cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Deviga aliseksemo
Deviga aliseksemo temas pri la ideo, ke aliseksemo, precipe en virinoj, estas kaj supozata, kaj eldevigata per patriarkeca socio. Konsekvence, ĉiu, kiu diferencas de la aliseksema normo estas konsiderata aberacia aŭ abomeninda. Adrienne Rich popularigis la terminon deviga aliseksemo en sia eseo el 1980, "Compulsory Heterosexuality and Lesbian Existence" ("Deviga aliseksemo kaj lesbana ekzisto").
Adrienne Rich, kiu popularigis la terminon deviga aliseksemo, argumentas, ke aliseksemo estas politika institucio, kiu devas esti reekzamenita por ke virinoj eskapu senpotencigitecon. Plu, ŝi argumentas, ke multe da feminisma literaturo ankoraŭ funkcias laŭ aliseksemdeviga paradigmo. La erudiciaj artikoloj, kiuj elmerĝiĝas el feminismaj verkistoj, ne rekonas, ke la institucioj, kia geedzeco, kiuj estas rigardataj kiel normalaj, estas fakte socialigaĵoj, kiujn oni internigis en oniajn mensojn kaj reproduktis en la socio. Rich plu argumentas, ke sendepende de la seksa orientiĝo de virino, ĉiu virino rajtas elekti iĝi lesbanino. Rich rigardas lesban identiĝon kiel spektron. Ŝi kredas, ke ĉiuj virinoj rajtas iĝi lesbaninoj, fariĝante "in-identaj inoj," signifante, ke virinoj koncentru sin al la bezonoj kaj emocioj de aliaj virinoj. Rich argumentas, ke ĉar virinoj havas kaj patrinajn kaj seksajn dezirojn, ili, malsame de viroj, estas pli diversaj en siaj kapabloj prizorgi aliajn en diversaj anstataŭ pure seksaj manieroj.
Precipe pro la punktoj pri elektebleco de seksa idento, la teorio estas polemika. Aliaj verkistoj opinias, ke la teorio havas multajn gravajn uzojn. Stevi Jackson diris, ke "la koncepto de Rich pri 'deviga aliseksemo' ja povus esti vidata kiel antaŭulo de aliseksema normismo, kaj mi ŝatus konservi ofte malzorgatan heredaĵon de la antaŭa koncepto: ke instituciigita, normigita aliseksemo reguligas tiujn kaptitajn en siaj limoj, ne nur almarĝenigas tiujn ekster ili. La termino 'aliseksema normismo' ne ĉiam trafis tiun duoblaflankan socian reguligadon.
Elsie Naumburg
Elsie Margaret Binger Naumburg (7a Julio, 1880 – 25a Novembro, 1953) estis usona ornitologo.
Plej grava verko de Naumburg estis pri la birdoj de Matto Grosso, baze sur kolektoj fare de George Kruck Cherrie dum la ekspedicio de Theodore Roosevelt al Brazilo. Ŝi poste dungis Emil Kaempfer por kolekti birdojn en sudorienta Brazilo.
Naumburg edziniĝis al Victor Reichenberger en 1908, kaj kelkaj el ŝiaj publikaĵoj aperis laŭ tiu nomo. Reichenberger mortiĝis en 1913, kaj ŝi edziniĝis al Walter W. Naumburg en 1923.
Gardez
Gardez (perse گردیز kaj paŝtoe ګردېز, foje ankaŭ latinliterigita Gardēz kun supersigno por longa vokalo, aŭ Gardiz) estas urbo en la nordo de Afganio. La urbo estas la administra centro de la provinco Paktia. Laŭ takso en la jaro 2006 Gardez havis proksimume {{formatnum:20000 loĝantojn (laŭ la lasta oficiala censo, antaŭ jam pli ol 30 jaroj, en 1979 temis nur pri {{formatnum:9550}}).
Gardez situas proksimume 100 kilometrojn sude de la urbo Kabulo, pli-malpli 60 kilometrojn de la limo al Pakistano. La urbo situas {{unuo|2300}} metrojn super la marnivelo, en la suda parto de la montaro Hindukuŝo.
Vaspurakano
Historio
De la 9-a jarcento a.K., Vaspurakano estis parto de Urarto. En la 6-a jarcento a.K., ĝi fariĝis parto de Satrapio de Armenio. Ekde 189 a.K., ĝi fariĝis unu el la provincoj de Granda Armenio. Tiam ĝi fariĝis parto de Arsakida Dinastio de Reĝlando Armenio. Post la divido de 387, ĝi estis inkluzivita en persan Armenion. En la 8-a jarcento, ĝi falis sub araban kontrolon. Multaj ribeloj okazis en Vaspurakano. En 885, ene de la teritorio de Reĝlando Armenio, ĝi fariĝis libera.
Gardez
{{ĝermo|Afganio}}
Vaspurakano
Dividaĵoj
Ĝi estis dividita kaj subdividita en la sekvaj distriktoj kaj subdistriktoj:
NGC 209
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Balistiko
Oni dividas la balistikon je la sekvaj sub-branĉoj:
Oni esploras la balistikan kurbon, eksplodan kemion, piroteknikon, pafadon, direktadon ktp.
Halbe
Halbe (en la soraba Łobje, en esperanto Halbo) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas 30 kilometrojn sude de Berlino en la distrikto Dahme-Spreewald de la federacia lando Brandenburgio kaj estas membro de la komunumaro Amt Schenkenländchen, libervola ligo de pluraj najbaraj komunumoj. Halbo situas 15 kilometrojn sude de la flughaveno Berlino-Schönefeld (SXF) kaj la nova granda flughaveno de Berlino-Brandenburgio (BER) kiu ekfunkcios en 2020.
Rekta trajno iras ĉiun horon de Berlino (stacio Berlino-Ostkreuz) al Halbo. Ĝi nomiĝas RB 24, en direkto de Senftenberg kaj daŭras 38 minutojn.
En Halbo troviĝas la Esperanto-Stacio, esperantista renkontiĝejo kaj tranoktejo en eks-stacidomo. Apud la Esperanto-Stacio troviĝas eventejo en eksa imperiestra stacidomo (germane Kaiserbahnhof) kaj la naĝlago Heidesee. En la komunumo ankaŭ troviĝas la feriejo Tropical Islands (esperante tropikaj insuloj) kiu estas amuziĝbanejego en la plej granda senkolona halo de la mondo.
Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
La Batalo de Halbe (en la germana: Kessel von Halbe, en la rusa: Хальбский котёл, Halbe-sako) de 24a de aprilo ĝis 1a de majo, 1945 estis batalo en kiu la Germana Naŭa Armeo, sub la komando de la generalo Theodor Busse, estis detruita kiel batalanta forto fare de la Ruĝa Armeo dum la Batalo de Berlino. En la batalego mortis proksimume 60.000 homoj el kiuj proksimume triono estas enterigita en la Arbara Milita Tombejo de Halbo.
