cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Refreŝigaĵo
Laŭ la germana leĝo pri nutraĵoj, trinkaĵoj kun malpli ol 0,5 volumenprocentoj da alkoholo estas senalkoholaj, ĉar ekzemple ankaŭ fruktosukoj kaj fruktotrinkaĵoj povas enhavi malgrandan kvanton da alkoholo.
Ne konfuzu
Oni ne konfuzu la anglajn terminojn softdrink (milda trinkaĵo, t. e. refreŝigaĵo) kaj longdrink (longa trinkaĵo), kiu estas alkoholenhava koktelo.
Vendejo por farmetistoj
Vendejo por farmetistoj aŭ Vendejo por produktetistoj (angle farmers' market, france marché de producteurs) estas fizika detalbazaro kiu emfazas la vendadon de nutraĵoj rekte far malgrandaj farmistoj al konsumantoj. Vendejoj por farmetistoj tipe havas subĉielajn aŭ endomajn budojn, tablojn aŭ standojn, kie la produktetistoj vendas fruktojn, legomojn, konfitaĵojn, piklojn, panojn, sapojn, kandelojn, ĉizaĵojn, ktp. Vendejoj por farmetistoj ekzistas tutmonde, reflektante sian lokan kulturon kaj ekonomion. Ilia grandeco varias de kelkaj budoj ĝis pluraj urboblokoj.
Iuj formoj de produkta vendado kiuj similis la nunan koncepton de Vendejo por farmetistoj ekzistis antaŭ la industria epoko sed ofte estis parto de pli ampleksaj bazaroj, kie provizantoj de manĝaĵoj kaj aliaj eroj amasiĝis por vendi siaj varoj. Metipostenoj komencis moviĝemon al komercistoj kiuj unuavice vendas varojn de pograndistoj anstataŭ vendi siajn proprajn produktojn. Ĝeneralaj magazenoj kaj nutrovarejoj daŭrigis tiun specialiĝadan tendencon de detalado, optimumigante la konsumantan sperton, dum forabstrakti ĝin el la nova komplekseco de industria produktado.
La avantaĝoj de moderna industria nutraĵoproduktado prefere al pli antaŭaj metodoj grandparte baziĝas sur malmultekosta, rapida transporto kaj limigita variebleco de produktoj. Tamen, oni ne povas tute forigi kostojn de transporto kaj malfruoj. Do, kie distanco streĉas la atingo de industriaj liverantoj kaj kie konsumantoj forte preferas loka varieco, agrikulturaj vendejoj eblas konkurema. Lastatempe, multaj konsumantoj postulis nutraĵoj kiuj pasigas malpli da tempo survoje kaj estas pli freŝa, kun pli da varieco. Tiu rezultis en pli da vendejoj por farmetistoj kiel preferinda mekanismo por detali manĝaĵojn.
2795 Lepage
2795 Lepage estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de la astronomo Edgar Rangel Netto elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la belgan matematikiston Théophile Lepage (1901–1991).
Mnichov (distrikto Cheb)
Mnichov (Einsiedl) estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto Cheb, regiono Karlovy Vary. Vivas ĉi tie.
Popovice (Jičín)
Popovice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Jičín. Ĝi troviĝas proksimume 3 km sudoriente de Jičín. Estas ĉi tie registritaj 153 adresoj. En la jaro ĉi tie vivis.
Popovice situas en katastra teritorio Popovice u Jičína kun areo 4,13 km².
San Germano Vercellese
San Germano Vercellese (jen itale, San German en la piemonta) estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Verĉelo de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulo Germano de Auxerre, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Casanova Elvo, Crova, Olcenengo, Salasco, Santhià, Tronzano Vercellese kaj Verĉelo.
Tibor Halasi Kun
Tibor Halasi Kun [halaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Halasi Kun Tibor estis hungara orientalisto, profesoro, membro (honora en 1986) de Hungara Scienca Akademio. Lia nomo estis Kun Tibor ĝis 1944. Lia frato estis György Halasi Kun.
Tibor Halasi Kun  naskiĝis la  1914 en Zagrebo. Li mortis la 1991 en New Milford en Konektikuto.
Biografio
Tibor Halasi Kun akiris diplomon en Universitato Pázmány Péter en 1936. Ĝis 1941 li instruis samloke en la universitato, poste en Ankaro. En 1951 li translokiĝis al Novjorko. Tie li instruis en Universitato Kolumbio. Foje li esploris en Istanbulo. Li okupiĝis precipe pri la prahungaroj, Kaŭkazio kaj Osmana Imperio.
Nikolaus Storch
Nikolaus Storch (naskiĝinta antaŭ 1500 en Zwickau, mortinta post 1536 samloke) estis germana teksisto.
Vivo
Storch estis unu el grupo da simplaj metiisto en Zwickau, kiuj memstare iniciatis ekleziajn kaj socialajn reformojn dum la periodo de Reformacio. Li havis viziojn kaj rigardis sin profeto, al kiu Dio donis la mandaton kontraŭbatali la subaĉeteblan eklezion. Li gvidis la t.n. Profetojn de Zwickau, kiuj sukcesis anigi multajn, danke al ravigaj viziaj predikoj. La civitanaron ili disdividis, favorante opan posedon de ĉiuj posedaĵoj, prizorgon de la malriĉuloj kaj senproprietigon de monaĥejo - se necese tiu ĉio ankaŭ per apliko de forto.
Influanto de multaj
Storch malŝatis la bapton de etuloj kaj ege influis Thomas Müntzer, kiu estis en 1521 en la urbo kaj subtenis Storch en lia agado kontraŭ la katolika pastra moŝto Egranus. La surloka abatejo de la cistercianoj ĉesis ekzisti post daŭra intrigo fare de Storch.
Poste Nikolaus Hausmann, la reformanto de Zwickau, petis pro malespero sian amikon Luteron je helpado. Tiu ĉi fakte, je la fino de aprilo, predikis publike disde la urbodomo antaŭ ĉ. 14.000 spektantoj kontraŭ la sektuloj kaj sukcese direktis la aŭskultantaron kontraŭ Storch. La profetoj tiel estis devigitaj foriri.
Batalo de Storch kontraŭ la oficialaj reformantoj
Kun Müntzer la zwickau-a ĉefprofeto veturis ankoraŭ al Wittenberg kaj impresis eĉ Philipp Melanchthon. Tamen ankaŭ Melanktono devis peti la luteran predikhelpon: post nova sukceso de Lutero kiel avertanto, la trio de Storch, Müntzer kaj Karlstadt devis denove forveturi.
Adács
Bazaj informoj
Adács (adAĉ) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en subregiono de Gyöngyös.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo, laŭ fervojo Budapeŝto-Miskolc, aŭtoŝoseo en la sama direkto preteriras. Gyöngyös troviĝas 14, Jászberény 27, Hatvan 29 km-ojn.
Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1323 en formo Adach, kiu estis tiutempe doganprena komunumo. En 1706 la vilaĝo detruiĝis, en 1712 oni fondis pli novan setlejon iomete for. Vilaĝservo estas kulturdomo.
