cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Banko por Internacia Kontoreguligo
Strukturo
Supra organo de la BIK estas la unufoje jare okazanta ĝenerala asembleo. La mastrumado estas tasko de la mastruma konsilantaro. Al tiu apartenas laŭstatute la prezidantoj de la centraj bankoj de la fondomembroj Belgio, Britio, Francio, Germanio, Italio kaj la prezidantoj de la Board of Governors der la usona emisia banko, kiu tamen reokupas tiun oficon nur ekde 1994. Ĝis naŭ pluaj prezidantoj de aliaj centraj bankoj elekteblas en la mastruman konsilantaron. La mastruma konsilantaro elektas sian prezidanton kaj la prezidanton de la BIK; ekde 1948 ekzistas persona unio inter tiuj du oficoj. Ĝi krome nomumas la ĝeneralan direktoron kaj la ceterajn membrojn de la mastrumado. La ĝenerala direktoro estas la reprezentanto de la prezidanto.
De marto 2002 ĝis fine de februaro 2006 s-ro Nout Wellink, prezidanto de De Nederlandsche Bank, estis prezidanto. Elektita posteulo estas lia svisa kolego Jean-Pierre Roth.
Sindikofunkcio en la internacia montrafiko
La BIK mastrumas en sia funkcio kiel banko de la centraj bankoj partojn de la devizorezervoj de multaj landoj kaj de internaciaj financ-institucioj. Fine de 2000 la mono deponita ĉe la BIZ sumiĝis je proksimume 7 % de la mondaj valutorezervoj; proksimume 120 centraj bankoj estis ĝiaj klientoj ĉe tio. La deponaĵoj estas tenataj kiel alte disponeblaj investoj kaj estas pro tio rapide disponeblaj. En kreskanta mezuro la BIK servas ankaŭ kiel investbanko, por ricevi pli da rendimentoj per siaj devizorezervoj. En kelkaj kazoj la BIK donas ankaŭ mallongtempaj kreditoj. Kazope ĝi ankaŭ antaŭfinancas kreditojn, kiuj estas garantiataj de la Monda Banko aŭ de la Internacia Mon-Fonduso.
Kunordigado kaj solvo de problemoj de la mon- kaj monsistem-politiko
Kunlaborado de emisiaj bankoj
La BIK estas samtempe forumo de la internacia kunlaborado pri mon- kaj financ-demandoj. Tio okazas kadre de neoficialaj renkontiĝoj okaze de la ĝeneralaj asembleoj kaj de kunvenoj de la mastruma konsilantaro.
Subteno de la stabileco de la internacia financ-sistemo
Tamen, dum la jaroj, oni donis al la BIK ankaŭ serion da konkretaj taskoj. Tiel, kiam dum la 1960-aj jaroj aperis unuaj tensioj en la sistemo de fiksaj ŝanĝokurzoj (Bretton-Woods-sistemo), ĝi partoprenis en multaj apog-agadoj por eŭropaj valutoj. Por pritrakti fakdemandojn oni starigis multnombrajn komisionojn kaj laborgrupojn. Antaŭ la fono de la tutmondigo de la financmerkatoj kaj de la rapidkreskaj translimaj kapitalfluoj la BIK graviĝis kiel kontrolinstanco super financmerkataj institucioj.
Plua disvolvado de la bankokontrolado: Bazelo 2
En la kampo de la kreditinstitutoj tio estas la Bazela Komisiono pri bankokontrolo, kiu kreiĝis 1974 kiel reago al serio da bankaj bankrotoj. La laboro de tiu komisiono rezultigis la "Bazelan Konkordaton" pri bankokontrolo. Ekde 1988 validas minimumaj kondiĉoj por provizo je propra kapitalo de internacie laborantaj bankoj, per kiu estis harmoniigitaj ĝis tiam validaj diversaj reguladoj en la unuopaj landoj. Postulata estis propra kapitalo, kiu estu minimume 8 % de la aktivo. La reguloj estas nur minimumaj kondiĉoj, kiujn la opaj landoj transigas al nacia juro. En Bazelo 2 estas fiksitaj la minimumaj kondiĉoj por provizo per propra kapitalo validaj ekde 2007 en la Eŭropa Unio. Usono realigos tiujn regulojn iom post iom ekde 2008.
Pri la asekura kampo okupiĝas la Internacia Unio de la asekur-kontrol-institutoj (germane: Internationale Vereinigung der Versicherungsaufsichtsbehörden; angle: International Association of Insurance Subervisors, IAIS), kies sekretariejo havas sian sidejon ekde januaro 1998 ĉe la BIK. La Unio fondiĝis en 1994 kaj havas la taskon formuli internacie agnoskatajn principojn kaj normojn por efika asekurkontrolo en siaj pli ol 100 membrolandoj.
Fine la BIK dediĉas sin ankaŭ al esploroj surkampe de la monpolitiko kaj monteorio, kiujn ĝi aperigas en laborpaperoj kaj kontribuaĵoj al sciencaj revuoj, kaj al ĝeneralaj ekonomi-analizoj, kiu aperas en siaj kvaronjar-raportoj. Krome ĝi kolektas multajn datenojn el la spaco de siaj membroj kaj kunmetas ilin al internacia bankostatistiko, kiu estas publikigata kvaronjare. Por prijuĝi la landaj riskoj kaj por frutempe percepti financkrizojn gravas antaŭ ĉio la datenoj pri internacia ŝuldiĝo de landoj, kies rezultoj estas publikigataj kunlabore kun la OEKE, IMF kaj Monda Banko.
Literaturo
germanlingve:
Eksteraj ligiloj
germanlingve:
Les Abattoirs
Les Abattoirs (en esperanto "La buĉejoj") estas ekspoziciejo pri moderna kaj nuntempa arto de la franca urbo Tuluzo. Ĝi estas favorigata de la titolo « musée de France ».
La muzeo Les Abattoirs ankaŭ funkcias kiel dokumenta centro, kun granda mediateko, vasta muzeografia kolekto kaj helpas la lokajn artistojn ekspoziciigi siajn verkojn.
Okcidenta Provinco (Papuo-Nov-Gvineo)
Okcidenta Provinco (Western Province), antaŭe Provinco Fly, estas la plej sudokcidenta provinco de Papuo-Nov-Gvineo. Ĝia ĉefurbo estas Daru. Tabubil estas la plej granda setlejo de la provinco. la provinco etendiĝas sur kaj havas ĉirkaŭ  loĝantojn.
Aibonito
Aibonito - prononco simple, per la Internacia Fonetika Alfabeto - estas municipo en Porto-Riko, situanta centre de la insulo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Mezume la municipa teritorio situas metrojn super la marnivelo. La samnoma ĉefa loĝloko de la municipo fondiĝis je la.
