cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vaszar
Historio
La vilaĝo estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1332. La kampoj longe apartenis al la eklezio. La vilaĝo apartenis al Turka Imperio inter 1567-1592. En la18-a jarcento ĝi refondiĝis. Nun la kampoj estas bonaj ĉaslokoj.
Vilaĝservoj estas lernejo, biblioteko, sportejo.
Famuloj
En Vaszar naskiĝis kirurgo Mihály Ihász.
Claviere
Claviere estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Piemonto kaj al la provinco Torino, kiu ekde la 1-a de januaro 2015 havas la nomon metropola urbo Torino, kaj situas rekte ĉe la limo al Francio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaraj komunumoj estas la samprovinca Cesana Torinese kaj la loĝloko Montgenèvre en la apuda franca departemento Hautes-Alpes (FR-05).
Dunkerque
Dunkerque [ dẽkerk ] (nederlande Duinkerke, esperantigite Dunkirko) estas havenurbo kaj komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, Frans-Vlaanderen respektive Flandre française. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [], pikarde Heuts-d'Franche) kaj en la tradicia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france Nord-Pas-de-Calais ). Ene de la departemento, la komunumo estas la administra centro de la arondismento Dunkerque kaj dividiĝas al la kantonoj Dunkerque/Duinkerke-1, Dunkerque/Duinkerke-2 kaj Grande-Synthe/Groot-Sinten.
La urbanojn oni kutime nomas dunkerquois respektive dunkerquoises se nur temas pri virinoj. La nomo "Dunkerque" signifas en la flandra la kirko en la dunoj.
Geografio
Dunkerque troviĝas dek kilometrojn okcidente de la landlimo kun Belgio, kaj konsistigas la plej nordan punkton de kontinenta Francio. Ĝi situas ĉe la bordo de la Norda Maro.
Fort-Mardyck (en nederlanda Fort-Mardijk, en Esperanto Mardiko) estas iama komunumo, nuntempe asocia al Dunkirko.
Historio
Origine fiŝista vilaĝo, Dunkerque estis fondita je la 7-a jarcento. Longtempe disputata inter pluraj regnoj, ĝi definitive fariĝis franca en 1662, kiam Karolo la 2-a, reĝo de Anglio, ĝin vendis al Ludoviko la 14-a. Jam en 1663 la franca ministro Colbert [kolber'] ordonis, ke la franca fariĝu lingvo de la tribunaloj, ĉar « Lia Reĝa Moŝto deziras paroligi la saman lingvon en Dunkerque kiel en la resto de Francio ». Tamen la enkonduko de la franca restis longtempe nur administracia: kiam la jezuitoj malfermis lernejon en la mezo de la 17-a jarcento, la kursoj okazis en la flandra.
Komence de la Dua mondmilito, la urbo estis eldetruita, kaj rekonstruita post la milito en la 1950-a stilo. Fine de majo 1940 okazis la Batalo de Dunkirko, dum kiu la germana armeo proksime de Dunkerque enfermis britan ekspedician korpuson kaj trupojn de la franca armeo. Inter la 26-a de majo kaj la 4-a de junio la brita mar-armeo sukcesis ŝipe transporti ĉiujn enfermitojn al Anglio. En tiu kunteksto okazas la agado de filmo Dunkirk de la jaro 2017 reĝisorita de Christopher Nolan.
Ekonomio
Kune kun la ĉeaj komunumoj Grande-Synthe, Loon-Plage kaj la nunaj urbopartoj Malo-les-Bains, Petite-Synthe, Rosendaël kaj Saint-Pol-sur-Mer Dunkerque konsistigas industrian kunurbaĵon.
Culcha Candela
Culcha Candela - prononco estas muzikgrupo el Berlino kun internacia muzikanaro kies muzikstilo havas multkulturan kaj plurlingvan fonon. La malsamaj naciecoj permesas miksaĵon de kantotekstoj kiujn ili kantas en la germana, la angla, la hispana kaj la jamaika kreola. Ĉi tiu multkultureco estas evidenta en ilia retejo kaj muzikfilmetoj.
La kantotekstoj estas parte enhave socikrititaj kaj politikaj (kiel la muzikaĵoj Una cosa... [unu afero], Schöne neue Welt [bela nova mondo]). Culcha Candela ĉeestas en la DVD "Kein Bock auf Nazis", iniciato kontraŭ kiu la ekstermdekstra partio NPD protestis.
La plej granda sukceso de la grupo venis en la somero de 2007 kun la unuopaĵo Hamma!, ĉar la kanto iĝis la plej populara somera sukceso de la jaro en Germanio. Li vicas №1 en Germanio, №3 en Aŭstrio kaj №13 en Svislando dum semajnoj.
Nomo
La muzikgrupa nomo „Culcha Candela“ konsistas unuaparte el fantazia vorto kiu similu al kreola laŭprononca variaĵo de la angla vorto culture, (prononco en internacia fonetika alfabeto (kulturo), kaj duaparte el la latinlingva vorto candela, "kandelo", kaj do signifu "kandelo de kulturo" aŭ "lumo de kulturo".
Krampus
Krampus estas demono kaj servisto de Sankta Nikolao, laŭ Ĝermana folkloro kaj aparte de regionoj de Alpoj. Laŭmite tiu estaĵo punas malbonajn infanojn, dum Sankta Nikolao premias bonajn dum tempo antaŭ Kristnasko. Kiel okazas ĉe similaj fikciaj roluloj, Krampus metas tiujn malbonajn infanojn en sakon kaj forportas ilin.
Hiroshi Eda
Hiroshi Eda (江田 広, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Kawasaki Frontale.
Osbald (Northumbria)
Osbald (m. 799) estis reĝo de Northumbria, Anglio, dum parto de 796.
Li havis reputacion pro perforto. La 9-an de januaro 780 li mortbruligis Bearn, filon de Aelfwald la 1-a, tiam reĝo de Northumbria. En 793 Alcuinus sendis al li du leterojn per kiuj li petegis lin forlasi sian ne taŭgan vivmanieron: Alcuinus kritikis lin pro lia avareco, luksaj vestaĵoj kaj pagana hararstilo, kaj urĝis lin dediĉi sin al Dio ĉar "luksaĵoj de princoj signifas malriĉecon de ordinaraj homoj".
La 18-an de aprilo 796 Aethelred la 1-a estis murdata. Osbald - kiu estis potenca nobelo - altroniĝis sed regis nur 27 tagojn antaŭ esti forlasata de la reĝa domanaro. Eardwulf tiam gajnis la tronon. Osbald fuĝis al Lindisfarne, kie li ricevis leteron de Alcuinus, kiu konsilis lin iĝi monaĥo. Post kiam Osbald rifuzis, Alcuinus skribis pluan leteron en kiu li diris, "Mia kara amiko Osbald ... Mi ege bedaŭras ki vi ne sekvas miajn konsilojn. En [mia antaŭa] letero mi urĝis vin forlasi tian vivmanieron. Ne aldonu pekon al peko per ruinigi vian landon kaj verŝi sangon. Memoru, kiom da sango de reĝoj, princoj kaj homoj jam estas verŝita pro vi kaj via familio."
