cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sahuaripa
Sahuaripa estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Sahuaripa. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26052.
Geografio
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6020 loĝantojn. El tiuj estis 3109 viroj kaj 2911 virinoj. La komunumo havas surfacon de 5694,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 440 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 575 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4295 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4015 scipovis legi kaj skribi kaj 278 personoj estis analfabetoj. Do 6,47 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 5730 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 46 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,8 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Historio
En la opata lingvo Sahuaripa signifas "flava formiko". La unuaj loĝantoj de la setlejo estis opatoj, inter aliaj la granda ĉefo Sisibotárit, kiu estris pli ol 70 vilaĝojn. La hispanoj alvenis en 1641 kaj oni fondis setlejon kun la nomo "Nuestra Señora de los Angeles de Sahuaripa". En 1834 ĝi ricevis la titolon "villa" kaj en la jaro 1943 la titolon "urbo".
Ferenc Sidló
Ferenc Sidló [ŝidlO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sidló Ferenc estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. Ferenc Sidló naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto (kelkaj fontoj mencias aliajn datenojn).
Biografio
Ferenc Sidló apartenis al la germana minoritato en Hungario. Li frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li studis en Industriarta Altlernejo de Lajos György Mátrai, poste en Reĝa Hungara Belarta Altlernejo de Alajos Stróbl, fine en Vieno kaj Munkeno. Inter 1906-1908 li vivis en Romo helpe de stipendio. Hejmenveninta li skulptadis en Gödöllő ĝis 1912 kun Aladár Körösfői-Kriesch. Li edziĝis kaj naskiĝis filo en 1913. Dum la 1-a mondmilito li estis soldato. Inter 1924 kaj 1948 li instruis en la Belarta Altlernejo en Budapeŝto, en la lernojaro 1940 li estis rektoro, poste 2 jarojn vicrektoro. Li ricevis premion en 1930 (aŭ en 1936 ?).
Ekspozicioj
Ekde 1909 li ekspoziciis en Budapeŝto.
Ferenc Klobusiczky
Barono Ferenc KLOBUSICZKY [klobuŝicki], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plena nomo Klobusiczky Ferenc József János estis hungara pastro, ĉefepiskopo, episkopo, preposto, kanoniko, abato. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis klobusici kaj zethény.
Ferenc Klobusiczky naskiĝis la  1707 en Hungara reĝlando en Eperjes (nuntempa Prešov en Slovakio). Li mortis la 1760 en Pest (urbo).
Biografio
Ferenc Klobusiczky frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Vieno kaj Romo, kie li doktoriĝis. Hejmenveninta jam kiel pastro liaj postenoj kaj titoloj estis: En Kalocsa li fondis porpastran lernejon.
Monthly Magazine
Monthly Magazine (Ĉiumonata Gazeto, 1796–1843) estis gazeto de Londono ekpublikiĝis en februaro 1796. Richard Phillips estis la publikigisto kaj kontribuisto pri politikaj aferoj. La redaktoro por la unuaj dek jaroj estis Dro John Aikin. Aliaj kontribuantoj estis William Blake, Samuel Taylor Coleridge, George Dyer, Henry Neele kaj Charles Lamb. La gazeto publikigis ankaŭ la plej fruajn fikciojn de Charles Dickens, el kiuj la unua estis "Sketches by Boz".
Gábor Halász
Gábor Halász [halAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Halász Gábor estis hungara matematikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995).
Gábor Halász naskiĝis la  1941 en Budapeŝto.
Biografio
Gábor Halász frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1959-1964, poste li eklaboris en matematika instituto de MTA. En 1985 li ekinstruis en ELTE. Li estis gastoprofesoro ekzemple en Svedio, Britio, Francio. En 1982 li doktoriĝis antaŭ MTA. Li partoprenis en redaktadoj de Studia Scientiarum Mathamathicarum Hungarica, Acta Mathematica Hungarica, Analysis Mathematica, Acta Arithmetica. Li okupiĝis precipe pri analitiko, kompleksa analitiko, nombroteorio. Li ricevis premiojn kaj memormedalon inter 1965-2008.
Péter Forgács (aktoro)
Péter Forgács [forgAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Forgács Péter estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, teatrestro. Lia patro estis Tibor Forgács.
Péter Forgács naskiĝis la  en Eger.
Biografio
Péter Forgács akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1981. Dum la studentaj jaroj li estis unu el la fondintoj de aktora orkestro. Post la diplomo li estis aktoro en Nacia Teatro (Budapeŝto), Teatro Thália (Budapeŝto) kaj Nacia Teatro (Győr). Ekde 2011 li estas teatrestro de Nacia Teatro en Győr.
Allenc
Allenc estas franca situanta en departemento Lozère, regiono.
Rita Takács
Rita Takács [takAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo Takács Rita estas hungara boksisto, piedbatboksisto, mondĉampiono.
Allenc
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Allencois.
Rita Takács
naskiĝis la en Kemecse.
Biografio
longe vivis en Nyírbogdány kaj akiris biologian diplomon en Altlernejo de Nyíregyháza en 2005. Ŝi eklaboris en esplorinstituto en Nyíregyháza.
Sporta kariero
ekde 1999 estis sportisto en Nyíregyháza. Ŝi estis hungara boksa ĉampiono en 2000, en la sekva jaro estis la tria en eŭropa ĉampionumo. Ŝi estis hungara piedboksa ĉampiono trifoje inter 2000-2002, krome en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 2003.
Luzern Allmend-Messe (stacidomo)
Luzern Allmend/Messe estas fervoja stacidomo en Lucerno, Svislando.
10254 Hunsrück
10254 Hunsrück estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la germana mezmontaro Hunsrück, okcidente de Rejno, inter la riveroj Nahe kaj Mozelo. En la suda parto de tiu montaro, oni trovas fajnajn gemojn, kaj kreiĝis juvelarta industrio.
Ngai
En la kreada mito de la popolo Masaja oni rakontas, ke la Kreanto Enkai kreis la homaron el unu arbotrunko aŭ kruro, kiu disfendiĝis en tri pecojn. Al la unua prapatro de la Masajoj li donis bastonon, al la unua prapatro de la kikujoj, sarkilon, kaj al unua prapatro de la kambaa popolo pafarkon kaj sagon. Sekve la Masajoj paŝtas gregojn da bestoj, la kikujoj kultivas la teron, kaj la kambaoj ĉasadas.
Laŭ la kredo masaja, li estas la dio de la suno, de amo, kaj de kreado. Laŭ alia ilia rakonto, li edziĝis al Olapa (diino luna).
20822 Lintingnien
20822 Lintingnien estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Schillingstedt
Schillingstedt estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sömmerda de la federacia lando Turingio, kaj ekde julio 2018 estas parto de la urbo kaj „landa“ komunumo Sömmerda. Fine de la jaro 2016 la loĝloko havis 227 loĝantojn.