8551 Daitarabochi
8551 Daitarabochi estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la japanaj astronomoj Masanori Hirasawa kaj Shohei Suzuki elde la observatorio de la monto Njukasa, proksime de Fuĵimi (gubernio Nagano, Japanio).
Magnús Jónsson (1887)
Magnús Jónsson (naskiĝis la, mortis la ) estis islanda pastro, profesoro kaj politikisto. Li estis parlamentano (1921-1946) por la Sendependecpartio ekde ĝia fondiĝo en 1929 kaj ĝiaj antaŭpartioj (la Malnova Sendependecpartio, la Malnova Burĝpartio kaj la Konservativa Partio).
8551 Daitarabochi
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomo al la legenda giganto Daitaraboĉi (japane ダイダラボッチ), de la japana mitologio. Laŭ legendo, li konstruis la monton Fuĝi, kaj la loko el kiu li prenis la teron iĝis la lago Biŭa. Multe da lagoj en Japanio estus la piedsignoj de Daitaraboĉi.
Projekto
Projekto, kiel difinita en la fako de projekt-administrado, konsistas el provizora klopodo plenumita por estigi unikan produkton, servon aŭ rezulton.
Pli ĝenerale, la angla vortaro Oxford sugestas tion, ke komercaj kaj sciencaj projektoj okupiĝas pri "kunlabora entrepreno, ofte kun esploro aŭ desegnado, kio estas zorgeme planita por atingi iun specifan celon".
PRINCE2 difinas projekton "kiel administradan medion, kio estas kreita por la celo de liverado de unu aŭ pli da komercaj produktoj laŭ specifa komerca okazo"
Ene de privataj lernejoj, kiel en Usono, projekto estas (hejm)tasko donita al studento, kio ĝenerale bezonas pli multan penon ol normalaj hejmtaskoj donitaj. Projektoj povas varii ekde simplaj skribaj projektoj ĝis ellaboritaj kaj bone strukturitaj, kiel scienc-foiraj projektoj.
Laŭ Francisko Azorín projekto estas Detala dokumentaro priskribinta konstruotaĵon. Li indikas etimologion el la latina projectus, el projectare (ekĵeti). Kaj li aldonas la terminojn projekcii, por fari projekton; projekciisto kaj antaŭprojekto.
Eksteraj ligiloj
(eo) Terminareto de projektmastrumado
Malé Chyndice
Malé Chyndice, hungare Kishind estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nitra. Malé kaj Kis signifas: malgranda. La hungaroj uzis ankaŭ la nomon Felsőhind (=Supra Hind).
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, Žitava preterfluas, fine de mallonga sakovojo. Nitra (urbo) troviĝas 18 km-ojn for.
Bonzac
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone same - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Ivan Rakitić
Ivan Rakitić estas kroata futbalisto. Li naskiĝis en Rheinfelden, Svislando, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Sevilla FC - antaŭe li en 2005-2007 estis profesia futbalisto de la svislanda klubo FC Basel, en 2007-2011 de la germania klubo Schalke 04 kaj de tiam de la klbuo Sevilla FC. Krome Ivan Rakitić ekde la jaro 2007 estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo, kaj ekde la jaro 2009 krome ankaŭ membris en la kroatia teamo de sub-21-jaruloj. Antaŭe li laŭ sia tiutempa aĝo kaj sia naskiĝlando en 2006 kaj 2007 jam membris en la svislanda nacia teamo de sub-21-jaruloj.
Pakostov
Situo
Pakostov situas laŭ flankovojoj. Humenné troviĝas je 25 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1567. En 1600 10, en 1715 11, post 5 jaroj 9 familioj pagis impostojn. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1857 lernejo ekfunkciis. En 1828 loĝis tie 272 vilaĝanoj 36 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis "Pakasztó", poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zemplénpálhegy 157 homoj, (slovakoj en majoritato, rutenoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Stropkov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1935 kaj ankaŭ en la sekva jaro incendioj okazis. En 2001 vivis en Pakostov 519 vilaĝanoj (500 slovakoj).
Listo de renomaj personoj de Zalău
Listo de renomaj personoj de Zalău
Ellhöft
Ellhöft (dane: Ellehoved) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nordfriesland de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Südtondern, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Kasteloj de Golop
La Kasteloj de Golop aŭ konataj pri la iama posedanto Kasteloj de Vay estas 2 kasteloj unu apud la alia, ankaŭ historiaj monumentoj en Hungario en vilaĝo Golop (Hungario).
La malnova kastelo
La malnova, tiam renesanca, etaĝa burgo estis konstruita por defendaj celoj ĉirkaŭ en 1592. Ĝi aspektis kiel briko, sed ĉe unu el la diagonala angulo estis po unuj reliefantaj bastionoj kaj estis ĉirkaŭita kun remparo kaj muro. Dum la kontraŭturkaj bataloj la kastelo kelfoje estis bruldetruita, sed poste rekonstruita. La kastelo restis privata posedaĵo ĝis 1945. En la 1980-aj jaroj unue arkeologoj esploris la konstruaĵon, poste ĝi estis iomete renovigita. Post denova renovigo la kastelo estas gastejo (hoteleto).
La nova kastelo
La nova (klasikisma) kastelo estis konstruita proksime de la malnova konstruaĵo en la frua 19-a jarcento. Tiu kastelo konsistas el 3 konstruaĵpartoj, kiujn mallarĝaj konstruaĵpartoj interligas. Iam estis granda parko kun pluraj servaj domoj, sed ili jam grandparte malaperis. Post la finkonstruo la barona familio Vay translokiĝis en la novan kastelon. Nuntempe en tiu kastelo funkcias la bazlernejo.
Louis François Armand de Vignerot du Plessis, duko de Richelieu
Louis-François-Armand de Vignerot du Plessis, duko de Fronsac poste duko de Richelieu (1715), princo de Mortagne, markizo de Pont-Courlay, grafo de Cosnac, barono de Barbezieux, barono de Cozes kaj barono de Saujon, marŝalo kaj pajro de Francio, estis franca nobelo kaj militisto naskiĝinta en Parizo la 13an de marto 1696 kaj mortinta la 8an de aŭgusto 1788 estante 92jaraĝa.
Biografio
La filo de pra-nevo de la kardinalo Richelieu, Louis-François-Armand de Vignerot du Plessis estis baptofilo de Ludoviko la 14-a kaj de la dukino de Burgonjo. Li estis fama pro siaj multaj geedziĝoj, amaferoj kaj eĉ klopodo seksallogi la baptopatrinon. Tiele li estis eĉ enprizonita dum sia junaĝo en la Bastilo. Poste li estis diplomato kaj altoficira militisto.