Post nelonge Osbald velis kun siaj kunuloj al la regno de la piktoj, kie Constantín mac Fergusa donis al li rifuĝon.
Osbald mortis en 799 kaj entombiĝis en anonima tombo en la katedralo de Jorko.
24-ĉela kahelaro
En geometrio, la 24-ĉela kahelaro estas regula kahelaro de la eŭklida 4-spaco.
Ĝi estas konstruita el 24-ĉelaj facetoj. Tri 24-ĉeloj situas ĉirkaŭ ĉiu latero. Ok 24-ĉeloj situas ĉirkaŭ ĉiu vertico. La 3-dimensia analogo estas neregula romba dekduedra kahelaro konstruita el rombaj dekduedroj.
Estas 5 malsamaj grupoj de Coxeter kaj simetriaj konstruoj de ĉi tiu kahelaro. Ĉiu simetrio povas esti prezentita per malsamaj ordigoj de kolorigita 24-ĉelaj facetoj. Ankaŭ la verticaj figuroj havas malsamajn simetriajn generilojn.
La 24-ĉela kahelaro estas la unu el tri regulaj kahelaroj de la eŭklida 4-spaco. La aliaj du estas la 4-hiperkuba kahelaro kaj la 16-ĉela kahelaro.
20211 Joycegates
20211 Joycegates estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Joyce Gates, kiu mentoris unu finaliston de la konkurso de sciencaj mezlernejoj Intel Science Talent Search de 2012. Ŝi estas instruistino ĉe la West Lafayette Junior-Senior High School de West Lafayette (Indianao, Usono).
Kentukio (rivero)
La rivero Kentukio estas branĉo de la rivero Ohio. Ĝi longas 417 kilometrojn kaj trafluas la usonan ŝtaton Kentukion. La baseno de la rivero Kentukio kaj de ties propraj branĉoj kovras la plej grandan parton de centra Kentukio : ĝi interalie pasas tra la regiono de la montoj Cumberland.
Kambukao
Plinia edulis estas fruktarbo endemia de Brazilo kaj apartenanta al la marborda zono de la Atlantika Arbaro. Ĝia frukto, la kambukao, estis parto de la ĉiutaga vivo de ĉi tiu regiono ĝis la unua duono de la 20a jarcento, sed hodiaŭ ĝi estas tre malmulte konata.
Kentukio (rivero)
La rivero provizias trinkeblan akvon al unu sesono de la kentukia loĝantaro.
Kambukao
El la familio de Mirtacoj, al kiu apartenas popularaj fruktoj, kiel gujavo, ĵabutikabo, kaj pitango kaj aliaj simile forgesitaj fruktoj, kiel kambucio, arasao kaj guabirobo, iuj diras, ke kambukao estas unu el la plej bongustaj fruktoj en Brazilo kaj en la mondo.
Ĝiaj floroj estas blankaj kaj aperas solaj aŭ grupe sur la pedunklo kaj, samkiel ĉe ĵabuticabaj arboj, kambukaoj burĝonas rekte de la arbotrunko.
La fruktoj estas 4 ĝis 7 cm en diametro, rondetaj kaj platigitaj ĉe la polusoj, havas glatan ŝelon kun iomete longitudaj kaneloj kaj intensa flav-oranĝa koloro. Ĝia pulpo estas suka kaj ankaŭ oranĝflava; ĝia gusto, kiu similas tiun de ĵabutikabo, estas intensa kaj de ekvilibra dolĉamara dolĉo sen adstringeco.
Konsiderata maloftaĵo de la Atlantika Arbaro, la specio estas preskaŭ limigita al kio restas de sia natura ĉirkaŭaĵo, iuj fruktoplantejoj de raraj fruktaj produktantoj, botanikaj ĝardenoj kaj malmultaj bienoj kaj anonimaj domaj postkortoj.
Etimologio kaj dunoma terminaro
La vorto cambucá (en la portugala) venas de Tupia, brazila indiĝena lingvo, kaj, kun forta probablo, signifas "frukto de suĉado" ("kambu" = suĉu kaj "yá" = frukto) - tre taŭga difino por frukto kies pulpo bezonas esti suĉita de la ŝelo.
The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius
The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius estas usona animacia televidserio kreita de John A. Davis kaj transdonita en la televida kanalo Nickelodeon en 2002 ĝis 2006. La serio sekvas la vivon de Jimmy Neutron kaj liaj kvin plej bonaj amikoj: nome Carl Wheezer, Sheen Estevez, Goddard, Cindy Vortex kaj Libby Folfax. La fina epizodo elsendiĝis la 25an de Novembro 2006. La serio generis tri sezonojn (kun po 20 epizodoj por sezono).
Entutotranĉita kuba kahelaro
Ĝi estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.
Kambukao
Priskribo de la planto
Kambuka arbo estas klimaksa ĉiamverda, longeviva, apartenanta al la duaranga sinsekva grupo, selektema higrofita , sciofita kaj de malrapida kresko, kiu atingas de 5 ĝis 12 m en alteco.
La mallonga trunko (30% de la tuta alteco), ĝenerale disbranĉita, atingas 30 ĝis 50 cm en diametro kaj subtenas larĝan kaj densan kronon kun maldikaj kaj malabundaj branĉoj. Kiel multaj aliaj specioj en sia familio, ĝi havas glatan, maldikan, palan brungrizan ŝelon, kiu elŝoviĝas de plakoj montrante novan kuprokoloran tavolon tuj sube.
Ferdinand Jagemann
Ferdinand JAGEMANN (naskiĝinta la en Vajmaro, mortinta la  samloke) estis germana pentristo kaj frato de la aktorino Karoline Jagemann.
Kambukao
Priskribo de la planto
En la mallongaj petioloj (0,5-1,5 cm), fajne harplenaj,, estas plurjaraj folioj , kontraŭe, lancetformaj al longformaj -eliptaj, subkoraj , brilaj, ondaj rande, 5–16 cm longaj kaj 3-5 cm larĝaj, malhelverdaj kaj glataj sur la supra flanko, ili estas helverdaj kun iomete harplena aspekto en la malsupra flanko. La centra ripo estas kanelita sur la supraĵo kaj elstaras sur la malsupra parto, havante 18 ĝis 25 parojn de duarangaj ripoj. La sesilaj blankaj floroj havas aron de multaj longaj stamenoj de 1,0 cm kaj la rondetaj burĝonoj grandas 0,3 cm. La floroj naskiĝas grupigitaj (2-8 floroj) en la branĉoj, akseloj aŭ distribuitaj ĉirkaŭ la pedunklo.
Partoj kaj dimensioj de kambukao
La fruktoj estas globecaj kaj plataj beroj, kun glata kaj flanka ŝelo. Verda komence, ĝi akiras intensan nuancon de flava ĝis brile oranĝflava kiam maturiĝas.
Ferdinand Jagemann
Vivo
Li naskiĝis kiel filo de Christian Joseph Jagemann, eksa katolika pastro kaj bibliotekisto de Anna Amalia de Saksio-Vajmaro-Eisenach. Lia fratino estis konkubino de duko Carl August, kiu trejnigis Ferdinandon ĉe la kasela pentristo Tischbein. Li estis krome disĉiplo de la kortega pentristo Georg Melchior Kraus en Vajmaro kaj de Heinrich Friedrich Füger en Vieno.
