cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
7334 Sciuro
7334 Sciuro estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (de 1993 en Ĉeĥa Respubliko).
Nomo
Ĝi estis nomita en omaĝo al la sciuroj (Sciurus vulgaris kaj Sciurus carolinensis), kiuj vivas en la parkoj kaj arbaroj ĉirkaŭ multe da observatorioj, inklude la Observatorio Kleť.
Pão de Açúcar (Alagoaso)
Pão de Açúcar signifas en la portugala "sukerpano".
NGC 5311
NGC 5311 (aliaj indikoj — UGC 8735, MCG 7-28-72, ZWG 218.52, IRAS13467+4014, PGC 49011) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Eŭrovizia Kantokonkurso
La Eŭrovizia Kantokonkurso (oficiale Eurovision Song Contest kaj Concours Eurovision de la Chanson), ofte konata simple kiel Eŭrovizio, estas ĉiujara televida kantokonkurso kun partoprenantoj el diversaj landoj kies naciaj publikaj servoj de radio kaj televido estas membroj de la Eŭropa Radio kaj Televido Unio. La konkurso estas dissendata televide kaj ankaŭ radie tra Eŭropo. Lastatempe, la konkurso televidiĝis ankaŭ en aliaj partoj de la mondo.
Etimologio
La nomo de la konkurso devenas de Eŭrovizio (internacie: Eurovision), la televida distribua reto prizorgata de la Eŭropa Unio de Radio kaj Televido (oficiale EBU, angle: European Broadcasting Union). Ĉiu membro de EBU rajtas partopreni la konkurson, do ankaŭ afrikaj kaj aziaj landoj kiel Israelo, Maroko, Tunizio, Alĝerio, Egiptio, Libano kaj Sirio. El tiuj neeŭropaj landoj nur Israelo kaj Maroko iam partoprenis. Laŭ tradicio la internacia konkurso sursceneje okazas en la lando de la antaŭa venkinto. Escepte, pro la milito de Rusio en Ukrainio, en 2023 ĝi okazas en Britio.
Atribuado de poentoj
Post la prezentado de ĉiuj kantoj ĉiuj partoprenantaj landoj balotas per telefona balotado. Dum la duonfinalo ankaŭ landoj, kiuj partoprenas nur en la granda finalo, povas baloti. Neniu lando havas permeson voĉdoni por si. Poste ĉiu lando estas alvokata kaj devas atribui siajn poentojn. La kanto kun la plej multaj voĉoj en la nacia telefona balotado ricevis 12 poentojn, la dua 10 poentojn, la tria 8, poste 7, 6, 5 … 2, 1. En la okazo de teknikaj problemoj landa juĝistaro (konsistanta el ok personoj) havas permeson aljuĝi la poentojn.
Por mallongigi la atribuadon de poentoj oni enkondukis novan koncepton: La landa anoncisto atribuas nur la tri plej altajn poentarojn. La poentoj 1 ĝis 7 estas montrataj aŭtomate sur la bildekrano. La koncepto estis provata unuan fojon ĉe la Junior Eurovision Song Contest en 2005 en Belgio.
Geopolitiko en la atribuado
Estas rimarkeble, ke ofte la multaj ŝtatoj de sud-orienta Eŭropo (Balkanio, Hungario, Ukrainio, Rumanio, Bulgario…) atribuas siajn valoraĵojn de 8, 10 kaj 12 poentoj en la regiono.
=== La fuŝuloj, nulo poentoj === Ekde la enkonduko de la "sistemo de 12 poentoj“ (1975), kiu validas ĝis hodiaŭ, okazis plurajn fojojn, ke kantoj ricevis neniujn poentojn de ĉiuj landoj:
1956 – 1959
En 1956 en Lugano (Svislando) la “The Eurovision Grand Prix“ okazis. Nur sep landoj (Belgio, Francio, Germanio, Italio, Luksemburgo, Svislando kaj Nederlando) partoprenis kaj prezentis po du kantojn. Britio preterlasis la daton pri la aliĝo kaj ne povis partopreni. Juĝistaro de 14 personoj (du el ĉiu lando) venkigis Lys Assia (Svislando) kun kanto “Refrain”.
Jam en 1957 devis ĉiu lando prezenti nur unu kanton. La konkurso okazis en Germanio; la regulo, ke la antaŭe venkinta lando prezentas la konkurson, ankoraŭ ne ekzistis.
1960 – 1969
En 1961 la nombro de la landoj jam estis kreskinta al 16. Dum la 1960-aj jaroj la sistemo de poentoj kaj balotadoj estis ŝanĝata plurajn fojojn. En 1962 la venkanta kanto povis atingi maksimume 45 poentojn, tiel ke Francio venkis kun nur 26 poentoj. Ekde 1964 ĉiu juĝistaro de lando povus atribui nur naŭ poentojn. Ekde 1966 ĉiu lando devis kanti en sia nacia lingvo – regulo kiu estis nuligita en 1999. En 1969 la malnova sistemo de poento-atribuaĵo rezultigis kvar (!) venkantojn (Francio, Nederlando, Hispanio kaj Britio).
1970 – 1979
En 1975 finfine nova sistemo de poento-atribuaĵo estis enkondukita: Ĉiu lando atribuas 1-8 poentojn kaj 10 kaj 12 poentojn al la du plej amataj kantoj. De 1973 ĝis 1976 estis suspendita la regulo, ke oni devas kanti en sia lingvo. Ĉi-tion ekspluatis la sveda grupo ABBA, kiu gajnis en 1974 per la angla kanto "Waterloo“ la konkurson kaj tiel komencis sian internacian karieron.
Catharina Elisabeth Goethe
Catharina Elisabeth GOETHE (fraŭline: Textor; naskiĝinta la en Frankfurto ĉe Majno, mortinta la  samloke) estis la patrino de Johann Wolfgang Goethe. Ŝiaj ŝerconomoj estis Frau Aja kaj Frau Rat.
Eŭrovizia Kantokonkurso
1970 – 1979
Inter 1977 kaj 1980 la landoj de orienta Eŭropo okazigis propran konkurson, nomitan "Intervision Song Contest“.
Catharina Elisabeth Goethe
Vivo
Estante la plej maljuna filino de Johann Wolfgang Textor, do el tradicia frankfurta jurista familio (la patro plenumis ekde 1747 la altegan postenon de ŝoltiso), ŝi neniam ricevis ĝeneralan kleriĝon. Tio normalis tiutempe; gravis nur ŝia deca edzinigo. En la 20.8.1748 ŝi edziniĝis en la Katarino-kirko en la aĝo de 17 jaroj la 38-jaraĝan konsiliston imperiestran Johann Caspar Goethe. Nasko de Johann Wolfgang, la plej maljuna filo kiu moknomitis Hätschelhans, estis en la 28.7.1749. Leterinterŝanĝante kun la goeta patrino ŝia duka moŝtino Anna Amalia de Saksio-Vajmaro-Eisenach daŭre uzis tiun ĉi nomon. Johann Wolfgang havis ankoraŭ kvar gefratojn el kiuj nur la fratino Cornelia iĝis plenkreska.
