cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cirusstratuso
Klasifiko
Jen la du speciojn de la genro cirusstratuso. Jen la du variojn de la genro cirusstratuso. La genro ne montras ajnajn suplementajn trajtojn.
12542 Laver
12542 Laver estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Gold Coast, Kvinslando, Aŭstralio).
Hans Albers
Hans Philipp August ALBERS [hans albes] (naskiĝis la 22-an de septembro, 1891, mortis la 24-an de julio, 1960) estis germana aktoro kaj kantisto.
Hans Albers naskiĝis en Hamburgo. Instigite de siaj gepatroj, li komencis komercistan lernadon, sed ne finis ĝin. Li lernis aktori kaj aperis en kelkaj malgrandaj teatraj roloj.
Post la Unua mondmilito li laboris en diversaj Berlinaj teatroj: ĉefe en komediaj roloj. Lia unua granda sukceso tamen estis serioza rolo: En la teatraĵo Die Verbrecher de Ferdinand Bruckner li aperis kiel kelnero.
Post multaj mutfilmoj, li en la jaro 1930 transprenis malgrandan rolon en la filmo Der blaue Engel, kiu famigis Marlene Dietrich. En 1932 li gajnis grandan sukceson per sia ĉefrolo en F. P. 1 antwortet nicht.
Kiam la nazioj akiris la potencon, li decidis resti neŭtrala. Kvankam li ekde 1925 vivis kune kun la juda aktorino Hansi Burg, li restis populara persono - pro siaj blondaj haroj kaj bluaj okuloj li estis por multaj la ekzemplo de la ideala germano. Hansi Burg fuĝis al Londono en 1938. Hans Albers suferis pro la disiĝo, sed daŭrigis sian sukcesan filmkarieron. Ankaŭ post la Dua mondmilito li aperis en multaj filmoj.
Li mortis en 1960 en Kempfenhausen apud Starnberg.
Joseph Lutumba
Joseph Lutumba kune kun Simon-Pierre Boka aŭtoris du naciajn himnojn de Demokratia Respubliko Kongo: la kantojn Debout Congolais (Leviĝu konganoj) en 1960 kaj La Zaïroise (La zairianino) en 1971.
Lutumba naskiĝis en la provinco Bas-Congo kaj estis profesoro en la universitato de Lubumbashi.
19981 Bjalistoko
19981 Bjalistoko estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).
Ĝi ŝuldas sian nomo al la mondfama pola urbo Bjalistoko, fondita en 1437 kiu havis multenombrajn loĝantojn ĝis Jan Klemens Branicki (1689–1771), estra komandanto, fariĝis heredanto de la Bjalistoka regiono, kie li konstruis la belegan palacon de Branicki.
T-Amila jodido
t-Amila jodido aŭ t-jodo-pentano estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la jodidoj, rezultanta el interagado de la jodida acido kaj t-amila alkoholo. t-Amila jodido estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. t-Amila jodido prezentas jodatomon ligitan al t-amila grupo. Ĝi konsistas je 5 karbonatomoj, 11 hidrogenatomoj, 1 jodatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.
Ricardo Piglia
Ricardo Emilio PIGLIA Renzi (Adrogué, 24-a de novembro 1941 - Bonaero, 6-a de januaro 2017) ​ estis argentina verkisto, kinscenaristo kaj literatura kritikisto.
Li interesiĝis pri usona literaturo kaj direktis kolekton pri krimromanoj, kiu disvastigis en Argentino la verkojn de Dashiell Hammett, Raymond Chandler, David Goodis kaj Horace McCoy. Krom usonanoj, ankaŭ aŭtoros de aliaj lingvoj, kiel Kafka aŭ Musil, influis sur liaj verkoj. Li ekverkis en la dua duono de la 1950-aj jaroj en Mar del Plata sian Taglibron, kaj pluis dum sia vivo. La internacia agnosko venis al li pro lia unua romano Respiración artificial, de 1980. Kiel literatura kritikisto, li verkis eseojn pri Roberto Arlt, Borges, Sarmiento, Macedonio Fernández kaj aliaj argentinaj verkistoj.
