cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ladbergen
Trafiko
per individua motora trafiko konektiĝas al la autovojo, kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon.
Anunciacia preĝejo (Tjumeno)
Historio
La Anunciacia katedralo estis la unua brika konstruaĵo en Tjumeno kaj servis kiel katedralo ĝis 1913, kiam tiun statuson transprenis la pli moderna kaj vasta Oranta katedralo. En 1932 ĝi estis eksplodigita.
Konstruado kaj funkciado
En 1997 aperis iniciatoj pri restarigo de la Anunciacia preĝejo.
En 2001 estis registrita Anunciacia paroĥo kies membroj decidis restarigi la preĝejon. Sed fari tion en ĝia origina loko ne eblis, ĉar la tereno grandparte falis en la riveron Turon kaj sur ĝian etan restaĵon sin apogis la suda finaĵo de la ponto de Geamantoj. Do oni elektis tiucele la Deputitan skvaron en novaj kvartaloj je orienta parto de la urbo. Subtene al tiu ĉi iniciato oni kolektis subskribojn.
La en la festotago de Anunciacio estis ricevita ikono de Anunciacio, kiu origine troviĝis ĉe la reĝaj pordoj de iu detruita preĝejo. Iu donacis ĝin al maljuna paroĥanino Anna Fjodorvna Bondaĉ kaj ŝi transdonis la ikonon al la preĝejo.
La ĉefepiskopo de Tobolsko kaj Tjumeno Dimitrij (Kapalin) konsekris vojrandan krucon kaj terenon en la sud-okcidenta parto de la skvaro.
La venis monoferoj por konstruado de kapelo sur tiu ĉi loko kaj la, antaŭ la festo de Naskiĝo de Maria, komenciĝis konstruado de kapelo, kiu estis konsekrita ĉefepiskopo de Tobolsko kaj Tjumeno Dimitrij la.
En oktobro 2006, samtempe kun reakiro de la restaĵoj de Sankta Filofeo, estis ricevita oficiala permeso por konstruado de la preĝejo.
La de ĉefepiskopo Dimitrij estis konsekritaj krucoj kaj levita kupolo al la sonorilturo. En marto 2012 estis levitaj la ĉefa kupolo kaj krucoj.
La en la malsupra alkonstruaĵo okazis la unua liturgio fare de ĉefepiskopo de Tobolsko Dimitrij (Kapalin). La metropolito de Tobolsko Dimitrij kaj episkopo de Iŝimo Tiĥon faris la unuan liturgion en la supra alkonstruaĵo.
En septembro 2019 la teritorio de la preĝejo estis vastigita kaj barilo ĉirkaŭ ĝi ŝovita je 10-15 metrojn for por plenumi postulojn de kontraŭincendia inspekcio.
Pastroj
La ĉefpastroj estis :
Campillo de Aranda
Geografio
Je 88 km de la ĉefurbo, tra la Norda Aŭtoŝoseo de Madrido al Iruno. Ĝi havas areon de 23.92 km² kun 169 loĝantoj (2021).
Demografio
En 1843 apartenis al la jurisdikcio de Aranda de Duero kiam havis 501 loĝantojn.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj.
27988 Menabrea
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la piemonta politikisto kaj matematikisto Luigi Federico Menabrea (1809–1896), memorata pro artikolo, kiun li skribis sur baze de lekcio donita en Torino far'de Charles Babbage. Pliampleksita fare de Ada Lovelace, tiu lekcio estis unu el la plej frua kaj plej klara projekto pri komputa maŝino de ĝenerala uzo.
Sakia
Sakia, alternative sakieh aŭ sakija (en araba, ساقية, sāqīya), nomita ankaŭ persa rado, "tablia", kaj en latina, "tympanum" estas mekanika aparato por elpreno kaj plialtigi akvon pere de siteloj, ujoj aŭ ajnaj akvujoj fiksitaj rekte aŭ al vertikala rado, aŭ al senfina bendo funkciigita per tiu rado. La vertikala rado estas subtenita per akso por transmisio al horizontala rado, kiu estas tradicie movita per animala tirforto (oksoj, azenoj ktp.) Ĉar oni ne faras uzadon de la akvoenergio, la sakia estas diferenca disde norio kaj de aliaj tipoj de akvoradoj. Ĝi estas uzata ankoraŭ en Barato, Egipto kaj aliaj partoj de Mezoriento, same kiel en Iberia Duoninsulo kaj Balearoj. Ĝi estis inventita eble en Egipto de la helenisma periodo, en Persio aŭ Barato. La sakia estis uzita ĉefe por irigacio, kvankam ne nur, kiel montras la ekzemplon de Kusajr Amra, kie oni uzis almenaŭ parte por havigi akvon al la reĝa banejo.
Kemestaródfa
Kemestaródfa [kemeŝtarodfa] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. Keme estas praa hungara personnomo.
Geografio
Kemestaródfa situas apud Körmend, havanta nur flankovojojn. Apude estas kermesejo Fonto Miród.
Historio
En Kemestaródfa migra poŝto servas.
Zoltán Hankó
HANKÓ Zoltán (hanko:) estis rumanuja hungara apotekisto naskita en Koloĵvaro la 12-an de januaro 1910 kaj mortinta en Târgu Mureș la 20-an de junio 1978.
Biografio
Zoltán Hankó finis siajn studojn en Bukareŝto (1939), li diplomiĝis en Szeged (1941). Unue li laboris en la laboratorio de kuracilfabriko Hygea de Kluĵo; en 1945 oni nomumis lin gvidanto de la apoteko de Instituto pri Medicino kaj Farmacio de Târgu Mureș. De 1948 li estis preleganto de la universitato ĝis 1970. Li estis kunulredaktoro de Farmacopeea Romănă 7. (1956) kaj 8. (1965), kaj de la universitata lernolibro Tehnica farmaceutică (kune kun Victor Ciocănel, 1969).
Eberhard Koldewey
Eberhard Koldewey KOLDEWEY estas germana astronomo naskiĝta en 1937.
La asteroido 11352 Koldewey estis nomita en lia honoro.
Cerkniško
Cerknica estas grava sovaĝa viva ripozloko, aparte kiel kovejo por kelkaj birdaj specoj.
Hibrida veturilo
Hibrida veturilo estas veturilo, kiu povas ĉerpi energion el du aŭ pli diversaj fontoj por la pelado, tipe elektran energion kaj energion de likva aŭ gasa fuelo per internobrula motoro. Ekzemplo estas Toyota Prius.
La hibrida veturilo uzas elektran energion ĉe malrapida, mallonga antaŭeniro, aŭ okaze de malfunkcio de la brulmotoro. Tiel ĝi malpliigas la eligon de damaĝaj ellasitaj gasoj.
Veturiloj, en kiuj du aŭ pli da formoj de energia stokado kunekzistas, por generi meĥanikajn energiojn, nomitaj hibridaj veturiloj.
