cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wilhelm Julius Foerster
Agado ĉe la Berlina Stelobservatorio
Foerster daŭrigis siajn klopodojn pri precizeco kaj financado de publikaj horloĝoj. En 1883 li instigis la starigon de pluaj publikaj horloĝoj kaj la fondon de Centrale Uhren-Gesellschaft (Centra Societo pri Horloĝoj), unu jaron poste la starigon de komunutilaj URANIA-Säulen (URANIA-kolonoj), „malgrandaj horloĝaj turoj kun indikoj pri veterprognozoj kaj la lunaj fazoj, aldone kun instruaj informoj pri astronomio, meteorologio, hidrologio kaj geologio, tute laŭ liaj popularsciencaj streboj“. „Krome la kolonoj donis spacon por fervoja horaro aŭ indikoj pri vojo al plej proiksima fajroanonca ejo, poŝtoficejo aŭ „Sanitätswache“ (sanitarejo). En 1891 komenciĝis la starigo.
Finfine la Normal-Zeit GmbH (pli poste Telefonbau kaj Normalzeit respektive Telenorma), respondecis pri la publikaj horloĝoj en Berlino. Ĝia centralo disöonis pri rekta kabla ligilo al la Reĝa Stelobservatorio. Per tio Foerster, tion elstarigas la historiisto Johannes Graf (* 1963) „sekurigis“, „ke la publikaj horloĝoj ankaŭ post lia eksiĝo kiel direktoro de la Reĝa Stelobservatorio obeis al ekstrema precizeco.“
Wilhelm Foerster decide partoprenis la esploron de la lumaj noktaj nuboj, kiujn oni observis ekde 1885. Lia kunlaboranto Otto Jesse studis ilin kelkajn jarojn.
Ĝis 1889 la Reĝa Stelobservatorio apartenis al la Prusa Akademio de Sciencoj, sed en tiu jaro ĝi estis aligita al la Friedrich-Wilhelm-Universitato, kiu uzis la stelobservatorion jam ekde sia fondiĝo.
En 1890 Friedrich Simon Archenhold fariĝis kunlaboranto de la stelobservatorio kaj instalis laŭ komisio de Foerster ĉe la lago Halensee en la arbaro Grunewald eksteran filion pri fotografado de kosmaj nebuloj.
Sciencorganizaj iniciatoj
Foerster publikigis en 1871 memorandon pri instalo de observatorio pri observo de la suno. Estis la impulso, fondi la Astrofizikan Observatorion kaj poste la starigon de la Einsteinturo en Pocdamo.
En 1874 li fondis la Instituton pri Astronomia Kalkulo, kiu kalkulis la irojn de multaj asteroidoj.
Károly Raszler
Károly RASZLER [kAroj rasler], laŭ hungarlingve kutima nomordo Raszler Károly (naskiĝis la 1925 en Nagymaros, mortis la  2005 en Budapeŝto) estis hungara grafikisto, arthistoriisto kaj altlerneja instruisto.
Wilhelm Julius Foerster
Sciencorganizaj iniciatoj
En 1899 li kune kun Carl Theodor Albrecht kaj Friedrich Robert Helmert fondis la Internationaler Breitendienst (Internacia Latituda Servo), la hodiaŭan International Polar Motion Service (IPMS),
Foerster en 1870 estis nomumita direktoro de Normal-Eichungs-Kommission (Normala Normiga Komisiono), la plej alta normiga instanco de la Norddeutscher Bund (Nordgermana Federacio) respektive ekde 1871 de Germana Regno.
Károly Raszler
Biografio
Károly Raszler estis deportita al Sovetunio inter 1945-1947. Poste li frekventis industriartan ĉeflernejon, poste li plulernis en akademio de Leningrado. Li studvojaĝis en 1959 en Mongolio, en 1968 en Italio, en 1969 en Kubo. Inter 1953-1991 li instruis en ĉeflernejo en Budapeŝto, dume longe li estis katedrestro. Li ricevis premion Kossuth en 1975, inter 1954-1984 ankaŭ aliajn premiojn.
Wilhelm Julius Foerster
Sciencorganizaj iniciatoj
En 1872 li estis unu el la reprezentantoj de Germanio en la internacia Komitato pri mondvaste unueca enkonduko de la metra sistemo, el kio estiĝis la Konvencio pri la Metro en 1875. La traktado pri ĉi-tiu konvencio pro lia lerteco sukcesis.
De 1891 ĝis 1920 li estis prezidanto de la internacia Maß- und Gewichtskomitee (Komitato de Mezuriloj kaj Pesiloj),
La Venuso-ekspedicio en 1874 kaj 1882 estis efektivigita plejparte danke al Foerster.
George Chapman
George CHAPMAN, angla poeto kaj dramisto (ĉ.1559 - la 12-a de majo 1634).
Wilhelm Julius Foerster
Sciencorganizaj iniciatoj
Foerster estis kunfondinto de Astronomische Gesellschaft (Astronomia Societo), de Astronomische Zentralstelle (Astronomia Centralo), de la kvartala revuo de Astronomia Societo, de Astronomisches Recheninstritut (Astronomia Instituto de Kalkulado), kaj eldonanto de Berliner Astronomische Jahrbücher (Berlinaj Astronomiaj Jarlibroj) 1867-1881.
George Chapman
George Chapman naskiĝis ĉe Hitchin en Hertfordshire. Eble li studis ĉe la Universitato de Oksfordo, tamen tio ne certas. Li ĝuis la subtenon de Robert Devereux, 2-a Grafo de Essex kaj de Henry la Princo de Kimrujo (kaj la rekta heredonto de la angla reĝlando), sed ili mortis en, respective, 1601 kaj 1612. Post la forpaso de la Princo Henry, Chapman ne sukcesante trovi pluan mecenaton, kaj pro tio suferis pro malriceco kaj ŝuldoj, kvankam li havis grandan literaturan reputacion inter aliaj verkistoj. Li mem mortis en London en 1634.
Wilhelm Julius Foerster
Sciencorganizaj iniciatoj
Foerster ankaŭ alstrebis enkondukon de mondkalendaro apud la ekzistantaj kalendaraj sistemoj kaj novdifinon de la paska festo.
George Chapman
Dum la 1590-a jardeko li iĝis grava kaj populara dramatisto. Li verkis komediojn multe influatajn de la latinaj dramoj de Plaŭto kaj Terentio. En 1605, kune kun Ben Jonson kaj John Marston li verkis la komedion Eastward Ho enhavantan satiron pri la skotoj: pro tio oni enkarcerigis lin en la Turo de Londono. Tamen poste li kaj Ben Jonson kverelis kaj li komponis satirajn versojn pri la agresemo kaj aroganto de Jonson. Krom komedioj, li verkis gravajn tragediojn, inter kiuj pluraj prenis temojn de lastatempa franca historio, ekzemple Bussy d'Ambois.