Kambukao
Partoj kaj dimensioj de kambukao
Ĝi estas multe pli granda ol plej multaj aliaj fruktoj de la genro Plinia aŭ Myrciaria aŭ eĉ de la familio de Mirtacoj. Iuj malnovaj libroj mencias la ekziston de fruktoj kun 9 cm en diametro, sed la aktualaj raportoj dimensiigas tiun amplekson inter 4 kaj 7 cm en diametro, 4,2 ĝis 5,5 en alteco kaj pezo de 55 ĝis 140 g.
Sub maldika epidermo, estas mola, glata, oranĝflava ŝelo, de 0,4 ĝis 0,7 cm dika, simila al persika teksturo.
La suka pulpo estas nekredeble bongusta, diafana, akvoĝelatena, flava, dika ĝis 0,5 ĝis 0,8 cm kaj implikas unu aŭ malofte du purpurajn rigidajn platajn oblongajn semojn, kiuj male al Ĵabutikaboj estas facile disigeblaj de la pulpo. Kaj la pulpo kaj la ŝelo havas ekvilibran dolĉamaran dolĉan guston, similan al tiu de ĵabuticaboj, grumiŝamoj kaj Pitomboj-da-Bahia, sed sen ia ajn spuro de adstringeco aŭ rezina gusto.
Habitato kaj klimataj postuloj
Kambukarbo estas indiĝena specio de aluviaj riverebenaĵoj kaj la komenco de humidaj deklivoj de la densa pluvarbaro de la Atlantika Arbaro. Mallarĝa ĉirkaŭaĵo, ĉirkaŭita de Atlantiko kaj la pinto de la montoj Serra do Mar, varma kaj pluva kun temperaturoj inter 9 ° kaj 42 ° C kaj jara hasto inter 1.200 kaj 2.000 mm.
Sur la politika mapo, ĝia natura ĉeesto rilatas al la marbordo de la ŝtatoj Rio-de-Janejro kaj San-Paŭlo kaj eble Paranao kaj Sankta Katarino. Tamen ĉi tiu planto povas bone adaptiĝi al pluraj malsamaj klimatoj. Estas arboj plantitaj, tre bone disvolvitaj kaj fruktodonaj en pli malvarmaj lokoj kiel ĉe la Imperia Muzeo en la urbo Petropoliso (850 m alteco kaj minimuma temperaturo ĉirkaŭ 0 ° C) kaj ĉe la Zoobotanika Fondaĵo de Porto-Alegro, kun ekstremaj temperaturoj de 1 ° ĉe 40 ° C. En pli sekaj lokoj, kiel Campos kaj Piracicaba, bone establitaj arboj povas toleri ĝis 2 monatojn da sekeco sen irigacio. La arbo ankaŭ prosperas en Recife, situanta 8 ° sude de la ekvatoro. La planto havas longan ekziston en Santa Maria do Cambucá.
Disvastigo kaj kultivado
Kambuka arbo kutime disvastiĝas per semoj, sed eblas produkti plantidojn per greftado kaj markotado.
La semoj restas uzeblaj dum pli ol semajno se konservitaj sekaj aŭ kvar semajnoj se konservitaj en humida segpolvo aŭ sfagna musko.
Post semado, la semojn devas esti kovritaj per tavolo de 0,5 ĝis 1 cm da bona grundo kaj irigaciitaj ĉiutage. Ili ekĝermas inter 2 kaj 5 monatoj kun 80% da sukceso. Plej multaj el ili estas polembrionaj, produktante ĝis 5 aŭ 6 plantidojn.
Por plantado en kultivejoj dek - 12 monatojn post ĝermado, kiam ili estos 40 - 50 cm altaj, la plantidoj povas esti plantitaj en la grundo kun spacigo de 8 m unu de la alia. Por plantado en publikaj areoj (placoj, ĝardenoj kaj florbedoj), oni devas atendi, ke ĝi atingos inter 1,8 kaj 2 m de alteco antaŭ plantado por redukti la riskon de okazaĵoj kun nekvalifikita ĝardenado kaj vandalismo.
Estas malmulta variado kiam kreskas el semoj sed la plantoj povas montri diferencojn en la komenco de fruktado, kiam novaj individuoj komencas flori kaj produkti ili havas inter 5 kaj 12 jarojn depende de klimataj kondiĉoj.
Sterkado povas esti farata per disdonado de 500 - 800 g jare de miksitaj sterkoj (N: P: K 10:10:10). Komencante fruktadon, oni rekomendas fari 2 aŭ 3 jarajn aplikojn po 800 g de 10:05:10 miksaĵo.
La arbo ĝenerale estas tre produktema. Antonio Morschbacker, granda entuziasmulo pri fruktoj kaj aŭtoro de la artikolo "La mirtacoj plej bonaj", diras, ke estas 80-jaraĝa specimeno proksime al Macaé en la ŝtato Rio-de-Ĵanejro, kiu somere produktis pli ol 500 fruktojn, de 2003, sen nenia sterkado sed kun ĝiaj radikoj kontinue irigaciitaj per flanka fluo de klaraj akvoj. Ĉi tiu sama arbo produktis multe malpli da fruktoj en 2006, sed tiuj havis 7 cm de diametro. La Botanika Ĝardeno de Rio-de-Ĵanejro havas almenaŭ kvar produktivajn specimenojn, el kiuj unu probable havas 100 jarojn.
Fruktiĝo kaj rikolto
En naturaj kondiĉoj kaj medio, florado okazas inter fino de oktobro kaj decembro, kaj la frukta maturiĝo okazas inter decembro kaj februaro, kiam la frukto ŝanĝas koloron kaj ŝanĝiĝas de flavverda al flava post al flava-oranĝa. En la lasta paŝo, ili komencas liberiĝi de la arbo falantaj sur la teron, ĝenerale damaĝante la ŝelon. Dum la pluvabundaj jaroj, plia vintra rikolto, "frusezona", povas okazi inter aŭgusto kaj septembro.
Plagoj kaj malsanoj
La ĉefa malsano, kiu efikas sur kambukaarbo estas rusto kaŭzita de fungoj (Puccinia cambucae kaj Uredo flavidula), kiuj kovras multajn partojn de la planto per orruĝa pulvoro sed facile estas regeblaj. Foje, trunko-boruloj (Cratosomus undabundos kaj Stenoma albella), oftaj en aliaj indiĝenaj Mirtacoj, povas fari truojn sub la ŝelo kaj produkti longajn galeriojn ene de la branĉoj pro tio, postulas kontraûagadan lukton. La planto ankaŭ povas suferi pro folia atako fare de la koĉo Chrysomphalus aonidum. Tamen, Kambukao havas plian naturan avantaĝon super aliaj fruktaj Mirtacoj: ĝia rigida ŝelo malebligas ĉian atakon de fruktomuŝoj.
Uzoj
Ĝi estas arbo de pejzaĝa uzado: ĝi havas densan kronon, ornaman trunkon kaj en la frukta sezono ĝi akiras impresan dekoracian efikon.