Ne konfuzu kun du-modusaj veturiloj, kiuj estas veturiloj, kiuj povas funkcii kun energifonto dum unu parto de siaj vojaĝoj kaj alia energifonto dum la alia parto de siaj vojaĝoj.
Konektebla hibrida elektra veturilo estas hibrida veturilo, kies baterioj povas esti reŝargitaj uzante elektran konektilon (t.e. Chevrolet Volt).
Du-modusa veturilo estas ankaŭ "SABRE-motoro" de Ĉielono, Skylon: la motoro estas jet-motoro kaj ankaŭ raketomotoro.
Osse
Osse estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Armilla
Armilla [arMIĝa] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco de Granada, sude de Hispanio. Estas sur la Vega de Granada, je 4 km de la centro de la provinca ĉefurbo. Limas kun la municipoj Granado, Ogíjares, Alhendín kaj Churriana de la Vega kaj formas parton de la jurisdikcia teritorio de Granado.
La demografia kresko registrita en la municipo estis notinda en la lasta kvarono de la 20a jarcento kaj la unuaj jardekoj de la 21a, kio permesis atingi la nunajn 5.243,21 loĝ./km² kaj urban disvolvigon en kiu eblis korupto, ekzemple por la permesoj por la konstruado de la komerca centro Nevada.
En 2015 estis 23 623 loĝantoj, nome 200% pli ol en 1970. La municipa teritorio havas areon de 4,42 km² kaj estas je averaĝa alto de 671 msm. Pro loĝantaro, ĝi estas la dua municipo de la Metropola Areo de Granado malantaŭ la ĉefurbo kaj la kvina plej malgranda pro areo malantaŭ Cájar, Jun, Huétor Vega kaj Cúllar Vega. Armilla estas en strategia situacio survoje el Granado al la Tropika Marbordo kaj al Alpujarras.
Ties loko en la fekunda Vega de Granada permesis la disvolvigon de agrikulturo per kultivoj kiel tabako, ses en la lastaj jaroj la ekonomia aktiveco diversiĝis pro la instalado en la municipa teritorio de la Teknologia Parko de Sansistemo, la Instituto por Instruado de Bestonutrado (IFNA) kiu formas integran parton de la strukturo de la Eksperimenta Stacio de Zaidin (EEZ) esplorcentro de la CSIC, Aerbazo de la Hispana Aerarmeo, la instalaĵoj de la Sporta Urbo dependa de la municiparo Diputación Provincial de Granada kaj la komerca centro Albán.
Peter Cornelius
Peter Carl August CORNELIUS (naskiĝis la 24-an de decembro 1824 en Majenco, mortis la 26-an de oktobro 1874 samloke) estis germana komponisto kaj poeto.
Nuntempe oni alte konsideras Cornelius kiel lido-komponisto.
Verkoj
La postlasaĵo enhavas diversajn materialojn el la muzika kaj literatura verkaro de Peter Cornelius:
NGC 1505
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Narumi Miura
Narumi Miura (三浦 成美 n. ) estas japana futbalisto. Ekde la jaro 2018 ŝi membras en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Friedrich Wilhelm Marpurg
Friedrich Wilhelm Marpurg (naskiĝis la 21-an de novembro 1718, mortis la 22-an de majo 1795) estis germana muziksciencisto kaj -kritikisto, musikteoriisto, matematikisto kaj komponisto. Li estis amiko kaj aktiva kunlaboranto de multaj personoj el la epoko de klerismo en la 18-a jarcento.
Lady Gaga
Stefani Joanne Angelina GERMANOTTA (/ˈstɛfəni ˌdʒɜːrməˈnɒtə/; n., Novjorko) estas usona kantistino kaj komponistino de itala deveno. La artistnomo Lady Gaga (foje Lady GaGa, kun envorta majusklo, prononcata Lejdi Gaga) devenas de la kanto Radio Gaga de la bando Queen.
Vendinte 124 millionojn da albumoj ĝis 2014, Gaga estas unu el la plej vendataj muzikartistoj en la mondo. Atingoj inkluzivas 12 Premiojn Grammy, 18 Premiojn MTV Video-muziko, 16 mondajn rekordojn de Guinness, premiojn de la Komponista Halo de Famo kaj la Konsilio de Modaj Dezajnistoj de Usono, kaj agnosko de Artisto de la Jaro (2010) kaj Virino de la Jaro (2015) de Billboard. Lady Gaga rangiĝis kvara en Plej Bonaj Virinoj en Muziko (2012) de VH1. Gazeto Time diris, ke tiu estas unu el la 100 plej influaj personoj en la mondo en 2010 kaj 2019, kaj metis la kantiston en sian liston de 100 tuttempajn modajn ikonojn. Ties firmaaj iniciatoj inkluzivas Haus Laboratories, vegetaĵisma kosmetikaĵa firmao lanĉita en 2019.
Diskaro
Ĉi tiu paĝo enhavas la tutan diskaron de Lady Gaga.
Caliraya
Caliraya estas artefarita lago lokigita en urboj Lumban, Cavinti kaj Kalayaan en provinco Laguna, Filipinoj.
Historio
Caliraya estis kreita en 1937 per Usona armea inĝeniera majora generalo Hugh J. Casey per superakvigo de valo Cavinti de Sierra Madre por generi akvoelektran povumon por Manilo.<!-- Ĝi estis sabotita per retiriĝanta (Amerikaj, Usonanoj, Usonanas, Amerikanoj, Amerikanas) al malebligi uzi per Invadanta Japana kiu _rebuilt_ ĝi, tiam sin sabotis ĝi kiel ilia posedi venki (alirita, proksimiĝis). La (Amerikaj, Usonanoj, Usonanas, Amerikanoj, Amerikanas) lokita la _Largemouth_ Baso en la lago. Al ĉi tiu tago, la Lago estas la nur pura akva basa fiŝkaptada loko en la lando. Ĝi estis 'esplorita' en la frua 70's per Manilo (turistoj, turistas) kiu tiam popularigis la lago al Manila _elite_ kaj _expatriate_ komunaĵo. Propraĵa valoro (multigis, pligrandiĝita) ege, pli (do, tiel) kiam la ĉefa vojo estis promociita al (betono, konkreta) kaj la akvoelektra (planto, planti) _refurbished_. _Caliraya_ iĝis alta klasa najbaraĵo de ferio (hejmoj, hejmas, domoj, domas) sur la lago, simila al tiuj en okcidentaj landoj, por la riĉa kaj fama. Ekzemplo estas la De _Padua_ feria hejmo, konstruita en 1974. (Tiu, Ke, Kiu) estis ĝis la 1980-aj jaroj, kiam Caliraya's ĉirkaŭaĵo estis infestita per la Nova Popola Armeo, afektanta turismo kaj evoluo. Tamen, ekde 1985 tie havas estas majoro (reala, reela) biena evoluo, kun la konstruado de kelka monda klaso (ripozlokoj, ripozlokas), golfo (sporto) (kursoj, kursas) kaj lando (kluboj, klubas, klaboj, klabas, bastonas, trefo). _Caliraya_ al ĉi tiu tago estas _haven_ por la riĉa kaj la _elite_, kun agada inkluzivanta granda buŝa basa fiŝkaptado, (vento, bobeni) surfotabulo, gagato (skiado, skianta), akvo (skiado, skianta), boatanta en (generalo, ĝenerala), golfo (sporto), kamp(ad)anta, kaj alia sportanta kaj subĉielaj agadoj. Propraĵaj valoroj resti alta, kaj nova generacio de (evoluoj, evoluas), privata kaj komerca, estas sur la pligrandiĝo.