Piglia estis profesoro en Usono. Poste revenis al Bonaero, komponis operon, kunlaboris en radio, bildliteraturo, ktp. Kelkaj el liaj verkoj estis tradukitaj al nombraj lingvoj, partikulare al la angla, franca, itala, germana kaj portugala. Li ricevis nombrajn premiojn.
Miltiado
Miltiado (greke Μιλτιάδης, Miltiades, naskiĝo ĉirkaŭ la jaro 550 a.K.; morto ĉirkaŭ 489 a.K.) "la pli juna" estis armeestro kaj politikisto en antikva Grekio, kiu devenis el Ateno. Inter la jaroj 524 kaj 516 a.K. li nome de la Persa Imperio ekregis la duoninsulon Ĥersones (kiu nun nomiĝas Kalipolis) de Trakio, kaj estis subtenata de la tiranoj de Atiko el la familio de Peisistratos. Post la por la grekoj malsukcesa fino de la ionia ribelo de la malgrandaziaj kaj kipraj grekoj kontraŭ la persa hegemonio li revenis al Ateno kaj estis gvida motoro de la rezisto kaj defendo de Grekio kontraŭ la armeo de la Persa Imperio. La venko de la atenanoj kontraŭ la persa armeo ĉe Maratono dum la jaro 490 a.K. estis je granda parto lia merito.
Remigiusberg
Remigiusberg estas la nomo de 368 m alta monto en la Rejnlando-Palatinata distrikto Kusel, kiu apartenas al la okcidenta parto de la Nordpalatinata montolando.
Sur la montokupolo staras unu apud la alia la Proposta preĝejo Sankta Remigius, la sola konservata konstruaĵo de la samnoma propostejo kaj la ruino de la Michelsburg.
Geografio
La monto situas enla ekstrema nordokcidento de Palatinato. Ĝi estas centro de la Remigius-lando. Ĝi etendiĝas okcidenten de la rivero Glan sur la teritorio de komunumo Haschbach; 3 km oriente de altiĝas trans la rivero Glans la 562 m alta Potzberg.
Miltiado
Dum la sekva jaro la armeestro gvidis armean atakon kontraŭ la insulo Paroso, kiu malsukcesis. Post la reveno de la armeo al Ateno, Ksantipos, la patro de Periklo, akuzis Miltiadon pri malkapabla armea gvidado kaj la armeestro estis kondamnita je morto. Poste tamen la mortopuno estis ŝanĝita al puno pagi gigantan monsumon, kiun Miltiado ne povis pagi kaj sekve enkarceriĝis. En la karcero li mortis pro vundo, kiun li ekhavis dum la bataloj pri Paroso. Lia filo, Kimon, dum la sekvaj jardekoj havis gravan rolon en la politiko de la urboŝtato Ateno.
Remigiusberg
Historio kaj vidindaĵoj
Proposteja preĝejo – la antaŭa konstruaĵo el la 11. jarcento estis anstataŭita ĉirkaŭ la jaro 1127 de novkonstruado de monaĥejo. Ĝi estis fondado de la benediktana </b>abatejo SanktaRemiĝo de Reims honore al sankta Remiĝo kaj ricevis – kiel poste ankaŭ la ĉirkaŭanta lando - ties nomon, kvankam la sanktulo, kiu vivis en la im 5a/6a jarcento, neniam vizitis la regionon. Vidu ankaŭ: Proposta preĝejo Sankta Remigius
Michelsburg – ekde 1260 apud la probstejo estis konstruata duan burgon. kiu ricevis sian nomon laŭ patroneco de la burgkapelo, Miĥaelo. Hodiaŭ ĝi estas ruino. La burgo komence apartenis al la graflando Veldenz, poste al la witelsbaĥa duklando Palatinato-Zweibrücken. La konstruaĵo estis forte damaĝita en la tridekjara milito kaj la milito de la ligo de Augsburg. Post la ankoraŭa damaĝado de la francaj revoluciaj trupoj en la jaro 1790 la administraj aŭtoritatoj en 1794 donas permeson forpreni ŝtonojn de la kaduka konstruaĵo. 1973/74 okazis laborojn por sanigi ls konstruaĵon. Vidu ankaŭ: Michelsburg (Palatinato)
702
En la jaro 702 post Kristo okazis, interalie:
Imre Farkas
Imre Farkas [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Farkas Imre estis hungara oficisto, komponisto, tekstopoeto, poeto. Lia nobela antaŭnomo estis nagybégányi [nadjbEAnji], lia pseŭdonimo estis R. Cassim.
