cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iri al Canossa
Citaĵoj
En 1872 Otto von Bismarck, kanceliero de la ĵusproklamita Germana imperio, dum la tieldirita Kulturbatalo kiu lin oponigis al la Katolika eklezio, en fama parolado deklaris: “ni neniam iros al Canossa - nek korpe, nek spirite”. (nach Canossa gehen wir nicht – weder körperlich noch geistig), celante aserti ke Germanio akceptus neniun eksteran interferon en la politika medio, religia kaj kultura.
Talamanca
Talamanca estas kataluna municipo de la komarko Bages en provinco Barcelono, en Hispanio.
Bahá'u'lláh kaj la Nova Epoko
Bahá'u'lláh kaj la Nova Epoko estis angle verkita en 1923 de John Ebenezer Esslemont (1874-1925) kaj tradukita esperanten de Lidja Zamenhof (1904-1942). (1930, 192 p.)
La libro "Bahá'u'lláh kaj la Nova Epoko" jam estas tradukita al pli ol cent lingvojn de la mondo kaj estis konsiderita de Shoghi Effendi, titolita la "Gardanto de la Afero de Dio" (Valí 'Amr'ulláh), kiel la "bahaa katekismo"
Ĝi estas esperante legebla en la Tut-Tera-Teksaĵo ĉe la retpaĝoj de la Bahaa Esperanto-Ligo (BEL), ankaŭ en la angla kaj la franca
Ferenc József Müller
Franz-Joseph Müller von Reichenstein (1740-1826) (n. en Poysdorf, en la 1-a de julio 1740 - m. en Vieno, en la 12-a de oktobro 1826) estis aŭstria hungardevena mineralogo kaj mininĝeniro, kiu malkovris la teluron kaj turmalinon.
Biografio
Barono Ferenc József Müller pristudis filologion kaj juron en Vieno, de 1763 en la minadakademio de Selmecbánya. En 1768 oni nomumis lin inĝeniero pri minado al minejoj de suda Hungario, en 1770 direktoro de minejoj de Banato. En 1778 li estis konsilanto pri minejoj de Transilvanio, en 1788 Jozefo la 2-a oni nomumis lin ĉefulo de ĉiuj minejoj, en 1798 li direktis la ĉefminadoficejon de Transilvanio en Vieno. En 1778 li malkovris en Tirolola turmalinon, en 1783 en Transilvanujo la telurorercon. La Müller-glaso estas unu speco de opalo, same la halito.
Huitiupán
Huitiupan estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Huitiupan. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07039.
Joachim Kaiser
Joachim Kaiser (naskiĝinta la 18-an de decembro 1928 en Milken, Orienta Prusujo) estas ekde 1959 ĉefa redaktisto de la Süddeutsche Zeitung kaj estis ekde 1977 ĝis 1996 profesoro pri historio de muziko ĉe la Ŝtata Altlernejo por Muziko kaj Bildaj Artoj je Stutgarto. Li apartenas al la internacia Salcburgo-Seminaro. Kaiser apartenas al la plej influaj germanlingvaj recenzistoj de muziko, literaturo kaj teatro.
Huitiupán
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 20087 loĝantojn. El tiuj estis 10070 viroj kaj 10017 virinoj. La komunumo havas surfacon de 149 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 300 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 10321 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6418 scipovis legi kaj skribi kaj 3884 personoj estis analfabetoj. Do 62% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 38% estis analfabetoj.
20041 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 11743 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 58.59% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Morada Nova de Minas
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Central Mineira (do "Centro de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Três Marias. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
19664 Yancey
19664 Yancey estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Bryan D. Yancey, finalisto en 2003 de la Discovery Channel Young Science Challenge, scienca konkurso de mezlernejoj, pro lia projekto pri scienco de la medio. Li estis lernanto ĉe la Lawton Chiles Middle Academy de Lakeland (Florido, Usono).
Cianogena jodido
Cianogena jodido aŭ N≡CI estas neorganika joda komponaĵo de karbono kaj cianido, senkoloraj aŭ rozkoloraj, toksaj, korodaj kristaloj kun tranĉa odoro, uzata en kemiaj sintezoj kaj kiel analiza reakciaĵo.
Ĝi estas stabila substanco sed lumsensiva. Ĝi estas neakordigebla kun fortaj acidoj, fortaj bazoj kaj fortaj oksidigagentoj. Cianogena malkomponiĝas ĉe kontakto kun acidoj, bazoj, amoniako kaj alkoholoj kaj sub varmigo ĝi produktas toksajn gasojn inklude de cianida acido kaj jodida acido.
Ĝi reakcias kun karbona duoksido kaj malrapide kun akvo formante cianidan acidon. Jodido de cianogeno estas polara komponaĵo sed en ĉeesto de piridino ĝi konduktas elektran kurenton. Diluitaj solvaĵoj de cianogena jodido en piridino komence estas senkoloraj, tamen dum stokigo ĝi iĝas flava, oranĝokolora, ruĝo-bruna kaj forte ruĝo-bruna.
Domašice
Domašice (Domaschitz) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Tuhaň. Ĝi troviĝas proksimume 3 km nordokcidente de Tuhaň. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/260. Estas ĉi tie registritaj 24 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Cianogena jodido
Cianogena jodido estis unue sintezita en 1824 de la franca kemiisto Georges-Simon Serullas (1774-1832). Cianogena jodido estis konsiderita unu el la nepuraĵoj de la komerce vendita jodo antaŭ la jardeko 1930.
Domašice
Domašice estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 9,15 km². En la katastra teritorio Domašice situas ankaŭ Obrok kaj roka naturmemorindaĵo Husa.
NGC 2950
NGC 2950 (aliaj indikoj — UGC 5176, MCG 10-14-32, ZWG 289.16, PGC 27765) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Linio Yokosuka
Linio Yokosuka (japane: 横須賀線 [Jokosuka-sen], angle: Yokosuka Line) estas linio de la fervojo reto JR. La linio apartenas al JR Orienta.
Meza Makedonio
Meza Makedonio (aŭ Centra Makedonio, greke Κεντρική Μακεδονία - Kentrikí Makedonía) estas unu el la 13 administraj regionoj de Grekio kaj konsistigas la centran parton de la greka Makedonio.