Listo de asteroidoj (59001–60000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 59001 al 60000.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Plejparte el la asteroidoj restas sennomaj kaj havas nenian menciindecon.
136666 Seidel
136666 Seidel estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 17-an de septembro 1995 de la ĉeĥaj geedzastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥaj fotistoj de Český Krumlov: Josef Seidel (1859–1935) kaj ties filo František (1908–1997), kies verkoj priskribas kaj popolojn kaj lokojn de la suda parto de Šumava. La konservita arkivo de negativoj malfermis fenestron al la unua duono de la 20-a jarcento, inklude pri la rilatoj ĉeĥoj - germanoj.
Altbüron
Pri la komunumo
Altbüron estas urbo komunumo en la distrikto Willisau en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 904 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
La komunumo Altbüron situas oriente de la rivero Rot, kiu formas la limon al Kantono Berno. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Altbüron mem la setlejoj Ludigen, Grüembech, Feld, Säget, Usserdorf, Steihubel, Horn kaj Totebode.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,78 km², de kiuj 2,00 km² estas kovritaj de arbaro, 4,1 km² servas por agrikulturo kaj 0,66 km² por setlejoj. La plej alta punkton de la komunumo situas sur alteco de 725 m s.m. sur la montokulmino Schartenhöhe, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 495 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Rot.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Altbüron limas en nordokcidento al Pfaffnau, en nordoriento al Roggliswil, en oriento al eksklavo de Grossdietwil (vilaĝoj Eppenwil kaj Erpolingen) en sudoriento al Ebersecken, en sudo al Grossdietwil, kaj en okcidento al Melchnau (Kantono Berno).
Trafiko
Altbüron estas konektita al la publika transportreto per la du aŭtobuslinioj Langenthal – Melchnau – Altbüron – Grossdietwil kaj Zell – Altbüron – Sankt-Urbano.
En Altbüron ekzistas ruinoj de tunelportalo kaj fervojpramo, konstruitaj en la jaro 1875 kadre de la projekto de la fervojlinio de Langenthal al Wauwil, kiu pro la tiama ekonomoikrizo kaj sekva monmanko neniam realiĝis.
La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 sitas en Reiden en distanco de proksimume 10 kilometroj de la vilaĝocentro.
Historio
La unua dokumenta mencio de Altbüron datiĝas el la jaro 1130 per la mencio de la Senjoro Werinhere de Aldpurron. En la jaro 1248 unuan fojon estis menciita la burgo, kiu post la formorto de la Senjoroj de Altbüron fariĝis en la jaro 1269 posedaĵo de la Senjoroj de Balm. Ĉar Rudolfo de Balm persone partoprenis la murdon de la imperiestro Alberto la 1-a la burgo estis detruita en la jaro 1309 kaj iliaj loĝantoj ekzekutitaj. En la jaro 1316 la burgruiono kaj la vilaĝo fariĝis posedaĵo de la Ordeno de germanaj kavaliroj. En la jaro 1415 la urbo Lucerno aĉetis la tutan Senjorejon Willisau kaj kun ĝi ankaŭ la vilaĝon Altbüron.
Materhorno
Materhorno (en la valeza dialekto de la alemana ds'Hore, en la germana Matterhorn, en la itala Monte Cervino aŭ Cervino (prononcata "ĉervino"), france Mont Cervin aŭ Le Cervin) estas monto de Eŭropo, en la grupo de la Peninaj Alpoj, en la centra parto de la Alpoj. Ĝi altas 4478 metrojn super la maro kaj estas kvazaŭ ŝtona piramido. La kvar apikaj edroj de la monto ĉiuj frontas unu el la kompasajn direktojn, kaj estas apartigataj per kvar krestoj: Hörnli, Furggen, Leone/Lion, kaj Zmutt. La norda flanko kaj la plej alta pinto troviĝas en Svislando. La suda flanko troviĝas en Italio, same kiel dua pinto 4476-metra.
Por Svislando la Materhorno estas kvazaŭ la nacia simbolo, kaj aperas apud la Arbalesto sur multaj svisaj produktoj kiel ekzemple la ĉokolada triangulo de Toblerone.
Historio
Materhorno havas viglan historion. Inter la svisoj en la nordo kaj la italoj en la sudo ĉiam regis certa rivaleco al kiu apartenas la monto. En la 19-a jarcento regis vigla konkurso, kiu unue sukcesos atingi ĝian pinton. La unuan grimpon finfine sukcesis la brito Edward Whymper je pinto de 7-homa ŝnurkamaradaro de la svisa flanko super la Hörnli-kresto la 14-an de julio 1865. Whymper tiel venkis en sia persona konkurso kontraŭ sia antaŭa ŝnurkamarado Jean-Antoine Carrel el Breuil, kiu samtempe provis la grimpon el la itala flanko. Ĉe la malsuprengrimpado 4 personoj de la 7-persona ŝnurkamaradaro, nome Croz, Hadow, Hudson kaj Douglas falegis supre de la tiel nomita ŝultro de la norda vando kaj mortis. La korpon de Lordo Francis Douglas neniam estis trovita. Tiuj 4 ne estis la lastaj viktimoj de la monto. Plurcent montogrimpistoj trovis sian lastan ripozon sur la Materhorntombejo de Zermatt.
Turismo
Telfero aŭ lifto sur la Materhorno malgraŭ multaj projektoj neniam estis realigita. Per aertelfero estas atingebla la Eta Materhorno (germane Kleines Matterhorn) kaj per dentoradfervojo la Gornergrato. Pro sia alteco kaj multaj glaĉeroj en la regiono eblas tutjara skiado kaj neĝtabulado. La regiono allogas montogrimpistojn el la tuta mondo, kaj en belaj someraj tagoj, la loko sur la pinto de Materhorno ofte ne sufiĉas por ĉiuj pintkurantoj. Regule la monto postulas sian sangotarifon, precipe ĉar multnombraj homoj provas provoki la naturon sen adekvataj konoj kaj iloj.
33408 Mananshah
33408 Mananshah estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Veľké Chyndice
Veľké Chyndice, hungare Nagyhind estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nitra. Veľké kaj Nagy signifas: granda. La hungaroj uzisla nomon ankaŭ Alsóhind (=Suba Hind).
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, Žitava preterfluas, laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas 17 km-ojn for.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1234. Dum la historio formiĝis 2 vilaĝoj Granda kaj Malgranda Hind. En 1910 loĝis tie 406 da homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Tiu vilaĝo situis ĉe la nova landolimo, ĉe la hungara flanko. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 350 da homoj, (260 slovakoj, 87 hungaroj).
