cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zsigmond Ritoók (filologo)
Biografio
Zsigmond Ritoók frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1948-1952, baldaŭe en 1965 li akiris ankaŭ alian diplomon. En 1952 li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto. Inter 1958-1970 li instruis en gimnazio, baldaŭe li profesoriĝis en ELTE, kie li estis katedrestro inter 1987-1993. Li doktoriĝis en 1996 antaŭ la akademio. Li pensiuliĝis en 1999, tamen li pluinstruis. Li estis ĉefredaktoro de Acta Antiqua dum jardeko. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li ricevis memormedalon kaj premiojn inter 1979-2012.
Móric Lukács
Móric LUKÁCS [lukAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Lukács Móric estis hungara ĵurnalisto, tradukisto, politikisto, membro de Hungara Scienca Akademio.
Móric Lukács naskiĝis la 1812 en Pest (urbo). Li mortis la 1881 en Budapeŝto.
Biografio
Móric Lukács edukiĝis hejme en la gepatra bieno, poste en 1832 li iris al Pest, kie li plulernis. Tiutempe li verkis poemojn germane. En 1836 li iĝis subnotario kaj li okupiĝis pri politiko kaj literaturo. En 1848 li havis postenon en la revolucia ŝtato. Inter 1851-1859 li vojaĝis en Germanio, Svislando, Belgio, Francio, Britio, Italio. En 1862 li edziĝis, en 1874 vidviĝis. En 1876 li elektiĝis prezidanto de Societo Kisfaludy, pri kio li rezignis en 1879.
Sebastian Ingrosso
Sebastian Ingrosso, artistnomo de Sebastian Carmine Ingrosso (naskiĝis en Grahamstown en 1982) estas sveda diskĵokeo. Li estas ano de la grupo Swedish House Mafia kun Axwell kaj Steve Angello.
Muhammad Ŝaho
Nasir-ud-Din Muḥammad Ŝaho (en persa lingvo: ناصرلدین محمد شاه) (denaske Roŝan Aĥtar ) (7a de aŭgusto 1702 – 16a de aprilo 1748) estis Mogola imperiestro el 1719 ĝis 1748. Li estis filo de Ĥuĝista Aĥtar, nome la kvara filo de Bahadur Ŝah la 1-a. Kun la helpo de la Sajidaj fratoj, li ascendis al la trono je juna aĝo de 17 jaroj. Li poste liberiĝis el ili kun la helpo de Asaf Ĝah la 1-a – Sjed Husejn Ali Ĥan estis murdita en Fatehpur Sikri en 1720 kaj Sjed Hassan Ali Ĥan Barha estis ĝismorte venenigita en 1722. Muhammad Ŝah estis granda patrono de artoj, kiel muzikaj, kulturaj kaj administraciaj disvolvigoj. Lia plum-nomo estis Sada Rangila ("ĉiam kontenta") kaj li estas ofte referencata kiel "Muhammad Ŝah Rangila", kaj foje ankaŭ kiel "Bahadur Ŝah Rangila" laŭ sia avo Bahadur Ŝah la 1-a.
Kvankam li estis patrono de artoj, la regado de Muhammad Ŝah estis markita de rapida kaj definitiva malpliiĝo de la Mogola Imperio. La Mogola Imperio fakte jam estis malaltiĝanta, sed la invado fare de Nader Ŝaho de Persio kaj la posta rabado de Delhio, nome la Mogola ĉefurbo, ege akcelis la tendencon. La irado de la okazaĵoj ne nur frapis kaj ekmortigis la Mogolan hegemonion mem, sed ankaŭ altiris la atenton de aliaj eksterlandanoj, kiel la Britoj.
Gastejo Ĉe Kaliko
Gastejo "Ĉe Kaliko" (hostinec "U kalicha") estas historia konstruaĵo de la centra kvartalo Nova Urbo de Prago. Ĝi situas en la strato "Na bojiŝti". Prago famiĝis ne nur per siaj konstruaĵoj, preĝejoj kaj palacoj. Al la vidindaĵoj de Prago apartenas ankaŭ malgrandaj gastejoj. Multaj el ili memoras interesan pasin-taĵon. Iliaj gastoj ofte estis ne nur burĝoj, sed ankaŭ artistoj, verkistoj, pentristoj kaj komponistoj, kiuj multfoje trovis tie eĉ inspiron por sia verkado.
Reproduktopiano
Reproduktopiano estas aŭtomata piano, kiu povas reprodukti plej aŭtente muzikpecojn, ludatajn de pianisto en special sonregistra ateliero, inkluzive la frapdinamikon. La pneŭmatike mastrumataj instrumentoj uzas kiel sonregistraĵo truobendoj el papero, la t.n. „notorulaĵojn“ aŭ „pianorulaĵojn“. La unuan reproduktopianon surmerkatigis la firmao M. Welte & Söhne el Freiburg en 1905 per la instrumento Welte-Mignon. Pluaj produktantoj de reproduktopianoj en Germanio estis la firmao Ludwig Hupfeld AG el Lepsiko en 1908 kun instrumento nomita DEA, kiun poste anstataŭis plibonigita modelo nome Triphonola. Krome firmao J. D. PhilippsA.G. produktis en Frankfurto ĉe Majno la modelon Duca. En Usono la firmao Aeolian Company evoluis en Novjorko la pianon Duo-Art, kiun ĝi vendis ekde 1913, kaj la firmao American Piano Company, ankaŭ en Novjorko, en 1913 konstruis modelon Stoddart-Ampico, nomitan laŭ ĝia inventinto Charles F. Stoddart. La uzataj registradmanieroj estas malsamaj kaj nur parte dokumentitaj, en la kazo de Welte-Mignon tute ne, ĉar la firmao tenis ĝin en sekreto.
Arta reproduktopiano bezonis por arta reproduktado unu personon por la mastrumado, pianoliston, pianolo ne kapablas pri tio.
Ekde 1986 la elstara pianofabrikanto Bösendorfer en Vieno fabrikis komputopianegon Bösendorfer SE290. Tiu povis per elektrona registroinstalaĵo perfekte registri la ludadon de pianisto kaj reprodukti ĝin. Poste oni povis eldoni la registraĵojn elektrone. Oni uzis la pianegon ankaŭ por komponado.
Magny
Magny estas la nomo de pluraj artikoloj.
Chiheru de Sus
Chiheru de Sus [kiheru de sus] (hungare: Felsőköhér felŝokoher) estas vilaĝo en Rumanio orient-sudoriente Reghin. En 1910 ĝi havis 860 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 399 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1453. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (Maros-Torda vármegye). Administre ĝi apartenas al Chiheru de Jos.