15908 Bertoni
15908 Bertoni estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la svisdevena paragvaja plantsciencisto, antropologiisto kaj verkisto Moisés Santiago Bertoni (aŭ Mosè Giacomo Bertoni, 1857–1929). Li malkovris kaj karakterigis multenombrajn milojn da plantoj, precipe de Paragvajo dum sia vivo, inklude la (aŭ matean herbon) kaj Stevia Rebaudiana Bertoni. Li estis entombigita en Puerto Bertoni, Paragvajo.
Bucova
Bucova estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Granges
Granges estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
Preĝejo de Sankta Jozefo (Moravia Ostrava)
Preĝejo Sankta Jozefo situas en ostrava loka parto Moravia Ostrava.
Konstruis ĝin Salesianoj de Don Bosco, kiuj zorgis pri malriĉeco kaj endanĝerigita junularo kaj kiuj ĉi tie ekde la jaro 1934 havis monaĥejon. La konstruado okazis de la 31-a de decembro 1935 ĝis la 24-a de novembro 1937. La trinava preĝejo estas netipa konstruaĵo - ĝiajn murojn subtenas ŝtala skeleto, interne estas instalita centra hejtado kaj sur la turo troviĝas sesmetra kruco, kiu nokte lumis per neona lumo. Al la uzado ĝi estis transdonita la 8-an de decembro 1937. Temas pri la unua ĉeĥoslovaka preĝejo kun ŝtala konstrukcio.
3439 Lebofsky
3439 Lebofsky estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras la usonan planedologon Larry Allen Lebofsky.
126901 Craigstevens
126901 Craigstevens estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 4:9 kun Marso.
Hazarĉiŝma ponto
Hazarĉiŝma (Dari: پل طبیعی هزارچشمه pol ṭabiyʿati Hazārčišma, „natura ponto Hazarĉiŝma“) estas natura ŝtona pordego en fora regiono de Afganio. Ĝi mezuras 64 m de larĝeco kaj 18 m de alteco. Ĝi situas en alteco de pli ol tri mil metroj super la maro. Ĝi estis trovita nur en 2010 fare de esploristoj de la Wildlife Conservation Society.
126901 Craigstevens
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Craig L. Stevens, Inĝeniero pri la Sistemo de Kontrolo de Projekto por la asteroida specimen-alveniga misio OSIRIS-REx. Antaù tio, li partoprenis al la disvolvo de flugsistemoj por pluraj misioj de la NASA, inklude JWST, MESSENGER, GPM, New Horizons, LRO, LADEE kaj Landsat 8.
Saint-Euphrône
Saint-Euphrône estas franca komunumo situanta en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
La vilaĝo situas 53 km nordokcidente de Diĵono.
Historio
La unua skriba mencio de la vilaĝo datiĝas el 8-a jarcento. Euphrône estas la greka nomo por Clément. La preĝejo sankta Clément datiĝas el la 13-a jarcento.
5037 Habing
Nomo
Ĝia nomo honoras la nederlandan astronomon Harm Habing, profesoron pri astronomio en la Universitato de Leiden.
Satelito
Ĝia satelito estis malkovrita per observoj de, anoncita la.
Tiu satelito havas diametron de 1,1 km kaj orbitas je distanco de ĉirkaŭ 11 km de la ĉefa korpo kun orbita periodo de 0,904 tago (21,7 horoj). Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.
Sándor Réső Ensel (pli juna)
Sándor Réső Ensel [ŝAndor rEŝO enŝel], laŭ hungarlingve kutima nomordo Réső Ensel Sándor estis hungara juĝisto, prokuroro. Lia patro estis la samnoma Sándor Réső Ensel (pli aĝa), lia familia nomvarianto estis Réső-Ensel.
Sándor Réső Ensel naskiĝis la en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, li mortis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).
Biografio
Sándor Réső Ensel maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post siaj studoj li estis juĝisto en Miskolc, pli poste en Kocs. Ekde la 1860-aj jaroj libertempe li okupiĝis pri etnografio. En 1862 li lernis la stenografion. Ekde 1863 li estis prokuroro en Pest-Pilis-Solt-Kiskun. En 1864 li studvojaĝis al Bavario, Francio, en 1868 al Prusio por vidi la prizonajn sistemojn.
Decembro de 2017
Jen ekestos listo de okazaĵoj en decembro 2017:
Adam Drese
Adam DRESE (ankaŭ: Dreße; naskiĝinta ĉ. 1620, mortinta la 15-an de februaro 1701 en Arnstadt) estis germana komponisto.
Vivo
Drese, la plej grava reprezentanto de la en Turingio dum la tempo de Johann Sebastian Bach vivanta muzikista klano, estis de 1637-46 kunlaboranto, en 1643 katedralkapelano en Merseburg kaj ekde 1652 Kortega kapelestro en Vajmaro. Li maldungitis en 1667 kiel "meritplena servinto de la Kortego". En 1662 li estis jam kapelestro kaj Ĉambra sekretario ĉe la kortego de Schwarzburg en Arnstadt. Kun la arnstadt-aj Bach-klananoj kaj verŝajne ankaŭ kun Johann Sebastian mem li estis en familiara kontakto.
Pro instigo de duko Vilhelmo la 4-a de Saksio-Vajmaro Drese trejnitis en Varsovio ĉe Marco Scacchi. En 1652 kaj 1656 li havis kontaktojn kun Heinrich Schütz kaj eble ankaŭ kun Johann Rosenmüller favore al la vajmara kortega orkestro (kp. la de Drese en 1662 verkitan katalogon kun pluraj verkoj de H. Schütz!).
En Vajmaro li flegis amikan kunlaboron kun Georg Neumark. Same lia influo sur la kortegan orkestron de Rudolstadt ŝajnis esti grava kaj sur la kortegan teatron de la eta Duklando Saksio-Römhild ankaŭ. Tiel Drese estis unu el la plej elstaraj muzikuloj de la 17-a jarcento en Turingio kaj peranto kaj preparinto de grandaj majstroj de mezgermana muzikkulturo.
Du gravaj fazoj
Lia vivo kaj karaktero multajn trajtojn gajnis unue per kreiva agado kun ĉefe sekularaj komponaĵoj (instrumentalaj suitoj, entradoj kaj arioj, muzikdramaĵoj) dum la tempo en Vajmaro kaj Jena. Dum dua fazo li dediĉis sin al eklezia muziko (Jena, Arnstadt, Rudolstadt). Tiu ĉi lasta epoko rezultiĝis el okupiĝo pri pietismo (Spener). Ankoraŭ nuntempe kantatas liaj kantoj ekleziaj kiel Seelenbräutigam: Jesu, geh voran, Seelenweide kaj diversaj himnoj de li.
