cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kuracdrogo
Drogoj estas naturaj krudmaterialoj, kiuj estas utiligataj por gajni kurac-cele uzeblajn substancojn aǔ kiuj estas uzataj kiel farmaciaj helpsubstancoj. Izolitaj kaj kemie difinitaj farmaciaj ŝtofoj nomiĝas biogenaj farmaciaj ŝtofoj. La scienco pri drogoj (nome drogoscienco, aŭ farmakognozio) estas subsekcio de la farmacia biologio.
Difino kaj etimologio de termino
La esprimo „drogo“ signifas kuracplanton, kiu estas konservebla per sekigado (drogoplanto, kuracplanto) aǔ plantpartoj, kio fariĝis sinonimo por spicaĵoj kaj alia apoteka varo. Ofte en la ĉiutaga lingvo la esprimo „drogo“ egalas al la malongigo por psikoaktiva aǔ narkotika substanco. La esprimo ‚drogo‘ verŝajne venis dum la 16a jarcento el la nederlanda aǔ platdiĉa en la francan lingvon kiel drogue‚ t.e. spicaĵo, kemiaĵo, farmacia ŝtofo. El la franca ĝi disvastigis al la aliaj eǔropaj lingvoj.
Takumi Horiike
Takumi Horiike (japane 堀池 巧, n. 6-an de septembro 1965) estas japana futbalisto. Li de 1986 ĝis 1995 membris en la japana nacia teamo de futbalo. Li estis aktiva membro kiu partoprenis en 58 matĉoj de la nacia teamo.
Kuracdrogo
Distingo de drogoj kun ekzemploj
La sekvaj ekzemploj donas ankaŭ la oficinan latinan nomon de la drogo (kursive kaj inter krampoj).
Plantaj drogoj
Ĉe la plantaj drogoj oni distingas inter flor-, foli-, frukt-, herb-, rizom-, arboŝel-, sem-, kaj radik-drogoj.
Ekzemploj por konataj drogoj:
Drogoj el fungoj
Ekzemploj: islanda musko (Lichen islandicus), medicina gisto (Faex medicinalis), seka gisto el Saccharomyces cerevisiae HANSEN CBS 5926
Drogoj de besta origino
Drogoj de besta origino kaj de ĉela strukturo apenaǔ havas farmacian signifon, sed estas uzataj en homeopatio. Ekzemploj de bestaj drogoj: medicina hirudo (Hirudo medicinalis), kakta koĉo (Dactylopius coccus), abelo (Apis mellifera).
Farado kaj uzataj formoj
Drogoj povas esti kolektita de kulturoj aǔ el la naturo.
Drogoj devas esti stokataj seke kaj protektite kontraǔ lumo.
Kvalito
Kiel kuracdrogoj kaj medikamentoj la drogoj devas plenumi certajn kvalitajn normojn.
Farmacia tizano
La plej simpla formo de la tizanpreparo: Por tio malfajne kaj fajne tranĉita tizandrogo estas infuzata en varmega akvo (dekoktaĵo), aǔ en malvarma akvo (macerado) kiel trinkaĵo. Ĉe kelkaj drogoj oni kunpremu ilin, tio kaǔzas pli bonan efikon de la enhavosubstancoj. Drogoj por prepari tizanojn (kuractizano) estas vendataj kiel nepakita aǔ pakita en saketoj. Ekzistas unuopaj drogoj kaj drogaj miksoj.
Plantfarmaciaĵoj
Preparaĵoj de drogoj estas preparitaj per pulverigado, elpreno, presado, destilado, ankaŭ en kombino kun fermentado, frakciigo, pliriĉigado kaj purigado el drogoj. Por fari ekstraktojn oni uzas akvon kaj organikajn ekstraktrimedojn, ekzemple alkoholo.
Helpsubstanco
Kelkajn plantajn drogojn oni aldonas ne pro ilia kuraca efiko, sed por plibonigi la guston aǔ la aspekto („ornamdrogo“).
22440 Bangsgaard
22440 Bangsgaard estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Alexander Pravda elde la Observatorio de Modra en Slovakio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la dana vojaĝisto kaj biciklisto Nicolai Bangsgaard, kiu dum 1413 tagoj biciklis ĉirkaŭ la mondo, vizitinte 53 landojn en ses kontinentoj.
Sieniawa Żarska
Sieniawa Żarska estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Żary en distrikto Żarski.
Buchrain LU
Buchrain (prononcu buĥrajn) estas komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 5509 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Hidroelektra centralo Kozjak
Hidroelektra centralo Kozjak (ХЕЦ Козјак) estis konstruita sub la digo Kozjak sur la rivero Treska. Situante ĉirkaŭ 30 km sudokcidente de Skopje.
Buchrain LU
Geografio
Ĉe Perlen industria kanalo, konstruita en la jaro 1862, formas insulon sur la rivero, kie troviĝas multaj industrikonstruaĵoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,80 km², de 17,2% estas kovritaj de arbaro, 49,6% servas por agrikulturo kaj 27,4% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Buchrain limas en nordo al Eschenbach, en oriento al Root, en sudoriento al Dierikon, en sudo al Ebikon, en sudokcidento al Inwil kaj en okcidento al Emmen.
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Zugo al Lucerno kaj la svisa aŭtovojo A14, al kiu la komunumo disponas en Schachen pri duona alveturejo al la direkto de Lucerno.
Historio
La unua dokumenta mencio de Buchrain datiĝas el la jaro 1178 kiel Buorren.
Per la konstruo de la Reuss-Kanalo en la jaro 1862 en Buchrain komenciĝis la industria evoluo. Estiĝis lignoteksaĵo-fabriko kaj la paperfabriko en Perlen, kiu ankoraŭ hodiaŭ estas tre signifa.
Devjatkino (metrostacio en Sankt-Peterburgo)
Devjatkino (Девяткино) estas fina stacio de la Metroo de Sankt-Peterburgo sur Kirovsko-Viborgskaja linio, ĝi situas najbare de la stacio  en suburbo Murino de Sankt-Peterburgo. Ĝia antaŭa nomo estis Komsomolskaja.
Devjatkino ankaŭ estas nomo de ĝenerala transporta nodo en Murino, al kiu krom la metrostacio apartenas samnoma fervoja stacio kaj Norda busstacio, kiun oni ankaŭ fojfoje nomas Devjatkino.
San Pietro in Amantea
San Pietro in Amantea estas komunumo de Italio.
Carl Dietrich Harries
Karlo Teodoriko Hariso (1866-1923) estis germana kemiisto, kiu diplomiĝis en la Universitato de Jena, doktoriĝis en la Universitato de Berlino, kaj fariĝis privata asistanto de August von Hofmann kaj kunlaboranto en la Instituto Emil Fischer. Li estis edziĝinta al la filino de la industriisto Werner von Siemens, inventinto de la ozongenerilo. Inter 1904 kaj 1916 li profesoris en la Universitato de Kielo. Li esploris polimerojn kaj kaŭĉukon. Li demonstris ke la kaŭĉuko formiĝas per ripetitaj unuoj. Li establigis la eksperimentajn procedojn por la ozonolizo, kaj montris ke la ozono povas esti uzata por la sintezo de sennombraj komponaĵoj.