Itaipé
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Mucuri (esperante: Valo de la Rivero Mukurio) kaj en la mikroregiono Teófilo Otoni (prononco Teofilŭ Otoni). Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Vidu ankaŭ
<!-- Probable utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Esperanto kaj Naturo
Sepa tendaro ESPERANTO kaj NATURO Garsili 3-11 julio 1976 - la libro estas specimeno de amatore kompostitaj kaj eldonitaj libroj. Similaj libroj estis ofte fabrikitaj en Sovetio okaze de Esperanto-renkontiĝoj. La libro prezentas tradician, por Sovetia Esperanto-movado, kolekton de tradukitaj versoj kaj vaste konataj Esperanto-kantoj. La tendara libro estas presita per tajpilo kaj havas kovrilon kun permane skribita titolo. Enhavo de la libro konsistas el tradukoj de latvaj kaj baltaj poetoj far latvaj esperantistoj. Inter la tradukistoj estas estonoj Hilda Dresen, Alma Lekko, Valev Kruusalu, Kalju Pill, Hillar Saha, Maidu Allkivi.
István Lázár (verkisto)
LÁZÁR István (la:za:r) estis hungara verkisto, poeto, scenarlibretisto naskita en Gyergyószentmiklós la 6-an de aŭgusto 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de majo 1936.
Biografio
István Lázár pristudis juron en Budapeŝto kaj laboris ĉe la policejo. Li redaktis la revuon Magyar Világ, kies estis kunlaborantoj ankaŭ Mihály Babits, Dezső Kosztolányi kaj Zsigmond Móricz. Li estis membro de Societo Petőfi (1922). Li verkis spionrakontojn, milittemajn, utopiojn, aventurajn romanojn, mutfilm-scenarlibretojn.
Malakitkresta alciono
La Malakitkresta alciono (Alcedo cristata) estas riveralciono, tio estas birdo de la familio de Alcedinedoj, kiu estas amplekse distribuita en Afriko sude de Saharo. Ĝi estas tre loĝanta escepte pro movoj rilataj al sezona klimato.
Tiu estas eta alciono, 13 cm longa. La ĝenerala koloro de la supraj partoj de plenkreskulo estas brilmetala bluo. La kapo havas mallongan kreston de nigraj kaj pli brilverdaj bluaj plumoj (tre kontrastaj kaj lumaj), de kio venas kaj la scienca specifa nomo kaj la esperanta. La vizaĝo, vangoj kaj subaj partoj estas oranĝbrunaj kaj estas blankaj makuloj en gorĝo kaj flankoj de malantaŭa kolo. La beko estas nigra en junuloj kaj ruĝa en plenkreskuloj; la kruroj estas brilruĝaj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas iom pli senkolora versio de plenkreskulo.
Tiu estas komuna specio de kanejoj kaj riverborda vegetalaro ĉe malrapidaj akvofluoj aŭ lagetoj. La flugo de la Malakitkresta alciono estas rapida, kun la mallongaj rondoformaj flugiloj vibrantaj ĝis kiam aperas subitege kaj rapide, kiel blua sago. Ĝi kutime flugas malalte super akvo.
Tiu birdo havas kutimajn regular gvatejojn el kiuj fiŝkaptas. Tiuj estas kutime malalte super la akvo. Ĝi ripozas rektostare kun la eta vosto indikante malsupren. Ĝi falsaltas subite kun plaŭdo kaj kutime revenas al la sama loko kun baraktanta predo en beko.
Plej grandaj predoj estas frapata kontraŭ branĉo; etaj fiŝoj kaj insektoj estas tuj englutitaj. La fiŝo estas kutime kaptita kaj elprenita meze, sed la alciono ŝanĝas ties sintenon, foje lanĉinte ĝin al aero, antaŭ esti englutita kun kapo antaŭen. Tiu specio manĝas fiŝojn, akvajn insektojn kaj krustulojn.
La voĉalvoko de tiu ĉi specio estas mallonga strida siik. La reprodukta kanto estas rideca li-ĉa-ĉa-ĉui-ĉui.
Martorell
Martorell estas municipo de la komarko Baix Llobregat, en Provinco Barcelono, aŭtonoma komunumo Katalunio, Hispanio.
(68519) 2001 VW15
(68519) 2001 VW15 estas malgranda malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Ĝi orbitas, kun granda orbita klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas, en la tiel nomata « Troja Tendaro ».
(19505) 1998 MC
(19505) 1998 MC estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia amatora astronomo Frank B. Zoltowski elde Woomera (Suda Aŭstralio).
Blello
Blello estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Brembilla, Corna Imagna kaj Gerosa. Kristanisma patrono de la komunumo estas la biblia evento Anunciacio.
Clans (Haute-Saône)
Clans estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Magny (Yonne)
Magny estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 819 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Magny etendiĝas sur 30.75 km², kaj havis 819 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 27 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Philippe Patouret, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Magny apartenas al la kantono de Avallon, kies ĉefurbo estas Avallon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Balotadoj en Burundo 2005
La balotadoj de 2005 en Burundo okazis inter la kaj  kaj markis la finon de la trijara transira periodo en la politika vivo de la lando. Ĉi tio estis la unua balotado ekde 1994.
Antaŭaj eventoj
La 2000 dum la intertraktado en Arusha (Tanzanio) la burunda registaro kaj reprezentantoj de la ĉefaj ribelulaj organizaĵoj subskribis la interkonsenton, pli konata kiel "Arusha interkonsento". En ĝi estis anoncite pri venonta ĉesigo de militagoj. La flankoj interkonsentis, ke la transira periodo komenciĝu post nerekta elektado de nova prezidanto, kiun subtenu almenaŭ du trionoj da deputitoj de la Nacia kunveno kaj la Senato. Ĉe tio nek Pierre Buyoya, nek Domitien Ndayizeye, eksaj prezidantoj dum la transira periodo, ne kandidatiĝu en tiu ĉi unua balotado. La Nacia kunveno havu 100 lokojn kaj ties deputitoj estu elektotaj laŭ fermitaj (tio estas, verkitaj de la partioj) listoj, surbaze de proporcia (rilate al 17 provincoj) reprezentiĝo. Listoj estu juste ekvilibraj: el ĉiuj tri kandidatoj nur du apartenu al sama etno; el ĉiuj kvin kandidatoj almenaŭ unu estu virino.
La 2001 estis fondita la transira registaro.
La 2002 estis formita la Transira nacia kunveno.
La oni establis la Transiran senaton.
La 2003 la transira registaro kaj CNDD-FDD (Pierre Nkurunziza) subskribis la komunan deklaracion pri efektivigo de la interkonsento pri pafĉesigo de la 2-a de decembro 2002. Pierre Nkurunziza iĝis la ŝtata ministro pri la aferoj de la bona regado kaj ŝtata kontrolo.