Eŭrovizia Kantokonkurso
1980 – 1989
En 1980 partoprenis unuafoje afrikana lando: Maroko. Johnny Logan estis la unua artisto, kiu gajnis en du jaroj: 1980 kaj 1987, ambaŭ venkoj por Irlando. Irlando estas la unua lando, kiu gajnis sep fojojn la konkurson. Germanio gajnis solan fojon dum la tuta 50-jara historio de la konkurso en 1982 (Nicole kun “Ein bißchen Frieden”). En 1988 Svislando gajnis kun kanada kantisto Céline Dion. Tio estis la komenco de monda kariero por ŝi.
Catharina Elisabeth Goethe
Vivo
Catharina Elisabeth Goethe karakteriziĝis spritega kaj bonkora virino. En ŝiaj pli ol kvar centoj da leteroj (temas pri la konserviĝintaj skribaĵoj, memkompreneble ne pri ĉiuj iam skribitaj leteroj) ŝi montris sin aplomba kaj humura. Ŝi flegis multajn kontaktojn amikajn i.a. je Bettina von Arnim estante la centro de gastigema domo. La grafoj Friedrich kaj Leopold zu Stolberg kromonis ŝin Frau Aja aŭ Mutter Aja laŭ la patrino de la kvar infanoj de Aymon el populara libro Chanson des quatre fils Aymon. Tiu ĉi kromonomo restis ĝismorte. Ĉiuj fontoj emfazis ŝian talenton vidi ĉiam la pozitivajn flankojn en la vivo. Johann Wolfgang Goethe mem skribis pri ŝi: <poem style="margin-left:2em; font-style:italic;"> Vom Vater hab ich die Statur, Des Lebens ernstes Führen, Vom Mütterchen die Frohnatur Und Lust zu fabulieren. Ŝi mem skribis en 1785 al la amikino Charlotte von Stein: Zwar habe ich die Gnade von Gott, daß noch keine Menschenseele mißvergnügt von mir weggegangen ist – weß Standes, alters und Geschlecht sie auch geweßen ist – Ich habe die Menschen sehr lieb. De la morthoro ŝia rakontatas ke ŝi zorgis pri ĉiuj detaloj de la funebra manĝo. Ŝi ankaŭ per servistino ekskuzis sian neveneblecon pro la devo morti... Tamen ankaŭ atestitis solecaj momentoj ŝiaj ekz. en fama letero el la 28.8.1808 al la juna amikino Bettina Brentano. En leteroj al la propraj familianoj ŝi ĉiam aperis granda rolulludantino ekz. de patrino, de bopatrino, de avino. Ŝi entombigitis sur la tombejo petrokirka en familia kripto. Nuntempe ŝia tomboslabo troviĝas sur la korto de la Lernejo de Nia kara sinjorino. Okaze de la 100-a datreveno mortotaga virinoj el Frankfurto starigis monumenton en la Palmoĝardeno frankfurta kiu montras ŝin en idealigita formo kiel patrinon amplenan kun al eta Johano Volfgango. En 1876 nomitis la unua supera porknabina lernejo de Frankfurto por ŝi Elisabethenschule.
Eŭrovizia Kantokonkurso
1990 – 1999
En 1991 finis Francio kaj Svedio kun po 146 poentoj. Laŭ la tiama regularo Svedio estis proklamata venkanto, ĉar la sveda kanto ricevis pli da 10-poentoj-atribuadoj ol la franca. Irlando gajnas kvar fojojn (1992-1994 kaj 1996). La 1990-aj jaroj estis markataj per novaj ŝanĝegoj. Post la falo de la Fera Kurteno pli kaj pli da ŝtatoj el orienta Eŭropo partoprenas. La nombro de la partoprenantoj poste devas esti limigita kaj oni enkondukis sistemon de rotacio. Ekde 1997 ekzistas la telefona balotado kaj ekde 1999 ĉiu rajtas kanti en ĉia lingvo. Unuan fojon en 1998 gajnis transseksa artisto: Dana International el Israelo.
Venkintoj ekde 1956 ĝis hodiaŭ
1 En 1969 estis kvar venkintoj.
Lingvoj, Esperanto kaj internaciaj kantokonkursoj
En la komenco, ekzistis neniu regulo pri la lingvo en kiu la landoj povas kanti kaj ĝis 1965 ĉiu lando uzis sian nacian lingvon. Svedio estis la unua lando kiu rompis la normon en tiu jaro partoprenante per kanto en la angla. En la venonta jaro, la organizantoj enkondukis la unuan lingvan regulon, laŭ kiu lando partoprenanta en la konkurso devas uzi unu el siaj oficiale agnoskitaj lingvoj.
En 1999 la Eurosong-organizantoj definitive nuligis la devigan uzon de la propra landlingvo kaj tio kondukis ekde tiam al tendenco kanti nur en la angla lingvo.
La Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso (oficiala angla nomo Junior Eurovision Song Contest), la kantokonkurso por infanoj kaj junuloj (8-15 jaroj) pli emas al lingva diverseco, eble pro malpli da komerca premo kaj limigita lingvokono de la partoprenantoj.
Ĝis nun Esperanto tute ne ĉeestis en la kantokonkurso mem, kvankam en la jaro 2006 gajnis la finna grupo Lordi kun la angla kanto Hard Rock Hallelujah en kiu kunludis klavare esperantisto (Leena Peisa). Ŝi ludis sub la pseŭdonimo "Awa" en la bando Lordi kaj sub "Lenja" en la Esperanta grupo Dolchamar.
Ankaŭ la islanda kantisto Páll Óskar, kvankam kantante en Esperanto la kanton Gordjöss á esperantó, ne kantis en Esperanto kiam li en la jaro 1997 partoprenis en la kantkonkurso Eurovision.
Francis Soghomonian, esperantisto kaj profesia kantverkisto de la kanto Mer ashkharh ê (Estas nia mondo) partoprenis en la armenia antaŭselektado por la konkurso Eurovision 2006 (kun paroloj en la lingvoj franca, Esperanta kaj armena), kantis la Esperantlingvan version de Sanomi (Vi kaj mi, frapkanto de Urban Trad post la EKK de 2003) dum la samjara Universala Kongreso de Esperanto en Svedio.
Solkwitz
Solkwitz estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale-Orla de la federacia lando Turingio, kaj krome estas parto de komunumaro, do grupiĝo de pluraj najbaraj komunumoj por komuna plenumo de iuj administraj servoj, nomata Verwaltungsgemeinschaft Oppurg. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
Ĉilia pulvoro
Ĉilia pulvoro (angle Chili Powder aŭ Chili Mix) estas akra usona pulvora miksaĵo el la spicoj kajena pipro (angle ankaŭ nomata Chili, tial la nomo), kumino, ajlo kaj origano. Laŭrecepte povas aldoniĝi cinamo, muskato, kariofilo, koriandro kaj pliaj enhavaĵoj. Ĉilia pulvoro estas tipa spico de la teksas-meksika kuirarto, en suda Usono kaj norda Meksiko simple nomata Tex-Mex, kaj malgraŭ sia esperantlingva nomo ne rekte rilatas al la same amerika lando Ĉilio. La unuaj grandkvante vendataj miksaĵoj de ĉilia pulvoro produktiĝis ekde 1890 de D. C. Pendry en Fort Worth, Teksaso, kaj ekde 1894 de William Gebhardt en New Braunfels, same Teksaso.