(16506) 1990 UH1
(16506) 1990 UH1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Flago de Minesoto
La flago de Minesoto (subŝtato en Usono) konsistas el la blazono de Minesoto sur ĉielblua fono. La nuna flago estis adoptita en 1957, kaj la blazono modifita en 1983. La unua flago de la ŝtato estis aprobita en 1893. Tiu flago estis kreita de Pauline Fjelde pere de la komisiono Amelia Hyde Center de Mineapolo.
Discus macclintocki
Discus macclintocki estas endanĝera specio de malgrandaj, surteraj, pulmohavaj helikoj en la familio Diskedoj.
La konko de tiuj helikoj havas diametron de 5-7 mm. Tiuj helikoj loĝas en Iovao kaj Ilinojo.
(83900) 2001 UN157
(83900) 2001 UN157 estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo; ĝi estas en orbita resonanco 2:3 kun Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Hofkirchen (Danubo)
Hofkirchen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Passau kaj en la distriktaro Malsupra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Malgrasa herbejo
Malgrasa herbejo aŭ malgrasa razeno estas la kolektiva nomo de diversaj tipoj de ekstencive uzataj verdejoj sur speciale  nutraĵmalriĉaj, „malgrasaj“ lokoj. Sur tiu biotoptipo kreskas diversaj specioj de herbaj- kaj duonarbustaj plantoj. Sekrazeno estas tipo de malgrasa herbejo, ĉe kiu la sekeco limigas la speciokvanton kaj la rikoltkvanton. Hodiaŭ la plej multaj malgraaj rezenoj estas minacataj. Kiel retirareoj de multaj minacataj specioj la ankoraŭ ekzistantaj malgrasrazenoj estas ofte cpeciale protektataj.
Malgrasherbejo nur estas uzataj agrikulture malsame all la grasaj herbejo nur ekstensive paŝtate de ŝafoj kaj kaproj. En la potenciale arbara vegetaĵaro de meza Eŭropo nur daŭra uzado malhelpas, ke la surfaco restas senarbare. Estas besonate daŭran paŝtado kun minimume 30 ĝis 50 grandgregaj unuoj po areo de 100 ha, kio egalas al ĉ. 300 ĝis 500 ŝafoj.
Lokaj kondiĉoj
Malgrasaj herbejo troviĝas sur diversaj grundoj kaj grundtipoj, kiu nur havas komune la malabundeco de nutraĵoj, precipe nitrogeno. La plej multaj tiaj herbejoj troviĝas sur  areoj de specialaj lokaj kondiĉaoj, ĉar la  „mezvaloraj“ lokoj estas ŝanĝitaj de la agrikulturo  per sterkado. Speciale florriĉaj la malgrasrezenoj estas sur kalkriĉaj grundoj (kalksekrazenoj). Sur acidaj grundoj la malgrasaj rezenoj troviĝas ofte sur sablaj grundoj (sablaj sekrazenoj).Ankaŭ alpaj razenoj kaj matoj estas ofte malgrasrazenoj. Plantoj en tiuj razenoj estas bone adaptitaj al sekeco. Gravas ili kapablo kreski sur nutraĵmalriĉaj grundoj..
Armita telestiraviadilo
Armita telestiraviadilo aŭ batalspavo estas senpilota aviadilo, kiu kutime portas aerajn bombojn aŭ misilojn. Oni kutime telestiras tian armitan aviadilon, realtempe el malproksima komandobudo, kvankam la aŭtonomo de la aviadilo varias. Kelkaj landoj fabrikas kaj posedas telestiraviadilojn; tamen je la fino de 2015, nur Usono, Israelo, Italio, Ĉinio, Barato, Pakistano kaj Turkio fabrikis kaj dismetis armitajn telestiraviadilojn.
En septembro 2019 droneaj atakoj kontraŭ du petrolinstalaĵoj de Sauda Arabio duonigis la naftoproduktadon de la lando.
William George Adams
William George ADAMS (naskiĝis la en San Jose, mortis iam post 1949), estis usona esperantisto.
Laŭ profesio daktiloskopiisto.
En 1903 li iĝis esperantisto, en 1906 li kunfondis Esperanto-grupon por Seatlo / Seattle (Washington) kaj li estis ĝia sekretario inter 1906 kaj 1908. Li estis la vicredaktoro de la gazeto Amerika Esperantisto en 1908-1909. Ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio (Budapeŝto 1933).
Tradukis interalie la usonan nacian himnon; verkis teatraĵeton Piramo kaj Tisbeo.
Li estas listigita en la censoj de Seattle en 1920 kaj ankoraŭ 1940 kiel senedzina, kun ambaŭ gepatroj naskiĝintaj en la ŝtato Maine. En 1942 li registriĝis kiel kapabla je soldatservo, 56-jara, ankoraŭ plu loĝanta en Seattle. Probable ankoraŭ en 1949 kiel 63-jara li revenis ŝipe al Novjorko el vizito de Eŭropo (Britio).
Tradukoj
Rimarkigo: Kiam la tradukinto, konata fruperioda usona esperantisto, skribis al la verkinto por peti permeson publikigi ĉi tiun tradukon, tiu respondis: "Jes, vi havas mian permeson esperantigi S-ino McWilliams kaj la Fulmotondro. Se mi estus kelkajn jarojn pli juna, mi lernus tiun ĉi lingvon. Iaokaze mi provus se mi estus certa ke ĝi estos parolata de la anĝeloj."
Cavalleria rusticana
Eksteraj ligiloj
</Br>
Cuadros
Cuadros [KŬAdros] estas municipo en la oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de León, en la centroriento de la provinco.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cabanillas, Campo y Santibáñez, Cascantes, Cuadros, Lorenzana, La Seca kaj Valsemana, okupas totalan areon de 109,70 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 057 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 15 km de Leono, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado) kaj funkcio kiel dormurbo proksime al la provinca ĉefurbo.
Vortprovizo
Vortprovizo estas leksika bazo de iu lingvo, dialekto aŭ alia lingva esprimformo (ĵargono, ktp). La vortprovizo konsistas el radikvortoj (tablo, bela, kuri), derivaĵoj (surtabligi, beleco, kuradi), kunmetaĵoj (tablotuko, belvidejo, kuratingi), vortgrupoj (kompleksaj tempoj, dufera trioksido, egaligo de kunkudroj) kaj fiksitaj frazeologiaĵoj (tion li ne afiŝos, droni en revoj, ne restis ŝtono sur ŝtono, ĉiu vulpo sian voston laŭdas). En ĝi estas propraj nomoj (Rembrandto, Jozefo, Romo, Eŭropo), fakvortoj (glicerino, ŝafto, vulkanizi) kaj poetismoj (stalono, mava).
En Esperanto, la vortradikoj estas klaseblaj en kvar kategoriojn:
Provinco Silistra
La provinco Silistra (Област Силистра; vidu la artikolon oblasto) - situas en la nordoriento de Bulgario. Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 143,000 homoj, el kiuj pli-malpli 34 procentaĵoj vivas en la administra centro Silistra. La provinco kovras areon de kvadrataj kilometroj kaj konsistas el 7 municipoj. Veturiloj registritaj en ĝi rekoneblas per la regiona aŭtokodo CC (do "ss").
La provinco norde limas al Rumanio - la okcidentan duonon de la limo konsistigas la rivero Danubo.
