en la guĝarata, biri dali en la  orija, kaj mashkalai dal (মাসকালাই ডাল) en la  bengala.
Sistematiko
La unua priskribo Phaseolus mungo kazis en 1767 en Mantissa Altera, 1, 101 fare de Carl von Linné. La aktuala valida nomo estis publikigita en 1956 de Frank Nigel Hepper en Kew Bull. 11,128. Sinonimoj de Vigna mungo (L.) HEPPER estas: Azukia mungo (L.) MASAMUNE, Phaseolus radiatus ROXB. NON L., Phaseolus roxburghii WIGHT & ARNOTT. Phaseolus radiatus L. estas sinonimo de Vigna radiata kaj  Phaseolus radiatus ROXB. sinonimo de Vigna mungo.
Ekszistas du varioj:
Guaro
Guaro (Cyamopsis tetragonoloba), aŭ guarfabo estas utilplanto el la familio de la Fabacoj (Fabaceae), subfamilio Faboideoj (Faboideae). Ĝi estas proksime parenca al faboj kaj fazeoloj.
Dsivastigo
Guaro verŝajne originas en Hindujo, eble ankaŭ en meza Afriko. La ĉefaj kultivregionoj estas en Hindujo kaj Pakistano. Ĝi eventuale devenas de la sovaĝa planto Cyamopsis senegalensis.
Uzado
La folioj kaj la freŝaj guŝoj estas manĝataj kiel legomo. La tuta planto taŭgas kiel furaĝo. Ankaŭ la sekaj semoj („guarkernoj“).
La plej grava produkto de tiu planto estas guarano, guarfaruno aŭ guargumo, kiu ĉefe konsistas el la oligosaĥarido guarano. La ekstera tavolo kaj la ĝermo estas apartigata de la semoj antau ili estas muelataj. Guarfaruno estas dikiĝsubstanco por multaj nutraĵoj (manĝa aldonaĵo E 412). Similaj substancoj estas Gummi arabicum kaj faruno el la semoj de karobarbo (vidu ankaŭ plantgumo).
Timoteo Viti
Timoteo Viti (Urbino, 1469 – 1523, Urbino), foje nomita Timoteo della Viti aŭ Timoteo da Urbino, estis itala pentristo de la Renesanco, kiu estis proksime asociata kun Rafaelo, kiu estis dekkvar jarojn pli juna.
5907 Rigmo
5907 Rigmo estas iom malgrada, malhela troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ano de la tiel nomata « Troja Tendaro ».
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio. Ĝi estis antaŭe observita elde la Observatorio de la Monto Palomar la 10-an de septembro 1988 kaj sekvantaj noktojn.
Bušovce
Situo
Bušovce situas laŭ maldekstra bordo de Poprad (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Poprad-Stará Ľubovňa. Kežmarok troviĝas je 12 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la frua ŝtonepoko, neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1345 en formo "Bussundorf". En 1787 589 vilaĝanoj loĝis en 81 domoj, en 1828 730 vilaĝanoj en 98 domoj. Ekde 1887 trajno trafikas apud la vilaĝo. Komence de la 20-a jarcento la vilaĝo ricevis novan loknomon "Busafalvára" pro la hungariga politiko, sed en 1907 ĝi revenis al la pli frua nomo pro protestado de la vilaĝanoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Busóc 441 homoj, (germanoj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Késmárk, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 en Bušovce loĝis 315 homoj (313 slovakoj).
Rafael Alberti
Rafael ALBERTI (El Puerto de Santa María, Kadizo, 16-a de decembro 1902 - 28-a de oktobro 1999) estis hispana poeto.
En 1917 li ekloĝas en Madrido. Li komence interesiĝas pri la pentrarto, kaj ekspozicias en la Ateneo de Madrido. poste li kontaktos la artistojn kaj verkistojn de la t.n. Rezidejo de Studentoj, kun multaj el kiuj formos la konatan kiel Generacio de la 27.
En 1924 li publikigas la kolekton de poemoj "Marinero en tierra" (Maristo en tero), kiu gajnas la Nacian Premion de Literaturo.
En 1928 li publikigas la libron "Sobre los ángeles" (Pri la anĝeloj).
En 1939 li forlasas Hispanion, kaj ekziliĝas, unue al Francio, poste al Argentino kaj fine, de 1963, al Italio.
En 1983 li ricevas la Premion Cervantes.
La poezia verko de Alberti estas tre ampleksa, kaj estas konvencia dividita en kvin periodoj: novpopolismo, gongorismo, superrealismo, politika poezio kaj poezio de la nostalgio. Li ankaŭ verkis diversajn dramojn; la plej konata estas "Noche de guerra en el Museo del Prado" (Milita nokto en la Prado-Muzeo, 1956). Lia membiografio titoliĝas "La arboleda perdida" (La perdita arbaro).
Bruno Quadros
Bruno Quadros (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis kiel defendanto.
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka, Consadole Sapporo kaj FC Tokyo en Japanio, Flamengo, Botafogo, Sport Recife, São Caetano, Guarani, Cruzeiro kaj Linense de Brazilo, Galatasaraj kaj Istanbulspor AŞ de Turkio, kaj Alki Larnaka FK de Kipro.
Luigi Volta
Li estis la nepo de la itala fizikisto Alessandro Volta.
Preĝejo Sankta Ladislao (Peremarton)
La preĝejo Sankta Ladislao, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika monumento historia en Hungario, en urbo Berhida, en la urbocentro, en kvartalo Peremarton, kiu iam estis memstara vilaĝo.