Preparado de la voĉdonado
La 2004 la Nacia sendependa elekta komisiono publikigis la tempolimojn de la referendumo kaj balotadoj. Laŭ ili la referendumo devus okazi la 2004. Post tio inter la kaj  2005 devus okazi balotado en bienojn, komunumojn, balotadoj en leĝdonajn organojn kaj la Senaton. Fini la procezon devus la nerekta elektado de prezidanto en la parlamento, planota por la. Poste la komisiono, referencinte al teknikaj problemoj, ŝanĝis la limdaton de la referendumo, unue ĝis la 2004, due — ĝis la  2005. Inter la kaj la  estis registritaj 3 134 116 elektontoj. La kvanto de tiuj en diversaj provincoj variis de 60 % ĝis 90 %. La la prezidanto Domitien Ndayizeye subskribis la leĝon, laŭ kiu la projekto de la konstitucio estis deklarita la portempa konstitucio. La referendumo estis aranĝita surbaze de la nacia elekta leĝo de 1993.
Listo de balotadoj
La okazis sukcesa balotado en vilaĝaj komunumoj, kio finis la nacian balotadan procezon.
63307 Barbarawilson
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Barbara Wilson (1947–2019), plenumita pervida astronomino, mentorino, prezidentino parolistino de la Teksasaj Festoj de la Steloj kaj direktorino de la Observatorio George dum multenombraj jaroj. Ŝi estis notinda persono de la amatora astronomio kun disdonema amo por la nokta ĉielo kaj estis citata en multenombraj astronomiaj prezentadoj.
Hlothere
Hlothere (m. la 6-an de februaro 685) estis anglosaksa reĝo de Kent, Anglio ekde 673. Li sekvis sian fraton Ecgberht la 1-an.
Anortito
Priskribo
La plagioklazo estas kontinua serio de mineraloj. La anortito estas unu el la du finoj de la serio, enhavanta nur kalcion kaj sen natrion; la kemia formulo estas CaAl2Si2O8. (La alia, natria fino de la plagioklaza serio estas albito.)
Anortito estas malofta sur Tero. Ĝi tamen abunde troviĝas sur Luno.
Hlothere
Ŝajne dum iom da tempo Hlothere regis kune kun sia nevo kaj sekvanto Eadric: estas leĝoj eldonitaj je ambaŭ iliaj nomoj. Tamen en 685 Hlothere ekzilis Eadric, kiu iris al Sussex, kie li kunigis armeon: Eadric venkis Hlothere, kiu mortis pro vundoj.
Anortito
Etimologio
La termino anortito devenas de la helenaj ἀν- an- “ne” kaj ὀρθός orthós “rekta, orta”, pro la klivangulo.
Hlothere
Hlothere estas la plej frua reĝo de Kent de kiu ankoraŭ restas ĉartoj.
Teodociono
Teodociono (Θεοδοτῑ́ων) estis erudicia judo kulture helenisma de la 1-a aŭ 2-a jarcento.
Teodociono estas ankaŭ tradukisto al antikva greka lingvo de la hebrea Biblio, poste uzita de Origeno por sia Heksapla en 240 ĉirkaŭ.
Biografiaj hipotezoj
Pri Teodociono kaj pri ties vivo oni havas informojn necertajan; tradicie la informoj lin koncernantaj devenas el verkoj de la unuaj kristanaj aŭtoroj, aparte de Ireneo el Liono kaj Epifanio el Salamina, laŭ kiuj li originis el Efezo Ireneo estis la unua lin mencianto lin difinante Teodociono el Efezo en sia verko Adversus Haereses (Kontraŭ la herezoj),, raportante pri la pridiskutata versego de la Libro de Jesaja 7,14 kiu, laŭ iuj kristanoj, antaŭanoncas la naskiĝon de Kristo el “virgino”: li polemikas kontraŭ Teodociono lin metante kune kun Aquila el Sinopo inter la “prozelitoj de Judismo" ĉar ili tradikis la hebrean terminon almah per la komuna senco de junulino kaj ne per virgino, laŭ la kutimo de Ebionitoj kiuj negis la diecon de Jesuo kaj do ankaŭ la virgecon de lia patrino.
Oni diras ke li, jam gnostikulo, (pliprecize sekvulo de la doktrinoj de Markiono, fine konvertiĝis al judismo.
Verko
Lia fama estas la traduko de la Hebrea Biblio ak greka lingvo.
Datado
Oni devas agnoski ke ne eblas certiĝi pri la dato de la redaktado de la verko. Sur la bazo de la vortoj de Epifanio, esploristoj ĝenerale konsentas ke la traduko de Taodociono sekvas tiun de Aquila el Sinopo: tio fiksigas la jaron 130an kiel neanstaŭigeblan limon de la redaktado. Iuj historiistoj ĝin situigas ĉirkaŭ 180-190 ĉar Ireneo ŝajnas indiki la tempon per tiu nun sugestanta ĵus (= "Tiuj kiuj nun aŭdacas traduki..."): tio kuntrenas ke la tekstoj de Teodociono kaj Adversus haereses estis manuskriptigitaj samperiode; sed kontraŭuloj filologias ke tiu “nun” intencas aludi tiun pli antikvan de laSeptuaginto, kies aŭtoritato iusence “nun” estas ĉi-kaze pridiskutata. Aliaj vidas en la ”Dialogo kun Trifono” de Justino Martiro influon de la teksto de Teodociono, kio kuntrenus la neceson antaŭdatigi al 164 la redakton de Teodiciono; sed ankaŭ ĉi-relate la konstato svenas ĝis malaperi.
Karakterizoj
La versio de Teodociono estas ĝenerale pli kohere fidela ol aliaj grekaj versioj tiam cirkuliĝantaj kaj ŝtopas diversajn mankojn de la Septuaginto, aparte en la 1-a libro de Samuel (17,12), en la libro de Jeremia (33,14-26,39:4-13) kaj, precipe, en diversaj pasaĵoj de la Libro de Ijob.
Ĝi entenis ĉiujn kanonajn verkojn de la Malnova Testamento escepte, eble, de la Libro de la Plorkanto, kaj de du tekstoj, taksataj apokrifaj, nome la Libro de Baruĥ kaj de iuj pasaĵoj de la Libro de Danielo.
Ne eblas establi kun certeco ĉu temas pri simpla korektado de la Septuaginto, eventuale apogite de la versio de Aquila, aŭ pri traduko el hebreaj manuskriptoj de iu paralela tradicio kiu ne supervivis.
Teodociono distingiĝas per granda zorgo en la traduko de hebreaj terminoj referencantaj al plantoj, bestoj, vestoj, liturgiaj ornatoj, aŭ al vortoj je necerta signifo, kiuj li preferas transliterigi sekvante severajn regulojn anstataŭ ilin arbitre traduki al la greka lingvo. Tio kostis al li ĉe humanistoj de la Renesanco reputacion, eble neoportunan, de ignorulo. Enciklopedioj, kiel tiu Brita, informas ke anglaj tradukistoj de 1611 kaj erudiciuloj de 1881-1884 elmetis la saman juĝon, la unuaj ĉar Teodociono konservas terminojn kiel Teraphim aŭ Belial, la duaj ĉar li preferas Azazel ol "Propeka kapro" (uzita en Versio Rajtigita de la Reĝo Jakobo) kaj tradukas Inferon per Sheol (Hadeso en la Nova Testamento).