3056 INAG
3056 INAG estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Kōichirō Tomita elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio), kiu nun dependas de la Observatorio de la Côte d'Azur.
Ĝi ricevis kiel nomon la akronimon "INAG", por Institut national d'astronomie et géophysique (Nacia instituto de astronomio kaj terfiziko), tiama departemento de la Nacia Centro por Scienca Esploro (CNRS), kiu nun estas igita "INSU" : Institut national des sciences de l'univers (Nacia instituto de la sciencoj pri universo).
Starogard Gdański
Historio
Laŭ la arkeologiaj esploroj la mezepoka burgo aperis en la loko de hodiaŭa urbo sur la iama setlejo el la neolitiko de antaŭ 4 aŭ 5 mil jaroj. Tio signifas, ke la unuaj setlantoj de tiuj terenoj, krom la kapableco ĉasadi, posedis ankaŭ scipovon agrikulturi kaj bredadi bestojn. Tamen la unua historia mencio aperis en la jaro 1198. Tiam burgo, nomata sub la nomo Starigrod, estis menciita en la dokumento de la pomeria princo Grzymisław, kiu donaciis la burgon al la ordenaj kavaliroj de la grupo de la Malta Ordeno. Dum la jaroj 1269 kaj 1276 en la diversaj dokumentoj aperas diversaj nomoj de la urbo: Stargarde kaj Staregarde. En la jaro 1305 la burgo estis aĉetita kaj pligrandigita fare de la Teŭtona Ordeno. En la jaro 1339 la teŭtonoj donis al la urbo la blazonon kaj la urborajton en la jaro 1348 (vidu la supran ilustraĵon). Baldaŭ la kavaliroj de la Teŭtona Ordeno el Marienburg konstruis la defendmurojn ĉirkaŭ la tuta urbo.
En la jaro 1440 Starogard aliĝis al la Prusia Konfederacio, tio helpis al la urbo reveni en la jaro 1466 al la Reĝa Prusio, kiu fariĝis parto de Pollando. En la jaro 1454 la reprezentantoj de la urbo Starogard faris la omaĝon por la pola reĝo Kazimiro la 4-a. Tamen en la jaro 1461 la teŭtonoj denove ekokupis la urbon. En la jaro 1484 grandan parton de la urbo detruigis granda brulego (incendio). En la jaro 1520 Starogard ekokupis kaj detruis denove la teŭtonoj. En la unua duono de la 16a jc en la urbo disvastigis luteranismo. Rezulte de ĝi la Protestantoj transprenis ĉiujn katolikajn preĝejojn en la urbo. La unuan fojon aperas la nomo de la urbo en la formo Starogard en la jaro 1566. Fine de la 16a jc la influoj de la Reformacio en la urbo malgrandigis. En la jaro 1599 katolikoj reakiris la perditajn preĝejojn kaj aliajn posedaĵojn.
Komence de la 17a jc estis kreita libroforme la urba leĝaro. Dum la pol-sveda milito (1626-29) la urbo Starogard Gdański estis ege detruita. La situacio malboniĝis en la jaro 1655, kiam Starogard okupadis la urbon svedoj, dum la Sveda diluvo (vidu la apudan mapon). Ili forlasis la urbon post du jaroj. Duone de la 18a jarcento la sudan parton de la urbo denove detruigis la brulego. En la jaro 1769 laŭ iniciato de Józef Wybicki, parlamentano de Pola Sejmo (li verkis la tekston de la kanto Mazurek Dąbrowskiego, kiu iĝis la nacia himno de Pollando), li kreiĝis en Starogard Pomeria Konfederacio, kiel parto de la kontraŭrusia Bara Konfederacio, por defendi la limojn de tuta Pollando. Starogard estis la unua urbo en Pomerio, kiu aliĝis al la Bara Konfederacio (vidu la apudn mapon). Multaj urbanoj mortis dum la milito kun la rusia armeo. Malgraŭ tio, tiam en la jaro 1772 okazis la unua dispartigo de Pollando fare de imperioj de Prusio, Rusio kaj Aŭstrio (vidu la apudan mapon). La okupantoj restis en la urbo dum 148 jaroj.
La 19a jc estis signifa dum la tuta historio en la rapida disvolvo de industrio kaj infrastrukturo. Sub la regado de Prusio aperis multaj fabrikoj kaj metiejoj. Inter ili speciale grava estis: fondita en la jaro 1820 fabriko de kaldronoj de Horstman, en la jaro 1846 oni konstuis la Winkelhausen-fabrikon de vodkoj kaj likvoroj kaj en la jaro 1872 estis konstruitaj la muelejoj de Wiechert. Ĝis hodiaŭ kelkaj el tiuj ebjektoj plenumas daŭre sian rolon, kaj ili estas samtempe la monumentoj de la industria arkitekturo. En la jaro 1862 Starogard posedis unu el unuaj sur polaj teritorioj la fajrobrigadon. Dum la jaroj 1870-1871 oni konstruis fervojon kaj la stacidomon. Fine de la 19a jarcento oni komencis la konstruon de nova hospitalo (malsanulejo).
Post la fino de la Unua Mondmilito Germanio perdis Starogard Gdański. La 29an de januaro 1920 la "blua armeo" de renaskiĝanta Pollando, gvidata de generalo Józef Haller (1873-1960), transprenis la urbon nome de sendependa Pollando. Al la urbo venis la 65a Regimento de Infanterio, de tiam nomata la starogarda. Dum la intermilito en Starogard okazis plua disvolvo de industrio. En la jaro 1921 en la urbo vivis 125 judoj, kaj tio estis nur 1% de la loĝantaro. La signifa plimulto estis poloj. Pro tio ofte estis la vizitoj de la plej gravaj aŭtoritatoj de Pollando. En la jaro 1923 la urbon vizitis la Prezidento de Pollando Stanisław Wojciechowski. Tamen jam en la jaro 1927 okazis la unua vizito de la prezidento de la Dua respubliko Ignacy Mościcki (en 1926 li iĝis prezidento de Pollando, en 1933 elektita por la dua oficperiodo). La dua vizito okazis en la jaro 1929.
La 2-an de septembro 1939 komenciĝis, post eksplodo de la dua mondmilito, la germana okupado de la urbo.
Dum la jaroj 1945-1998 la urbo administracie apartenis al la Vojevodio de Gdansko. En la jaro 1947 oni eltombigis la viktomojn (la restaĵojn) de la germana murdo el la Arbaro de Szpęgawsk (Masakro de Piaśnica) kaj allokigis al la urba katolika tombejo en Starogard. Post la fino de la militookazis rapida disvolvo de la urbo. En la jaro 1949 sur la terenode la urbo ekkomencis la agadon la unua laika lernejo de la Societo de Amikoj de Infanoj. En la jaro 1950 al la nomo Starogard oni aldonis vorto „Gdański” ("Gdanska"), por diferencigi kun simila nomo de la urbo en Okcidenta Pomerio: Stargard. Dum aŭgusto 1980 en la urbo eksplodis la amasaj kontraŭkomunistaj protestoj kaj strikoj kaj estingis la Inter-entreprena Strik-Komitato (Strikoj en la Pola Marbordo). Nun la urbo estas forta industria centro, interalie funkcias fabriko de la farmaciaĵoj (medikamentoj), meblaj firmaoj, domkonstruaj entreprenoj kaj la Vitro-Fandejo de vitraĵproduktoj por domo.