Geografio kaj Geologia Fenomeno
Caliraya estas lokigita proksimume 1,200 (futo, piedoj) pli supre marnivelo, kaj estas _perched_ alta en la _Sierra_ _Madre_. La lago (spertoj, spertas) (malvarmeta, malvarmeto) klimata ĉiu jaro rondigi. Caliraya's grundo havas estas ĉirkaŭbarita per _geologic_ fenomeno. La laga fundo, kaj ankaŭ la ĉirkaŭbarantaj montetoj, estas karakterizita per havanta roka kaj _reddish_ _topsoil_. Alia fenomeno estas pri la laga planko. Popolo ne povas (ŝtupo, paŝi) enen la laga fundo aŭ planko, ekde ĝi havas estas raportita al (mamsuĉi, suĉi) popolo suben, kiel ĝi havas tre mola fundo. Ankoraŭ famekonata kun la (rezidentoj, rezidentas) de la laga ĉirkaŭaĵo estas la ekzisto de certaj areoj en la lago (tiu, ke, kiu) estas konata ankaŭ al havi (mamsuĉita, suĉita) (boatoj, boatas) suben. [Ĉi tiu estas tipa Filipinana senkaŭza superstiĉo]. (Ventoj, Ventas, Bobenas) estas blovanta en Caliraya de la (komenco, komencanta) de Septembro supren al malfrua (Majo, Povas).
Laga Ĉirkaŭaĵo kaj Insuloj
La laga ĉirkaŭaĵo havas estas (komparita, komparis) al diversaj Nordamerika (ripozlokoj, ripozlokas), kiel sugestita per la abundeco de pinoj, (malvarmeta, malvarmeto) klimato, kaj _verdant_ (arboj, arbas). Ankaŭ, multaj insuloj de diversaj (geometriaj figuroj, formoj, formas) kaj ampleksoj havi estas formita dum la (inundanta, superakvanta, superakveganta) de la lago. Ĉiuj estas nenomita. La plej granda insulo estas proksimume kiel granda kiel _Rizal_ Parko, dum la (plej minuskla, plej malgranda) estas pri 1 kvadrato (mezurilo, metro) ofte (banis, subakvigita) dum alta akvo. Ĉi tiu liliputa insulo povas esti vidita de Lagoso _del_ SOL Ripozloko.
(Ripozlokoj, Ripozlokas)
Caliraya estas konata kiel la Basa fiŝkaptado (ĉefurbo, majuskla, kapitelo) de la Filipinoj kaj breta velado _haven_ por _Manilans_.
Beas de Granada
Beas de Granada estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Estas en la orienta parto de Vega de Granada. Limas kun la municipoj Huétor Santillán, Quéntar, Dúdar kaj Granado.
La municipa teritorio havas etendon de 23,20 km². La urba kerno estas je 37º 13' de Latitudo Norda kaj 3º 28' de Longitudo Okcidenta, sur 1072 metroj de altitudo super la marnivelo.
La plej alta altaĵo de la municipo estas la monteto Buenavista (1667 metroj), kiu kun aliaj apudaj kiel la Monteto Oscuro, La Canasta, Los Enebrales, Calabozo, Cerro de la Cruz, Retamar, Pararrayos kaj Cuerda de los Pelados formas la Sierra de Beas.
Tiuj montoj formas parton de la Natura Parko Sierra de Huétor, sed okazis detruega arbarincendio en aŭgusto 1993 kiu tuŝis 10 000 hektarojn de variaj municipoj de la komarko. En la municipa teritorio de Beas de Granada elfluas la rivero Beas (alfluanto de Darro) kaj parto de la rivero Aguas Blancas (alfluanto de Rivero Genil).
Umberto Eco
Umberto ECO (naskiĝis la, mortis la  ) estis itala verkisto kaj semiotikisto. Li naskiĝis en Alessandria. Poste li laboris kiel profesoro pri semiotiko en la universitato de Bolonjo.
Vivo kaj verko
Umberto Eco naskiĝis en 1932 en norda Italio kaj studis Filozofion kaj Historion de la Literaturo en Milano. Unue li laboris ĉe televido kaj poste kiel provleganto ĉe eldonejo.
En 1962 li publikigis sian unuan libron (“La malferma verko”), en kiu li montriĝis brila kulturteoriulo. La sekvan jaron li fariĝis profesoro pri Estetiko kaj Vida Komunikado. En 1968 li publikigis la libron “Enkonduko al la semiotiko”, kiu daŭre estas internacie la normiga verko pri semiotiko. En 1975 li ekokupis la katedron pri semiotiko en la universitato de Bolonjo, kie li instruis ĝis 2007. Li publikigis plurajn librojn (pri filozofio, semiotiko, kulturo kaj ankaŭ por infanoj). Li ankaŭ estas konata kiel aŭtoritato en la kampo de James Bond. Tamen li fariĝis mondfama per siaj romanoj, precipe per “La nomo de la rozo” (1980), kiu estis eĉ filmigita. Tiu romano kaj kelkaj aliaj estis tradukitaj al multaj lingvoj. Li ricevis la honordoktorecon de 39 universitatoj en pluraj landoj, krom diversajn gravajn ordenojn.
Eco pri Esperanto
Umberto Eco multe interesiĝis pri komunikado, idiomoj kaj artefaritaj lingvoj. En diversaj libroj kaj artikoloj li pritraktis tiajn temojn. Menciindas tiuflanke la libro "La ricerca della lingua perfetta nella cultura europea" (1993) kiu en 1994 aperis en Esperanto-versio sub la titolo "La serĉado de la perfekta lingvo en la eŭropa kulturo" kaj en kiu li pritraktis unuavice la historion de la lingvofilozofia ideo ke la naturaj lingvoj estas malperfektaj, kaj ke por filozofiaj celoj logike perfekta lingvo estas ellaborenda.
En la enkonduko la aŭtoro anoncas, ke li "pritraktas nur": ''1) La remalkovron de historiaj lingvoj, taksataj originaj aŭ mistike perfektaj, kiel la hebrea, la egipta, la ĉina. - 2) La rekonstruon de lingvoj, kiujn oni pretendis originaj, t.e. fontolingvoj pli aŭ malpli fantomecaj [...]. - 3) Artefaritajn lingvojn, kiuj povas havi tri celojn: I. Perfekteco aŭ struktura aŭ funkcia [...]. II. Perfekteco pro universaleco [...]. III. Perfekteco pro utiligebleco, eĉ nur supozita, kiel la poligrafioj. - 4) Lingvojn pli aŭ malpli magiajn [...].''