Vidu ankaŭ
<Gallery> dosiero:Bauer_Landstrasse_10,_Flensburg.jpg| Heinrich Harries (1762-1802) dosiero:Werner-von-Siemens.png| Werner von Siemens (1816-1892) dosiero:Hoffman_August_Wilhelm_von.jpg| August von Hofmann (1818-1892) dosiero:Heinrich_von_Angeli_-_Friedrich_August_Kekul%C3%A9_von_Stradonitz.jpg| August Kekulé (1829-1896) </Gallery> <Gallery> dosiero:F._Tiemann_ca1880.jpg| Ferdinand Tiemann (1848-1899) dosiero:Ludwig_Claisen_1897_Kiel.jpg| Ludwig Claisen (1851-1930) dosiero:Emil-fischer.jpg| Emil Fischer (1852-1919) dosiero:Sergey Lebedev.jpg| Sergej Lebedev (1874-1934) </Gallery>
Februaro de 2005
Aktualaĵoj en februaro de 2005
28-an de februaro
2005
Macey (Manche)
Macey estas malaperinta franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Macéens.
Ĝi nun formas parton de Pontorson.
János Polónyi
János Polónyi [jAnoŝ polOnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo Polónyi János estas hungara fizikisto, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2001).
János Polónyi  naskiĝis la  1953 en Budapeŝto.
NGC 783
NGC 783 (aliaj indikoj — IC 1765, PGC 7657, IRAS01582+3138, UGC 1497, KUG 0158+316, MCG 5-5-42, MK 1171, ZWG 503.73) estas galaksio en konstelacio Triangulo.
Ŝrapnelo
Ŝrapnelo estas grenada kartoĉo (obuso), plenigita per metalaj kugloj kaj provizita per malgranda ŝargo, sufiĉa nur por dissplitigi la obuson kaj disŝuti la kuglojn proksime de la celo.
NGC 783
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ŝrapnelo
Ĝia nomo venas de Henry Shrapnel (1761–1842), angla infanteria oficiro, kiu malkovris ĝin en 1803. La antaŭulo de la ŝrapnelo estis la kartoĉo. La ŝrapnelo entenis plumberon aŭ pli grandan plumban kuglon kaj eksplodaĵon. La ŝrapnelon eksplodigis fuzeo, prokrastita je la malamikaj soldatoj, trupoj. La grandrapidaj plumbokugloj kaj splitoj ofte mortvundis la soldatojn. Ĝi estis tre ofta uzata en la unua mondmilito fare de la artilerio.
En la dua mondmilito, oni uzis frakasan eksplodaĵojn, kiuj efike splitigis la metalmantelon de la pafaĵo. Ekde tiam, la uzo de la metalkugloj iĝis superfluaj, oni nomumis ŝrapnelo splitojn de la pafaĵa mantelo.
Formerie (stacidomo)
Formerie estas franca stacidomo sur linio - Darnétal-Bifurcation, situanta en  Formerie, en departemento, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio St-Roch - Darnétal-Bifurcation (321000).
2344 Xizang
2344 Xizang estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 27-an de septembro 1979 en Ĉinio, elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo.
Nomo
Ĝia nomo estas tiu de la ĉina regiono Xizang (ĉine: 西藏, pinjine: Xīzàng,) pli konata sub la nomo de Aŭtonoma Regiono de Tibeto.
Retenzija
Retenzija, serbe Ретензија estas loĝata loko en Serbio, en distrikto Beogrado (sed geografie en Srem (regiono)), en municipo de Zemun. La loknomo signifas: loko, kie la lokomotivoj estas plenigitaj kun akvo kaj karbo.
Geografio
Retenzija etendiĝas inter Zemun kaj Beogrado laŭ fervojo Beogrado-Novi Sad.
Historio
En 1948 oni komencis konstrui Novbeogradon. Tiu areo apartenis parte al Novbelgrado, parte al Zemun. Servoj estas benzinstacio, infanĝardeno kaj ambulanco.
Gottlieben
Pri la komunumo
Gottlieben estas komunumo en la distrikto Kreuzlingen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 320 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
La pitoreska vilaĝeto kun urbeta karaktero situas ĉe la bordo de la suba parto de Bodenlago kaj la Lagorejno okcidente de Kreuzlingen. Kun areo de nur 0,4 km² Gottlieben estas la plej malgranda komunumo de Turgovio.
Najbaraj komunumoj
Gottlieben limas en sudo kaj oriento al Tägerwilen, en okcidento al Ermatingen kaj en nordo al la rivero Rejno kaj la suba parto de Bodenlago, je kies alia flanko situas la germanaj komunumoj Reichenau kaj Konstanco (kiuj ambaŭ apartenas al Baden-Virtembergo).
Trafiko
Gottlieben situas ĉe la trajnlinio de Ŝafhaŭzo al Kreuzlingen. Ĝian stacidomon  ĝi dividas kun la najbara komunumo Tägerwilen. Gottlieben ankaŭ atingeblas ŝipe per la Rejno kaj suba Bodenlago de Konstanco kaj Ŝafhaŭzo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Gottlieben datiĝas de la fino de la 10-a jarcento post Kristo kiel Gotiliubon. En la jaro 1251 en Gottlieben la tiama episkopo de Konstanco Eberhard von Waldburg konstruigis kastelon en Gottlieben, kiu servis kiel residenco de la episkopoj de Konstanco. Dum la Koncilio de Konstanco en la jaro 1415 la reformatoro Jan Hus kaj la kontraŭpapo Johano la 23-a estis enkarcerigita en la kastelo. Komence de la 19-a jarcento Princo Charles Louis Napoléon Bonaparte, kiu poste fariĝis la franca imperiestro Napoleono la 3-a akiris ĝin kaj dum mallonga tempo loĝis tie.
Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Gottlieben estis la centro de la samnoma supervoktejo de la Svisa Ĵurkomunumo. Post la liberigo de Turgovio de la ĵurkomunuma servuteco Gottlieben ĝis 1874 estis la ĉefloko de la distrikto, poste tiu rolo falis al Kreuzlingen.
Magneville
Magneville estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Magnevillais.
Baigneux-les-Juifs
Baigneux-les-Juifs estas franca komunumo, kiu situas en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Kalika hiperiko
La kalika hiperiko, aŭ grandflora hiperiko (Hypericum calycinum L.) estas arbedo el la familio hiperikacoj.
Baigneux-les-Juifs
Geografio
La rivero Sejno limas oriente la komunumon.
Historio kaj vidindaĵoj
La origino de la vilaĝo devenas de la abatejo de Oigny, kiu donis en 1243 grundojn al la duko de Burgonjo por fondi novan vilaĝon. Dum mezepoko vivis tie kelkaj judaj familioj. En la jaro 1259, la duko Hugo la 4-a donis al la vilaĝo la rajton de komunumo. Dum mezepoko vivis tie kelkaj judaj familioj ; ĉi tiu fakto klarigas la nomon de la komunumo.
La lavejo kun tegmento por rikolti la pluvon datiĝas de 1872.
Kalika hiperiko
Temas pri komence rampanta planto, kun lignecaj tigoj kiuj poste stariĝas ĝis 50 cm aǔ eĉ pli alte. Folioj estas integraj, paraj, fine de tigo estas floro kun grandaj flavaj petaloj; stamenoj estas multenombraj en kvin faskoj; stilusoj estas kvin. Frukto estas kapsulo multsema kun persista kaliko.
Tiu planto devenas el mediteraneaj regionoj. Ĝi estas kultivata kiel grundkovrilo kaj fariĝas adventico sur ombraj talusoj kaj arbarrandoj en nemalmultaj lokoj.