Wilhelm Julius Foerster
Fondo de la Berlina Societo „URANIA“
Estis Alexander von Humboldt (1769–1859), kiu instigis Foerster al popularscienca agado. Humboldt jam en 1827/28 en la Berliner Singakademie publike prelegis pri natursciencaj temoj. Li sugestis la konstruadon de la Berlina Stelobservatorio kaj devigis ĝin, servi ĉiumonate en du vesperoj al la publiko por instruado kaj stimulo.
George Chapman
Kiel poeto, li unue komponis obskurajn filozofajn poemojn. En 1596 aperis poemo, De Guiana, Carmen Epicum pri vojaĝo de Sir Walter Raleigh, kaj en 1598 aldonon al la nekompleta Hero and Leander de Christopher Marlowe. Ekde 1598 eldoniĝis en sinskevaj parto tre influa traduko de la Iliado de Homero, pri kiu John Keats verkis soneton. Inter aliaj tradukoj estis la Homeraj Himnoj, la Georgiko de Vergilio, la kvinan Satiron de Juvenalo, kaj la Laboroj kaj Tagoj de Heziodo.
Ĉefaj Dramaj Verkoj
Wilhelm Julius Foerster
Fondo de la Berlina Societo „URANIA“
Komune kun Werner von Siemens (1816–1892) kaj Max Wilhelm Meyer (1853–1910) Foerster fondis en 1888 la Societon Urania.por disvastigi natursciencajn konojn.
La socia pozicio de Foerster kaj liaj rilatoj, sed ankaŭ lia organizkapablo ludis en tio gravan rolon. Li gajnis eminentajn industriistojn kaj bankistojn kiel subtenantoj, sed la sciencĵurnalisto Harro Hess (1935–2011) atentigis pri tio, ke ekzistis ankaŭ intereso de industrio, popularigi la plej novajn teknikajn evoluojn kaj produktojn.
Foerster estas la iniciatinto de la nomo de tiu nova societo URANIA pro lia influo estiĝis la moderne ekipita stelobservatorio kun kupolo kiel ĉefa parto de la nova URANIA-konstruaĵo.
Foerster estis la prezidanto de la konktrolkonsilio de la URANIA kaj engaĝiĝis per prelegoj kaj kontribuoj en la revuo de la societo Himmel und Erde.
La societo atingis altan nivelon pro la popularsciencaj prelegoj de elstaraj sciencistoj.
Unuiĝo de Amikoj de la Astronomio kaj Kosma Fiziko
Foerster estis fondinto kaj prezidanto de la Vereinigung der Freunde der Astronomie und kosmischen Physik (Unuiĝo de Amikoj de la Astronomio kaj Kosma Fiziko), kiu klopodis vaste disvastigi astronomian scion kaj instigi amatorastronomiajn agojn. La unuiĝo estis fondita en 1891.
Foerster fondis en 1891 ankaŭ la popularsciencan ĉiumonate aperintan magazinon Die Himmelswelt, la revuon de la unuiĝo kaj eldonis ĝin ĝis 1905. Ĝi aperis ĝis 1949.
Sciencpublicista agado
Al disvastigo de sciencaj konoj Foerster ankaŭ kontribuis per siaj publikigaĵoj.
Prelegoj de Foerster aperis kaj unuope kaj en kelkaj kolektoj.
Krome li publikigis pluajn popularsciencajn verkojn, ekzemple unu pri kalendaroj. En la enkonduko li klarigas, kiamaniere li alkutimiĝas kiel fakulo al la ĝenerala publiko.
„La libreto, kuŝanta antaŭ vi laŭ intenco de la eldonintoj ne devas esti lernolibro de kronologio inklude pasinto kaj futuro de ĝia evoluo. Ĝi esence servu pli ĝuste sen la kromteksto de plena dokumenta referencaro kaj teknikaj klarigoj al la intereso de ĝenerale science klerigita publliko, sed speciale al la reprezentantoj kaj administrantoj de ŝtataj, sociaj kaj ekonomiaj interesoj sur la kampo de kalendaraj institucioj. Necesas por tio ankaŭ certaj astronomiaj pripensoj kaj certaj retrorigardoj al la historiaj evoluoj de la kulturo. Ĉe tio estu provata, agi modere kaj ne tro cedi al la emo de la fakulo, tiel rajtas nomi sin la aŭtoro rilate al la temo, laŭsence de monografia instrua prezento.“
Socie-etika kaj pacista strebado
„Wilhelm Julius Foerster … reprezentis etike pruvitan pacismon, kiu jam estis perita al li dum infanaĝo. Liaj spirita kaj etika evoluo estis grave influita de Germanio, bazita sur klerigo, humaneco kaj supernaciaj ligoj,.. Arto, scienco kaj naturkonado por Foerster ne estis celoj per si mem, sed signifis por li kontribuo al etika perfektiĝo.“, skribis la ĵurnalisto kaj eldonisto Helmut Donat (* 1947) en la leksikono Die Friedensbewegung (La pacmovado).
Foerster en 1892 estis fonda membro kaj prezidanto de Deutschen Gesellschaft für ethische Kultur (DGfeK,Germana Societo pri Etika Kulturo), en kiu membris ankaŭ Albert Einstein. En la sama jaro li fariĝis fonda membro de la pacmovada societo Deutsche Friedensgesellschaft (DFG), ĉar li malakceptis la ideojn de naciismo, vaste disvastigitaj fine de la 19-a jarcento.
La kultursciencisto Horst Groschopp (* 1949) memorigas pri tio, ke Wilhelm Foerster dum la fonda kunveno de DGfeK faris du prelegojn, la unuan pri „literatura kej publicista agado“ kaj la duan pri „agado rilate al la malbonaĵoj de sociaj kaj ekonomiaj cirkonstancoj“ kaj plue klarigas: „Post kelka tempo el tio kreiĝis praktika programo. Laŭ tio la etika kultura societo alstrebis publikajn diskutojn pri moralaj demandoj kaj volis dediĉi sin al junulara edukado kaj klerigado de plenkreskuloj. Per literaturaj rimedoj ĝi entreprenis etikan propagandon kaj en sekva tempo esprimis sian opinion pri framasonismo, virina movado, pacaj streboj, alkohol-abstinenco kaj kontraŭ antisemitismo.“
Foerster kadre de DGfeK batalis kontraŭ la Dreiklassenwahlrecht (Triklasa balorajto), la antisemitismo, sociaj malbonaĵoj kiel la infanlaboro, la loĝeja mizero, la korpa puno ĉe infanoj, servistoj kaj arestitoj. Li engaĝiĝis por la virina balotrajto, la malplilongigo de la labortempo ĝis okhora labortago, la rajton je koalicio kaj striko, ankaŭ por senkulpaj kondamnitoj.“ Pri tio li prelegis en- kaj eksterlande kaj publikigis multajn artikolojn en la revuo de la Societo Etika Kulturo.