Grootegast
[[Media:Nl-Grootegast.ogg|Grootegast]], loĝantoj je la 1-a de junio 2005: 12.031) estas antaŭa municipo en la nordo de Nederlando, en la provinco Groningen. La antaŭa municipo havas areon de 87,78 km² (de kiu 0,90 km² estas akvo).
Subdivido
La antaŭa municipo Grootegast enhavas la sekvajn vilaĝojn kaj urbopartojn: Doezum, Faan, Kornhorn, Lutjegast, Niekerk, Oldekerk, Opende, Sebaldeburen.
Publika transporto
La plej grava estas buslinio 39 kiu ekde Groningen tra Zuidhorn, Niekerk, Oldekerk, Sebaldeburen, Grootegast, Doezum, Kornhorn kaj Opende veturas al Surhuisterveen. Linio 33 havas la saman iteneron, sed veturas tra Enumatil anstataŭ Zuidhorn, kaj linio 133 veturas kiel rapid-servo rekte de Groningen al Sebaldeburen kaj sekve la saman iteneron.
Linio 38 ligas Grootegast, Sebaldeburen kaj Oldekerk kun Leek kaj Grijpskerk. Kvartalbuso 101 ligas Lutjegast kun Grootegast kaj Buitenpost.
Krangonoj
Krangonoj (Crangon) estas genro de salikokoj. Ties plej grava komerca specio estas Crangon crangon, kaptita ĉefe en la Norda maro.
Distribuo
Krangonoj nur troveblas en la norda duonsfero, kaj la plimulto de ties specioj estas en la nordo de Pacifiko. Crangon septemspinosa estas la nura specio el la genro kiu troveblas en la nordokcidento de Atlantiko, dum en la nordoriento de Atlantiko troveblas C. crangon kaj C. allmanni.
Eszter Ruprecht
RUPRECHT Eszter [pr. rupreht] estas rumanuja hungara medisciencistino naskiĝinta en Satu Mare en 1976.
Kariero
Eszter Ruprecht finis en 1994 la fakon pri onkologio kaj medidefendo en UBB de Kluĵo, ŝi doktoriĝis en la universitato ELTE de Budapeŝto en 2007. Ŝi estas ekde 2001 universitata asistantino, ekde 2007 adjunktino de la Katedro pri Medidefendo kaj Geologio de UBB.
Bob Dylan
Bob DYLAN [bab dilan] naskiĝis kiel Robert Allen ZIMMERMAN [robt eln ZImamen] je la 24-a de majo 1941 en Duluth (Minesoto). Li havas la renomon de unu el la plej grandaj kantaŭtoroj de Usono. Ĉi tiu estas la unua artisto en la historio de muziko, kiu gajnis la Nobel-premion, kiam li gajnis la Nobelpremion pri literaturo en 2016.
Dum la 1960-aj jaroj li ĝuis grandajn sukcesojn, ekzemple per sia kanto "Blowin' in the Wind", kiu iĝis kvazaŭa himno de la usona homrajta movado. Interalie li kantis dum la "marŝo al Vaŝingtono" (dum kiu Martin Luther King prezentis sian faman paroladon pri "Mi havas Revon"). Dum ĉi tiu tempperiodo, okazis signifaj sociaj ŝanĝoj en Usono. Tamen eĉ hodiaŭ evidentiĝas la granda influo de Dylan al la mondo de populara muziko kaj multaj muzikistoj tra la mondo.
Oni konsideras, ke Dylan etendis la limojn de populara muziko preter la konataj temoj de "li kaj ŝi" en la sferojn de politiko, filozofio kaj pli. La tekstoj en liaj kantoj estas karakterizitaj per duoblaj signifoj kaj multaj vortludoj. En siaj kantoj, Dylan renovigis la konatajn kadrojn de usona muziko kaj ĉerpis el la originoj de Folka muziko, Kontreo, Bluso, Rokenrolo kaj eĉ Ĵazo, Svingo kaj Broadway-muziko.
Bob Dylan ankaŭ estas pentristo. Liaj pentraĵoj estis ekspoziciitaj en multaj ekspozicioj.
Rolling Stone revuo vicigis Dylan dua en la listo de la 100 plej grandaj artistoj de ĉiuj tempoj.
La Nobel-premio
Li ricevis la Nobelpremion pri literaturo la 13-an de oktobro 2016. La motivaĵo de la premio asertas ke Dylan “kreis novan poezian esprimon en la kadro de la granda tradicio de la usona kanzono”. Bob Dylan certe ne limiĝis verki “nurajn kanzonetojn” sed li fingromontris kontraŭ milito kaj sociaj maljustaĵoj, ankaŭ pagante persone.
http://it.radiovaticana.va/news/2016/10/
La elekto de Bob Dylan estas sendube kundividita de granda parto el tiu generacio kiu, en la jaroj inter 1960 kaj 1970, trovis sur siaj ŝultroj la pezaĵon de la serĉado de novaj ideoj sur kiuj bazi la socion de la estonteco, idealoj kiuj, parte, estis prikantitaj de la usona kantisto, kiu siavice inspiriĝis al la kantaŭtoroj kiuj jam flirtigis la flagon de pacifismo, de la defendo de la homaj rajtoj kaj de la medio.
Skribis ĉe Fejsbuko Giulio Cappa:
''Kiam oni donis la Nobelpremion al Dario Fo, la aspekto kiu ŝajnis al mi pozitiva el tiu premio, estis la malfermiĝo al nekutima literatura ĝenro: la teatro parolata pli ol skribita. Elekto simila tiu hodiaŭa pri Bob Dylan: por la unua fojo oni allasis en la olimpon de la alta literaturo iun aŭtoron de kanzonoj. Ĉifoje tamen apud la revolucia valoro de la elekto de la ĝenro ekzistas ankaŭ iu tute eksterduba literatura valoro. Interalie, el la tekstoj de la kanzonoj de Bob Dylan devenas dirmanieroj kaj tutaj frazoj kiuj iamaniere apartenas al iu tutmonda kundividita kulturo: kaj ĝuste tion faras poetoj, riĉig kaj renovigi la lingvaĵon.''
En Esperanto
En Esperanto ekzistas la versio de 3 kanzonoj de Bob Dylan, tradukitaj de Wouter Frank Pilger kaj registritaj de Duo Espera en 1968 en la albumo “Jen nia mondo”:
- Blowin’ in the Wind - Blovas la vent’;
- Don’t think twice, it’s all right - Tamen ĉio en ordo;
- With God on our side - Kun helpo de Di’.
La unuan kanzonon, verkitan kiam la aŭtoro havis nur 21 jarojn; Dylan diris  komentante tiujn versojn:
''“La unua maniero respondi al la demandoj de ĉi tiu kanzono estas, ke oni komencu starigi ilin al si. Sed la homoj devas pli frue trovi la venton”''.
ISO 3166-2:NL
ISO 3166-2:NL estas subaro de la normo ISO 3166-2 rilate la Reĝlandon de Nederlando. La kodojn de ISO 3166-2:NL havas 12 provincoj de Nederlando, 3 landojn, kaj 3 specialaj municipoj de la Kariba Nederlando. Ĉiu kodo konsistas el du partoj, apartigitaj per streketo. La unua estas <tt>NL</tt>, la ISO 3166-1 dulitera (alpha-2) kodo de la Reĝlando de Nederlando. La dua parto estas du literoj por provinco aŭ lando kaj du literoj kun cifero por seciala municipo.