La bongusta kaj suka kambukao estas konsumata ĉefe en natura simile al ĵabuticaboj estas ege alloga por pluraj specioj de birdoj kaj malgrandaj mamuloj. Kaj la pulpo kaj la karna parto de la ŝelo ankoraŭ povas esti uzataj en la preparado de dolĉaĵoj, sukoj, glaciaĵoj, konfitaĵoj kaj likvoroj.
En la media rekupero ĝi servas al la forstado de ĉeriveraj arbaroj, de degraditaj areoj de konstanta konservado kaj kiel ŝirmejoj por dissemantaj bestoj.
La rezistema, elasta kaj tre peza ligno (d = 0,91 g/cm³) povas esti uzata en ĉarpentado kaj en aliaj lignaĵaj fabrikejoj uzata por farado de malgrandaj iloj kaj mebloj.
Konservada stato
Kambukao arbo ne estas parto de la Nacia Listo de Endanĝeritaj Brazilaj Flaŭraj Specioj de la Medioministerio, sed ĝi povas esti klasifikita kiel vundebla laŭ la kriterioj de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo kaj Naturaj Rimedoj.
Du faktoroj estas atentigitaj kiel klarigo por la nuna stato de la specio: la drasta kaj rapida redukto de la natura habitato (Atlantika Arbaro) kaj la malrapida kresko de la specio, kiu postulas ĝis 12 jaroj por produkti sub naturaj kondiĉoj.
Eksteraj ligiloj
href="http://www.e-jardim.com/produto_completo.asp?IDProduto=71 Instituto de Pesquisas Jardim Botânico do Rio de Janeiro" - Ministério do Meio Ambiente
Libroj
Castricum
[[Media:Nl-Castricum.ogg|Castricum]] estas vilaĝo kaj municipo de Nederlando. Ĝi apartenas al la provinco Nord-Holando (Noord-Holland), en la okcidenta parto de la lando. Komence de en la municipo vivis  kaj havas areon de 59,93 km² (de kiu 10,35 km² estas akvo).
Nobujuki Abe
Nobujuki Abe aŭ Nobuĝuki Abe (阿部 信行 Abe Nobuyuki, Nobuyuki Abe kaj ankaŭ Noboyuki Abe, 24a de novembro, 1875 – 7a de septembro, 1953 ) estis generalo de la Imperijapana Armeo dum la Dua Mondmilito. Li estis ankaŭ Ĝenerala guberniestro de Koreio kaj 36a Ĉefministro de Japanio el la 30a de aŭgusto 1939 al la 16a de januaro 1940.
Abe iĝis Ĉefministro la 30an de aŭgusto 1939. Li krome tenis samtempe la postenon de Ministro pri eksteraj aferoj. Dum regado kiu daŭris nur kvar monatojn, Abe klopodis finigi plej rapide la daŭron de la Dua japana-ĉina milito, kaj pluteni la neŭtralecon de Japanio en la pliiĝanta konflikto de Eŭropo. Li estis ankaŭ kontraŭ la klopodoj de elementoj ene de la Armeo por formi politik-militan aliancon kun Nazia Germanio kaj Faŝisma Italio. Mankis al li pli kaj pli subteno ĉu de militistoj ĉu de politikaj partioj, kaj tiel Abe estis anstataŭita de Micumasa Ĝonai en januaro 1940.
Castricum
Nomo
Kelkaj lokuluj asertas ke la nomo 'Castricum' devenas de la latinaj vortoj 'castri locus', kio signifas 'armean kampadejon'. Sed la situo de Castricum estis dum la romia tempo malproksime de la limoj de la imperio kaj tie neniam estis daŭra romia kampadejo.
Aliaj loĝlokoj en la municipo
Vilaĝoj:
Vilaĝetoj:
Stacio Mukaijima
Stacio Mukaijima (japane: 向島駅 [Mukajĝima-eki], angle: Mukaijima Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Fuŝimi, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Kyōto.
Lateralo
Lateraloj (aŭ pleonasme lateralaj konsonantoj) estas "L"o-ecaj konsonantoj prononcataj per okludo (obstrukco) farata ie ajn laŭ la akso de la lango, dum aero de la pulmoj eskapas trans unu flanko aŭ ambaŭ flankoj de la lango.
Plej komune la pinto de la lango faras kontakton kun la supraj dentoj (vidu artikolon dentalo) aŭ la supra gingivo (la alveola kresto) senpere malantaŭ la dentoj (vidu artikolon alveolaro). La plej komunaj lateraloj estas alproksimantoj kaj apartenas al la klaso likvidoj.
Lateraloj en diversaj lingvoj
La angla havas unu lateralan fonemon: la lateralan alproksimanton, kiu en multaj akĉentoj havas du alofonojn. Unu, trovata antaŭ vokaloj kiel en lady (~damo) aŭ fly (~muŝo/flugi), estas nomata clear l (~klara lo), prononcata kiel la alveolara laterala alproksimanto per "neŭtra" pozicio de la korpo de la lango. La alia varianto, tiel-nomata dark l (~tenebra lo), trovata antaŭ konsonanto aŭ vort-fine, kiel en bold (~kuraĝa) aŭ tell (~diri/informi), estas prononcata kiel la velarigita alveolara laterala alproksimanto kun la lango pozanta kulerecan formon kun sia malantaŭa parto levita, kio donas al la sono - aŭ -ecan resonadon. En iuj lingvoj, kia la albana, tiuj du sonoj estas malsamaj fonemoj. Orientaj slavaj lingvoj kontrastigas kaj  sed ne havas simplan [l].
Ferdinand Jagemann
Vivo
De 1802-04 Jagemann restadis en Parizo. Oni scias pri studo tiuloka ĉe Jacques-Louis David. Verŝajne tiam li estis lernanta ankaŭ de Jean-Baptiste Regnault. Poste li revenis vajmaren por labori kiel portretpentristo. De 1806-10 Jagemann estis en Romo. Tie li ankaŭ havis kontakton kun la berlina skulptisto Christian Friedrich Tieck.
Ekde 1804 Jagemann estis estinta jam profesoro ĉe la Duka desegnolernejo en Vajmaro. Tie li instruadis en la nove instalita sekcio pri olepentrado. Ekde 1814 li estis poste, kune kun Johann Heinrich Meyer, direktoro de tiu ĉi lernejo. Johann Wolfgang von Goethe memorigis pri li en certa loĝia parolado.
Verkoj
Jagemann pentris multajn konatajn personulojn. Li famiĝis tamen pli per diversaj portretoj de Goethe de la jaroj 1805, 1806, 1817 kaj 1819. Li desegnis ankaŭ Ŝileron kuŝantan sur la mortolito. Tiu ĉi pentraĵo troviĝas en la Librejo Dukino Anna Amalia en Vajmaro.
Lateralo
Lateraloj en diversaj lingvoj
En centraj kaj veneciaj dialektoj de la vènetia intervokala iĝis duonvokala, tiel ke la skribita vorto la bala prononciĝas.
