cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dengue Fever (muzikgrupo)
Uzo en aliaj amaskomunikiloj
"Mil Larmoj de Tarantulo" estis aldonita sur la sonstrio por la dua sezona finalo de la Showtime serio Trudherboj, samkiel sur la 'recap' de tiu epizodo por la tria sezono.
La kmera kovrilo kiun Dengue Fever faris de la kanto "Ambaŭ Flankoj Nun" de Joni Mitchell estis aldonita sur la sonstrio de la 'film set' en Kamboĝo de la filmo City of Ghosts de Matt Dillon el la jaro 2002..
"Vidante Manojn" estis uzita kiel la tema melodio por la britia televida serio Sanchez Get High el 2008.
"Eskapo De Draka Domo" estis prezentita en la kvara epizodo de True Blood (Vera Sango).
"Sni Bong" estis uzita por la vetera sekcio de Epizodo 21 el la podcast Bonveno al Nokta Valeto.
"Integratron" (nomita laŭ la Integratron ; ofte misliterumata kiel "Integriĝo") estis uzita en skeĉo de Saterday Night Live Korea.
(7841) 1994 UE1
(7841) 1994 UE1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (sudo de Japanio).
Burunda balotado en la Nacian asembleon 2005
La ĉi tiun balotadon partoprenis ĉ. 77 % registritaj elektantoj. Entute ĉio estis trankvile, nur en Buĵumburo okazis incidento, rezulte de kiu estis malgrave vundita soldato de la Naciaj defendaj fortoj. CNDD-FDD (Pierre Nkurunziza) ricevis 57,8 % voĉdonojn. La Fronto por la demokratio en Burundo ( Front pour la démocratie du Burundi; FRODEBU) ricevis 21,6 % voĉdonojn, la Unio por la nacia progreso ( Union pour le Progrès national; UPRONA) — 7,1 %, CNDD (Léonard Nyangoma) — 4,9 %, La Movado por rehabilito de la civitanoj-Rurenzangemero ( Mouvement pour la Réhabilitation du Citoyen–Rurenzangemero, MRC–Rurenzangemero) — 2,1 %. Post la fino de la kalkulado, la prezidanto Domitien Ndayizeye (la gvidanto de FRODEBU) publike gratulis Pierre Nkurunziza pro venko de lia partio. Por garantii la etnan (60/40) proporcion kaj virinan reprezentadon (30 %), post la fino de la kalkulado en la Nacian asembleon estis aldone kooptitaj 18 deputitoj (inkluzive de 3 tvaoj).
Burunda senata balotado 2005
La Burunda senata balotado en 2005 okazis la 2005 kaj finis formadon de la burunda parlamento.
La nerektan balotadon en la Senaton partoprenis 3 225 antaŭelektitaj konsilistoj de komunumoj. La Senato devis konsisti el 41 homoj: po 1 tucio kaj 1 hutuo de ĉiu el 17 provincoj, plus tri kooptitaj reprezentantoj de tvaoj, plus kvar eksaj prezidantoj de la lando, tio estas Jean-Baptiste Bagaza (PARENA), Pierre Buyoya (UPRONA), Sylvestre Ntibantunganya (FRODEBU) kaj Domitien Ndayizeye (FRODEBU). La kvoto por virinoj egalis al 30 %. 8 deputitoj estis kooptitaj por garantii laŭleĝajn proporciojn.
Por ekologia socio
Por ekologia socio estas verko de la ekologiista kaj liberecana teoriisto kaj verkisto usona Murray Bookchin. En ĝi oni kompilis kvin eseojn, elprenitaj de diversaj antaŭaj tekstoj, kiuj resumas lian idearon pri ekologio kaj analizo de la aktuala socio. La solvo al la katastrofa socia kaj ekologia situacio devas esti malhierarkia kaj ekvilibra socio kongrue kun la natura vivo. Tiu verko estas havebla en Esperanto danke al la eldono de SAT nome:
Resumo de lia idearo (bazaj ideoj)
La kvin eseoj estas la jenaj:
Spontaneco kaj organizado
Ĝi estas teksto aperinta en 1972 en la revuo “Anarchos”, nº 4.
Ekologio kaj revolucia penso
Ĝi estas teksto aperinta en la revuo “Anarchos” kaj poste en “Post-Scarcity Anarchism”.
Por ekologia socio
Ĝi estas teksto aperinta en la revuo “Philosophica”, vol 13, 1974. Ekologio celas ekvilibron de la biosfero kaj ties integrecon, diversecon, stabilecon. Sekvas studoj de Dorothy Lee pri ekvilibro ĉe indiaj etnoj. Historio de la hierarkio. La burĝa socio estas regata de la konstanta kresko de la kapitaloj. La socio de produktado cele nur al produktado reduktos la diversecon de la biosfero al simpleco kaj malstabileco. Nepras eko-komunumoj kiel la “polis” de la antikvaj grekoj. Ni aŭ realigos ekosocion aŭ regresos kiel specio.
Pri la ekologia movado
Ĝi estas teksto aperinta kiel “Pri la ekologia movado. Povo detrui. Povo krei”, manifesto de la grupo “Ecology Action East” en decembro 1969.
Dunkano la 2-a
Dunkano la 2-a, Donnchad mac Maíl Coluim aŭ Donnchadh mac Mhaoil Chaluim (naskiĝis ĉirkaŭ 1060, mortis la ) estis reĝo de Skotlando de majo ĝis la 12-a de novembro 1094. Li estis la filo de Malkolmo la 3-a, la nevo de Donaldo la 3-a kaj la edzo de Uchtreda of Northumbria. Li kaptis la tronon de Donaldo la 3-a, ĉar li malakceptis ke lia onklo iĝis reĝo. Li regis dum nur kelkaj monatoj, ĝis regiona estro (mormaer) nomita Mael Pedair mortigis lin.
Irana arkitekturo
Irana arkitekturo aŭ persa arkitekturo estas la arkitekturo de nuntempa Irano kaj de la Irankultura Mondoregiono. Ĝi havas kontinuan historion de almenaŭ 5000 a.K. ĝis la nuno, kun karakterizaj ekzemploj distribuitaj super vasta areo de Turkio kaj Irako ĝis Norda Hindio kaj Taĝikio, kaj de Kaŭkazo ĝis Zanzibaro.
Priskribo
Irana arkitekturo ĝenerale elmontras bonegan diversecon, kaj strukturan kaj estetikan, formiĝante iom post iom kaj kohere pro pli fruaj tradicioj kaj spertoj. Sen subitaj inventoj, kaj malgraŭ la ripeta traŭmato pro invadoj kaj kulturaj ŝokoj, ĝi atingis "individuecon aparta de tiu de aliaj islamaj landoj". Ĝiaj plej gravaj virtoj estas pluraj: "markita sento por formo kaj skalo; struktura inventemo, precipe en konstruo de volboj kaj kupoloj; genio por ornamado kun libereco kaj sukceso ne rivalita en iu alia arkitekturo".