En la domo de Drese en Arnstadt okazis rondoj muzikaj, pri kiuj antaŭ mallonge trovitaj raportoj (el la Ŝtata arkivo de Rudolstadt) atestas la nekonsteblan aŭtoritaton de Drese super ĉiuj eklezipolitikaj kontroversioj. Mire, ĉar Drese apartenis al la - de multaj oficialuloj ne ŝatata - pietismaj cirkloj. La rondon de Dresler gvidis lia bofilo Ehlers (Oehlers). Drese devis defendi pietismaĵojn ankaŭ ĉe la unverstitato de Wittenberg.
Reĝo de Rutenio
Reĝo de Rutenio (latine: Rex Russiae) - titolo de regantoj de Galicia-Volinia Princlando ekde 1253 ĝis 1349, de Pollando ekde 1349.
Allentsteig
Allentsteig estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Zwettl. La komunumo situas en la okcidenta parto de la federacia lando kaj estas parto de la historia regiono Waldviertel (arbara regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
NGC 4516
NGC 4516 (aliaj indikoj — UGC 7703, MCG 3-32-67, ZWG 99.87, VCC 1479, PGC 41661) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Basinio Basini
Basinio BASINI, kromnomata Basinio de Parmo (n. en Tizzano Val Parma, 1425 - m. en Rimini, en la 30-a de majo 1457) estis itala humanisto kaj poeto.
Biografio
Lia patro nomiĝis Vincenzo di Basino, kaj estis militisto serve de Ottobuono de' Terzi. Post fari siajn unuajn studojn en Parma, li daŭrigis en Mantovo, kie li estis lernanto de Vittorino da Feltre, kaj sekve en Ferrara, kie li studis la grekan kun Teodoro Gaza, kaj tre eble li konatiĝis kun Guarino da Verona.
En 1449, li translokiĝis al Rimini en la kortego de Sigismondo Malatesta (1417-1468). Li redaktis grandan parton de la epika romano Liber Isottaeus, kaj sian plej faman verkon, Hesperis, epika poemo en 13 libroj verkitaj por celebri la faritaĵojn de la senjoro de Rimini, Sigismondo Malatesta.
En la 24-a de majo 1457, trapikita de serioza malsano, eble dank'al la granda amaso da laboro, al kiu li submetiĝis, li faris sian testamenton antaŭ notario en sia hejmo en Sankta Inocenta. Li volis esti sepultita apud la preĝejo de Sankta Francisko, en la Templo Malatestano, kaj petas al la Senjoro de Rimini, Sigismondo Malatesta, por starigi porsepultan monumenton per la verso "Parma mihi patria est, sunt sydera carmen et arma". Li postlasis ankaŭ grekan verkon kun la operoj de Homero kaj Apolonio. Al la fratoj Antonio kaj Manfredo li lasis du vestaĵojn kaj ĉiujn rajtojn rilate al lia heredo de siaj gepatroj, kaj al la edzino Antonia ĉiujn posedaĵojn restantajn. Li morte estante nur 32-jara inter la 24-a kaj 30-a de majo 1457.
Rheinau (Badeno)
Rheinau estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ortenau, en la Regiono Suda Supra Rejno kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Dolphinton
Dolphinton estas vilaĝo kaj paroko en Lanarkshire, Skotlando. Ĝi estas troviĝita 7 mejlojn (11 km.) nordoriento de Biggar, 11 mejloj (18 km.) nordoriento de Carstairs, 10 mejloj (16 km.) sudokcidento de Leadburn kaj 27 mejloj (43 km.) sudokcidento de Edinburgo, sur la A702 vojo.
La loka granda domon apartenita en la 12a jarcento al Dolfine, pliaĝa fraton de la unua Grafo de Dunbar. La bieno estis posedita en diversaj formoj de la Bruna familio de la deksesa kasregistrilo la deknaŭaj jarcentoj, kiam ĝi pasis al la McKenzie familio de geedziĝo.
La parokon havas areon de 3,581 akreoj (1,449 ha). Ĝi estas randirita de la parokoj de Linton kaj Kirkurd (Peeblesshire), Walston kaj Dunsyre
La Fervojon
La vilaĝon unufoje havis du fervojon terminaloj, nun longe pro tio ke fermita. La Leadburn, Linton kaj Dolphinton Fervojo estis la unua atingi Dolphinton; la linion, de la Peebles Fervojo ĉe Leadburn, malfermita sur 4 julio 1864. En 1867 la Dolphinton Filion estis malfermita, konektanta Carstairs Diskruciĝejo al la Leadburn linio ĉe Dolphinton.
La Sonĝo de Makaro (libro)
La Sonĝo de Makaro (Сон Макара) estas kristnaska rakonto de Vladimir Korolenko. Ĝin tradukis el la rusa Maria Ŝidlovskaja. La 48-paĝa libreto aperis en 1927 kiel numero 9 en la serio de Biblioteko Tutmonda ĉe Rudolf Mosse en Berlino.
Amr ibn Hiŝam
Amr ibn Hiŝam (en araba عمرو بن هشام), ofte konata kiel Abu Ĝahl (en araba أبو جهل), (naskiĝinta en 556? kaj mortinta vendrede la 17an de marto 624), estis unu el la Mekkaj politeistaj paganaj Kurajŝestroj konata pro sia kritika kvankam tolerema kontraŭo al la islama profeto Muhammad kaj la komencaj islamanoj en Mekko. Li estis unu el plej grandaj malamikoj de Muḥammad kaj la flagoportanto de miskredo kaj malamiko al Islamo kaj la komencaj islamanoj. Islamo vidis lin kiel havanto de malico kaj malamo je tioma etendo ke Muhammad donis al li la titolon ‘La Faraono de tiu Ummah’. Muhammad diris ankaŭ, “Li kiu nomas Abu Ĝahl 'Abu Hakam' faris grandan eraron. Li serĉu pardonon el Allaho pro tio.”
István Vedres
István Vedres [iŝtvAn vedreŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Vedres István estis hungara inĝeniero (arkitekto, hidrologo), poeto. Lia nobeliĝis en 1826 kun la antaŭnomo varasányi.
István Vedres naskiĝis la  en Szeged, li mortis la  en Szeged.
Biografio
István Vedres frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Universitato de Pest, fine li akiris diplomon en Institutum Geometricum en 1786. Post siaj studoj li estis nomumita inĝeniero de Szeged. En kampoj de Csengele en 1789 li gvidis la arboplantadon, sekve li solvis la unua problemon pri la ventomovata sablo. Baldaŭ li projektis sekigojn de marĉoj, en 1805 li kampanjis por kanalo Danubo-Tiso inter Soroksár kaj Szeged tra Kecskemét kaj Kiskunfélegyháza. Tiutempe li rekomendis diversajn hidrologiajn konstruaĵojn, eĉ István Széchenyi ĉerpis el tiuj planoj, Vedres ofte estis menciita kiel "Széchenyi de Szeged". En 1808 li kreis tutlande faman modelan bienon. En la 1810-aj jaroj li plantis kotonojn, sed tio ne sukcesis pro la neatenditaj frostoj. Li estis arkitekto de la tiama Urbodomo de Szeged. Li verkis ankaŭ [poemo]]jn, en 1803 lia teatraĵo estis prezentita en Szeged. Li apartenis literature al András Dugonics. Li pensiuliĝis en 1821 kiel ĉefinĝeniero de Szeged. Li partoprenis en fondo de Hungara Scienca Akademio.