Post tio li listigas tipojn de lingvoj kiujn li pritraktis “nur apenaŭe”: a) ''Onirikajn lingvojn, nevole inventitajn, kiel la lingvoj de alienuloj, la lingvojn uzitajn en trancostato, la lingvojn de mistikaj revelacioj [...]. - b) La romanajn kaj poetikajn lingvojn, t.e. la fikciaj lingvoj, eltrovitaj por satiraj celoj [...] aŭ poeziaj [...]. - c) Miksitajn lingvojn, t.e. lingvoj spontane naskiĝintaj de la renkontiĝo de du civilizacioj diverslingvaj [...]. d) Vehiklajn lingvojn, t.e. kaj naturaj lingvoj kaj ĵargonoj pli aŭ malpli limigitaj, kiuj servas kiel anstataŭantoj de la naturaj lingvoj en plurlingvaj areoj [...]. - e) Formalajn lingvojn por malgranda uzkampo, kiel tiu de kemio, de algebro kaj de logiko [...]. f) La vastegan kaj tre plaĉan kategorion de la t.n. “lingvofrenezuloj”.''
La librotitolo "La serĉado de la perfekta lingvo en la eŭropa kulturo" estis samtempe la temo de liaj prelegoj ĉe Collège de France (Kolegio de Francio) de kiuj du temis pri la lingvo Esperanto. En tiu libro Umberto Eco interalie dediĉis ses paĝojn al Esperanto. Unue li priskribas la intencojn de Zamenhof kaj poste – en ĉapitro titolita “Optimumigita gramatiko” – la bazajn regulojn. Li interalie mencias kelkajn faktojn kiuj pruvas la sukceson de Esperanto (p. 273).
Citaĵoj de Eco
"Kvankam mi insistas ke ĉiu lingvo, do ankaŭ Esperanto, reprezentas propran mondkoncepton, mi opinias ankaŭ ke ĝi povas fariĝi vojkruciĝo, iaspeca Honkongo de lingvoj".
"La homoj daŭre perceptas Esperanton kiel la proponon de ilo. Ili scias nenion pri la idea impeto, kiu ĝin vivigas. Tamen, ĝuste la biografio de Zamenhof ravis min. Necesus pli bone diskonigi tiun aspekton!... La historia kaj ideologia flanko de Esperanto restas funde nekonata."
"... Mi  iom  studis ĉiujn tiujn utopiojn pri kreado de lingvo perfekta aŭ de la origina, Adama lingvo, ĝis tiuj lingvoj kiujn oni nomas universalaj, kiel Esperanto, volapuko kaj aliaj, kiuj ne celas esti perfektaj lingvoj, sed helplingvoj. Kaj je tiu okazo mi eĉ studis la gramatikon de Esperanto por kompreni pri kio temas. Kaj mi venis al du konkludoj. Ĝi estas tre, tre bone farita lingvo. El lingvistika vidpunkto, ĝi vere sekvas admirindajn kriteriojn de [lingva] ekonomio kaj efikeco. Due, ĉiuj movadoj por internaciaj lingvoj fiaskis, sed ne [tiu de] Esperanto,  kiu plu kunigas aron da homoj ĉie en la mondo, ĉar malantaŭ Esperanto estas iu ideo, idealo; mi celas ke Zamenhof ne nur konstruis lingvan objekton, sed malantaŭ tiu estis ideo, [...] ideo de frateco, ideo pacisma, kaj tiu forto de idealo - pro kiu la esperantistoj eĉ estis persekutataj sub la naziismo kaj la stalinismo - konservas ankoraŭ la komunumon de la e-istoj. Oni ne povas diri ke ĝi fiaskis. Sed necesas diri unu aferon. La kialo pro kiu iu lingvo sukcesas, estas ĉiam nedifinebla." (H. Masson) El: intervjuo al radio Paris Première (27-a februaro 1996)
Provinco Kaga
La provinco estis regata de la klano Maeda. La ĉefurbo estis Kanazaŭa.
680 Genoveva
680 Genoveva estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la operon "Genoveva" de Robert Schumann, kiu racontas la legendon de Genoveva de Brabanto. (Tiu nomo estis verŝajne sugestita de la literoj de provizora nomo 1909 GW).
Poŝhorloĝo
Poŝhorloĝo estas horloĝo, kiu estas tiel malgranda, ke oni tenas ĝin en veŝtopoŝo kaj kiu ofte pendas je ĉeno. La poŝhorloĝo jam ne estas moda, anstataŭigis ĝin la brakhorloĝoj. La poŝhorloĝo estis populara antaŭ la dua mondmilito, kiam portis ĝin riĉuloj.
La evoluo de la poŝhorloĝoj ebliĝis post eltrovo de la risorta movigo en la frua 15-a jarcento. Ĝis tiam, la horloĝojn movis la pezo (gravito). La ekipumo per risorto ebligis la malgrandigon de la horloĝoj. La unuajn poŝhorloĝojn oni nomis Nurenberga ovo, sed ili ne ĉiam havis ovoformon. La eleganta poŝhorloĝo havis/havas ornaman, saltan kovrilon (la kovrilo abrupte supren-malfermiĝas per premo de butono).
La valoraj poŝhorloĝoj estis ŝatataj ŝanĝovaroj dum la dua mondmilito.
Famaj firmaoj: Doxa, OMEGA
San Sossio Baronia
San Sossio Baronia estas komunumo de Italio.
Lango
Lango havas diversajn signifojn:
19287 Paronelli
19287 Paronelli estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la italaj amatoraj astronomoj Marco Cavagna kaj Augusto Testa elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).
Universitato de Kalifornio en Los-Anĝeleso
La Universitato de Kalifornio, Los-Anĝeleso (University of California, Los Angeles), kutime nomita UCLA [ju si el EJ], estas fondita en 1919 kiel la suda branĉo de la Universitato de Kalifornio. Ĝi situas en Westwood, en la okcidenta parto de la urbego Los-Anĝeleso.
Aktuale, la universitato enhavas pli da 35 000 studantoj.
Miklós Nyiszli
NYISZLI Miklós (njisli) estis hungara memuaristo. Li estis naskita en Szilágysomlyó la 17-an de junio 1901 kaj mortinta en Oradea la 5-an de majo 1956.
Universitato de Kalifornio en Los-Anĝeleso
UCLA ĝuas tradician konkurencon kontraŭ la proksima Universitato de Suda Kalifornio, tamen la du universitatoj kutime kunuzas rimedojn kaj intersendas instruistojn.
Miklós Nyiszli
Kariero
Miklós Nyiszli studis medicinon en Kluĵo, Berlino, Kiel, li diplomitiĝis en la germana Universitato Friedrich Wilhelm de Vroclavo (1929); li estis patologia fakkuracisto. Li laboris en Oradea (1930-37), Vișeu de Sus (1937-41) kaj Szaplonca (1942-44). En majo 1944 oni deportis lin Aŭŝvicon. Li estis atestanto en la internacia proceso kontraŭ la militkrimuloj en Nurenbergo.