Tradicie, la konsila forma ĉeftemo de irana arkitekturo estis ĝia kosma simboleco "laŭ kiu la homo estas alportita en komunikadon kaj partoprenon kun la potencoj de ĉielo". Tiu temo havigas ne nur antaŭfiksitan unuecon kaj kontinuecon al la arkitekturo de Irano, sed ankaŭ estis ĉefa fonto de ĝia emocia karaktero.
Laŭ persa historiisto kaj arkeologo Arthur Pope, la supera irana arto, en la bonorda signifo de la vorto, ĉiam estis ties arkitekturo. La supereco de arkitekturo validas por ambaŭ antaŭ- kaj post-islamaj periodoj.
Leono (apartigilo)
Leono estas besto.
Bulgarograsso
Bulgarograsso estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj Appiano Gentile, Cassina Rizzardi, Guanzate, Lurate Caccivio kaj Villa Guardia.
Prazeodimo
Prazeodimo estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon Pr kaj la atomnumeron 59. Ĝi estas mola arĝent-kolora metala elemento, ano de la lantanoida serio. Ĝi estas iomete kontraŭema al rusto, tamen ĝi verdiĝos kiam malkovriĝis al aero. Tiel, oni metu la elementon en minerala oleo kiam oni ne uzas ĝin.
Saint-Mammès
Saint-Mammès estas franca situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Mammesiens.
Seaxburh (Ely)
Ŝi estis filino de Anna, reĝo de East Anglia. Ŝiaj fratinoj aŭ duonfratinoj estis
Ĉirkaŭ 640 ŝi edziĝis al Eorcenberht, reĝo de Kent. Ili havis kvar gefilojn:
Eorcenberht mortis la 14-an de julio 664. Ŝajne Ecberht estis ankoraŭ knabo, ĉar plurajn jarojn Seaxburh regis Kent kiel regento. Poste ŝi iĝis monaĥino kaj ĉirkaŭ 670 ŝi fondis abatejon ĉe Minster, Sheppey (insulo). Post nelonge ŝi eniris la abatejon de Ely kie ŝia fratino Aethelfryth estis abatino. Kiam tiu mortis (ĉirkaŭ 679), Seaxburh sekvis ŝin kiel abatino.
Ŝi mortis post 695: tiun jaron, laŭ la anglosaksa historiisto Bede ŝi renentombiĝis sian Aethelfryth en sia abatejo, en sarkofago de blanka marmoro.
Bavara Esperanto-Ligo
Bavara Esperanto-Ligo (mallongigo BELO, germana nomo Bayrische Esperanto-Liga) estas landa ligo de Germana Esperanto-Asocio (GEA). Ĝi reprezentas la GEA-membrojn en la federacia lando Bavario, subtenas la tutlandan asocion rilate al instruado kaj informado kaj plikonatigas la federacian landon al esperantistoj.
En Bavario ekzistas pluraj tre tradiciaj urbaj Esperanto-grupoj, interalie la (kvankam en unua organiza formo mallongviva) entute tutmonde unua Esperanto-grupo en Nürnberg, fondita en 1885 kaj komence kunordigita de Leopold Einstein, la klubo de la landa ĉefurbo Munkeno, fondita en 1891, aŭ la klubo de Aŭgsburgo, fondita en 1908. Bavara Esperanto-Ligo en sia nuna jura formo tamen nur ekestis en 1976 per la kunfando de antaŭe sendependaj Nord- kaj Sudbavara Esperanto-Ligoj.
Estraro
Laŭ la stato de decembro 2012, la estraro de la ligo konsistas el
Junularo
La junularo de BELO nomiĝas Bavara Esperanto-Junularo respektive germane Esperanto-Jugend Bayern, kaj estas la landa sekcio de Germana Esperanto-Junularo. Ĝi aparte subteniĝas fare de la anoj de la verva urba junulara Esperanto-grupo en Munkeno, sed kompreneble havas aktivulojn kaj membrojn ĉie en Bavario.
Saint-Symphorien-le-Valois
Saint-Symphorien-le-Valois estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝi nun formas parton de La Haye.
NGC 2476
NGC 2476 (aliaj indikoj — UGC 4106, MCG 7-17-3, ZWG 207.8, PGC 22260) estas galaksio en konstelacio Linko.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Komuna elekto
Komuna elekto estis antaŭ balota koalicio de kvar politikaj partioj kreita antaŭ balotoj por Nacia asembleo en jaro 1994.
Kvar politikaj partioj kreantaj la koalicion estis de maldekstra orientiĝo: Strana demokratickej ľavice, Sociálnodemokratická strana Slovenska, Strana zelených na Slovensku kaj Hnutie poľnohospodárov Slovenskej republiky. Komuna elekto gajnis en balotoj 10,41 % de voĉoj kaj 18 mandatojn en parlamento. Gajnitaj 10,41 % de voĉoj estis nur iomete pli ol 10%, kiujn endis gajni kiel koalicio de kvar partioj por eniri parlamenton. La koalicio reprezentis parton de opozicio post kreiĝo de koalicio per partioj Hnutie za demokratické Slovensko, Slovenská národná strana, Združenie robotníkov Slovenska kaj Roľnícka strana Slovenska. Dum la elektperiodo la koalicio disiĝis.
Dolný Hričov
Dolný Hričov, (hungare Alsóricsó [alŝOriĉO], germane Niederhritschau), estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Dolný Hričov situas laŭ maldekstra bordo de Váh, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Bratislava. Žilina troviĝas je 8 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en formo "Rizoi", poste jam en 1282 latine "inferior Hericou". En 1598 30 familioj pagis impostojn. En 1784 547 vilaĝanoj (98 familioj) loĝis en 81 domoj, en 1828 637 vilaĝanoj loĝis en 70 domoj. En 1831 epidemio pri ĥolero okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóricsó 590 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Považská Bystrica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1921 incendio okazis. En 2001 vivis en Dolný Hričov 1454 homoj, (1440 slovakoj).
Dancanta domo
Dancanta domo, alie ankaŭ Ginger and Fred, finita en la jaro 1996, situas en Prago sur la dekstra bordo de rivero Vultavo sur angulo de Kajo de Rašín kaj Placo de Jirásek. Temas pri la unua konstruaĵo de pintaj mondaj arkitektoj, kiu estis en Prago post ĉeĥoslovaka revolucio realigita. Nomita ĝi estas laŭ formo de siaj du angulaj turoj, inspiritaj laŭ intermilita fama danca geopo Fred Astaire kaj Ginger Rogers. La Dancantan domon proponis Vlado Milunić komune kun Frank Owen Gehry, kiun al la projekto invitis investisto. La internoj de kancelarioj de la investisto estis parte komisiitaj al Eva Jiřičná, brita arkitektistino de ĉeĥa deveno.
Teretaĝo kaj subteretaĝo, origine destinitaj kiel vendejspacoj, estas nun eluzitaj kiel plurcela luebla spaco. La teretaĝo estas solvita kiel grandspaco kun aliro de ĉefa akceptejo kaj de ekstere de la kajo.