Historio
La preĝejo unuafoje menciiĝis en 1363. Dum dominado de turkoj la preĝejo iom difektiĝis, tial ĝi estis kelkfoje renovigita, ekzemple en 1759. Pli frue la protestantoj uzis ĝin, sed post la turka erao la katolikoj reakiris la konstruaĵon. En 1759 ĝi estis iomete barokigita. En 1964 la preĝejo renoviĝis. En 1985 tertremo okazis, tamen la mezepoka preĝejo restis stabila.
Konstruaĵo
La preĝejo situas laŭ la ĉefstrato. La fasado estas la larĝa kvadrata turo, la malantaŭa navo estas nur iomete pli larĝa. La sanktejo estas plurlatera, la apuda sakristio estas kvadratforma. Menciindas, ke eĉ la tegmento estis konstruita el ŝtonoj, tie katakombo kaŝiĝas, sed ties celo estas neklara. La baroka ĉefaltaro kaj la predikejo pretiĝis en la 18-a jarcento. Sur la internaj muroj restaĵoj de freskoj estas videblaj el nekonata tempo. Kermeso okazas la 27-an de junio.
Luigi Volta
En 1898 li ricevis diplomon pri matematiko en la Universitato de Pavio. Post mallongaj lernoservoj en Milano, Torino kaj Hejdelbergo, li estis akceptita en la Latituda Internacia Observatorio de Carloforte en Sardio. Tie li faris mezuroj pri terfiziko.
En 1925 li iĝis profesoro en la Universitato de Torino kaj direktoro de la Observatorio de Torino en Pino Torinese ĝis 1941, kiam li transloĝiĝis al Milano, por labori en la observatorioj de Brera kaj de Merate. Elde la observatorio de Torino li malkovris 5 asteroidojn.
Li emeritiĝis en 1951.
Li estis prezidento de la Itala Societo de Astronomio.
József Gvadányi
Grafo József GVADÁNYI [jOĵef gvadAnji] (hungare Gvadányi József) estis hungara verkisto kaj poeto. Li naskiĝis la 16-an de oktobro 1725 en Rudabánya. Li mortis la 21-an de decembro 1801 en Szakolca [sakolca] (nun Skalica, Slovakio).
Biografio
Li eminente frekventis lernejojn en Eger, poste laŭ la familia kutimo li iĝis soldato. Li batalis en Ĉeĥio kaj Italio, poste li estis militkaptito (ne longe) en Francio. Hejmenveninta li havis la rangon kapitano. En 1752 li edziĝis. En 1783 li ricevis la rangon generalo, poste li estis emerito. En 1785 li denove edziĝis kaj okupiĝis pri literaturo.
27311 Shannongonzales
27311 Shannongonzales estas malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Shannon Gonzales, Responsulino de la Anoj kaj Datumbazoj de la Observatorio Lowell. Ŝi inspektas la anaran programon kaj la datumbazan sistemon pri la donantoj kaj la departementon de traktado de donacoj al la Observatorio. Antaŭ, ŝi estis Asociata al la Detala Vendo kaj Helpantino por la Disvolvo.
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Balatonboglár)
La preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco estas romkatolika monumento historia en urbo Balatonboglár (Hungario).
Historio
En la iama "Boclar" funkciis jam kirko en 1221, sed ĝi neniiĝis dum dominado de turkoj. La nun videbla kirko estis konstruita en 1938. La unua pastro estis Béla Varga, kiu zorgis pri la polaj rifuĝintoj inter 1939-1944. En 1995 en la kripto estis entombigita Béla Varga, poste la tombo estas pilgrimeno de poloj kaj hungaroj. La orgeno estis farita en 2009, poste oni aranĝas koncertojn somere.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola en parko. La fasado estas malsimetria, ĉar dekstre la kvadrata turo altiĝas. La eksteraj muroj estas kovritaj per grimpoplantoj. Apud la kirko estas skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Pál Teleki. La altara kruco estis verko de Béla Ohmann, li kreis ankaŭ reliefon kaj skulptaĵojn.
Ferdynand Goetel
Ferdynand GOETEL (naskiĝis la 15-an de majo 1890 en Sucha Beskidzka, mortis la 24-an de novembo 1960 en Londono) estis pola prozisto, dramisto, publicisto, scenariso kaj politika aganto, membro de Pola Akademio de Literaturo ekde 1935, aganto de pola PEN-klubo kaj Sindikato de Polaj Literaturistoj.
Lia filino Elżbieta Goetel aktivis en Solidareco, kaj la frato Walery estis geologo.
Vivo
En la jaroj 1908-1912 studis arkitekturon en Teknika Universitato de Vieno.
Ekde 1912 ekloĝis en Varsovio. Rezulte de eksplodo de la unua mondmilito kiel aŭstran subulon rusoj deportis lin al Turkestano. Dum la bolŝevika revolucio eniris Delegitar-Konsilion de Laboristoj kaj Soldatoj en Taŝkento kaj estis enkorpigita en Ruĝan Armeon. Kun sia edzino kaj malgranda filino fuĝis de bolŝevikoj en 1920 kaj revenis al Pollando tra Irano, Barato kaj Anglio en 1921.
La duan mondmiliton trapasis en Varsovio. Dum la defendo de la urbo septembre 1939 estis ĉefo de propaganda sekcio de la Civitana Help-Komitato al Loĝantaro de Varsovio. Tiutempe kunlaboris kun prezidanto de la ĉefurbo Stefan Starzyński, kiu gvidis la defendadon, redaktante i.a. liajn radio-paroladojn. En la jaroj 1943-1944 kunredaktis samizdatan revuon "Nurt".