Malsato
Malsato estas la sento kiu indikas la neceson de manĝaĵo. Laŭ kondiĉoj de normala nutrado, tiu sento aperas ĉirkaŭ 4 horoj post la lasta manĝo, kvankam tiu tempo povas varii laŭ kutimo, individuo, aĝo ktp.
La sento de malsato estas io natura, sed maluzi nutraĵojn dum multe da tempo malplibonigas la mensan kaj fizikan sanojn. Senigo de nutraĵo kondukas al dormemo, malaltigas la nivelon de emocioj kaj malpermesas pensi normale. La deziro manĝi estas prioritata kaj pro ĝi oni malkalrigas la moralajn kaj sociajn valorojn. Ekstrema malsato povas eĉ malhumanigi tiom ke oni alvenas al ŝtelo, al murdo kaj eĉ al kanibalismo. Ofte malsato estas akompanata de malsano kaj epidemioj, kiuj havas siajn originojn en la stato de malfortigo de la afektataj.
Malsato estas konstanta temo en literaturo kaj arto. Ekzemple kiel kerna motivo de la pikareska romano al la realisma romano de la 19a jarcento. Same por la itala novrealisma kino.
Dum la historio malsano estis konstanta situacio en multaj epokoj, civilizacioj kaj sociaj tavoloj. Nuntempe estas la plej grava problemo de la monda situacio de la homaro. Tiu stato de malsato afektas multajn landojn kaj sociajn tavolojn kaj kaŭzas ĉiutage la morton de multaj personoj, ĉefe geinfanoj. La riĉaj landoj, kvankam multaj organizoj helpas, ĝenerale ne solvas tiun situacion.
La Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo (kutime mallongigita kiel FAO laŭ signifo en la angla) ĉirkaŭkalkulas, ke 1500 milionoj de personoj en la tuta mondo suferas pro malsato kaj malnutrado, kvanto ĉirkaŭ 200oble pli granda ol la nombro de personoj kiuj fakte mortas pro tiuj kaŭzoj ĉiujare.
San Giacomo Vercellese
San Giacomo Vercellese (jen itale, San Giaco en la piemonta) estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la provinco Verĉelo de la regiono Piemonto. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sanktulo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Tyler Cowen
Tyler Cowen (/'kaʊən/; "Kaŭan"), naskita en 1962, estas usona ekonomikisto, profesoro pri ekonomiko ĉe George Mason University. Li publikigas blogon Marginal Revolution, kun kunaŭtoro Alex Tabarrok.
Li kontribuas al multaj publikigaĵoj kiel The New York Times, Bloomberg Opinion. , The New Republic, The Wall Street Journal, Forbes, Newsweek kaj Wilson Quarterly.
Vilao de Hans Ulrich
Vilao de Hans Ulrich situanta en avenuo Sokolská en Ostrava estas loka kultura memorigaĵo de Ĉeĥio. Ties unua posedanto estis Johann Ulrich, la lasta aŭstria-hungaria urbestro de Moravia Ostrava. Li mem prilaboris ties planojn kaj li partoprenis eĉ en ĝia konstruado.
La trietaĝa vilao havas rompbazplanon. Ulrich eklektisme kunigis novrenesancon, manierismon, novbarokon kaj la t.n. svisan stilon kun leĝeraj signoj de secesio. Laŭekstere la konstruaĵo ekinteresos per terasoj kaj ornamitaj balustradoj. Fasado estas plu plenigita per blazonoj kun girlandoj kaj florkronoj.
Post la morto de Ulrich la familio vendis la vilaon. Unue estis en ĝi kancelarioj, poste ĉi tie vivis ostrava advokato Bohumír Šavrda kaj ekde la tridekaj jaroj proprumis ĝin ministara firmao. Post la dua mondmilito ĝi transiris en posedaĵon de nacia entrepreno Ostravaj-karvinaj minejoj. En la kvindekaj jaroj la domo komencis servi kiel kultura kaj kleriga centrejo. Havas en ĝi sidejon direkciejo de Centro de kulturo kaj klerigado Moravia Ostrava, ekde la jaro 1993 Ekspoziciejo Sokolská 26 kaj ekde la jaro 1996 en subteretaĝo troviĝas muzika klubo Parník (Vaporŝipo).
La Fouillouse (stacidomo)
La Fouillouse estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  La Fouillouse, en departemento , regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Moret-Veneux-les-Sablons - Lyon-Perrache (750000).
Bucova (Băuțar)
Bucova [bukova] (hungare: Bukova) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 1 571 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1 100 (rumanoj), kaj laŭ la stato de en la loĝloko vivis. Ĝia unua mencio skriba estas el 1459. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Băuțar.
Kvankam ĝi apartenas al la distrikto Caraș-Severin, Bucova ne estis parto de la historia Banato, tamen forte influita de ĝi.
Energitrinkaĵo
Energitrinkaĵo (angle: energy drink') estas senalkoholaĵo (kelkfoje alkoholaĵo, kiu laŭ indiko de la produktisto havas ekscitan efikon al la organismo.
Enhavo
Kutime energitrinkaĵo enhavas laŭmarke pli-malpli jenajn ingrediencojn:
Testo fare de Ökotest
En aŭgusto 2007 la revuo Ökotest testis 20 energitrinkaĵojn. Nur unu ekologia energitrinkaĵo de la marko Mad Bat ricevis bonan testrezulton, ĉiuj aliaj trinkaĵoj, inter ili ankaŭ la plej famkonata, Red Bull, ricevis taksadon inter "apenaŭ sufiĉe bonaj" ĝis "ne sufiĉe bonaj".
Ferenc Szabó
Ferenc Szabó
Litovia Akademio de Sciencoj
La Litovia Akademio de Sciencoj (Lietuvos mokslų akademija, LMA, laŭvorte "Akademio de Sciencoj de Litovio", sed duobla uzo de la vorto "de" en la nomo estus ĝena) estas neŝtata Akademio de Sciencoj en Litovio.
La akademio fondiĝis la 16-an de januaro 1941. Fonda prezidento estis Vincas Krėvė-Mickevičius. Per leĝaj adaptoj de la jaroj 1991, 1993 kaj 2003 la akademio fiksiĝis neŝtata organizaĵo. Prezidanto ekde la jaro 2003 ĝis lia morto en junio 2011 estis Zenonas Rokus Rudzikas, kaj ekde tiam temas pri Valdemaras Razumas, la gvidanto de la matematika, fizika kaj ĥemia klaso.
La akademio estas disdividita en kvin klasojn:
Ekzistas pluraj sendependaj sciencaj institutoj, laboratorioj kaj aliaj sciencaj instalaĵoj. La akademio estas membro de la eŭropa organizaĵo All European Academies.