La regiono dividiĝas en sep regionajn distriktojn, kiuj ĝis 2010 havis statuson de prefektujoj (νομοί - nomí):
Kunovice
Historio
Kunovice estas unuafoje menciata en la jaro 1196, sed la historio de loĝigo de tiu ĉi strategia loko estas multe pli malnova. Pruvas tion trovitaĵoj el pratempo kaj ankaŭ el la tempoj de Grandmoravia regno. Tiam staris ĉi tie kelke da vilaĝetoj gardantaj sudan aliron en spacon de hodiaŭa Staré Město. Post la estiĝo de ĉeĥa ŝtato Kunovice fariĝas centrejo de la tuta limregiona lucka provinco kaj sian dominan postenon ĝi perdis nur en la 13-a jarcento post la estiĝo de Uherské Hradiště. De komence de la 15-a jarcento Kunovice estas indikata kiel urbeto (avancita en 1466) kun vico da rajtoj, inkluzive de gorĝa rajto. Granda evoluo de entreprenado okazas nur kun alveno de fervojo en la 2-a duono de la 19-a jarcento. Kunovice fariĝis grava fervoja nodo, ĉar ĉi tie kruciĝas la norda fervojo kuniganta Břeclav-on kun Přerov kaj Vlara fervojo direktanta orienten ĝis Vlárský průsmyk kaj al Slovakio. La plej grandaj entreprenoj estis brikfabrikoj, evoluis ankaŭ nutraĵindustrio - prilaborado de legomo - kaj post 1937, kiam estis fondita fabriko Avia, ankaŭ industrio aviadila. En Kunovice estas hodiaŭ enlanda flughaveno, aviadila muzeo kaj aeroklubo.
John Chadwick
John Chadwick (naskiĝis la 21-an de majo 1920 - mortis la 24-an de novembro 1998) – brita lingvisto kaj klasika filologo. Kun Michael Ventris deĉifris en 1952 mikenan skribon – la linian skribon B.
Itinero memoriga pri Bertha Benz
La Itinero memoriga pri Bertha Benz (origine: Bertha Benz Memorial Route) estas turisma vojo aŭ turista itinero de Germanio en la federacia lando Baden-Virtembergo kaj membro de la Eŭropa Itinero de Industria Heredaĵo (angle: ERIH = European Route of Industrial Heritage). Ek de sia malfermo en 2008 ĝi ebligas sekvi la spurojn de la unua iom longa per aŭtomobila vojaĝo de la mondo en la jaro 1888.
Historio
Komence de aŭgusto 1888 Bertha Benz kun siaj filoj Richard kaj Eugen, dekkvar- kaj dekkvin-jaraĝaj, veturis sen scio de sia edzo per unu el la nov-konstruitaj aŭtomobiloj, patent-motorĉaro n-ro 3, de Mannheim al Pforzheim, estante la unuaj personoj, kiuj per aŭtomobilo veturis pli foren ol nur tre mallongan distancon. La distanco estis ĉirkaŭ 104 km-oj (64 mejloj). Antaŭ tiu ĉi historia veturado la vojaĝdistancoj estis nur mallongaj kaj sole provoj kun akompano de mekanikistoj.
Kvankam la kaŭzo de la vojaĝo laŭdire estis viziti la patrinon, Bertha Benz krome havis alian motivon: montri al sia talenta edzo – kiu neglektis adekvatan surmerkatigon de sia invento (preterlasinte pripensojn prosperigi la spitojn) – ke la aŭtomobilo povus esti finance sukcesa kiam ĝi montriĝas utila por la ĝenerala publiko.
Survoje ŝi solvis plurajn problemojn. Ŝi devis trovi Ligroinon por ties uzo kiel fuelo, kemia purigilo (el malpeza petrola benzino), kiu estis havebla nur en apotekoj. Tiel la ankoraŭ nun ekzistanta Stadt-Apotheke (urba apoteko) en Wiesloch, urbo kelkajn kilometrojn sude de Heidelberg, fariĝis la unua benzinstacio de la mondo. Forĝisto en Bruchsal devis helpi ripari ĉenon. Tegaĵoj de bremsoj estis ŝanĝitaj en Bauschlott/Neulingen, norde de Pforzheim. Kaj Bertha Benz devis uzi sian longan rektan harpinglon por purigi la ŝtopitan fuelan tubeton kaj uzi sian ŝtrumpoligilon por izoli draton.
Bertha kaj ŝiaj filoj forlasis Mannheim dum tagiĝo kaj alvenis en Pforzheim iom post noktiĝo, telegrame sciiginte al Karl pri la sukcesa vojaĝo. Tri tagojn poste ili revenis al Mannheim.
Laŭlonge de la vojo kelkaj personoj estis timigitaj pro la aŭtomobilo kaj la novspeca vojaĝmaniero ricevis vastan konatecon – kion ŝi estis serĉinta. La veturo estis tre helpa por Karl Benz, ĉar pro la rakontoj de la edzino pri ĉio kio estis okazinta dum la vojaĝo, li kapablis enkonduki kelkajn plibonigojn – kaj ankaŭ ŝi mem faris gravajn sugestojn, kiel la enigon de aldona rapidumo por facila algrimpo sur altaĵojn.
Respondeca komisio
En 2007 neprofitocela iniciato, gvidata de Edgar kaj Frauke Meyer, fondis du asociojn, Bertha Benz Memorial Route e.V. kaj Bertha Benz Memorial Club e.V., rememorige al Bertha Benz kaj ŝia historia pionira ago.
La 25-an de februaro 2008 la Itinero Memoriga pri Bertha Benz oficiale estis aprobita de la germanaj ŝtataj aŭtoritatoj kiel turista aŭ pitoreska itinero, dinamika monumento de 194 km-oj da germana industria kulturo.
Forvetura
suden, de Mannheim al Pforzheim, ĉirkaŭ 104 km-oj (64 mejloj):
GPS-Download
Revena
norden, de Pforzheim al Mannheim, ĉirkaŭ 90 km-oj (56 mejloj):
GPS-Download
Pforzheim, Bauschlott, Bretten, Gondelsheim, Helmsheim, Heidelsheim, Bruchsal, Forst, Hambrücken, Wiesental, Kirrlach, Reilingen, Hockenheim, Talhaus, Ketsch, Schwetzingen, Mannheim-Friedrichsfeld, Mannheim-Seckenheim, Mannheim
Pejzaĝoj
La aŭtenta itinero de Bertha Benz ne nur ligas preskaŭ forgesitajn originajn regionojn, kiujn ŝi preterpasis dum sia vojaĝo, ĝi ankaŭ kondukas al unu el la plej allogaj pitoreskaj regionoj de Germanio, la vinkultura regiono en Badeno.
Tiu ĉi itinero de industria heredaĵo de la homaro sekvas plurajn ‘’romiajn ŝoseojn’’ en la regiono de la supra rejna ebenaĵo, ekz. la t.n. Bergstraße (montoŝoseo), ĝi kondukas laŭlonge de la piedo de la Odenvaldo-montaro kaj Kraichgau, kaj mallonge antaŭ la alveno en Karlsruhe ĝi apartiĝas en la valon de Pfinz, kondukante al Pforzheim, la enirejo de la Nigra Arbaro.