En 1943 kun scio de la Delegitaro de Registaro por Pollando partoprenis flanke de la Ruĝa Kruco en germana misio, kiu esploris tombojn de polaj oficiroj en Katin. Post la milito estis por rusaj komunistoj unu el la plej maloportunaj atestantoj de la militkrimo en Katin. Komunistoj akuzis lin pri kunlaborado kun nazioj kaj serĉis per kapt-ordonaj leteroj. Dum jaro kaŝis sin en unu el krakovaj monaĥejoj. Perfidita de pola verkisto juddevena Adam Ważyk devis fuĝi de Pollando. Kun falsa nederlanda pasporto kiel Jan Menten tra Ĉeĥio kaj Bavario atingis Polan Armeon en Italio. Tie li iĝis gazetara oficiro de la Dua Pola Korpuso. En 1946 forvojaĝis al Londono, kie publikigis en pola emigracia gazetaro, i.a. en la londona "Wiadomości" (Sciigoj) kaj pariza Kultura. Li batalis per plumo por inda loko de Pollando en Eŭropo kaj akre polemikis kun okcidentaj politikistoj, kiuj lasis polojn en la sfero de orientaj influoj. Fine de la vivo malsanis je glaŭkomo, sed malgraŭ tio regule diktis artikolojn por gazetaro.
En Pola Popola Respubliko komunistaj regopovoj tute cenzuris lian verkaron: dum 45 jaroj oni ne presis liajn verkojn kaj la tuta verkaro estis forigita de bibliotekoj. Nur junie 1989 estraro de la pola PEN-klubo sub gvido de verkisto Juliusz Żuławski konstatis tutan senbazecon de riproĉoj direktitaj kontraŭ Goetel kaj postulis restarigon de la verkisto kaj ties verkado por la socio.
La 13-an de decembro 2003 oni alvenigis la postrestaĵojn de Ferdynand Goetel al Pollando kaj enterigis en merit-tombejon de Zakopane.
Siegfried Sassoon
Siegfried Loraine SASSOON (n. la 8-an de septembro 1886, m. la 1-an de septembro 1967) estis angla poeto kaj verkisto.
Frua vivo
Li naskiĝis en Matfield, vilaĝo en Kent. Liaj gepatroj estis:
Lavki
Lavki, ukraine kaj ruse Лавки, rutene Лавкы [lavki], slovake Lávky, hungare Lóka estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.
Alexander Dill
Alexander DILL (naskiĝinta en 1964 en Arnstadt) estas senpartia germana politikisto.
Lavki
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1360 en formo "Lauka", kiu sanĝiĝis en 1904 je Lóka. En 1910 loĝis tie 605 rutenoj. Ĝis Traktato de Trianon Lóka apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Irŝava, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Lavki. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Siegfried Sassoon
Frua vivo
Lia patrino nomis lin Siegfried pro sia amo de la operoj de Richard Wagner, kaj Loraine laŭ la familinomo de amiko.
Alexander Dill
Vivo
Post la fino de la 10-a klasŝtupo li trajnitis kiel ilofaristo kaj laboris dum 4 jaroj. Paralele li frekventis la vesperan lernejon kaj abiturientiĝis.
Siegfried Sassoon
Frua vivo
De 1905 al 1907 li studis juron kaj historion ĉe Clare College, Universitato de Kembriĝo. Sed li eliris de la universitato sen diplomiĝi kaj dum pluraj jaroj ĉasadis, ludis kriketon, kaj verkis ne-aklamatajn poemojn en iom romantika stilo.
Unua mondmilito
Tuj antaŭ la komenco de la Unua Mondmilito Sassoon eniris la britan armeon kiel oficiro, sed pro rajda akcidento rompis al si la brakon kaj ne povis batali antaŭ majo 1915. Tiun jaron lia frato Hamo Sassoon mortis ĉe Gallipoli. La sekvantan novembron li iris al Francio, kie li renkontis la poeton kaj verkiston Robert Graves, kun kiu li amikiĝis. Ŝokita de la militado, li komencis verki poemojn en tre simpla, foje familiara stilo por komuniki la malbelan veron pri tranĉea militado al legantoj alktumiĝintaj al patriota propagando. En kelkaj poemoj li akre satiris la idiotecon de generaloj kaj superaj oficiroj. Malgraŭ tio li mem batalis tre heroece, kaj ricevis medalon. Ekzemple li sole kaptis germanan tranĉeon. Pro sia preskaŭ-suicedema kuraĝo li akiris la moknomon Mad Jack (Freneza Joĉjo).
En 1917, post la morto de amiko (David Cuthbert Thomas), li decidis publike kontraŭi la militon. Post periodo de konvalesko, kaj subtenata de pacifismaj amikoj kiel Bertrand Russell, li rifuzis reiri al Francio kaj ĵetis sian medalon en riveron (ĝi estis poste trovata kaj nun eksponiĝis en la muzeo de lia regimento en Kimrio). Li sendis leteron al sia supera oficiro titole A Soldier's Declaration (Deklaro de Soldato), kaj la leteroj aperis en la gazetaro kaj estis laŭtlegata en parlamento. Estis paciento en Somerville College (Oksfordo). Parte pro la interveno de Robert Graves, la armeaj instancoj decidis ne inicii militproceson kaj sendis lin al hospitalo proksime al Edinburgo, kie oni klopodis kuraci lin de obus-ŝoko. Tie li renkontis Wilfred Owen, kiun li forte kuraĝigis daŭre verki poemojn. Verŝajne estis pro la kuraĝigo de Sasson ke Wilfred Owen iĝis tre grava milit-poeto, kaj post la fino de la Unua Mondmilito Sassoon ĉampionis liajn poemojn. Fine Sassoon denove batalis en Palestino antaŭ ol reiri al Francio kie li akcidente estis kapvundita de britaj soldatoj. Li pasis la reston de la milito en Britio.