NGC 210
NGC 210 (aliaj indikoj — PGC 2437, MCG -2-2-81, IRAS00380-1408) estas galaksio en konstelacio Baleno.
Starogard Gdański
Dua mondmilito
La 12-an de septembro germanoj faris la unuan amasan ekzekuton de poloj. La 22-an de novembro en vilaĝo Nowy Wiec apud Starogard Gdański pafmortigis 42 aŭ 43 polojn (en tio 2 klerikojn), kaj ankaŭ germanojn, interalie katolikan pastron Johannes Paul Aeltermann. Ĝis la fino de okupacio en la arbaro de Szpęgawsk apude de Piaśnica perdis la vivon ĉirkaŭ 7 mil homoj (Masakro de Piaśnica), en tio granda nombro la pacientoj de la hospitalo de psike-malsanaj de proksima Kocborowo. Kadre de la Intelektul-kampanjo (la Aranĝo T4 /Aktion T4) gvidatan dum la jaroj 1939-1944, en kiu germanoj murdis personojn psike malsanajn kaj handikapulojn, oni murdis 500 infanojn-handikapulojn el la hospitalo. Krome en la jaroj 1940-1944 oni murdis 2842 de pacientoj. Preskaŭ ĉiuj judoj en la urbo estis murditaj ĝis la fino de septembro 1939. La urbon ekokupis la Ruĝa Armeo la 6an de marto 1945. En la bataloj kun germanoj perdis la vivon 26 sevetiaj soldatoj.
NGC 210
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Starogard Gdański
Dua mondmilito
Pola Rezistomovado: 8.06.1942: Sekreta Militista Organizo devojigis armean trajnon apud Strych, proksime al la urbo
Bibliografio
Jan Buchholz, Andrzej Szklarski (1999): Królewskie miasto Starogard. Stolica Kociewia od czasów najdawniejszych do czasów najnowszych La reĝa urbo Starogard. Ĉefurbo de Koĉevio, Biuro Promocji i Wydawnictw STAR (La Buroo de Promociado kaj Eldonaĵoj), Starogard Gdański.
Czesław Czubryt-Borkowski (1988):Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939-1945, Wydawnictwo Sport i Turystyka, Varsovio.
Adam J. Haras (1999): Starogard Gdański w fotografii, Starogardzkie Centrum Kultury, Starogard Gdański.
Janusz Kruk, Sarunas Milisauskas (1999): Rozkwit i upadek społeczeństw rolniczych neolitu, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Krakovo.
Józef Milewski (1959): Dzieje Starogardu Gdańskiego, Wydawnictwo Morskie, Gdynia.
Józef Milewski (1955): Starogard Gdański i okolice, Wydawnictwo Sport i Turystyka, Varsovio.
Józef Milewski (1982): Starogard Gdański stolica Kociewia i okolice, PTTK, Gdansko.
Ryszard Szwoch (2000): Starogard Gdański. Przewodnik po mieście i okolicy, Studio Twórczego Działania Carpe Diem, Starogard Gdański.
Harpaktirenoj
Harpaktirenoj, nome Harpactirinae, aŭ simiaraneoj laŭ komuna nomo estas subfamilio de tarantuloj kiuj estas indiĝenaj de la kontinento Afriko. Kiel multaj malnovmondaj tarantuloj, ili havas framon de posedo de relative forta veneno, kaj certe ili povas fari dolorigan mordon; tamen plej simiaraneoj ne estas konsiderataj danĝeraj al homoj.
Starogard Gdański
Eksteraj ligiloj
<!--
Harpaktirenoj
Ili havas brulharojn en siaj abdomenoj kaj uzas siajn krurojn por frapi siajn atakantojn. Tiuj haroj estas fajnaj ĥetoj (haroj) kun rompiĝemaj bazoj kaj strioj de pikiloj pinte. Tiuj pikiloj okazigas intensan iriton sed ne estas pruvaro ke ili portas ajnan tipon de veneno.
Starogard Gdański
Eksteraj ligiloj
Estas amase tro da bildoj ĉi-tie. Nepre necesus elekti kaj kunordigi kun la teksto...
-->
Iaçu
Iaçu estas municipo en la brazila subŝtato Bahio. Ĝi havis 25 736 loĝantojn en 2010. .
Strzegom
Strzegom (ĝis 1945 germane Striegau) estas urbo en la nuna provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Świdnica (Schweidnitz).
Beko (mezurunuo)
En la hebrea Biblio, la beko (בֶּקַע) estas antikva mezurunuo de maso kaj valuto.
Priskribo
La beko estis kaj valuto kaj mezurunuo de maso aŭ pezo. Kiel mezurunuo de maso, laŭ Oxford Biblical Studies Online, unu hebrea beko estas proksimume 5,71 gramoj. Laŭ Store norsk leksikon, unu egipta beko egalas 13 gramojn, malsimile al la hebrea beko.
En ambaŭ sencoj (mone kaj mase):
Uzo en la Biblio
Laŭ la ĉi-supraj versiklo, unu beko egalas duonon de siklo, t.e. 10 gerojn.
Budoia
Budoia estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la provinco Pordenone, formale ekde oktobro 2017 restrukturita (pri tio vidu la provincan tekston). Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Andreo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Quixaba (Paraibo)
Quixaba estas municipo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 1.699 loĝantojn en 2010.
(46302) 2001 OG13
(46302) 2001 OG13 estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Martin Schäffer
Martin Schäffer (naskiĝis la en Neukirchen-Vluyn) estas germano kaj multjara aktivulo de la Esperanto-movado. De 2013, li estas Ĝenerala Sekretario de UEA. En 2017 oni anoncis ke li transprenos la direktorecon de la Centra Oficejo de UEA.
GEJ
Li lernis Esperanton en februaro 1982 kaj aktivis en la Germana Esperanto-Junularo (GEJ) post la Internacia Seminario en Oberwesel (1982/83) aparte en la komisiono KAPRI (Komisiono pri Amaskomunikiloj kaj Publikaj Rilatoj). Ĝis 1992 li diversrilate subtenis la estraron de GEJ.
En la jaroj 1984 ĝis 1991 li organizis multajn kursojn en la grandaj urboj de la Ruhr-regiono (Dortmund, Essen, Mülheim, Moers, Oberhausen, Gelsenkirchen, Duisburg) kaj sukcese povis varbi por Esperanto pro aperigo de diversaj gazetartikoloj. Inter 1985 – 1991 li estis la prezidanto de Nordrejn-Vestfalia Esperanto-Junularo kaj estro de la Esperanto-oficejo Nordrejn-Vestfalio. Inter 1987 kaj 1990 li estis respondeca rilate al la presado kaj dissendado de la GEJ-gazeto (poste "KUNE"), la gazeto de GEJ.