20822 Lintingnien
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Lin Ting-Nien, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2004 pro sia projekto en teamo pri sciencoj de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la National Taoyuan Senior High School de Taoyuan (Tajvano).
Rennes School of Business
Rennes School of Business estas eŭropa komerca universitato kun terenoj en Rennes. Ĝi estis fondita en la jaro 1990.
Rennes SB okupis la 56-an rangon en listo pri Eŭropaj Komercaj Lernejoj publikigita en 2012 fare de la ĵurnalo Financial Times.
La studprogramojn de Rennes SB akreditas la internaciaj organizaĵoj AMBA, EQUIS kaj AACSB. En 2019, 53% de la 4 330 studentoj estas eksterlandanoj.
(14243) 2000 AH29
(14243) 2000 AH29 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Birdo Zizo
Birdo Zizo (זיז) estas giganta birdo menciita en la bibliaj (aŭ biblia mitologio), eble en Psalmoj, simila al grifo aŭ al ansergrifo, tiom granda ke ĝi kapablas obskurigi la sunon. Ĝi prezentiĝas kiel giganta besto aŭ modela monstro. Rabenoj, kulturantoj pri Kabalo, diris ke Zizo estas komparebla al la persa Simurgo: la modernaj esploristoj ĝin similigas ankaŭ al Anzu aŭ al la arkaika Fenikso.
Aperas, en la Biblio, nur unu mencio en la psalmo 50,11: “Mi konas ĉiujn birdojn de la montoj kaj ‘Zizo Saday ‘estas la mia”; ; kaj eble en la psalmo 80, 13-14.
La birda nomo Zizo aperas en la Kabalo. Laŭ iuj, ĝi aperas klare nur en la juda mitologio: en la vera kaj propra biblio ĝi estas tradukebla ankaŭ per aliaj nocioj.
Sume, kune kun Levjatano (reĝo de fiŝoj) kaj Behemoto, Zizo estas komentata en la juda mitologio kiel la kreitaĵo plej eksterordinara kiu vivas sur la tero kaj reprezentas la ĉielon.
Laŭ iuj ĝi estas besto unika, sed laŭ aliaj ĝi dekomence demetis ovon kiu malfermiĝos en la tago de la Lasta juĝo.
Fezano
Fezano (arabe فزان, latinliterigite Fizzān, tamaziĥte ⴼⴻⵣⵣⴰⵏ Fezzan, turke Fizan, latine Phasania) estas historia regiono en Libio, apartenanta al la dezerto Saharo. Temas pri unu el tri historiaj provincegoj de la lando, krom la regiono Cyrenaica oriente kaj Tripolio nordokcidente. Ĉefurbo de Fezano estas Sabha.
Geografio
La regiono Fezano grandas 551 170 km² kaj en 2003 havis 413 005 loĝantojn. Okcidente ĝi limas al Alĝerio, sude al Niĝero kaj Ĉado. La plej signifaj urboj estas Murzuk, Gat kaj Sabha, la provincega centro.
En la teritorio de la historia provinceo Fezano situas ses el la 22 distriktoj de Libio:
Historio
Ekde la antikva epokola regiono estas loĝata fare de berberoj. En la 5-a jarcento a.K. la helenoj ekkonis la lokan berberan popolon de garamantoj. La romianoj ne konkeris la regionon, sed organizis ekspediciojn en la Saharon kaj ĉirkaŭ la jaro 100 p.K. tra la regiono atingis la Ĉadan Lagon.
Kiam pli kaj pli ekspansiis la islamo, kaj enkondukiĝis transportado per kameloj, en la regiono tre ekfloris la transsahara komerco, kaj la urbo Murzuk iĝis la plej signifa komercejo de la regiono. Iom post iom la enmigrintaj araboj miksiĝis kun la lokaj berberoj.
Post kiam la regiono en la 13-a jarcento dumtempe apartenis al la afrika regno Kanemo, ĝi ekde la 16-a jarcento estis sub malforta kontrolo de la Otomana Imperio. Post kiam Italio en 1912 konkeris la pli nordajn partojn de Libio, ĝi en 1930 venkis ankaŭ la berberajn-arabajn tribojn de Fezano. Ekde la jaro 1951 la regiono - kune kun Tripolio kaj Cyrenaica – konsistigas la sendependan ŝtaton Libio (ĝis 1969: reĝlando Libio).
25486 Michaelwham
25486 Michaelwham estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Michael Tyler Wham, finalisto de la Intel Science Talent Search de 2009, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Sterling Ridge Home School de The Woodlands (Teksaso).
Partio de Maldekstro (Francio)
La Partio de Maldekstro (franclingve "Parti de gauche" aŭ "PG") estas franca politika partio situanta maldekstre, fondita la. Lanĉita de la parlamentanoj Jean-Luc Mélenchon kaj Marc Dolez la, post ilia eliro el la Socialista Partio (PS) sekve de la kongreso de Reims, PG arigas personojn kaj ariĝojn venantaj de diversaj politikaj tradicioj, kaj asertas socialisman, ekologiisman kaj respublikan karakteron. Alianciĝinta al la Franca Komunista Partio, al la Unuiga Maldekstro (la Unuiga Maldekstro forlasos la FG en aprilo 2014 ) kaj al ses aliaj maldekstraj kaj ekstreme maldekstraj organizaĵoj en la Fronto de Maldekstro, la Partio de Maldekstro volas arigi la tuton de la kontraŭliberala maldekstro (kiun ĝi nomis la « alia maldekstro) en la sama alianco, por akvtivigi la francojn en sociala movado kaj balotoj por konkeri la povon kaj impulsi sociŝanĝon.
PG estas kunprezidata ekde la kongreso de Le Mans en novembro 2010, de Jean-Luc Mélenchon kaj Martine Billard. En januaro 2014, la Partio de Maldekstro enhavis.
Ĝia semajna gazeto À Gauche estas sendita al ĉiuj aliĝintoj sed ankaŭ al simplaj abonantoj. Ĝi eldoniĝas je pli ol ĉiusemajne.
Ideologio
PG estas demokratia socialisma partio, referencanta al la marksisma analizo kun celo adapti ĝin al la nuntempaj realaĵoj. Ĝi prezentas sin kiel la heredanto de la sperto de la feminismaj, kontraŭrasismaj, ekologiismaj kaj alimondismaj luktoj kaj promocias la « superadon » de kapitalismo per metodo (la « civitana revolucio ») respektanta la demokratiajn instituciojn. Ĝi antaŭmetas la socialajn kaj ekologiajn nepraĵojn, kiun ĝi ligas en la koncepto de « ekologia planado ». La Partio de Maldekstro sin difinas kiel politika partio por popola edukado, « malfermita kaj demokratia », « kuniganta pripenson kaj agadon », « unuigan kaj federan », internaciisma kaj « kun europa perspektivo ». Ĝi situas maldekstre, aŭ ekstreme maldekstre de la politika spektro.