Vorab-Glaĉero
Vorab-Glaĉero (prononcu forab, romanĉe Glatscher dil Vorab, germane Vorabgletscher) estas ebenaĵglaĉero en la Glarusaj Alpoj en Kantono Grizono kaj Kantono Glaruso. La glaĉero havas longecon de 2 km, averaĝan larĝecon de 0,8 km kaj kovras areon de 2,17 km².
Skiado kaj neĝtabulado
Vorabglaĉero apartenas al la skiregiono Blanka Areno (germane Weisse Arena) de la komunumoj Laax, Flalera kaj Flims. Ĝi vintre atingeblas per du skiliftoj, kiuj ekas je la finhaltejo de seĝtelfero, kiu en kvar etapoj ekas de Flims respektive Laax.
Alttensikondukilo
Trans la Vorab-Glaĉero kondukas grava internacia altensia elektrokondukilo, kiu ligas nordan kaj sudan Eŭropon.
Omego
Omego (Ω, ω) (greke ὦ μέγα = „granda O”) estas la 24-a kaj lasta litero de la greka alfabeto. Omego estas ofte uzata en signifo de „lasta” aŭ „fino” male al alfo (alfo kaj omego). Ĝi havas la numeran valoron de 800.
Balázs (familia nomo)
La familia nomo Balázs [balAĵ aŭ balAŝ] apartenas al la oftaj nomoj en Hungario, sed Balázs ankaŭ estas ofta persona nomo.
Fontoj
La listo estas kompilado el Vikipedio.
Salbris
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Loir-et-Cher, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire ). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Romorantin-Lanthenay kaj al la kantono .
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Salbrisiens.
Distrikto Gołdap
Distrikto Gołdap - pole powiat gołdapski - estas distrikto en la provinco (vojevodio) Varmio-Mazurio de Pollando. Administra centro estas la samnoma urbo Gołdap. Ĝis la jaro 1945 la provinca teritorio estis germanlingva, administre apartenis al la Germana Regno kaj estis la suda parto de la historia regiono Orienta Prusio. La distrikta ĉefurbo ĝis tiu jaro nomiĝis Goldap (sen trastrekita "l"), origine prapruse Geldape. Fine de en la distrikto vivis.
Béla Turpinszky
Béla Turpinszky [turpinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Turpinszky Béla estis hungara operkantisto (tenoro).
Béla Turpinszky naskiĝis la  en Levice (Ĉeĥoslovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Béla Turpinszky apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li studis juron en Scienca Universitato Loránd Eötvös, samtempe operkantadon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Liaj plej gravaj instruistoj estis József Réti, Oszkár Maleczky kaj Sándor Svéd. Li kantis en koruso de Budapeŝta Ŝtata Operejo ekde 1957. Komence li estis baritono, post trejnado tenoro. En 1961 li estis levita privata kantisto, li debutis en 1970. Li estis gastkantisto ankaŭ en Okcidenta Germanio. Li finis la kantadon en 1986. Li ricevis 3 premiojn inter 1974-1989. Lia edzino naskis 2 gefilojn.
Crans-Montana
Crans Montana estas turisma centro kaj kuracloko, kiu konsistas el la kunkreskintaj komunumoj Chermignon, Icogne, Lens, Montana, Mollens und Randogne en la Distrikto Sierre, Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 16481 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.
Geografio
La regiono Crans-Montana etendiĝas norde de la urbo Sierre ĝis al la kulminoj de la Bernaj Alpoj. La nordan limon de Crans-Montano estas la suda fino de la Plaine-Morte-Glaĉero, kiu estas ankaŭ la kantona limo inter Valezo kaj Berno.
Burgo Frankenstein
La burgo Frankenstein, prononco, malmultajn kilometrojn sude de la urbo Darmstadt kaj de ties suda urboparto Eberstadt, formale parto de la administra komunumo Mühltal en la federacia lando Hesio de Germanio, estas ruino de mezepoka burgo rande de la mezalta montaro Odenvaldo, en alteco de 370 metroj super la marnivelo. Ĝi apartenas al la regiono Bergstraße [prononco Berkŝtrase] (monta strato), kiu inter la urboj Darmstadt norde kaj Wiesloch sude signas la limon inter montara pejzaĝo de la Odenvaldo oriente kaj vasta ebenaĵo dominita de la rivero Rejno okcidente. Koresponde ankaŭ la rigardo de la ruino okcidente tra la ebenaĵo panorame kaptas lokojn en plurdekkilometra distanco, dum oriente videblas la deklivoj de ne pli ol iuj montoj dense kovritaj per arboj, interalie iom sude la monto Melibokus (517 m).
Crans-Montana
Trafiko kaj turismo
La ĉefa trafika vejno de la regiono Crans-Montana estas la ringoforma kantona ĉefvojo n-ro 210, kiu konektas ĉiujn komunumojn de la feria regiono kun la urbo Sierre. Okcidente kaj oriente de Sierre la kantona vojo estas per alveturejoj konektita al la svisa aŭtovojo A9. La publika transportreto baziĝas sur la mallarĝspura fervojlinio de Sierre al Montana kaj pluraj poŝtaŭtolinioj laŭlonge de la kantona ĉefvojo kaj inter la diversaj lokoj kaj komunumoj de la regiono. Krome al la loko kondukas funikularo ek de Sierre. En la regiono ekzistas pluraj aertelferoj, seĝotelferoj kaj skiliftoj. En vintro ekzistas skivoja reto de pli ol 160 kilometroj da longeco, dum en somero estas je dispono multnombraj migradopadoj. La skiregiono sur la Plaine-Morte-Glaĉero funkcias ankaŭ dum la someraj monatoj kaj alireblas de Crans-Montana pere de aertelfero. La regiono disponas pri golfludejo kaj tenishalo, kie regule okazas gravaj internaciaj konkursoj.
Burgo Frankenstein
Laŭdire la burgo inspiris la romanan rolulon Frankenŝtejno de Mary Shelley, kiu pasis la regionon en vojaĝa ŝipo sur la rivero Rejno kaj dumvoje vidis multajn ruinojn de germanaj mezepokaj burgoj, interalie tiun ĉi - tamen literaturaj historiistoj disputas malsamopinie, ĉu vere pruveblas tiu ligo inter la burgo kaj la romanverkistino aŭ ĉu ĝi deklariĝu nur hipotezo.
Crans-Montana
Historio
La fondo de la turisma centro okazis en la jaro 1892 pere de la malfermo de la Hotelo du Parc fare de la sinjoroj Antille kaj Zufferey el Sierre. La vera fondinto tamen estis d-ro Theodor Stephani, kiu ek de la jaro 1897 sendis siajn malsanulojn al la altebenaĵo kun la multaj belaj lagetoj kaj pinaj arbaroj kaj malfermis en la jaro 1899 la sanigejon Beauregard.