Multaj aŭtoĥtonaj aŭstraliaj lingvoj havas serion de tri aŭ kvar lateralaj alproksimantoj, kiel havas ankaŭ diversaj dialektoj de la irlanda. Pli raraj laterala konsonantoj inkluzivas la retrofleksajn lateralojn kiuj troveblas en la plejo da hindarjaj lingvoj, la sono de la kimra ll, la senvoĉa alveolara laterala frikativo kiu troveblas ankaŭ en la zulua kaj multaj indiĝenaj amerikaj lingvoj. En la adigea (ady) kaj iuj atabaskaj lingvoj kia la häna kaj senvoĉa kaj voĉa alveolara laterala frikativo troviĝas, sed ne estas alproksimanto. Multaj el tiuj lingvoj havas ankaŭ lateralajn afrikatojn. Iuj lingvoj havas palatalajn aŭ velarajn senvoĉajn lateralajn frikativojn aŭ afrikatojn, kiaj la dahala (dal) kaj la zulua (zul), sed al la IFA mankas simboloj por tiuj sonoj. Tamen, taŭgaj simboloj estas facile fareblaj per aldono de lateral-frikativa zono al la simbolo por la respektiva laterala alproksimanto (vidu sube). Manke de tio, senvoĉa diakrito estas aldonita al la alproksimanto.
La tibeta havas senvoĉan lateralan alproksimanton, kutime latinalfabetigita kiel lh, as en la name Lasao, kiu en multaj lingvoj literumiĝas Lhasa.
Granda nombro da lateralaj klaketoj, 17, troviĝas en la lingvo !Xóõ (nmn).
Aliaj simboloj
La simbolo por la alveolara laterala frapeto estas la bazo por la atendebla simbolo por la retrofleksa laterala frapeto:
Tiaj simboloj estas raraj, sed iĝadas pli ordinaraj nun ke tipar-redakta softvaro iĝis disponebla. Notu tamen ke pro tio ke ili ne estas sankciitaj de la IFA, estas neniaj unikodaj valoroj por ili.
Tsutomu Hioki
Tsutomu HIOKI (japane :日置努, Hioki Tsutomu) estas japana astronomo. Li kunmalkovris 44 asteroidojn kun Nobuhiro Kawasato kaj Shuji Hayakawa.
La asteroido 5072 Hioki estis nomita en lia honoro.
Terminatoro
En astronomio, la terminatoro estas fikcia linio, kiu markas la limon inter la prilumata duonsfero kaj la senluma duonsfero de planedo aŭ satelito prilumata de stelo.
Charentenay
Geografio
Charentenay etendiĝas sur 14.64 km², kaj havis 293 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Nicole Chapillon, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Terminatoro
Difino
Se la astro estas prilumata de pluraj lumfontoj, do la astro povas havi plurajn terminatorojn. Ekzemple, satelito prilumata de kaj stelo kaj planedo havas du terminatojn.
Charentenay
Administrado
Charentenay apartenas al la kantono de Coulanges-la-Vineuse, kies ĉefurbo estas Coulanges-la-Vineuse. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.
Terminatoro
Tera terminatoro
Sur Tero, la terminatoro markas la limon inter tago kaj nokto. Observanto kuŝanta sur terminatoro observas krepuskon. La loko de la terminatoro dependas de la tempo en diurno (tagnokto) kaj de la sezono en jaro.
Luna terminatoro
La terminatoro sur Luno markas la randon de la lunarko. Krateroj kaj aliaj geografiaĵoj sur luno estas pli videblaj, kiam ili kuŝas sur la terminatoro, pro la oblikva angulo de sunradioj.
Etimologio
La termino terminatoro devenas de la latina terminātor “limomarkanto”, de termināre “marki la limon” kaj -tor “-anto”.
31523 Jessemichel
31523 Jessemichel estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la far'de la teamo de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Jesse Martin Michel, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2014 pro sia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Massachusetts Academy of Math and Science de la Worcester Polytechnic Institute en Worcester (Masaĉuseco, Usono).
Ferdinand Hiller
Ferdinand HILLER (n. 24-an de oktobro 1811 en Frankfurto ĉe Majno; m. 11-an de majo 1885 en Kolonjo) estis germana komponisto, dirigento kaj muzikpedagogo.
Biografio
Lia unua instruisto estis Aloys Schmitt, kaj kiam li estis dek jarojn aĝa, lia bonstata patro sendis lin pro liaj komponaĵoj kaj lia talento al Hummel en Vajmaro. Tie li sin dediĉis al komponado; al liaj verkoj apartenas la interaktaj muzikaĵoj pri Maria Stuart, per kiu li konatiĝis kun Goethe. Sub Hummel Hiller grave progresis kiel pianisto. Hummel entreprenis kun sia 15-jaraĝa lernanto komence de 1827 ankaŭ vojaĝon al Vieno, kie ili vizitis la mortantan Ludwig van Beethoven. Post mallonga restado hejme Hiller iris en 1829 al Parizo, kie li restis ĝis 1836 (kaj direktis la tiean unuan prezentadon de la 5-a pianokonĉerto de Beethoven). La morto de lia patro necesigis lian revenon por kelka tempo al Frankfurto, sed la 8-an de januaro 1839 li prezentis en Milano sian operon La Romilda kaj ekverkis sian oratorion Die Zerstörung Jerusalems, kiu validas kiel unu el liaj plej bonaj verkoj. Tiam li iris al sia amiko Mendelssohn al Lepsiko, kie li ekde 1843 ĝis 1844 direktis serion da koncertoj en Gewandhaus kaj prezentis sian oratorion.
Post plua vojaĝo al Italio, por studi eklezian muzikon, Hiller prezentis du pluajn operojn, Der Traum kaj Konradin, 1845 resp. 1847 en Dresdeno. Kiel dirigento li iris en 1847 al Duseldorfo kaj en 1850 al Kolonjo kaj direktis la Opéra Italien en Parizo inter 1851 kaj 1852. En Kolonjo li fariĝis aŭtoritatulo kiel estro de la Gürzenich-Orkestro kaj de la Konservatorio de la Urbo Kolonjo, la nuna Altlernejo por Muziko kaj Dancado je Kolonjo. Ekde la jaro 1853 li estis entute 12 fojojn respondeca festivalestro de la Malsuprarejna Muzikfesto. En 1884 li retiriĝis kaj mortis la sekvan jaron.
Tibor Frank
Tibor Frank  naskiĝis la  1948 en Budapeŝto kaj mortis la 15-an de septembro 2022.
Biografio
Tibor Frank frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Kembriĝo. Li doktoriĝis en 1973. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1979, li doktoriĝis en 1998 antaŭ la akademio. Krom en la Scienca Universitato Loránd Eötvös li instruas aŭ instruis en Santa Barbara, Losanĝeleso, Vieno, Novjorko. Li okupiĝis precipe pri kontaktoj inter Usono kaj Hungario. Li ricevis premiojn inter 2000-2011.
Piesau
Piesau estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2019 estas parto de la urba komunumo Neuhaus am Rennweg, same kiel la apuda vilaĝo Lichte. Lige de tio ĝi ŝanĝis distrikton de la distrikto Saalfeld-Rudolstadt al distrikto Sonneberg. Fine de la jaro la loĝloko havis  loĝantojn.