Pieve di Bono-Prezzo
ekde 2016 estas komunumo de Italio: ĝi komence de 2016 ekestis el la du samnomaj antaŭaj loglokoj Pieve di Bono kaj Prezzo. La nova komumumo situas en la regiono Trentino kaj Supra Adiĝo/Sudtirolo kaj en ties pli suda provinco Trento, en la nordo de la ŝtato. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Najbaraj komunumoj estas Borgo Chiese, Castel Condino, Ledro, Sella Giudicarie kaj Valdaone.
Aŭtomobilo-revokoj de Toyota 2009-2010
Aŭtomobilo-revokoj de Toyota estas grandaj revokoj faritaj de Toyota ekde 2009 ĝis 2010.
Resumo
En aŭgusto 2009 en San-Diego en Kalifornio aŭto de tipo Lexus ES350 subite akcelis pro misa pozicio de duobla tapiŝo, kaj rezulte 4 homoj mortis. Toyota asertis ke "se oni ĝuste instalus tapiŝon ne duoble, la problemo ne okazus". Tamen poste je la 19-a de januaro 2010 du kadruloj de Toyota komentis, ke "Toyota jam sciis pedal-problemon antaŭ 1 jaro" al estraro de NHTSA.
Revokoj en Usono
25-an de novembro 2009, Toyota publikigis revokon por 8 modeloj, 4.26 milionoj da aŭtomobiloj en Usono inklude senpagan riparon de pedaloj. Tamen Toyota neis sian respondecon je la akcidento de Kalifornio.
21-an de januaro 2010, Toyota publikigis duan revokon por 8 modeloj, 2.30 milionoj en Usono. Toyota raportis ke "mekanika blokiĝo okazus al akcelpedalo egale al tapiŝo-problemo". Ĝi raportis ke erodo malhelpis moviĝon de akcelpedalo.
12-an de februaro Toyota publikigis revokon por Toyota Tacoma, 10 mil pro fendetoj de ŝafto.
Revokoj en Japanio
2-an de februaro 2010, Toyota raportis ke bremso-problemoj je Toyota Prius ZVW30 okazis 13 en Japanio, 102 en Usono. Poste oni solvis ke problemo de programaro de antiblokosistemo kaŭzis ilin. 6-an de februaro, Toyota publikigis revokon por Prius, 200 mil da aŭtomobiloj en Japanio. 9-an de februaro, Toyota publikigis ankaŭ revokon por konektebla-hibrida-tipa Prius, Toyota SAI kaj Lexcus HS250h.
Revokoj en aliaj landoj
28-an de januaro 2010, Toyota publikigis revokon por Toyota RAV4 en Ĉinio. Sekve 29-an de januaro, ĝi publikigis revokon por 8 modeloj, eble 1,8 milionoj da aŭtomobiloj en Eŭropo.
Gravaj akcidentoj
Jen unue kopio el la angla vikipedio, Esperanto-traduko sekvas:
....Government officials, automotive experts, Toyota, and members of the general public contested ... the veracity of victim and problem reports.
Ĝis januaro 2010 21 mortigaj akcidentoj estis atribuitaj al la problemoj pri la akcel-pedalo ekde 2000, sed post la revoko de la 28-a januaro, aldonaj plendoj de NHTSA pligrandigis la asertitan tutan sumon al 37.
... Registaraj oficialuloj, aŭtomobilaj spertuloj, Toyota kaj membroj de la ĝenerala publiko pridubis la verecon de la raportoj de viktimoj kaj problemoj....
Vikipediisto:Hans je la 15-a de marto 2010 jene komentis la aferon:
Malnovaj provincoj de Francio
En Francio, en la Malnova Reĝimo, la provincoj estis la diversaj regionoj, kiuj konsistigis la landon, ĝis la kreo de departementoj en 1790.
Nun, la termino provinco restas uzata por indiki la regionajn geografiajn teritoriojn, kiuj konservis kulturan kaj lingvan identecon.
Antaŭ la franca revolucio de 1789, Francio konsistis el teritoriaj dividoj devenantaj de historio, geografio kaj loĝado, kiuj estis diversaj laŭ la povoj kiuj regis, kun malsamaj kategorioj kiaj metropoloj, provincoj, diocezoj, duklandoj, baronlandoj, registarlandoj, ŝtatoj, elektoj, generalitatoj, intendantlandoj, parlamentoj, landoj, prefektlandoj, ktp. sekvataj de nomo de regiono, kiu ofte estis la sama, sen kovri la saman geografian teritorion. Tiel, la parlamento de Artezo ne respondis al la sama teritorio kiel la registarlando de Artezo aŭ kiel intendantlando de Artezo.
Civitlandoj de gaŭlaj popoloj : la plej malnova nocio
Gaŭllando estis okupita de cento da popoloj (300 por Flavius Josèphe), kelkfoje tre mormalsamaj. Julio Cezaro nomis ĉiujn el tiuj sendependaj ŝtatoj "civitas" ("civito", sed tio ne respondis al urbo), iuj estis subdividitaj en pagus. Multaj gaŭliaj popoletoj dependis de najbaroj.
Romiaj provincoj : norma organizado
Latina etimologio de la termino informas nin pri origina signifo : 'pro vincere, konkerita teritorio. Ĉiu romia provinco de Gaŭlio aŭ provincia havis precizan juran difinon, klare difinitan limojn kaj koditaj administraj strukturoj. La nombro de tiuj provincoj, ties organizado kaj limoj multe variis tra 5 jarcentoj ; ĉiu estis estrata de prokonsulo aŭ pretoro. Cezaro, krom jam romia Provincia (Provenco), partigis Gaŭlion en 3 provincojn : romia Akvitanio, belga Gaŭlio kaj liona Gaŭlio. En 4-jarcenta romia okupo, ilia nombro kreskis de 3 al 11, pro plietendiĝo de la imperio kaj partigo de la originaj provincoj : malsupra Ĝermanio, supra Ĝermanio, unua, dua, tria kaj kvara liona Gaŭlio, unua kaj dua Akvitanio, unua kaj dua Belgio, unua kaj dua Narbonio, Novempopulanio, Sekvanio, Vienenso, kotiaj Alpoj, maraj Alpoj, grajaj Alpoj kaj poeninaj Alpoj. Tiuj provincoj estis dividitaj en civitas aŭ civitates plurale, kies nombro altiĝis de 33 al 113.
Ekleziaj provincoj : de "civitas" al "diocezoj"
Metropoloj estis teritorioj regataj de metropola ĉefepiskopo, nomitaj ankaŭ provincoj ĉar ili devenis de romiaj provincoj kies unuaj episkopoj zorgis pri regado kiam disfalis la romia imperio.
Militaj provincoj : de grandaj feŭdoj al registarlandoj
Tiuj estas la feŭdoj, kiuj rekte dependis de la reĝo (duklandoj, graflandoj kaj limlandoj) kaj kiuj ŝuldis al li militan helpon.