La ununuraj versioj konservitaj de la libro de Danielo estas la traduko de la Septuaginto kaj tiu de Teodociono, kies origino ekscitas ankoraŭ diskutojn.
Influo de la Versio de Teodociono
Laŭ historiistoj, tiu versio estis abunde kopiita kaj estis unu el la plej vastigitaj epoke de Apero de kristanismo, konkurencanta kun la Septuaginto.
Se la Teodociona teksto de Danielo estas kiu pli similas, inter la grekaj diversaj versioj, al tiu dirita masoreta, ĝi estis ankaŭ, rilate Danielon, la bazo de la Libro de Danielo de la Septuanginto publikigita de Siksto la 5-a 1587.
La lastaj manuskriptaj fragmentoj de la verko de Teodociono estis publikigitaj en 1875.
Candiba
Candiba estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 13.210 loĝantojn en 2010.
22885 Sakaemura
22885 Sakaemura estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monta japania vilaĝo Sakae (japane 栄村, Sakae-mura) en gubernio Nagano. Najbara de la gubernio Niigata, Sakae-mura estas famkonata pro siaj fortaj neĝadoj. La vilaĝo estis grave damaĝita pro la tertremo de Sendajo en 2011.
BeauSoleil
BeauSoleil [BO-so-le; eperante bela suno], estas Usona Kaĵuna muzikistaro kiu devenas de Lafayette, Luiziano, la membroj estas fratoj Michael Doucet (violonisto, kantisto) kaj David Doucet (gitaristo, kantisto), Jimmy Breaux (tirharmonikisto), Billy Ware (Frapinstrumentisto), Tommy Alesi (Frapinstrumentisto)), kaj Mitchell Fragmito (kontrabasito, violonisto).
BeauSoleil kombinas tradician kaĵunan muzikon kun elementoj de kontrea, blusa, kaj ĵaza muzikstiloj. Ĝi estas formita en 1975, tempo en Usono kiam etna muzikstilo kaj arto komencis gajni tutlandan intereson.
NGC 2389
NGC 2389 (aliaj indikoj — UGC 3872, MCG 6-17-11, ZWG 177.24, KUG 0725+339, PGC 21109) estas galaksio en konstelacio Ĝemeloj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Averta letero
La Averta letero estas konjekta perita letero al la korintanoj de la Apostolo Paŭlo, kiun li verkis antaŭ la 1-an epistolon al la korintanoj. 1Kor 5:9 (“En mia epistolo mi skribis al vi, ke vi ne intermiksu vin kun malĉastuloj,”) diras pri plifrua letero ke averto estis donita al ili.
Praindianoj
Praindianoj aŭ Paleo-indianoj estas klasifika periodo donita al la unuaj homoj kiuj eniris, kaj poste enloĝis, en la amerikaj subkontinentoj dum la finaj glaciejaj epizodoj de la malfrua plejstocena epoko. La prefikso "paleo-" venas de la greka adjektivo palaios (παλαιός), signifante "aĝa". La esprimo "paleo-indianoj" validas specife por la ŝtonindustria periodo en la Okcidenta hemisfero kaj estas aparta de la esprimo "Paleolitiko".
Indicoj indikas ke ĉasistoj de grand-bestoj trapasis la Beringan Markolon de Eŭrazio en Nordamerikon sur tero kaj glaciponto (Beringio), kiuj ekzistis inter 45,000 a.K. - 12,000 a.K. (antaŭ 47,000 - al 14,000 jaroj). Malgrandaj izolitaj grupoj de ĉasistoj-kolektistoj migris kune kun gregoj de grandaj plantomanĝantoj dumlonge en Alaskon. El 16,500 a.K. - 13,500 a.K. (antaŭ 18,500 - al 15,500 jaroj), senglaciaj koridoroj evoluis laŭ la pacifika marbordo kaj valoj de Nordameriko. Tio permesis al bestoj, sekvitaj fare de homoj, migri suden en la internon. Homoj iris perpiede aŭ uzis primitivajn boatojn laŭ la marbordo. La precizaj datoj kaj itineroj de la loĝado de la Nova Mondo estas kondiĉigitaj de daŭranta debato.
Ŝtonaj iloj, precipe lancopunktoj kaj skrapiloj, estas la primaraj signoj de la plej frua homa aktiveco en Ameriko. Kreitaj ŝtonaj elguŝigitaj iloj estis uzitaj fare de arkeologoj kaj antropologoj por klasifiki kulturajn periodojn. Sciencaj indicoj ligas indiĝenajn amerikanojn al aziaj homoj, specife de orientaj siberiaj loĝantaroj. Indiĝenaj popoloj de Ameriko estis ligitaj al siberiaj loĝantaroj per lingvaj faktoroj, la distribuado de sangogrupoj, kaj en genetika kunmetaĵo kiel reflektite per molekulaj datenoj, kiel ekzemple DNA. Inter 8000 a.K. - 7000 a.K. (antaŭ 10,000 - 9,000 jaroj) la klimato stabiliĝis, kaŭzis pliiĝon je populacio kaj ŝtona teknologio avancis, rezulte en pli restema vivostilo.
Butila pirofosfato
Butila pirofosfato aŭ tetrabutila dufosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la butila alkoholo kaj pirofosfata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo. Butila pirofosfato posedas 16 karbonatomojn, 36 hidrogenatomojn, 2 fosforatomojn kaj 7 oksigenatomojn. Butila pirofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de butilaj derivaĵoj.
Johann Heinrich Rumpel
Johann Heinrich RUMPEL (naskiĝinta la en Schmalkalden, mortinta la  en Salzungen) estis germana pedagogo, poeto kaj pastoro. Post studoj ĉe la Universitato de Lepsiko, kie li magistriĝis en 1672, li estis ekde 1674 vicestro, poste ekde 1691 estro de Gymnasium Illustre en Gotha. Kaj ekde 1693 li pastoris kaj estis eĉ superintendanto en Salzungen. Disĉiplo lia estis i.a. Johann Jacob Syrbius.
Pelekanoidedoj
La familio de marbirdoj Pelekanoidedoj el la ordo Procelarioformaj, estas komponita el 4 specioj de merĝaj petreloj, plonĝopetreloj aŭ pli bone merĝopetreloj, kaj ununura genro Pelecanoides. Temas pri tre similaj specioj distingaj nur pro malgrandaj diferencoj en koloraro de ties plumaro kaj ties bekokonstruo.
Ili estas aŭkecaj petreletoj de sudaj maroj. La similo al aŭkoj rilatas al konverĝa evoluo, ĉar ambaŭ familioj manĝas per persekuta plonĝado, kvankam kelkaj fakuloj iam sugestis, ke la simileco rilatas al parenceco. Inter la Procelarioformaj la plonĝopetreloj estas la familio plej bone adaptita al vivo en maro pli ol al flugado super ĝi, kaj gexnerale troviĝas pli proksime al la marbordo ol aliaj familioj de la sama ordo.