GEA
En 1991 li translokiĝis al Stuttgart kaj estis la prezidanto de la loka klubo inter 1993 kaj 2006. Ekde 1993 li estis konsilanto de la estraro de Germana Esperanto-Asocio (GEA) kaj sekretario de la estraro. Ekde 2006 li estas la oficiala ĝenerala sekretario de GEA.
UEA
La li estis elektita kiel nova Ĝenerala Direktoro de UEA.
Fondaĵoj
En oktobro 2000 li fariĝis estrarano de la FAME-fondaĵo. En 2001 li lasis konsiderindan monsumon al la Esperanto-movado kaj fondis la Fondaĵon “Mondo”, kies prezidanto li daŭre estas.
Dum lia agado por Esperanto la ĉefaj okupoj estas sur la administra, financa kaj informada kampoj. Li organizis multajn standojn ĉe diversaj foiroj, aperigis multajn gazetartikolojn pri Esperanto, estis unu de la ĉefaj organizantoj de la Eŭropa Esperanto-Kongreso en 1997, en Stuttgart kaj helpanto ĉe la UK en Berlino (1999).
Abaliget
Abaliget, germane Abaling estas malgranda vilaĝo kaj ŝatata feriejo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs. Liget signifas: bosko.
Historio
Ŝajnas, antaŭ la hungaroj keltoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1332 en formo "Abaligete". Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En 1748 hungaroj kaj germanoj refondis Abaliget. Dum la popolnombrado en 1910 vivis tie 727 homoj, (551 germanoj, 176 hungaroj). Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, interretejo, vartejo por maljunuloj, kampadejo, biblioteko, restoracio, 2 etrestoracioj, 2 vendejoj, poŝto.
Esperanto
En Abaliget longe okazis renkontiĝo de turistaj esperantistoj.
Algona (Vaŝingtonio)
Algona estas malgranda urbo en la suda parto de Kantono King. Ĝi situas sudokcidente de Auburn (Vaŝingtonio), kaj norde de Pacific, kun kiu ĝi estas intime ligita. En 2010 estis enloĝantoj; la urbo ampleksas areon de.
Malazgirt
Malazgirt estas vilaĝo en la oriento de Turkio, hodiaŭ Malazgird, fama pro la batalo kiu okazis en ĝiaj ĉirkaŭoj. Ĝi havas 23,697 loĝantojn (jaro 2000). Laŭ la armena tradicio, Malazgirt estis fondata de Manaz, la filo de Hajko, la legenda patriarko de Armenio. La origina nomo de la urbo estas Manavazkert (armene: Մանավազկերտ) sed kun la paso de la tempo ĝi estis mallongigata al Manzikert. En la regiono kie ĝi troviĝas oni kredas ke estis establita la urarta reĝo Menua (810 – 785 a.K.).
Skotgaela literaturo
Skotgaela literaturo estas la literaturo verkita en la skotgaela lingvo.
Frua historio
Ekde la 6a jarcento p.K., koloniantoj el Irlando hejmiĝis en okcidenta Skotlando, kaj enkondukis sian gaelan lingvon en teritorion, kie antaŭe loĝis la indiĝena pikta popolo. Iom post iom la gaela potenco kreskis, kaj la lingvo disvastiĝis tra preskaŭ tuta Skotlando. Nur la sudorienta regiono apud la limo kun la hodiaŭa Anglio restis ekster influo de la gaeloj kaj la gaela. Eĉ nun, la plimulto da loknomoj en Skotlando estas de rekonebla gaela origino. La koloniantoj kunportis siajn tradiciojn: legendojn, proverbojn, rakontojn kaj bardan poezion, kaj tiuj iĝis komuna kultura heredaĵo de la irlandaj gaeloj kaj la skotaj. Tra la jarcentoj, la lingvo parolata en Irlando kaj la dialektoj de la gaeloj en Skotlando disiĝis, kvankam ĝis la 18ª jarcento, poetoj en ambaŭ landoj uzis la saman bardan lingvaĵon. Post la fino de la klasika barda periodo, estaĵoj de la antikvaj irlandaj legendoj, epopeoj kaj proverboj iĝis buŝa tradicio, longe recitita, kaj en Irlando kaj en Skotlando.
Manuskriptoj kaj presitaj verkoj
La unua ankoraŭ ekzistanta skotgaela manuskripto estas la Libro de la dekano de Lismore, antologio de poezio kompilita je la komenco de la 16ª jarcento. Preskaŭ du jarcentoj poste, klan-ĉefo Duncan Macrae faris similan kompilaĵon, la tiel nomatan Fernaig-manuskripton. La unua gaela libro presita en Skotlando estis versio de la religia verko, Libro de komuna ordo, pliofte nomata Liturgio de John Knox, eldonita en Edinburgo en 1567. La irlanda versio de la kristaj skribaĵoj, la tiel nomata Bedell-Daniel-Biblio, originale presita en irlanda manuskripta tiparo, estis represita en romana tiparo kaj enkondukita – ne tre sukcese pro la tro irlanda lingvaĵo – en skotajn paroĥojn. (Longe poste - en 1801 - aperis skotgaela traduko de la Biblio, ekde tiam reviziita.)
17-a kaj 18-a jarcentoj
Grava skolo de populara gaela poezio estiĝis en la 17ª kaj 18ª jarcentoj en Skotlando. La koncernaj poetoj uzis, ne la bardan lingvon sed pli dialektan idiomon. Remarkinda estis Màiri NicLeòid (Màiri Nighean Alasdair Ruaidh), unu el la unuaj el longa listo de renomaj gaelaj poetinoj. Alia konata poeto de la sama tradicio estis Iain MacDhòmhnaill (Iain Lom). Pli elstara poeto estis Alasdair MacDhòmhnaill, kiu en 1741 eldonis la unuan vortaron de la skotgaela lingvo, kaj dek jarojn poste eldonis la unuan presitan kolekton da skotgaela poezio. La granda poeto de la naturo, kaj unu el la plej ŝatata el ĉiuj gaelaj poetoj, estis Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir, kies vort-trezoro estis eksterordinare vasta, kvankam li estis analfabeta. Multaj gaelaj poetoj estis satiristo, ekzemple, Iain MacCodrum. La plej grava religia poeto estis Iain Bochanan, kies longa poemo Là a’ Bhreitheanais ("Tago de Juĝado") estas ankoraŭ legata kaj estimata.
Eòghan MacLachlainn, rektoro de la gramatika lernejo en Aberdeen, gaeligis diversajn homerajn verkojn.
Mondfama kaj kapabla, sed iom ĉarlatana, estis James MacPherson (Seumas Mac a’ Phearsain), kiu en 1760, eldonis la mondfaman verkon Ossian, kiu multe influis la eŭropan literaturon. MacPherson pretendis, ke ĉi tiu longa poemo estas originala kelta epopeo. Kiam oni esprimis dubojn pri ĝia originaleco, MacPherson prezentis gaelan tradukon, kiun li ŝajnigis esti la originalo. Laŭŝajne, malmulto en la verko estas aŭtentika, kvankam ĝi estas lerte komponita.