Prezidentaj kaj deputitaj balotoj de 2012
Por la prezidenta baloto de 2012, la Partio de Maldekstro, en la Fronto de Maldekstro, subtenas, kiu rangis je la kvara pozicio post la unua balotvico kun 11,10 % da voĉoj (3,984,822 voĉoj).
Okaze de la deputitaj balotoj de 2012, cento de kandidatoj de la Partio de maldekstro estas elektitaj de la Fronto de Maldekstro, la aliaj kandidatoj venas precipe el la Komunista Partio. Jean-Luc Mélenchon fine estis la tria, malantaŭ Marine Le Pen kaj la socialisto Philippe Kemel. La Fronto de Maldekstro entute sukcesis elektigi nur kontraŭ.
Tria kongreso (2013)
La tria kongreso de la Partio de Maldekstro okazis de la 22-a ĝis la 24-a de marto 2013 en Bordeaux. Pri ideologio, la nocio de ekosocialismo estas en la centro de la debatoj. Tiu kongreso estas ankaŭ okazo por pluraj atakoj kontraŭ la Socialista Partio kaj la 2-a registaro de Jean-Marc Ayrault, aparte kontraŭ la ministro pri ekonomio kaj financoj Pierre Moscovici.
Malvenkoj de 2014
2014 estas la jaro de du balotaj malsukcesoj kaj la foriro de Jean-Luc Mélenchon de la kunregado de la partio.
Eŭropaj balotoj de 2014
La PG anoncis la lanĉon de sia kampanjo por la eŭropaj balotoj la 15-an kaj 16-an de februaro 2014, sen la PCF. Por la PG, Jean-Luc Mélenchon estas listokapo en la sudokcidenta distrikto (kiel en 2009), Corinne Morel-Darleŭ (regiona konsiliano de Rodano-Alpoj) estas listokapo en la centra distrikto, Gabriel Amard en la orienta. Krome, Éric Coquerel (regiona konsiliano de Francilio) estas la dua en la sudorienta distrikto kaj Raquel Garrido la dua en Francilio.
Malgraŭ la disfalo de la PS, la rezultoj de la Fronto de Maldekstro, kiu rangas en la sesa pozicio, estas senrevigaj, simila al la balotoj de 2009 (6,34 % de la voĉoj kaj 3 elektitoj), kiam la celo estis superi la Socialistan partion. Jean-Luc Mélenchon, unu monaton post la balotoj, agnoskas « malsukceson » de la Fronto de Maldekstro, kulpigante la PCF kaj la balotajn interkonsentojn inter ĝi kaj PS por la municipaj balotoj.
Demisio de Jean-Luc Mélenchon kiel reganto de la partio
La 22-an de aŭgusto 2014, Jean-Luc Mélenchon anoncis sian eliron el la estraro de la Partio de Maldekstro kaj la kreon de ara estrado.
Sidejo
La unua sidejo de la partio situis 68 avenue de la République, en la 11-a arondismento de Parizo antaŭ ol situi je 8 rue Chassagnolle en la komunumo Lilas dum la tempo necesa por trovi novan ejon por respondi al la alfluo de aliĝinatoj. Ĝi poste transmoviĝis al 20-22 rue Doudeauville, en la 18-a arondismento de Parizo.
Asteriks
Asteriks estas komiksa serio desegnita de Albert Uderzo kaj verkita de René Goscinny. Post la morto de René Goscinny en 1977, Albert Uderzo komencis sole produkti la Asteriks-serion. Ĝi rakontas la komikajn aventurojn de la Gaŭloj Asteriks, Obeliks, Miraklomiks, Moŝtiks, Malmuziks kaj tiel plu.
Enkonduka teksto
''Ni tempas dum la jaro 50 a.K. La tuta Gaŭlio estas okupita de la Romianoj. Ĉu la tuta Gaŭlio? - Absolute ne! Unu vilaĝo de persistemaj gaŭloj ne ĉesas rezisti kontraŭ la entrudiĝintoj. Kaj la vivo ne estas facila al la legianoj garnizonantaj en la fortikaĵoj Kalkanum, Linoleum, Kukum, Cicum...''
Asteriks en lernejoj
Asteriks-tekstoj estas ofte uzataj en lernejoj por instrui fremdajn lingvojn, ĉar tiuj allogas junulojn pli ol klasikaj tekstoj. Ankaŭ en Esperanto-kursoj oni povas bonege uzi ilin.
Efika metodo lerni fremdajn lingvojn estas paralela legado. Anstataŭ serĉi nekonatajn vortojn en vortaro, la lernanto nur devas kontroli la koncernan frazon en la apude kuŝanta patrinlingva libro. Tiumaniere ne nur la unusola vorto estas klarigita, sed la konstruo de la tuta frazo. La Asteriks-libroj taŭgas por tiu metodo.
Etimologio
Tiu de lia amiko Obeliks devenas de obelisko, tipo de egipta monumento, kaj de alia tipografia signo: la obeluso (†).
Protagonistoj
Vidu ankaŭ : Nomoj en Asteriks
Alilingvaj versioj
Asteriks estas monda sukceso kaj estas legata en pli ol 107 mondaj lingvoj kaj dialektoj, interalie en la
Nomoj de la personoj
Tipaj por la bildstrioj de Asteriks estas priskribaj nomoj por multaj duarangaj personoj, kiuj ŝanĝiĝas de lingvo al lingvo. Jen kelkaj ekzemploj:
Videoludoj
Multaj videoludaj adaptoj de Asteriks estis evoluigitaj ekde la 1980-aj jaroj. La ludoj aperis sur malsamaj platformoj kiel la Amiga, Commodore 64, konzoloj de Nintendo, SEGA, Sony, Microsoft aŭ por la hejma komputilo sub Microsoft Windows. Unu ekzemplo estas la ludo Asteriks & Obelix XXL.
Parc Astérix
La Parc Astérix estas amuzparko malfermita en 1989 en la municipo de Plailly, 30 kilometrojn norde de Parizo, al kiu hotela komplekso estas alfiksita. Dediĉita al la mondo de la komika heroo Asteriks, ĉi tiu plezurparko estas la kvara plej vizitata plezurparko en Francio kun ĉirkaŭ 1,8 milionoj da vizitantoj.
13027 Geeraerts
13027 Geeraerts estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).
Nomo
Ĝia nomo honoras la belgan flandran verkiston Jef Geeraerts. Servinte kiel administraciisto en Belga Kongo, li tute dediĉis sin al la literaturo. Lia unua romano Ik ben maar een neger (1962) faris lin fama, kvankam oni memoras pri lin pro Tien brieven over liefde en dood (1971).