Imre Farkas naskiĝis la en Debrecen, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Imre Farkas studis juron en sia naskiĝurbo, poste en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li laboris en ministerio pri defendo ĝis la emeritiĝo. Libertempe li komponis sentemajn kantojn. Lia unua teatraĵo estis prezentita en 1905, poste li verkis kompletajn operetojn (muziko kun teksto). Ili estis prezentitaj plej ofte en Operetoteatro (Budapeŝto) kaj Népszínház. Li estis ankaŭ redaktoro de teatra revuo, kie li gvidis popularan korespondan rubrikon. Li verkis ankaŭ poemojn.
Muzeo Kastelo Wilhelmsburg (Schmalkalden)
La Muzeo Kastelo Wilhelmsburg (Museum Schloß Wilhelmsburg) troviĝas sur monteto supre de la faktrabaĵoza urbocentro de Schmalkalden, Schloßberg nr 9.
Historio de la kastelo kaj de ĝia uzo
La festsalonegoj, la sinjora kuirejo kaj aparte la impona trietaĝa kastelo kirko estas vera okuldorlotilo. Tie la protestanta kredokonfeso kvzaŭ arkitekture prezentiĝas: altaro, ambono kaj orgeno estas aranĝitaj en vertikala akso. Rekte kontraŭe la landgrafoj de sur propra galerio la diservojn partoprenadis.
En Schmalkalden gravaj historiaj momentoj pasis: la Ŝmalkalda Ligo estas la unua granda defendema konfederacio de la reformitaj landoj. Marteno Lutero publikigis surloke en 1537 la t.n. Ŝmalkaldajn artikolojn, je kiuj ankoraŭ hodiaŭ protestantaj pastroj ĵuras dum ordinado.
Ekspozicioj
La daŭra ekspozicio ne nur enmergigas onin en la tempon de Reformacio, de Lutero, de la Tridekjara milito aŭ de la Ŝmalkalda Ligo sed konatigas onin ankaŭ kun la vivo ĉe la kortego de la hesaj landgrafoj, kiuj samtempe estas la sinjoroj de Turingio. La nocio kortego inkluzivas la ĉekortegan ĉiutagan vivon, la loĝadon kaj ĉion koncerne la grafojn kaj la ilin ĉirkaŭantajn personojn.
Sur la kastelo Wilhelmsburg multaj aspektoj de la nobela klaso en la 16-a kaj la 17-a jarcentoj videblas. Oni lernas pri la tiamaj festoj, la ĉasoj, la muziko, la teatro, la edukado de la tronheredantoj, la ĉetablaj kutimoj, la kuirado.
Prezentatas instrumentoj por ĉasado, vazaro, trinkglasoj kaj kruĉoj sed ankaŭ sciencaj iloj. Impresas la loĝejaj kaj prestiĝaj ĉambroj de la landgrafoj kaj kuirejo kun rekonstruita ekipaĵo.
Kelaj vandpentraĵoj
Ekzistas en la urbocentra domo nomita Hesa korto kela trinkhaleto, kie estas videbla unu el la plej malnovaj profanaj pentraĵoj el la germana Mezepoko. La freska ciklo malfruromanika montras episodojn el la romano "Iwein, la kavaliero kun la leono" de Hartmann von Aue. Pro konservadaj kialoj la ciklo en la originala loko jam ne alireblas. Anstataŭe ties kopio en freŝaj koloroj estas admirota en kelo sur la kastelo Wilhelmsburg.
Coimbra
La gloso Coimbra povas signifi la jenajn
Abe Ŝinzo
ABE Ŝinzō (japane: 安倍　晋三, [abe ŝinzō]; naskiĝis la 21-an de septembro 1954 en Tokio, mortis la 8-an de julio 2022) estis japana politikisto el unu de la politike plej gravaj familioj de la lando. Li estis elektita ĝenerala sekretario de Liberala Demokrata Partio (LDP) la 20-an de septembro 2006. Abe Ŝinzo estis la 90-a ĉefministro de Japanio de 2006 ĝis 2007. Ekde la 26-a de decembro 2012 ĝis 2020 li denove plenumis la funkcion de ĉefministro de Japanio - se oni duafoje nombras lian postenecon (en iuj listigoj kalkuliĝas tiel), li do estis la 96-a ĉefministro.