Jean-Marc Nattier
Jean-Marc NATTIER (17-a de Marto 1685 – 7-a de Novembro 1766) estis franca pentristo. Li naskiĝis en Parizo, la dua filo de Marc Nattier (1642–1705), portretisto, kaj de Marie Courtois (1655–1703), miniaturisto. Li famis pro siaj portretoj de sinjorinoj de la kortego de la reĝo Ludoviko la 15-a en sinteno de klasika mitologio.
Li eklernis el sia patro, kaj el sia onklo, la historipentristo Jean Jouvenet (1644–1717). Li aliĝis al la Reĝa Akademio en 1703 kaj dediĉis sin al kopiado de pentraĵoj en la Luksemburga Palaco, farante serion de desegnoj de la pentrociklo de Maria de Mediĉo fare de Petro Paŭlo Rubens. La publikigo (1710) de gravuraĵoj bazitaj sur tiuj desegnoj famigis Nattier, sed li malakceptis iri al la Franca Akademio en Romo, kvankam li estis atinginta la unuan premion en la Pariza Akademio estante nur dekkvinjaraĝa. En 1715 li iris al Amsterdamo, kie tiam estis Petro la Granda, kaj pentris portretojn de la caro kaj de la imperiestrino Katerina, sed li malakceptis proponon iri al Rusio.
Nattier deziris esti prihistoria pentristo. Inter 1715 kaj 1720 li dediĉis sin al komponaĵoj kiel la "Batalo ĉe Poltavo", kiun li pentris por Petro la Granda, kaj la "Ŝtonigo de Fineo kaj liaj kompanoj", kio rezultis en lia elekto al la Akademio. Li mortis en Parizo en 1766.
Shen Bao
Shen Bao, antaŭ transskribita kiel Shun Pao aŭ Shen-pao (ĉine: 申報; pinjine: Shēn Bào), konata en la angla kiel Shanghai News (Ŝanhajaj novaĵoj), estis gazeto publikigata de la 30-a de aprilo 1872 ĝis la 27-a de majo 1949 en Ŝanhajo, Ĉinujo. La nomo estas mallongigo de Shenjiang Xinbao, Shenjiang estas mallonga formo de Chunsheng jiang, la malnova nomo de la rivero Huangpu.
Fondita de Ernest Major (1841-1908), brita entreprenisto, en 1872, Shen Bao estis unu el la unuaj modernaj ĉinaj gazetoj. (Kiam Major reiris al Britujo en 1889, la gazeto estis reorganizata kiel Major Company Limited. )
Seksuma turismo
La seksuma turismo estas fakto vojaĝi por la celo de seksumadoj (plej ofte pagataj) kun la loĝantoj de aliaj lokoj.
Tiuj loĝantoj povas esti kun profesiuloj (prostituito), aŭ neprofesiuloj, sen risursoj, kuj provas lukri monon.
Iuj landoj (kiel Brazilo, Tajlando kaj pli frue, Maroko) leĝofaras kontraŭ tia turismo, kiun oni taksas malmorala. Sed la malfacilo kontroli, la korupto, kaj ĉefe la malriĉeco faras, ke la leĝo estas facile ĉirkaŭturnata.
Iuj seksumaj turistoj serĉas seksumon kun infanoj, kio estas krimo de seksatenco kontraŭ neplenaĝuloj. Por malhelpi tiun fenomenon, iuj landoj kiel Kanado, Francio kaj Belgio faris leĝojn por puni siajn ŝtatanojn pro tiaj krimoj faritaj en ajna lando, aŭ eĉ (ekzemple Svisio) por puni iun ajn, kiu faris tian krimon kaj rezidas sur ĝia teritorio.
Observatorio de La Plata
La Observatorio de La Plata (Observatorio Astronómico de La Plata) estas observatorio situanta en la urbo La Plata, ĉefurbo de la Bonaera Provinco en  Argentino (-34.90833°N, -57.93167°W).
La Plata estas planita urbo, tio estas nova urbo kreita en neloĝata loko pro politika decido. Necesis krei novan ĉefurbon por la provinco, kiam Buenos Aires iĝis federa ĉefurbo de Argentinio. Per dekreto de la, Dardo Rocha, fondinto de la urbo, komandis la planadon kaj la budĝeton de diversaj publikaj konstruaĵoj, inter kiuj la observatorio.
La unua direktoro estis Francisco Beuf , franca mararmea leŭtenanto kaj direktoro de la Mararmea Observatorio de Toulon.
Miguel Itzigsohn estis ĝia direktoro de 1955 al 1972.
En majo 1997 malfermiĝis muzeo, kie estas videbla plejparto el la instrumentoj, kiujn la observatorio akiris en la komenco de la 20-a jarcento.
Saĝtelefono
Saĝtelefono, nomata en Esperanto ankaŭ smartfono    (forme plej internacia), aptelefono, plurfunkcia poŝtelefono , inteligenta telefono , lerta telefono aŭ kompufono estas multfunkcia poŝtelefono.
Krom por telefoni, saĝtelefonoj taŭgas kutime interalie por retumi, foti, filmi, navigi, spekti videojn, aŭdigi sondosierojn, uzi komputilajn ludojn kaj tiel plu. Grava diferenco inter saĝtelefonoj kaj aliaj poŝtelefonoj estas tio, ke en tiu mankas butonoj. La navigado povas okazi helpe de diversaj fingrotuŝoj de la ekrano.
Mongola Nacia Olimpika Komitato
La Mongola Nacia Olimpika Komitato (MNOK; mongole: Монголын Үндэсний Олимпын Хороо Mongolyn Undesnii Olimpyn Horoo) estas la sporta organizacio kiu estas priresponda de la partopreno de Mongolio je la Olimpiaj Ludoj kaj diversaj sportaj eventoj en kaj ekster la kontinento de Azio. Ĝi partoprenas en la Olimpika Konsilio de Azio.
Historio
La MNOK estis fondita en februaro de 1956 kaj akceptita de la Internacia Olimpika Komitato en 1962. La aktuala prezidanto de la Komitato estas Demchigjav Zagdsuren.
Partopreno je la Olimpiaj Ludoj
La unua partopreno de Mongolio je la Olimpiaj Ludoj estis en 1964, je la Somera Olimpiko en Tokio kaj la Vintra Olimpiko en Innsbruck. Mongolio partoprenis dek tri fojojn je Someraj Olimpikoj kaj dek tri fojojn je Vintraj Olimpikoj. Ĝi forestis nur je la Somera Olimpiko en Los-Anĝeleso kaj je la Vintra Olimpiko en Innsburck.