Taksonomio
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (28 maj. 2020), , jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj :
Antje Jackelén
Antje JACKELÉN, denaska nomo Zöllner (naskiĝis la  en Herdecke, Nordrejn-Vestfalio, Germanio) estas de 2014 ĝis 2022 ĉefepiskopo de Upsalo kaj primaso de la Eklezio de Svedio. Ŝi estas la unua virina ĉefepiskopo de Svedio.
Jackelén pastriĝis en 1980 kaj estis episkopo de Lund ekde 2007 ĝis 2014.
Eggiwil
Eggiwil estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Signau kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2507 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Eggiwil situas meze en Emme-Valo ĉe ambaŭ flankoj de la rivero Emme, kiu ĝin trafluas de sudo al nordo. En Eggivil Rötebach flanka rivero de Emme alfluas al ĉi-lasta. La komunumo konsistas krom la vilaĝo Eggiwil mem el la setlejoj Aeschau, Neuenschwand, Horben, Dieboldswil kaj multnombraj izolitaj bienoj. Pro la disspliteco de siaj setlejoj la komunumo disponas pri 8 bazaj lernejoj.
Najbaraj komunumoj
Eggiwil limas en nordo al Langnau en Emme-Valo kaj Trubschachen, en nordoriento al Trub, en oriento al Escholzmatt-Marbach (LU), en sudoreinbto al Schangnau, en sudokcidento al Röthenbach en Emme-Valo, kaj en nordokcidento al Signau.
Trafiko
Eggiwil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas ligita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Röthenbach en Emme-Valo al Signau, kiu dum la ĉefaj trafikhoroj cirkulas en duonhora kadenco.
Historio
La unua dokumenta mencio de Eggiwil datiĝas el la jaro 1323 kiel Eggenwile.
La arbara regiono, kiu estis ekloĝata nur en la malfrua mezepoko unue apartenis al la baronejo kaj parĥo de Signau, kiu fariĝis ek de la jaro 1529 berna kamparvoktejo. La lokaj baronoj von Schweinsberg vendis en la jaro 1372 siajn lastajn bienojn kune kun la jurisdikcio. Post kiam la kamparoj mem aĉetis la bienojn, tiuj estis kiel la sep liberaj bienoj libere de servutaj ŝarĝoj. Post la reformacio en la jaro 1528 en Eggiwil disvastiĝis la anabaptismo. Por limigi la influon de la anabaptistoj, Berno konstruis inter 1630 kaj 1632 en Eggiwil preĝejon, kiu unue dependis de Signaŭ kaj en 1648 fariĝis paroĥa preĝejo.
Ĝemelkomunumo
Partnerkomunumo de Eggiwil estas la komunumo Nová Včelnice, en Ĉeĥio.
Paul Berthelot
Paul Marcel Berthelot, Marcelo Verema (naskiĝis la  en Auxerre, mortis la  en Conceição do Araguaia) estis franca anarkiisto kaj esperantisto. Berthelot estas konata pro la fondo de Esperanto kaj Internacia Socia Revuo.
Ŝikarpur
Ŝikarpur (شِکارپُور‎) estas universitata urbego en provinco Sindo (Pakistano). Ĝi estas sidejo de la samnoma kantono.
Paul Berthelot
Eŭropo
Berthelot naskiĝis en Auxerre, Francio en 1881, filo de Paul Bert, sciencisto franca kaj koloniestro de Franca Hindoĉinio. Li lernis Esperanton en 1900, kiam li studis en la liceo de Reims. Li poste ekstudis medicinon en Parizo, sed baldaŭ forlasis Francion por eskapi la militservon kaj gajnis sian vivon kiel tipografo. Fervora propagandisto, li fondis en 1904 la asocion Espero Kataluna, kiu kunigis la katalunajn esperantistojn en ambaŭ flankoj de Pireneoj kaj redaktis ties bultenon. Dum lia tiama loĝado en Nord-Katalunio li fondis ankaŭ la gazeton Esperanto (la 18-an de junio 1905), kiun li transdonis en 1907 al Saussure kaj Hodler. Li enpresis en Esperanto la unuan provon de vortaro Esperanto-Esperanto (kun Esperante redaktitaj difinoj de la radikoj). Li ankaŭ estis iniciatinto de Internacia Socia Revuo. Post trairi Svision kaj Hispanion, li forvojaĝis al Sudameriko, kie li daŭrigis sian propagandon.
Ŝikarpur
Geografio
Ŝikarpur situas sur ebenaĵo en 29 kilometrojn okcidente de la dekstra bordo de Induso en meza Pakistano. Sukur troviĝas 36, Ĝakobabad 40, Hajderabado 288, Kveta 295, Multano 371, Karaĉio 381, Fajsalabado 578, Lahore 682, Peŝavaro 727, Rawalpindi 755, Sialkot 762, Islamabado 767 kilometrojn (aere).
Historio
Laŭ kelkaj historiistoj tiu urbo estas tre malnova. Laŭ pli certaj informoj Ŝikarpur estis historia komerca centro, fondita en 1617 laŭ karavanvojo. La smeralda urbo iĝis sidejo de kulturo kaj komerco kun politika kaj ekonomia graveco pro sia strategia situo. Ĝi apartenis al la Brita Imperio inter 1843 kaj 1947. La statuso pri municipo alvenis en 1855. Post la sendependeco de Pakistano la minoritataj hinduoj migris al Barato (tamen ne ĉiuj) dum la islamaj rifuĝintoj el Barato ekloĝis ankaŭ en Ŝikarpur.
Paul Berthelot
Sudameriko
Post restado en Montevideo, li iris al Rio-de-Ĵanejro en 1907 por partopreni en Brazila Kongreso de Esperanto, kiam li konatiĝis kun Nenon Vascon, estro de la anarĥiisma Grupo Terra Livre ("Grupo Tero Libera"). Tie li iĝis instruisto pri la franca lingvo kaj Esperanto en la akademio Berlitz, kaj poste estis direktoro de ĝia branĉo en Petropolis, somerferiejo kaj diplomatia urbo. Tiun ĉi postenon li perdis pro kontraŭmilita propagando. Publikis artikolojn en ĵurnalo A Voz do Trabalhador, eldonita de COB (Confederação Operária Brasileira), anarĥiisma konfederacio de laboristoj.
Ŝikarpur
Ekonomio kaj eduko
En Ŝikarpur la manufakturoj inkluzivas varojn el latunoj kaj aliaj metaloj, kotonajn tukojn, tapiŝojn, brodaĵojn. La granda bazaro (kovrita pro la somera varmego) estas fama inter Turkio kaj suda Azio. La areo ĉirkaŭ Ŝikarpur estas primara areo por kultivado de rizoj, aliaj kultivaĵoj estas tritikoj, sukerkanoj kaj kotonoj. Oni bredas ŝafojn kaj kaprojn.
Paul Berthelot
Sudameriko
Li estis ano de la Lingva Komitato ekde 1909.
Ŝikarpur
Ekonomio kaj eduko
En Ŝikarpur universitato, kolegio kaj institutoj (kun propraj bibliotekoj) funkcias.