Edison Illuminating Company
La Edison Illuminating Company estis entrepreno establita de Thomas Edison la 17an de Decembro, 1880, por konstrui elektrogenerajn staciojn, dekomence en Novjorko. La kompanio estis la prototipo por aliaj lokaj lumigaj kompanioj kiuj estis establitaj en Usono dum la 1880-aj jaroj:
Wilhelm Julius Foerster
Socie-etika kaj pacista strebado
Foerster klopodis pri internacia arbitracio kaj kontraŭ la vetarmado. Li komune kun sia filo Friedrich Wilhelm alstrebis fondon de internacia etika akademio.
Donat juĝas: Lia kapablo, malvualigi kontraŭojn diagnostike klare kaj lia tolero, interpaciganta la diversajn tendencojn de la etika movado kaŭzis, ke li fariĝis elstara figuro de la internacia pacmovado.
Edison Illuminating Company
En 1891, Henry Ford iĝis inĝeniero ĉe Edison Illuminating Company. Post sia plialtiĝo al ĉefinĝeniero en 1893, li havis sufiĉan tempon kaj monon por dediĉi atenton al siaj personaj eksperimentoj pri benzin-motoroj. Tiuj eksperimentoj pintis en 1896 per la kompletigo de mem-pelita vehiklo kiun li nomigis Kvarciklo Ford.
Wilhelm Julius Foerster
Socie-etika kaj pacista strebado
En oktobro 1912 li gvidis kiel prezidanto de la Berlina DFG-Loka grupo la 5-an Germanan Packongreson en Berlino.
„Apenaŭ iu ankoraŭ scias, ke Wilhelm Julius Foerster kuraĝis kiel unu el nur 16 personoj, subskribi la alvokon de Berta von Suttner al Pacista Pacsocieto. Kiu konas la „Verein zur Abwehr des Antisemitismus“ (Unuiĝo por defendo kontraŭ antisemitismo? Kiu konas la de li iniciatitajn progamojn de prizorgado pri lernantoj de elementaj lernejoj? Kiu scias pri lia engaĝiĝo por popolaj bibliotekoj, - el kiuj finfine estiĝis la Berliner Stadtbibliothek (Berlina Urba Biblioteko)?
Foerster apartenis al la malmultaj germanaj instruituloj, kiuj jam en 1871 malakceptis la anekson de Alzaco-Loreno fare de Germanio kiel fonton de estontaj konfliktoj.
Mondmiliton Foerster ankoraŭ en marto 1914 opiniis neebla. Li pensis„ ke ni nun meze de ĉiuj militpreparoj spite kredas je la efektivigo de komenco de komuna, tio signifas eminente paca, administrado de la tero, ĉar la milito inter la grandaj kulturpopoloj sub la nunaj kondiĉoj de ekzistado kaj etiko limas tiel proksime al frenezo, ke ĝi apenaŭ komencita, jam finiĝos.
En 1914 li unue subskribis la naciisman Alvokon al la Kultura Mondo, sed nelonge poste samkiel la filo Friedrich Wilhelm la kontraŭan Alvokon al la Eŭropanoj.
La franca verkisto Romain Rolland alkalkulis Wilhelm Foerster en sia Taglibro de la Militjaroj al la „spirito de la malnova, laŭjure pensanta kaj humana Germanio“.
Post la mondmilito Foerster engaĝiĝis pri la germana franca repacigo.
Interlingvistiko kaj Esperanto
Foerster, partopreninta diversajn internaciajn entreprenojn, ankaŭ atentiĝis pri la mondlingva ideo kaj pri la evoluiĝanta Esperanto-movado.
La Esperanto-fondinto Ludwig Zamenhof (1859–1917) mencias Foerster jam en 1904 en sia kontribuo Esperanto: Nova Internacia Lingvo kiel unu de tiuj personoj, sub kies patroneco estas eldonata ĵurnalo en Esperanto, „speciale dediĉita al sciencaj aferoj“.
Foerster kiel aliaj sciencistoj, interalie la geofizikisto Adolf Schmidt (1860–1944) kaj la kemiisto Wilhelm Ostwald (1853–1932), aliĝis al la Delegacio por alpreno de intercia lingvo, fondita en 1901 en Parizo kaj fariĝis ĝia Honora prezidanto
Sub prezido de Ostwald kunvenis en 1908 en Parizo Komitato de la Delegacio, kies membro ankaŭ estis Foerster. Kunlaboris la lingvistoj Jan Baudouin de Courtenay (1845–1929), Otto Jespersen (1860–1943) kaj Hugo Schuchardt (1842–1927). Post ekspertizo pri diversaj projektoj de mondhelplingvoj ĝi elektis Esperanton kun kelkaj ŝanĝoj laŭ la reformesperanto (Ido), prezentita al la komitato de Louis de Beaufront (1855–1935). Postaj esploroj montris Louis Couturat (1868–1914), mem kiel Ido-aŭtoron.
Sekve komisiono de la Delegacio celis, enkonduki Idon sen interkonsento kun la Esperanto-movado, Foerster rezignis pri la honora prezidanteco kaj eksiĝis el la komitato, klarigante en publika letero la motivon: „ĉar en tiuj procedoj mankas, laŭ mi ĉiu sociala saĝeco…“
Foerster publike agadis por la enkonduko de internacia kalkula sistemo baze de Esperanto. Kiam li en oktobro 1912 en Esperantista Centra Oficejo en Parizo de Hippolyte Sebert (1839–1930) transprenis la oficon de la prezidanto de Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE), antaŭe Interalie li apartenis al la patrona komitato de ISAE, li firmigis tion kaj varbis por kreo de universala kalendaro kaj grupigo de la horoj laŭ la dekuma nombrosistemo.En 1912 li fariĝis posteulo de Sebert kiel prezidanto de ISAE.
Dum aranĝo de la Esperanto-Gruparo Berlino, kies membro li estis ekde 1908 li ankaŭ parolis pri tiuj temoj.
En la Civitana Salono de la Ruĝa Urbodomo en Berlino, kie li la 1-an de juni 1912 parolis okaze de la 25-jara jubileo de Esperanto pri la signifo de ĉi-tiu internacia lingvo por ĉiuj fakoj de la kulturo, okaze de la festaranĝo pro lia 80-a naskiĝdatreveno en decembro 1912 gratulis al li ankaŭ Adolf Schmidt, kunulo en la engaĝiĝo por Esperanto, pacismo kaj scienco, nome de ISAE kaj de Esperanto-Gruparo Berlino.