Posta vivo
En Oksfordo li amikgixis al la komponisto Wiliiam Walton, kiun li ĉampionis kaj finance helpis (poste Walton dediĉis al Sassoon la uverturon Portsmouth Point).
En 1928 aperis la unua de serio de membiografiaj romanoj, Memoirs of a Fox-hunting Man, kiu gajnis gravan literaturan premion.
Li pli malkaŝe agnoskis sian samseksemon kaj ĝuis plurajn amaferojn. Inter liaj amorantoj estis la komponisto kaj aktoro Ivor Novello. Tamen en 1923 li surprizis multajn amikojn per sia edziĝo al Hester Gatty. Li ege deziris idon kaj en 1936 ili havis filon, George, kiu iĝis sciencisto kaj verkis librojn pri vizitoj de eksterteruloj. Sed la geedzaj rilatoj malfacilis kaj ĉirkaŭ 1945 Sassoon kaj sia edzino disiĝis.
Li estis amiko de multaj verkistoj, inkluzive E. M. Forster. Kiel maljunulo li iĝis romkatoliko, kaj ofte vizitis la monaĥinojn de abatejo ĉe Stanbrook, kiuj havis privatan eldonejon kiu eldonis memorhonorajn arojn de liaj poemoj.
Li entombiĝis en la vilaĝo Mells, Somerset, en la sama preĝejo ol la romkatolika pastro kaj verkisto Ronald Knox.
La 11-an de novembro 1985, en Abatejo Westminster, senvualiĝis monumento memore al dek ses militpoetoj, inter kiuj estis Siegfried Sassoon.
Ĉefaj verkoj
Sassoon eldonis multajn poemarojn, sed hodiaŭ plej konataj estas la poemoj pri la Unua Mondmilito, el Counter-attack and other poems (Kontraŭ-atako kaj aliaj poemoj) (1918).
Inter liaj prozaj verkoj, plej famas la membiografiaj romanoj
Alexander Dill
Politika kariero
Venkinte la kristandemokraton Knut Vettrich en la 6-a de majo 2012 Alexander Dill iĝis urbestro de Arnstadt (1-a de junio samjare). En 2018 li venkitis de Frank Spilling.
Mihály Gündisch
Mihály GÜndisch [gyndisch] estis rumania hungara kuracisto. Li naskiĝis en Brád la 20-an de marto 1906 kaj mortis la 7-an de marto 1984.
Biografio
Mihály Gündisch diplomitiĝis en Universitato de Kluĵo (1932). Li estis samloke adjunkto, poste lekciisto de Histologia Instituto (1940-44). De 1945 li laboris en la Histologia Katedro de OGYI de Târgu Mureș.
Baldassare Castiglione
Baldassare CASTIGLIONE [baldasˈsaːre kastiʎˈʎoːne]; 6a de Decembro 1478 – 2a de Februaro 1529), grafo de Casatico [kasaTIko], estis itala kortegano, diplomato, militisto kaj esltara verkisto de la Renesanco.
Il Cortegiano
Il Cortegiano estas traktaĵo verkita de Baldassarre Castiglione inter 1513 kaj 1524, poste korektita kaj publikigita definitive en 1528, tuj antaŭ lia morto. Baldassare inspiriĝis por Il Cortigiano el sia sperto kiel kortegano de la dukino Elisabetta Gonzaga en la kortego de Urbino. La libro prezentiĝas kiel dialogo en kvar libroj, el kiuj la tria parolas de la regularo por iĝi perfekta senjorino, dum la resto okupiĝas el iĝado en taŭga kortegano.
Baldassare Castiglione
Li estas konata ĉefe kiel aŭtoro de Il Cortegiano (La kortegulo), publikigita en 1528.
Il Cortegiano
La verko resume, laŭ formo de dialogo, estas dividata en kvar libroj kaj priskribas la uzojn kaj kutimojn idealajn por esti perfekta kortegano.
Baldassare Castiglione
Biografio
Castiglione naskiĝis en elstara familio de Casatico, ĉe Mantovo (Lombardio), kie lia familio estis konstruinta impresan palacon. La signoria (senjorlando) de Casatico (nune parto de la komunumo Marcaria) estis atribuita al praulo, Baldassare da Castiglione, amiko de Ludoviko la 3-a Gonzaga, Markizo de Mantovo, en 1445. La lasta Baldassare estis rilata al Ludovico Gonzaga tra sia patrino, Luigia Gonzaga.
Il Cortegiano
La libro estis tuja sukceso kaj estis unu de la libroj plej venditaj en la 16a jarcento. Dum sia vizito al Italio Francisko la 1-a (Francio) legis ĝin ka tiom impresiĝis ke li faris ĝin tradukota en la franca. Li mendis diversajn kopiojn, kiujn li distribuis al siaj korteganoj. Li pensis, ke la libro priskribas sian idealan modelon de reĝa kortego, kaj li aplikis lin por la regado de sia propra kortego. Ankaŭ aliaj monarkoj influiĝis el tiu verko kaj el aliaj imitaĵoj.
1927 Suvanto
1927 Suvanto estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la finnlanda helpanta astronomo Rafael Suvanto elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.
Baldassare Castiglione
Biografio
En 1494 je la aĝo de dekses Castiglione ekis sian humanismajn studojn en Milano, studoj kiuj eventuale influos liajn futurajn verkojn. Tamen, en 1499 post la morto de lia patro, Castiglione lasis siajn studojn kaj Milanon por sukcedis sian patron kiel familiestro. Tuj liaj taskoj inkludis oficiale reprezentadon de kortego de Gonzaga; ekzemple, li akompanis la markison por la reĝa triumfa enirado en Milanon de Ludoviko la 12-a. Li veturis ofte por la familio Gonzaga; dum unu el liaj misioj al Romo li renkontis kun Guidobaldo da Montefeltro, Duko de Urbino; kaj en 1504, Francesco Gonzaga permesis lin foriri kaj ekloĝi ĉe tiu kortego.