Ĉar Bertha timis pro kelkaj krutaj montoj, la revena vojo sekvis alternativan itineron, kiu finfine kondukis laŭlonge de la rivero Rejno por atingi Mannheim.
69295 Stecklum
69295 Stecklum estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono ne malproksima de la orbita resonanco 2:1 kun Jupitero, tio, kiu estas karakterizilo de la korpoj de la Grikva familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germanaj astronomoj Lutz D. Schmadel kaj Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astrofizikisto Bringfried Stecklum, kiu laboras pri la formiĝo de la steloj precipe per mezuro kun granda angula distingkapablo. En 2010 li rekomencis observojn de asteroidoj per la Schmidt-teleskopo de 1,34 m de Tautenburg, en la ĉefa celo de konfirmi la.
Kromosomo X
La Kromosomo X estas unu el la du seks-determinaj kromosomoj (alosomo) en multaj organismoj, inkluzive mamulojn (la alia estas la kromosomo Y), kaj troviĝas en maskloj kaj inoj. Ĝ estas parto de la XY-seksa determin-sistemo kaj X0 seksa determinad-sistemo. La kromosomo X estis nomita pro la unikaj trajtoj fare de fruaj esploristoj, kiuj rezultigis la nomadon de ĝia kolego kromosomo Y, por la sekva letero en la alfabeto, pro la posta malkovro.
La kromosomo X en homoj enhavas pli ol 153 milionojn da bazaj paroj (la konstruanta materialo de DNA). Ĝi reprezentas ĉirkaŭ 800 genojn kodigantajn proteinojn kompare kun la kromosomo Y enhavanta proksimume 70 genojn, el 20,000-25,000 totalaj genoj en la homa genaro. Ĉiu persono kutime havas unu paron de seksaj kromosomoj en ĉiu ĉelo. Inoj havas du X kromosomojn, dum maskloj havas unu X kaj unu Y-kromosomon. Kaj maskloj kaj inoj retenas unu el la kromosomoj X de ilia patrino, kaj inoj retenas sian duan X kromosomon de la patro. Ĉar la patro retenas sian X-kromosomon de sia patrino, ino havas unu X-kromosomon de sia patra avino (la flanko de la patro) kaj unu X-kromosomon de sia patrino. Ĉi tiu heredaĵa modelo sekvas la nombrojn de Fibonacci ĉe donita praula profundo.
Dunaszeg
Dunaszeg (dunaseg) estas vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Győr. La loknomo signifas hungare: Danubo-angulo.
Situo
La komunumo situas ĉe Mosoni Duna en la insulo Szigetköz. En la insulo estas nur flankovojoj. Győr troviĝas 14, Mosonmagyaróvár 28 km-ojn.
Vidindaĵoj
Vidindaĵo estas la romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Neĝa Beata Damo) el 1720.
Malpartida de Corneja
Malpartida de Corneja [malparTIda dekorNEĥa] estas municipo en la okcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,07 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 90 loĝantojn. Ĝi perdis 140 loĝantojn el 1991 pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 71 km de Avilo, provinca ĉefurbo, 7 km de Piedrahíta, 61 km de Salamanko kaj 177 km de Madrido.
Ĝi limas norde kun Collado del Mirón, okcidente kun El Mirón, Santa María del Berrocal kaj San Bartolomé de Corneja, sude kun Piedrahíta kaj oriente kun Mesegar de Corneja kaj kun Becedillas. Trafluas la teritorion la rivero Corneja [korNEĥa].
Historio
En la preĝejo estas gravaj barokaj retabloj.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
(11049) 1990 RK2
(11049) 1990 RK2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Skota krucbekulo
The Skota krucbekulo (Loxia scotica) estas mezgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj en ties genro Carduelis aŭ grupo de krucbekuloj. Ĝi estas endemio de la kaledoniaj koniferaroj en Skotio, kaj oni supozas, ke ĝi estas la ununura birdo (kaj ununura vertebrulo) unika de la Brita Insularo. La Skota krucbekulo ricevis la konfirmon kiel unika specio nur en aŭgusto 2006, ĉefe sur la bazo ke ĝi havas distingan kanton.
Historio kaj nuna statuso
La British Ornithologists Union unue klasis la Skotan krucbekulon kiel separata kaj distinga specio en 1980, sed kelkaj ornitologoj kredis, ke estas nesufiĉa scienca studado por tiu statuso. Ĝi estis konsiderata eble raso ĉu de la Komuna krucbekulo ĉu de la Granda krucbekulo, ambaŭ el kiu loĝas ankaŭ en la kaledoniaj arbaroj.
Priserĉado fare de RSPB montris, ke la Skotaj krucbekuloj havas tre distingan flugmanieron kaj ekscitajn alvokojn disde aliaj krucbekuloj – kelkaj eĉ parolis pri "skota akcento".
Pristudado en Skotio montris, ke la Komuna, la Granda kaj la Skota krucbekuloj estas por reprodukto izolataj, kaj la diagnozaj alvokoj kaj la bekomezuroj ne perdiĝis. Ili estas tiele vera specio.
La Skota krucbekulo reproduktiĝas en la indiĝenaj arbaroj de Arbara pino (Pinus sylvestris) de la Kaledoniaj arbaroj de la Skotaj Altaj Teroj, sed (eble surprize), ofte ankaŭ en forstaj plantejoj de ekzotaj koniferoj, ĉefe de Lariko (Larix decidua kaj L. kaempferi) kaj Tordopino (Pinus contorta).
Tiu palearktisa krucbekulo estas specio de loĝantaj birdoj, kaj oni ne scias ĉu ili migras. Ili formas arojn for de la reprodukta sezono, ofte en miksitaj kunmanĝantaroj kun aliaj krucbekuloj.
La krucbekuloj karakteras pro makzeloj krucantaj pinte, kio havigas al la grupo la komunan nomon. Ili estas specialistaj manĝantoj de strobiloj, kaj la malkutima bekoformo estas adapto por helpi la elprenon de semoj el la strobilo. La Skota krucbekulo ŝajne estas specialista manĝanto de strobiloj de pinoj (Arbara pino kaj Tordopino) kaj de larikoj.
Masklaj plenkreskuloj estas ruĝaj al oranĝaj, kaj inoj verdecaj al flavecaj, sed estas granda variado.
La Skota krucbekulo estas tre malfacile separebla el la Komuna kaj el la Granda krucbekuloj, kaj plumardistingoj estas neglektendaj. Kapo- kaj bekogrando estas intermezaj inter kaj koincidas etende kun la aliaj du, kaj necesas granda zorgo por identigi tiun specion. La metaleca alvoko jip estas probable la plej fidinda identigilo, sed eĉ tio bezonas surbendigon kaj analizon de sonogramo por konfirmi la identecon.