Draĥmo
Draĥmo estas la nomo de ambaŭ
Wilhelm Julius Foerster
Postlasaĵo
La arkivo de la Berlin-Brandenburgia Akademio de Sciencoj en Berlino konservas el la postlasaĵo de Wilhelm Foerster 1,9 bretaraj metroj da aktoj.kun la nomo NL W. Foerster. Enestas manuskriptoj pri astronomio, kronometrio, normala tempo, novdifino de la paska festo, pri termezurado, labormaterialoj, kalkuloj, korespondaĵoj, gazeteltiraĵoj
Leteroj de Foerster ankaŭ troviĝas en aliaj postlasaĵoj, ekzemple en tiuj de Wilhelm Ostwald kaj Adolf Schmidt.
La Ŝtata Biblioteko en Berlino (en domo 2 Potsdamer Straße) disponas pri partoj de la postlasaĵo der Foerster en la kolekto de aŭtografoj de Ludwig Darmstaedter (1846–1927).
La Trepow-Stelobservatorio (hodiaŭ Archenhold-Sternwarte Berlin-Treptow) en sia kolekto de aŭtografoj havis Foerster-korespondaĵojn, kies sorto post 1936 estis necerta.
Plejparte ĝi venis en la Ŝtatan Bibliotekon en Berlino (Kolekto Darmstädter), parte en 1941 per la arthistoriisto kaj verkisto Karl von Hohenlocher (1891-?). Ĉi-tiu parto (1200 leteroj de 25 korespondantoj de Foerster), dokumentita en 1971, troviĝas en la Ŝtata Biblioteko (domo 1).
Pluan parton de la Archenhold-kolekto posedas la aŭtografa fako de la Universitata Biblioteko Bonn, sed la plej multo perdiĝis dum la milito. Alia parto de la Archenhold-kolekto posedas la Forschungsbibliothek Gotha (Esplorbiblioteko Gotha) kadre de astronomiaj manuskriptoj.
Foerster-leterojn el la kolekto ankaŭ posedas la Stadt- und Landesbibliothek Dortmund (Urba kaj Federacilanda Biblioteko Dortmund), la Schleswig-Holsteinische Landesbibliothek in Kiel (Federacilanda Biblioteko de Ŝlesvigo-Holstinio en Kiel), la Universitätsbibliothek Göttingen (Universitata Biblioteko Göttingen), la Bayerische Staatsbibliothek München (Bavaria Ŝtata Biblioteko Munkeno., la Universitäts- und Landesbibliothek in Münster Universitata kaj Federacilanda Biblioteko Münster kaj la Landesarchiv Berlin (Federacilanda Arkivo Berlin).
La Ŝtata Biblioteko en Berlino ricevis en 1994 de Eva Foerster, la vidvino de Karl Foerster, partojn de la postlasaĵo, restintajn ĉe la familio en Bornim. Aliajn partojn Eva Foerster jam donis al arkivoj kaj societoj.
Partojn de la postlasaĵo de Foerster el Bornim ankaŭ posedis Diedrich Wattenberg, la antaŭa direktoro de la Archenhold-Stelobservatorio Berlino-Treptow. Li dokumentis kaj parte publikigis ilin.
Pola ekzila registaro
La Pola ekzila registaro estis la registaro de la Pola Respubliko en la jaroj 1939–1990 estanta laŭleĝa daŭrigo de la regopovoj de la Dua Pola Respubliko, devigita forlasi Pollandon post agresoj de Nazia Germanio kaj Sovetunio septembre 1939 kaj okupado de la tuta teritorio de Pollando. Sidejo de la registaro estis Parizo, poste Angers, kaj de la fino de 1940 (kapitulaco de Francio) – Londono. La regopovoj en ekzilo finis sian laboron post elekto kaj ĵuriteco de Lech Wałęsa kiel prezidanto de Pollando kaj transdono al li de la prezidentaj atribuoj fare de prezidento Ryszard Kaczorowski.
Historio
Franca etapo (septembro 1939 – junio 1940)
Pro germana invado en Pollandon (1-a de septembro 1939) kaj soveta invado en Pollandon (17-a de septembro 1939), regopovoj de Pollando estis devigitaj translokigi la sidejon ekster Pollando por eviti malliberon kaj devigotan kapitulacon.
1939
1940
Londona etapo (de junio 1940)
Post Armistico de la 22a de Junio 1940 inter Tria Regno kaj Reĝimo de Vichy la pola registaro akceptis inviton de Winston Churchill. En Britio i.a. fondiĝis Unua Aŭtonomeca Paraŝutista Brigado kaj Pola Aerforto en Britio, kiu ludis signifan rolon en la Batalo de Anglio.
1941–1945
3.04.1941: Pola generalo Władysław Sikorski parolis en Kanado kun ties ĉefministro;
21.11.1941: Laŭ iniciato de pola generalo Władysław Sikorski en Londono komenciĝis konferenco kun partopreno de mondpotencoj kaj reprezentantoj de 9 okupataj de Germanio ŝtatoj, dediĉita al krimoj farataj de germanoj
Masakro de Katin, Teherana Konferenco, Operaco Tempesto, Ribelo de Varsovio, Aleksander Ładoś
Postmilita periodo (1945-1990)
Prezidentoj de Pollando en ekzilo
1. Władysław Raczkiewicz
2. August Zaleski
3. Stanisław Ostrowski
4. Edward Raczyński
5. Kazimierz Sabbat
6. Ryszard Kaczorowski
Topŝuro
Topŝuro aŭ Tobŝuro ( Топшур) estas muzikilo, nome kordinstrumento, el Siberio, Rusio.
Ĝi havas 2 kordojn en 2 kordoĥoroj. La mezuro estas proksimume 550-600 mm.
Afrikamerikaj religioj
Afrikamerikaj religioj estas serio de religioj rilataj inter si, kiuj havas komunajn radikojn en Afriko kaj estis disvolvigitaj fare de sklavoj alportitaj al Ameriko, en diversaj zonoj de Karibio kaj de Latinameriko (ĉefe en Brazilo, Kolombio kaj Suda Usono).
Inter elementoj komunaj al tiuj religioj estas adorado al prauloj kaj panteono de diaj spiritoj, kiel "loa" en Vuduo de Haitio aŭ la "oriŝa" en la Santerio de Kubo, kiu ple verŝajne devenas el afrikaj religioj (la joruba religio kaj tiu de Kongoj). Krom la evidentaj influoj de la afrikaj religioj, estas elementoj el kristanismo, el religioj de amerikaj indiĝenoj kaj spiritismo, kio rezultas en evidenta religia sinkretismo.