19-a jarcento – Poezio kaj prozo
La produktado de poezio daŭris en diversaj regionoj, sed relative malmulte da prozo aperis en tiu periodo. Elstara escepto estas la verkaro de Norman MacLeod, rigardata kiel modelo pro ĝia stilo kaj polurita lingvaĵo. Elekto (preskaŭ 800-paĝa) de la skribaĵoj de MacLeod estis eldonita en 1899 sub la titolo Caraid nan Gàidheal (“Amiko de la gaeloj” - kromnomo de la verkisto.) Du ege valoraj kompilaĵoj de tradicia gaela materialo estis eldonitaj je la fino de la 19ª jarcento kaj la komenco de la 20ª. Temas pri kvarvoluma dulingva verko, Popularaj rakontoj de la okcidenta altaĵo (unua eldono: 1890), de la kolektanto J.F. Campbell (gaele: Caimbeul); kaj Carmina Gadelica, sesvoluma dulingva kolekto da preĝoj, versaĵoj, diraĵoj, sorĉkantoj kaj tradicioj – verko de sublima beleco, kompilita de Alexander Carmichael, kaj plie redaktita kaj eldonita de liaj familianoj post lia morto. La tuta procedo de eldonado daŭris 40 jarojn. Alia grava kolekto estas la 470-paĝa verko Gaelaj proverboj (1881), kompilita de Alexander Nicolson, kaj represita de Malcolm MacInnes en 1951.
20-a kaj 21-a jarcentoj - romanoj kaj aliaj skribaĵoj
Nur tre malfrue aperis romanoj en la skotgaela. La unua romano, en la moderna senco de la vorto, estis Dùn-aluinn de Iain MacCormaic (1912). De tiam ĝis nun la kvanto da romanoj daŭre pliiĝis kaj la kvalito pliperfektiĝis. Lastatempaj eldonaĵoj estas kvalite komparebla kun romanoj en aliaj pli disvastigitaj lingvoj. Same disvolviĝas la gaela novelarto. Aktuale, eble la plej admirata romanisto estas Aonghas Pàdraig Caimbeul, kies unua longa romano, An Oidhche Mus do Sheòl Sinn ("La nokto antaŭ nia forvojaĝo", 2003, estis bonvenigita en Skotlando kiel la plej bona gaela romano iam verkita. Eĉ pli entuziasme oni laŭdis liajn sekvantajn romanojn Là a’ Dèanamh Sgèil do Là (“Tago al tago transdonas diron”) 2004. En 2007, Caimbeul eldonis trian romanon, An Taigh-Samhraidh ("La somera domo"). Lastatempe aperis pluraj aliaj romanistoj kaj novelistoj lerte uzante la gaelan lingvon. Ne ĉiuj verkistoj en la skotgaela, tamen, estas skotaj. Ilia nombro inkludas aŭtorojn el Kanado, Anglio, Irlando, kaj el aliaj partoj de la mondo. Sendube la plej glora gaela poeto de nia epoko estas Somhairle MacGill-Eain (angligita: Sorley Maclean), kiu (kiel la skota poeto en Esperanto, William Auld) estis proponita por la Nobel-Premio por Literaturo. Aliaj elstaraj poetoj de la 20ª jarcento estas Deòrsa Mac Iain Deòrsa, Iain Mac a’Ghobhainn, Dòmhnall MacAmhlaigh kaj Ruaraidh MacThòmais. La laste nomita, denaska gaelparolanto el la insulo Lewis (gaele: Leòdhas) estis universitata profesoro pri keltaj lingvoj en Glasgovo. En 1952, li kaj alia kolego fondis la gaelan literaturan revuo Gairm (“Voko”), kiu estis eldonita ĉiujare ĝis 2002. Dum tiuj 50 jaroj, MacThòmais seninterrope redaktis la revuon en kiu aperis tradiciaj rakontoj, noveloj, felietonaj romanoj, vojaĝrakontoj, biografioj, sciencaj artikoloj, politika komentario, ktp. La inkludo de teknika legaĵo aldonis multe da vortoj al la faka terminaro en la gaela. MacThòmais ankaŭ iomete normigis kaj simpligis la gaelan ortografion, sed ne sufiĉe por arkaikigi pli fruajn tekstojn. Verŝajne neniu en nia epoko tiom kontribuis kiom li al la gaela literaturo kaj al la konservado, disvolvo kaj modernigo de la lingvo. Li instigis junajn verkistoj eldoni siajn skribaĵojn en la revuo, kaj lia influo persistas. Post lia emeritiĝo, nova simila revuo, nome Gath (plursignifa titolo, kies signifo povas esti “pikilo”, “rajo”, “sago”, ktp) iĝis “posteulo” de Gairm, sub redakto de profesoro Donald Meek. Verkisto el diversaj landoj krom Skotlando kontribuas al Gath, kiel ankaŭ ĉiam okazis ĉe Gairm.
Nun oni esperas ke la ekzisto de gaela altlernejo Sabhal Mòr Ostaig sur la insulo Skye, kiel parto de la Alteja Universitato, plie instigas la kreadon kaj legadon de gaela literaturo. Pluraj antaŭaj studentoj de tiu altlernejo jam verkas kaj eldonas siajn proprajn skribaĵojn en la gaela.
Dum la 20-a jarcento estis eldonitaj multaj libroj de ĉiuj genro en la skotgaela, kaj malgraŭ la konstanta ŝrumpado de la nombro da gaelparolantoj en la Altaĵo kaj la Insuloj, tiu eldonada aktiveco daŭris kaj kreskis. Eĉ pli da verkoj estas eldonata nun en la unuaj jaroj de la nova jarmilo, kaj novaj verkistoj kaj poetoj konstante aperas. Tiu literatura revigligo estas precipe dank’ al Ruaraidh MacThòmais kaj aliaj gvidantoj de la gaela afero. La restaŭro de la Skota Nacia Parlamento en 1997, kun pli da oficialigo de la gaela, ankaŭ kontribuas al la konservado de la lingvo.
La gaela en Kanado
En Nova Skotio (Kanado), la gaela lingvo estas ankoraŭ parolata de la posteuloj de skotaj enmigrantoj, kvankam ili ne plu estas tiom multnombraj kiel dum antaŭaj jarcentoj. Ofte, kiam gaeloj el Nova Skotio vizitis Skotlandon, oni miras pri la pli pura formo de ilia lingvaĵo, ne koruptita de modernaj slangaĵoj kaj malbonaj gramatikaĵoj. Diversaj libroj kaj aliaj publikigaĵoj en la gaela estis tie eldonitaj, kaj la poezia tradicio ne tute mortis inter la loĝantoj, precipe sur la insulo Cape Breton (Kabo Bretona). En 1964, la Departemento de la Ŝtata Sekretario de Kanado eldonis kolekton da gaelaj kantoj, sub la titolo Gaelic Songs in Nova Scotia. Du kolektoj da gaela materialo el Kanado (Rakontoj el Nova Skotio, 1969, kaj Poezio el Nova Skotio, 1970) estis kompilitaj de skoto loĝanta en Kanado, nome, Calum I. N. MacLeod, kiu dumtempe estis Konsilanto pri la Gaela en Nova Skotio, kaj Ĉefo de la Fako de Keltaj Studoj ĉe Universitato de Sankta Francisko Ksaviero en Halifakso, Kanado.