Konfesa sekreto
La konfesa sekreto (sigillum confessionis = sigelo de konfeso) estas regulo de kristanismo, laŭ kiu sacerdoto preninta peko-konfeson nenial rajtas malkaŝi, kion li aŭdis de la konfesanto.
Josef Rattner
Josef RATTNER (naskiĝinta la 4-an de aprilo 1928 en Vieno, mortis la 29-an de oktobro 2022 en aĝo de 94 jaroj) estis aŭstra psikologo, doktoriĝinta filozofo kaj kuracisto same kiel verkisto. Li loĝis, terapiis kaj instruis en Berlino. Rattner validas kiel pioniro de la grandgrupo-terapio.
Konfesa sekreto
La konfesan sekreton skribe fiksis la 4-a laterana koncilio en 1215, sed ĝi jam antaŭe ekzistis kaj estis ĝenerale agnoskata. Lezo de la sekreto kaŭzas aŭtomatan (latine: Latæ Sententiæ) ekskomunikiĝon. Neniu, eĉ ne la konfesinto, rajtas nuligi la devon konservi la sekreton.
La sekreteco ligas ankaŭ aliajn personojn, kiuj iel ekscias pri la enhavo de la konfeso, ekzemple interpretiston.
Patrono de la konfesa sekreto estas Sankta Johano Nepomuka.
Josef Rattner
Bazo de la formo de profunda psikologio, kiun Rattner disvolvis, estas la individua psikologio de Alfred Adler, kiun instruis al li Friedrich Liebling, pli malfrua fondinto de la Zurika Lernejo por Psikoterapio.
Konfesa sekreto
Literaturo kaj filmoj
Ĉar la konfesa sekreto povas kaŭzi severajn internajn konfliktojn por sacerdoto, ĝi ofte estis temo de noveloj aŭ filmoj. Ekzemploj estas:
Josef Rattner
Post malsaniĝo en 1994 Rattner retiriĝis el la terapia praktiko. Ekde tiam li plue laboris kiel verkisto. Estis la intenco de Rattner, disvastigi humanisman etikon kaj instigi homojn al libera pensado sen ŝtata kaj religia kuratoreco, t.e. transformo de la „stulta homo“ en „saĝan homon“.
Margarita Salas
Margarita Salas Falgueras (naskiĝis en Valdés, mortis la 7-a de novembro 2019 en Madrido ) estis hispana bioĥemiistino kaj molekula genetikistino.
Biografio
Post kiam ŝi akiris licencion pri ĥemio en Komplutensa Universitato de Madrido, ŝi defendis tezon en 1961 sub la direkto de Alberto Sols García. Ŝi faris sian postdoktoriĝan esploradon kun Severo Ochoa, Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino en 1959. Ŝi instruis kaj faris esploradon pri bioteĥnologio en "Consejo Superior de Investigaciones Científicas" (Supera Konsilio de Sciencaj Esploroj).
Skota krucbekulo
Bekostrukturo
Laŭ scienca studo de RSPB, la 'keltaj' krucbekuloj diferencas en bekogrando el aliaj krucbekuloj troviĝantaj en Britio, kaj ili havas ankaŭ distingan skotan akcenton aŭ alvokon, kio estas supozeble metodo uzata de la birdoj por sekurigi ke ili allogos al kaj pariĝos nur kun eventualaj partneroj de la sama raso (specio?).
La plej grava pruvo de tiu studo farita en la Altaj Teroj (Highlands) fokuzis sur malkovro ĉu la birdoj ja pariĝas kun tiuj de similaj bekogrando kaj alvoko, kaj ĉu la junaj skotaj krucbekuloj heredas ties bekograndpjn el la gepatroj.
Rezulto montris ke el ĉirkaŭ 40 paroj de diferencaj tipoj de kaptitaj krucbekuloj, preskaŭ ĉiuj pariĝis ĉefe laŭ bekogrando kaj alvokoj, tiele ke la diferencaj tipoj de krucbekuloj estis kondutantaj kiel distingaj specioj.
Alvokoj
La alvokoj povas esti distingitaj per sonogramoj. Tio havigas la bazon por metodo por studi la krucbekulojn kaj unuflanke havi klaran bildon de ties nombroj kaj distribuado en Skotio kaj duaflanke helpi en ĉiu konservoprogramoj por la raso (specio?).
Konservado
En estontaj jaroj, la Skotaj krucbekuloj povus suferi la sekvon de la tutmonda varmiĝo.
(19665) 1999 RT137
(19665) 1999 RT137 estas mabone konata asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Stacio Ishikiri
Stacio Ishikiri (japane: 石切駅 [Iŝikiri-eki], angle: Ishikiri Station) estas fervoja stacio en Higaŝiosaka, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Nara.
Farado (mezurunuo)
La farado (simbolo: F) estas la mezurunuo de elektrostatika kapacitanco de kondensilo laŭ la Sistemo Internacia de Unuoj. Ĝi estis nomita honore al la brita fizikisto Michael Faraday.
Unu farado estas difinita kiel la kapacitanco de kondensilo, pri kiu elektra ŝargo de unu kulombo estigas variadon je unu volto de la tensio de kondensilo.
La farado rilatas jene al la aliaj oficialaj unuoj de la Internacia Sistemo:
Dekoblaj kaj dekonaj unuoj
Pro tio, ke la farado estas difinita kiel kunmetaĵo de aliaj bazaj mezurunuoj, ĝia grando ne estas aparte taŭga por la ĉiutaga vivo. Efektive, multe pli uzatas kelkaj dekonaj unuoj, kies nomojn eblas derivi per la oficialaj prefiksoj de SI.
Nuntempe, komerce haveblas kondensiloj kun kapacitancoj ekde 100 fF ĝis 5 kF.
Tamen, la plej oftaj kapacitancoj estas esprimitaj per mikrofaradoj (μF), nanofaradoj (nF) aŭ pikofaradoj (pF).
La mezurunuo milifarado estas malofte uzata en la reala vivo, kaj oni ĝenerale preferas skribi 4700 µF anstataŭ 4,7 mF.
Nedvězí (Rohle)
Nedvězí (Nebes) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Rohle en distrikto Šumperk. Ĝi troviĝas sur supra fluo de rojo Rohelnice proksimume 2 km nordoriente de Rohle. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 59 adresoj. En la jaro ĉi tie vivis daŭre.
Nedvězí situs en katastra teritorio Nedvězí u Zábřeha kun areo 3,19 km².