5203 Pavarotti
5203 Pavarotti estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 27-an de septembro 1984 de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala tenora kantisto Luciano Pavarotti (1935–2007).
Ilka Petur
Ilka Petur, laŭ hungarlingve kutima nomordo Petur Ilka estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia origina nomo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis Vitárius Ilona.
Ilona Vitárius naskiĝis la  en Rákoscsaba, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Ilka Petur studis en la Muzikakademio de Budapeŝto, inter 1934 kaj 1943 ŝi apartenis al migranta teatro de Mihály Erdélyi (teatrestro), poste al Nacia Teatro (Szeged) ĝis 1950. Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis: Inter 1964-1966 ŝi laboris en filma produktejo, poste ŝi pensiuliĝis. Ŝi ricevis premiojn en 1954 kaj 1985.
Rumst
Rumst (nederlande:[RUMST]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Antverpeno.
Ekde 1977, la municipoj Reet kaj Terhagen apartenas al Rumst, la ĉefa municipo.
Palaco Wenckheim
Palaco Wenckheim [venkhejm] apartenas al la plej belaj palacoj de Budapeŝto. Nun ĝi jam estas historia monumento.
Situo
La palaco situas en Józsefváros preskaŭ ĉe Placo Kálvin, krome preskaŭ ĉe Hungara Nacia Muzeo.
Historio
Nuntempe en la palaco funkcias centro de Ĉefurba Biblioteko Ervin Szabó. La biblioteko mem estis fondita pli frue jam en 1903.
Konstruaĵo
Parcelo de la palaco estas trapezo, la fasado kun la ornama ĉefenirejo situas laŭ la mallonga trapezolatero. La konstruaĵo estas unuetaĝa, sed ĝi havas kelon, tial la teretaĝo estas pli alta.
Oiasso
Oiasso, Oiasona aŭ Oiarso estis urbeto en la eŭska parto de la romia provinco Hispania Tarraconensis. Ĝi situis ĉe la estuaro de la rivero Bidasoa ĉe la Biskaja Golfo (en la nuntempa Eŭska Aŭtonoma Komunumo de Hispanio).
Fakte, iuj historiistoj opinias ke la nomo Oiasso eble aplikiĝis al la tuta valo, argumentante ke la propra nomo de la Bidasoa Rivero povas veni de latina "via ad Oiasso" (vojo al Oiasso). Plue, oni forte supozas ke la nomo de la urbeto Oiartzun ĉirkaŭ 10 km for eble evoluis el la formo Oiasso. Romia vojo ligis la urbon al la antikva urbo Pompaelo, la nuntempa Pamplono. La romianoj frue montris intereson pri la regiono pro trovoj de ercoj (plejparte arĝento kaj kupro) kiujn eblis mini, uzante la havenon kaj fabrikojn de Oiasso por procesi kaj fortransporti la metalojn.
Antaŭe historiistoj erare supozis la antikvan urbon esti en la loko de la nuntempa urbo Donostio aŭ Sankta Sebastiano, kiu tiel estas ankoraŭ kromnomata la bella Easo ("La bela Easo", laŭ hispanlingvigo de la historia nomo Oiasso).
NGC 4812
NGC 4812 (aliaj indikoj — ESO 323-48, MCG -7-27-18, AM 1254-413, DCL 412, PGC 44204) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Zlatița
Zlatița [zlatica] (hungare Néraaranyos) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Oravița. En 1910 ĝi havis 1 361 loĝantojn (serboj, rumanoj, ĉeĥoj); en 1992 estis nur 853 (serboj, rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1799. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (departemento Krassó-Szörény). Administre ĝi apartenas al Socol.
Mikófalva
Mikófalva [mikOfalva] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Bélapátfalva.
Corsavy
Corsavy (Cortsaví) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Mikófalva
Geografio
Mikófalva situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ fervojo Füzesabony-Putnok. Bélapátfalva troviĝas 2, Borsodnádasd 11, Eger, Ózd kaj Pétervására po 22 km-ojn.
Corsavy
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Corsavinois.
Yuya Yoshizawa
Yuya Yoshizawa (吉澤 佑哉, n. ) estas japana futbalisto.
György Szigeti
György Szigeti [djordj sigeti], laŭ hungarlingve kutima nomordo Szigeti György estis hungara fizikisto, inĝeniero, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1958).
Mikófalva
Historio
Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis. Trifoje incendioj, en 1900 kaj en 1912 inundoj okazis.
Schweindorf
Schweindorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Wittmund de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo estas parto de la komunumaro Holtriem, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Yuya Yoshizawa
Li futbalis ĉe Kashima Antlers kaj Kamatamare Sanuki.
György Szigeti
Biografio
György Szigeti abiturientis en 1922, poste li akiris diplomon en teknikuniversitato en Budapeŝto. Li doktoriĝis en 1952. Li instruis en la teknikuniversitato en la studjaro 1949 kaj inter 1952-1954. Li apartenis al stabo de uzino "Tungsram", kie li kune laboris kun Zoltán Bay, Tivadar Millner, Imre Bródy por plibonigado de lumfontoj, ili havis eĉ usonan patenton. Li pensiuliĝis en 1975. Li ricevis premion Kossuth en 1959.
Mikófalva
Historio
Laŭ la popolnombrado en 1910 oni komutis en la vilaĝo 1136 homojn (ĉiuj hungaroj), inter ili estis romkatolikoj 1121.
Lukumia lingvo
Lukumia (de la joruba oloku mi, «mia amiko»), nomata ankaŭ lakumia, aŭ "anagó", ​ estas pli ol lingvo aŭ dialekto nur vortotrezoro kaj frazaro derivita de la joruba lingvo kreita en Kubo (kaj en aliaj areoj de Karibio en kiu estas joruba influo), kaj estas uzata kiel liturgia lingvo de la santerio. Spite la fakton ke la joruba lingvo jam ne plu estas la gepatra lingvo de afrik-kubanoj, la sekvantoj de la oriŝa religio, kiel disvolvigita en Kubo, uzas lingvaĵon derivitan el tiu.
Imboden (distrikto)
La distrikto Imboden estas administra unuo de Kantono Grizono. Ĝi havis 18483 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Domat/Ems.
Lukumia lingvo
La statuso de la lukumia kiel spirita religio signifas, ke la parolantoj konas nek la gramatikajn normojn nek la taŭgan tonon, ĉar la joruba lingvo estas tonlingvo bazita sur taŭga modulado por preciza signifo.
Imboden (distrikto)
Geografio
La distrikto Imboden situas en la supra parto de la Koira Rejnvalo ĉe la kunfluo de la du fontriveroj de Rejno, nome Antaŭa Rejno kaj Malantaŭa Rejno.