Aldonaĵo
En la gaela tradicio, oni ne rigore distingas inter poemoj kaj kantoj (kaj tradiciaj kaj modernaj kantoj abundas inter la gaeloj). Splenda kolekto da kelkaj el la plej belaj gaelaj kantoj estas dulingva eldonaĵo (kun tekstoj de la kantoj en la gaela; notoj en la angla), nome: Songs of Gaelic Scotland (“Kantoj de gaela Skotlando”), kompilita de Anne Lorne Gillies (2005). Interesa iniciato estis la publikigo de granda dulingva ilustrita antologio de poemoj en la irlandgaela kaj en la skotgaela: An Leabhar Mór (“La granda libro”), redaktita de Malcolm Maclean kaj Theo Dorgan (2002).
Esperantaj tradukoj el la skotgaela kaj el Esperanto en la gaelan
Ne multe da skotgaela literaturaĵo troviĝas en esperanta traduko. La verko Nova esperanta krestomatio inkludas tradukon farita de William Auld de la poemo Virin' gaela originale verkita de Somhairkle MacGhill-Eathain. Eble la plej longa skotgaela versio de esperanta verko estas An Cinneadh Leanabail, traduko de La infana raso de William Auld, rete eldonita sur la paĝoj de la Esperantlingva verkista asocio,
REFERENCOJ
1. En la angla:
- Thomson, Derick, An Introduction to Gaelic Poetry, eld. Victor Gollancz,Ltd., Londono, 1974.
- de Blácan, Aodh, Gaelic Literature Surveyed, eld. The Talbot Press, Dublino, 1973.
2. En Esperanto:
- MacAoidh, Garbhan, La gaela lingvo en Skotlando - hodiaŭ kaj hieraŭ, eld. Esperanto-Asocio de Skotlando, Motherwell, Skotlando, 2005. ISBN 0-954-0252-0-3.
Vidu ankaŭ
Scottish Gaelic literature Littérature en gaélique écossais
Simpligita ĉina skribo
Simpligita ĉina skribo (: 简体字. Vidu sube.) estas laŭleĝa skribsistemo oficialigita de Ĉina Popola Respubliko dum la dua duono de la 20a jarcento. Por establi la novan sistemon oni nuligis speciale komplikajn litererojn aŭ anstataŭigis la speciale komplikajn literojn per aliaj pli facilaj. Tio estis farita kaj regule kaj neregule.
La karakteroj estas oficiale uzataj en ĈPR kaj Singapuro, kvankam tradiciaj karakteroj estas nune uzataj en Honkongo, Makao kaj Respubliko Ĉinio (Tajvano).
Nomo
La ĉina teksto uzanta la simpligitan skribon estas nomata 简体中文 (pinyin-e: Jiǎntǐ zhōngwén).
Julio la 2-a
Li estis elektita kiel papo per 37 voĉdonoj en 38 kiam li sukcesis akiri la subtenon de Cesare Borgia kaj estis unuanime elektita la nova papo. Kun tipa cinikismo laŭ la periodo, kiam li estis elektita al ofico, li donis ordonon malpermesantan aĉeti serviston de la Papo por mono.
Sekurigante la subtenon de la aristokrataj familioj de Romo, li memorigis la vastiĝon de la papa ŝtato en Italio. Por bremsi la disvastiĝon de Venecio li establis en 1508 la Ligon de Cambrai, ankaŭ konata kiel la Sankta Ligo, kun Ludoviko la 12-a, reĝo de Francio, imperiestro Maksimiliano, kaj Fernando la 2-a reĝo de Aragono. Kvankam la trupoj de Ludoviko la 12-a venkis tiujn de Venecio ĉe la Batalo de Agnadello (14-an de majo 1509), Julio la 2-a baldaŭ rimarkis, ke la francoj havas siajn proprajn planojn por Italio. En 1510 li retiriĝis de la Ligo de Cambrai kaj faris aliancon kun Venecio, sed ĉi tiu alianco estis plurfoje venkita de la francoj.
Por teni ilin for de itala grundo, Julio la 2-a faris aliancon kun Hispanio. Al ĉi tiu alianco de la Sankta Ligo, aliĝis ankaŭ Maksimiliano la 1-a kaj la reĝo Henriko la 8-a de Anglio. Samtempe li ankaŭ kunvokis la Kvinan Lateranan koncilion. La alianco atingis sian celon, kaj la francoj estis forpelitaj de Italio en 1512, post kiam svisaj trupoj, kiuj aliĝis al la Sankta Ligo, invadis Milanon kaj nomumis Massimiliano Sforza Duko de Milano. Tamen Italio restis sub la kontrolo de fremdaj fortoj dum longa tempo.
Julio la 2-a havis fortan altiron al arto. Li metis la bazŝtonon por la Baziliko de Sankta Petro, kaj estis la patrono kaj persona amiko de artistoj kiel Bramante, Rafaelo kaj Mikelanĝelo, de kiu li komisiis la freskojn de la plafono de la Siksta Kapelo.
La naturo de lia sekulara regado kaj la multaj indulgencoj, kiujn li vendis por financi la konstruadon de la Baziliko Sankta Petro, furiozigis Erasmon de Roterdamo kaj Martenon Lutero, subfosante la moralan statuson de la eklezio, tiel nerekte estante unu el la faktoroj por la Reformacio.
Bagratidoj
La Bagratidoj estis dinastio kiu regis parton de Armenio, kaj poste de Kartvelio (vidu Dinastio Bagrationi).
En Armenio, krom estis Senjoroj de Taron, Bagrevand, Dariunq, Moq, Mardastan, Sper, Khoit, Sasun, kaj Kulb inter aliaj, estis reĝoj de:
Ĉefministro de Kanado
Ĉefministro (prime minister/premier ministre), registarestro de Kanado kaj plej grava persono en kanada politiko. La ĉefministro estas la ĉefo de la partio kun la plejmulto de seĝoj en la Ĉambro de Deputitoj. La ĉefministro elektas la kabineton, proponas guberniestron ĝeneralan al la Reĝino, kaj elektas kiam estos generala balotado (devas esti almenaŭ unufoje ĉiujn kvin jarojn).
Bagratidoj
En tiu tempo ankoraŭ ĝi havis la familian nomon Bagratuni
Ĉefministro de Kanado
Samkiel la guberniestro ĝenerala, aktualaj kaj pasintaj ĉefministroj rajtas la titolon "Tre Honorinda" (Right Honourable/Très honorable).
Bagratidoj
La kartvela branĉo estis fondata de Vasak Bagratuni, frato de Sembat, kiu samtempe estis la patro de Achot Msaker, unua granda princo de Armenio (802-826) kaj post disdonado de lokaj reĝoj kaj princoj, ĝi postvivis. La pretendanto al la krono Jorge Bagration, estis hispana ĉampiono de ralio. Kaj la familio nun portas la familinomon Bagration, kiu estas la hispana varianto de la rusigado de Bagrat.