Saint-Cannat
(jen france, okcitane -) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane Bocas de Ròse), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur), tuj okcidente de la urbo Aikso Provenca. Fine de en la komunumo vivis.
Morus (birdo)
Morus (foje esperantigita "Moro") estas genro de birdoj en la familio de Suledoj. Temas pri grupo da marbirdoj parencaj al la genro Sula (kaj antaŭe klasifitaj en ĝi), de kiu ili diferencas ekzemple per pli sveltaj kapo kaj kolo. La kapo estas klare diferenciga per ties flaveca koloro.
Specioj
Nun oni lokigas tri speciojn en la genro Morus, la Abotan naivulon en Papasula kaj la aliajn sulojn en Sula, sed kelkaj spertuloj opinias, ke la dek speciojn oni lokigu kune en ununura genro Sula. Ankaŭ dekomence, la nunan Morus oni konsideris nur unu specio.
Aspekto
Morus estas grandaj blankanigraj birdoj kun flavecaj kapoj, longaj pintaj flugiloj kaj longaj koloj kaj bekoj. Nordaj suloj estas la plej grandaj marbirdoj en Norda Atlantiko, kun enverguro de ĝis 2 m. La aliaj du specioj loĝas en moderklimataj maroj de suda Afriko, suda Aŭstralio kaj Novzelando.
Lüssow (Meklenburgo)
Al la teritorio apartenas ankaŭ la komunumopartoj Karow kaj Strenz.
Dunaszentpál
Dunaszentpál (dunasentpAl) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono Győr. La nomo signifas hungare Danubo-Sankta Paŭlo.
La komunumo situas ĉe Mosoni Duna en la insulo Szigetköz. En la insulo estas nur flankovojoj.
Morus (birdo)
Aspekto
Ili kaptas fiŝojn per plonĝado ekde alte kaj persekutado de predoj enakve. Por tio ili adaptiĝis tiele:
Dunaszentpál
Historio
Post la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis, slovakoj refondis ĝin. En 1783, 1789, 1954 inundoj, en 1845 incendio okazis. En 1949 kolĥozo pri Konkordo formiĝis.
Vidindaĵo estas la katolika preĝejo el 1847.
Morus (birdo)
Vivo
Morus povas plonĝi ekde 30 m de alteco atingante rapidecon je 100 km/h kiam ili frapas akvon, permesante al ili kapti fiŝojn pli profonde ol aliaj aeradaptitaj birdoj. La supozata kapablo de suloj manĝi grandajn kvantojn de fiŝoj kondukis al priskribo de "suloj" kiel iu kiu tromanĝas, nome simile al "glutemuloj".
Reproduktado
Ili estas koloniaj reproduktantoj sur insuloj kaj marbordoj, kie ili demetas kutime nur unu bluecblankan ovon. La idoj estos maturaj kiam ili estos 5jaraj. Unujaraj birdoj estas tute nigraj; blanko aperas poste.
Disvastiĝo
Ili estas tiom koloniaj ke en Britio nestumas ĉirkaŭ du trionoj, ĉefe en Skotio nome en Ŝetlandoj. La aliaj nestumas en Kanado, Irlando, Ferooj kaj Islando kaj kelkaj en Francio (ekzemple en la Biskaja Golfo), la Manikinsuloj, kaj Norvegio, krom ununura kolonio en Germanio en Heligoland. La plej granda kolonio de Norda sulo estas en la skotia insularo Sankta Kildo; tie loĝas unu kvinono de la specio tutmonde konsiderata. Ankaŭ Sulasgeir ĉe la insulo Lewis, Roko Bass en Firth of Forth, Grassholm en Pembrokeshire kaj Insulo Bonaventure, Kebekio, estas gravaj reproduktejoj de la Norda sulo. La Insuloj Skellig ĉe la sudokcidenta marbordo de Irlando estas hejmo de ĉirkaŭ 27,000 paroj de Nordaj suloj, nome la dua plej granda sula kolonio en la mondo.
Evoluo
Fosiliaj Morus estas plejparte el fina Mioceno aŭ Plioceno, kiam la diverseco de marbirdoj ĝenerale estis multe pli altaj ol nune. Ne komplete klaras kio kaŭzis la malpliiĝon de specioj fine de la Pleistoceno; kutime oni konsideras pliiĝantan konkurencecon pro etendo de marmamuloj kaj/aŭ agadon de supernovaoj kiel tio kio kondukis al amasa formortigo de mara vivo.
La genro Morus estas multe pli bone dokumentata en la fosilia registro ol Sula, kvankam tiu lasta estas pli nombra nune. La tialoj ne estas klaraj; eble Sula estis pli bone adaptata aŭ simple bonsorte loĝis en plej taŭgaj lokoj por elteni la defiojn de la ekologia ŝanĝo de la fina Plioceno, aŭ eble ankoraŭ multaj fosiliaj Sula ankoraŭ atendas malkovron. Notinde, Morus estas nune limigita al moderklimataj oceanoj dum Sula troviĝas ankaŭ en tropikaj akvoj, kaj kelkaj el la prahistoriaj Morus havis plian distribuadon en ekvatorajn areojn ol ties aktualaj samgenranoj.
Fosiliaj specioj de Morus estas la jenaj:
Lajos Müller
MÜLLER Lajos (pro. myler) estis hungara libroeldonisto naskiĝinta en Arado la 15-an de aŭgusto 1902 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de aprilo 1967.
Biografio
Lajos Müller aliĝis kiel juna presisto al sindikata movado. En 1929 en Budapeŝto oni arestis lin dum manifestacio kaj elpelis lin en Vienon. Tie li laboris ĉe la gazetoj Die Rothe Fahne kaj Új Szó. Li revenis en 1930 kaj li paŝis rilaton kun maldekstra gazeto 100%. Pro lia maldekstra konduto oni eligis lin el sindikato en 1931. Dum la dua mondmilito li aperigis poemvolumon de poetoj Attila József, Gyula Illyés, Miklós Radnóti, Zoltán Zelk ktp., la eldonaĵojn sciencajn de Új Európa Könyvtár, romanojn Európa. Li iĝis redaktoro de gazeto Szabad Írás.
Muskolĉelo
La muskolĉeloj, aŭ muskolaj fibroj aŭ miocitoj, estas muskolaj ĉeloj, kapablaj kontrahiĝi dank'al elementoj de sia ĉelskeleto.
Oni distingas la striajn muskolĉelojn, la glatajn muskolĉelojn kaj la korajn muskolĉelojn. La striajn muskolĉeloj havas grandan nombron da ĉelkernoj.