Aldone al la duklando Francio, kiu fariĝis la reĝa bienaro de Francio, la ses unuaj grandaj feŭdoj estis ankaŭ pajrolandoj : Iliaj estroj estis konsiderataj kiel elektantoj de la reĝo de Francio, kun la ses aliaj ekleziaj pajroj :
La nombro de la grandaj feŭdoj variis laŭ historio (heredaĵoj, konfiskoj, konkeroj, perdoj, traktatoj) kaj kreskas kun la definitiva akiro de la graflando Provenco, la duklando Anĵuo, duklando Burgundio, la duklando Bretonio, la duklando Loreno, ktp. Iuj el tiuj provincoj estis nur la reveno en la reĝlandon de malnova feŭdo kia la duklando Burgundio, kies estro estis la frato de Hugo Kapeto. Aliaj estis veraj akiroj kiel la duklando Savojo, Korsiko, Comtat-Vénessin aŭ la graflando de Nico, kiuj apartenis al la Imperio aŭ al la apostola Seĝo.
Male al ekleziaj provincoj, ilia teritorio variis laŭ posedaĵoj de ilia estro aŭ de politikaj ŝanĝoj.
Listo de malnovaj provincoj de Francio
Provincoj de Francio antaŭ la franca revolucio de 1789 kun iliaj ĉefurboj interkrampe, kaj daton de unuiĝo al la reĝlando Francio (markitaj RF) aŭ de kuniĝo de ilia titolo al la reĝa bieno (markitaj DR) : <li>Iuj teritorioj nun francaj ne estis partoj de la reĝlando en 1789 : <li> Comtat Venaissin (Carpentras) : feŭdo de la Papo (1791). Plus urbo Avignon, ankaŭ papa feŭdo. Princlando de Orange estis kunigita al Francio en 1713. <li> Respubliko de Mulhouse : aliancita al svislandaj kantonoj (1798). <li> Duklando Savojo (Chambéry) : feŭdo de la regno de Sardio (1860). <li> Graflando de Nico (Nico) : feŭdo de la reĝlando Sardio (1860). <li> Princlando Montbéliard (Montbéliard) : (1793) </ol>
Administraj dividoj de Francio en la revolucio de 1789
Oficiala listo de la 18-a jc estis en la reĝaj patentaj leteroj publikigitaj en la, kiu sekvis la dekretojn de la nacia Asembleo de la 15-a de januaro, 16-a kaj 26-a de februaro postulanta dividon de Francio en okdek tri departementojn. Tiu dokumento ŝajnigas ke temas pri divido de la reĝlando en provincojn, kiuj estis okdek naŭ.
Fakte, tiu listo estas nek tiu de veraj provincoj, kiuj estas tridek du (militaj distriktoj), nek tiu de diocezoj aŭ parlamentlandoj, sed tiu de fiskaj distriktoj aŭ tiu de kutimlandoj (prefektlandoj aŭ seneskallandoj).
Teritorioj eksteraj al Francio en 1789
La sekvantaj teritorioj ne estis ligitaj al Francio, en 1789 (interkrampe estas la dato de kuniĝo al Francio) :
Saksio-Römhild
Saksio-Römhild (germane: Herzogtum Sachsen-Römhild) estis Ernesta duklando en la sudaj antaŭlandoj de la Turingia Arbaro kiu ekzistis nur tri jardekojn, de 1680 ĝis 1710.
Historio
Post la morto de Heinrich (1710) la duklando estis nuligita kaj kunfandita al:
Statuso de la duko
La duko de Saksio-Römhild restis sen propra suvereneco: por tio responsis la duko de Saksio-Gotha-Altenburg (t.n. "Nexus Gothanus"). Ekde la novordigo de la Ernestaj duklandoj en 1826 la tuta iama teritorio de Römhild apartenis al Saksio-Meiningen.
Bach-domo (Wechmar)
La Bach-domo genealogia (germane: Bach-Stammhaus) troviĝas en Günthersleben-Wechmar, Bachstraße nr 4.
Domohistorio
Wechmar nomiĝas, pro siaj originaj Bach-monumentoj, la lulilo de tiu muzikista klano. Promenante tra la vilaĝo oni povas facile trafi ties spurojn. La Bach-domo genealogia, bakista domo (Oberbackhaus) ĉe la bazarplaco gastigas ekde 1994 memoriglokon kun muzeo de la turingiaj muzikistoj kaj instrumentfaristoj (ekz. la violonfarista familio Artmann). En la korto eblas admiri survande grandegan genealogian arbon kun 550 familianoj.
La muelejo kaj la lernejo
La dua laborloko de Veit Bach estis la t.n. Supra muelejo (Obermühle). Ĝi restaŭritis laŭ la stato de 1685. En la loĝdomo estas origina turingia salono kun diloj el la 1585-a jaro.
Apud la Kirko Sankta Vito, unu el la plej grandaj vilaĝaj preĝejoj de la tuta Liberŝtato, estas la plej malnova duobla lernejo de Turingio (por knaboj kaj knabinoj), la Knaben- und Mägdelein-Schule el la jaro 1738-a. Tie ĉi Ernst Christian Bach estis de 1777-1822 kantoro kaj instruisto. Ĉefe al lia engaĝiĝo ŝuldiĝas frua memidentigado de la Bach-familio kun siaj radikoj en Wechmar.
Vidu ankaŭ
Bach en Turingio
La Fouillouse
La Fouillouse estas franca situanta en departemento, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Kaliamido
Kaliamido aŭ KNH2 estas neorganika komponaĵo konsistante je kalia katjono (K+) kaj konjugata bazo de amoniako (NH2)-. Ĝi estas flavo-bruna solidaĵo uzata kiel kemia reakcianto kun alkalaj proprecoj.
La Fouillouse
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Feuillantins.
31858 Raykanipe
31858 Raykanipe estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Raymond Kanipe, kiu, en 2015, mentoris unu finalist(in)on de la Broadcom MASTERS: konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de mezlernejoj. Li instruis ĉe la Seashore Middle Academy de Corpus Christi (Teksaso).
Alex Tabarrok
Alexander Taghi TABARROK (naskita 1966 en Irano) estas kanada ekonomikisto loĝanta en Usono. Kun Tyler Cowen, li verkas la ekonomikan blogon Marginal Revolution. Li doktoriĝis ĉe George Mason University en Virginio 1994, ĉe kiu li nun estas profesoro.
Sándor Lukács (aktoro)
Sándor Lukács naskiĝis la 1947 en Miskolc.
Biografio
Sándor Lukács ricevis diplomon en Filma kaj Teatra Altlernejo en Budapeŝto en 1972. Li komencis sian aktoran karieron en Vígszínház (Teatro Víg), sed li ofte ricevis rolojn en filmoj kaj Hungara Televizio. Li ricevis ĝis tiam 12 premiojn, en 2016 ankaŭ premion Kossuth. Li verkis 5 poemarojn.