Baisers volés
Baisers volés (Ŝtelitaj kisoj) estas filmo realigita de François Truffaut en 1968.
Resumo
Antoine Doinel (aktoro: Jean-Pierre Léaud) estas eksigita el arme-servo pro nestabila karaktero. Li enamiĝas al Christine Darbon (Claude Jade).
Variada kalkulo
Kalkulo de variadoj estas kampo de matematiko kiu okupiĝas pri trovado de ekstremumaj funkcioj de funkcionaloj. La ekstremumaj funkcioj estas tiuj ĉe kiuj donita funkcionalo atingas maksimuman aŭ minimuman valoron. Ĉi tiuj funkcionaloj kutime estas integraloj engaĝantaj nekonatan funkcion kaj ĝiajn derivaĵojn. Tiel kalkulo de variadoj rilatas al funkcionaloj same kiel ordinara infinitezima kalkulo rilatas al funkcioj.
Unu el la plej simplaj ekzemploj de ĉi tia problemo estas trovado de kurbo kiu estas la plej mallonga konekto de du punktoj. Se ne estas limigoj, la solvaĵo estas evidente rekta streko inter la punktoj. Tamen, se la kurbo estas limigita al kuŝi sur surfaco en spaco, la solvaĵo estas malpli evidenta, kaj eble multaj malsamaj samlongaj solvaĵoj povas ekzisti. Ĉi tiaj solvaĵoj estas la geodeziaj kurboj. Rilatanta problemo estas afektita per principo de Fermat en optiko: lumo sekvas la vojon de plej mallonga optika longo konektanta la du punktojn, kie la optika longo dependas de la materialo tra kiu iras la lumo. Unu respektiva koncepto en mekaniko estas la principo de plej malgranda ago.
Multaj gravaj problemoj engaĝas funkciojn de kelkaj variabloj. Solvaĵoj de randaj valoraj problemoj por la laplaca ekvacio kontentigas la principon de Dirichlet. Problemo de Plateau postulas trovadon de surfaco de minimuma areo kiu havas donitan randon en spaco; eksperimente la solvaĵoj povas troviĝi per drata konturo kaj sapa solvaĵo. Povas esti pli ol unu loke minimumiganta surfaco, kaj ili povas havi ne simplajn topologiojn.
Richerenches
(jen france, okcitane Richarenchas) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane Vauclusa), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Variada kalkulo
Malforta kaj forta ekstremumoj
Funkcionalo J(y) difinita sur iu konvena spaco de funkcioj V kun normo || · ||V havas malfortan ekstremumon je funkcio y0 se ekzistas iu δ>0 tia ke por ĉiuj funkcioj y kun
J(y0)-J(y) havas la saman signon. Tipe, V estas spaco de r fojojn kontinue diferencialeblaj funkcioj sur kompakta subaro E de la reela linio, kun la normo donita per
Ĉi tiu normo estas sumo de precizaj supraj randoj de y kaj ĝiaj derivaĵoj.
Funkcionalo J havas fortan ekstremumon je y0 se J(y0)-J(y) havas la saman signon por ĉiuj funkcioj en δ-najbaraĵo de y0 en la preciza supra randa normo por kontinuaj funkcioj, sendepende de tio kiu normo || · ||V por la spaco estas donita. La preciza supra randa normo por reelaj kontinuaj funkcioj sur topologia spaco X estas difinita kiel
Se y0 estas forta ekstremumo por J tiam ĝi estas ankaŭ malforta ekstremumo, sed la malo povas ne esti vera. Trovado de forta ekstremumo estas kutime pli malfacila ol trovado de malforta ekstremumo. Pli sube estas konsiderata trovado de la malfortaj ekstremumoj.
Ambaŭ malforta ekstremumo kaj forta ekstremumo estas fakte lokaj ekstremumoj.
Ekvacio de Eŭlero-Lagrange
Sub idealaj kondiĉoj, la maksimumoj kaj minimumoj de donita funkcio povas esti trovitaj per trovo de punktoj kie ĝia derivaĵo estas nula. Analoge, solvaĵoj de glata variada problemo povas esti ricevitaj per solvado de la asociita ekvacio de Eŭlero-Lagrange. Por ke ilustri ĉi tiun procezon, konsideru problemon de trovado de la plej mallonga kurbo en la ebeno kiu konektas du punktoj (x1, y1) kaj (x2, y2).
La kurbo estu y=f(x) kun f(x1)=y1 kaj f(x2)=y2.
La arka longo estas donita per
kie
La funkcio f devas havi almenaŭ unu derivaĵon por ke kontentigi la postulojn por valida apliko de la funkcio, plu, se f0 estas loka minimumo kaj f1 estas ajna funkcio kiu egalas al nulo je la finaj punktoj x1 kaj x2 kaj kun almenaŭ unu derivaĵo, tiam
por ĉiu nombro ε proksime al 0. Pro tio, la derivaĵo de kun respekto al ε (la unua variado de A) devas strebi al nulo kiam ε strebas al nulo. Tial
por ĉiu elekto de la funkcio f1. Oni povas interpreti ĉi tiu kondiĉon kiel la nuliĝo de ĉiuj direktaj derivaĵoj de A[f0] en la spaco de diferencialeblaj funkcioj, kaj ĉi tiu estas formaligita per postulo de tio ke la derivaĵo de Fréchet de A nuliĝas je f0. Se preni ke f0 havas du kontinuaj derivaĵoj (aŭ se konsideri malfortajn derivaĵojn), tiam eblas uzi popartan integraladon:
kun la anstataŭo
rezultiĝas
La unua termo estas nulo ĉar v(x)=f1(x) nuliĝas je x1 kaj x2. Pro tio,
por ĉiu dufoje diferencialebla funkcio f1 kiu nuliĝas je la finpunktoj x1 kaj x2. Ĉi tio estas speciala okazo de la fundamenta lemo de kalkulo de variadoj:
por ĉiu diferencialebla funkcio f1(x) kiu nuliĝas je la finpunktoj de la intervalo. Pro tio ke f1(x) estas ajna funkcio en la integralada limigo, oni konkludas ke H(x) = 0. Pro tio,
El ĉi tiu ekvacio sekvas ke
kaj de ĉi tie la ekstremumaj funkcioj estas rektoj.
Simila kalkulo veras en la ĝenerala okazo kie
kaj f estas postulita al havi du kontinuajn derivaĵojn. Denove, oni trovas ekstremumojn f0 per preno ke, preno de derivaĵo kun respekto al ε, kaj poste preno de ε=0:
kie estas uzata la ĉena regulo en la dua linio kaj poparta integralado en la tria. Same kiel antaŭe, la lasta termo en la tria linio estas nula pro elekto de f1. Fine, laŭ la fundamenta lemo de kalkulo de variadoj, oni trovas ke L kontentigas ekvacion Eŭlero-Lagrange:
Ĝenerale ĉi tio donas ordinaran diferencialan ekvacion de la dua ordo kiu povas esti solvita por ricevi la ekstremuman f. La ekvacio de Eŭlero-Lagrange estas necesa sed ne sufiĉa kondiĉo por la ekstremumo.