La lando gajnis entute dudek ses olimpikajn medalojn: du de oro, dek de arĝento kaj dek kvar de bronzo.
Cunard Line
Cunard Line estas brita navigacia kompanio kreita de la kanadano Samuel Cunard en 1838.
La populareco de marvojaĝoj ekfalis en la 1950-aj jaroj, kiam la konkurenco de aeroplanoj iĝis pli kaj pli prema. En 2004, la Queen Elizabeth 2 emeritiĝis, kaj la lasta, ankoraŭ funkcianta transatlantika ŝipo restas la Queen Mary 2.
Saĝtelefono
Programaro
La plej multaj saĝtelefonoj uzas la operaciumojn iOS (iPhone de Apple) kaj Android. La tria operaciumo Windows Phone kiun uzis Nokia (Lumia) ĉesis en 2018 kaj nun Lumia-aptelefonoj ankaŭ uzas la operaciumon Android. Symbian kaj Firefox OS estas malaperintaj operaciumoj. Ubuntu Touch ne plu estas subtenata de Canonical Ltd.
Oni povas uzi aplikaĵojn (apo) dekomence haveblajn kun la operaciumo, kaj aldone eblas instali aliajn apojn el iu deponejo: Apple App Store, Google Play Store, BlackBerry App World. Por saĝtelefonoj rulataj de Android ekzistas ankaŭ ceteraj deponejoj, ekzemple: Aptoide, Cafe Bazaar, F-Droid, GetJar, Opera Mobile Store, SlideME.
Nederlanda Lingvo-Unio
La Taalunie ankaŭ kunlaboras en diversaj lokoj kun la kariba Nederlando.
Ĝia ĉefa celo estas zorgi pri la unueco de la nederlanda lingvo, konsilante la registarojn de la diversaj landaj kaj regionaj membroj. Surinamo ekde 2005 estas asocia membro de la akademio.
Grava atingo de la Nederlanda Lingvo-Unio estas la modifo de la nederlanda ortografio en la jaro 1995. Tiucele ĝi eldonis vortliston de la nederlanda lingvo, ankaŭ konata kiel "La verda libreto" (nl:"Het Groene Boekje").
Taskoj
La ĉefaj taskoj de NederlandseTaalunie estas lingva politiko, lingva uzo kaj lingva infrastrukturo. Ĝi ankaŭ subtenas la instruadon de la nederlanda kiel fremdan lingvon en najbaraj landoj, samkiel ĝi subtenas la internacian nederlandistikon. Tutmonde, ĉirkaŭ 14.000 studentoj studas la nederlandan lingvon memstare aŭ en kombino kun ĝia literaturo kaj kulturo en pli ol 130 universitatoj kaj altlernejoj.
Subtena Centro por Nederlanda Terminologio
La Subtena Centro por Nederlanda Terminologio estis fondita la 1-an de aprilo 2007 de la Nederlandse Taalunie kaj estas ĉefe informpunkto kaj konsilejo por ĉiuj aspektoj pri terminologio en ĉiuj nederlandlingvaj areoj. La subtena centro prizorgas la retejon NedTerm nome de la Nederlanda Lingvo-Unio, kiu funkcias kiel la ĉefa informfonto en la kampo de la nederlanda terminologio. Ĝi ankaŭ subtenas la terminologian politikon de la Nederlanda LIngvo-Unio per sia Terminologia Komitato (CoTerm) kaj la agadojn de la flandra-nederlanda terminologia asocio NL-Term.
Pâglișa
Pâglișa [pıgliŝa] (hungare Lónapoklostelke [lo:napokloŝtelke]) estas vilaĝo en Rumanio norde de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al la komunumo Dăbâca.
Nederlanda Lingvo-Unio
Lingvohelpo
]]
Pâglișa
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 551 loĝantojn (rumanoj), en 1992 182.
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1306. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye).
Nederlanda Lingvo-Unio
Literumilo
La Nederlanda Lingvo-Unio kunlaboras kun la projekto OpenTaal kiu celas disponigi senpagajn literumilojn por malfermitkoda programaro. La 8-an de junio 2007 aperis aprobita listo kiu estas uzebla kun OpenOffice.org, Firefox kaj Thunderbird.
14588 Pharrams
14588 Pharrams estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Stacey Pharrams, mentorinon en 2002 de unu finalisto de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Discovery Channel Young Science Challenge. Ŝi estis instruisto ĉe la Carnegie Mellon University de Pittsburgh (Pensilvanio, Usono).
Papín
Papín (hungare Papháza) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Papín situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Humenné troviĝas je 25 km.
Historio
La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1451. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis "Papina", poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Papháza 821 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovakia respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Papín 1105 vilaĝanoj (1076 slovakoj).
Añasco
Añasco - prononco simple, per la Internacia Fonetika Alfabeto - estas municipo en Porto-Riko, situanta ĉe la okcidenta marbordo de la insulo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Rekte ĉe la maro la bordo kompreneble situas je la marnivelo, tamen mezume la tuta municipa teritorio situas metrojn super la marnivelo. La samnoma ĉefa loĝloko de la municipo fondiĝis je la.
János Réti
Biografio
János Réti studis en Debreceno, Keszthely, Magyaróvár, p[oste unu jaron en universitatoj de Halle kaj Heidelberg. Li instruis de 1876 Debreceno, de 1882 en Kolozsmonostor.
Magnús Jónsson (1919)
Magnús Jónsson (naskiĝis la, mortis la ) estis islanda juristo, politikisto kaj bankdirektoro. Li estis parlamentano de la Sendependecpartio ekde 1953 ĝis 1974.
Klasov
Klasov, hungare Kalász estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nitra. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis Kálaz.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Nové Zámky-Nitra (urbo). La lasta troviĝas 14, Vráble 5 km-ojn for.
Keszthely
Keszthely (kesthej) estas urbo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely, kies centro estas.
Klasov
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la ferepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1156 en formo Qualiz. Post la mezepoko la turkoj suferigis la loĝantojn. En 1865 ĥolero, en 1879 kaj en 1903 incendioj okazis. En 1910 loĝis tie 807 da homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Tiu vilaĝo situis ĉe la nova landolimo, ĉe la hungara flanko. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1444 da homoj, (859 hungaroj, 563 slovakoj).
Keszthely
Geografio
Keszthely situas sur ebenaĵo, ĉe okcidenta bordo de Balatono, fine de fervojoj Budapeŝto-suda Balatono kaj Budapeŝto-norda Balatono, krome estas loke haveno, krome flughaveno en la proksima Sármellék. Aŭtoŝoseo M7 Budapeŝto-Adriatiko estas ne tro for.