Cepokombilo
Cepokombilo estas kuireja ilo uzata por tranĉi cepojn. Ĝi konsistas el plasta aŭ metala tenilo sur kiu pluraj pintaj ŝtalaj stiftoj estas muntitaj. Tiuj stiftoj oni pikas en cepo, post kio oni povas tranĉi la cepon per tranĉilo, inter la stiftoj, en tranĉaĵoj. La risko por tranĉi en la fingroj per tio estas reduktata. Eventuale oni povas 90 grade turni la cepokombilon kaj denove enpiki la cepon por akiri fajnajn ceperojn.
La cepokombilo ankaŭ uzeblas por tranĉi ekzemple tomatojn.
Laterano
Prakristana historio
La tereno estis nomata laŭ la originaj posedantoj, la romia familio Laterani. Ĉirkaŭ la jaro 60 ĝi konfiskiĝis laŭ ordono de la romia imperiestro Nero, ĉar oni akuzis la familion pri intrigo. Dum la jaro 161 la imperiestro Marko Aŭrelio tie konstruigis palacon. En 226 la imperiestro Septimo Severo redonis parton de la tereno al la familio Laterani.
Evoluo sub imperiestro Konstantino
Komence de la 4-a jarcento tie, ĉe la urba remparo konstruita dum la tempo de Marko Aŭrelio, tie estis la garnizono de la elita soldataro equites singulares de la imperiestro Maksencio. Post kiam Konstantino venkis Maksencion en 312, li ordonis venĝe neniigi la kazernon de la malamiko kaj en la loko anstataŭe konstruigis grandegan bazilikon kun akompana baptejo por la kristana komumumo de la urbo. La edzino de Konstantino, kiu estis fratino de Maksentio, sekvajare transdonis sian domon sur la tereno al la episkopo de Romo por episkopa koncilio. Tiu privata domo tamen ne iĝis parto de la posta papa palaco.
Ĝis nun la historiistoj disputas, ekde kiam la urboparto Laterano estis la rezidejo de la episkopoj de Romo. La tereno situis senpere najbare de la imperiestra palaco, kiu en partoj pluekzistas en la preĝejo Sankta Kruco en Jerusalemo (Santa Croce en Gerusalemme). La laterana baziliko estis tiu de la tri konstantinaj preĝejegoj, kiu situis ene de la urbaj remparoj kaj tial servis kiel urba katedralo. La pliaj bazilikoj San Pietro en Vaticano (Baziliko de Sankta Petro de Romo) kaj San Paolo fuori le Mura (Baziliko de Sankta Paŭlo antaŭ la Muroj) situis super la tomboj de la apostoloj Petro kaj Paŭlo ekster la urba remparo. Sekve formale la laterana baziliko ankoraŭ nuntempe estas la oficiala episkopa preĝejo de la papo kaj havas la formalan honoran titolon „Omnium urbis et orbis ecclesiarum mater et caput“ – "patrino kaj kapo de ĉiuj preĝejoj de la urbo Romo kaj de la terglobo", do estas la plej altranga katolika baziliko.
Mezepoko kaj frua moderna epoko
Dum la 5-a jarcento la konstruaĵoj de la urboparto Laterano ripete estis prirabitaj de ĝermanoj, dum la jaro 896 aldone forte damaĝitaj per tertremo, sed ĉiam estis fidele rekonstruitaj de la romanoj.
Mnichov (distrikto Strakonice)
Mnichov (ĝis 1924 Míchov, Michow, 1939–1945 Münchhof) estas municipo en Ĉeĥio, en Sudbohemia regiono, en distrikto Strakonice. Ĝi etendiĝas en Blatna montetaro, proksimume 7 km nordokcidente de urbo Strakonice. Vivas ĉi tie.
Laterano
Mezepoko kaj frua moderna epoko
La sekvaj kristanaj koncilioj okazis en la urboparto Laterano:
Pražské Předměstí (Jičín)
Pražské Předměstí estas parto de urbo Jičín en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas nordokcidente de Jičín. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/16. Estas ĉi tie registritaj 34 adresoj. En la jaro ĉi tie vivis.
Laterano
Mezepoko kaj frua moderna epoko
Proksime de la bazilika preĝejo ĝis la jaro 1309 ekzistis papa palaco, el kies restoj konserviĝis la kapelo Sancta Sanctorum kaj la "sankta ŝtuparo" Scala Santa.
Mnichov (distrikto Strakonice)
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1243.
Memorindaĵoj
En la municipo estas unu memorinde protektita objekto, sed antaŭe estis protektita ankaŭ domo n-ro 7
Laterano
Mezepoko kaj frua moderna epoko
Tiom longe kiom la papoj aparte volis prezenti sin kiel episkopoj de Romo kaj regantoj de la eksa centro de la Romia Imperio, la laterana komplekso konstruita sur antikva imperia grundo estis aprezata kuliso por tiu memprezento. Ekde la jaro 1377, kiam la papoj revenis el la franca urbo Avinjono, la katolika eklezio eksubstrekis la postulon esti la universala kredocentro por ĉiuj kristanoj, teorie por ĉiuj teranoj: Ekde tiam la Vatikano pli kaj pli graviĝis, kvankam la konkurencobatalo inter la klerikuloj de Vatikano kaj Laterano pludaŭris.
Pražské Předměstí (Jičín)
Pražské Předměstí situas en katastraj teritorioj Jičín kun areo 12,06 km².
Laterano
Moderna epoko
La 11-an de februaro 1929 ĉi tie interkonsentiĝis la Lateranaj Traktatoj inter la katolika eklezio kaj la tiama Reĝlando Italio reprezentata fare de la faŝisma ĉefministro Benito Mussolini: Ĝi garantiis al la Vatikana urbo la statuson de ŝtato, kaj deklaris interalie la teritoriojn Laterano kaj Castel Gandolfo "ŝtataj papaj posedaĵoj ekster la teritorio de la Vatikano".
La 28-an de julio 1993 flanka enirejo kaj partoj de la pompa palaca fronto pro bomba atenco estis forte damaĝitaj. Laŭ la policaj supozoj temis pri averto de la itala mafio al la papo, kiu mallonge antaŭ en Sicilio kun unuafoja akro predikis kontraŭ la mafio.
La baziliko
La Laterana baziliko estas la ĉefa preĝejo de la episkopo de Romo. La plena nomo de la templo tekstas latine „Archibasilica Sanctissimi Salvatoris et Sancti Iohannes Baptista et Evangelista en Laterano“ kaj itale „Arcibasilica del Santissimo Salvatore e Santi Giovanni Battista ed Evangelista en Laterano“. La postenon de honora kanonikisto de la baziliko tradicie havas la prezidento de la Franca Respubliko. Pli detale pri la baziliko informas la aparta artikolo Baziliko Sankta Johano de Laterano.