Paul Berthelot
Sudameriko
Post mizera periodo, li intencis reiri al Eŭropo, sed tiam ekinteresiĝis pri la moroj kaj kutimoj de la brazilaj indiĝenoj. Li unue iris en la vilaĝon Dumbá, municipo Leopoldina (poste renomita al Aruanã), stato de Gojaso, sur la rivero Araguaia por provi krei anarĥiisman bienon Colônia Agrícola Socialista nos sertões do Araguaia. Post la malsukceso de tiu ideo, li restis en la vilaĝo Aruanã en la sama municipo kiel inspektoro de rivera navigado ĉe Companhia de Navegação do Araguaia, sub protekto de Senatano Urbano Gouveia. Tie li studis la indiĝenojn kaj ilian lingvon, kunlaboris ĉe gazetoj de San-Paŭlo kaj verkis la franclingvan libron L'Évangile de l'Heure ("La Evangelio de la Horo"), antaŭ ol daŭrigi sian vojaĝon al la Nordo, celante Belém do Para.
Ŝikarpur
Trafiko
Du naciaj ŝoseoj (N-65 kaj N-55) intersekcas en la urbego Ŝikarpur. La fervojo interligas la urbegon kun Ĝakobabad kaj Sukur.
Paul Berthelot
Sudameriko
Grave kaptita de tuberkulozo, li pasigis siajn lastajn semajnojn en Conceição do Araguaia, instruante la monaĥojn, kiuj flegis lin, kaj preparante kun ili latinan lernolibron Compendium grammaticae Esperanti. Li mortis en la 2-a de novembro 1910 en Conceição do Araguaia.
Ŝikarpur
Klimato
Ŝikarpur situas en arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BWh) kun varmaj someroj (kun 35 °C, foje eĉ 50 °C) kaj mildaj vintroj. Ankaŭ musono efikas iom. La jara precipitaĵo estas estas ĉirkaŭ 100 mm.
Stacio Uchita
Stacio Uchita (japane: 打田駅 [Uĉita-eki], angle: Uchita Station) estas fervoja stacio en Kinokaŭa, Gubernio Ŭakajama, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Wakayama.
Nacia tago de sendependeco (Pollando)
Nacia tago de sendependeco (pole: Narodowe Święto Niepodległości) – nacia festo en Pollando ĉiujare celebrata la 11-an de novembro por memorigi reakiron de sendependeco en 1918, post 123 jaroj de dispartigoj de Pollando en la jaroj (1795–1918). La festo estis starigita per leĝo el la 23-a de aprilo 1937, nuligita de komunista Landa Nacia Konsilio la 22-an de julio 1945, reakceptita dum la periodo de reĝima transformo en 1989. Ĝi estas ripoztago.
Signifo de la dato
Reakirado de sendependeco fare de Pollando estis laŭgrada procezo. Elekton de la 11-a de novembro oni povas argumenti per koincido de eventoj en Pollando kun fino de la unua mondmilito danke al armistico en Compiègne el la 11-a de novembro 1918, stampanta la finan malvenkon de Germanio. Tagon pli frue alvenis al Varsovio Józef Piłsudski. En tiuj ĉi du tagoj, la 10-a kaj 11-a de novembro 1918, la pola nacio plene konsciiĝis la reakiron de sendependeco.
Kalendaro
1916
1917
Aviadilo
La Aviadilo (aŭ mallonge avio) estas ĝenerala vorto por fluganta veturilo. La aviadilo estas kapabla iri tra la aero sen ia ligo al la grundo.
Nacia tago de sendependeco (Pollando)
Kalendaro
1918 (...)
Aviadilo
Oni distingas laŭ celoj aŭ povejoj, uzadoj aŭ teknikaĵoj: La plimulto de CAA (Civila Aviada Aŭtoritato) de tutmondaj landoj regulas ĝian regulon laŭ regulojn de Internacia Civila Aviada Organizaĵo (ICAO) aŭ ĝia uzado.
Nacia tago de sendependeco (Pollando)
Festado en 2022
10.11.2022: Je la 11-a horo kaj 11 minutoj okazis kampanjo Lernejoj al himno — 4,5 mln de lernantoj el 20 mil lernejoj ekkantis Mazurek Dąbrowskiego, kaj ĉ. 300 el eksterlando; Pola Radio Chopin inaŭguris vespere la 28-horan maratonon de 11 koncertoj kun prezento de ĉiuj verkoj de Ŝopeno
Aviadilo
Etimologio
La vorto Aviadilo estas kunmetita vorto el vorto aviado kaj ĝia sufikso, -ilo. La pluraj aliaj esperantaj vortoj por fluganta veturilo estas fakte la lingvaj pruntoj aŭ tradukoj, kiujn oni pruntis el aliaj lingvoj. Ekzemple, Avio venis el franca vorto Avion, Flugmaŝino/Flugaparato de germana vorto Flugzeug. Aeroplano de franca vorto Aéroplane, kiu ankaŭ adaptiĝis en angla lingvo.
Ĝenerale, la vorto "aviadilo" ofte nomigas la plej konata aviadilo por esperantistoj kaj la subkategorio de aviadilo, aeroplano. Ekzemple, la germana esperanta vortaro Reta Vortaro klarigas "aeroplanon" kiel arĥaika. Strikte, aviadilo estas ĝenerala vorto por fluganta veturilo kaj aeroplano estas unu tipo sub la klasigo de aviadilo.
Historio
La unuaj homaj flug-eksperimentoj estis per glisiloj. La unua dokumentita motor-aviadila flugo okazis en 1906 en Parizo, fare de Alberto Santos-Dumont kun aparato 14 bis.
La unua memfluganta aviadilo estas Flyer 1. Usonaj inventistoj fratoj Wright fabrikis ĝin kaj unue flugis la 17-an de decembro 1903 Flyer 1 sukcese flugis en Kitty Hawk, Norda Karolino. Post la sukceso de unua flugo de aviadilo, aviadindustrio evolviĝis de la pluraj pioniroj de mondo. En 1907 la francoj Voisin kaj Léon Delagrange perfektigis la modelon de Santos-Dumont. Estas necerte, ĉu Gustav Weisskopf/Whitehead jam en 1901 sukcesis motoran flugon. Dubo pri unua flugo estas ĉar oni ne sukcesis akiri patenton de aviadilo. Fratoj Wright sendis telegramon en 1906 dirante ke ili flugis per motoro kaj pretendis patenton antaŭ ol montri sian aparaton. Oni rifuzis tion. Nur post flugo de Santos Dumont, publike antaŭ scienca komitato, sen pretendo de patento, la usonanoj decidis montri sian aviadilon, sed postulis 60 000 frankojn por tion fari. Oni rifuzis kaj ili, fine, decidis montri sian maŝinon, sed ankoraŭ pretendis patenton. En Usono, fratoj Wright sukcesis provizoran registron, pro tio, nur post 1911 oni povis konstrui aviadilojn en Usono, kiam multaj homoj jam konstruis flugaparatojn en Eŭropo.
Dum la Dua mondmilito, aviadilaj teknologioj estis rapide disvolviĝitaj kun milita aviado: Jetmotoro, sistemo de aertrafika kontrolo, radiokomunikado ebligis naskiĝon de civila aviado. Post la dua mondmilito, du gravaj modernaj organizaĵoj estis naskiĝitaj: ICAO kaj IATA. Post la dua mondmilito, la komercaj aerlinioj kreskis kun turisma industrio.
Nuntempe la disvolviĝo de komputero ŝangas la aviadilon: pluraj aparatoj adaptiĝas en aviadilo por kontroli ĉiujn funkciojn, kaj fabrikantoj produktas aviadilon por savi fuelon kaj transporti pli pasaĝerojn. Senpilota aviadilo kaj elektromotora aviadilo prilaboriĝas por utiligi en aviado.