Mladecko
Mladecko estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio en distrikto Opava. Vivas ĉi tie. La teritorio de vilaĝo situas proksimume 2,5 km okcidente de Litultovice. Tra la norda parto de la vilaĝo kondukas fervojo el urbo Opava ĝis Svobodné Heřmanice. Tra la rando de vilaĝo el okcidento al sudo trafluas rivereto Hvozdnice.
Cornot
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Courtesoult-et-Gatey
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
John Thomas Sweeney
John Thomas Sweeney (1956) estas usona kuiristo kaj krimulo. Li estis kulpa de la morto de sia eks-fianĉino kaj aktorino Dominique Dunne okazinta la 4an de novembro 1982. Malkontenta pro la fino de la rilato, John strangolis ŝin post luktado. Dominique iris en komaton kaj mortis tagojn poste.
En novembro 1983, jaron post la krimo, John ricevis kondamnon de malliberejo pro murdo de ses jaroj kaj duono. Li estis liberigita post plenumado de kvar kaj duono pro sia servado ian tempon antaŭ la konvinko esti subtrahita de sia kondamno.
La aktorino Dominique Dunne, kiu neniam havis fianĉojn antaŭe, enamiĝis de John Thomas Sweeney, tiam kuirej-helpanto kiu laboris en Ma Maison, unu el la plej bonaj holivudaj restoracioj. Dominique portis lin al Novjorko por renkonti siajn gepatrojn kaj tiutempe li malkaŝis sian temperamenton en konvulsion de ĵaluzo, estante posedema, klopodante igi ŝin for de ŝiaj amikoj.
Kun sukceso en kino, la kariero de Dominique estis lanĉita kaj ŝi ricevis proponon labori en televidprogramo Tom Selleck, sed lia fianĉo ne ŝatis tion. Je la 26a de aŭgusto 1982 dum oni disputis, li batis la kapon de la aktorino kontraŭ la planko kaj ŝi fuĝis al domo de sia patrino. Ekzakte unu monaton poste, la 26an de septembro, Johano sturmis denove ĝin. Post tiu dua atako, Dominique realigis la frenezon de sia fianĉo kaj komencis kaŝiĝi, sed li akiris kontakton telefone. Ŝi do rakontis al li, ke li decidis la definitivan disiĝon, kion Johano ne akceptis. La viro ekkuris al ŝia hejmo kaj sufokix ŝin malkuraĝe, lasante la aktorinon en komato dum kelkaj tagoj, kaj ŝi mortis poste.
En novembro 1983, jaron post la krimo, John ricevis kondamnon pro intenca murdo, daŭrante ses jarojn kaj duono.
Linio Barcelona-Vallès
La Linio Barcelona-Vallès konsistas el aro da metrolinioj kaj suburbaj linioj de Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya kiuj priservas Barcelonon kaj kelkajn urbojn de Vallès Occidental, ekspluatataj de Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya, posedaĵo de la Generalitato de Katalunio.
László Wagner (agronomo)
László Wagner [lAslO vagner], laŭ hungarlingve kutima nomordo Wagner László estis hungara agronomo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis zólyomi [zOjomi] ekde 1886, lia patro estis Dániel Wágner (1800).
László Wagner naskiĝis la en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la  en Gossensaß (Tirolo, Aŭstrio-Hungario).
Biografio
László Wagner maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li studis en Joseph Polytechnicum inter 1858-1861. Post la diplomo li estis agronomo en pluraj bienoj. En 1865 li studvojaĝis al Germanio, kie li rigardis la vinproduktojn, post jaroj en Francio la ĉampanojn. En 1868 li ekinstruis en la Polytechnicum (jam Reĝa Universitato palatino József) ĝismorte. En tiu periodo li partoprenis en redaktadoj de agronomiaj gazetoj. En 1871 li duele pafis viron, poste li estis kondamnita kaj estis en prizono jaron, sed poste li daŭris la instruadon. Li ricevis la titolon kavaliro en 1865 kaj eksterlandajn, ankaŭ hungarajn premiojn.
Moret-sur-Loing
Moret-sur-Loing estas malaperinta franca situanta en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas  Morétains.
Ĝi nun formas parton de Moret-Loing-et-Orvanne.
Burago di Molgora
Burago di Molgora estas komunumo de Italio. Ĝi estas parto de la laŭ decido de 2004 kreita kaj en 2009 plene ekfunkciinta provinco Monza kaj Brianza en la regiono Lombardio - antaŭe ĝi apartenis al la provinco Milano. Fine de en la komunumo vivis.
Burunda prezidanta balotado 2005
La Burunda prezidanta balotado en 2005 okazis la 2005 fare de deputitoj de la Nacia asembleo kaj la Senato. Rezulte de tio Pierre Nkurunziza iĝis la unua demokratie elektita prezidanto de la lando post 1993, kio signifis la finon de la 3-jara transira periodo.
Cifereca projekciilo
Cifereca projekciilo estas projekciilo por ciferecaj film- aŭ komputil-bildoj. Oni povas konsideri la aparaton, kiel la posteulon de la malnovaj diaprojekciiloj (aŭ diaskopoj), epidiaskopoj kaj retroprojekciiloj.
Historio
La prapatro de la cifereca projekciilo estis Eidophor, inventita en 1939 de Fritz Fischer. En tiu aparato elektrona kanono estas direktita al oleo-tavoleto. La surfaco de tiu tavoleto pro tio ŝanĝiĝas, tiel ke la al ĝi projekciita lumo pli aŭ malpli reflektiĝas. La tiel akirita bildo estas projekciiata sur ekrano. Eidophor estis tre multekosta kaj pro tio apenaŭ populara.
LKV (Likvid-Kristala Vidigilo)
En la loko, kie en klasika diaprojekciilo troviĝas la diapozitivo (do inter lampo kaj objektivo), troviĝas malgranda Likvid-Kristala Vidigilo (angle: LCD, Liquid Crystal Display), provizita de krado kun la tri bazaj koloroj ruĝo, verdo kaj bluo. Per komputila regado de la elementoj en tiu krado, estas generata travidebla kaj projekciebla kolora bildo.
Pli multekostaj projekciiloj havas tri LKV-ekranojn, unu por ĉiu baza koloro. Dum la projekciado la bildoj estas miksitaj ĝis unu kombinita kolorbildo.
Menasalbas
Menasalbas estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo. Ĝi enhavas la submunicipon Las Navillas situanta je ĉirkaŭ 10 km sude de la municipo.
Toponimio
La origino de la toponimo "Menasalbas" estas necerta. Eble estas komponaĵo de la vorto menas kaj de la adjekto albas (akuzativo femenino plurala de la adjekto latina "albus, alba, album", kiu signifas "blanka"). La termino Menas, pluralo de mena, posedas devenon same enigma kaj García Sánchez indikas du hipotezojn kiel plej probablaj. Laŭ la unua, li serĉas etimologian radikon rilatan kun la geologio laŭ kiu mena estus varianto de mina (mino) kun la signifo de 'la minaĵo de la mineralo kaj la mineralo mem'. Leblic García, kiu jam estis indikinta tiun saman tezon en 1982, indikas tiusence la ekziston de rokoj de granito enhavantaj partojn de kvarco aŭ blanka feldspato, kio povus esti referenco por la antikvaj loĝantoj. En la dua, mena devenus el la latina MĭNA kiu transformiĝus pro aldono de la artikolo araba al- en almena, nome 'krenelo, ĉiu de la prismoj kiuj kronas la murojn de la antikvaj fortikaĵoj por rifuĝo de la defendantoj'.