Komunumoj de la distrikto Imboden
La distrikto Imboden konsistas (stato en 2011) el 7 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Domat/Ems estas la plej granda. Jen la listoj:
Éva Trenka
TRENKA Éva [pr. trenka] estas rumanuja hungara operkantistino (soprano) naskiĝinta en Kluĵo en 1922.
Kariero
Trenka estis inter 1945 kaj 1948 instruistino pri muziko en Kluĵo, poste inter 1948 kaj 1970 solistino de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo. En 1974–75 ŝi estis kantmajstrino en Ankara (Turkujo).
Burgo Dudeldorf
La burgo Dudeldorf estas konstruaĵo el la jaro 1345. Ĝi troviĝas en la komunumo Dudeldorf en la distrikto Bitburg-Prüm, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Paul Quinichette
Paul Quinichette (* 17-an de majo 1916 en Denver; † 25-an de majo 1983 en Novjorko) estis usona ĵaz-tenorsaksofonisto, kiu estis konata ĉefe pro sia tempo ĉe Count Basie kiel ludanto forte influita de Lester Young.
Quinichette studis komence aldosaksofonon kaj klarneton ĉe la Ŝtata Altlernejo de Tenesio kaj poste transiris al tenorsaksofono. Li ludis en lokaj bandoj ritmenblusaj (Nat Towles, Shorty Sharrock) kaj ekde 1942 ĝis 1944 li koncertvojaĝis kun la bando de Jay McShann. Ekde 1945 ĝis 1947 li estis ĉe Johnny Otis en Kalifornio, poste ĉe Louis Jordan, Lucky Millinder, Milt Buckner, Eddie Wilcox, J. C. Heard (1948/9) kaj Henry Red Allen (1951) kaj atingis sian supron en 1952/53 ĉe Count Basie, kiu lin dungis, por ke li ludi kiel Lester Young. Tion li faris tiel bone, ke li ricevis la ŝercnomon Vicprezidando laŭ la scercnomo Prez de Lester Young (Young mem nomis lin moke Lady Q). Post sia tempo ĉe Basie li laboris je kelkaj sonregistradoj ĉe Emarcy (i.a. The Vice Prez kun Basie kaj Kenny Drew) kaj estris proprajn ensemblojn, ludis ĉe Benny Goodman (1955), akompanis Bilion Holiday, Saraon Vaughan (Sarah Vaughan, Emarcy 1954) kaj Dinaon Washington (New Blowtop Blues 1952), faris sonregistraĵojn kun Woody Herman kaj kun John Coltrane (Cattin with Quinichette and Coltrane 1957, kaj en The Big Sound de Gene Ammons) kaj publikigis ankoraŭ kelkajn pluajn albumojn ĉe Prestige kiel For Basie 1958 (kun Nat Pierce ĉe piano). Fine de la 1950-aj jaroj li plene retiriĝis de la ĵazo, laboris en Novjorko kiel elektromuntisto kaj denove prezentis nur ekde 1973 kaj faris ankaŭ ekde 1977 kelkajn sonregistraĵojn, antaŭ ol lia sanstato devigis lin pensiiĝi.
Nakamura
Nakamura estas japana familia nomo. Estas ankaŭ du urboj en Japanio nomataj Nakamura, nome unu en Gubernio Koĉi kaj aliaj nome Nakamura-ku ĉe Nagojo.
Kleanto
Kleanto (301-232 aŭ 252 a.K.), Stoika filozofo, naskiĝis ĉe Assos, urbo en Troado. Li originale estis boksisto.
Kun nur kvar draĥmoj en lia posedo li venis al Ateno, kie li aŭskultis al la prelegojn de Krates la Cinikulo, kaj poste al tiuj de Zeno, la Stoikisto. Li subtenis sin laborante nokte kiel akvo-portanto por ĝardenisto. Lia pacienca eltenado, aŭ eble lia malrapideco, gajnis por li la titolo "la Azeno"; sed ĉe la morto de Zeno en 263, li iĝis la estro de la lernejo. Li daŭris, tamen, subteni sin per la propra man-laborado.
Inter la studentoj de Kleanto estis lia sukcedanto, Krizipo, kaj Antigonus Monophthalmus. La maniero de lia morto estis tipa de li. Danĝera ulcero devigis lin fasti dum iu tempo. Poste, li daŭris la faston, dirante ke, ĉar le jam estis irinte duonvoje al la morto, li ne ĝenus sin reveni.
Kleanto produktis malmulte kiu estis originala, kvankam li skribis ĉirkaŭ 50 verkojn, el kiuj ni havas fragmentojn. La plej grava estas granda parto de la Himno al Zeŭso. Li kredis ke la suno estis la loĝejo de Dio. Virteco, li instruis, estas vivo en akordo kun naturo, sed plezuro ne estas en akordo kun naturo. Li faris novan teorion pri la individuan ekzistaĵon de la homa animo: le kredis ke la grado de vitaleco post la morto dependas de la grado de ĝia vitaleco en ĉi tiu vivo.
Torĉo
Torĉo estas portebla fonto de fajro, uzata por ilumini. Plej ofte la torĉo estas lignobastono ĉirkaŭvolvita de ĉifono saturita de flamiĝemaĵo (vakso, rezino aŭ peĉo tenata en torĉingo (fera ringo sur la muro)).
La torĉo estas simbolo de libereco; po du torĉoj kruciĝantaj kaj inversaj estis funebraĵoj sur ŝipoj grekaj kaj romiaj.
La olimpika torĉo estas uzata por ekflamigi la Olimpikan fajron.
(18041) 1999 RX13
(18041) 1999 RX13 estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Weinzierl am Walde
Weinzierl am Walde estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Krems. La komunumo situas en la nordokcidenta parto de la federacia lando kaj estas parto de la historia regiono Waldviertel (arbara regiono). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Folengo
Folengo estas fikcia modifita formo de latina lingvo aperita en 16-a jarcento en la verko de Teofilo Folengo (1491-1544). Ĝi estas arta miksaĵo de la itala kaj latino. La lingvo adoptas la gramatikon de la latina kaj dialektan italan vortprovizon por esprimi bezonon de libereco kaj rifuzon al skemaj literaturaĵoj.
Ekzemplo:
Vado per hunc boschum solus chiamando Zaninam, ut chiamat vitulum vacca smarrita suum
Traduko: Mi iras sole tra tiu arbareto alvokante Zaninon, kiel perdita bovino alvokas sian bovidon.
Naskindico
Naskindico aŭ Malneta naskindico, kaj ankaŭ Reproduktindico aŭ Malneta reproduktindico, en demografio, sociologio y homa geografio, estas mezuro por kvantigi la fekundecon, kiu aludas al la rilato kiu ekzstas inter la nombro de naskoj okazintaj en ia periodo kaj la totala kvanto de personoj de la sama periodo.