Juliette Drouet
Juliette DROUET, denaske Julienne Josephine Gauvain (10a de aprilo 1806 – 11a de majo 1883), estis franca aktorino. Ŝi abandonis sian karieron teatran iĝinta ama(n)tino de Victor Hugo, por kiu ŝi laboris kiel sekretario kaj veturakompananto. Juliette akompanis Hugo en sia ekzilo en la Manikaj Insuloj, kaj verkis milojn da leteroj al li laŭlonge de sia vivo.
Aviadilo
Aerostato
Aerostato estas aviadilo, kiu "pezas malpli ol aero". Aerostatoj ŝvebas en la aero, ĉar ili estas malpli pezaj ol la aero, kiun ili forpuŝas, do pro la sama kialo, kial ŝipo flosas sur akvo. Temas pri levoforto pro premopoŝo, kiu kaŭzas flosemon, klarigitan de la leĝoj de Arkimedo. Aero estas forpuŝata de pli malpeza gaso, kiel heliumo, hidrogeno aŭ varmegaero. La levoforto estiĝas pro la pezodiferenco inter la gasoj.
Juliette Drouet
Ŝi estis bone edukita en literaturo kaj poezio. Ĉirkaŭ 1825, ŝi iĝis ama(n)tino de la skulptisto James Pradier, kiu reprezentis ŝin en statuo simbolante Strasburgon, en la Placo de la Konkordo en Parizo. Ili kunhavis filinon, nome Claire. Konsilita de Pradier, ŝi ekkarieris kiel aktorino en 1829, dekomence en Bruselo, poste en Parizo. En tiu epoko ŝi ĝistiame Gauvain ekuzis la familinomon de sia onklo, Drouet.
En 1833, dum ludado de la rolo de la Princino Négroni en la teatraĵo Lucrèce Borgia (pri Lucrezia Borgia), ŝi renkontiĝis kun Victor Hugo, kies edzino Adèle Foucher estis havanta amaferon kun la kritikisto Charles Augustin Sainte-Beuve. Ŝi forlasis sian teatran karieron post dediĉi sian vivon al sia ama(n)to. Ŝia lasta testra rolo estis tiu de Lady Jane Grey en la teatraĵo de Hugo nome Marie Tudor. Ŝi iĝis sekretario kaj veturakompananto de Hugo. Dum multaj jaroj ŝi vivis enfermitan vivon, elirante de hejmo nur en sia kompanio. En 1852, ŝi akompanis lin en sia ekzilo en Jersey, kaj poste en 1855 en Guernsey. Ŝi verkis milojn da leteroj al li laŭlonge de sia vivo, kio atestis ŝian verkotalenton laŭ Henri Troyat kiu verkis ŝian biografion en 1997. Ĉiujare, el la 16a de februaro 1833 ĝis 1883, ili celebris la datrevenon de la unua nokto kiun ili pasigis kune. Victor Hugo eĉ trudis tiun personan anekdoton en la intrigo de Les Misérables: la nuptonokto de Marius kaj Cosette okazas en la sama dato.
Aviadilo
Aerostato
Ĉar la denso de la atmosfero kaj tial la levoforto pro aerforpuŝo malkreskas laŭ kreska altitudo, la altitudo de aerostato aŭtomate stabiliĝas je iu valoro, kiu dependas ĝia pezo, de la speco kaj volumeno de la levgaso, sed ankaŭ de la aer-temperaturo.
Flavano
Flavano aŭ C15H14O  estas benzopirana derivaĵo trovata en plantoj kaj fruktoj kun antioksidigaj kaj antimikrobiaj proprecoj. Ne estas dube ke flavanoj ekaperas ekde duobla reduktado de la flavanonoj tiel kiel "flavanoloj" estas produktataj. Iu flavana glukozido, la "koaburanino" ĉeestas en la foliaro de la Enkianthus nudipes. Flavanoj ordinare estas nesolveblaj en akvo sed estas liposolveblaj kaj solveblaj en nepolaraj organikaj solvantoj. Flavanoj estas trovataj en la bulboj de la Lycoris radiata ŝajne estas mortigaj por la larvoj de la flava papilio. Flavanoj estas bonaj deirpunktoj por la fabrikado de flavanoloj kaj metokso-flavanoj.
Aviadilo
Balono
La balono estas plenigita per gaso malpli peza ol aero, nome hidrogeno aŭ heliumo. Ĝi ne havas puŝilon kaj drivas laŭ la vento. Por surteriĝi ĝi povas ellasi iom da gaso kaj tiel malpligrandigi la volumenon de la forpoŝata aero; per tio malkreskas la leva forto, kaj la balono iras malsupren. Por kompensi perdon de levoforto, ekzemple pro perdo de gaso aŭ pro pluvo, balonoj kutime transportas iom da sablo, per kies elĵeto eblas redukti la pezon.
Varmaerbalono
Varmaera balono, same kiel gasbalono, ne havas puŝilon kaj drivas laŭ la vento. Ĝi tamen povas facile influi sian altitudon kaj tiel eble elekti inter diversdirektaj aerfluoj.
Varmaera balono estas surtere plenigata per varma aero, malpli densa ol la ĉirkaŭa aero. Ĉar dum la flugado la aero malvarmiĝas, la balono portas gasbruligilon, kies brulgasoj kompensas la varmoperdon. Dum la balona veturado la bruligilo alterne funkcias kaj ne funkcias, kaŭzante alternan supren- kaj malsupreniron. Per pli longa funkciigo eblas atingi pli grandan altitudon. Antaŭe varamerbalono uzis varman aeron, sed nuntempe varamerbalono uzas brulgasojn, konsistas precipe el karbona dioksido kaj akvovaporo.
La balono de la fratoj Montgolfier (1783) estis varm-aera; ĝin plenigis la fumo de fajro. Estas ne certe, ĉu la eksperimentaj flugaparatoj de Bartolomeu de Gusmão (ekde 1709) estis varm-aeraj.
Aerŝipo
La Aerŝipo estas stirebla aerostato. Aerŝipo havas aerodinamikan formon, motorojn kaj helicojn, kaj estas do stirebla. Por stirado servas rudroj (direkterono kaj empenerono). Same kiel ŝipo, aerŝipo bezonas rapidon (kompare al la ĉirkaŭa aero) por ŝanĝi sian direkton.
La unuaj aerŝipoj estis konstruitaj meze de la 19-a jarcento (Henri Giffard). Ilia levoforto venis de hidrogeno; pura heliumo estas grandkvante produktebla nur ekde la komenco de la 20-a jarcento. Varm-aeraj aerŝipoj ekestis nur en la 1970-aj jaroj.
Kelkaj aerŝipoj, nomataj premostabilaj, havas sian formon pro la pli alta gaspremo en sia interno, same kiel balonoj. Aliaj havas rigidan formon pro interna skeleto kaj ne bezonas premon pli altan ol tiu de la ĉirkaŭa aero. Rigidaj aerŝipoj povas esti pli grandaj al premostabilaj.
Pro la motora pelado aerŝipoj dum flugado daŭre konsumas brulaĵon kaj tiel perdas pezon. Dum longa veturado tiu perdo povas esti konsiderinda kaj kaŭzi troan malpezecon, kiu kondukas al tro granda leva forto. Por kompensi tion necesas ellasi iom da levgaso. Kelkaj aerŝipoj kondensigas la vaporon en la motoraj rubgasoj kaj uzas la akvon por parte kompensi la perdon de pezo.