Bob Dylan
En Esperanto
La kanzono enhavas eron da optimismo: respondo ekzistas, kaj por ĝin alporti sufiĉos venta ekblovo (kondiĉe ke oni volu serĉi ĝin).
ISO 3166-2:NL
3 landoj kaj 3 specialaj municipoj
Krom la kodoj de ISO 3166-2:NL, la landoj havas proprajn kodojn laŭ la normo ISO 3166-1.
Ignác Gaál
Ignác GAÁL [ignAc gAl] estis hungara pentristo. Li naskiĝis en Satmaro en 1810 kaj mortis en Budapeŝto en 1880.
Kariero
Ignác Gaál studis en Akademio de Belartoj de Vieno inter 1832—1834. Hejmenveninta li laboris en sia naskiĝurbo, pli poste de 1845 en Pest (urbo). Li ekspoziciis de la 1940-aj jaroj.
Placo Fermita Pordo
La Placo Fermita Pordo (Plaza de Puerta Cerrada) troviĝas en Madrido, ene de ĝia historia urboparto. La placo prenas sian nomon de unu el la pordoj de la malaperinta kristana murego de Madrido, kiu stariĝis en la enklavo de pluraj stratoj kiu kreiĝis la placo dum la Mezepoko kaj la Renesanco. La pordo unue nomiĝis Pordo de la Serpento, alude al la reliefo de la drako instalita en ĝia fronta parto. La pordo estis fermita pro la sinsekvaj deliktoj kiuj okazis interne, pro kelkaj kaŝitaj ejoj kiuj facilicis la kaŝadon de ŝtelistoj kaj rabistoj.
Ekde tiu tempo ĝi estis konata kiel Fermita Pordo, nomo kiu postvivis la detruadon de la mezepoka pordo. Ĝia malkonstruo okazis en 1569, okaze de la enirado en la urbo de Izabela de Valois, edzino de Filipo la 2-a. La Placo Fermita Pordo, vere, estis voja larĝiĝo de la 19-a jarcento post la malkonstruado de pluraj konstruaĵoj, en kunteksto de diversaj planoj por ordigi la urban planadon.
Neue Bach-Ausgabe
Neue Bach-Ausgabe (mallonge laŭ la germana nomo: NBA) estas historia- kritika kompleta eldono de ĉiuj verkoj de la komponisto Johann Sebastian Bach (1685–1750). Ĝin eldonis Johann-Sebastian-Bach-Institut je Göttingen (fermita fine de 2006) kaj Bach-Archiv je Lepsiko. En 1954 aperis la unua volumo en la muzikeldonejo Bärenreiter-Verlag. En junio 2007 NBA estis finita per solenaĵo okaze de la Bach-Festivalo je Lepsiko.
Enhavo
La eldono ampleksas en ok serioj 96 notovolumojn, la apartenantajn kritikajn raportojn kaj 5 suplementvolumojn:
La notovolumoj enhavas krom antaŭparolo selekton da faksimiloj de la ĉi-rilataj fontoj. Pri ĉiu notovolumo aperas aparte kritika raporto, kiu priskribas ĉiujn fontojn, konserviĝintajn pri verko, kaj ilia interdependeco kaj krome komunikas ĉiujn fidindajn indikojn pri la ekesto de komponaĵo kaj pridiskutas eldonajn problemojn. Krom la komplete konserviĝintaj verkoj en la volumoj de la unuopa serioj troviĝas ankaŭ postlasitaj fragmentoj.
Graveco
Neue Bach-Ausgabe proponas kiel prateksto-eldono al scienco kaj praktiko fidindan nototekston. Ĝiaj rigidaj filologiaj metodoj estis fakte aŭtoritata por la moderna kritika-scienca eldonado en la dua duono de la 20-a jarcento.
La laboroj pri NBA rezultigis novmalkovroj de perdiĝintaj komponaĵoj kaj povis klarigi demandojn pri aŭtenteco je la konata verkaro. Precipe tamen la konfrontado kun la fontoj je la verkoj de Bach kondukis al vasta korektado de la kronologio kaj per tio samtempe kreis la bazon por la revizio de la nuntempa imago pri Bach.
En sia rezulto NBA respegulas konsiderindan pecon da historio de Bach-esploro. La germana muzikscienco de la dua duono de la 20-a jarcento dankas al ĝi grandparton de sia renomo. Kaj laste, sed ne balaste: dirigentoj, soloistoj kaj ensembloj tutmonde ekkonis la normon, kiun starigis Neue Bach-Ausgabe, kaj faris ĝin bazon por siaj prezentadoj.
Ekestohistorio
Jam en 1950 la centraj aranĝoj pro la 200-a mortdatreveno de Bach en Göttingen kaj Lepsiko ekigis decidan impulson por nova kritika eldono de la kompleta verkaro. Ke ĝi estis utiligata en ekonomie ankoraŭ necerta epoko, dankendas al sciencistoj kiel Friedrich Blume, Max Schneider, Friedrich Smend kaj Heinrich Besseler, la mecenatoj Bernhard Sprengel kaj Otto Benecke kaj al la riskema iniciatemo de eldonisto Karl Vötterle.
La samtempa rekomendo de Neue Bachgesellschaft, realigi ĉi tiun unuan grandan eldonprojekton post la Dua Mondmilito kiel tutgermana entrepreno kaj per tio konfirmi la maldivideblecon de la germana kulturo, trovis konsenton en la tuta mondo. Kiel eldonejoj Bach-Archiv Leipzig kaj Johann-Sebastian-Bach-Institut Göttingen proponis la plej bonajn antaŭkondiĉojn por la faka prizorgado, ĉefe portataj de la Bach-esploristoj Werner Neumann kaj Alfred Dürr, kiuj faris la noveldonon sia vivoverko. En la eldonistan prizorgadon, transdonata en 1951 al Bärenreiter-Verlag je Kassel deflanke de la federacia registaro, oni enigis kiel partneron la eldonejon Deutscher Verlag für Musik, novfonditan en en 1954  je  Lepsiko, ĝis la fino de la Germana Disdivido. La komence anoncita projektotempo de 15 ĝis 20 jaroj baldaŭ montriĝis ne realigebla. La kreskintaj pretendoj, kiujn scienco kaj praktiko starigis al moderna eldono, postulis multe pli grandan elspezon. En 2007 NBA estis finfarita. Jam fine de 2006 oni do malfondis la instituton Johann-Sebastian-Bach-Institut Göttingen.
Revizio de Neue Bach-Ausgabe
Komence de februaro 2010 Bach-Archiv Leipzig kaj la eldonejo anoncis reviziitan version de unuopaj volumoj. Dum la jardekoj de labortempo por Neue Bachausgabe oni malkovris novajn fontojn, kaj ekestis novaj komprenoj, kiuj apartakaze konsilis revizion de la aperintaj volumoj. Komence estas planitaj 15 volumoj; meze de 2010 devas aperi kiel unua h-Moll-Messe. Anoncitaj estas kelkaj kantatoj el Vajmaro, Johannespassion, la motetoj, violonsonatoj, la Suitoj por violonĉelo sola kaj aliaj.