Il Cortegiano
Nuntempe Il Cortegiano restas portreto de la vivo de kortego renesanca. Pro tio ĝi estas konsiderata unu de la ĉefaj verkoj de la tuta Renesanco.
1927 Suvanto
Nomo
Ĝi estis nomita en omaĝo al ĝia malkovrinto, Rafael Suvanto, kalkulisto kaj helpanto de Yrjö Väisälä, pli malfue rektoro en la lernejo de Naantali. Li estis mortigita je la lastaj tagoj de la Vintra milito.
Baldassare Castiglione
Biografio
Urbino estis tiam la plej rafinita kaj eleganta el la italaj kortegoj, nome kultura centro direktorita kaj administrita de Dukino Elisabetta Gonzaga kaj ŝia bofratino Emilia Pia, kies portretoj, kune kun tiuj de multaj gastoj, estis pentritaj de Rafaelo, urbinano li mem. Regulaj gastoj estis la jenaj: Pietro Bembo; Ludovico da Canossa; Giuliano de' Medici; Kardinalo Bibbiena; la fratoj Ottaviano kaj Federigo Fregoso el la Ĝenova Respubliko kaj aliaj.
NGC 4880
NGC 4880 (aliaj indikoj — UGC 8109, MCG 2-33-47, ZWG 71.94, PGC 44719) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Jorge Manrique
Jorge MANRIQUE (Paredes de Nava, Palencia, 1440? – mortis en Santa María del Campo Rus, Cuenca, 1479), estis fama hispana poeto. Li estas la aŭtoro de la poemo Coplas por la muerte de su padre (Elegio de Jorge Manrique je la morto de lia patro), unu de la klasikaĵoj de la hispana literaturo de ĉiuj tempoj, kies esperantigo fare de Fernando de Diego aperas en la antologio Sentempa simfonio.
Biografio
Oni supozas, ke li naskiĝis en Paredes de Nava (provinco de Palencia), kvankam eblas ankaŭ, ke tio okazis en Segura de la Sierra (provinco de Jaén), ĉefloko de la militordeno regata de la majstro Rodrigo Manrique, lia patro, kaj ĉefa sidejo de la familio Manrique. Oni supozas ankaŭ, ke li naskiĝis inter la dua duono de 1439 kaj la unua de 1440, sed certa estas nur ke li ne naskiĝis antaŭ 1432, kiam vere oni planis la geedziĝon de liaj gepatroj, nek post 1444, kiam Rodrigo Manrique, jam mortinta doña Mencía, patrino de Jorge Manrique kaj naskita en Segura de la Sierra, petis permeson denove edziĝi.
Sama malcerto estas ĉirkaŭ lia infanaĝo, kiu eble okazis en Segura de la Sierra, kaj pri lia junaĝo, ĝis 1465, kiam dokumento citas lin unuafoje. Certa estas ke li sekvis komplete la politikan kaj militan sintenon de sia ampleksa familio: kiel la samfamilianoj, li estis partiano lukti kontraŭ la islamanoj kaj ankaŭ partoprenis en la konflikto pro la sukcedo de Henriko la 4a de Kastilio kaj antaŭ la ekreĝiĝo de la Katolikaj Gereĝoj.
Je sia 24jaraĝo li partoprenis en la sieĝo de la kastelo de Montizón (Villamanrique, Ciudad Real), kie li akiris famon kaj prestiĝon kiel militisto. Li estis enkarcerigita en Baza kiam li klopodis konkeri tiun urbon kontraŭ la islamaj benavidoj, kaj tie mortis lia frato Rodrigo. Li eniris poste en la truparo de Isabel kaj Fernando en la milito kontraŭ la partianoj de Juana la Beltraneja. En tiu milito, en bataleto proksima al la kastelo de Garcimuñoz en Cuenca, defendita de Diego Téllez Pacheco, Markizo de Villeno, li estis mortovundita en 1479, probable ĉirkaŭ primtempo. Kiel pri lia naskiĝo estas diferencaj versioj pri la okazaĵo: kelkaj samtempuloj kiel Hernando del Pulgar kaj Alonso de Palencia atestas, ke li mortis en la propra bataleto, antaŭ la muregoj de la kastelo, aŭ tuj poste. Aliaj, kiel Jerónimo Zurita, defendis poste (1562) ke lia morto okazis kelkajn tagojn post la batalo, en Santa María del Campo de Rus (Cuenca), kie estis la kampadejo. Rades de Andrada rakontis, ke oni trovis inter liaj vestaĵoj du koplojn kiuj ekas tiele Ve mondo!, ĉar vi mortigas min. Li estis enterigita en la monaĥejo de Uclés, ĉefloko de la ordeno de Santiago. La milito finis post kelkaj monatoj septembre.
DomStufen-festivalo
La DomStufen-festivalo (DomStufen-Festspiele, aŭ Domstufenfestival) en Erfurto estas famekonata liberaera festivalo en Turingio.
Jorge Manrique
Biografio
Jorge Manrique estis pli militisto ol verkisto, spite al kio li estis ankaŭ elstara poeto, konsiderata de kelkaj fakuloj kiel la unua poeto de la Antaŭrenesanco. La hispana lingvo eliris el la kortego kaj el la monaĥejoj por trafi la individuan aŭtoron kiu, antaŭ eksterordinara evento en sia vivo, resumas en ununura verko la tutan senton de sia mallonga ekzisto. Oni kalkulu, ke li vivis malpli da 40 jaroj.