Ĉe la urbo fluas la rivero Zala, kiu tie alfluas la lagon Balatono ĉe Fenékpuszta [loka areo]. Tie staris en la romia epoko la urbo Valcum. Oni elfosis ĉe Fenékpuszta hunajn kaj avarajn trovitaĵojn. Keszthely mem estis grava stacio de komerca vojo inter Italio kaj Buda ekde la Arpad-epoko. La gotikstilan, plebanian preĝejon - konstruitan en 1386 -, oni transformis dum la turka epoko al fortikaĵo. La turkoj neniam okupis la fortikaĵon de Keszthely.
Ognjen Vukojević
Ognjen Vukojević estas kroata futbalisto en la pozicio de defenda mezkampisto. Li naskiĝis en Bjelovar, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Dinamo Kievo - antaŭe li en 2001-2003 estis profesia futbalisto de la klubo NK Bjelovar , kie li ankaŭ membris en junulaj teamoj, en 2003-2005 en la klubo Slavan Belupo, en 2005 kelkajn monatojn en la klubo Lierse S.K. de Belgio kaj en 2006-2008 de la klbuo Dinamo Zagrebo, antaŭ ol li ekprofesiis en Ukrainio.Krome Ognjen Vukojević ekde la jaro 2007 estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuras pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012, post kiam li jam partoprenis ankaŭ la matĉojn pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008. Antaŭe li laŭ sia tiutempa aĝo jam inter la jaroj 2003 kaj 2005 membris en la nacia teamo de sub-21-jaruloj.
Keszthely
Historio
La kastelo Festetics estas la plej grava kultura heredaĵo de la balatonsupra areo. Ĝi estis konstruita en 1750, en baroka stilo kaj estis plilarĝita inter 1883 kaj 1887 en eklektika stilo. Tiam konstruiĝis eĉ la Keszthely-karakteriza turo. En la malnova parto de la kastelo troviĝas la 70.000-voluma Helikon-biblioteko kun kelkaj raraĵoj kaj la plej kompleksa librokolektaĵo pri Balatono. Famas en la urbo ankaŭ la Balaton-muzeo kaj la Georgikon-bienmuzeo.
La komunumo estis ĝis 1954 grandvilaĝo, inter 1950 kaj 1979 apartenis ĝi al departemento Veszprém, poste al Zala.
Listo de nederlandaj verkistoj
Ĉi-sube vi trovas alfabetan listigon de nederlandaj verkistoj. Ne nur temas pri romanverkistoj; ankaŭ poetoj aperas.
De aŭtoroj kiuj publikigis sub pseŭdonimo, la vera nomo aperas inter krampoj.
Relative malmultaj verkoj de la nederlanda literaturo estas komplete tradukitaj al Esperanto. Aŭtoroj el kies verkaro ekzistas tradukoj, estas indikitaj per **eo**. Detalojn vi trovos ĉe la aŭtoro mem.
Olave Baden-Powell
Olave Baden-Powell ( –  ) estis edzino de Robert Baden-Powell kiu estis fondinto de skoltismo. Kvankam ŝi postvivis sian edzon de pli ol 35 jaroj, ŝi mem estis pioniro kaj frua estro de la skolta movado.
Ŝi havis la saman naskiĝdaton kiel sia edzo: 22-a de februaro. Tial, iuj skoltoj festas "Tagon de memoro" por omaĝi gesinjorojn Baden-Powell.
Rilatoj al Esperanto
Robert Baden-Powell jam en 1908 menciis Esperanton en «Scouting for Boys». Oni povas pensi, ke li taksis Esperanton estiminda kaj ke li parolis pri ĝi al sia edzino.
Efektive, post lia forpaso, multe pli poste, en 1950, en letero al sinjorino Dr Lydia De Vilbis, Olave Baden-Powell skribis: «Mi jam ofte opiniis ke estus bonege se sinjorino Roosevelt povus konvinki Usonon akcepti Esperanton en la tuta mondo kaj enkondukigi ĝin en la programon de ĉiuj lernejoj kaj organizaĵoj. Estus vere plej grave por la mondo kaj ĉefe tre utila por bona interkompreniĝo inter la popoloj, kiuj estas tre dividitaj pro la lingva diverseco. » Eleonor Roosevelt estis la edzino de eksprezidento de Usono Franklin Roosevelt kaj dum la epoko de tiu leter-interŝanĝo, ŝi estis la prezidantino de la homrajta komitato de UN. Tio eble kontribuis al pretigo de la vojo al la rezolucioj favoraj al Esperanto fare de Unesko en 1954 kaj 1985.
Lublina geto
Lublina geto (germane: Ghetto Lublin; jide: ‏לובלינער געטאָ‎, Lubliner geto) estis establita de nazia administracio en okupata Pollando dum la dua mondmilito, en 1941 sur la tereno de Ĝenerala Gubernio. Plimulte ekloĝis ĝin judoj, kvankam ĉeestis tie ciganoj. En 1942 en la Lublina geto, kiel unu el la unuaj, oni entreprenis laborojn por ĝin likvidi.
Historio
Deportado kaj engetigo komenciĝis marte 1941 kiam aperis bezono setligi soldatojn de Wehrmacht, prepariĝantaj al atako Sovetunien, proksime al demarkacia linio disdividanta areojn de okupata Pollando.
Multaj membroj de judaj politikaj partioj, kiel ekzemple Bund, estis enprizonigitaj en la kastelo de Lublin, sed malgraŭ tio ili penis konspire daŭrigi sian agadon.
Jam ĉe la komenco mem en la geto oni malliberigis 34 milojn de judoj kaj nekonatan nombron de ciganoj. Praktike ili ĉiuj pereis. Plimulto da ili – ĉirkaŭ 30 mil – inter la 17-a de marto kaj 11-a de aprilo 1942 estis translokigita al Ekstermejo Bełżec (parto de ili trapasis ankoraŭ la geton en Piaski, distrikto Świdnicki). Germanoj fiksis tagan kvanton de personoj kondamnitaj al morto ĝis 1400 homoj. Postrestantaj 4 mil personoj estis unue translokigitaj al geto en Majdan Tatarski (la dua geto kreita en la antaŭurboj de Lublin) kaj tie murditaj aŭ transportitaj en apuda Majdanek. La lastaj el antaŭaj loĝantoj de la geto pereis en ekzekuto en Majdanek kaj en koncentrejo en Trawniki (Distrikto Świdnicki (Lubelski)), kie la 3-an de novembro 1943 oni faris Operacon „Rikolto” (Aktion Erntefest). Dum likvido de la geto Joseph Goebbels – ministro de la nazia propagando skribis en sia taglibro: „La procedo estas sufiĉe barbara kaj mi ne priskribos ĝin tie. El judoj restos nemultaj”
Post likvido de la loĝantaro de la Lublina geto germanaj okupaciaj regopovoj malkonstruis konstruaĵojn sur ĝia areo helpe de fortoj de malliberuloj de Majdanek, kune kun apuda vilaĝo Wieniawa kaj Subkastelejo. Oni eksplodigis Sinagogon Maharama, konstruitan en la 17-a jarcento kiel omaĝo al Meir Lublin. Tiamaniere germanaj nazioj por ĉiam forviŝis el la historio kelke da jarcentoj de la kulturo de juda socio en Lublin (en 1939 judoj nombris ĉ. 1/3 de la tuta loĝantaro).