Aveno
Aveno (Avena) estas genro de unu, du aŭ plurjaraj herboj (Avena el graminacoj) kun spiketoj, kiuj pendas sur longaj maldikaj pediciloj kaj konsistas el 2-3 floroj ordinare kovritaj per glumoj. Aveno nomatas ankaŭ ties grajnoj.
Oni nomas aveno ĉiun vegetaĵon el la genro Avena. Sed la nomo estas ambigua: aveno nomiĝas ankaŭ ekzemple Arrhenatherum elatius aŭ Trisetum flavescens, kiuj ne apartenas al la genro Avena.
Aveno estas uzata kiel karakteriza nutraĵo por ĉevaloj, sed ankaŭ en diversaj formoj kiel manĝaĵo por la homoj, ekzemple por avenlakto.
Eggah
Eggah aŭ ajjah (arabe: عجة البيض ʻaggah (ʻajjah, ʻijjeh, ʻojjah) tilBaydh) estas ovo-manĝaĵo el la egipta kuirarto simile al la itala frittata aŭ omleto, kun ovoj kiuj densigas farĉon.
Eggah ĝenerale estas densa, farĉita per legomoj (kelkfoje per viando), kaj kuirita ĝis kompleta solideco. Ĝi kutime estas surtabligata en rektangulaj pecoj aŭ pintoj, kelkfoje varmega kaj kelkfoje malvarma speciale por piknikoj.
Eggah povas esti manĝata kiel apetitveka manĝeto, ĉefmanĝaĵo aŭ almanĝaĵo.
Aveno
Parazitoj
En sia artikolo L'ergot de l'avoine en Algérie 1923 profesoro de Maison carrée L. Ducellier priskribis atakojn de ergotfungo sur avenoj. Avena sterilis kaj Avena fatua estas du gastigantoj. Li observis ergotfungon ankaŭ sur Avena sterilis, Avena barbata kaj Avena abyssinica.
Plotosedoj
La Plotosedoj aŭ angilovostaj katfiŝoj estas familio (Plotosedoj) de katfiŝoj kies vostoj estas longecaj simile al tiuj de angiloj. La tipa genro estas Plotosus. Tiuj katfiŝoj estas indiĝenaj de la Hinda Oceano kaj de okcidenta Pacifiko el Japanio al Aŭstralio kaj Fiĝio. La familio inkludas ĉirkaŭ 35 speciojn en 10 genroj. Ĉirkaŭ duono de la specioj estas nesalakvaj, kiuj loĝas en Aŭstralio kaj Novgvineo. Tiuj fiŝoj havas angilecan korpon. La vosto estas pinteca aŭ akre rondoforma. Plej specioj havas kvar parojn de mustaĉoj. La adipoza naĝilo forestas. LA vostonaĝilo estas formata de la kuniĝo de la dua dorsa naĝilo, la vostonaĝilo, kaj la anusa naĝilo, formanta ununuran kontinua naĝilo.
Kelkaj el tiuj katfiŝoj povas okazigi dolorajn vundojn; pikiloj el Plotosus lineatus povas rezulti en morto. Ili estas fonfomanĝantoj kaj uzas la mustaĉojn ĉirkaŭajn siajn buŝoj por detekti manĝon.
Nazia ekstermejo Bełżec/Belzec
Nazia ekstermejo en Bełżec/Belzec(Sonderkommando Belzec der Waffen-SS ) estis nazia ekstermejo funkcianta de marto ĝis decembro 1942. Ĝi troviĝis sude de la vilaĝo Bełżec (pron. BEŬĵec), proksime al Tomaszów Lubelski, laŭ la fervoja linio Lublino – Lvivo, kaj estis establita kadre de la operaco Reinhardt.
Historio de la ekstermejo
De marto ĝis novembro 1942 oficistoj de la speciala unuo Waffen-SS murdis tie pli ol 600 000 judojn el Ĉeĥio, Slovakio, Aŭstrio kaj Germanio, en tio 550 000 polajn civitanojn de juda deveno.
Antaŭaj apudaj punlaborejoj
Proksime de Bełżec jam ekde 1940 ekzistis naziaj punlaborejoj (Arbeitslager). Iliaj malliberuloj laboris ĉe konstruado de ĉelimaj defendejoj kaj pligrandigado de fervoja reto. Plej multaj punlaboristoj estis poloj suspektataj pri partizaneco, intelektularo, romaoj kaj judoj el la regiono de Zamość. La punlaborejoj ne rilatis rekte kun la poste konstruota ekstermejo de Bełżec.<span class="ĉ-segment" data-segmentid="105">
En la tereno de Ĝenerala Gubernio ekzistis ankaŭ multaj provizoraj koncentrejoj, interalie en Zamość kaj Izbica. Verŝajne en unu el tiaj koncentrejoj eniris en ukraina uniformo Jan Karski por kolekti informojn por sia sekreta raporto al la aliancanoj.
Ekstermejo
La ekstermejo en Bełżec estas nebone konata, ĉar ne konserviĝis ĝiaj arĥivaĵoj kaj dokumentoj. Malmultaj raportoj de atestantoj estas citataj en literaturo, kaj ili troviĝas en aktoj de esplorado farata de la Ĉefa Komisiono pri Esplorado de Naziaj Krimoj en Pollando. La komisiono eldonis Bultenon (vol. 3) en 1947, en kiu malsekretigis fragmentojn de atestoj de Rudolf Reder, Stanisław Kozak kaj Mieczysław Garfinkel. Inter la pridemandataj atestantoj troviĝis interalie antaŭa prizonulo, konstruanto de la ekstermejo, estro de Juda Komunumo en Zamość, staciestro de Bełżec. La rezulto de la esplorado de la Ĉefa Komisiono ebligis detalan rekreon de la geografio de la ekstermejo, ĝia aranĝo, ekzistotempo, garnizono, historio de neniigado de la viktimoj. Danke al la esplorado kun granda verŝajno oni difinis la sistemon de murdado kaj la nombron de viktimoj.<sup title="Te informacje wymagają podania źródeł od 2011-09">
Establo
En aŭgusto 1941, kvin semajnojn post la germana atako al Sovetio, iama pola teritorio de orienta Galicio, kun ĉirkaŭ duonmiliona juda loĝantaro, estis aligita al la Ĉefgubernio. Rezulte de tio Bełżec, ĝis tiam ĉelima, ektroviĝis en la centro de la Ĉefgubernio, kiun konsistigis la distriktoj lublina, krakova kaj lviva. En Bełżec estis konstruota ejo por neniigo de judoj koncentritaj en getoj de sud-orienta Pollando.<span class="ĉ-segment" data-segmentid="140">
Por la ekstermejo oni elektis terenon troviĝantan ĉirkaŭ duonkilometron sud-oriente de la fervojstacio Bełżec, ĉe fervoja branĉo. Bona trafikreto kaj ĝusta tereno (sablaj dunoj kun pinarbaroj) decidigis pri elekto de Bełżec por ekstermejo.