La plonĝopetreloj estas manĝantoj de planktono, kaj prenas ĉefe krustulojn kiaj el krilo, kopepodoj kaj la amfipodo Themisto gaudichaudii, kaj kaptas ankaŭ malgrandajn fiŝojn kaj kalmarojn. Ili havas kelkajn adaptojn por akiri sian predon kiaj mallongaj fortaj flugiloj, gorĝosako por stoki manĝon, kaj ties naztruoj malfermaj supren pli ol antaŭen indikante tion kiel ĉe aliaj tubenozoj.
Specioj
La 4 specioj estas jenaj:
Priskribo kaj morfologio
La plonĝopetreloj estas malgrandaj petreloj 19–23 cm longaj kaj inter 120 kaj 200 g pezaj. Ili estas tre uniforme laŭ aspekto, kaj tre malfacile separeblaj se viditaj mare. Iil estas pli bone separataj laŭ grando kaj formo de ties mallongaj bekoj. La plumaro estas brilnigra supre kaj blanka sube. Ties flugiloj estas mallongaj, ĉefe rilate al ĝenerala korpogrando, kaj uzataj por tre karaktera zuma flugado. Ties flugmaniero estas malalta super akvo kaj la merĝopetreloj flugas tra la krestoj de ondoj sen interrompo de la flugovojo. En akvo tiuj flugiloj estas duonfalditaj kaj uzataj kiel padeloj por peli la birdon malantaŭ ties predo.
Reproduktado
Tiuj birdoj nestumas en kolonioj en insuloj. La ino demetas ununuran blankan ovon en nestotruo elfosita en herbejo aŭ milda grundo, kiu estas kutime kovrita el vegetaĵaro, plumoj, aŭ malgrandaj rokoj. Ili estas noktuloj ĉe la reproduktaj kolonioj. Ili havas longajn periodojn de patra zorgo (ĉirkaŭ 45 al 60 tagoj) en la nestotruoj, sed post kiam okzas la elnestiĝo de la ido al maro, tiu elturniĝas per si mem.
Statuso kaj konservado
El la kvar specioj du, nome la Perua merĝopetrelo kaj la Magelana merĝopetrelo, havas tre limigitajn teritoriojn ĉirkaŭ la marbordoj de Sudameriko, dum la Komuna merĝopetrelo kaj la Sudgeorgia merĝopetrelo havas ampleksajn teritoriojn tra la sudaj oceanoj, kaj reproduktiĝas en insuloj ĉe Novzelando, ĉe-Antarkto en Hinda Oceano, kaj insuloj de suda Atlantiko (kia Tristan da Cunha).
La merĝopetreloj estas inter la plej nombraj birdoj de la monod, ĉar la Komuna merĝopetrelo kaj la Sudgeorgia merĝopetrelo nombras po kelkaj milionoj da paroj. La Perua plonĝopetrelo aliflanke estas minacata pro la elproduktado de guano, enmetitaj specioj kaj klimata ŝanĝo, kaj estas listita kiel endanĝerita specio.
Sistematiko kaj evoluo
Kelkaj studoj publikigitaj pri la filogenio de la petreloj sugestas ke la merĝopetreloj estas fakte membroj de la familio Procelariedoj, kaj kelkaj taksonomiaj verkoj traktas ilin kiel tio.
La evoluo kaj sistematiko de tiuj birdoj ne estas bone studitaj. Kelkaj populacioj estis priskribitaj kiel distingaj specioj kaj dum plej el ili estas nur subspecioj, kelkaj povas ja esti distingaj. La prahistoria registraro el fosilioj estis dumlonge limigita al tre fragmentaj restoj priskribitaj kiel P. cymatotrypetes trovitaj en kuŝejoj de komenca Plioceno en Langebaanweg, Sudafriko; dum tiu birdo ŝajne estis proksima al la Komuna merĝopetrelo, oni ne konas nunajn membrojn de la genro el sudafrikaj akvoj.
Baziliko de la Nacioj
La Preĝejo de la Nacioj, ankaŭ konata kiel Preĝejo de la Agonio aŭ kiel Baziliko de la Agonio, estas katolika kirko sur la Olivarba monto en Jerusalemo, proksime de la ĝardenoj Getsemano. Ĝin ĉirkaŭas la roka tereno kie oni diras ke Jesuo preĝis la nokton de sia aresto.
Kölcse
Ne miskomprenu kun Kötcse!
Baziliko de la Nacioj
La kapelo estis konstruita de 1919 al 1924 pere de kolektoj el diversaj nacioj (pro tio ĝia nomo de la nacioj). La landaj simboloj estis metataj en la plafonaj vitrejoj, ĉiu en disa niĉo. La nuna preĝejo troviĝas sur la restaĵoj de du antaŭaj kirkoj, bizanca kirko el la 4-a jarcento, detruita pro tertremo en 746 kaj kapelo de la krucmilitoj de la 12-a jarcento, abandonata en 1345.
Kölcse
Kölcse [kolĉe] estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Fehérgyarmat. Kölcsey estas historia familia nomo.
Baziliko de la Nacioj
La preĝejo estas posedaĵo de la franciskanoj, sed altaro en la ĝardeno estas uzata de la Anglikana Eklezio dum la Sankta Merkredo.
Kölcse
Geografio
Kölcse situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Debrecen-Vinohradiv, la hungara-ukraina landlimo estas proksime. Tur (rivero) preterfluas, Tiso maldekstre fluas ne tro for.
Historio
Kölcse estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis en la 12-a jarcento. La bienoj longe apartenis al familio Kölcsey. La vilaĝo ricevis doganrajton en 1344 kaj laŭ dokumentoj ĝi iĝis kampurbo. La nun kalvinana romanika preĝejo konstruiĝis en la 15-a jarcento, poste gotikiĝis. En la preĝejo okazis kelkfoje kunsido de departemento Szatmár. En la 18-a jarcento pesto okazis, poste slovakoj pligrandigis la loĝantojn. Kölcse iĝis grandvilaĝo en 1973.
Famuloj
En Kölcse naskiĝis kuracisto István Tariska.
Broken Arrow (Oklahomo)
Broken Arrow estas grandurbo en Usono, en subŝtato Oklahomo, ĉefe en Kantono Tulsa. Ĝi estas la plej granda antaŭurbo de Tulsa apartenanta al urbaro de Tulsa.
Geografio
Broken Arrow situas ĉe renkontiĝo de ebenaĵo kaj montaro en la meza landparto de Usono, en la nordorienta parto de la subŝtato. Tulsa troviĝas 17 km.
Historio
Broken Arrow estis fondita en 1902 pro konstruado de fervojo, la nomo venis de la proksima indiana vilaĝo. Ĝi ricevis urborajton jam en la sekva jaro. La urbo estis bazita plejparte sur agrikulturo, krome la karboindustrio estis grava. En la 1960-aj jaroj Broken Arrow komencis kreski de urbeto al antaŭurbo.