Listo de famuloj naskiĝintaj en Szombathely
Listo de famuloj, kiuj naskiĝis en Szombathely:
Fontoj
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.
(11478) 1985 CD
(11478) 1985 CD estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kenzo Suzuki kaj Takeŝi Urata elde Tojota (gubernio Aiĉi, Japanio).
São Tomé
São Tomé (Sankta Tomaso portugallingve) estas nomo de kelkaj lokoj en portugallingvaj landoj:
Lamothe-Landerron (stacidomo)
Lamothe-Landerron estas franca stacidomo sur linio - Sète-Ville, situanta en  Lamothe-Landerron, en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Bordeaux-St-Jean - Sète-Ville (640000).
Magdeburgo
Magdeburgo estas la ĉefurbo de la germana federacia lando Saksio-Anhalto. Ĝi situas apud la rivero Elbo.
Historio
Dum la mezepoko, la urbo apartenis al la komerca ligo Hanso.
La urbo unuafoje preskaŭ plene detruiĝis en 1631, dum la Tridekjara milito (1618-1648). Poste Otto von Guericke tre aktive zorgis pri ĝia rekonstruo. Ankaŭ dum la Dua mondmilito grandaj partoj de Magdeburg estis detruitaj, kaj la regantoj postmilitaj konstruigis grandajn domblokojn meze inter la restintajn antikvaĵojn.
La unua dokumento, en kiu Magdeburg estas menciita, estas el la jaro 805. En tiu tempo gravaj komercaj vojoj kondukis al la rivero Elbe. En 965 la imperiestro koncesiis al la monaĥejo Sankta Maŭricio la rajtojn por aranĝi foiron, stampi monerojn kaj postuli doganon. En 968 fondiĝis la ĉefdiocezo Magdeburg. Du jarcentojn poste formiĝis la unuaj gildoj, kaj la laika juĝista kolegaro estis konfirmata. La ekonomia potenco kaj la politika influo de Magdeburg iĝis pli grandaj. Komerco, ŝiptrafiko kaj metioj pligraviĝis. En tiu tempo, de 1064 ĝis 1240, oni ankaŭ konstruis la monaĥejon "Unser Lieben Frauen" (Nia Kara Sinjorino), unu el la plej gravaj romanikaj konstruaĵoj en Eŭropo. En la jaro 1188 Magdeburg ricevis la privilegion pri urba memadministrado. La urbo iĝis Hanso-membro en 1298 kaj estis ŝatata transŝarĝa loko.
Post kiam la romanika katedralo el la 10-a jarcento forbrulis, konstruiĝis de 1209 ĝis 1520 la unua gotika katedralo sur germana tereno, kiu fariĝis simbolo de la urbo. Ankaŭ la "Magdeburga Rajdanto" (ĉirkaŭ 1240, la unua libere staranta monumento en Germanio), la baroka urbodomo, la zoologia kaj botanika ĝardenoj estas vidindaj. En majo 1631 la Tridekjara milito finis tiun periodon de prospero. La urbo estis preskaŭ plene detruita, sed la siatempa urbestro kaj fama natursciencisto Otto von Guericke elstaris kiel arkitekto de la rekonstruo.
Post 1666 la urbo estis finkonstruita kiel prusa citadelo. En 1838 komenciĝis la industriigo kaj Magdeburg atingis ĉirkaŭ 230.000 loĝantojn. Dum la Dua mondmilito, je la 16-a de januaro 1945, 80 procentoj de la urbo forbrulis komplete dum ĉirkaŭ duonhoro pro elaera bombado. Post la komenco de la rekonstruo en 1951, Magdeburg kreskis sub socialismaj kondiĉoj al la kvina plej granda urbo de iama GDR, al urbo de scienco kaj de konstruado de pezaj maŝinoj. Ekestis novaj loĝkvartaloj kun kolosaj kaj blokformaj konstruaĵoj, konforme al la socialisma urbo-planado. Ankoraŭ nuntempe ili karakterizas la periferion de la urbo. En 1990 Magdeburg fariĝis la ĉefurbo de la nova federacia lando Saksio-Anhalto. La urba centro moderniĝis, ekestis novaj butikumaj centroj, hoteloj kaj administraj domoj.
Esperanto-movado
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Carlo Delle Piane
Carlo DELLE PIANE (naskiĝis la en Romo, Italio kaj mortis ) estis itala aktoro kaj reĝisoro.
Biografio
Li naskiĝis en Romo la, li komencis laboris jam en 1948 kun reĝisoroj Vittorio De Sica kaj Duilio Coletti en la filmo Cuore.
En la 70-aj jaroj kreskis lia sukceso: li ludis en la filmo Tutti defunti tranne i morti de reĝisoro Pupi Avati kiu, hodiaŭ diras, ke li estis unu el liaj preferataj aktoroj.
En 2008 li ludis kun Stefania Sandrelli en kurtfilmo Ogni Giorno kiel publica kampanjo kontraŭ Alzheimer-malsano.
NGC 5312
NGC 5312 (aliaj indikoj — MCG 6-30-92, ZWG 190.61, NPM1G +33.0291, PGC 49075) estas galaksio en konstelacio Ĉashundoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ellikon ĉe Turo
Ellikon ĉe Turo (germane: Ellikon an der Thur) estas komunumo en la distrikto Vinterturo, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 837 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Geografio
Ellikon situas en la Turebenaĵo 10 km nordoriente de la urbo Vinterturo en la Zurika Vinlando, ĉe la limo de la Kantono Turgovio.
De la 4.92 km² de la komunua areo 69,7% servas por agrikulturo, 19.5% estas kovritaj de arbaro, 4.3% servas al trafiko, 5,9% al setlejoj kaj 0.4% estas akvejoj.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Ellikon ĉe Turo limas en nordo al Uesslingen-Buch (Kantono Turgovio), en oriento al Frauenfeld (Kantono Turgovio), en sudoriento al Gachnang (Kantono Turgovio), en sudo al Bertschikon, en sudokcidento al Wiesendangen, en okcidento al Rickenbach, kaj en nordokcidento al Altikon.
Trafiko
Ellikon ĉe Turo estas konektita per la poŝtaŭtobuslinio 615 al la stacidomo de Rickenbach-Attikon kun la reto de la Zurika Trafik-Unio.
Historio
La unua dokumenta mencio de Ellikon datiĝas el la jaro 880 kiam la komunumo estis donacita la Monaĥejo Reichenau. En la 12-a jarcento Ellikon falis sub la regado de la Grafoj de Kiburgo kaj post ties formorto de iliaj heredantoj la Habsburgoj.
Sagard
Sagard estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Antaŭpomerio-Rügen de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio kaj estas parto de la insulo Rügen en la Balta Maro. Administre ĝi apartenas la la komunumaro Amt Nord-Rügen de pluraj proksime kunlaborantaj najbaraj komunumoj. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Rikardo Fitz Gilbert
Rikardo Fitz Gilbert (n. ĉ. 1030, m. eble en 1090) estis nobela kuzo de Vilhelmo la konkerinto kaj partoprenis la 1066-an normandan invadon de Anglio.