Laŭ ordono de SS Zentralbauverwaltung (Ĉefa Konstruoficejo de SS) fine de oktobro 1941 al Bełżec venis eta trupo konsistanta plejparte el ukrainoj servantaj por la germana armeo kaj kelkaj SS-anoj. En la unuaj tagoj de novembro dudeko da polaj laboristoj, elektitaj de la loka komunuma estraro laŭ postulo de la germanoj, komencis konstrui barakojn laŭlonge de la fervoja branĉo. La laboro de la polaj laboristoj, gvidataj de nekonata germana majstro el Katowice, daŭris ĝis la kristnasko. Post kiam la unuaj barakoj estis starigitaj, la poloj estis forigitaj el la laboro, kaj por plua laboro servis judoj venigitaj el Lubycza Królewska. Post la fino de la laboro ĉi tiuj judoj estis la unuaj viktimoj de la loka gaskamero. La konstruado estis finita en februaro 1942, ĝi ekfunkciis tamen en marto. La ekstermejo havis laŭvice tri komandantojn. Josef Oberhauser estis portempa komandanto respondeca pri la konstruado (de novembro ĝis decembro 1941), sekvis kapitano Christian Wirth (januaro-aŭgusto 1942) kaj la tria estis kapitano Gottlieb Hering (septembro 1942-marto 1943).
Garnizono :
Krome en la ekstermejo laboris ĉ. 100 gardistoj dividitaj al du pelotonoj. Temas pri soldatoj antaŭe militantaj en la Ruĝa Armeo, kiuj ektroviĝinte en militkapteco uzis la ŝancon eviti mortigajn kondiĉojn de militkaptejoj. La gardistoj estis instruitaj en la trejnejo de Trawniki. Inter ili troviĝis inter alie : Peter Aleksejev, Ivan Bender, Vasil Bjalakov, Vasil Bulji, Heinrich Dalke, Vasil Gruzin, Michał Huber, Vasil Hulejt, Vasil Hutit, Ivan Huzij, Stefan Jadziol, Diner Jakovevic, Boris Kolisin, Adolf Kolenko, Kiril Kostenko, Boris Kotiĥin, Mikolaj Kozende, Ivan Kozlovski, Ivan Kuĉerĥa, Vasil Kuliĥin, Peto Litus, Nikolaj Malagon, Nikolaj Matvijenko, Ivan Nikoforov, Vasilij Orlovski, Franz Pamin, Nikolaj Pavli, Grigorij Peĉenit, Aleksej Pietka, Genriĥ Pitnowij, Michał Pocholenko, Vasil Podienko, Vasil Podionak, Michał Polenko, Vasil Proĥenko, Dimitrik Proĥin, Aleksandr Prus, Boris Rogoza, Rosenholz, Arnold Rosenko, Viktor Sabat, Vasil Ŝaĥolij, Dimitrij Ŝpak, Porfirij Ŝpak, Ivan Ticĥonovski, Wilhelm Trautwein, Vasil Tribenko, Aleksandr Tverdoĥlib, Fjodor Vedrihan, Ivan Verdenik, Edvard Vlasjuk, Ivan Zajĉev, Ivan Zuk.
Aspekto
La tuta ekstermejo havis la formon de kvarangulo kun la grandeco 275 × 263 m. Ĉirkaŭis ĝin kelkaj tavoloj de dornodrato, kiuj de la flanko de la fervojo estis maskitaj per dense plantitaj (aŭ hakitaj) arboj. La nordan flankon formis sabla digo, ŝutita de germanoj jam en 1939, kiel landlimo inter la Tria Regno kaj Sovetunio. La okcidentan flankon limigis la fervoja branĉo, la sudan kaj la orientan - pinaj arbaroj. La situo de la ekstermejo Bełżec malebligis ĝian eleksteran observadon. Sur malgranda surfaco troviĝis ĉirkaŭ dek lignaj barakoj kaj masonita domo. La tuton oni superrigardis el tri gardistaj turoj je la anguloj kaj unu centre. La turoj havis lampegojn kaj en la centra troviĝis maŝinpafilo. En la unua periodo de la ekzisto la ekstermejo aspektis iom alie ol en la dua periodo. La diferencoj temis pri ŝanĝo de la loko de entombigado kaj alisituigo de barako dediĉita al la garnizono. La tuta ekstermejo en la dua periodo dividiĝis al Ejo 1 kaj Ejo 2. La Ejo 1 entenis la nordan kaj la okcidentan partojn de la ekstermejo. Ĝi estis dediĉita al la administracio, tien ankaŭ venis la viktimoj; la Ejo 2 troviĝanta en la orienta kaj la centra partoj estis loko de neniigado.<span class="ĉ-segment" data-segmentid="213">
Ejo 1
En la alveneja zono troviĝis kajo povanta akcepti 20 vagonojn, placo por deportitoj kaj du barakoj: senvestejo kaj magazeno de havaĵoj de la viktimoj. La administra parto konsistis el du loĝbarakoj por judaj prizonuloj, vestaĵlavejo, kuirejo, magazenoj kaj apela placo. Apud la pordego troviĝis gardistejo, en kiu ĉiam estis SS-anoj kaj ukrainaj gardistoj. Maldekstre de la pordego estis parto por la ukrainoj dedividita de la cetero per dornodrata barilo. Tie troviĝis loĝejoj, kuirejo kaj barako, en kiu estis malsanulejo, dentisto kaj frizisto.
Ejo 2
Neniigejo, konsistanta el gaskamero kaj amasaj tomboj en la orienta kaj la suda partoj de la ekstermejo. La gaskameron ĉirkaŭis arboj, kaj super la tegmento troviĝis maskanta reto malebliganta desupran observadon. En posta periodo ĉi tie oni konstruis du barakojn - loĝejojn kaj kuirejon por judaj malliberuloj, kiuj laboris en tiu parto de la ekstermejo. La Ejo 2 estis tre precize dedividita de la cetero de la ekstermejo. Ĝi havis gardatan pordegon. Tie troviĝis trapasejo, larĝa je du kaj longa je kelkdek metroj, nomata der Schlauch, de ambaŭ flankoj barita per dornodrato kaj branĉoj. Ĝi ligis la senvestejon en la Ejo 1 kun la gaskamero en la Ejo 2.