DomStufen-festivalo
Ĝi okazas ĉiujare sur la ŝtuparo de antaŭ la katedralmonteto urbokerna, antaŭ la belegaj kulisoj de la Katedralo de Erfurto kaj la Preĝejo Sankta Severo. Ĝi daŭras tri semajnon dum kiuj montratas ununura spektaklo (ekz. opero, opereto, muzikalo).
Organizanto estas la Teatro de Erfurto. En 2012 oni allogas 28.883 kulturemulojn.
Jorge Manrique
Verko
Lia verko ne estas ampleksa, apenaŭ ĉirkaŭ 40 komponaĵoj. Oni kutime klasigas ĝin en tri grupoj: amtema, trompeska kaj doktrina. Ili estas, ĝenerale, satiraj kaj amaj konvenciaj poemoj ene de la regularo de la kanzonara poezio de la epoko, ankoraŭ sub influo de la provenca literaturo, kun flirtema erota nuanco duonkaŝita de fajnaj alegorioj. Tamen, inter ĉio, elstaras pro ties kunigo de tradicio kaj originaleco la Coplas por la muerte de su padre. En tiuj Jorge Manrique faras la funebron de sia patro, Don Rodrigo Manrique, montrante lin kiel modelo de heroeco, de virtoj kaj sereneco antaŭ la morto. La poemo estas unu de la klasikaĵoj de la hispana literaturo de ĉiu tempo. Lope de Vega eĉ diris pri ĝi ke «ĝi meritis esti skribita per orliteroj».
La metriko limiĝas al ripeta uzado de la kanzono kaj la diversaj strofoj de koploj. La rimo ne estas tre prilaborita. Ne trouzas la kulturismon kaj preferas facilan lingvaĵon kontraŭ poetoj samtempaj kiel Juan de Mena aŭ la Markizo de Santillana kaj, ĝenerale, kiel la kanzonara poezio de lia epoko. Estas eĉ vulgarismoj, kiuj havifas etoson de simpleco kaj facileco. La plej fama trovaĵo de la Koploj estas la serena demando pri la morto spite la doloro pro la morto de la patro, kio antaŭanoncas la serenecon de la Renesanco, eĉ en tiom mezepoka temo, kia estas morto.
Schwollen
Schwollen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Birkenfeld de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Fábio Alves Félix
Fábio Alves Félix (n. ) estas brazila futbalisto.
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka kaj Jokohama FC.
Eiheiji
Eiheiji (永平寺) estas unu el la du ĉefaj bikŝuejoj de la budhisma skolo Sōtō de Zeno, kune kun Sōjiji. Ties fondinto estis la bikŝuo Dōgen, kiu kunportis la skolon Sōtō en Japanion el Ĉinio ĉ. la jaro 1227, kaj liaj cindroj troviĝas en halo dediĉita al li ene de la bikŝuejo mem.
Eiheiji estas bikŝuejo de trejnado kun pli ol ducent gebikŝuoj loĝantaj tie. Ĝi troviĝas ĉ. 15 kilometrojn for de Fukui, kaj ties nomo signifas bikŝuejo de la eterna paco.
Občina Hoče-Slivnica
Občina Hoče-Slivnica estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La municipo konsistas el 13 komunumoj kovrante areon de 53,7 km². Komence de 2018 tie loĝis 11415 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Spodnje Hoče.
Loko, priskribo
La orienta parto de la teritorio situas en la malaltaj teroj de la rivero Drava nomata Dravsko polje. Al la okcidento ĝi atingas Pohorje Montojn. La alteco estas sekve ĉirkaŭ 260 m oriente kaj preskaŭ 1230 m okcidente.
La orienta parto de la municipo estas dense loĝata. Ĝi kuras tra la okupata fervoja linio. Ankaŭ tie sur sin aliĝante respektive Highway A1 kaj Highway A4. Estas ankaŭ internacia flughaveno Maribor Edvard Rusjana.
La apudaj municipoj estas: Urba municipo Maribor norde, Občina Miklavž na Dravskem Polju oriente, Občina Rače-Fram sudo, Občina Slovenska Bistrica kaj Občina Ruše okcidente.
Komunumoj
La municipo konsistas el la sekvaj 13 vilaĝoj:
Bohova, Čreta, Hočko Pohorje, Hotinja vas, Orehova vas, Pivola, Polana, Radizel, Rogoza, Slivnica pri Mariboru, Slivniško Pohorje, Spodnje Hoče, Zgornje Hoče.
Referencoj
Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:160_x548242.5_y149762_s13_b4
Itala kuirarto
La itala kuirarto estas unu el ĉefaj internaciaj kuirartoj. Ĉi tiu kuirarto estas konata pro siaj pladoj de pastoj (spageto, pico). La itala kuirarto disvastiĝis ĉefe en Ameriko kaj en Eŭropo.
Priskribo
La itala kuirarto karakteriziĝas pro la uzo de pastoj (spageto, pico), viando (ĉefe fiŝoj ĉe la marbordaj regionoj, sed ankaŭ parma ŝinko, aliaj viandoj ene de la lando), fromaĝoj (parma fromaĝo, mocarelo, rikoto), legomoj, kiel bazaj materialoj kaj nefajna mara salo, nigra pipro, bazilio, rosmareno kiel spicaĵoj. Oni uzas olivoleon por fritado de viandoj kaj kiel spico verŝita sur legomoj.
La itala pico estas fama dismonde, ĝi evoluis el la plata pano el la romia epoko. Post kiam oni iomete refaldis la randon por ke la surmetaĵo ne elfalu, jam elformiĝis la nun konata pico.