Situo
Menasalbas estas situanta en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montoj de Toledo en la suda centra parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 702 m; je 36 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 179.44 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°38′10″ N 4°17′9″ Ok.
Geografio
La municipo troviĝase situanta «en una llanura, á 2 leg. de los montes de Toledo de los que la separa una cord. de sierras, que se atraviesan por los puertos de Marchés, Milagro y Cebron» (sur ebenaĵo, je 2 leŭgoj el la montoj de Toledo, el kiuj separas ĝin montaro, kiu trapasas la montopasejojn de Marchés, Milagro kaj Cebron). Ĝi apartenas al la natura komarko de la Montoj de Toledo kaj limas kun la municipaj teritorioj de San Martín de Montalbán, La Puebla de Montalbán kaj Gálvez norde, Cuerva kaj Las Ventas con Peña Aguilera oriente, San Pablo de los Montes sude kaj Hontanar kaj Navahermosa okcidente, ĉiuj de la provinco de Toledo.
La municipa teritorio etendas longece, de nordo al sudo, ekde la ĉirkaŭoj de la rivero Taĵo al la Montoj de Toledo, kie la montopintoj Cerro Vicente, de 1.430 msm, kaj Corral de Cantos, de 1.419 msm, utilas de suda limo. Aliaj montopintoj elstaras en la zono estas Cuervo kaj Risco de Alanillas Altas kun 1.415 kaj 1.443 msm respektive. Je ĉirkaŭ 5 km okcidente de la vilaĝo troviĝas Cabeza del Torcón kun 824 msm.
Tra la teritorio fluas granda nombro de rojoj, plej malgravaj, kiaj Cermeños kiu pasas tra la domaro kaj al kiu elfluas Palao, Valdemaqueda kaj Lavaderos. Sudokcidente de la vilaĝo troviĝas diglagoj Torcón I (kiu liveras trinkeblan akvon al la urbo de Toledo, kaj, el 2006, ankaŭ al la Municiparo Cabeza del Torcón en epoko de sekego kaj akvoneceso) kaj Torcon II, de uzado nur fare de tiu komunumaro. La unua kiu ricevas akvon de la rojoj Torcón (ĉefe kaj alfluanto de la rivero Taĵo), Villapalos, Valdeloscrespos, Peralosa, Torcón kaj Yedra; la lasta ricevas akvon de la rojoj Gimena kaj Torcón, ĉar kuniĝas supre ĉe Torcón I, en Robledo de Montalbán.
Historio
Unuaj setliĝoj datas el la 12-a jarcento, koincide kun la avancoj de la Reconquista sude de la Montoj de Toledo kaj kun la klopodoj reloĝigaj de la reĝo Alfonso la 7-a. De tiu epoko eble estis la unua setlejo ĉe la rojo Villapalos el kiu restas nur nekropolo. Aliaj fakuloj male konsideras, ke tiu tombejo estas de epoko de visigotoj.
La unuaj loĝantoj esties eble paŝtistoj, agrikulturistoj, ĉasistoj kaj abelbredistoj kiuj setlis en la suda pinto de la ŝtato de Montalbán, ĉu laŭ la unua reloĝiga elano de la Ordeno de la Templo, setliĝinta en la kastelo de Montalbán, ĉu laŭ iniciato de la Senjorlando de Montalbán, kreita poste, kiu pasis de don Álvaro de Luna al la familio Pacheco, el kiu la domaro formis parton. En dokumento de 1155, en kiu la reĝo Alfonso la 7-a donas diversajn domarojn, oni mencias la nomon de Menasalbas je la priskribo de kie troviĝas la donacataj domaroj: «... inter Polgar et Penaguilera et Corva, et ex alia parte sunt Menasaluas et Galues», 'inter Pulgar, Peña Aguilera kaj Cuerva, aliflanke, kaj Menasalbas kaj Gálvez aliflanke'. Oni mencias denove la municipon en documento pri vendaĉeto de mozaraboj de 1229 en kiu oni mencias la vendon de tereno de ĉaso en Carrascal de Menasalbas, transkribita de la araba kiel Mēnaš Albaš.
En la 19-a jarcento menciindas la heroa defendo de la vilaĝo okazinta en marto de 1837 dum la Unua Karlisma Milito antaŭ la trupoj karlismaj de Basilio Gómez kiuj atakis la vilaĝon. La ago estis agnoskata de la aŭtoritatoj militistaj en la oficiala gazeto Boletín Oficial de la Provincia de Toledo. Meze de la 19-a jarcento la municipo havis 950 domojn kaj la municipa buĝeto estis de 34.946 "reales" el kiuj estis por pago al la sekretario.
Komence de la 20-a jarcento, en 1916, menciindas la perdon de la komunumaj rajtoj en la arbaro Robledo de Montalbán, pro la leĝoj (desamortización) de la 19-a jarcento; oni perdis makison el kiu ekde ĉiam oni profitis lignon kaj paŝtejojn kiel baza enspezo por la lokanoj. En 1945, la municipo atingis 5.077 loĝantojn. Meze de la 20-a jarcento la populacio de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kaj en Menasalbas oni perdis ĉirkaŭ 27,5 % de la populacio dum la 1960-aj jaroj. Poste ĝi stabiliĝis je ĉirkaŭ 3,000 loĝantoj.
Ankaŭ en tiu jardeko oni kreis du industriojn: nome la fabrikado de mebloj kaj la industria brutobredado. Tiuj industrioj markis la nunan disvolvigon pro mendo de tiuj produktoj el la urbaj vendejoj de la provinco de Madrido, pro la industria disvolvigo de tiuj 1960-aj jaroj.
El la restaŭro de la demokratio en Hispanio farita fine de la 1970-aj jaroj la urbestroj estis ĉiam el partioj dekstraj.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Industrio. Servoj kaj loĝejoj pro proksimeco de ĉefurbo Toledo.
Historie agrikulturo senirigacia, kun bazo sur tritiko, hordeo, sekalo kaj karobo, al kiu estis asocia grava brutobredado de ŝafoj, estis la ekonomia bazo de la municipo. Dum la 19-a jarcento la loka industrio baziĝis sur la brutobredado, la ĉasado, la produktado de vegetala karbo, kia el kaluno inter aliaj, malgrandaj industrioj kiaj tiu pri fajenco de la duko de Frías, mallongdaŭra, granda kvanto de teksaj atelieroj kaj sep muelejoj de faruno, kiu profitis la akvon de la rojoj Villapalos kaj Torcón, al kio aldonendas kelkaj teksejoj kaj kalkofornoj, kiuj liveris al lokanoj.