La patrinflanka avo de Abe Ŝinzo estas Kishi Nobusuke, 56-a kaj 57-a ĉefministro de Japanio. La patro de Abe Shinzo estas Abe Ŝintaro, eksa ministro pri eksterlandaj aferoj kaj ĝenerala sekretario de LDP — la partio, kiu regas Japanion ekde la Dua mondmilito. Lia juna frato Kishi Nobuo estas konsilisto.
Vivo
Abe Ŝinzo naskiĝis en Tokia Metropolo, li estis registrita en la nomaron de urbeto Aburaja, distrikto Ocu de gubernio Jamaguĉi (nun parto de urbo Nagato). Li diplomiĝis pri la fako politiko ĉe la fakultato pri juro de Seikei-Universitato en marto 1977. Li dungiĝis ĉe Kobe Ŝtalo en aprilo 1979. En 1982, li foriĝis el la entrepreno, kaj eklaboris kiel sekretario de sia patro Abe Ŝintaro. En 1993, li elektiĝis deputito.
En julio 2000, Abe Ŝinzo iĝis vicĉefa sekretario de kabineto sub Mori Yoŝiro, kaj en aprilo 2001, li konservis sian postenon sub Koizumi Jun'ichiro. En septembro 2003, li iĝis ĝenerala sekretario de LDP. En septembro 2004, li iĝis anstataŭulo de la ĝenerala sekretario de LDP kaj estro de la instigo-centro pri partia reformo. En oktobro 2005, li iĝis ĉefa sekretario de kabineto sub Koizumi Jun'ichiro. En septembro, li elektiĝis estro de LDP.
703
En la jaro 703 post Kristo okazis, interalie:
Abe Ŝinzo
Vivo
La 26-an de septembro 2006, li iĝis la 90-a ĉefministro de Japanio kaj demisiis de la ofico en septembro de 2007.
Steyr
Steyr [ŝtajr] ĉe la landlimo inter Supra Aŭstrio kaj Malsupra Aŭstrio troviĝas la malgranda, sed ekonomie, historie, kaj kulture elstara, parte eĉ mondfama konata urbo Steyr, kies nomo transiris al tuta provinco, nome la iama duklando - nun federacia lando Stirio (germane Steiermark) - kaj rimarkindas interalie, ĉar gastis en unu el ĝiaj ĉefplacaj domoj Franz Schubert la "princo de la kantoj" ripete - tiu urbo Steyr meritas la intereson de Esperanto-parolantoj des pli pro tio ke aperis tie 1895 la unua nome konata aŭstra Esperantisto, kaj agadis tie dum longa tempo, ĉiam vigla, kompetenta Esperanto-grupo, pro tio Steyr estas la lulilo de la Esperanto-movado en Aŭstrio.
Steyr situas ĉe la unuiĝo de du riveroj, la pli larĝa el kiuj nomiĝas "Enns", la malpli larĝa "Steyr", do same kiel la urbo mem. La plej antikva kvartalo troviĝas en la iom akra angulo formata de la kunfluantaj riveroj. Tie leviĝas ankaŭ altaĵo kronita de barokstila grafa palaco, kiu anstataŭas la siatempan mezepokan urbkastelon.
Piede de la altaĵo, kaj kvazaŭ premate kontraŭ la bordo de la rivero Enns, kuŝas la longa ĉefplaco, kiun oni konsideras la plej bela en Aŭstrio pro kaj ĝia ĉarma impona aspekto en ties tuteco, kaj pro la aparta belo aŭ rimarkindeco de preskaŭ ĉiu unuopa - jen publika, jen privata /precipe patricia aŭ burĝa) konstruaĵo.
La urbo etendiĝas ankaŭ sur la aliaj riverbordoj. Impresas tie antaŭ ĉio la romantika vidaĵo, prezentata de la antaŭurbo laŭlonge de la kruta Enns-bordo, superregata de pitoreska, dutura preĝejo.