La kuntiremaj elementoj de la ĉelskeleto estas fadenetoj da aktino kaj aliaj da miozino. Kiam la koncentro da kalcio kreskas en la interĉela likvaĵo, la miozinaj fadenetoj disgluiĝas kaj regluiĝas al la aktinaj fadenetoj, tielmaniere ke tio kuntrenas mallongiĝon de la fasko da fadenetoj. Tiu aktiveco akompanas hidrolizon de adenozina trifosfato, kiu provizas energion.
Muskola kontrahiĝo estas la aktivigo de streĉ-generaj lokoj ene de muskolaj fibroj. En fiziologio, muskola kontrahiĝo ne nepre signifas muskolan mallongigon ĉar muskola streĉiĝo povas esti produktita sen ŝanĝoj en muskola longeco kiel tenado de peza libro aŭ haltero ĉe la sama pozicio. La finaĵon de muskola kontrahiĝo sekvas muskola malstreĉiĝo, kiu estas reveno de la muskolaj fibroj al ilia malalta tensi-generiga stato.
Natria oksalato
Biologiaj activecoj
Tiel kiel aliaj oksalatoj, natria oksalato estas toksa al homoj. Ĝi povas kaŭzi brulvundojn en la buŝo, gorĝo kaj stomako; sanga vomado, kapdoloro, muskolaj kramfoj kaj konvulsioj; falo en sangopremo, korfiasko, ŝoko, komo kaj ebla morto. Ingestado inter 10 kaj 15 gramoj per kilogramo estas konsiderata mortiga por homoj.
Samkiel citratoj, oksalatoj povas uzati por forigo de kalciaj jonoj (Ca2+) el la sangoplasmo. Ĝi ankaŭ malpermesas sangokoaguliĝon. Rimarku ke per forigo de kalciaj jonoj el la sango, natria oksalato povas difekti cerbofunkcion kaj plialtigi kalciajn deponejojn sur la renoj.
Reakcio 8
Kiam hejtata, natria oksalato malkomponiĝas en natria karbonato kaj karbona unuoksido:
Morro da Garça
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Central Mineira (do "Centro de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Curvelo. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Liro
La termino Liro havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Santiago Nundiche
Santiago Nundiche estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (Oaxaca). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Santiago Nundiche. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 480.
Geografio
Santiago Nundiche apartenas al la distrikto Tlaxiaco al kiuj apartenas entute 35 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono Mixteca), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 869 loĝantojn. El tiuj estis 410 viroj kaj 459 virinoj. La komunumo havas surfacon de 94,41 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2170 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 887 indiĝenoj. El tiuj 793 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 793 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Rorschach (elektodistrikto)
La Elektodistrikto Rorschach estas administra unuo de Kantono Sankt-Galo. Ĝi fondiĝis post surbaze de la nova kantona konstitucio de la 10-a de junio 2001.
Geografio
La elektodistrikto Rorschach situas oriente de la urbo kaj elektodistrikto Sankt-Galo kaj norde la Kantono Apencelo Ekstera laŭ longe de la bordo de la Bodenlago. Al ĝi apartenas ankaŭ la svisa flanko de la delto de la Alpa Rejno. Oriente ĝi limas al Aŭstrio kaj la elektodistrikto Rejnvalo, okcidente al la Kantono Turgovio.
Historio
En malfrua mezepoko de la 15-a ĝis 18-a jarcento la distrikto Rorschach estis administra unuo de la Malnova Kamparo de la Princabatejo Sankt-Galo. El ĝi fariĝis dum la tempo de la Helveta Respubliko inter 1798 kaj 1803 distrikto de Kantono Säntis, kiu en la jaro 1803 per la Mediacia Akto estis transformita al distrikto de la tiam fondita Kantono Sankt-Galo. Ĉefloko ĉiam estis Rorschach. Per la nova kantona konstitucio la malnova distrikto en la jaro 2003 estis transformita al la elektodistrikto Rorschach kun kelkaj modifoj de la origina teritorio. La elektodistriktoj novaj ne plu havas administran funkcion, sed servas nur por elektoj kaj statistikaj celoj. Ĉar do ne plu estas administraj distriktinstancoj, Rorschach perdis sian rolon de ĉefloko.
Komunumoj en la elektodistrikto Rorschach
Al la elektodistrikto Rorschach apartenas la sekvantaj komunumoj:
85515 Annakukharskaya
85515 Annakukharskaya estas asteroido de la ĉefa asteroida zono ne malproksima de orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Pál Fejes
Pál Fejes [fejeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Fejes Pál estis hungara matematikisto, kemiisto, altlerneja instruisto.
85515 Annakukharskaya
Nomo
Ĝia nomo honoras Anna Kukharskaya, kiu ricevis titolon en veterinara medicino de la Rusia Universitato de Amikeco inter Popoloj de Moskvo en 2004. Ŝi estas bofilino de la unua malkovrintino.
Pál Fejes
Pál Fejes naskiĝis la en Makó, li mortis la  en Szeged.
Biografio
Pál Fejes maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1949, poste li akiris diplomon en Kemia Universitato de Veszprém en 1953. Li estis aspiranto de Géza Schay inter 1953-1957 en Teknikuniversitato de Budapeŝto, en la lasta jaro li kandidatiĝis. Inter 1957 kaj 1968 li havis postenon en akademia kemia esplora instituto. Dum vesperaj staĝoj de Scienca Universitato Loránd Eötvös li studis matematikon kaj li akiris plian diplomon en 1963. En la sekva jaro li estis en Universitato Johns Hopkins helpe de stipendio. En 1966 li doktoriĝis, inter 1967–1969 li instruis en Universitato Loránd Eötvös, inter 1971-2001 en Universitato József Attila. Li habilitiĝis en 1992 kaj en 2001 li pensiuliĝis. Li fokusiĝis pri zeolitoj. Li ricevis premion en 1998. Li havis edzinon, kiu naskis filinon en 1962.
Faedo Valtellino
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Lombardio kaj la provinco Sondrio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas Albosaggia, Montagna in Valtellina, Piateda kaj la provinca ĉefurbo Sondrio.
Lačnov
Lačnov estas municipo en Ĉeĥio situanta 6 km norde de Valašské Klobouky kaj 3 km okcidente de Horní Lideč en distrikto Vsetín. Vivas ĉi tie.
Lačnov apartenis en 1424 al bienoj de burgo Brumov. La vilaĝo suferis dum invado de tataroj en la jaro 1663 (onidire estis militkaptitaj aŭ mortigitaj 93 homojn) kaj dum invadoj de kurucoj en 1703 - 1710.
Lačnov estis plejparte agrikultura, parte arbarhakeja vilaĝo.