Iglesia de Santa María Magdalena
La preĝejo estis starigita en la 16-a jarcento, anstataŭe alian pli povran. Estas templo de enormaj dimensioj kaj tri navoj, fare de la arkitekto Juan de Aguirre. La preĝejo prezentas pekuliarecon ke ĝi ne havas turon ĉar ĝi estis detruita pro kanonado suferita dum la karlismaj militoj de la 1830-aj jaroj dum unu el ties luktoj oni detruis parte la konstruaĵon, kiu poste estis rekonstruita kun sonorilmuro kiu nun eltenas la sonorilojn, en la 1860-aj jaroj.
La ĉefa altaro estas prezidata de la retablo de la Adorado de la Saĝaj Reĝoj, devena de la malaperinta paroĥo de Sankta Maria de la Reĝoj de la nuna senhomejo de Caudilla.
La ermitejo de la Virgulino de la Sano
Ĝi troviĝas enklave en la strato Progreso. Ties konstruo datas de mezo de la 16-a jarcento kaj ĝiaj dikaj muroj el ŝtonoj kaj fortaj abutmentoj enfermas unu de la plej interesajn montrojn de la rura gotiko de la Montoj de Toledo. En ĝia interno, elstaras la nerva volvo de la ĉefa kapelo, kiu estas anstataŭata en la resto de la konstruaĵo per ligna plafono, ĵuse restaŭrita.
Ĝis la 19a jarcento ĝi estis la preĝejo de hospitalo de malriĉuloj, pilgrimantoj kaj similuloj.
La ermitejo de Sankta Sebastiano
La sankta patrono de la municipo, Sankta Sebastiano, ĝuas en la ĉeurbo de simpla ermitejo de unusola navo rektangula kaj kun plafono el ligno, kiu enhavas la figuron de la Sankta Tombejo. Ties konstruo, kiu probable datas de la dua duono de la 18-a jarcento, suferis diversajn malbonaĵojn laŭlonge de la jarcentoj kaj aktuale konservas nur la transepton el kiu, dekomence, estis formo de latina kruco. La sanktulo laŭlegende protektanto kontraŭ epidemioj estis ege venerata en la municipo ekde tempo antikvega.
La jurisdikcia pilorio
La pilorio estis konstruita probable fine de la 16-a jarcento ĉe la malnova vojo de Toledo por esprimi la rajton de la vilaĝo havi proprajn juĝistojn kaj ne dependi de la senjora jurisdikcio kiam la loko akiris tiun titolon. Fabrikita el ŝtono de granito, staras sur bazo de tri ŝtupoj sur kiuj staras toskana kolono de doria kapitelo, kiu subtenas templeton dukorpusan kun ses kolonetoj, kiu havigas aspekton de lumturo.
Eblas viziti la arkeologiajn restojn (nekropolo) en la ĉirkaŭo de la diglago Torcón kaj la senhomejo de Jumela.
Naturo
En la zono de la diglagoj troviĝas praa anzinaro, inter rokaro de granito, kun makiso de cisto, genisto, rosmareno, timiano kaj anzinetoj. Pli sude, en zono montara, troviĝas kverkaro de granda etendo kaj la submunicipo de Las Navillas, kiu konservas ankoraŭ la etoson kaj trankvilecon de la iamaj vilaĝoj. Ĉe la submunicipo estas la Cañada Real Segoviana (tradicia grgovojo) kiu atingas maksimuman belon ĉe la deklivaro de la Montoj de Toledo, laŭ la inversa fluo de la rivero Marchés, kies puraj akvoj miksas kun indiĝena vegetaĵaro de aceroj, fraksenoj, anzinoj kaj montokverkoj, ĝis atingi la montopasejon de Marchés, el kiu oni povas jam vidi la teritoriojn de la provinco de Ciudad Real.
Moutier-d'Ahun
Moutier-d'Ahun estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 193 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
77044 Galera-Rosillo
77044 Galera-Rosillo estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de Roque de los Muchachos proksime de Garafía (La Palma, Insuloj Kanarioj, Hispanio).
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 4:9 kun Marso.
Moutier-d'Ahun
Geografio
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Moutier-d'Ahun situas je alteco de 456 metroj.
77044 Galera-Rosillo
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la hispana astrofizikistino Rebeca Galera-Rosillo (1988–2020), promesiva juna sciencistino, kiu ricevis sian magistro pri astrofiziko ĉe la Universitato La Laguna. Je la momento de sia morto, ŝi estis defendonta sian doktoran esploron pri ĉe la Instituto de Astrofiziko de Kanarioj.
Marko Polo
Marko POLO (venecie: Marco Polo [mArko pOlo]) (naskiĝis la, verŝajne en Venecio aŭ Korcula, Kroatio; mortis la  plej frue, sed ne post junio 1325 ) estis komercisto kaj esploristo el Venecio, Italio. Li estis ŝajne unu el la unuaj okcidentuloj, kiuj vojaĝis laŭ la Silka Vojo al Ĉinio (kiun li nomis Catai [katAj]) kaj vizitis la Grandan Ĥanon de la Mongola Imperio, Kublaj Ĥano (nepo de Ĝenĝis Ĥano). Liaj vojaĝoj priskribiĝis en la libro Il Milione (de la kromnomo de lia familio, Emilione). Kelkaj opinias, ke Marko Polo estis unu el la plej bonaj esploristoj en la homa historio; dum aliaj ne kredas tion, kaj opinias, ke li estis fanfaronulo, ĉar ekzemple en lia libro ekzistas nenia mencio de la Granda Ĉina Muro.
Moutier-d'Ahun
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Moutier-d'Ahun apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Marko Polo
Laŭ aliaj esploroj, Marko Polo veturis nur al Nigra Maro, kie li kolektis rakontojn de la persaj komercistoj (vidu parton pri "polemiko").
Moutier-d'Ahun
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Claude Trunde, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Marko Polo
Oni supozas, ke la familianoj Polo vivis en Ĉinio dum dek sep jaroj kaj nur poste reiris al Venecio. Je lia reveno, dum mara milito inter Venecio kaj Ĝenovo, Marko kaptiĝis kaj enprizoniĝis. De tie li diktis al Rustichello da Pisa la libron Il Milione.
Moutier-d'Ahun
Administrado
Moutier-d'Ahun apartenas al la kantono de Ahun, kies ĉefurbo estas Ahun. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Marko Polo
Antaŭaj okazaĵoj
La nomo Polo origine ne apartenis al familio de esploristoj, sed de komercistoj. La patro de Marko, Nikolo (venecie: Niccolò aŭ Nicolò) kaj lia onklo Mateo (venecie: Matteo, Maffeo aŭ Maffio) estis bonfartaj komercistoj, kiuj negocis kun la Oriento. Ili estis asociitaj kun tria frato, nomita Marko la pli maljuna (il Vecchio).