Streda nad Bodrogom
Streda nad Bodrogom, hungare Bodrogszerdahely estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La loknomo signifas: Merkredo super Bodrog aŭ pli longe loko ĉe Bodrog, kie oni butikumadas merkrede.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko, bronzepoko, en la ferepoko skitoj, keltoj, pragermanoj kaj dakoj, fine antaŭ la hungaroj avaroj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio skribe okazis en 1273 en formo „Zeredely”. Tiutempe la loko havis fortikaĵon. Post jarcento formiĝis du vilaĝoj: eklezia (tie estis templo) kaj foireja (tie okazis butikumado). Dum regado de Leopoldo la 1-a la vilaĝo iĝis kampurbo. En 1742 pesto, en 1831 ĥolero, en 1870 kaj en 1890 incendioj, en 1924 inundo okazis. La fervojo atingis la kampurbon en 1872. Tiutempe la komunumo havis la rangon anstataŭ kampurbo grandvilaĝo. En 1910 loĝis en Bodrogszerdahely (bodrogserdahej) 1561 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungario, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Királyhelmec. Poste la regiono apartenis al Ĉeĥoslovaka respubliko, dume inter 1938-1944 ĝi rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1943 la judoj estis deportitaj. Post jaro la ponto ekfunkciis, kiun la germanoj neniigis iom poste. La alveninta Ruĝa Armeo tuj deportis hungarojn por labori sklave. Post la 2-a mondmilito parto de la hungaroj estis deportitaj al Hungario, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Streda nad Bodrogom 2459 da homoj, (1476 hungaroj, 896 slovakoj).
Halbemond
Halbemond estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Aurich de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo estas parto de la komunumaro Hage, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Cisgenrulo
Cisgenrulo aŭ cisseksulo estas persono kies socia sekso akordas laŭ sociaj normoj kun lia aŭ ŝia biologia sekso, kaj kiu do ne estas transgenrulo aŭ transseksulo. "Cis" estas prepozicio, kiu signifas "maltrans", ekzemple Cisjordanio.
IJK 2006
La 62-a Internacia Junulara Kongreso (IJK) okazis en la jaro 2006 en Sarajevo, de la 6-a ĝis la 13-a de aŭgusto. Aliĝis 379 partoprenantoj el 43 landoj. En 2006, la IJK estis la plej granda esperanta junulara kongreso.
Sarajevo
Sarajevo estas la ĉefurbo de Bosnio kaj Hercegovino. Krom la diversaj teatrodomoj, muzeoj kaj kulturaj institucioj, Sarajevo havas riĉan kaj interesan kulturan kaj amuzan vivon. Ĉiujare la urbo gastigas diversajn internaciajn kulturfestivalojn, el kiuj plej gravaj estas: Sarajeva filma festivalo (SFF), Sarajeva ĝezmuzika festivalo, someraj kulturaj festivaloj "Novurbaj tagoj" kaj "Baŝĉarŝiaj noktoj", teatara festivalo de novkreaĵoj "MESS", kultura festivalo "Sarajeva vintro" kaj Monda televida festivalo de orienta muziko.
Oni ofte komparas la urbon kun Jerusalemo, ĉar ĝi enhavas la estrejojn de islamanoj, la Serban ortodoksan eklezion kaj la Sarajevan Superepiskopejon de la Romkatolika eklezio en Bosnio kaj Hercegovino.
La tramuleto estis elektita kiel la maskoto de la kongreso, ĉar Sarajevo estis la unua lando en Eŭropo kie oni ekuzis tramojn en la jaro 1885. Post 33 jaroj ekde la antaŭa IJK denove Sarajevo gastigis junajn esperantistojn el la tuta mondo.
La kongresejo kaj loĝantejo
La Sarajevo Lernejo por Blinduloj estis la kongresejo por la plejparto de la kunvenoj, kursoj kaj seminarioj. Ĝi havas belan ĝardenon kaj sportan terenon kaj estas luita ĉar ĝi situas nur 5-minuta piedirado de la Studento-domo, kiu iĝis la loĝantejo. Profesoro Branko Miljko, la aktuala prezidanto de Esperanto-Ligo de Bosnio-Hercegrovino estas ankaŭ la prezidanto de la urba blindula organizo kaj la du organizoj ofte kunlaboras.
La Studento-Domo en nova loĝkvartalo de Sarajevo, Nedžarići, povas akcepti mil gastojn samtempe kaj laŭ la Loka Kongresa Komitato, ĝiaj ĉambroj estas modernaj kaj ili havas aŭ du aŭ tri litojn kaj ĉiuj havas necesejon kaj lavkuvon. Ĝi situas 2km de la flughaveno en strato Aleja Bosne Srebrene apud la Misio de la Unuiĝintaj Nacioj, do estas rekomendita ke oni uzas taksion, kiu devus kosti ĉirkaŭ 5 markoj. La domo enhavas modernan manĝejon, kiu estas taŭga por vegetaranoj. La 29-an IJK-n estis samloke en 1973.
Batalo de Marengo
La batalo de Marengo okazis ĉe Alessandria, en Piemonto, nordokcidente de Italio la 14-a de junio de 1800, dum la francaj revoluciaj militoj. Ĝi finis per venko de francoj kaj okazigis la retiriĝon de la trupoj de Aŭstrio el plej parto de la teritorio itala.
La franca armeo estrita de Napoleono Bonaparte (ĵus nomumita Unua Konsulo post la puĉo de la 18a de Brumero) estis atakita de la aŭstroj estre de la generalo Michael von Melas. La francoj estis surprizitaj. Tamen la irado de la batalo ŝanĝis komplete kiam revenis (reage al urĝa alvoko fare de Napoleono) francaj trupoj estre de la generalo Louis Charles Antoine Desaix de Veygoux. Kontraŭatako estre de Desaix, post mallonga bombardado fare de la artilerio, tuŝis la dekstran falnkon de la aŭstroj kaj ŝarĝo fare de kavalerio estre de François Etienne de Kellermann kompletigis la francan venkon. La aŭstroj retiriĝis al Alessandria, post perdi la duonon de sia armeo. La francaj perdoj estis multe malpli, sed la generalo Desaix, kiu estis veninta helpe de Napoleono, kaj sen kies interveno la batalo ili estus perdinta, pereis en la batalo.
Venonttage, la generalo Melas eknegocadis kio rezultis al la fakto ke la aŭstroj forlasis la nordon de Italio, kaj heltigis siajn militoperacojn en Italio. La sinteno de Bonaparte kiel Unua Konsulo plifortiĝis danke al la rezulto kaj de la batalo kaj de la kampanjo kiu antaŭis. Aŭstrio tamen restis milite kontraŭ Francio ĝis kiam ties fortoj en la nordo de la Alpoj estis venkitaj en la Batalo de Hohenlinden, la 3an de decembro de 1800, fare de franca armeo estre de la generalo Jean Victor Marie Moreau.
Vidu ankaŭ
La batalo de Marengo en la nuntempa kulturo:
NGC 212
NGC 212 (aliaj indikoj — PGC 2417, ESO 150-18, AM 0038-562) estas galaksio en konstelacio Fenikso.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.