Zepelino estas fama marko de iamaj aerŝipoj. Ekde 1928 la zepelino LZ 127 (Graf Zeppelin) servis interalie al laŭplana pasaĝer-trafiko inter Eŭropo kaj Ameriko (Brazilo, Usono); per eksterprograma flugo ĝi ĉirkaŭiris la terglobon kaj per arkta ekspedicio transiris la 80-an latitudon. La zepelino LZ 129 (Hindenburg) forbrulegis en 1937 en Usono pereigante 36 homojn. Tiu akcidento kaj la progresoj pri la konstruado de aviadiloj kondukis al la malapero de aerŝipoj el la aertrafiko. Ekzistas proponoj pri vartransportaj aerŝipoj, sed ili ĝis nun ne havas komercan signifon.
Aerodino
La plej gravaj specoj de aerodinoj estas aeroplanoj kaj helikopteroj. Raketoj ne estas nomataj aerodinoj, ĉar ili ne baziĝas sur aerodinamiko.
Aeroplano
Aeroplano ricevas sian levforton per flugiloj, simile kiel birdo pro sia rapideco rilate al la ĉirkaŭa aero. Ĝi estas ofte nomata simple "aviadilo", ĉar konsiderata kiel la baza kaj plej kutima aerveturilo.
Por ke ĉe la flugiloj ekestu levoforto, necesas certa rapido de la aerodino. Pro tio aviadiloj ordinare de- kaj alteriĝas en flughavenoj, kiuj havas longajn kurejojn, sur kiuj eblas akceli aviadilon ĝis la bezonata rapido resp. bremsi ĝin post alteriĝo.
Aparta tipo de aviadilo estas la ekranoplano, kiu utiligas la ekranan (aŭ grundan) efikon por leviĝi. Ekranoplano povas leviĝi nur kelkajn metrojn super la grundo, sed povas havi relative mallongajn flugilojn. Ĝi kapablas flugi super malglataj surfacoj aŭ ankaŭ super akvo aŭ glacio, kie veturilo kun radoj ne estus uzebla.
La movoforto de aviadiloj venas aŭ de helicoj aŭ de reaktoroj; ambaŭ kutime estas muntitaj sur la flugiloj; reaktoro povas esti ankaŭ flanke sur la ŝelo aŭ en la vosto de aviadilo, helico ankaŭ sur la antaŭa pinto. Reaktora aviadilo nomiĝas ankaŭ jeto. Reaktoraj aviadiloj povas superi la sonrapidon, kio estas grava por aer-armeaj batal-aviadiloj. La nura civila super-sona aviadilo, kiu iam ekzistis, Konkordo, ne plu estas uzata de 2003.
San Pietro in Guarano
San Pietro in Guarano estas komunumo de Italio.
Aviadilo
Aeroplano
Vertikale startantaj aviadiloj ne bezonas longajn kurejojn, sed grandan motorpovon, kiu kapablas levi la pezon de la tuta aviadilo. Ili estas foje uzataj de aer-armeoj, ekzemple la Hawker Siddeley Harrier de la brita aer-armeo. Vertikale startantaj helicaj aviadiloj foje havas turneblajn helicojn, kiuj dumstarte tiras la aviadilon supren, poste antaŭen. Ili estas ia miksformo kun helikopteroj.
Ordinaraj aviadiloj havas radojn por ruliĝi sur la kurejoj; ĉe grandaj kaj rapidaj aviadiloj tiuj radoj estas refaldeblaj, tiel ke dum flugado ilia aer-rezisto ne bremsas la aviadilon. Malgrandaj aviadiloj povas anstataŭ radojn havi flosilojn kaj tiel de- kaj alakviĝi. Tia aviadilo nomiĝas ankaŭ hidroplano.
Glisilo estas senmotora flugaparato, kiun alia aviadilo aŭ vinĉo tiras supren kaj per kiu oni poste glisas ĝis surteriĝo.
Uragano Jeanne
Uragano Jeanne estis la deka nomita ŝtormo kaj sepa uragano de la uragana sezono en 2004.
Aviadilo
Helikoptero
Ankaŭ aŭtogiro havas rotoron, sed ĝi turniĝas pro la vento kaŭzita de antaŭeniro; ĝi do bezonas almenaŭ unu tradician puŝmotoron.
Uragano Jeanne
Ĝi tuŝis Hispaniolon kaj aliajn insulojn en Karibio. Ĝi plifortiĝis al kategorio 3a kaj pasis ĉe la insuloj Granda Abako kaj Granda Bahamo en Bahamoj la 25an de Septembro. Jeanne venis poste kontinenten la saman tagon en Florido ĝuste 2 mejlojn (3 km) el kie Uragano Frances estis frapinta nur 3 semajnojn antaŭe. Sur la pluvoj el Frances kaj Ivan, Jeanne alportis preskaŭ rekordajn inundonivelojn tiom for norde kiom ĉe Okcidenta Virginio kaj Nov-Ĵerzejo antaŭ ties restoj turnis orienten en la Atlantikon. Jeanne estis respondeca pro almenaŭ 3,006 mortoj en Haitio kun ĉirkaŭ 2,800 nur en Gonaïves, kiu estis preskaŭ forbalaita per inundoj kaj kotoglitoj. Tiu ŝtormo kaŭzis ankaŭ 7 mortojn en Puerto Rico, 18 en Domingo kaj almenaŭ 4 en Florido, kio faras totalan nombron de mortoj je almenaŭ 3,025; Jeanne estas la 12a plej mortiga atlantika uragano iam registrita.
Aviadilo
Helikoptero
Kvaroptero estas aparta helikoptero, kiu havas kvar rotorojn.
Laŭflugila distingado
Laŭflugila distingado difinas aviadilon laŭ la tipo de flugilo. Ĝenerale, laŭflugila distingado estas ofte uzata de internacia aviada organizaĵo kaj CAA por distingi.
Fiksflugilaviadilo
La fiksflugilaviadilo estas aviadilo, kiu kapablas flugi uzante flugilon, kiu kreas levforton kreitan de antaŭa aerrapido kaj formo de flugilo. La fiksflugilaviadilo estas ofte kaj funkcias kiel oficiala vorto por aeroplano kaj glisilo, kiu havas fiksitan flugilon.
Rotaciflugilaviadilo (Rotoroaviadilo)
Laŭ difino de ICAO, Rotoroaviadilo estas la aviadilo, "subtenanta en flugo de la reago de la aero en unu aŭ pliaj rotoroj(=povejoj)". La Rotaciflugilaviadilo inkluzivas ĉiujn aviadilojn, inkluzive Aŭtogiro kaj Helikoptero.
Reciprokmotora aviadilo
La Reciprokmotoraj aviadiloj (kun piŝta motoro) estis la unuaj aviadiloj en provejoj. Uzante eksplodan povon el brulo de fuelo, reciproka motoro kreas levforton, kiu ebligas flugon de aviadilo, kutime per helicoj. Reciproka motoro bonas por malalta konsumo de fuelo, sed ne eblas flugi pil ol supersona rapido. Post la dua mondmilito, la plimulto da reciprokmotoraj aviadiloj estis anstataŭiĝitaj de jetmotoraj aviadiloj, nuntempe reciprokmotora aviadilo estas uzata kiel sporta kaj civila aviadilo (ekz. la biplano).
Jetmotora aviadilo
Jetmotoro estigas la puŝforton per elĵeto de gas-fasko malantaŭen, kio pro la reagoforto antaŭenmovas la aviadilon. Ĝi anstataŭigis la helican antaŭen-propulson.