Laŭ tradicio, la familio Polo trovas sian originon en la insulo Korčula (tiam konata kiel Curzola), en la Adriatika maro. Estas tamen duboj pri tiu aserto. La urbo Korčula tamen plu tenas domon en kiu, laŭ onidiroj, Marko naskiĝis. Ĉiukaze, la familio Polo famiĝis en Venecio kaj memoriĝas kiel venecia. Ĉiuokaze en la urbo Korčula situas la tiel nomata naskiĝdomo de Marko Polo, ĉar malgraŭ kontraŭaj indikoj de Marko Polo mem en sia libro Il Milione  daŭre ekzistas tradicioj, kvankam sen pruvigaj elementoj, en Kroatio, kiuj subtenas lian naskiĝon en Korčula anstataŭ en Venecio.
Antaŭ ol foriris la Polo-anoj al Azio, jam la monaĥo Johano de Plano Carpini kaj ankaŭ Vilhelmo de Rubruk vojaĝis tien oficiale misiitaj, ĉefe de la papo Inocento la 4-a kaj ree en Eŭropo raportis pri tio al siaj misiintoj. Pro la ĵus haltigita mongola sturmo tiuj parolaj kaj skribaj vojaĝraportoj kaj novaĵoj rapide disvastiĝis en la daŭre timigita Eŭropo. Tiel ricevis tiajn informojn almenaŭ tiuj, kiuj pro politikaj, religiaj aŭ komercaj celoj alte taksis ilin. Ĉu la familio Polo, kiel komercistoj Krimeo-direktitaj, konis tiujn vojaĝraportojn, ne certas.
Vojaĝoj de liaj patro kaj onklo
En 1252 Nikolo kaj Mateo forlasis Venecion por Konstantinopolo, kie ili loĝis dum kelkaj jaroj. La du fratoj vivis en la venecia kvartalo de Konstantinopolo, kie ili ĝuis politikajn kaj impostajn avantaĝojn pro la rolo de sia lando dum la kvara krucmilito en 1204. Sed la familio taksis la politikan situacion de la urbo malstabila kaj decidis translokigi la komercejon nordorienten al Soldaia en Krimeo. Ili forlasis Konstantinopolon en 1259 kaj la decido evidentiĝis saĝa. En 1261 Konstantinopolo estis rekonkerita de Mikaelo la 8-a Paleologo, la regnestro de la Nicea Imperio, kiu tuj forbruligis la venecian kvartalon. Kaptitaj venecianoj estis blindigitaj, dum multaj, kiuj sukcesis eskapi, dronis per troŝarĝitaj rifuĝantŝipoj fuĝantaj al aliaj veneciaj kolonioj en la Egea Maro.
La nova sidejo, Soldaia, je la norda bordo de la Nigra Maro konis veneciajn komercistojn jam ekde la 12-a jarcento. En 1223 la mongola armeo venkis ĝin, sed la urbo neniam tute estis konkerita antaŭ 1239, kiam ĝi iĝis parto de la nova mongola ŝtato, konata kiel la Ora Hordo. Serĉante pli bonajn profitojn, la Polo-anoj daŭrigis sian vojaĝon ĝis Sarai, kie troviĝis la kortego de la ĥano Berke, estro de la Ora Hordo. Tiam Sarai, kiun jam vizitis kelkajn jarojn antaŭe Vilhelmo de Rubruk, estis nura grandega kampadejo, kie Nikolo kaj Mateo restis dum ĉirkaŭ unu jaro.
Fine ili decidis eviti Krimeon pro interna milito inter Berke kaj ties kuzo Hulagu, aŭ eble pro la malbonaj rilatoj inter Berke kaj la Bizanca Imperio. Ili daŭrigis la vojaĝon orienten al Bukaro en la nuntempa Uzbekio, kie ili loĝis kaj komercis dum tri jaroj. En 1264 Nikolo kaj Mateo kuniĝis kun sendito de la ĥano Hulagu por renkontiĝi kun la granda ĥano Kublaj. En 1266 ili atingis la ĉefsidejon de la granda ĥano en la mongola ĉefurbo Kanbalik, la nuna Pekino, Ĉinio.
En sia libro, Il Milione, Marko klarigas, kiel Kublaj-Ĥano oficiale ricevis la Polo-anojn kaj resendis ilin kun mongolo nomita Koeketei, kiel ambasadoro al la Papo. Ili kunportis leteron de ĥano, petanta 100 edukitajn homojn por instrui kristanismon kaj okcidentajn kutimojn al lia popolo kaj oleon el la lampo de la Sankta Tombo. La letero enhavis ankaŭ paiza-n, oran plateton, unu piedon longa kaj tri colojn larĝa, kiu rajtigis al la portanto postulon kaj obtenon de loĝado, ĉevaloj kaj nutraĵo, tra la lando de la granda ĥano. Koeketei foriris je la mezo de la vojaĝo, lasante la Polo-anojn solaj daŭrigi la vojaĝon al Ayas en la armena reĝlando en Kilikio, nuntempa Turkio. De tiu havenurbo ili velis al Akko, ĉefurbo de la Jerusalema reĝlando.
La longa periodo sen papo inter la morto de Klemento la 4-a en 1268 kaj la elekto de Gregorio la 10-a en 1271 malhelpis la Polo-anojn plenumi tuj la peton de Kublajo. Kiel sugestite de Theobald Visconti, papa legato por Egiptio en Akko por la naŭa krucmilito, la fratoj reiris al Venecio inter 1269 kaj 1270 atendantaj la elekton de la nova papo. Intertempe, Marko naskiĝinta dum la foriro de sia patro, estis jam 15-jara.
Vojaĝo al Katajo kaj servo ĉe la ĥano
Tuj kiam li estis elektita papo en 1271, Gregorio la 10-a ricevis la leteron de Kublaj-Ĥano transdonita de Nikolo kaj Mateo. Kublaj petis disponigon de cent misiistoj kaj iom da oleo de la jerusalema lampo. Nikolo kaj Mateo, ĉi-foje akompanataj de la 17-jara Marko, revojaĝis al Mongolio akompanataj de du dominikanaj monaĥoj, nome Nikolo de Vicenza kaj Vilhelmo de Tripolo. La du monaĥoj ne finis la vojaĝon pro timo, sed la Polo-anoj atingis Kanbalik-on kaj transdonis la donacojn de la papo al Kublaj en la jaro 1274.
La tibeta monaĥo kaj konsilisto de Kublaj, Drogön Chögyal Phagpa (1235-1280) mencias en siaj taglibroj en la jaro 1271 fremdlandan amikon de Kublaj, kvankam bedaŭrinde li ne indikas la nomon, temis verŝajne aŭ pri unu el la pli aĝaj Polo-anoj aŭ pri Marko mem.
(123509) 2000 WK183
(123509) 2000 WK183 estas tre granda, meze hela duopa transneptuna objekto malkovrita la 26-an de novembro 2000 de la francaj astronominoj Catherine Delahodde kaj Audrey C. Delsanti kaj de la belga astronomo Olivier R. Hainaut elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.
Marko Polo
Vojaĝo al Katajo kaj servo ĉe la ĥano
Dum tiuj 17 jaroj da servado por la ĥano, Marko Polo lernadis pri la historio kaj geografio de Ĉinio kaj pri la detaloj de iliaj civilizo kaj teknologio, ne malofte pli progresinta ol en la tiama Eŭropo.