Priskribo
La koncrena daŭro estas preskaŭ ĉiam unu jaro, kaj legeblas kiel la nombro de naskoj de ia loĝantaro por milo da loĝantoj en unu jaro. Ĝi reprezentas la nombron de individuoj de unu loĝantaro kiuj naskiĝas vivaj laŭ tempunuo.
Ĝi havas avantaĝon esti simpla mezurilo facile interpretebla, sed malbonas pro iaj malfacilaĵoj, ĉar en komparoj inter landoj ĝi povas okazigi diferencojn kiuj dependas plie el la strukturo laŭ aĝo kaj sekso de la loĝantaro ol el la fekundeco de la analizita loĝantaro. Por tio oni rekomendas uzi malnetajn indicojn, kiaj la fekundindico.
Schelle
Schelle (nederlande [SĤEL']) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Antverpeno.
Distrikto Kitzbühel
Distrikto KITZBÜHEL (germane: Bezirk Kitzbühel) troviĝas en la oriento de la post la Unua Mondmilito dividita aŭstria federacia lando Tirolo. Distrikta ĉefurbo estas la samnoma loĝloko Kitzbühel. Areo: 1163.28 km², loĝantaro: 61 786 (en 2011).
7258 Pettarin
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la itala amatora astronomo Enrico Pettarin, dum multaj jaroj "ĉiufaranto" ĉe la Circolo Culturale Astronomico di Farra d'Isonzo, Li ŝatas la programaron, prizorgas la teleskopojn kaj partoprenis je preskaŭ ĉiuj el la pli ol 200 malkovoj faritaj elde tiu observatorio.
24969 Lucafini
24969 Lucafini estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).
Živanice
Municipo Živanice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo de la rivero Elbo, 8 km nordoriente de la urbo Přelouč kaj 3 km sudokcidente de la urbo Lázně Bohdaneč. Vivas ĉi tie.
24969 Lucafini
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Luca Fini, astronomo ĉe la Observatorio de Arcetri en Florenco, kies ĉefa intereso estas la komputiloj de granda rendimento kaj la teleskopa instrumentaro. Li nun laboras por disvolvi la regadajn programarojn por la sistemo de adaptiĝema optiko de la Large Binocular Telescope.
Živanice
Historio
La unua skriba mencio pri Živanice devenas el la jaro 1136, kiam ĝin aĉetis episkopo de Olomouc Jindřich Zdík, verŝajne filo de kronikisto Kosmas. De la jaro 1361 ĝi estis havaĵo de la monaĥejo de Opatovice kaj en la jaro 1491 la vilaĝo estis vendita al Vilém el Pernštejn.
Preĝejo
En la vilaĝo troviĝas gotika preĝejo de Anunciacio el la jaro 1350 (atestita en la jaro 1361), kiu estas kultura memorindaĵo. Estas ununava kun trilatere fermita presbiterejo, kun turo sur norda flanko, havanta en teretaĝo sakristion. Sur okcidenta flanko estas antaŭĉambreto. La presbiterejo kaj turo estas apogataj per pilieroj. La presbiterejo estas kruce volbita kun pinta triumfarko, en la navo plata kaseda plafono kaj ligna ĥorejo, sur okcidenta flanko gotika ortangula portalo. La ĉefaltaro estas malfrugotika, en centro statuoj de Sankta Maria, Sankta Barbara kaj Sankta Rozalia, sur altaro de Sankta Jozefo novtempa bildo de tiu sanktulo kaj malfrugotikaj plataĵaj bildoj de Sankta Maria Magdalena kaj de Madono, sur altaro de Sankta Venceslao novtempa bildo de la sanktulo kaj malfrugotikaj plataĵaj bildoj de Sankta Ursula, Rozalia, Apolonia kaj de Anuncoacio. En la preĝejo troviĝas valora statuo de Sankta Barbara el la 1-a duono de 16-a jarcento kaj bildo de Anunciacio de J. Kramolín.
Popolaj konstruaĵoj
Biena domo n-ro 3 kaj domo n-ro 26 kun triaksa pordego el la 2-a duono de la 19-a jarcento.
Motho
Motho aŭ mothovigno (Vigna aconitifolia) estas plantspeciio en la subfamilio de Faboideoj (Faboideae) ene de la familio de la Fabacoj (Fabaceae). Tiu utilplanto produktas manĝeblajn guŝojn.
Distrikto Schwaz
La distrikto SCHWAZ (germane: Bezirk Schwaz) troviĝas en la centro de la post la Unua Mondmilito dividita aŭstria federacia lando Tirolo. Distrikta ĉefurbo estas la samnoma loĝloko Schwaz. Areo: 1.843 km², loĝantaro: 79.034 (en 2011).
Motho
Historio
Motho estas kultivata ekde minimume 2000 jaroj en la Hinda subkontinento, de kie ĝi disvastiĝis al Ĉinujo.
Priskribo
La 1,5 ĝis 6,0 cm longaj, grapolaj floraroj kreskas el la akseloj. Ekzistas ĉirkaŭ 4,0 mm longaj, haraj brakteoj. La pedunklo estas ĉirkaŭ 1 mm longa. La dusksajn floroj estas unusemetriaj kaj kvinnombraj. La ĉirkaŭ 2,5 mm longa, maldense hara kaliko finas en kvin ĉirkaŭ 1 mm longaj kalikaj dentoj. La kvin petaloj estas flavaj. La „flago“ estas 4,5 ĝis 5,0 mm longa.
La ĉirkaŭ 3,5 ĝis 6,5 cm longaj kaj 4 ĝis 5 mm larĝaj guŝoj estas komence peltaj, sed jam baldaŭ ili fariĝas kalvaj; ili enhavas kvin ĝis ok semojn. La ren- aŭ cilindroformaj ĝis 5 mm longaj kaj 3 mm dikaj semoj estas ofte helbrune ŝprucmakulitaj, sed ankaŭ povas havi alian koloron.
Uzado
La uzado similas al tiu de la urdvigno kaj mungo. Oni povas uzi freŝjan guŝojn, la krudajn ĝermojn kaj la sekajn fruktojn. El la semoj oni povas fari farunon, kiu estas uzata en la barata kuirarto. La semoj enhavas ĉirkaŭ 22-24 % da proteino. Ili do estas bona proteinfonto. La planto ankaŭ estas furaĝo.
Sistematiko
La unua priskribo kiel Phaseolus aconitifolius JACQUIN okazis en Obs., 3:t.52, 1766. Vigna aconitifolia (JACQ.) MARECHAL ĝi nomiĝas ekde 1969, de Marechal metita en en la genro Vigna  (Bull.Jard.Bot.Nat.Belge., 39:160). Kroma sinonimo estas Dolichos dissectus LAM.