Neniigado en Bełżec
Christian Wirth decidis konekti la fiksan gaskameron kun benzinmotoro, kiu estis fonto de mortiga gaso. Wirth ne volis uzi karboksidon en boteloj, kiel en eŭtanaziejoj. La boteloj devus esti alportataj al Bełżec en granda kvanto, kio kaŭzus suspektojn kaj grandan loĝistikan problemon. Wirth kreis do aŭtonoman sistemon de neniigado, baziĝantan sur simpla motoro kaj facile atingebla benzino. Tiel la ekstermejo estis sendependa de eksteraj faktoroj.<span class="ĉ-segment" data-segmentid="238">
Wirth ellaboris ankaŭ metodojn de traktado de la transportitoj, por ke la neniigado iru laŭeble rapide. Denule li kreis kadrojn de la procezo por aliaj ekstermejoj. La aspekto de la ekstermejo kaj ĉiuj agoj, kiujn la viktimoj devis fari tuj post forlaso de la vagonoj, servis por unu celo - mensogo, ke la alportitoj estas en laborkampo aŭ transitejo. La viktimoj devis kredi tion ĝis la momento de enfermo en la gaskamero. La dua baza principo de la neniiga procezo estis rapideco. Ĉio okazis en kuro. La viktimoj ne havis tempon por ĉirkaŭrigardado. La tempo estis ligita kun ŝoko. La sistemo estis fondita tiel, ke la viktimoj estu ŝoke paralizitaj kaj ne kontraŭstaru.
La procezo aspektis jene:
La unuaj gaskameroj troviĝis en ligna barako kun tri kameroj 4 al 8 m grandaj, kun plafono je 2-metra alteco (malalteco helpis ŝpari la uzatan gason). Ĝis 110 cm de alteco la muroj kaj la planko estis kovritaj de zinka lado. La kameroj havis apartajn pordojn por forigi kadavrojn, laŭ kiuj iris mallarĝaj fervojetoj ĝis entombigaj kavoj.
Ekster la ekstermejo, norde, oriente kaj sude troviĝis amasaj tomboj, en kiujn en la unua etapo oni metis kadavrojn. En la dua etapo, por eviti pruvojn, oni decidis cindrigi la korpojn. <span class="ĉ-segment" data-segmentid="286">
En Bełżec troviĝis ankaŭ magazenoj en kiuj estis apartigataj la havaĵoj de la viktimoj, oni tie stakis virinajn harojn kaj elŝiris artefaritajn dentojn.
Malliberuloj
La ekstermejo estis planita - simile al postaj Treblinka kaj Sobibor kiel neniigejo de judoj kadre de la operaco Reinhardt. Plej multaj transportoj iris el la regionoj de Lublino, Krakovo kaj Orienta Galicio (ankaŭ la lviva regiono). Tamen okazis transportoj el suda kaj okcidenta Eŭropo.
Okazis provoj fuĝi aŭ fuĝigi siajn infanojn. Tre malmultaj homoj sukcesis tiel travivi. El iliaj raportoj oni scias, ke multaj konsciis, ke la vojaĝo finiĝos per mortigo. De la alveno al la kajo ĝis la morto pasis maksimume kelkdek minutoj, dum kiuj la viktimoj devis senvestiĝi kaj iri gaskamerojn. Foje viroj estis apartigataj de la cetero, por rekrei laborbrigadojn uzatajn en ekstermejaj laboroj.
La laborbrigadanoj forigis kadavrojn el la gaskameroj (foje temis pri iliaj familianoj aŭ konatoj), entombigis - aŭ poste bruligis la kadavrojn, purigis la gaskamerojn, dividis la rabaĵojn, razis la viktimojn aŭ deŝiris dentojn. Post kelka tempo ankaŭ ili mem iĝis viktimoj de la gaskameroj. Kvin homoj sukcesis fuĝi el la ekstermejo mem; du virinoj kaŝiĝis tuj post la alveno kaj sukcesis forkuri, same kiel unu dentokuracisto el Krakovo. Ĉi tiuj tri homoj ne ĝisvivis la finon de la milito. Du homoj estis servantaj malliberuloj: Chaim Hirszman/Ĥajm Hirŝman חיים הירשמן (mortis postmilite en Pollando meze de marto 1946, en la tago kiam li komencis atesti pri la ekstermejo; plej verŝajne li estis murdita kiel funkciulo de Provinca Sekuroficejo en Lublino fare de Sekreta Armea Organizo kreita de liceanoj de Liceo St. Staszic en Lublino) kaj Rudolf Reder, kies raporto estas la sola rekta priskribo de la dramo de Bełżec.
Nombro de la viktimoj
Meze de decembro 1942 oni paŭzis transporti al Bełżec. La ideo transporti tien 200 mil rumanajn judojn estis forlasita. La nombro de judoj portitaj kaj murditaj en Bełżec, kiun oni povas konfirmi, estas ĉirkaŭ 414 mil. Tamen ekzistas centoj da etaj urboj kaj vilaĝoj, el kiuj oni portis milojn da homoj sen pruvoj. Milojn da judoj el Germanio, Aŭstrio, Ĉeĥoslovakio kaj aliaj landoj oni unue portis al getoj en lublina distrikto, kaj poste al Bełżec. Ilian nombron oni povas taksi 100 mil. Se aldoni 93 mil judojn murditajn inter marto kaj junio 1942, la sumo estos ĉirkaŭ 600 mil. Tiun proksimumam nombron diris la pola Komitato pri Naziaj Militkrimoj en Okupata Pollando. En la proceso de garnizono de Bełżec SS-Scharführer Heinrich Gley kaj Robert Juhrs taksis, ke inter novembro 1942 kaj marto 1943 en Bełżec oni bruligis ĉirkaŭ 500 mil korpojn (malgraŭ la fino de funkciado de la ekstermejo, bruligado kaj forviŝado de pruvoj daŭris ĝis printempo 1943). La nombro de 600 mil estis akceptita de Landgericht München en Germanio, kie okazis la proceso de Bełżec-Oberhauser. La Ŝtata Muzeo en Majdanek taksas la finan nombron de murditoj kiel 500 mil homoj.
Al Bełżec venis almenaŭ kelkaj transportoj da romaoj. Krome verŝajne ĉi tie oni murdis ankaŭ 1500 polojn akuzitajn pri kaŝado de judoj. La nuna informtabulo ne mencias tion, tamen la antaŭa - staranta en la loko dum jardekoj - tekstis jene: En ĉi tiu loko de februaro ĝis decembro 1942 ekzistis hitlerana ekstermejo, en kiu martire pereis pli ol 600 000 judoj el Pollando kaj aliaj landoj de Eŭropo, kaj 1500 poloj pro helpado al la judoj (vd. la foton).
Postmilite
Dum la unuaj postmilitaj jaroj la loka loĝantaro regule disfosadis la amasajn tombojn serĉante oron kaj valoraĵojn. La terenon de la ekstermejo oni ĉirkaŭbaris kaj honoris nur en la 1960-aj jaroj. Tamen la ĉirkaŭbarita tereno ne respondis al la historia realo. Sur la loko de la kajo oni konstruis arbaristan domon, la postmagazenajn terenojn okupis novkonstruita segejo. La loko estis malofte vizitata pro ĉelima situo kaj manko de infrastrukturo por la gastoj - ekzistis neniu ekspoziciejo aŭ informtabulo.