Ĝis la jaro 1849 Lačnov estis parto de sinjorujo Brumov I, kiu apartenis al regiono Uherské Hradiště. Ekde 1850 la vilaĝo estis parto de politika distrikto Uherský Brod, en 1949 - 1960 parto de politika distrikto Valašské Klobouky. En 1960 ĝi fariĝis parto de la nuna distrikto Vsetín. Lačnov kreas memstaran vilaĝon kaj ĝi ne havas lokajn partojn.
NGC 2951-1
NGC 2951-1 (aliaj indikoj — MCG 0-25-6, ZWG 7.17, PGC 1148459) estas galaksio en konstelacio Hidro.
Mucsfa
Mucsfa [muĉfa] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Bonyhád.
Historio
Pli frue romianoj loĝis tie. La unua mencio devenis el la 13-a jarcento en formo Mucsfafalva. Post la turka erao en 1724 germanoj fondis la vilaĝon. En 1920 ne tro longe Mucsfa ricevis la rangon granvilaĝo. La germanoj estis deportitaj post la 2-a mondmilito al Germanio, dume alvenis rifuĝintaj hungaroj.
Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko, kuracejo, infankuracejo, migra poŝto.
Jaroslav Žák
Jaroslav ŽÁK (legu ĴAk) (naskiĝis la 8-an de aprilo 1931 en Rokytnice nad Rokytnou super Rokytka, distrikto Třebíč; mortis la 2-an de aŭgusto 2002) estis ĉeĥa esperantisto el Opava.
Li faris la ĉeĥan tradukon Co mi dala česká literatura de la broŝuro Kion donis al mi la ĉeĥa literaturo de Kurisu Kei.
Marat Ĥusnullin
Marat Ŝakirzjanoviĉ Ĥusnullin (Марат Шакирзянович Хуснуллин; naskiĝis en 1966 en Kazan, Rusio) estas rusia politikisto kaj Viculo de Urbestro de Moskvo pri urba evoluigo kaj konstruo.
Li estas edziĝinta kaj havas tri filojn.
(34203) 2000 QO55
(34203) 2000 QO55 estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Tiu nomo estis nuligita la 25-an de septembro 2018 : Nicolas Wamsley jam estis honorita per la asteroido 33681 Wamsley.
Adriatiko
La Adriatiko, aŭ la Adriatika Maro kaj la Adria Maro, estas longa golfo de la Mediteranea maro. Ĝi situas inter la Itala duoninsulo kaj la Balkana Duoninsulo, kaj ĝia suda limo estas la markolo de Otranto.
La nomo devenas de la itala urbo Adria, kiu troviĝas en la nuntempa provinco de Rovigo, en la delto de la rivero Pado.
Mem estante golfo, Adriatiko havas bordan strukturon kun pluraj sub-golfoj, ekzemple la Golfo de Venecio, la Golfo de Triesto kaj la Golfo de Manfredonio. La italia bordo (norde kaj okcidente) estas, malgraŭ tiuj golfoj kaj kelkaj lagunoj, relative glata, kvankam la kroatia bordo (oriente) estas multe pli strukturita, kun multo da diversgrandaj insuloj (ekzemple Krk, Cres kaj Pag).
Ĉe la okcidenta flanko troviĝas la Tremaj Insuloj (itale: isole Tremiti ), kiuj situas norde de la apulia duoninsulo Gargano.
Bordaj ŝtatoj
Adriatikan marbordon havas la jenaj ŝtatoj:
Fizikaj datenoj
La Adriatiko estas ĉirkaŭ 820 km-n longa, ĉirkaŭ 200 km-n larĝa kaj maksimume 1250 metrojn profunda; ĉe la markolo de Otranto ĝi larĝas nur 75 kilometrojn. Ĝia plej norda loko (ĉe Monfalcone) troviĝas ĉe latitudo de 45,80° N; Otranto, en la plej suda parto, havas latitudon de 40,15° N.
La adriatikaj strandoj estas gravaj turismejoj.
Insuloj, insularoj, bordoj kaj ĉemaraj setlejoj
La Kornatoj (kroate Kornati aŭ pli longe Kornatski otoci) aŭ la Kornata arkipelago estas Kroata arkipelago en la Adriatiko. Ĝi konsistas el proksimume 140 insuloj, insuletoj kaj rokoj. La Kornatoj situas antaŭ la marbordo de centra Dalmatio, sude de la urbo Zadar. Neniu el la insuloj havas daŭrajn loĝantojn.
La okcidenta marbordo estas ĝenerale malalta kaj la nordokcidento kunfandiĝas kun lagunoj kaj marĉoj kiuj estas parto de la Po-rivero-delto, kie tersedimentoj kiuj drivis en la maron tra la jaroj puŝis la grandurbon de Adria for de la marbordo.
La urbo Venecio estas konstruita sur la insuloj en la lagunoj de la Venecia Golfo. Aliaj urboj laŭ la itala marbordo estas Raveno, Rimini, Ankono, Peskaro, Bari kaj Brindizio.
La orienta marbordo estas plejparte malkovrita kaj ŝtona, kun multaj insuloj. En la areo de Couture Bajo la altaj montoj falas kelkloke en la maron ĉe sia piedo. La rokkoloroj en la areo estas helgrizaj, kiuj igas ĝin elstari kompare kun la riĉa malhela vegetaĵaro en kelkaj el la insuloj. Fakte, Montenegro (kies nomo signifas "Nigra Monto") estas nomita laŭ la nigra pino kiu kovras ĝiajn bordojn. Famaj urboj sur la orienta marbordo estas Triesto en Italio, Koper en Slovenio, Pula, Rijeko, Zadar, Split kaj Dubrovnik en Kroatio, kaj Duras en Albanio.
Malgranda Sovaĝa
En libro de 1890 nome The Cruise of the Alerte, tiu insulo estis nomata 'Great Piton'.
Referencoj
30°N, -16°W
Go-Mizunoo
La imperiestro Go-Mizu-no-o (後水尾天皇, Go-Mizu-no-o tennō; 29-an de Junio 1596 - 11-an de Septembro 1680) estis la 108-a imperiestro de Japanio laŭ la tradicia ordo de sukcedo kaj sia regotempo daŭris de 1611 ĝis 1629. Li estis la unua imperiestro de la Eda epoko.
Helsinko
Helsinko (Helsinki, Helsingfors) estas la ĉefurbo de Finnlando. En la komenco de 20-a jarcento en Esperanto estis uzata ankaŭ la formo Helsingforso, kiu devenas el la svedlingva nomo de la urbo.
La urbo situas apud la Finna golfo kaj estas ankaŭ grava havenurbo. La urbo unufoje gastigis la Olimpiajn Ludojn (en 1952).