(123509) 2000 WK183
Por Michael E. Brown, ĝi verŝajne ne estas nanplanedo kun taksata diametro de 134 km.
Marko Polo
Reen al Eŭropo
Laŭ la vojaĝraporto de Marko la Polo-anoj petis plurfoje permeson hejmenvojaĝi al Eŭropo, sed la ĥano tiom aprezis siajn vizitantojn, ke li ne akceptis ilian foriron.
(123509) 2000 WK183
Orbito
Ĝi estas klasifikata kiel kubevano : "klasika" objekto de la Kujper-zono, kiu havas feblajn orbitajn discentrecon kaj klinecon, kaj kiu ne estas en simpla orbita resonanco kun aliaj grandaj planedoj. Tamen, ĝi estas proksima de la resonancoj 2:7 kun Urano kaj 9:16 kun Neptuno.
Marko Polo
Reen al Eŭropo
Nur en la jaro 1291 Kublaj konfidis al Marko lian lastan devon: eskorti la mongolan princinon Koekecin (Cocacin en Il Milione) al la ĥano Arghun. Ili vojaĝis perŝipe, forirante el la suda havenurbo Quanzhou, velante al Sumatro, poste Srilanko, Hindio ĝis Persio. Survoje ili vizitis urbojn kiel Milaporo, Maduraj kaj Alapula, kiun li kromnomis Orienta Venecio. Oni diras, ke Marko Polo uzis la nordan silkan vojon, kvankam eblas ankaŭ, ke li uzis la sudan.
(123509) 2000 WK183
Satelito
Ĝia duopa eco estis malkovrita la de Keith S. Noll, D. C. Stephens, W. M. Grundy, H. F. Levison kaj S. D. Kern uzinte observojn per la kosmoteleskopo Hubble, anoncita la.
Ambaŭ komponantoj havas preskaŭ saman diametron : 106 kaj 101 km. Ili orbitas ĉirkaŭ komuna baricentro kun orbita granda duonakso de 2366 ± 28 km kaj orbita periodo de 742,008 ± 0,1488 horoj (30,917 ± 0,0062 tagoj), tiu orbito havas malgrandan discentrecon (0,0084) sed estas tre klinita rilate al la ekliptiko : 78,3° ± 6°. La rotaciaj periodoj de ambaŭ korpoj estas ankoraŭ nekonata.
Marko Polo
Reen al Eŭropo
En 1293 aŭ 1294 la Polo-anoj atingis la teritorion de la Ilĥanlando, estrita de Gajĥato post la morto de Arghun, kaj lasis Koekecin kun la nova ĥano. Post tio, ili iris al Trabzon kaj de tie velis al Venecio. Koekecin poste iĝis la ĉefa edzino de la mongola ĥano Ghazan.
Rezulte al la vojaĝo de Marko Polo, Eŭropo ricevis multon de la ĉina kulturo. La vojaĝo montris al la eŭropanoj la altan valoron de la Silka Vojo. Tamen tiu vojo, kvankam uzata jam ekde la unua jarmilo antaŭ Kristo, estis malpli uzata jam 150 jaroj post la ekspedicio de Marko Polo, pro la malfermo de maraj vojoj.
La vojaĝoj de Marko Polo eble havis iun influon sur la disvolviĝo de eŭropa kartografio, finfine kondukis al la eŭropaj vojaĝoj de esplorado jarcenton poste. Giovanni Battista Ramusio diris, ke la nomita Mapo de Fra Mauro de 1453 farita de la monaĥo nomita Fra Mauro estis parte bazita sur mapo, ke Marko Polo alportis de Katajo:
Verkado de Il Milione
Marko Polo partoprenis malgrandan batalon de la milito inter Venecio kaj Ĝenovo, aŭ la ŝipan batalon ĉe Curzola/Korčula - laŭ dubinda tradicio. En 1298, li kaptiĝis kaj pasigis la malmultajn monatojn de sia malliberiĝo diktante detalan rakonton pri siaj vojaĝoj al tiam en Eŭropo nekonataj partoj de Ĉinio al sia kunmalliberulo, Rustichello da Pisa.
Maria Bellonci
Maria Villavecchia BELLONCI naskiĝinta en Romo kaj mortinta samloke  estas itala verkisto kaj tradukisto. Kune kun Guido Alberti ŝi estas iniciatinto de la Premio Strega.
Biografio
Maria Villavecchia Bellonci naskiĝis la 30-an de novembro 1902 en Romo.
En Romo ŝi frekventis la elementan kaj mezan lernejon, kaj poste la  gramatikan lernejon kaj la liceon “Umberto I”. En 1922 ŝi skribis sian unuan romanon Clio e le Amazzoni, kiun ŝi neniam publikigis sed per ĝi ŝi renkontis  la literaturan kritikiston Goffredo Bellonci, kiun ŝi edzigis en 1928.
Post zorgema konsultado de la objektoj, la portretoj kaj la medio, kie ili vivis por akiri ilian intiman karakteron, Maria konigis al la vasta publiko plurajn virinojn gravajn en la historio. En 1939 ŝi publikigis la biografion de Lucrezia Borgia, la unua de serio da libroj bazitaj sur historiaj fontoj kaj sur arkivaj esploroj. Ŝi estis tre lerta en la prezentado de gravaj historiaj figuroj kaj de iliaj familioj, kiel la Borgia, la D’ Este, la Gonzaga, la Della Rovere.
Ek de la jaro 1944 en la domo de Maria renkontiĝis grupo da amikoj de la literaturo, kiu en 1946 fondis la Premion Strega, la plej gravan literaturan premion de Italio. Maria mem gajnis tiun premion en 1986 kun la libro Rinascimento privato kiu pritraktas la vivon de Izabela d'Este.
En la kvardekaj jaroj, por la necertaj ekonomiaj kondiĉoj Maria Bellonci, kiel multaj intelektuloj de la tempo, tradukis plurajn romanojn, precipe francajn kaj kunlaboris en gazetoj pluraj. Ŝi daŭrigis tiun aktivecon dum la tuta vivo. En 1951, kun la radiofona kolumno “Verkistoj al la mikrofono”, ŝi ankaŭ komencis fruktodonan kunlaboron kun Rai, unue en radioelsendoj kaj poste en televido, kiun ŝi daŭrigis ĝis la okdekaj jaroj. Maria mortis en Romo la 13-an de majo 1986.
Marko Polo
Verkado de Il Milione
Lia libro, Il Milione (la titolo devenas aŭ de miliono, tiam konsiderata grandega nombro, aŭ de la kromnomo de la familio Polo, Emilione), verkiĝis en la provenca lingvo, lingvo kiun Polo ne regis, kaj titolita Le divisament dou monde (la priskribo de la mondo). La libro tradukiĝis postnelonge en multajn eŭropajn lingvojn kaj estas konata en Esperanto sub la titolo La libro de la mirindaĵoj aŭ priskribo de la mondo. La origina libro perdiĝis kaj estas nuntempe kelkaj nekoheraĵoj en la diversaj tradukoj. La libro tuj sukcesiĝis, kaj tio estas mirinda konsiderante la malaltan teknologinivelon en la tiama Eŭropo, 200 jarojn antaŭ la invento de libropresado.