La baptejo
La nuntempe okangula baptejo (Baptisterium) de la Laterano probable estas la plej malnova konservita baptejo de la kristanaro kaj konsiderigas la "prototipo de kristanaj baptejoj". Ĝian konstruon en probable origine ronda formo ĉirkaŭ la jaro 315 ordonis la imperiestro Konstantino. Kvankam intertempe ĝi plurfoje estis defunde trakonstruita, ankoraŭ videblas iuj antikvaj mozaikoj kaj antikvaj kolonoj el egipta porfiro. Ankaŭ bronza pordo de la 5-a jarcento konserviĝis. Ĝi estas inter la plej lastaj tiuspecaj pordoj produktita en la antikva urbo Romo.
La baptejo estis parto de granda antikva kaj mezepoka komplekso el kapeloj, kiuj estis dediĉitaj al la patronoj Sankta Stefano, Sankta Hilario kaj Sankta Kruco. Ĉiuj tiuj kapeloj kune kun la malnova papa laterana palaco estis malkonstruitaj, kiam ekestis la nova papa palaco dum la 16-a jarcento. Nur sur malnovaj planoj kaj desegnaĵoj, grandparte konservita en la vatikana biblioteko, ili bone dokumentiĝis.
Malnova laterana palaco
La dum la jaro 1308 per incendio damaĝita mezepoka laterana palaco de la katolikaj papoj estis miksaĵo el plej diversaj konstruaĵo: Krom loĝaj kaj reprezentaj salonoj ekzistis pluraj kapeloj, pluraj manĝosalonoj (kiuj latine nomiĝis "Triclinium"), klostroj, grandaj haloj kaj multaj pliaj ĉambroj, kies funkcio ĝis la nuntempo ne povis esti klarigita, sed kies ekzisto estis pruvita. Kiam la katolikaj papoj dum la jaro 1309 translokiĝis al la franca urbo Avinjono, la sorto de la palaco estis decidita: Malgraŭ multaj renovigoj kiujn taskigis la papoj el Avinjono, la neuzita konstruaĵo pli kaj pli disfalis. Kiam la papoj revenis el Avinjono, ili tamen ne reekloĝis en la laterana palaco, kiu estis simbolo de la kristana urbo Romo, sed preferis la vatikanan palacon, kiu simbolis la postulatan universalan katolikan regon super la tuta mondo. La papo Siksto la 5-a ordonis malkonstrui la intertempe duonruinan lateranan palacon – kontraŭ kio tre protestis la kleraj humanistoj de la epoko. Laŭ la papa ordono konstruiĝis nova palaco, kiu el la ruinoj nur transprenis la preĝejon Sancta Sanctorum kaj la "sanktan ŝtuparon" Scala Santa.
Nova laterana palaco
La nova laterana palaco, la nun senpere najbaras al la laterana baziliko, konstruiĝis laŭ ordono de la papo Siksto la 5-a, do fontas el la 16-a jarcento. Ĝi parte alireblas por la publiko kaj nuntempe enhavas vatikanajn oficejojn.
SS. Salvatore della Scala Santa
La konstruaĵo de la preĝejo SS. Salvatore della Scala Santa situas preskaŭ vidalvide de la laterana baziliko antaŭ la ruinoj de romia akvedukto.
Ĝi gardas la plej malnovajn konservitajn partojn de la mezepoka papa palaco, ĉefe partojn de la eksa manĝosalono Triclinium. La nuna komplekso ankaŭ inkluzivas la tiel nomatan la "sanktan ŝtuparon" Scala Santa, kapelon Sancta Sanctorum (origine konstruita kiel kapelo Sankta Laŭrenco kaj nur ekde la 12-a jarcento nomata laŭ la nuna nomo), la kapelon Sankta Silvestro.
La historia Triclinium origine staris iom malpli proksime de la komplekso kaj dum la 19-a jarcento esti proskimigita. Dum tiu translokigo defalis la historiaj mozaikoj, kiuj restaŭriĝis laŭ bildo de la 17-a jarcento. La preĝeja konstruaĵo inter la jaroj 1585 kaj 1590 konceptiĝis je ordono de la papo Siksto la 5-a fare de la arkitekto Domenico Fontana.
Pliaj partoj de la eksa papa palaco nevideble estas kaŝataj malantaŭ la muroj de pasionista monaĥejo: tie troveblas, integrite en la novan konstruaĵon, restoj de la historiaj fundamentoj kaj muroj, kaj parte ankaŭ restoj de la historiaj freskoj el la palaca teretaĝo. Aparte fama estas la plej malnova konservita bildigo de Aŭgustino en la eta kapelo dekstre de la konstruaĵa enirejo.
La kapelo Sancta Sanctorum
La papa kapelo Sancta Sanctorum ("la plejsanktaĵo") estas inter la plej malnovaj restaĵoj de la antikva-mezepoka papa palaco. Legendaj mencioj de ĝi ekzistas ekde la 4-a jarcento, sed la cititaj fontoj ne plu troveblas originale, tiel ke la unua certa dokumento pri la kapelo estas noto el la vivohistorio de la papo Gregorio la 4-a meze de la 9-a jarcento: Tie ĝi ankoraŭ havas sian malnovan nomon, tiun de kapelo de la sankta Laŭrenco de Romo. La nomo Sancta Sanctorum nur troveblas ekde la 12-a jarcento.
Sian nunan aspekton la kapelo ricevis dum la regotempo de papo Nikolao la 3-a, fine de la 13-a jarcento: Nikolao forprenigis du de la origine tri altaroj, nove pentrigis la kapelon kaj dekorigis ĝin per valora planko kaj marmoraj muraj platoj.
La freskoj muraj montras scenojn el la vivoj de kristanaj sanktuloj. Montratas la sanktuloj Agnes, Petro kaj Paŭlo, Stefano, Laŭrenco kaj la patrono de la papo, la sanktulo Nikolao.
La kapelo estis la tiel nomata doma kapelo de la palaco, en kiu iam konserviĝis la plej gravaj relikvoj de la urbo. Interalie origine la kapoj de la sanktuloj Petro kaj Paŭlo konserviĝis ĉi tie, antaŭ ol la papo Urbano la 5-a transportigis ilin en la lateranan bazilikon. Krome ekzistis relikvoj de Jesuo, Maria, Johano la Evangelisto kaj Johano Baptisto. Komence de la 20-a jarcento la valoraj relikvujoj transportiĝis al la vatikana Biblioteko, parto de la vatikanaj muzeoj; la relikvoj mem daŭre estas en la kapelo.
La Scala Santa (sankta ŝtuparo)
Al la kapelo Sancta Sanctorum gvidas la "sankta ŝtuparo", kiu laŭdire fontus el la palaco de Pontio Pilato kaj kiun laŭ la legendo surpaŝis Jesuo dum sia proceso. Laŭ la legendo jam la patrino de la romia imperiestro Konstantino la Granda, la sanktulino Helena, dum la jaro 326 transportigis ĝin de Jerusalemo ĉi tien. La ŝtuparo dum la mezepoko estis la alira ŝtuparo al la laterana palaco. Fine de la 16-a jarcento la ĝis tiam libere staranta ŝtuparo ricevis la nunan surkonstruaĵon, kiun instigis la papo Siksto la 5-a.