Kelakj personoj sukcesis fuĝi de likvido de la geto al Varsovio, alportante sciigon pri ĝia detruo. Okulatestaj raportoj konvinkis kelkiujn varsoviajn judojn pri tio ke oni intencas murdi la tutan judan loĝantaron. Tamen aliaj, en tio ĉefo de la varsovia Judenrat Adam Czerniaków, forĵetis informojn pri amasaj murdoj, konsiderante tion „troiga”. Rezulte nur 230 judoj de Lublin travivis la germanan okupadon.
James Daris
James Daris  (naskiĝis 1933 en Ĉikago) estas usona aktoro ĉefe en televido.
Li komencis sian karieron per I Spy en 1966 kaj daŭris ĝin per televidaĵoj kiel The Man from U.N.C.L.E., I Dream of Jeannie, Bonanza, Star Trek, Daniel Boone, Land of the Giants, Hawaii Five-O, Mission: Impossible kaj Police Story. Lia lasta laboro estis en televida filmo Larva (2005).
En kino li apenaŭ aperis en The Wrecking Crew en 1968.
Hugo Mairich
Hugo MAIRICH (naskiĝinta la en Weißenfels, mortinta la  stratakcidente inter Waltershausen kaj Laucha estis germana konstruinĝeniero kiu aktivis kiel akvodirektila kaj kanalizacia teknikisto en Gotao.
Vivo
Hugo Mairich hazarde naskiĝis en la sama loko el kio devenis ankaŭ landgrafo Baltazaro (Turingio kaj Meißen), sub kies regado komenciĝis la konstruo de la akvoprovize gravega Leinakanalo inter en 1366. Unue Mairich trejniĝis kiel muristo, poste li studis ĉe politeknika lernejo. Ŝtatan ekzamenon necesan por konvencia kariero oficista li ŝajne neniam trapasis.
En 1882 la 19-jaraĝulo ekdungitis kiel inspektisto en buroo pri kanalizacio kaj pavimigo fare de la municipa administrado de Gotao. En 1888 la ĉefa bazarplaco ĉe la Malnova urbodomo ricevis novan pavimon pro lia instigo. En 1889 li nomumitis buroa estro. Tiufunkcie li ĉefresponsis pri ampleksaj kanalizaciaj kaj stratpavimflegaj laboroj en Gotao. Mairich membris ĉe la plibeligsocieto loka kaj planis por la societo en 1890 honorofice la orfiŝan lageton sur la monto Galberg. Samjare li transprenis la oficon de la en 1873 fondita urba akvoprovizadcentro (Städtische Betriebsverwaltung für Wasserleitung und Kanalisation; poste kiel akcia kompanio Aktiengesellschaft für die Wasserversorgung der Stadt Gotha). Tiu ĉi entrepreno fluigis fontakvon disde Mittelwasser-ravino (sude de Tambach-Dietharz) per altkondukiko ĉe Hirzberg-monto inter Wipperoda kaj Wannigsroda kaj rekte al Gotao en malaperta kondukilo
La planoj por la aliaranghon de la urba monteto Schlossberg kaj la konstruo de akvomirindaĵoj kaj pumpstacio najbara startigitis de Mairich jam en 1890. Post malkonstruo de la malnova muelejo Bergmühle de 1387 la konstruo povis komenenciĝi. En la 14.10.1895 sekvis la festa inaŭguro; restaŭradoj faritis cent jarojn poste. En la kelo de la Cranach-domo (Gotha) instalitis pumpa kaj turbina mashinaro de la gotaa firmao Briegleb & Hansen, ankaŭ por kreo de elektra kurento. La teknikaĵo ĉi tiu kaj nuntempe bone funkcias.
Kiel akvokondukila kaj kanalizacia teknikisto Mairich ŝatitis ankaŭ ekstere de Gotao kunlaborante ĉe multaj eĉ premiitaj akvaj instalaĵoj. Ekster tio Mairich ofte skribis ekspertizojn pri akvoteknikaj aferoj. Mairich i.a. aktivis en Prudnik, Fulda, Ohrdruf kaj Waltershausen.
La duka ŝtatministrio akceptis en 1897 la planojn de Mairich pri plibonigo de la akvoprovizado de Gotao per kreo de baraĵlago apud Tambach-Dietharz; la urbo akiris la areon da 31 hektaroj tuj poste. La finfaron de tiu ĉi modernega projekto Mairich ne plu ĝui povis, mortinte trafikakcidente sur la landa ŝoseo inter Waltershausen kaj Laucha. Li entombigitis en la 24.7. en Gotao. La trinkakva akvobaraĵo faritis inter 1902–1905 fare de la konstruentrepreno Windschild & Langelott el Dresdeno-Cossebaude. La inaŭguro solena okazis en la 7.7.1906; ĝi havas kapaciton de 775.000 m³. August 1902), S. 400. }}
Carl Gustaf Mosander
Carl Gustaf Mosander (1797-1858) estis sveda kemiisto, kuracisto kaj apotekisto, kaj malkovrinto de la kemiaj elementoj Erbio, Terbio kaj Lantano. Li sukcedis al Berzelius kiel profesoro pri kemio kaj apoteko, en 1832. Berzelius lernis la nederlandan kun la edzino de Mosander. Li ankaŭ estis amiko de Friedrich Wöhler, kiu amike sin direktis al li kiel "Patro Moses" en siaj korespondaĵoj kun Berzelius.
János Pollák
János Pollák [jAnoŝ polAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pollák János estis hungara pastro, kanoniko, abato, profesoro.
János Pollák naskiĝis la  1824 en Dunaföldvár. Li mortis la 1884 en Pécs.