Klimato
En Broken Arrow la temperaturo averaĝe varias inter 8-22 °C. La varmo kulminas en aŭgusto averaĝe 34 °C, la malvarmo kulminas en januaro averaĝe -5 °C. Jare pluvas po 986 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas en majo kaj malkulminas januare.
Trafiko
El Broken Arrow kuras ĉefvojoj al Tulsa kaj Muskogee.
Grandpriora Placo
Grandpriora Placo	(Velkopřevorské náměstí) estas unu el la plej trankvilaj anguloj de la Malgranda Kvartalo en Prago, ĉirkaŭata de atentindaj palacaj arkitekturoj: la estinta baroka 'palaco de Granda Prioro de la Maltana ordeno' estas bela ekzemplo de verko de Bartolomeo Scotti (1726-1738) kun skulptaĵoj sur la portalo kaj interna ŝtuparo el la verkejo de M. Braun. En la placo estas hodiaŭ muzika sekcio de la Nacia muzeo, kiu posedas valoran kolekton de historiaj muzikinstrumentoj; en la ĝardeno estas dum somero aranĝataj koncertoj. Kontraŭflanke staras 'la Buquoy-palaco' (hodiaŭ la franca ambasadejo), konstruita en la jaro 1719 kaj alikonstruita 1738 kaj en la dua duono de la 19-a jarcento. Apud ĝi staras domo de la familio Mettych de Čečov en renesanca kaj baroka stilo; 1588 konstruita, 1617 alikonstruita; la alon rigardantan al "Čertovka" barokigis meze de la 18-a jarcento ĝia tiama posedanto Hrzán de Harasov. En tiu ĉi domo naskiĝis en la jaro 1859 komponisto J. B. Foerster.
Urusiu de Sus
Urusiu de Sus [urusju de sus] (hungare: Felsőoroszi felŝoorosi) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 927 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 527 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1453. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (Maros-Torda vármegye). Administre ĝi apartenas al Chiheru de Jos.
Villasayas
Villasayas [biljaSAĝas] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la sudo de la provinco Sorio kaj komarko Komarko de Almazán en la sudcentro de la provinco, atribuita foje ankaŭ al pli sudorienta komarko Tierra de Medinaceli.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 61,76 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 66 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis pli ol 400 loĝantojn el la 1910-aj jaroj.
Ĝi distas 55 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj limas kun Fuentegelmes, Pinilla, Ontalvílla, Cobertelada, Barahona, Sauquillo kaj Jodra de Cardos. Ĝi enhavas la loĝlokojn Fuentegelmes kaj Villasayas.
En la teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la jenaj lokoj:
Historio
Fine de la 20-a jarcento la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi aligis Fuentegelmes.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, ermitejoj kaj restaĵoj de fortikaĵo en Fuentegelmes.
Protesto de Baraguá
La Protesto de Baraguá estas la nomo donita al la malobeo de la kuba generalo Antonio Maceo, en decembro 1878, rilate al la Pakto de Zanjón, kiu estis trascenda precedenco por la sendependeco de Kubo, kiu en tiu tempo estis kolonio de Hispanio.
Kaŭzoj de la Protesto de Baraguá
Post pli ol naŭ jaroj ekde la komenco de la sendependentista milito gvidata de Carlos Manuel de Céspedes, la kubanoj militis kun la sola celo atingi la sendependecon de Kubo, la internaj problemoj kiuj suferis la movadon ekprofundiĝis. Kvankam restis la sendependentisma celo en la vicoj de la Liberiga Kuba Armeo, la internaj konfliktoj bremsis la disvolviĝon de ununura plano kiu povos meti finon al la milito kaj la venkon de la kubanoj disde la hispanoj.
Sub tiuj ĉi cirkonstancoj, la direkcio de la Revolucio ektremis pro la malsamaj pozicioj; kaj tio, aldonita al la pliiĝo de la militaj operacioj de la hispana administrado, kaŭzis ke grupo de kubaj militestroj ekpensis pri la eblo meti finon al la milito per paca proceso, malgraŭ la neatingado de la ĉefa celo de la milito: atingi la sendependecon de la lando. Alia el la kaŭzoj kiuj favoris tiun ĉi pensmanieron estis la politiko lanĉita de la hispana generalo Arsenio Martínez Campos, Generala Kapitano de la Insulo, kiu promesis pardonon al tiuj kiuj demetos la armilojn.
Tial, la 10-an de februaro  1878, la Komitato de l' Cerro, iam "Ĉambro de Reprezentantoj",  subskribis kune kun la generalo Arsenio Martínez-Campos, la konatan dokumenton kiel la Pakto de Zanjón, kiu metis finon al la Dekjara Milito (Kubo).
Sinteno de la Generalo Antonio Maceo antaŭ la Pakto de Zanjón
Antonio Maceo intencis reorganizi la revolucian movadon ekde politika evento kiu funkcios kiel deirpunkto por daŭrigi la revolucion kaj la tutlandan militon. Tiu politika evento estis la Protesto de Baraguá, kiu estis la unua el la politikaj agadoj entreprenitaj de "La Kupra Titano" (Antonio Maceo) en liaj intencoj por revigligi la armitan batalon kontraŭ la hispana koloniismo.
La Protesto de Baraguá
La 15-an de marto 1878, en loko de la kuba oriento, proksime de la urbo Santiago de Cuba, renkontiĝis kaj la hispana generalo Arsenio Martínez Campos kaj la kuba generalo  Antonio Maceo. En tiu renkonto la generalo Antonio Maceo esprimis ke la kubanoj tie renkontiĝintaj ne akceptis la akordojn de la Pakto de Zanjón kaj ke ili ne submetiĝos al tia paco sen sendependeco kiu estis atingita per la subskribo de tiu dokumento.
7-a Ŝakolimpiko
La 7-a Ŝakolimpiko, organizita de FIDE estis malferma teama ŝakturniro, same kiel pluraj aliaj okazaĵoj por antaŭenigi ŝakludon, ĝi okazis inter la 31-an de julio kaj la 14-an de aŭgusto 1937 en Stokholmo, Svedio.
Protesto de Baraguá
Historia kaj politika trascendo de la Protesto de Baraguá
La Protesto de Baraguá estis la politika respondo kiu metis en unua loko la bazajn celojn por kiuj la kubanoj ekmilitis kontraŭ la hispana registaro, kiuj estis diskonigitaj de Carlos Manuel de Céspedes, en la "Manifesto de la 10a de Oktobro", kaj kiuj estis defenditaj dum dek jaroj de miloj da kubanoj en la batalkampoj tra la tuta Insulo. La Protesto de Baraguá estas konsiderata en Kubo kiel grava spirita simbolo de la bataloj de la kubanoj, ĉar ĝi demonstris al la generaloj, oficiroj kaj soldatoj, ke malgraŭ la eluziĝo pro la milito, ili intencis daŭrigi la militon ĝis atingi la absolutan sendependecon.