La situacio ŝanĝiĝis post 1989, kiam pro kunlaborado de la Usona Holokaŭsta Memoreja Konsilio, la Usona Juda Komitato kaj pola Konsilio pri Protekto de Memoro pri Bataloj kaj Martireco oni okazigis ampleksajn terenajn kaj arkeologiajn esplorojn, difinis limojn la de tombaj kavoj kaj aliaj elementoj de la ekstermejo, forigis la arbaristan domon kaj en 2004 malkovris novan monumenton kreitan de Andrzej Sołyga, Zdzisław Pidyk kaj Marcin Roszczyk. Ankaŭ estis malfermita muzeo, kiel filio de la Ŝtata Muzeo de Majdanek, kies organizanto kaj unua estro estis Robert Kuwałek.
San Felipe de Jesús
San Felipe de Jesús estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas San Felipe de Jesús. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26053.
Geografio
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 396 loĝantojn. El tiuj estis 202 viroj kaj 194 virinoj. La komunumo havas surfacon de 152,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 620 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe  468 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 16 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 291 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 277 scipovis legi kaj skribi kaj 12 personoj estis analfabetoj. Do 4,12 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 367 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,27 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
ISO 3166-2:CC
ISO 3166-2:CC estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate Kokosinsulojn. La subaro ISO 3166-2:CC estas malplena. Kokosinsuloj estas ekstera teritorio de Aŭstralio. Ĝia dulitera (alpha-2) kodo laŭ la normo ISO 3166-1 estas CC, kaj neniu ĝia sub-unuo havas kodon laŭ la normo ISO 3166-2.
Le Luth (Tramtransporto en Parizo)
Le Luth estas haltejo de Tramvojo T1 situanta en komunumo Gennevilliers, departemento Hauts-de-Seine.
La nomo Le Luth devenas de samnoma kvartalo, kaj signifas La Liuto, kies formo elvokas tiun de la kvartalo vidita de supre. Ĝia unua ortografio « Lut » aperis en 1650 kaj referencis al kotŝlima grundo.
Pizoido
La pizoido (os pisiforme) aŭ pizoosto estas unu el la ok karpeaj ostoj. La nomo pisiforme, (pizoforma), deriviĝis de la latina pisum, kun la signifo pizo. La pizoido estas sezamosto.
La osteto situas je la mediala flanko de la proksimala vico de la karpeaj ostoj. Ĝi nur formas artikligon kun la trikvetro.
Amonia hipoklorito
Amonia hipoklorito aŭ NH4ClO estas neorganika salo ĝermocida rezulte de kombinado inter la amonia hidroksido kaj la "kalcia hipoklorito".
Ca(ClO)2 + 2 NH4OH → Ca(OH)2 + 2 NH4ClO
3 NH4ClO + 2 NH3 → 3 NH4Cl + N2 + 3 H2O
(32542) 2001 QK7
(32542) 2001 QK7 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Stacio Yūrakuchō
Stacio Jurakuĉo (有楽町駅 [Jūrakuĉō-eki], Yurakucho Station) estas fervoja stacio en centro de Tokio, Japanio, administrata per Orient-Japania Fervoja Kompanio (JR Orient-Japania) kaj per metroa kompanio Tokjo Metro. Ĝi situas en Kvartalo Ĉijoda. La stacio servas 2 liniojn de Orient-Japania Fervoja Kompanio: Linion Jamanote, Linion Kejhin-Tohoku kaj 1 linion de la metroa reto Tokjo Metro: Linion Jurakuĉo.
La rapida trajno de la linio Kejhin-Tohoku ne haltas ĉe la stacio Jurakuĉo.
Sarnen Nord (stacidomo)
Sarnen Nord estas fervoja stacidomo en Sarno, Svislando.
Sefer Edut
La Libro de Atesto estas la unua libro kiu aperis en tiama Brita Palestino enhavanta rektan ateston pri la holokaŭsto de la buŝo de ĉeestinto. La libro estis eldonita en 1944 de eldonejo Am Oved sub la titolo "Atestolibro, notoj de judo savita el la nazia infero en Pollando". La libron verkis Jakob Kurtz.
Fono
Kvin fojojn dum la holokaŭsto, la germanoj anstataŭigis grupojn de judoj, kiuj havis palestinan civitanecon, kun grupoj de templanoj (Tempelgesellschaft) kaj germanoj de aliaj landoj en la Brita Imperio. La unua grupo, 46 homoj, alvenis al Palestino en decembro 1941 kaj la lasta en marto 1945.
Tiuj resenditaj al Palestino estis judaj regatoj de la Lando de Palestino, kiuj alvenis en Eŭropo sojle de la eksplodo Dua Mondmilito, kaj ne sukcesis eskapi el la naziaj okupaciteritorioj.
La plej grava grupo, laŭ la aŭtentika mezuro de la informo, kiun ĝi alportis pri la ekstermado, estis la dua grupo, konsistanta el 69 homoj, kolektitaj el 13 urboj de Pollando, kiuj alvenis en Palestino per trajno de Vieno tra Sofio, Istanbulo kaj Damasko al la fervoja stacidomo en Afula, kie elvagoniĝis la pasaĝeroj, la 14-an de novembro 1942. La grupo forlasis Pollandon la 28-an de oktobro 1942, post la grandaj "akcioj" (germane Aktion; amasaj operacioj por koncentri la judojn por deportado al la ekstermejoj) je la somero kaj aŭtuno de 1942. Survoje al Palestino, la membroj de la grupo estis tenitaj dum kelkaj tagoj en Vieno, kie ili renkontis la estron de la juda komunumo kaj lian deputiton, kiuj diris al ili, ke – el 200 mil vienaj judoj restis nur 400 homoj. La atestoj de la membroj de la grupo malkaŝis unuafoje la fakton de la ekstermado kaj ĝia amplekso. Ĉiu membro de la grupo alportis novaĵojn el malsama fonto: Sobibor, Treblinka, Aŭŝvico kaj aliaj lokoj. Ili rakontis pri amasmurdoj, en la plej brutalaj manieroj, post kiuj nur kelkaj pluvivantoj restis el komunumoj de dekmiloj da judoj.