Focaccia ([foˈkattʃa] do en Esperanto fokaĉo) estas plata fornbakita itala pano, kiu povas esti spicita per herboj aŭ aliaj ingrediencoj.
En Italio la ĉefa manĝada tempo estas la vespero - kiam la tuta familio estas ĉehejme -, kiam oni manĝas antaŭmanĝaĵon (antipasto), ĉefmanĝaĵon kaj postmanĝaĵon. Tion ofte akompanas trinkado de itala vino. La konsumado de supo ne estas karakteriza, eble krom minestrono.
Diversaj pladoj
Minestrono estas itala legomsupo. Minestra estas itale por (legom)supo, minestrone la aŭgmentativo de tio. Minestrono ankaŭ estas nomata "la granda supo" pro la multaj ingrediencoj ĝi povas enhavi. Minestrono estas densa supo, kiu depende de la regiono ofte estas manĝata kun rizo aŭ pasto. Ne ekzistas vera recepto por minestrono, ĉar ĝi estas preparata kun freŝaj legomoj kiuj estas haveblaj en la sezono. Antaŭe ĝi ofte estis farata kun la legomoj kiuj restis post preparado de aliaj manĝaĵoj.
Gorgonzolo (itale: Gorgonzola) estas bluŝima fromaĝo el plengrasa bovina lakto el la nordo de Italio kiu jam dum jarcentoj estas farata.
Gorgonzolo taŭgas kiel deserto, sed ankaŭ estas uzata kiel ingredienco de spagetoj-saŭco kaj kelkaj picoj.
Marfruktoj estas diversaj manĝeblaj maraj moluskoj kaj krustuloj - tre oftaj en la itala kuirejo.
Panna cotta (f.) (itale „kuirita laktokremo“) estas norditala deserto el kremo, sukero kaj gelateno. Ofte oni aldonas vanilon.
Karpaĉo (sen rilato al karp-aĉo) el la itala carpaccio [karpAĉo] estas plado de kruda viando aŭ fiŝo (kia bovaĵo, bovidaĵo, cervaĵo, salmo aŭ tinuso), tre fajne distranĉita aŭ batofrapita kaj servita ĉefe kiel aperitivo. Carpaccio estas la internacia nomo de tiu tipa itala plado farita ĉefe el kruda viando foje spicita kun salo, papriko kaj citronsuko.
Pastaĵoj
Nokoj (itale: gnocchi [njoki]) estas itala pastospeco. La vorto gnocchi, pluralo de gnocco, signifas "bulon". Nokoj antaŭ ĉio ili estas konataj en la varianto el terpomoj; gnocchi di patate (terpomaj nokoj).
Kanelono (menciita en PIV), kiu signifas "granda kano" en la itala, estas cilindra formo de pastaĵo aŭ nudelo kutime prezentita kiel bakaĵo farĉita kaj kovrita per saŭco. Oftaj farĉaĵoj inkludas spinacon, rikotan fromaĝon, kaj hakitan viandon.
La bolonjezo (itale bolognesa, 'ragù bolognese' [raˈɡu boloɲˈɲeːze]) estas saŭco tre ofte uzata por akompani la pastaĵojn (unu el la plej konataj estas tagliatelle alla bolognese) aŭ la tipa polento.
La termino vermiĉelo signifas italian pastaĵon el sekigita malmola tritiko, kies formato estas longa kun ronda sekcio kun diametro pli dika ol spageto]; dum ekzistas tamen vermiĉelo pli maldika ol spageto, kiu estas nomita fajna vermiĉelo. Vermiĉelo ankaŭ uzatas malsame kaj estis adoptita en diversaj landoj, tial tutmonde oni trovas malsamajn preparojn por formo kaj komponaĵo.
Vidu ankaŭ artikolon pi Kanoloj.
Blanka Montaro (Peruo)
Blanka Montaro aŭ en hispana Cordillera Blanca estas montarĉeno situa en Peruo kaj kiu formas parton de la Andoj. Ĝi etendas tra 200 km inter 8°08' kaj 9°58'S kaj 77°00' kaj 77°52'W, en direkto nordokcidente. Estas la tropika montarĉeno neĝokovrita plej etenda kaj enhavas 722 unuopajn glaĉerojn. La plej alta monto de Peruo, nome Huascarán de 6.768 metroj, troviĝas tie.
Benetutti
Benetutti estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Sassari, ekde aprilo 2021 nomata metropola urbo Sassari. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaraj komunumoj estas Bono, Bultei, Nule, Nuoro (NU), Oniferi (NU), Orani (NU), Orune (NU) kaj Pattada.
Sintaksa analizo
En komputado la sintaksa analizo konsistas en sintaksa kontrolo de fonta teksto kaj malkompono de bonforma teksto en strukturojn specifitajn per la gramatiko de la fonta lingvo.
En tradukilo la sintaksa analizo estas tradukstadio produktanta derivarbon uzotan de la sekvaj tradukstadioj.
Blanka Montaro (Peruo)
La Blanka Montaro troviĝas tute ene de la Departemento Ankaŝo kaj trairas paralele al la valo de la rivero Santa (nomita ankaŭ Callejón de Huaylas) okcidente. La Nacia Parko Huascarán, establita en 1975, enhavas preskaŭ la tutan etendon de la Cordillera Blanca. Pro siaj esceptaj karakteroj ĝi estis nomita de la UNESCO kaj kiel Biosfera rezervejo Huascarán en 1977 kaj poste kiel Natura Heredaĵo en 1985.
La fandiĝo de la neĝo en la Cordillera Blanca havigas akvon dum la tuta jaro al parto de la nordo de Peruo, dum la 5% de la elektra energio de tiu lando devenas el hidroelektra centralo situanta en la valo de la Rivero Santa. La areo de konstanta neĝo malpliiĝis je ĉirkaŭ unu triono inter la jaroj 1970 kaj 2006.