Vojo de lumo kaj principo de Fermat
Kalkulo de variadoj povas esti uzata por trovi vojon de lumo. Principo de Fermat statas ke lumo iras laŭ vojo kiu loke minimumigas optikan longon inter la finpunktoj. Se la x-koordinato estas elektita kiel parametro laŭ la vojo, kaj y=f(x) laŭ la vojo, tiam la optika longo estas
Oni provu, tiam la unua variado de A (la derivaĵo de A je ε) estas
Ralph Senensky
Ralph Senensky (naskita la 1-an de majo 1923) estas usona televida reĝisoro kaj scenaristo. Li studis ĉe la Pasadena Playhouse kaj laboris kiel sceneja reĝisoro antaŭ reĝisori por televido.
Variada kalkulo
Vojo de lumo kaj principo de Fermat
Post poparta integralado de la unua termo en krampoj, rezultiĝas la ekvacio de Eŭlero-Lagrange
Ralph Senensky
Li direktis multajn epizodojn por dekoj da televidprogramoj de 1961 ĝis 1988, inkluzive The Fugitive, Star Trek, The Partridge Family kaj The Waltons.
Variada kalkulo
Leĝo de Snell
kie n- kaj n+ estas konstantoj. Tiam la ekvacio de Eŭlero-Lagrange veras kiel antaŭe en la regionoj x<0 kaj x>0, kaj fakte la vojo estas rekto en ĉiu aparta regiono ĉar la refrakta indico estas konstanto. Je x=0, f devas esti kontinua, sed f'  povas esti nekontinua. Post poparta integralado en la apartaj regionoj kaj uzante la ekvacion de Eŭlero-Lagrange, la unua variado prenas formon
La faktoro ĉe n- estas la sinuso de angulo de la radio kun la x-akso (kiu estas orta al surfaco disdividanta volumenojn kun malsamaj refraktaj indicoj), kaj la faktoro ĉe n+ estas la sinuso de angulo de la refraktita radio kun la x-akso. Vojo de la lumo estas tia ke nuliĝas la unua variado de la optika voja longo, kio tuj donas la leĝon de Snell por refrakto, kiu statas ke ĉi tiuj termoj estu egalaj.
Cecil Sharp
Cecil SHARP ( – ) estis anglo, kiu priservis anglajn tradiciajn dancojn en la epoko, kiam ili estis finmalaperantaj, ĉefe la country dances ("kamparaj dancoj")- kies unua libroforma apero datiĝas de la fama "English dancing Master" de John Playford en 1651, kiujn li revivigis. De tiam asocioj aranĝas kaj en Anglio kaj aliaj landoj balojn, staĝojn kie oni plu dancas kaj aprezas ilin.
Rega teorio
En inĝenierarto kaj matematiko, rega teorio studas la konduton de dinamikaj sistemoj tra la tempo. La dezirata eligo de la sistemo estas nomata kiel la referenca variablo. Kiam unu aŭ pli eligaj variabloj de la sistemo bezonas sekvi certan konduton tra la tempo, regilo manipulas la enigojn de la sistemo por influi la dinamikon kaj tiel regas ĉi tiujn eligojn.
Ekzemplo
Ĉi tiu tipo de regilo estas (nomita, vokis) (malfermi, malfermita)-cikla regilo ĉar estas ne direkta ligo inter la (eligi, eligo) de la sistemo kaj ĝia (enigo, enigi). Unu de la ĉefaj malavantaĝoj de ĉi tiu tipo de regilo estas la manko de sentkapablo al la dinamiko de la sistemo sub regi.
La reala vojo (tiu, ke, kiu) krozi regi estas realigita engaĝas retrokuplo regi, per kio la rapido estas ekranblokita kaj la kvanto de _throttle_ estas (multigita, pligrandiĝita) se la aŭtomobilo estas (pelanta, aŭtanta) pli malfrua ol la intencis rapido kaj malgrandiĝis se la aŭtomobilo estas (pelanta, aŭtanta) pli rapida. Ĉi tiu retrokuplo (konstruas, faras) la aŭtomobilo malpli delikata al perturboj al la sistemo, kiel ŝanĝas en inklino de la tero aŭ (vento, bobeni) rapido. Ĉi tiu tipo de regilo estas (nomita, vokis) fermitcikla regilo.
Historio
Kvankam regaj sistemoj de diversaj (klavas, tipoj) data dorso al antikveco, pli formala analitiko de la kampo komencita kun dinamika analitiko de la decentrokura (gubernatoro, registo), kondutis per la fama fizikisto J.C. Maxwell-a en 1868 nomis "Sur (Gubernatoroj, Registoj, Registas)." Ĉi tiu priskribis kaj analizis la fenomeno de "ĉasanta" en kiu _lags_ en la sistemo povas (plumbo, konduki) al _overcompensation_ kaj labila konduto. Ĉi tiu kaŭzis _flurry_ de (interezo, interesi) en la aktualaĵo, kiu estis sekvita supren per Maxwell-a's _classmate_, E.J. _Routh_, kiu ĝeneraligis la rezultoj de Maxwell-a por la ĝenerala klaso de linearaj sistemoj. Ĉi tiu rezulto estas (nomita, vokis) la _Routh_-Hurwitz-a Kriterio.
Rimarkinda apliko de dinamika regi estita en la areo de (viris, homita) fuĝo. La _Wright_ (Fratoj, Fratas) farita ilia unua sukcesa provo (fuĝoj, fuĝas) en 17-a de decembro, 1903 kaj per 1904 Flugaĵo III kaj estis (distingita, invarianta, memkonjugita, normala, diferencigis) per ilia ebleco al regi ilia (fuĝoj, fuĝas) por substanca (periodoj, periodas, punktoj, punktas) (pli (do, tiel) ol la ebleco al produkti (levi, lifto) de _airfoil_, kiu estis sciata). Regi de la (aviadilo, aeroplano) estis necesa por ĝia sekura, ekonomika, kaj ekonomike sukcesa uzi.
Per Dua mondmilito, rega teorio estis grava parto de fajro regi, gvidado, kaj cibernetiko. La Kosmokonkuro al la Luno dependis sur preciza regi de la kosma flugaparato. Sed rega teorio estas ne nur utila en teknologiaj aplikoj, kaj estas (konferenco, veriganta) pligrandiĝanta uzi en kampa tia ekonomio kaj sociologio. -->
Klasika rega teorio
Se alpreni ke la regilo C kaj la planto P estas linearaj kaj tempo-invariantaj (kio estas ke eroj de iliaj tradonaj funkcioj C(s) kaj P(s) ne dependas de tempo), oni povas analizi la sistemon pli supre per uzo de la laplaca transformo sur la variabloj. Ĉi tio donas jenajn rilatojn:
kie R(s) estas laplaca konverto de referenca variablo r;
La termo estas la tradona funkcio de la sistemo. Se oni povas certiĝi P(s)C(s) >> 1, kio estas ke ĝi havas tre grandan normon kun ĉiu valoro de s, tiam Y(s) estas proksimume egala al R(s). Ĉi tio signifas ke oni regas la eligo tiel ke ĝi simple egalas al la referenco.