Ferdinand Humbert
Ferdinand HUMBERT aŭ Jacques Fernand Humbert... (naskiĝis la en Parizo, mortis en 1934 aŭ 1936?) estis franca pentristo.
Verkoj
Granda nombro da portretoj, interalie:
Retrospektivo
En "Salono de Francaj Artistoj" de 1936, retrospektivo de lia verko estis organizita, la katalogo de tiu ekspozicio estas inkluzivita en la katalogo de tiu salono, paĝo 200, n-ro 4332 al 4362.
Tucher von Simmelsdorf
La familio Tucher von Simmelsdorf estas influa patricia dinastio de la mezepoka libera imperia urbo Nurenbergo, unuafoje dokumente menciata en la jaro 1309. La familio origine havis la nomon Tucher, kaj nur ekde 1598 ampleksigis ĝin je la nobela aldonaĵo "von..." ("de..."), ĉar tiujare ĝi aĉetis la nobelan kastelon kaj kavaliran bienejon Simmelsdorf kaj de tiam rajtis je la prestiĝa nobela nom-aldonaĵo. Reprezentanto de la familio kun nur mallongaj interrompoj de la jaro 1340 ĝis la fino de la statuso de libera imperia urbo en 1806 membris en la "interna konsilio" de la urbo Nurenbergo kaj laŭ urba statuto estis inter la "dudek malnovaj konsiliaj familioj". Pro la posedo de Simmelsdorf la familio membris en la loka kantono de la imperia kavaliraro en Frankonio.
Pro pentraĵo de Albrecht Dürer el 1499 konatiĝis la familianino Elsbeth Tucher, naskiĝinta Pusch (naskiĝjaro nekonata, mortis en 1517). Samjare la artisto ankaŭ pentris la familianojn Hans, Nikolaus kaj Felicitas Tucher, sed la bildo de Elsbeth aparte atentiĝis, kiam en 1961 ĝi fariĝis portreta bildo de la monbileto de 20 germanaj markoj.
Severa Letero
La Severa Letero aŭ Letero de larmoj estis letero kiun verkis al la korintanoj Paŭlo de Tarso. Ĝi estas menciata en la 2-a epistolo al la korintanoj: “Ĉar el multe da aflikto kaj kora dolorego mi skribis al vi kun multaj larmoj, ne por ke vi malĝoju, sed ke vi sciu la amon, kiun mi havas al vi abunde.” (2Kor 2:4) Tia priskribo ne samas kiel la 1-a epistolo al la korintanoj, do tiuj estis du ĉefaj hipotezoj pri la Severa Letero:
Szügy
Bazaj informoj
Szügy (sudj), slovake Sludice estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat.
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Aszód-Balassagyarmat (la lasta estas proksime). Szécsény troviĝas 19, Rétság 23 km-ojn.
Miklós László
Miklós László [miklOŝ lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo László Miklós estis hungara (poste usona) aktoro, dramisto, scenaristo. Lia origina nomo estis Nicholaus Leitner.
Miklós László naskiĝis la  (aliaj dokumentoj mencias malsamajn datenojn) en Budapeŝto, li mortis la  en Usono en Novjorko.
Biografio
Miklós László devenis el germana-juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra Akademio en 1924. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Belvárosi. En la sekvaj jaroj li apartenis al pluraj teatroj, ekzemple en Teatro Renaissance, Gaja Teatro, Teatro Magyar. Tiutempe li ankaŭ verkis skeĉojn, komedietojn, kelkaj el ili estis prezentitaj ankaŭ en Vieno. En 1928 teatra revuo juĝis al li premieton, en 1934 lia teatraĵo ricevis akademian premion. En la sekva jaro li edziĝis. En 1938 li translokiĝis al Usono, kie en la sekva jaro li denove edziĝis. En 1940 li fondis hungarlingvan teatron en Novjorko. Li ricevis ankaŭ usonan ŝtatanecon en 1944.
Géza Peske
Géza Peske [peŝke], laŭ hungarlingve kutima nomordo Peske Géza estis hungara pentristo, ilustristo.
Géza Peske naskiĝis la  en "Kelecsény" [keleĉEnj] (Hungara reĝlando), li mortis la  en Bodajk (Hungara reĝlando).
Pri la naskiĝloko
Laŭ la biografioj tio estis "Kelecsény", sed tiutempe en Hungara reĝlando ekzistis pluraj Kelecsény. Laŭ germana fonto tio estas la nuntempa "Klačany (Trnavský kraj)," laŭ hungara Vp. "Hronské Kľačany."
Biografio
Géza Peske frekventis gimnazion en Pécs, ekde 1876 li lernis pentradon en belarta akademio en Munkeno de Gyula Benczúr kaj Ludwig von Löfftz. Post lernado li pentradis kaj ekspoziciis en Munkeno. Inter 1894 kaj 1906 li vivis en Budapeŝto, poste li translokiĝis al Bodajk. Li kreis ankaŭ ilustraĵojn al gazetoj. Liaj plej ŝatataj temoj estis ĝenroj pri infanoj.
Plena poemaro
La poemaro aperis kiel n-ro 18 en la Serio Stafeto kaj estis menciita de William Auld en lia Baza legolisto.
James Herriot
James Herriot (1916-1995) (vera nomo: Alf Wight) estis brita best-kuracisto kaj aŭtoro de tre popularaj libroj pri dombestoj kaj kampara vivo en Anglio, meze de la 20 jarcento. Naskiĝinta la 3an de oktobro 1916.
Biografio
Li finis mezlernejon kaj sekve studis veterinaran medicinon en Glasgova Kolegio. Diplomita en jaro 1939, li komencis labori en vilaĝo Thirsk (graflando Yorkshire / Jorkŝiro en nordorienta Anglio). Tiujare eksplodis la Dua Mondmilito kaj li estis vokita soldatservi kiel piloto de RAF (Brita Aerarmeo). Kiam finiĝis lia militservo, Herriot revenis labori en la sama vilaĝo kaj loĝis tie ĝis fino de la vivo. Lia laboro ne nur mildigis suferon de la bestoj aŭ savis ilian vivon, sed ankaŭ donis la bonegan eblecon observi vivon de la vilaĝanoj. Herriot volis priskribi tion libroforme, sed ne havis tempon ĉar estis ege okupita per sia profesia laboro.
Fine, kiam pasis kvin jardekoj de la vivo, la edzino alfrontis Herriot kun la defio: "James, mi petas - ne plu prokrastu kun via libro kaj komencu ĝin verki." Tial oni povas diri, ke – dank'al persisteco de s-ino Herriot – milionoj da legantoj pasigis belegan tempon vojaĝante per libra imago sur turnovojoj de la monteta Jorkŝiro. Dum kelkdek-jara praktikado kiel besta kuracisto, Herriot vizitis tre multajn kamparanojn kaj ofte devis vojaĝi – eĉ dum pluvaj noktoj aŭ vintra neĝado – al malproksimaj, izolitaj farmoj.