Sintaksa analizo
Fakte tia derivarbo ne ĉiam estas produktata por la tuta fontteksto; pli ofte estas konstruataj nur ĝiaj fragmentoj, kiujn tuj povas uzi (kaj detrui) proceduroj de logike sekva stadio.
La programparto realiganta sintaksan analizon estas (sintaksa) analizilo, aŭ malkomponilo.
Nanodrato
Nanodrato estas longa etendita peco el metalo aŭ duonmetalo kun diametro de ĝis maksimume 100 nm (0,1 mikrometro = 0,0001 milimetro).
La produkta proceso okazas plej ofte laŭ elektrokemia diferencigo de la dezirita metalo en konvenaj nanoporoj kiel tiu de aluminia oksido, kiu pli poste estas solvebla per fortaj bazoj aŭ kun fluorhidrogena acido.
En la duonkonduka tekniko, la nanodratoj estas produktitaj per tre elspezaj litografiaj procesoj, ĉar la deziritaj strukturoj estas pli malgrandaj ol la ondolongo de la videbla lumo.
István Buda
István Buda [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo Buda István estis hungara skulptisto, instruisto, restaŭristo. István Buda naskiĝis la en Győr.
Biografio
István Buda abiturientis en industriarta mezlernejo en Budapeŝto en 1971. Iom poste li studis en Belarta Altlernejo (1976 – 1981). Lia ĉefinstruisto estis Iván Szabó (skulptisto). En la jaro 1988 li ricevis stipendion. En 1991 li ekinstruis en la menciita industriarta mezlernejo, en la sekva jaro li aliĝis al artistkolonio en Budapeŝto. Foje li restaŭradas kaj kreas medalojn.
Leksikografia ordo
La leksikografian ordon oni ne konfuzu kun alfabeta ordo, kiu koncernas nur malgrandan aron da literoj, dum la leksikografia ordo koncernas diverslongajn vortojn, da kiuj povas esti tre multe, miloj aŭ milionoj.
Leksikografia ordo estas uzata en vortaroj, enciklopedioj, diversaj datumbazoj (listoj da klientoj aŭ varoj ktp). Detaloj de la ordodifino varias laŭ la lingvoj kaj aplikoj.
Laŭkoda ordo
La plej simpla varianto estas la matematikeca ordo leksikografia surbaze de la kodaj signonumeroj. Ekz-e
(La kodnumeroj de la majuskloj en Askio antaŭas ĉiujn minusklojn; tial <tt>arbo</tt> aperas post la vortoj nomusklaj.)
Tian ordon oni ofte povas vidi en listoj da dosiernomoj entenataj en dosierujo. Interalie, iuj programistoj speciale nomas dosierujojn per vortoj kun komenca majusklo (kaj ordinarajn dosierojn minuskle), por ke la dosiernomoj aperu komence de la listo.
Ordo senuskla
Tamen por iuj aplikoj pli oportunas ignori la usklon:
Diakritaĵoj
Ĉe la laŭkoda ordo litero kun diakrita signo trafas post ĉiujn signojn askiajn: Tamen eblas apliki nian ordon esperantan per indiko de esperanta lokaĵo <tt>LC_COLLATE=eo.UTF-8</tt>:
Aliflanke, en multaj lingvoj (interalie, angla, franca, germana) oni preferas ignori la diakritajn signojn: Kurioze, la Universala Vortaro de Esperanto uzas ĝuste tian (nun por Esperanto tute arĥaikan) ordon angla-franca-germanan.
Grafemoj plurliteraj
En iuj lingvoj oni donas apartan lokon al plurliteraj grafemoj; ekz-e en la ĉeĥa lingvo la duliteraĵo ch signas unu fonemon /x/, kaj estas traktata kiel unu grafemo, situanta inter h kaj i; tio estas tre simila al la esperanta surogata skribo, se oni uzas hh anstataŭ ĥ, kp:
cs: h < ch < i eo: h < hh < i eo: h < ĥ < i
Cetere, la ĉeĥa ordo leksikografia estas miksita: la dekstran kornon (kiu indikas longecon de vokalo) oni atentas duarange (á≈a); sed la dukorno kreas apartan literon: <tt>s<š<t</tt>, samkiel en Esperanto <tt>s<ŝ<t</tt>:
Somogyfajsz
Somogyfajsz [somodjfajs], germane Füssen estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Marcali.
Historio
El la 9-a jarcento ferofandejo restis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kuracejo, policano, poŝto.
Coquimatlán
Coquimatlán estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas Coquimatlán. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06004.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17363 loĝantojn. El tiuj estis 8618 viroj kaj 8745 virinoj. La komunumo havas surfacon de 320,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 230 metroj super la marnivelo.
Rinko Kubota
Rinko KUBOTA estas japana esperantisto loĝanta en Ĉinio
Preĝejo de Sankta Walfridus
La Preĝejo de Sankta Walfridus en Bedum Nederlando estas unu el la plej malnovaj preĝejoj en la provinco Groningen. La plej malnova parto de la preĝejo datas el la 11-a jarcento. La preĝejo fondiĝis kiel pilgrima preĝejo por la Sankta Walfridus, kiu verŝajne vivis en Bedum kaj estus murdita de la Vikingoj. Origine la preĝejo estis dediĉita al Maria kaj Paŭlo fare de la episkopo de Münster, sed jam baldaŭ Walfridus mem fariĝis la patrono de la preĝejo.
Rinko Kubota
Vivo
Rinko KUBOTA estas verkistino, konata per noveloj kaj bildlibroj en la japana kaj en esperanto.