Pro lia subteno Vilhelmo donis al li vastajn bienojn en Anglio, kaj rajtigis lin konstrui kastelojn ĉe Tonbridge, Kent kaj Clare, vilaĝo de Suffolk. Rikardo Fitz Gilbert akiris la titolon "grafo de Clare".
Dum Vilhelmo forestis en Normandio, Rikardo foje servis kiel regento en Anglio, kaj li ludis gravan rolon dum la subpremo de 1075-a ribelo.
Li entombiĝis en la priorejo de St Neots (Cambridgeshire).
Laŭ Giraldus Cambrensis, en 1091 Rikardo militis en Normandio por Vilhelmo la 2-a kontraŭ Roberto Curthose kaj kaptiĝis, kaj murdiĝis dum vojaĝo al Kimrio nelonge post la surtroniĝo de Henriko la 1-a: sed ne certas ĉu Giraldus pravas.
Titikaka rano
Telmatobius culeus, ofte konata kiel Titikaka rano aŭ Titikaka akvorano, estas tre granda draste endanĝerita specio de rano en la familio de Telmatobiedoj. Ĝi estas tute akvoloĝantaj kaj troviĝas nur en la Lago Titikaka kaj riveroj kiuj fluas en tiun lagon en Sudameriko. Kvankam la pulmoj estas tre malpliigitaj, tiu rano havas grandajn kvantojn de haŭto, uzata por helpi la spiron de tiu rano en la alta altitudo en kiu ĝi loĝas. Kelkaj specioj de ranoj havas adaptaĵojn kiuj permesas ilin survivi en oksigenmanka akvo. La rano de la Lago Titikaka (Telmatobius culeus) estas unu tia specio kaj havas faldecan haŭton kiu pliigas sian surfacan areon por faciligi la gasan interŝanĝon. Ĝi normale ne faras uzadon de siaj rudimentaj pulmoj sed ĝi foje plialtigas kaj malaltigas sian korporitmon en la lagofundo por pliigi la fluadon de akvo ĉirkaŭ ĝi.
Eksteraj ligiloj
http://www.arkive.org/titicaca-water-frog/telmatobius-culeus/
Micănești
Micănești [mikǝneŝtj] (hungare: Mikanesd) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Deva. En 1910 ĝi havis 383 loĝantojn (rumanoj); en 1992 146 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1468. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Zam.
Hans Hollein
Vivo
Ĝis 1956 li studis i.a. ĉe Clemens Holzmeister en Vieno, poste en Usono. En 1964 li malfermis propran arkitekturburoon en la aŭstra ĉefurbo.
Per sia plano pri la aŭstra pavilono por la ekspoziciego Triennale di Milano (1968) li ekfamiĝis internacie.
De 1967-76 li estis profesoro pri arkitekturo ĉe la Ŝtata artakademio en Düsseldorf, ekde 1976 estro de la Instituto pri dezajno ĉe la Altlernejo pri dekoraj artoj en Vieno.
Karakteroj stilaj
Liaj konstruaĵoj komercaj kaj muzeaj imponas per pompa fasado kaj la uzo de altvaloraj materialoj por la internaĵoj. En tiu ĉi kunteksto povas esti menciata i.a. la vendejo pri juveloj Schullin en Vieno (1972), la Siemens-ĉefkomandejo en Munkeno (1970-75) kaj la Haas-domo proksime de la Katedralo Sankta Stefano (Vieno). (1987-90).
Krome konatigis la arkitekton verkoj en la kadro de muzea arkitekturo: ekz. La Urba muzeo Abteiberg en Mönchengladbach (1972-82), la Muzeo pri modernaj artoj en Florenco (1973) kaj la Muzeo pri modernaj artoj en Frankfurto ĉe Majno (1985-1990). Por salcburga filio de la Guggenheim-muzeo li faris planojn, kiu finfine ne realiĝis.
Premioj (elekto)
En 1985 li ricevis la Pritzker-premion pri arkitekturo.
Reĝlando Kastilio
La Reĝlando Kastilio (Corona de Castilla) estis historia reĝlando de Hispanio. Kutime oni konsideras ties komencon en la lasta kaj definitiva unuigo de la respektivaj reĝlandoj de Leono kaj Kastilio en la jaro 1230, aŭ dum la unuigo de la respektivaj parlamentoj aŭ kortegoj, post kelkaj jardekoj. En tiu jaro de 1230, Ferdinando la 3-a la Sanktulo, reĝo de Kastilio ekde 1217 (inklude la regnon de Toledo), aneksiigis la Reĝlandon de Leono (en kiu oni inkludis Galegion), regno de lia patro Alfonso la 9-a, post la nuligo de la testamento kiu heredigis liajn ŝtatojn al la infantinoj Sancha kaj Dulce. .
Mažeikiai
estas urbo en la nordo de Litovio. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Mažeikiai, kaj ekde 1995 ĝis 2010 ankaŭ apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Telšiai. En en la urbo vivis.
Ĝi situas 46 km norde de Telsiai kaj 10 km sude de la limo kun Latvio.
Kulturo
Mažeikiai havas unu el la plej grandaj kulturaj centroj en Litovio. Ĝi estis establita en 1946 kiel kulturdomo. En 2005 ĝi translokiĝis al nova konstruaĵo kiu havas tri salonojn: la granda salono enhavas 750 sidlokojn, la malgranda salono havas 250 sidlokojn, dum la distra salono havas ĝis 500 sidlokojn. La centro havas 20 amatorajn artkolektojn.
Malý Slavkov
Malý Slavkov (hungare Kisszalók [kiŝsalOk], germane Kleinschlagendorf) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Malý Slavkov situas laŭ rojo, sed proksime de Poprad (rivero), laŭ fervojo Poprad-Stará Ľubovňa. Kežmarok troviĝas je 3 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1251 laŭ tiama hungara ortografio "Zaloh". En 1531 tie okazis batalo inter 2 urboj Késmárk kaj Lőcse. En 1787 316 vilaĝanoj loĝis en 38 domoj, en 1828 434 vilaĝanoj loĝis en 59 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisszalók 454 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Kežmarok, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malý Slavkov 774 homoj, (603 slovakoj, 168 ciganoj).
Marijampolė
(jen litove, germane kaj pole Mariampol) estas urbo en la sudoriento de Litovio. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Marijampolė, kaj ekde 1995 ĝis 2010 ankaŭ apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Marijampolė. En en la urbo vivis. Inter la jaroj 1955 kaj 1989 ĝi cetere nomiĝis Kapsukas, laŭ komunisma funkciulo.
Geografio
Marijampolė situas en la sudoriento de Litovio ambaŭflanke de la rivero Šešupė – proksimume 50 km sudokcidente de Kaŭno kaj proksimume 125 km sudokcidente de la landa ĉefurbo Vilno; la limo de Pollando de la urbocentro distancas 32 kilometrojn. Historie ĝi apartenas la la etnografia regiono Suvalkio (Suvalkija).
János Szász-Fejér
János SZÁSZ-FEJÉR [sa:s-feje:r] estas rumania hungara biologo. Li naskiĝis en Mărcușa la 10-an de aprilo 1941. Mortis en Budapeŝto, la 29an de junio 2011.