Helsinko estas urbestra urbo, kie la urbestro estas ĉefo de kaj la komunumo kaj la urbregistaro.
Historio
La nuna teritorio de Helsinko estis ekde mezepoko kamparo loĝata de svedlingvanoj. La sveda reĝo Gustavo Vasa fondis la urbon la 12-an de junio en 1550, unuavice por konkurenci kontraŭ Tallinn kiel komercejo. La unuaj loĝantoj de Helsinko venis el aliaj urboj, Porvoo, Ekenäs, Rauma kaj Ulvila, kies burĝoj estis devigitaj transloĝiĝi al Helsinko. Tamen la urbo evoluis iom malrapide.
En 1809 Helsinko (kaj Finnlando) fariĝis parto de Rusio, kaj en 1812 ĝi fariĝis ĉefurbo de Finnlando. Tiam la urbo havis 4000 loĝantojn. Post la granda incendio en Turku en 1821 ankaŭ la universitato translokiĝis al la nova ĉefurbo. Fine de la 19-a jarcento Helsinko havis jam 100 000 loĝantojn, el kiuj ĉirkaŭ 50% estis svedlingvaj.
En 1917 Helsinko fariĝis ĉefurbo de sendependa Finnlando.
Tuchyňa
Tuchyňa (hungare Tohány [tohAnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historiaj loknomoj estis hungare Nemestohány, slovake Zemianska Tuchyňa.
Helsinko
Loĝantaro
Helsinki estas la plej granda urbo de Finnlando, kaj la loĝata areo etendiĝas ekster la urbajn limojn. Entute en la ĉefurba regiono estas preskaŭ miliono da loĝantoj, el kiuj proksimume duono en la ĉefurbo mem.
Helsinki estis tradicie svedlingva urbo, fondita en svedlingva regiono. Tamen jam tre frue aperis ankaŭ finnlingvaj loĝantoj, germanlingvaj komercistoj kaj post 1809 ruslingvaj administraj funkciuloj kaj komercistoj kaj anoj de diversaj gentoj de la Rusa imperio. Helsinko estas plu dulingva urbo. Do la urbo ofertas ĉiujn ekzemple malsanulejaj kaj lernejaj servoj ankaŭ en sveda. Tamen nuntempe en Helsinko oni ne eble tute kapablas longan tempon vivi, loĝi kaj labori se oni parolas nur svedan.
Post la sendependiĝo de Finnlando en 1917 la urbo komencis fariĝi pli kaj pli finnlingva, kvankam la oficialaj lingvoj daŭre estas kaj la finna kaj la sveda. Ekde 1990 la urbo fariĝis pli multkultura. En 2005 la plej parolataj lingvoj apud la finna kaj la sveda estis la rusa, la somala kaj la araba.
Tuchyňa
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1243 en formo "Tuhine". Baldaŭe 2 apudaj vilaĝoj formiĝis. En 1784 loĝis tie 38 vilaĝanoj en 11 domoj, en 1828 92 vilaĝanoj en 8 domoj, en la apuda vilaĝeto en 1784 373 vilaĝanoj en 59 domoj, en 1828 438 vilaĝanoj en 59 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en ambaŭ Tohány 567 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Púchov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Tuchyňa 772 homoj, (757 slovakoj).
Helsinko
Metropola areo
En Granda Helsinko estas jenaj urboj:
Esperanto en Helsinko
En Helsinko okazis la 14-a Universala Kongreso de Esperanto, ekde la ĝis la. Partoprenis 820 kongresanoj el 30 landoj.
Estis tiam aprobita la Kontrakto de Helsinko, kiu starigis novan organizon inter Universala Esperanto-Asocio, la naciaj societoj (landaj asocioj), la Lingva Komitato kaj la Universalaj Kongresoj. Supera organo fariĝis (Internacia) Centra Komitato de la Esperanto-movado.
La 54-a Universala Kongreso okazis en Helsinko de 26-a de julio ĝis 2-a de aŭgusto 1969, kun 1857 partoprenantoj. La alta protektanto de la kongreso estis Urho Kekkonen. La lokan kongresan komitaton prezidis N. G. Narvala. La kongresa temo estis "La rolo kaj taskoj de la Esperanto-organizaĵoj en la aktuala lingva situacio en la mondo." La kongreso okazis plejparte en kongresejo Dipoli en urboparto Otaniemi de najbara urbo Espoo, ĉe ejo de Finnlanda Teknika Universitato. Teatraj prezentoj okazis en la urba teatro de Helsinki.
3906 Chao
3906 Chao estas mezgranda, malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉindevena usona geologo Edward C. T. Chao (1919 — 2008) de la Usona Oficejo de Geologia Enketo. Li faris studojn pri la efiko de alfrapo sur la mineraloj en la. Li alprotis pruvon, ke ankaŭ tektitoj rezultas de alfrapoj
Valdepeñas de la Sierra
Valdepeñas de la Sierra (Valo de la Rokoj de la Montaro) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo. Estas du domaroj, nome Alpedrete de la Sierra kaj Valdepeñas de la Sierra.
Geografio
La municipo Valdepeñas de la Sierra troviĝas nordokcidente de la provinco Gvadalaĥaro, je 44 km de la provinca ĉefurbo kaj je 70 km de Madrido, ŝtata ĉefurbo. La rivero Jarama fluas tra la suda parto de la teritorio. Situa en la Norda Montaro de Gvadalaĥaro, 40 km² de la 70 km² de la municipa etendo estas ene de la limoj de la Natura Parko de la Norda Montaro de Gvadalaĥaro. La plej alta punkto de la municipo estas la monteto Torrecilla, de 1572 msm, ​ situa sur la norda angulo de la municipa limo. Estas geodeziaj punktoj en la municipo en la montopinto Somosierra (1437 msm) kaj en Guadarrama, ​ malgranda altaĵo je 990 msm en la suda parto de la municipo. La pli malalta alto super la marnivelo estas 700 msm ĉe kiuj estas la fluejo de la rivero Lozoya tuj antaŭ unuiĝi al la rivero Jarama kiam tiu abandonas tra la sudokcidento la teritorion de Valdepeñas de la Sierra.​ La ĉefa urba kerno troviĝas je alto de 906 msm.​
Mobutu Sese Seko
Mobutu SESE SEKO (kies vera nomo estis Joseph-Desire Mobutu) estis la ŝtata prezidanto de la nuna Demokratia Respubliko Kongo, tiam ekde la jaro 1971 nomata Zairio, por 32 jaroj, de 1965 ĝis 1997. Lia diktatora regado kaj lia amasa uzado de la mono de la ŝtato por lia persona uzo signifas ke lia nomo fariĝis simbola de kleptokratia kaj diktatura regado en Afriko.