Verkado
James Herriot verkis multe kaj ĝuis surprize grandan popularecon, eble pro tio ke liaj libroj portis aŭtentikan freŝon de la vivo (kiel ĉiuj homoj vivantaj proksime al naturo). En liaj libroj, ĉiuj figuroj - same homoj kiel bestoj - estas priskribitaj majstre, per simpatia humuro kaj ŝercaj dialogoj. Verŝajne neniu verkisto konis dombestojn tiel bone, kiel Herriot. Li ne devis elpensi fantaziajn situaciojn "el plafono" – ja reala vivo estas ĉiam pli interesa ol fikcio. La kreskanta legantaro instigis lin verki pli kaj eldonejoj atendis por la sekvaj rakontoj.
Por plenumi tiujn bezonojn, Herriot aŭtoris pli ol 20 librojn: 1. Rakontoj
2. Antologioj: 3. Libroj porinfanaj (kelkaj titoloj elinter 10 verkitaj):
Herriot kuracis diversajn dombestojn: grandajn kiel ĉevaloj kaj bovinoj aŭ malgrandajn kiel hundoj kaj katoj (ankaŭ kuniklojn kaj birdojn). De tio venis la titolo de lia duon-aŭtobiografia ĉefverko 'Ĉiuj kreitaĵoj, grandaj kaj etaj' – tradukita al multaj ligvoj kaj popularigita per la serena kaj bonhumora film-serio. La filmo montras, iom humure, la vivon kaj profesian karieron de juna James (Jakobo) Herriot, kiu ĵus finis veterinaran kolegion kaj veturas per buso al malproksima vilaĝo por eklabori kiel asistanto de la tre sperta bestokuracisto Siegfried (Zigfredo) Farnon. En la buso li rimarkas junulinon, kiun li poste renkontas en unu el la vilaĝoj. La komencanta best-kuracisto devas konvinki ĉiujn skeptikajn kamparanojn, ke li vere konas sian profesion. Veturante inter multaj vilaĝoj, James surprize renkontas Helena Alderson kiu montriĝas esti la filino de unu farmisto (la sama kiun li antaŭe vidis en la buso!). Ŝi estas ne nur bela sed ankaŭ interesa fraŭlino, do ne mirinde ke James pli kaj pli ofte vizitas tiun vilaĝon. Lia vizitoj ne vanis ĉar kronis ilin la geedziĝa ceremonio, post kiu la juna s-ino Helena Herriot konstante akompanis sian edzon en lia laboro.
Verkista heredaĵo kaj Muzeo de James Herriot
Populareco de la Herriot-aj libroj vigligis turistan ekonomion en lia vilaĝo Thirsk. Tie, en la domo de la verkisto, oni malfermis Muzeon de James Herriot (The World of James Herriot) kie troveblas lia laborejo, apoteko kaj gastoĉambro kun originalaj mebloj de tiu tempo. Loka turist-agentejo organizas ekskursojn "Laŭ spuroj de d-ro Herriot". Por servi la turistojn, oni malfermis tie tavernon kaj malgrandajn hotelojn en la ĉirkaŭaĵo. Tiel aspektas apoteko de James Herriot. Hodiaŭ ĝi estas parto de la muzeo. En la regiono kie vivis James Herriot, ĉiujare Jorkŝira Agrikultura Societo organizas grandan foiron. Dum tiu tradicia festivalo, la farmistoj prezentas la sukcese kreskigitajn dombestojn (ĉiuj kreitaĵoj, grandaj kaj etaj), kiel ĉevaloj, bovinoj, ŝafoj, porkoj, hundoj, kunikloj, kolomboj. Tiuj plej bonaj partoprenas en la konkurso, kies venkintoj ricevas diplomojn kaj fariĝas popularaj pro la intervjuoj en gazeto kaj loka televido. Entute, oni eldonis pli ol 80 milionojn de liaj libroj kaj la filmon rigardis 18 milionoj. Tio influis multajn homojn elekti la profesion de bestkuracisto. Universitato de Glasgovo fondis bibliotekon, honore al sia fama studento J.Herriot (nome The James Herriot Library).
Zamenhofa Tago
La Zamenhofa Tago (15-a de decembro) estas la naskiĝtago de L. L. Zamenhof (1859-1917), la iniciatinto de Esperanto, kaj la plej vaste celebrata festotago en Esperantujo. Ekde 1927, tiu datreveno estas samtempe la Tago de la Esperanto-libro kaj la Tago de la Esperanto-kulturo. Tradicie en tiu tago oni aĉetu almenaŭ unu libron, aŭ alian kulturaĵojn, en Esperanto.
En tiu tago (aŭ en alia konvena semajntago ĉirkaŭ ĝi) esperantistoj tra la mondo okazigas specialajn renkontiĝojn por festi la okazon. La idearo de Esperanto kaj la proksimeco de la Zamenhofa tago al Kristnasko instigas la kunvenintojn interŝanĝadi donacojn (prefere librojn verkitajn en Esperanto) kaj bondezirojn. Foje okazas dum tiaj kunvenoj ankaŭ prelegoj pri L. L. Zamenhof. La Esperanta Civito registras la Zamenhofan tagon en sia konstitucio kiel la Tagon de la Esperanto-kulturo.
Alternativa dediĉo
Kelkaj Esperanto-parolantoj proponis anstataŭe celebradon de la 15-a de decembro kiel Tago de Esperanto-literaturo (aŭ Tago de Esperanto-libro, Esperanto-Librotago). Tial ili kuraĝigas Esperanto-organizojn kiuj okazigas renkontiĝojn dum tiu tago aldoni libro-recenzon aŭ poem-deklamadon en la programon, aŭ anonci publikigon de nova libro.
Aŭ, ĉe la nivelo de unuopulo, oni povas aĉeti libron aŭ komenci novan libron aŭ per simila taŭga maniero celebri la Esperanto-literaturon en tiu tago.
Origino de la tradicio
La tradicio devenas jam de la 1920-aj jaroj, kiam laŭ propono de diversaj intelektuloj kaj aktivuloj (interalie Julio Baghy kaj Nikolao Nekrasov), la 15-a de decembro estis elektita kiel Esperanto-festotago.
2009
La 15-an de decembro 2009 pasis 150 jaroj ekde la naskiĝo de Zamenhof, kio estis festita per pluraj eventoj. Tiutage la urbestraro de Bjalistoko inaŭguris novan Zamenhof-centron kaj en Novjorko okazis simpozio omaĝe al Zamenhof kun prelegoj de Arika Okrent, Humphrey Tonkin kaj aliaj profesoroj. La serĉilo Google ornamis tiutage sian emblemon per la Esperanto-flago honore al la okazo (Google Doodle), kio igis proksimume 2 milionojn da personoj klaki ĝin kaj legi vikipedian artikolon pri Zamenhof aŭ esperanto.
Dezső Gromon
Dezső Gromon naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Vajszka (nuntempa Vajska en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.