Raketmotora aviadilo
La Raketmotora aviadilo estis provita dum kaj post la dua mondmilito. Aviadiloj kiel Bell X-1 estis uzata por inventi altrapidan aviadilon. Post la sukceso de jetmotoro, nuntempe raketmotoro estis uzata por kosmoŝipo.
Signifo kaj uzado
Aviadiloj pro sia rapido ŝanĝis la kondiĉojn de vojaĝado; longdistancaj vojaĝoj, kiuj per ŝipoj aŭ trajnoj daŭrus tagojn, aviadile eblas en horoj. La energi-efikeco de pasaĝeraj aviadiloj estas akceptebla; pasaĝero en grandspaca aviadilo konsumas ne pli da energio ol sola vojaĝanto en aŭto (3,1 litrojn/100 km en Boeing 747 ). Malavantaĝo estas la forta bruo produktata de aviadiloj kaj la kondensospuroj, kiujn kaŭzas alte flugantaj aviadiloj, kaj kiuj eble influas la klimaton per pliigo de nuboj.
Gravaj uzantoj de aviadiloj estas la armeoj. Ne-armea uzado ampleksas civilan pasaĝeran kaj varan trafikon, el-aerajn servojn, aersporton kaj modelan aviadon.
Eksperimenta aviado servas por testi novajn tipojn de aviadilo kaj por pluevoluigi la aviadan teknikon.
Civilaviado
Civilaviadilo uzas kelkajn aviadilojn por ĝia uzado, inkluzive:
La komerca civilaviado estas organizata kaj regulata de la Internacia Aera Transporta Asocio (IATA) kaj la Internacia Civila Aviada Organizo (ICAO).
Militaviado
La militaviado distingas inter batalaj kaj nebatalaj aviadiloj. Militaviadiloj estas precipe bombaviadiloj kaj ĉasaviadiloj. Krome ekzistas grundatakaj aviadiloj kaj batal-helikopteroj, kiuj same direktiĝas kontraŭ surgrundaj celoj. Nebatalaj aviadiloj estas ekzemple transportadaj, skoltaj aŭ brulaĵ-transdonaj aviadiloj.
Dum la aŭstria revolucio de 1848/9 Aŭstrio uzis balonojn por ĵeti bombojn al Venecio. Dum la unua mondmilito balonoj estis uzataj por observi malamikan terenon. Katenbalonoj ("barbalonoj") estis uzataj en la dua mondmilito por malhelpi la traflugon de malamikaj aviadiloj.
Nuntempe teleregata senhoma aviadilo (UAV aŭ Droneo) estas uzata por skolti aŭ oferi Proksiman Aeran Helpon (CAS).
Riolobos
Riolobos (Rivero de lupoj) estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres, regiono Ekstremaduro.
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas riolobeños. La censita populacio en 2008 estis 1 184 loĝantoj.
Situo
Riolobos estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Alagón, je altitudo de 267 m; je 26 km de Plasencia, plej proksima urbo. La areo de ties teritorio estas de 49,49 km².
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.
Yasuharu Kurata
Yasuharu Kurata (japane 倉田 安治, n. 1-an de februaro 1963) estas japana futbalisto. Li de 1986 ĝis 1987 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
6506 Klausheide
6506 Klausheide estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la germana mineralogiisto kaj geokemiisto Klaus Heide, profesoro ĉe la Friedrich-Schiller-Universitato Jena. Li aplikis teknikojn per elsendoj de gasoj kaj mas-spektroskopio por la studoj de la tektitoj, de la alfrapaj vitraĵoj kaj de la ŝtonaj meteorŝtonoj. Li faris gravaj esploroj pri la veterdisfalo de la meteorŝtonoj trovitaj sur tero.
Jessica Lange
Jessica Phyllis LANGE (naskiĝis ) estas usona aktorino.
Biografio
Ŝia patro estas Albert John Lange (1913–1989) kaj ŝia patrino estas Dorothy Florence (el familio Sahlman; 1913–1998). Unu el ŝiaj pliaĝaj fratinoj estas Nancy Ann Lange la edzino de Prezidento de Peruo Pedro Pablo Kuczynski.
Jessica Lange studis arton en la Universitato de Minnesota antaŭ ol iri al Parizo. Ŝi revenis al Nov-Jorko en 1973 kaj vizitadis kursojn de interpretado dum ŝi laboris kiel manekeno.
En 1976, la reĝisoro Dino De Laurentiis kontraktis ŝin kiel protagonistinon en refaro de King Kong kie ŝi komencis kaj preskaŭ finis sian karieron, pro la severaj kritikoj kiujn ŝi ricevis. Tamen, post ŝia rolado en la refaro de The Postman Always Rings Twice de Bob Rafelson en 1981, kritikoj tute ŝanĝiĝis.
Ŝia rolado en ŝia sekvanta filmo, Frances (1982), en kiu ŝi personigis la aktorinon Frances Farmer, estis tre laŭdita. La saman jaron, ŝi ricevis Oskaron por plej bona aktorino en dua rolo por la komedio Tootsie (1982). Dum la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj ŝi daŭre faris bonajn interpretadojn, kaj gajnis Oskaron por plej bona aktorino en 1994, pro ŝia rolado en Blue Sky.
En 1992, ŝi debutis en Broadway kun Alec Baldwin, en adapto de Tennessee Williams de A Streetcar Named Desire.
Zemun Polje
Geografio
Zemun Polje etendiĝas laŭ dekstra bordo de Danubo laŭ ĉefvojo kaj fervojo Beogrado-Novi Sad.
Historio
La loko fondiĝis en la 1970-aj jaroj kaj precipe loĝdomoj konstruiĝis. Servoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto, vendejoj.
Unua Batalo de Alamejno
La Unua Batalo de Alamejno (1a–27a de Julio 1942) estas batalo de la Dezerta Kampanjo de la Dua Mondmilito, luktita en Egiptio inter fortoj de Akso (partikulare Germanio kaj Italio) de Panzera Armeo Afrika (Panzerarmee Afrika, kiu inkludis la Afrika Korps sub la estreco de feld-marŝalo (Generalfeldmarschall) Erwin Rommel) kaj fortoj de Aliancanoj (Brita Imperio kaj Komunumo de Nacioj) de diversaj landoj (Britio, Brita Hindio, Aŭstralio, Suda Afriko kaj Novzelando) de la Oka Armeo (sub estreco de generalo Claude Auchinleck).
La Britoj evitis duan antaŭeniron fare de la fortoj de Aksoj en Egiption. Aksaj pozicioj ĉe El Alamein, nur je 106 km el Aleksandrio, estis danĝere proksimaj al la havenoj kaj urboj de Egiptio, nome bazaj instalaĵoj de la komunumaj fortoj kaj de la Sueza Kanalo. Tamen, la Aksaj fortoj estis tro for el sia bazo en Tripoli en Libio por resti en El Alamein senfine, kio kondukis ambaŭ flankojn akumuli liveraĵojn por pli da ofensivoj, kontraŭ la postuloj de tempo kaj distanco.
La 96,000 Aksaj trupoj (40,000 Germanoj, 56,000 Italoj) estis multe malpli ol la Aliancanoj, kaj same pri tankoj kaj aviadiloj (multe pli ol duono por la Aliancanoj), kaj tiele tiuj suferis iomete malpli grandajn perdojn, nome 13,250, ol la Aksanoj (nome 10,000 mortintoj aŭ vunditoj, kaj 7,000 prizonuloj.