Burgo Frankenstein
Sendiskuteble klaras tamen ke ĉe la historia "monta vojo" viciĝas multaj ruinoj de mezepokaj burgoj. La plej bone konservitaj "najbaroj" de la burgo Alsbach estas Schloss Alsbach en rekta distanco de 7,5 kilometroj sude kaj Schloss Auerbach en distanco de 10 kilometroj sude. Historie tamen sude ankoraŭ estis du pli proksimaj burgoj, Tannenburg 3 kilometrojn kaj Jossaburg 5 kilometrojn sude (ambaŭ en Seeheim-Jugenheim), kiuj tamen preskaŭ komplete detruiĝis.
Reference al la hipotezo ke la burgo estu la inspiro de la romana rolulo Frankenŝtejno de Mary Shelley, ĉiujare en tri aŭtunaj semajnfinoj ĉirkaŭ la festo de haloveno la burgo iĝas scenejo por sennombraj kamuflitoj, kiuj en timigaj kostumoj de vampiroj, homlupoj kaj aliaj monstroj impresas grandajn kvantojn de vesperaj vizitantoj.
(16673) 1994 BF1
(16673) 1994 BF1 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Farnezila fosfato
Farnezila fosfato aŭ trifarnezila ortofosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la farnezila alkoholo kaj fosfata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, malmulte solvebla en akvo. Farnezila fosfato posedas 45 karbonatomojn, 75 hidrogenatomojn, 4 oksigenatomojn kaj 1 fosforatomon. Farnezila fosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farnezilaj derivaĵoj.
Șesuri (Suceava)
Șesuri [ŝesurj] estas vilaĝo en la rumana distrikto Suceava. Administre ĝi apartenas al la komunumo Cârlibaba.
Șesuri situas ĉe rivero Bistrița, ĉe la nacia vojo DN18, kiu ligas ĝin al Cârlibaba, 11 km oriente. Ĉe Șesuri situas la tridistrikta punkto inter Suceava, Bistrița-Năsăud kaj Maramureș.
2402 Satpaev
2402 Satpaev estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝia nomo honoras la kazaĥan sovetan geologiiston Kaniŝ Imantajuli Satpayev (kazaĥe Қаныш Имантайұлы Сәтбаев; ruse Каны́ш Иманта́евич Сатпа́ев, 1899–1964).
Puilboreau
Puilboreau [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 5,361 loĝantojn en la jaro 2010.
Geografio
Puilboreau estas ĉirkaŭurbo de La Rochelle, kun kiu ĝi havas limon sudokcidente. Aliaj najbaraj komunumoj estas Lagord okcidente, Nieul-sur-Mer nordokcidente, Saint-Xandre norde, Dompierre-sur-Mer oriente kaj Périgny sudoriente.
Ĝi estas proksima al la maro ( de la Atlantika Oceano).
Transporto
Danke al sia situo apud La Rochelle, Puilboreau havas plurajn transportajn eblojn:
Pikrofta petrelo
La Pikrofta petrelo (Pterodroma pycrofti) estas specio de marbirdo de la familio de Procelariedoj.
Ĝi troviĝas en Japanio, Novzelando, Norfolkinsuloj, Usono, Usonaj Malgrandaj Insuloj, kaj Valiso kaj Futuno. Sed ili reproduktiĝas nur en Novzelando, nestumante nur sur insuloj Stephenson, Poor Knights, Hen and Chickens, kaj Mercury. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj, arbustaroj, kaj malfermaj maroj. Minacoj estas ratoj kaj kelkaj reptilioj.
Ili reproduktiĝas en nestotruoj sur ĉemarbordaj deklivoj de ĝis 150m foje inter kolonioj de aliaj petreloj. La ovodemetado okazas novembre al decembro kaj la elnestiĝo ĉirkaŭ marto kaj aprilo.
Ili manĝas kalmarojn kaj krustulojn.
San Sebastiano al Vesuvio
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Kampanio kaj la provinco Napolo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono, ne mirinde rigardante la komunuman nomon, estas la Sankta Sebastiano, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaras la komunumoj Cercola, Ercolano, Massa di Somma, Napoli kaj San Giorgio a Cremano.
Plurfoje la komunumo estis detruita per lafo de erupcio de la proksima vulkano Vesuvio, interalie en 1872 kaj en 1944. Historiaj fotoj en la Vikimedia Komunejo (vidu la keston sube dekstre de la paĝo) atestas pri la lastaj du eventoj.
17130 Alexzhang
17130 Alexzhang estas malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono en 5:9 kun Marso kaj 7:2 kun Jupitero.
Anuradhapura
Anuradhapuro aŭ Anuradhapura (අනුරාධපුරය, latinigite: Anurādhapuraya; அனுராதபுரம், latinigite: Aṉurātapuram) estas grava urbo en Srilanko. Ĝi estas la ĉefurbo de la Nordcentra Provinco, Srilanko, kaj la ĉefurbo de la Anuradhapura Distrikto. Laŭ la stato de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Anuradhapura estas unu el la antikvaj ĉefurboj de Srilanko, fama pro sia bone konservitaj ruinoj de la antikva Sinhala civilizacio. Ĝi estis la tria ĉefurbo de la regno Raĝarata, post la regnoj Tambapanni kaj Upatissa Nuŭara.
17130 Alexzhang
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Anuradhapura
La urbo, nuntempe Monda heredaĵo de Unesko, estis la centro de Teravada Budhismo dum multaj jarcentoj. La urbo kuŝas je 205 km norde de la nuntempa ĉefurbo Kolombo en la Nordcentra Provinco, sur la bordo de la historia Malvathu River. Ĝi estas unu el la plej antikvaj konstante loĝataj urboj en la mondo kaj unu el la ok Mondaj Heredaĵoj de Unesko de Srilanko.
17130 Alexzhang
Nomo
Ĝia nomo honoras Alex Luotian Zhang, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2019 pro sia projekto en teamo pri biomedicina inĝenierio. Li estis lernanto ĉe la Montgomery High School de Skillman, Nov-Ĵerzejo, Usono).
Anuradhapura
Temas pri centra urbo bone konektita per fervojo kun Kolombo, Ĝafna kaj Kankesanthurai. Per ŝoseo (busoj) kun Vavuniya, Dambulla, Matale, Puttalam, Trinkomali, Ĝafna, Kurunegala kaj Kandi.
Pál Jávor
JÁVOR Pál, ja:vor Jermann estis hungara aktoro naskita en Arad la 31-an de januaro 1902 kaj mortinta en Budapest la 14-an de aŭgusto 1959.
19288 Egami
19288 Egami estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo, Japanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Katsunori Egami gvidanto de la astronomiaj voluntumoj ĉe la Scienca Muzeo de Fukuoka Science Museum. Li estas fama en Kjuŝuo kiel kolektanto da meteorŝtonoj.
Beas de Guadix
Beas de Guadix estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas situa sur la centra parto de la komarko de Guadix. Limas kun la municipoj Marchal, Guadix, Lugros, Polícar kaj Cortes y Graena. Aliaj proksimaj lokoj estas Los Baños, Purullena kaj La Peza. En 2016 estis 354 loĝantoj.