Rödersheim-Gronau
Rödersheim-Gronau estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rhein-Pfalz de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Kvarciklo Ford
La Kvarciklo Ford aŭ en angla Ford Quadricycle estis la unua vehiklo disvolvigita de Henry Ford. La unua aŭto de Ford estis simpla kadro kun etanol-energia motoro kaj kvar biciklaj radoj muntitaj sur ĝi.
La unuaj aŭtoj estis mankonstruitaj, unu post alia, kaj tre multekostaj. Tiuj pekuliaraj maŝinoj estis vidatja preskaŭ ludiloj por riĉuloj. En la 1890-aj jaroj, la "senĉevala veturilo" estis relative nova ideo, kaj neniu havis fiksan, universalan ideon pri kiel aŭto devas aspekti aŭ funkcii. Plej el la unuaj aŭtokonstruantoj estis inventistoj, pli ol negocistoj, kaj laboris per sia imagopovo kaj pri la elementoj kiujn ili havis disponeblaj. Tiele, la invento de la Quadricycle markis gravan plinovigon kiel pra-aŭtomobilo kiu metos la fundamenton por la futuro, kie venos pli praktikaj desegnoj.
La 4an de junio 1896 en malgranda ateliero malantaŭ sia hejmo en 58 Bagley Avenue, Ford metis la finajn tuŝojn sur sia pure etanol-energia motoro. Post pli ol du jaroj de eksperimentado, Ford, 32jaraĝa, estis kompletinta sian unuan eksperimentan aŭtomobilon. Li dubis pri sia kreaĵo nome la "Quadricycle," tiele nomita ĉar ĝi funkciis sur kvar bicikaj radoj, kaj pro la rimedoj pere de kiuj la motoro funkciis al la malantaŭaj radoj. La sukceso de tiu malgranda vehiklo kondukis lina al la fondo de la entrepreno Henry Ford Company kaj poste de la Ford Motor Company en 1903.
Coustouges
Coustouges (Costoja, Custoja) estas franca situanta en departemento Pyrénées-Orientales, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Coustougiens.
Weißenkirchen in der Wachau
Weißenkirchen in der Wachau estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Krems. La komunumo situas en la nordokcidenta parto de la federacia lando kaj estas parto de la historia regiono Waldviertel (arbara regiono). Krome la komunumo, kiu troveblas rekte norde de la rivero Danubo, ĉe la maldekstra bordo, estas parto de la pejzaĝo Wachau. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
San Llorente
San Llorente [sanljoRENte] estas municipo en la oriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Campo de Peñafiel (Kamparo de Peñafiel) en la sudoriento de la provinco. Ĝi estas konata kiel San Llorente del Valle.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,87 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 98 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 370 el la 1950-aj jaroj.
Ĝi distas 60 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj 17 km de Peñafiel; ĝi estas proksima al Corrales de Duero. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj trairata de la rojo Concejo.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Aktualo
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la gotika preĝejo de la 16-a jarcento.
Takuya Yamamoto
Takuya Yamamoto (山本 拓弥, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kashima Antlers, Thespa Kusatsu kaj Gainare Tottori.
Venuso (genro)
Venuso (science: Venus) estas genro de la duvalvuloj el la filiumo moluskoj.
NGC 4813
NGC 4813 (aliaj indikoj — MCG -1-33-55, PGC 44160) estas galaksio en konstelacio Virgo.
31980 Axelfeldmann
31980 Axelfeldmann estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
NGC 4813
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Demografia kreskindico
La Demografia kreskindico aŭ loĝantara kreskindico, en demografio kaj ekologio, estas indico kiu esprimas la kreskon aŭ malkreskon de la loĝantaro de difinita teritorio dum difinita periodo, esprime ĝenerale kiel procentaĵo de la loĝantaro komence de ĉiu periodo aŭ jaro.
Variantoj de la kreskindico
La demografia kreskindico uzas du ĉefajn variantojn: nome la eniro de loĝantaro -nombro de naskoj kaj nombro de enmigrintoj- kaj la eliro de loĝantaro -nombro de mortoj kaj nombro de elmigrintoj- en difinitaj periodo kaj loko.
La rezulto povas esti pozitiva aŭ negativa.
Burgo Falkenstein (Waldhof)
La burgo Falkenstein estas la ruino de spronburgo apud Waldhof-Falkenstein ĉe la rivero Our en la distrikto Bitburg-Prüm, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis el la alta mezepoko.
Alain Bombard
Alain BOMBARD (naskiĝis la en Parizo, mortis la ) estis franca biologo, kuracisto, fama vojaĝisto kaj politikisto. En la jaro 1952 li faris eksperimenton pri elvivado kaj transnavigis la Atlantikan Oceanon de Kanariaj Insuloj ĝis Barbadoso en unupersona enblovebla gum-boato kun velo dum 65 tagoj, havante preskaŭ neniom da manĝaĵoj kaj trinkebla akvo. Li havis memfaritan fiŝkaptilon kaj manĝis la fiŝon, kiun li kaptis dum sia vojaĝo. Krome, li kaptis planktonon per la reto, kiun li produktis el kuracista bandaĵo.
(15953) 1998 BD8
(15953) 1998 BD8 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Gyula Salusinszky
Gyula Salusinszky [djula ŝaluŝinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo Salusinszky Gyula estis hungara advokato. Lia frato estis Imre Salusinszky, lia filo estis István Salusinszky, lia nepo estis Miklós Salusinszky.
Gyula Salusinszky naskiĝis la en Balázsfalva (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Blaj en Rumanio), li mortis la  en Jugoslavio.
Biografio
Gyula Salusinszky devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon en nekonata loko, poste li estis advokato. Li havis juran postenon en ĵurnalo Est, kie lia frato estis redaktoro. Foje li estis bankestro, sed la banko bankrotiĝis en 1925. Li edziĝis en 1917, lia edzino naskis filon en la sekvanta jaro.
4190 Kvasnica
4190 Kvasnica estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la slovaka astronomo Ladislav Brožek elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝia nomo honoras Jozef Kvasnica (1930–1992), ĉeĥoslovakan profesoron pri teoria fiziko.
Piranga
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Zona da Mata (esperante Zono de la Ĝangalo) kaj en la mikroregiono Viçosa. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Baziaș
Baziaș [baziaŝ] (hungare: Báziás [baziaŝ]) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Reșița. En 1891 ĝi havis 513 loĝantojn (91 hungaroj, 299 germanoj), en 2002 69 (54 rumanoj, 12 serboj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1581. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Socol.
La fervojo inter Baziaș kaj Oravița estis la unua sur la nuna rumana teritorio. Ĝi ekfunkciis en 1854.