Kastelo de Karlo la 5-a (Hondarribia)
La Kastelo de Karlo la 5-a en Hondarribia (Gipusko) Hispanio, nun destinita al Turisma Restadejo, estas unu el la plej signifaj konstruaĵoj de la urbo.
Historio
Temas pri fortikaĵo kun rektangula plano konstruita fine de la 10-a jarcento fare de la reĝo Sanĉo la 2-a de Navaro kaj pligrandigita fare de Sanĉo la 6-a en 1194 en la plej alta parto de la promontoro. Oni atestas en 1200 la ekziston de la kastelo en rilato kun la preno de Gipusko fare de Alfonso la 8-a. Pli poste, la Katolikaj Gereĝoj konstruis kastelon kiun Karlo la 5-a mendis pligrandigi kaj restaŭri, konstruante grandan rektangulan artilerian platformon al kiu ni ŝuldas la reprezentan fasadon de la konstruaĵo.
Dum la plejparto de ĝia historio ĝi estis destinita al la uzo de garnizono kaj rezidejo de la guberniestro de la milita placo. Ĝi suferis multnombrajn damaĝojn laŭlonge de ĝia historio. En 1660 ĝis servis kiel rezidejo de la hispana reĝa familio dum la geedziĝo de la hispana infanto kun la estonta franca reĝo Ludoviko la 14-a en la proksima Insulo de la Fazanoj. En 1794 ĝi restis severe damaĝita de la francaj soldatoj. Komence de la 20-a jarcento la konstruaĵo troviĝis en ruinoj. En 1968 ĝi estis restarigita kaj transformita en Turisman Restadejon, uzo kiu daŭras ĝis hodiaŭ, estante la sola de tiu reto de ŝtataj hoteloj kiu troviĝas en la Provinco Gipusko.
Kari Polanyi Levitt
Kari Polanyi Levitt [polanji] estas profesoro, membro honora de Hungara Scienca Akademio (2004).
Kari Polanyi Levitt  naskiĝis en 1923 en Vieno.
Biografio
Kari Polanyi Levitt rifuĝis el Aŭstrio al Anglio en 1934 pro la nazioj. Ŝi frekventis universitaton en Kembriĝo. Ŝi aliĝis al historiisto Jozef Levitt en Kanado en 1947. Ili geedziĝis en Toronto en 1950, baldaŭe 2 filoj naskiĝis. Inter 1957-1959 ŝi plulernis en Toronto, poste en 1961 en Montrealo. Baldaŭe ŝi okupiĝis pri kanada ekonomio kaj politiko, poste pri Karibio. En la 1970-aj jaroj Kari pasigis plurajn jarojn en Trinidado kaj Tobago kaj Jamajko. En la 1980-aj jaroj ŝi estis ankaŭ okupita pri literatura heredaĵo de Karl Polanyi.
Malgranda Seulo
Malgranda Seulo, ankaŭ Eta Seulo aŭ Seuleto, (en korea: 작은 서울, latinigo: jageun seul) (en hispana: Pequeño Seúl) estas korea kvartalo en Meksik-urbo. Plejparto de la korea loĝantaro en Meksiko vivas en la Rozkolora Zono aŭ en ĝia ĉirkaŭaĵo. Laŭ Reforma (Meksika ĵurnalo), tie vivas ĉirkaŭ 1 000 koreaj personoj en ĉi zono kaj 3 000 personojn en Benito Juarez (komunumo en Meksik-urbo).
Plejparto de la korea loĝantaro ne parolas hispanan lingvon kaj ili estas ekskluditaj en ilia komunumo de la Meksika populacio. La proksimaj areoj de la stratoj Hamburgo, Praga, Berna kaj Biarritz estis konvertitaj en "Malgranda Seulo", estanta la Biarritza strato la strato kiu havas 90% de la korea loĝantaro el Malgranda Seulo.
Historio
Plejparto de la Korea loĝantaro en Meksiko alvenis al Meksiko dum la 1990-aj jaroj ĝis la unua jardeko de 21a jarcento, danke al komercaj interkonsentoj inter la registaroj de Meksiko, Koreio kaj Tajvano.
Plejparto de la Korea loĝantaro en Meksik-urbo havas negocojn kiel restoracioj, trinkejoj kaj saŭnoj, sed en ĉi lokoj la Korea loĝantaro estas ricevita preskaŭ ekskluzive, tial ili havas afiŝojn kaj menuojn en korea lingvo.
La korea komunumo havas specialan lernejon por konservi la korean lingvon: La Escuela Coreana en México, lokita en la strato Liverpool en la Rozkolora Zono subtenata de la Asocio de Koreaj Loĝantoj en Meksiko.
Bruna pirolo
La Bruna pirolo (Pyrrhula nipalensis) estas specio de birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de piroloj kiuj estas fortikaj paserinaj birdoj kun diketaj bekoj kaj maskloj kun oranĝaj aŭ ruĝaj brustoj, sed ne ĉiam.
Ĝi troviĝas en Butano, Ĉinio, Barato, Malajzio, Birmo, Nepalo, Pakistano, Tajvano kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj kaj humidaj tropikaj montararbaroj.
Aspekto
La Bruna pirolo estas relative malgranda (16.5 cm) birdo kun grizecbrunaj kapo, nuko kaj brusto. La centro de la ventro, subvosto kaj ĉefe pugo estas blankaj. La flugiloj estas nigraj kun grizecbruna flugilstrio, en ŝultro estas duobla marko nigrablanka, kaj la vosto estas nigra kaj tre noĉomarkata. Frunto, bridoj kaj mentono bordantaj la bekobazon estas nigrecaj al malhelbrunaj, kiu koloro etendiĝas nuance ĉirkaŭ la okuloj, kaj kontraste kun tre rimarkinda blanka subokula makulo. La mallonga, dika beko estas malhelgriza, pli hela en supra makzelo, kiu estas iom hokeca pinte.
Ĉe la tajvana subspecio uchidai, la centroj de la centraj vostoplumoj estas blankaj, kvankam tio kutime ne videblas en naturo.
Kutimaro
La dusilaba alvoko estis priskribita kiel “per-lii” aŭ “pi-piu”. En Tajvano la Bruna pirolo estas komuna la tutan jaron kaj estas loĝantaj birdoj de subalpaj arbaroj de montaj areoj el 1300-2400 m, kaj descendas al pli subaj altaĵoj vintre.
Baran (Barato)
Baran (बाराँ) estas urbego kaj municipo en Barato, en subŝtato Raĝastano, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.
Demografio
Baran havis populacion de en 2021.
Geografio
Baran situas 262 metrojn super la marnivelo tre proksime al limo de Madja-Pradeŝo. Kota (Raĝastano) troviĝas 67, Guna 96, Savai Madhopur 104, Ŝivpuri 122, Mandsaur 184, Nagda 214, subŝtata ĉefurbo Ĝajpuro 215 (voje 339), tutlanda ĉefurbo Delhio 400, Mumbajo 780, Kolkato 1239 kilometrojn (aere).
Historio
La malnovaj loknomoj de Baran estas Varah Nagari kaj Annapurna Nagari. Ekde la 17-a jarcento la mogoloj akiris kontrolon de Baran, ili konstruis la fortikaĵon de Baran.
Kanaria hedero
Kanaria hedero, Hedera canariensis, estas specio de florplanto de la genro Hedera de la familio Araliacoj. Ĝi estas indiĝena en la marbordo de Atlantiko en Kanariaj insuloj kaj Nordafriko.