Stabileco
Stabileco (en rega teorio) ofte signifas ke por ĉiu barita enigo super ĉiu kvanto da tempo, la eligo estos ankaŭ esti barita. Ĉi tiu estas sciata kiel bariteca stabileco (vidu ankaŭ en ljapunova stabileco).
Se sistemo estas baritece stabila tiam la (eligi, eligo) ne povas "eksplodigi" se la (enigo, enigi) restas finia.
Matematike, ĉi tio signifas ke por lineara kontinua-tempa sistemo estu stabila ĉiu el la polusoj de ĝia tradona funkcio devas
En la du okazoj, se respektive la poluso havas reelan parton severe pli malgrandan ol nulo aŭ absoluta valoro severe pli malgranda ol unu, estas la asimptota stabileco: la variabloj de asimptote stabila rega sistemo ĉiam malgrandiĝas de ilia komenca valoro kaj ne montras konstantajn osciladojn. La osciladoj okazas se poluso havas akurate reelan parton egalan al nulo, aŭ la absolutan valoron egala al unu respektive. Se simple stabilaj sistemaj respondaj nek malkreskas nek kreskas kun tempo, kaj ne havas osciladojn, ĉi tio estas nomata kiel bagatela stabileco: en ĉi tiu okazo ĝi havas ne-ripetitajn polusojn laŭ la vertikala akso (kio estas ke ilia reela kaj kompleksa komponantoj estas nulaj). Osciladoj estas se polusoj kun reela parto egala al nulo havas ankaŭ kompleksa parto ne egala al nulo.
Diferenco inter la du okazoj estas ne kontraŭdira. La laplaca konverto estas en karteziaj koordinatoj kaj la Z-konverto estas en polusaj koordinatoj kaj povas esti montrite ke <!-- Se la sistemo koncerna havas impulsa respondo de
kaj konsideranta la Z-konverto (vidi ĉi tiu ekzemplo), ĝia rendimento
kiu havas poluso en z = 0.5 (nula imaginara parto). Ĉi tiu sistemo estas _BIBO_ (asimptote) stabila ekde la poluso estas ene la unuobla cirklo.
Tamen, se la impulsa respondo estis
tiam la Z-konverto estas
kiu havas poluso je z = 1.5 kaj estas ne _BIBO_ stabila ekde la poluso havas modulo (modela teorio) severe pli granda ol unu.
Multaj (iloj, ilas) ekzisti por la analitiko de la (polusoj, polusas) de sistemo. Ĉi tiuj inkluzivi grafikaj sistemoj ŝati la radiko _locus_ aŭ la _Nyquist_ (grafikaj prezentoj, grafike prezenti).
_Controllability_ kaj _observability_
_Controllability_ kaj _observability_ estas ĉefa (eldonas, aferoj) en la analitiko de sistemo antaŭ decidanta la plej bona regi strategio al esti aplikita. _Controllability_ estas rilatanta al la ebleco de fortanta la sistemo enen aparta (ŝtato, stato, stati) per uzanta adekvata regi signali. Se (ŝtato, stato, stati) estas ne _controllable_, tiam ne signali estos iam kapabli forto la sistemo al atingi nivelo de _controllability_. _Observability_ anstataŭe estas rilatanta al la ebleco de "observanta", tra (eligi, eligo) (mezuroj, mezuras), la (ŝtato, stato, stati) de sistemo. Se (ŝtato, stato, stati) estas ne videbla, la regilo estos neniam kapabli (ĝusta, ĝustigi, korekti) la (fermita, fermis)-cikla konduto se tia (ŝtato, stato, stati) estas ne dezirinda.
De geometria punkto de vido, se ni rigardi la ŝtatoj de ĉiu (variablo, varianta) de la sistemo al esti (funkciigita, regita), ĉiu "malbona" (ŝtato, stato, stati) de ĉi tiuj (variabloj, variablas) devas esti _controllable_ kaj videbla al certiĝi bona konduto en la (fermita, fermis)-cikla sistemo. Tio estas, se unu de la (ajgenoj, ajgenas) de la sistemo estas ne ambaŭ _controllable_ kaj videbla, ĉi tiu parto de la dinamiko estos resti netuŝita en la (fermita, fermis)-cikla sistemo. Se tia ajgeno estas ne stabila, la dinamiko de ĉi tiu ajgeno estos ĉeesti en la fermi-cikla sistemo kiu pro tio estos esti labila. Nerigardebla (polusoj, polusas) estas ne (prezenti, aktuala) en la tradona funkcia kompreno de (ŝtato, stato, stati)-spaca prezento, kiu estas kial iam la lasta estas (preferita, pliamita) en dinamika sistema analitiko.
Solvaĵoj al (problemoj, problemas) de _uncontrollable_ aŭ nerigardebla sistemo inkluzivi adicianta _actuators_ kaj (sensiloj, sensas, sentiloj, sentas).
Regi (konstruplano, specifiloj, specifas)
Kelkaj malsama regi (strategioj, strategias) havi estas _devised_ en la pasinta (jaroj, jaras). Ĉi tiuj varii de ege ĝeneralaj aĵoj (_PID_ regilo), al aliaj konsekris al tre apartaj klasoj de sistemoj (_es_. Robotiko aŭ Aviadilo krozi regi).
Regi problemo povas havi kelkaj (konstruplano, specifiloj, specifas). Stabileco, kompreneble, estas ĉiam (prezenti, aktuala): la regilo devas certiĝi (tiu, ke, kiu) la (fermita, fermis)-cikla sistemo estas stabila: ĉi tiu ambaŭ se la (malfermi, malfermita)-ciklo estas stabila ĉu ne. Malpreciza elekto de la regilo, ja, povas (ebena, para, eĉ) _worsen_ la stabilecaj propraĵoj de la (malfermi, malfermita)-cikla sistemo. Ĉi tiu devas normale esti evitita. Iam ĝi devus esti dezirita al ricevi aparta dinamiko en la (fermita, fermis) ciklo: kio estas (tiu, ke, kiu) la (polusoj, polusas) havi, kie estas (fiksita, neŝanĝebligita) valoro severe pli granda ol nulo, anstataŭ simple (demandi, peti) (tiu, ke, kiu).
Alia tipa specifilo estas la malakcepto de (ŝtupo, paŝi) perturbo: ĉi tiu povas esti facile ricevita per inkluzivanta integralilo en la (malfermi, malfermita)-cikla ĉeno (kio estas rekte antaŭ la sistemo sub regi). Aliaj klasoj de perturboj (bezoni, bezono, necesa) malsama (klavas, tipoj) de sub-sistemoj al esti inkluzivita.
Alia "klasika" rega teorio (konstruplano, specifiloj, specifas) estimo la tempo-respondo de la (fermita, fermis)-cikla sistemo: ĉi tiuj inkluzivi la pligrandiĝa tempo (la tempo (bezonata, bezonis) per la rega sistemo al atingi la deziris valoro post perturbo), (akraĵo, kulmino) _overshoot_ (la plej alta valoro atingis per la respondo antaŭ atinganta la deziris valoro) kaj aliaj (kvitiĝanta tempo, kvartalo-kadukiĝo). Frekvenca domajno (konstruplano, specifiloj, specifas) estas kutime rilatanta al _robustness_ (vidi post).