Post ilia alveno en Palestino, post mallonga pridemandado de brita armespionado, la membroj de la grupo estis prenitaj al arestejo ĉe Atlit, kie ili estis plie pridemanditaj fare de membroj de la Juda Agentejo. Inter la membroj de la grupo estis du membroj de Kibuco Deganja B kaj fakultatisto de la Hebrea Universitato de Jerusalemo, elitaj homoj en la Jiŝuv, bone enradikiĝintaj en Palestino, kies atestoj estis fidelaj al la pridemandintoj, tamen ili ankoraŭ havis malfacilecon forskui la nekredemon de la pridemandintoj je tia ekstrema kaj ŝoka novaĵo. Unu el la membroj de la grupo, Jakob Kurtz, konata publika figuro kaj cionisma gvidanto en sia hejmurbo Piotrkow en Pollando kaj loĝanto de Tel-Avivo, provis kompreni la reagon en Palestino. Laŭ li, ankaŭ la judoj de Pollando, kiuj vidis propraokule la preterpasintaj morttrajnoj veninte de Okcidenta kaj Mezeŭropo, kaj atestis la murdo de multaj judoj en la najbareco de siaj loĝejoj, simple rifuzis kredi je la ekzisto de ekstermejoj, kaj ke infanoj, maljunuloj, kaj malsanuloj estus ekstermitaj unue. Post kiam la novaĵo estis digestita, la 22-an de novembro 1942, la administrado de la agentejo publikigis deklaron laŭ kiu novaĵo estis ricevita "de fidindaj kaj rajtigitaj fontoj", ke la nazioj komencis sisteman kampanjon de ekstermado de polaj judoj, kaj je la 30-an de novembro kaj 1-an de decembro, manifestacioj kaj publikaj mitingoj estis okazigitaj en la tuta lando. Ankaŭ la tiamaj gazetoj aperis kun siaj frontpaĝoj enkadrigitaj en negro.
Jakob Kurtz decidis skribi sian ateston, kaj en 1944 estis eldonita lia libro "Atestolibro, Notoj de judo savita de la nazia infero en Pollando", en kiu li detale rakontis siajn spertojn kiel ĉeestinto de la holokaŭsto kaj ekstermado.
La 363-paĝa libro provokis grandan reagon en la Jiŝuv. En la tempo de ĝia publikigo, aldonaj kaj solidaj pruvoj jam akumuliĝis pri la ekstermado en Eŭropo, kaj ĝi estis akceptita kiel fidinda unuamana atesto pri la holokaŭsto. Laŭ oni scio, ĉi tiu estas la unua libro kiu aperis en la hebrea en tiama Palestino pri la holokaŭsto, kiel persona atesto de holokaŭsto postvivanto. En la libro, por la unua fojo, la katastrofo, kiu trafis la judan popolon, estis nomita la "Ŝoaho". Ĝi estas ankaŭ kie la frazo "morttrajnoj" aperas unuafoje. La libro estis la pioniro de la miloj da libroj kaj studoj kiuj aperis poste en Israelo kaj ĉirkaŭ la mondo pri la holokaŭsto.
5130 Ilioneo
5130 Ilioneo estas mezgranda malhela troja asteroido, orbitanta ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, en la "Troja Tendaro", tie estas "malantaŭ" Jupitero, laŭ ties orbita movo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 30-an de septembro 1989 de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).
Ramón Menéndez Pidal
Ramón MENÉNDEZ PIDAL (Korunjo, 13-a de marto de 1869 – Madrido, 14-a de novembro de 1968) estis filologo, historiisto, folkloristo kaj mezepokisto hispana. Kreinto de la filologia hispana skolo, li estis saĝula membro de la Generacio de 1898 kaj avo de la filologo Diego Catalán.
Biografio
Naskiĝita en Korunjo, li estis baptita la tagon 18an de marto de 1869 en la Preĝejo Paroĥa Sankta Maria de la Kampo de Korunjo per la nomoj de Rajmondo Francisko Antonio Leandro. Estis filo de la juĝisto Johano Menéndez Fernández, natura de Pajares (Asturio), kaj de Ramona Pidal, natura de Villaviciosa (samloke) kaj frato de Johano kaj Ludoviko. Li kiam havis dektri monatojn lia patro tranlokiĝis al Oviedo, eksigita de Juĝisto pro ne ĵuri la konstitucion de 1869; en tiu urbo li vivis ĝis la sep jaroj, kiam lia patro estis rehabiligata en la posteno kaj destinita al Sevilo. Je liaj dek jaroj ekzameniĝis por eniri en la Mezlernejo de Albacete, urbo al kiu estis estinta destinita lia patro kiel juĝisto; en koncerna mezlernejo iniciatis la Duan Instruadon, kiu daŭrigis en Burgos (dua kurso) kaj Oviedo (tria kaj kvara). En 1883 li estis en la Mezlernejo Kardinalo Cisneros de Madrido. Tiun periodon de lia formado nomis Rajmondo Menéndez Pidal «lia kastilianigo», laŭ skribis Carmen Conde en 1969, ĉar liaj «kunklasanoj mokis pri asturianismoj de lia lingvaĵo». Li poste studis en la Universitato de Madrido, kie estis disĉiplo de Marcelino Menéndez Pelayo kaj, en 1899, li atingis la katedron de Romanika Filologio de la Universitato de Madrido, kiun li devos konservi ĝis sia emeritigo, en 1939.
En 1900 li edziĝis kun Maria Goyri, la unua virino kiu faris oficialajn studojn kaj finis ilin en la Fakultato de Filozofio kaj Beletroj (1896). En ilia nuptovojaĝo malkovris ambaŭ la persiston de la hispana romancaro kiel parola literaturo kaj ili komencis rikolti multajn am-romancojn en pluaj ekskursoj tra teroj de Kastilio la Malnova. Elektita por la Reĝa Hispana Akademio en 1901, lia majstro Menéndez Pelayo prononcis lian salutparoladon.
La reĝo Alfonso la 13-a lin enoficigis komisaron en la konflikto de limoj inter Peruo kaj Ekvadoro (1905), kion li utiligis, ĉar finita lia laboro kaj subskribita la akcepto de la arbitracio fare de ambaŭ landoj, li vojaĝis tra aliaj hispan-amerikaj landoj por studi en ili la tradician hispanan romancaron kiu ankoraŭ pluvivis. La 16-a de junio de 1910 estis enoficigita kiel Prezidanto de la Komitato Direkta de la Restadejo de Studentoj, kreita la 6-an de majo de la sama jaro. La 2-an de marto de 1915 estis konfirmita en la posteno de Direktoro de la Centro de Historiaj Studoj, kiu li jam estis praktikante ekde ties kreo. La 21-an de majo de 1926 estis elektita unua vicprezidanto de la Junto de Pligrandigo de Studoj (Junta de Ampliación de Estudios); ĉiuj ĉi tiuj institucioj trovis rilatigitaj kun la principoj defenditaj de la Libera Institucio de Instruado (Institución Libre de Enseñanza) kaj, fakte, unu el liaj filinoj estis la pedagogino Jimena Menéndez-Pidal Goyri, fondintino de la centro de instruado Lernejo Estudio, kies idearo reprenos la spiriton de la ILE.
Undekanolo
1-Undekanolo aŭ C11H24O estas kemia kombinaĵo rezultanta el hidratigado de la 1-undekene, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. 1-Undekanolo estas unu el la 205 eblaj izomeroj kun la kemia formulo C11H24O. 1-Undekanolo ne estas solvebla en akvo, sed estas solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
(14245) 2000 AS31
(14245) 2000 AS31 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).