En la valo de la rivero Alhama, en la unuaj deklivaroj de Sierra Nevada, kuŝas Beas de Guadix, sur trapasejo de la antikva Romia vojo kiu kunigis Guadix kun Granado tra La Peza. Tiu malgranda vilaĝo troviĝas ĉirkaŭata de etendaj arbaroj de pinoj kaj enhavas nombrajn rigardejojn, inter kiuj elstaras la konata kiel la 'Mondofino', kun vidatingo al Sierra Nevada kaj la badlandoj. Estas ankaŭ arkeologiaj kuŝejoj de diversaj epokoj kun multnombraj loĝejoj en kavoj kiuj estis loĝataj ekde antikveco, kaj ankoraŭ en la aktualo. Elstaras ankaŭ antikvaj akvomuelejoj kaj la malnova mezepoka presilo de vino.
Palise
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Besançon (france arrondissement de Besançon), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Laer
Laer estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Steinfurt de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ĝia teritorio apartenas al la historia regiono Monastera Lando, al kiu ankaŭ apartenas tri najbaraj distriktoj kaj la urbo Monastero, germane Münster (Westfalen); la historia regiono ne havas fikse difinitajn limojn - pli-malpli limoj estas la mezalta montaro Teŭtoburga Arbaro nordoriente, la rivero Lippe sude kaj la limo al la najbara ŝtato Nederlando okcidente.
Gsteig
Gsteig estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
22488 Martyschwartz
22488 Martyschwartz estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Martin Schwartz, kiu mentoris unu finalist(in)on de la Intel Science Talent Search de 2012, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estas instruisto ĉe la Texas Academy of Mathematics and Science en Denton (Teksaso).
Pál Jávor
Biografio
Jávor enskribiĝis en aktorakademion, sed diplomon li akiris en 1922 en Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo. Li ludis en Fortikaĵteatro, inter 1922–1924 en Teatro Renaissance. Inter 1924–1926 li ludis en Székesfehérvár, en 1927–28 en Nacia Teatro (Szeged). En 1928 li kontraktis al Teatro Magyar, en 1929 li ludis ankaŭ en Teatro Belvárosi kaj Operetoteatro (Budapeŝto). Ekde 1930 ĝis 1935 li estis la ano de la Gaja Teatro, ekde 1935 ĝis 1944 de Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1938 kaj 1943 li ludis ankaŭ en Erzsébetvárosi Színház, en 1944 Gaja Teatro. En 1944 la germanoj kunportis lin al Sopronkőhida. En 1945 li ricevis po unu rolon en la Teatro Magyar, en 1946 en la Művész Színház. En 1946 li vojaĝis Usonon, kie li ludis en aktortrupo de Mihály Sárossy Szüle. En 1950–51 ankaŭ en Hollywood li ludis malgrandajn filmrolojn. En 1956 li gastrolis en Israelo. Li revenis Hungarujon en 1957. En 1958 li ludis en Teatro Petőfi, en 1958–59 en Teatro Jókai kaj ankaŭ en Kamara Varieté. En 1959 dungis lin la Nacia Teatro, sed pro sia malsano ne povis plu ludi.
Tsijiore-Nouve-Glaĉero
Tsijiore-Nouve-Gletscher (france Glacier de Tsijiore Nouve, germane Tsijiore-Nouve-Gletscher) estas valglaĉero en la Valezaj Alpoj en Svislando. La glaĉero havas longecon de 4,85 km, averaĝan larĝecon de 0,5 km kaj kovras areon de 3,20 km².
Priskribo
Tsijiore-Nouve-Glaĉero havas sian originon ĉe la kresto inter Serpentine kaj Pigne d'Arolla je alteco de 3780 m s.m.. En ĝia supra parto ĝi trans firnkovritaj pasejoj estas ligita kun tri najbaraj glaĉeroj, nome trans Col du Brenay (3639 m s.m.) kun Brenay-Glaĉero, trans Col de la Serpentine (3547 m s.m.) kun Serpentine-Glaĉero kaj tra glacikovrita kresto kun Cheilon-Glaĉero. Tsijiore-Nouve-Glaĉero fluas nordorienten. Je ĝia okcidenta flanko situas la rokpintoj Pointes de Tsena Réfien (kun altecoj de ĝis 3500 m s.m.) kaj oriente Louettes Econdoues. La mallarĝa glaĉerlango nuntempe finiĝas je alteco de proksimume 2200 m s.m. supre de la turisma komunumo Arolla.
Elfluanto
La degelakvo de la glaĉero fluas al la rivero Borgne d'Arolla, kiu poste unuiĝas kun Borgne de Ferpècle. La uniiĝinta rivero fluas tra la Valo de Hérens al la rivero Rodano.
Pièce-Glaĉero
Dum la kulmino de la Eta Glaciepoko ankaŭ la lango de Pièce-Glaĉero (france Glacier de Pièce) alfluis kiel tributglaĉero al Tsijiore-Nouve-Gletscher. Pièce-Glaĉero estas malgranda deklivoglaĉero je la nordorienta deklivo de Pigne d'Arolla. Ĝi havas longecon de 2 km kaj kovras areon de 1.2 km².
Ruĝkrura kormorano
La Ruĝkrura tufkormorano (Phalacrocorax gaimardi) konata ankaŭ kiel Ruĝkrura kormorano, Ruĝpieda kormorano, Ruĝpieda tufkormorano, Gaimarda tufkormorano aŭ Griza kormorano, estas birdospecio de la familio de kormoranoj nome Falakrokorakedoj, tio estas specio de loĝantaj birdoj en la marbordoj de suda Sudameriko nome de Peruo, Ĉilio kaj suda Argentino. Ĝi estas nekolonia malkiel plej kormoranoj kaj aliaj marbirdoj. La Ruĝkrura kormorano ankaŭ ne estis observata havante malfermajn flugilojn, kio ja estas karaktera de plej specioj de kormoranoj. Ĝi estas konsiderata preskaŭ minacata laŭ la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.
Taksonomio
La Ruĝkrura kormorano estas lokita ene de la genro Phalacrocorax, sed oni pridisputis ĉu lokigu ĝin en Notocarbo ĉar filogenetikaj studoj sugestas ke ĝi estas plej proksime rilata al aliaj sudhemisferaj tufkormoranoj, kiaj la Punktokormorano. Oni sugestis, ke la populacio de Ruĝkruraj kormoranoj de la marbordoj de Atlantiko estu separata subspecio. Ili estas iomete pli malgrandaj kaj havas iomete pli palan plumaron kompare kun la birdoj de la marbordoj de Pacifiko.
Aspekto
Nereproduktantaj plenkreskuloj aspektas simile al reproduktantaj plenkreskuloj. Ili ne havas la blankajn harplumojn, la flugilkovriloj aspektas malpli arĝentecaj, sed pli malhelgrizaj, kaj la beko kaj la gorĝosako estas pli senkoloraj.