Tissi
Najbaraj komunumoj estas Ossi, Sassari kaj Usini.
Tariq Ramadan
Tariq RAMADAN (n. la en Ĝenevo;  en araba lingvo ‏طارق رمضان‎, DMG Ṭāriq Ramaḍān) estas svisa islama sciencisto.
Biografio
Tariq Ramadan estas svisa islama sciencisto kaj ĵurnalisto, kies familio venis de Egiptio.
Li estas nepo de Hasan al-Banna (kiu fondis la asocion Islama Frataro) kaj filo de Said Ramadan, li havas kvin gefratojn. Li estas grava filozofo pri eŭropa Islamo, sed li ne uzas la nocion „Eŭroislamo“ de Bassam Tibi. Tariq Ramadan estas grava por junaj islamanoj en Eŭropo kaj li propagandas la partoprenon de islamanoj en la okcidenta societo.
Partopreno de islamanoj en la svisa societo
Tariq Ramadan propagandis, en intervjuo dum stel-hora elsendo de la svisa televido SF1, la partoprenon de islamanoj en la svisa societo laŭ la 3 "L": leĝo, lingvo kaj lojaleco.
Li konsideras, ke la islamanoj ne havas nacian identecon, ĉar islamo estas universala intregrante tamen diversecon.
Bibliografio
Vidu la oficialan paĝon kaj en Germana Nacia Biblioteko en eksteraj ligiloj. Vidu ankaŭ la interesan glosaron pri islamaj nocioj en oficiala paĝo.
5091 Isakovskij
5091 Isakovskij estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 25-an de septembro 1981 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa-soveta poeto Miĥail Vasiljeviĉ Isakovskij (cirile Михаил Васильевич Исаковский, 1900–1973).
Karbonŝtalo
kiam la specifigita minimumo pri kupro ne superas 0,40 elcento; aŭ kiam la maksimuma enhavo specifigita por ajn el la jenaj elementoj ne superas la elcentaĵojn notitajn: mangano 1,65, silicio 0,60, kupro 0,60.
La termino "karbonŝtalo" povas ankaŭ esti uzata en referenco al ŝtalo, kiu ne estas rustorezista ŝtalo; en tiu uzado karbonŝtalo povas inkludi alojajn ŝtalojn.
Se la karbonelcento plialtiĝas, ŝtalo havas la kapablon iĝi pli malmola kaj pli forta pere de varmotraktado; tamen, ĝi iĝas malpli duktila. Senkonsidere al la varmotraktado, ju pli alta karbonenhavo estas, des malpi veldebleca estas. Ĉe karbonŝtaloj, la pli alta karbonenhavo malaltigas la fandopunkton.
Zoltán Néda
NÉDA Zoltán [pr. ne:da] estas rumanuja hungara fizikisto, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio naskiĝinta en Kluĵo la 14-an de aprilo 1964. Li estas la filo de fizikisto Árpád Néda, de matematikistino Ágnes Néda kaj la pli aĝa frato de fizikisto Tamás Néda.
Kariero
Néda finis en 1987 la fakon pri fiziko en UBB de Kluĵo, li doktoriĝis en la sama universitato en 1994. Li estas doktoriĝidirekta universitata profesoro de UBB. Lia esplorkampo estas la statistika kaj komputila fiziko.
Hexe Lilli (televida serio)
Hexe Lilli (germane) respektive Lilly the Witch (angle) estas serio de desegnofilma televida serio kunproduktita en Germanio, Kanado, Francio kaj Britio, pri "sorĉistino Lili" - knabino de la 3-a respektive 4-a lerneja klaso kiu iĝas sorĉistino kaj travivas multajn aventurojn. La serio baziĝas je la origine germanlingvaj porinfanaj libroj "Hexe Lilli" de la verkisto Knister. Krom en televidaj kanaloj, la unuopaj epizodoj ankaŭ videblas per vidbendoj kaj lumdiskegoj.
Tradukoj al aliaj lingvoj
La desegnofilma serio tradukiĝis al pluraj pliaj lingvoj. Parte la nomo de la heroino adaptiĝis, ekzemple hispane ŝi nomiĝas Kika Superbruia, france simple Lili kaj pole Lilli czarodziejka.
Kinejaj filmoj
Enhave sendepende, en februaro 2009 publikiĝis la kineja filmo Hexe Lilli - Der Drache und das Magische Buch ("la drako kaj la magia libro") kaj en februaro 2011 la dua kineja filmo Hexe Lilli – Die Reise nach Mandolan ("la vojaĝo al [fantazia barata regno] Mandolan"). Kontraste al en la televida serio, en la kinejaj filmoj aktoras veraj homoj, kaj nur la drako Hektor estas komputile animigita.
Epizodoj
Unua sezono
Elefanto de Schongauer
La elefanto de Schongauer (ĉirkaŭ 1483) estis afrikdevena kaj diplomatia donaco de Johano la 2-a de Portugalujo al la imperiestro Frederiko la 3-a. Ĝi estis prezentita de Martin Schongauer kaj de ties frato Ludoviko per du kuprogravuraĵoj. Kronikaj raportas pri malsamaj kaj spektaklecaj mortoj.
Elefanta vojaĝo
La elefanto, verŝajne sendita perŝipe de Portugalujo al Nederlando atingis unue Kolonjon kaj poste Frankfurt am Main. Ĝi estis kondukita de Hans Filßhover kaj havis akompanan leteron de la markografo Albrecht de Baden, kiu indikis, ke Filßhover estis servisto kaj kara fidela de la imperiestro kaj ke oni honori lin kaj la elefanton, la fremdan gaston. En Frankfurt ĝi estis ekspoziciita en la strateto Gallus kaj pentrita vivgranda sur muron de proksima domo. Por la sama jaro estas menciita en la kroniko de Memming de 1660 (Memminger Chronik) de Christoph Schorer la restado de la elefanto en la urbo. Pri la sekva restado de la elefanto nenio konatas.
La elefanto estis post Abul Abbas, la elefanto de Karolo la Granda post ĉirkaŭ 700 jaroj la unua elefanto en germanlingva regiono. La elefanto de Cremona de Frederiko la 2-a ne transiris tiujn limojn en la 13-a jarcento, kiel ankaŭ ne la elefanto de Ludoviko la 9-a, unua afrikdevena elefanto. Afrikaj elefantoj estis ege maloftaj en Eŭropo. Post la elefanto de Ludoviko la 14-a en la 17-a jarcento, la kvara ĝis tiam konata afrika elefanto estis nur Jumbo en la jaro 1861.
Kuprogravuraĵoj de Schongauer
La kuprogravuraĵo subskribita de "L+S" estas agnoskata al Ludwig Schongauer (naskiĝis ĉirkaŭ 1440; mortis en 1494). La besto ŝajnas malaltkreska kaj malpli realisma ol la lignogravuraĵo en Hortus sanitatis de Johann Prüss el la jaro 1497. Same kiel sur la lignogravuraĵo estas la grandaj oreloj kaj la relative krute starigitaj dentegoj, kiu pro tiu bildigo videblas en postaj bildoj pri elefantoj. La presaĵo de la kuprogravuraĵo konservita en la Albertina en Vieno, montras, ke ĝi estis farita el jam presuzita plato, kaj tiel supozigas, ke okazis alta eldonkvanto kiel memorigfolio. La versio de Martin Schongauer verŝajne estis farita samcele. Li prezentis la beston kiel turŝarĝitan militelefanton, kiel tamen oni vidis nur ĉe la lernemaj aziaj hindaj elefantoj.