Lastaj jaroj
Marko Polo fine liberiĝis en la somero de la jaro 1299 kaj reiris hejmen al Venecio, kie liaj patro kaj onkloj aĉetis per la komercaj profitoj grandan domon en la centra kvartalo nomita San Giovanni Crisostomo.
La kompanio daŭre funkciis, kaj Marko estis nun riĉa komercisto. Dum li persone financis aliajn ekspediciojn, li ne plu forlasis Venecion. En 1300 li edziĝis al Donata Badoer, virino de malnova respektata nobela familio. Ili havis tri filinojn: Fantina, Bellela kaj Moreta. Ĉiuj poste edziniĝis en nobelajn familiojn.
Inter 1310 kaj 1320 Marko Polo verkis novan version de sia libro Il Milione en la itala lingvo. La teksto estis perdita, sed ne antaŭ franciskana monaĥo, Francesco Pipino, tradukis ĝin en la latinan. Tiu latina versio estis poste retradukita en la italan, kio kaŭzis konfliktojn inter malsamaj eldonoj de la libro.
Jam tre malsana, Marko verkis sian testamenton, kiu konserviĝis, komence de januaro 1324. El tiu testamento oni scias, ke li liberigis mongolan sklavon Piedro Tartarino kaj postlasis oran tabuleton.
Pri lia patro, Nikolo Polo, oni scias, ke li mortis ĉirkaŭ la jaro 1300. Lia onklo, Mateo, verkis testamenton en la jaro 1310, kiu atestas la donacon de tri ortabuloj de la granda ĥano dum lia unua vojaĝo.
Olimpio
Olimpio (greke Ολυμπία) estas sanktejo de la antikva greka dio Zeŭso en la antikva regno Eliso, en la nordoriento de la duoninsulo Peloponezo. Ĝi estis la loko de la antikvaj olimpiaj ludoj.
Marko Polo
Morto
Marko Polo mortis en sia hejmo en januaro 1324, preskaŭ 70-jaraĝa. Kritikistoj jam tiuepoke kredis la rakontojn malveraj, kaj tial antaŭ lia morto, pastroj, amikoj kaj parencoj instigis lin, por savi sian animon, fine malĵuri la mensogajn rakontojn. Laŭ raporto de Jacopo d'Aqui, Marko tiam sur sia mortolito respondis: "Mi rakontis eĉ ne duonon de tio, kion mi vidis!"
Olimpio
Jam inter la 20-a kaj 16-a jarcento a.K. en la areo de la pli posta centra templa zono estis loĝloko. El la mikenea epoko tie nur estis trovitaj malmultaj spuroj, dum sur monteto okcidente de Olimpio tiuepoke ekzistis signifa loĝloko. Kultejo en Olimpio ekestis dum la 10-a aŭ 9-a jarcento a.K.. La monumentaj templaj konstruaĵoj pretiĝis dum la 4-a jarcento a.K.. Dum la jaro 426 la bizanca imperiestro Teodozio la 2-a malpermesigis la nekristanajn ludojn, post kiam lia avo, la imperiestro Teodozio la 1-a, antaŭe jam faris similan malpermeson. Tamen ekzistas indikoj por la supozo ke la ludoj kaŝe ankoraŭ okazis ĝis la 6-a jarcento, kiam tertremo detruigis la templojn kaj finis la tradicion.
La centra templa zono
Kerno de la teritorio estis la centra templa zono Altis, la sankta arbareto de Olimpio. Tie estis tombeja monteto el la bronzoepoko, kiun laŭ la legendo Heraklo starigis por la reganto Pelops (laŭ li la tuta duoninsulo havas sian nomon Peloponezo), kaj tie de prahistoriaj tempoj estis loko por kultaj bruloferoj al Zeŭso. Plia ĝermejo de la sanktejo estis tera fendo ĉe la monteto de Kronos: ĉe tiu fendo ekzistis orakolejo origine dediĉita al diino kaj poste atribuita al Zeŭo. La orakolejo ankaŭ en postaj epokoj restis signifa.
Marko Polo
Morto
Post sia morto, Marko Polo estis entombigita en la preĝejo de Sankta Laŭrenco en Venecio, kie estis entombigita lia patro. Komence de la 19-a jarcento tiu preĝejo estis neniigita.
Olimpio
La centra templa zono
En la centra templa zono estis starigitaj pluraj temploj kaj altaroj, ĉe kiuj oferoj estis prezentataj al multnombraj dioj - la geografo Pausanias nombras oferejojn por 69 dioj. Norde viciĝis, sur iom pli alta parto de la teritorio, multnombraj trezorejoj de grekaj urboŝtatoj. Dum la fluo de la epokoj la teritorio ĉiam pli riĉe dekoriĝis je temploj, statuoj kaj aliaj monumentoj, ofte starigitaj por danki pri dia subteno de sportaj triumfoj. Dum la 4-a jarcento a.K. la centra zono estis enkadrigita per muro kun probable 5 pordegoj.
Marko Polo
Morto
La domo de Marko Polo, kiu situis ĉe la kruciĝo de la Rio di San Giovanni Crisòstomo kaj de la Rio di San Lio, forbrulis en la jaro 1596.
Historia influo
Kvankam la Polo-anoj ne estis la unuaj eŭropanoj, kiuj atingis Ĉinion (vidu ekzemple: Giovanni da Pian del Carpini), estas ja pro la libro de Marco Polo ke lia vojaĝo estis la unua, kiun oni povis vaste diskonigi, kaj dum longa tempo ĝi restis la plej bone pridokumentita.
Olimpio
La templo de Hera
La plej aĝa templo de la teritorio dediĉiĝis al la diino Hera kaj konstruiĝis ĉirkaŭ la jaro 600 a.K. - tiuloke antaŭe probable jam estis pli antikva kultejo. La konstruaxjo de 50,01 x 18,76 metroj estis enkadrita de ĉe la longaj flankoj 16 kaj ĉe la la frontono kaj kontraŭa flanko 6 kolonoj.
Marko Polo
Historia influo
Laŭ la legendo, Marko Polo enkondukis al Italio kelkajn ĉinaĵojn, inter kiuj estis glaciaĵoj, picoj kaj nudeloj, ĉefe spagetoj. Tamen la legendoj estas ja pridubeblaj: ekzemple estas pruvoj, ke en Italio oni konis pastaĵon de pli frua tempo.
Olimpio
La templo de Hera
En la templo estis kultaj bildoj de sidanta Hera kaj de staranta Zeŭso. Tie ankaŭ staris la tablo, kie ekspoziciiĝis la laŭrokronoj dum la olimpiaj konkursoj. Dum modernaj tempoj ĉe la templo de Hera ekbruliĝas la olimpia fajro, kiu ĉiujn kvar jarojn de tie estas portata al la tiujara loko de la olimpiaj ludoj.
Marko Polo
Historia influo
La flughaveno de Venecio nomiĝas Venecia Flughaveno Marko Polo.