Junaj Ruĝkruraj kormoranoj kutime havas pli palan, brunan plumaron kun makuleco de blanko ĉirkaŭ la gorĝo. Junplumara koloraro povas esti tre varia inter la populacioj de la marbordoj de Atlantiko kaj Pacifiko. Ties okuloj estas grizaj kaj ties bekoj kaj gorĝosakoj gamas el nigra al oranĝa. La kruroj kaj piedoj povas esti oranĝecaj al ruĝecnigraj.
Distribuado kaj habitato
La Ruĝkrura kormorano estas indiĝena de la marbordoj de suda Sudameriko. En la marbordoj de Pacifiko ĝi havas teritoriojn el insulo Macabi, Peruo al Insulo Ĉiloe, Ĉilio. Estas malgrandaj izolaj populacioj en la marbordo de Atlantiko dise tra la provinco Santa Cruz, Argentina. Ili rare loĝas pli sude ol ĉe la Magelana Markolo.
Ruĝkruraj kormoranoj nestumas dise sur krutaj rokomuroj, inklude marbordajn klifojn, rokajn insuletojn, kaj markavojn. Ili iĝas virtuale nedetekteblaj antaŭ tiuj rokaj elstaraĵoj pro siaj makuleca griza plumaro, kun la escepto de ties koloraj bekojn kaj piedoj. Ili manĝas ĉe ĉebordaj akvejoj kaj en neprofundaj nebordaj akvejoj.
Manĝo
La Ruĝkruraj kormoranoj estas ĝenerale solemaj manĝantoj, sed foje ĉasas en paroj aŭ malgrandaj aroj. Plej Ruĝkruraj kormoranoj manĝas je ne pli ol 3 km for el sia nesto. Ili ĉasas en ĉebordaj akvoj, inklude estuarojn, kaj en neprofundaj nebordaj akvoj. Ili neniam iras al nur nesalakvaj akvejoj. Multaj Ruĝkruraj kormoranoj manĝas je malalta tajdo, supozeble por malgrandigi la veturtempon al kaj el la surfaco kaj por pliprofiti la tempon de manĝoserĉo. Ili povas plonĝi ĝis 8–10 m sub la surfaco persekute de predo. Ties dieto ĉefe konsistas el fiŝoj, specife angiloj kaj anĉovoj, kaj ankaŭ planktonaj krustuloj.
Reproduktado
La Ruĝkrura kormorano estas nekolonia marbirdo, anstataŭ vivi en paroj aŭ malgrandaj grupoj. La pariĝado tipe okazas en januaro kaj februaro. La maskloj povas engaĝiĝi en prilaborataj ceremoniaj memmontradoj, kiuj inkludas ponardajn kaj reenajn sintenojn. Dum ponardado la maskloj pepadas trankvile dum movado de la kapo tien kaj reen montrante la internon de la buŝo. Kiam la ino antaŭeniras, la masklo montras retiran sintenon; etendante la kolon kaj indikante per beko al la vosto. La ino povas reagi al la maskla memmontrado per saltetoj kaj gorgoxkrakoj. Kiam la ino selektas masklon, venas periodoj de plumaranĝado, sekve de kopulacio. Oni konstatis, ke la paroj de Ruĝkruraj kormoranoj estas monogamaj por almenaŭ unu sezono.
Nestoj estas konstruitaj sur deklivaj klifoj kaj estas kutime izolaj el aliaj birdoj, sed povas formi malgrandajn koloniojn en raraj okazoj. Ili komponiĝas el plumoj, guano, algoj, la ingoj de tuboloĝantaj vermoj kaj eĉ rubo. Oni observis ilin plonĝantaj 8 al 10 metrojn por kolekti bekoplenojn el varia nestomaterialo. La ovodemetado okazas inter oktobro kaj januaro, kaj averaĝe temas pri tri ovoj. Post eloviĝo, la idoj dekomence ne havas plumojn, sed iĝas tuje kovrataj el bruneca lanugo. Kiel ĉe ĉiuj kormoranoj, la idoj estas malfrumaturaj, la kovado averaĝe daŭras 30 tagojn kaj la idozorgada periodo estas de 60–70 tagoj.
Voĉo
La voĉo de la Ruĝkruraj kormoranoj estas malkiel tiuj de plej marbirdoj, nome ili konsistas el altatona pepado pli kiel de kantobirdo.
Predado
Pro la kutimo de Ruĝkruraj kormoranoj nestumadi sur klifoj kun krutaj rokmuroj kaj sen grunda aliro, ili estas neatingeblaj de plej predantoj. Ties ĉefaj predantoj estas la Dominika mevo, kune kun homoj, kiuj konsumas plenkreskulojn, idojn kaj ovojn. La minaca memmontrado de la Ruĝkrura kormorano ŝajne netute disvolvita konsistas nur el buŝomalfermo kaj indiko per beko al entrudulo. Tio eble rilatas al ties soleca vivo kaj manko de predantoj.
Dina Rodrigues
Je la 20-a de oktobro 2006 ŝi estis invitita por la 14-a festparado de radio Central FM en Fatima. Ŝi estis unu el la kandidatoj kaj gajnis la premion "plejbona novulo de la jaro 2006". La spektaklo vidiĝis je la nacia televido de Portugalio.
Ŝia unua unuopa disko, Uma Casa Portuguesa (Portugala domo), la kanto per kiu Amalia Rodrigues mondfamiĝis, eldoniĝis je la 21-a de novembro 2006.
Lingvoj de Orienta Timoro
Kvankam la lando nur havas unu milionon da loĝantoj, ekzistas multaj lingvoj tie. Aldone al tradiciaj malaja-polineziaj kaj papuaj lingvoj disvastiĝis ankaŭ kelkaj aliaj lingvoj pro enmigrado kaj konkero dum la lastaj 500 jaroj.
Superrigardo
La konstitucio de Orienta Timoro distingas tri kategoriojn je la lingvoj (Nombro de gepatraj parolantoj).
Oficialaj lingvoj estas laŭ konstitucio
449.085 parolas dialekton de Tetum kiel gepatra lingvo, sed nur 595 parolas la portugalan kiel gepatra lingvo.
Sube listigitaj
Nomo, alternativa nomo, nombro de parolantoj
Laŭ artikolo 159 de la konstitucio la indonezia kaj la angla estas laborlingvoj, ĉar tiuj estas ankoraŭ vaste uzataj, speciale inter junuloj, ĉar la portugala ne estis permesata dum la okupado farita de Indonezio.
Eksteraj ligiloj
kun diversaj lingvaj ekzemploj el orienta Timoro
Diniaș
Diniaș [diniaŝ] (hungare: Torontáldinnyés; germane: Diniasch) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Timișoara. Administre ĝi apartenas al la komunumo Peciu Nou.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 665 loĝantojn (serboj); en 1992 959 (rumanoj, serboj). La censo de 2002 ankoraŭ registris 29,5 % da serboj.
Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1723. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torontál).