Fontosituacio
<!-- Der Elefant in Frankfurt am Main 1483 ist in dem Begleitbrief Albrechts von Baden und in den Frankfurter Chroniken belegt. Seine afrikanische Herkunft wird in den Schongauerschen Kupferstichen veranschaulicht. Gleichwohl berichtet die Koelhoffsche Chronik von 1499, dass im Jahr 1482 (!) der aventurre (= der Tierführer) den Elefanten anschließend mit auf See genommen habe und mit ihm im Ärmelkanal ertrunken sei. In den Copienbüchern der Stadt Köln findet sich für den 22. November 1483 der Vermerk, dass der „Diener des Kaisers, Hans Viltzhover, einen Elefanten nach Köln“ gebracht habe und dieser Sklave den Elefanten erstochen habe und entflohen sei.
Spätere Chroniken erwähnen für das 15. Jahrhundert eine ganze Reihe von Elefanten, die mangels präziser Beschreibung nicht zu differenzieren sind und als Phantome auf Abschreibefehlern und falschen Datierungen beruhen. Ein in der Literatur gelegentlich als „erster deutscher Elefant“ bezeichnetes Exemplar wurde laut der Lersnerschen Chronik von 1706 für das Jahr 1443 in Frankfurt gesichtet; eine andere Quelle will das Tier dort erst 1773 gesehen haben. Lersners Chronik hat keinen Eintrag über einen Elefanten in Frankfurt für das Jahr 1483. In den Chroniques d’Anjou et du Maine von 1529 sagt Jehan de Bourdigné, Alfonso V., König von Portugal, habe um 1477 für René von Anjou neben anderem exotischen Getier aus Indien auch einen Elefanten mitgebracht. Der Seeweg nach Indien wurde jedoch erst 1497 von Vasco da Gama erschlossen; die Portugiesen hatten indes die Küste Westafrikas bereits unter ihrem Einfluss. -->
Gunda-Niemann-Stirnemann-halo
La Gunda-Niemann-Stirnemann-Halo (germane: Gunda-Niemann-Stirnemann-Halle) estas halo por surglacia sporto en Erfurto. Ĝi nomiĝis laŭ la sukcesa erfurta sketkuradistino Gunda Niemann-Stirnemann. Inaŭgurita en 2001, ĝi ofertas 4.000 sidlokojn por la fanatikuloj.
Historio
En la 29-a de decembro 1957 estis malfermita artefarita sketejo ĉe Arnstädter Straße, taŭge uzebla kaj por sketkurado kaj por glacihokeo.
En 1982 estis finfaritaj la laboroj por 333 metrojn longa glitkurejo. Pro la sukcesegoj de la erfurtaninoj Gunda Niemann-Stirnemann, Franziska Schenk, Sabine Völker kaj Daniela Anschütz-Thoms oni decidis anstataŭigi ĝin per 400 metrojn longa kurejo. Tion krome ankaŭ priskribis internacia regularo (finkonstruo en 1997).
En majo 2001 finfine ekis konstrulaboroj por tegmentado. La 21-an de decembro estis ĝis solena inaŭguro.
Eventoj
En 2001, 2003 und 2006 okazis tie ĉi la tutgermanaj ĉampionadoj por sketkurado. Krome estis la halo en 2002 ankaŭ okazigejo de la Ĉampionado eŭropa de plurdisciplinaj konkursoj.
Nesportaĵoj
Ne nur por elitaj sportuloj disponiĝas la halo sed al ĉiu ajn praktikanto de sporto. La halo jam plurfoje gastigis vetkuradojn de ice-speedway.
Lamothe-Landerron
Lamothe-Landerron estas franca situanta en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.
Molėtai
estas urbo en la oriento de Litovio. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Molėtai, kaj ekde 1995 ĝis 2010 ankaŭ apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Utena. En en la urbo vivis.
Lamothe-Landerron
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Lamothais.
Penedo (Alagoaso)
Penedo estas municipo de la brazila subŝtato Alagoaso, kiu taksis 60.378 loĝantojn en 2010.
Hagenbuch
Hagenbuch estas komunumo en la distrikto Vinterturo, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1115 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Hagenbuch situas sur la orienta deklivo de la monto Schneitberg, kiu estas la akvodislimo inter la Eulachvalo kaj la rivero Aa, kiu alfluas la riveron Murg, alfluanto de la Turo. La komunumo tiel geografie kaj ekonomie estas pli orientita al la Kantono Turgovio ol al la Kantono Zuriko al kiu ĝi politike apartenas. De la pinto de Schneitberg oni havas belan rondvidon tra la tuta Zurika Vinlando, al kies orienta pinto Hagenbuch apartenas.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Hagenbuch limas en nordo al Frauenfeld (Kantono Turgovio), en oriento al Aadorf (Kantono Turgovio), en sudo al Elgg, kaj en okcidento al Bertschikon.
Trafiko
Hagenbuch estas per la buslino 834 de Fraŭenfeld al Ettenhausen konektita al la reto de la Trafik-Unio Ostwind. Hagenbuch kiel unu-nura komunumo en la Kantono Zuriko ne disponas pri rekta konekto al la Zurika Trafik-Unio.
Historio
Unua dokumenta mencio de Hagenbuch kaj Schneit datiĝas el la jaro 856 post Kristo Haganbuah kaj Sneita.
Elsau
Pri la komunumo
Elsau estas komunumo en la distrikto Vinterturo, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3242 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Elsau situas en la Eulachvalo oriente de Vinterturo. Al la komunumo apartenas la vilaĝoj Elsau, Räterschen, Rümikon, Ober-Schottikon, Unter-Schottikon, Fulau, Unter-Schnasberg, Ober-Schnasberg kaj Tolhusen.
Najbaraj komunumoj
Norde ĝi limas al Wiesendangen kaj Bertschikon, oriente al Elgg kaj Hofstetten kaj sude al Schlatt ZH.
Trafiko
Sur la teritorio de la komunumo Elsau troviĝas du stacidomoj, nome en la municipoj ' kaj '. Ili situas sur la trajnlinio de Vinterturo al Fraŭenfeld kaj estas servitaj de la privata fervojkompanio THURBO, kiu apartenas al la Zurika Trafik-Unio. La ceteraj municipoj de Elsau estas servitaj per la poŝtaŭtobuslinio 680 al Vinterturo.
Historio
Apud Tolhusen estis trovitaj restaĵoj de romia bieno.
La unua dokumenta mencio de la municipoj Rümikon kaj Schottikon datiĝas el la jaro 829. La unua dokumenta mencio de Elsau kiel Elnesouva el la jaro 1043. En mezepoko Elsau apartenis al la Grafoj de Kiburgo kaj poste al la Habsburgoj. Kune kun la urbo Vinterturo Elsau fariĝis en la jaro 1462 posedaĵo de la urbo Zuriko.
En la jaro 1922 la municipoj Unter-Schottikon kaj Ober-Schottikon estis integritaj en la komunumon Elsau.