Biografio
János Pollák frekventis gimnazion en Buda, poste li lernis filozofion en Pécs, teologion en Pest (urbo). Li iĝis diakono en 1845, pastro en 1846. Li eklaboris en la episkopa biblioteko en Pécs, tiutempe li doktoriĝis. Li estis prefekto kaj instruisto en la seminario en la sama urbo. Inter 1858 kaj 1869 li instruis en Reĝa Universitato de Pest, kie li estis dekano en 1862, rektoro en 1868. En 1867 li estis nomumita kanoniko, en 1871 abato. Ekde 1869 li redaktis katolikan revuon. Inter 1874 kaj 1883 li estis direktoro de jura akademio, poste li pensiuliĝis.
Libera penso (filozofio)
Libera penso estas filozofia koncepto laŭ kiu ĉiu persono devas starigi pozicion koncerne veron laŭ logiko, eksperimento, persona sperto kaj impresionismo, sen esti bazita sur mondkoncepto de aparta aŭtoritato, tradicio aŭ religia dogmo, malakceptante fidon.
La kogna apliko de libera penso nomiĝas "libera pensado" kaj ĝia plenumanto nomiĝas "libera pensulo". Liberpensado estas doktrino, deveninta el Anglio ekde la 17-a jarcento, por priskribi la liberan praktikon, kiu tiam disvolviĝis al religiaj tradicioj kaj la kristana dogmo. La liberpensado volas por sia celo ricevi objektivajn rezultojn per senantaŭjuĝa esplorado de la naturo, de la materio, de la historio de la homaro, kaj precipe de la sociologia historio. Tial ĝi preteras la malhelpojn al la libera pensado, evoluiĝintajn dum la jarcentoj, superstiĉon, religion, ŝovinismon kaj naciecon.
La termino ofte asociiĝas kun kritiko de religio, herezo, agnostikismo kaj ateismo. La radikoj de la principo de libera pensado kuŝas jam en la antikva epoko, kiam kritika pensado kontraŭ religio, la establo kaj normoj, floris en la helena epoko. Tio estis parte danke al la doktrino de Sokrato, kiu vivis kelkajn jardekojn antaŭe. Multaj ankaŭ atribuas influon de la protestanta reformacio, la renesanco kaj la klerismo al la libera pensado en la okcidento.
La jaro 1600 estas konsiderata de multaj kiel mejloŝtono en la historio de libera penso pro la ekzekuto de Giordano Bruno, dominikana monaĥo, astronomo, sciencisto kaj itala filozofo ekzekutita pro kontraŭdiro inter astronomia teorio kaj la dogmo de la katolika eklezio. La liberpensadon antaŭenigis en Eŭropo edukitaj filozofoj kiel John Locke kaj Voltaire.
En Usono fine de la 19a kaj frua 20a jarcentoj disvolviĝis socia movado samnoma (Freethought, Liberpensa) kun anarkiismaj trajtoj, pledante kritikon de la religia establo kaj igante la individuon libera politike kaj spirite. Ĝiaj ideoj estis subtenataj de filozofaj periodaĵoj kiel Liberty kaj de diversaj anarki-individuismaj pensuloj.
Historio
En la Kalama Sutta, oni povas trovis la sekvan citaĵon de Budho:
Enciklopedio de Esperanto 1933
La liberpensuloj konsideras religion kaj naciecon ĉefaj kaŭzoj de la militoj kaj malhelpo de homa progreso. Pro la lasta kaŭzo ili jam frue kontaktiĝis kun E kaj ankaŭ nun uzas ĝin por siaj celoj. - Dum la 3-a UK en Cambridge fondiĝis Int. Societo E-ista de Liberpensuloj; oni reorganizis ĝin en 1923 sub la titoto Int. Ligo de Liberpensuloj. Ĝia celo estas unuigi la samcelanojn, disvastigi liberpensadon, propagandi E-n en liberpensulaj rondoj kaj eldoni E-lingvan liberpensan literaturon. 1908-14 la movado havis sian propran organon Libera Penso, en 1925-27 la Liberpensulo. Post 1927 la Ligo ne plu funkcias. - La Internacio de la Proletaj Liberpensuloj, fondita en 1925, kies celo estas liberigi la penson el mistikaj ideologioj kaj per tio plirapidigi la finon de la klasbatalo, ankaŭ favoras E-n, kune kun ĝia prez. prof. Hartwig. F. CSUTAK.
Aktivuloj estis ĝis 1914 René Deshays, post la milito Kurt Hubricht. Antaŭ 1914 ankaŭ la int. asocio Paco Libereco agis kontraŭ la religio kaj eldonis broŝuron „La krimoj de dio“, de S. Faure. - En SAT estis Ateista Sekcio, kiu dum la jaroj 1929-33 havis ateistan paĝon en Sennaciulo. Ĉe SAT ankaŭ aperis broŝuro „Kontraŭ dio“ (represo de ateista kajero de SR). - En la Komunista Biblioteko (Moskvo 1929-30) aperis: Ŝejnman, „Milito kaj religio“, Lenin, „Pri religio,“ Buĥarin, „Financa kapitalo en la papa mantelo“. - Ankaŭ EKRELO eldonis kelkajn broŝurojn kontraŭreligiajn. - Tre vaste uzis E-n por sia agado la Unio de Militantaj Ateistoj (UMA) en Soveta Unio. Ĝi eldonis ampleksajn E-lingvajn resumojn de siaj gazetoj Militanta Ateismo (1931, 206 p.) kaj Anti-Religiulo (1932, 244 p.) aperigis broŝurojn: Lukaĉevskij, „ Marks kaj Engels pri la religio“, Jakroslavskij, „Respondoj al ekstersovetiaj ateistoj“ Ŝervud, „La vero pri persekutoj kontraŭ religio en USSR“, kaj „UMA en USSR kaj ĝia laboro.“ Krome ĝi korespondis E-e kaj dissendis E-lingvajn ciklostilitajn cirkulerojn pri ateisma agado. G.P. de Bruin
Nacia Federacio de la Libera Penso (Francio)
«Pripensi la historion de Esperanto kaj de la liberpenso signifas reviziti la historion de la Liberpenso mem de pli ol jarcento. Sed ni interesiĝu al la ideo mem defendi lingvon kadre de batalo por emancipiĝo de la popoloj. Se ni rigardas la historion de la lingvoj laŭ arkeologia vidpunkto, ni vidas ke ekzistas tezo kiu koncernas la kreadon de lingvo far skribistoj en la epoko de Sumer. Kompreneble, elpensi lingvon implicas disigi la lingvon disde religia naturo. Tiusence, ni troviĝas antaŭ la debato inter la hind-eŭropa koncepto kaj la marrismo.