Produktado kaj komercado de varoj el la altrenoma fero de Erzberg (Ercmonto) - je nur sepdek-kilometera distanco en la sudo - estis dum multaj jarcentoj la vivobazo de Steyr - ĝia plej karakteriza trajto.
En la fina fazo de la pasinta jarcento estis fondata - de Josef WERNDL, al kiu la Steyranoj dankeme starigis imponan, plurfiguran monumenton - armilfabriko kun miloj da laboristoj. Tiu fabriko baldaŭ rolis grave sur la koncerna mondmerkato, precipe kiam ĝi entreprenis la produktadon ankaŭ de bicikloj (biciklo). Nuntempe ĝi kontribuas esence al la aŭtomobil-merkato, laborante en komplekso, kiu kovras vastan terenon ekster la urbo, kies loĝantara plimulte konsistas tamen el ĝiaj dungitoj. (Laŭ radiomanuskripto de prof. Karl BECKMANN 1980).
Ĥarga
La baseno El Ĥarga (arabe الواحات الخارج, latinliterigo al-Ŭāḥāt al-Ḫāriǧa, en la masra lingvo aŭ egipta araba El Ĥarga) estas la plaj sudorienta kaj plej granda el la kvin loĝataj geomorfologiaj basenoj de okcidenta Egiptio. Ĝi situas en la Libia Dezerto en la areo de la koordinatoj 26° 00' N ĝis 24° 30' N (de nordo al sudo) respektive 30° 25' O ĝis 30° 50' O (de okcidento al oriento) - sume ĝi inter nordo kaj sudo etendiĝas je 200 kilometroj. Laŭ la censo de 1996 en la basena areo de proksimume 1500 kvadrataj kilometroj vivis 49 461 loĝantoj. La plej multaj ili ili vivas en centra loĝloko same nomata Ĥarga - tiu oazo samtempe estas la administra centro de la egiptia provinco Nova Valo.
Nomo
Ĥarga kutime kune kun la baseno Daĥla 190 kilometrojn pli okcidente konsideratas "duobla oazo". En la epoko de antikva Egiptio tiuj du basenoj kune nomatis "la oazo" aŭ "la suda oazo". En la helenisma-romia epoko la du basenoj kune nomiĝis greke ῎Οασις μεγάλη, do "Oasis megale", respektive Oasis magna, en Esperanto do "granda oazo". Nur ekde la 4-a jarcento la du basenoj konsideratas du administraj unuoj - kaj la loĝlokoj de la baseno Ĥarga nomatas "la eksteraj oazoj".
Politikaj kaj ekonomia signifoj
La ĉefa loĝloko de la oazo ĝis la mezo de la 20-a jarcento estis Hibis, en la araba epoko ankaŭ nomata Al respektive El Maimun. La administra centro de la duoba baseno en la antikva epoko estis la loko Kalamun (Qalamun) en la baseno Daĥla. Nur ekde la jaro 1958 la loko Ĥarga, nomata administra centro de la egiptia provinco Nova Valo, havas centran signifon - la provinco cetere ankaŭ kovras la basenojn Daĥla kaj Farafra.
Kontraste al ĉiuj aliaj oazoj de la regiono, la oazo Ĥarga nuntempe ne plu sentiĝas oazo, sed moderna urbo ekipita per ĉiuj kutimaj instalaĵoj de urbo.
Jam ekde la epoko de antikva Egiptio, la baseno dankas sian ekonomian signifon aparte pro la situo en nodopunkto de pluraj karavanaj vojoj inter la nila valo oriente, Libio okcidente kaj Sudano sude. Samtempe la oazo ekde la antikva epoko liveras mineralajn kaj agrokulturajn produktaĵojn, aparte legomojn, daktilojn kaj vinon.
Anaqaen
Anaqaen [anakajn] estas planlingvo kreita de la franco Christopher Bouchard en 2002, sen konata celo, verŝajne ĝi estas arta lingvo. Ĝi havas deklinacion kun 6 kazoj kaj neregulan konjugacion. La projekto suferis gravajn ŝanĝojn kaj ankoraŭ restas nefinita.
Fiastra
Fiastra estas komunumo de Italio.
Go, Dog. Go! (televida serio)
'Go, Dog. Go!' (anglalingve por Iru, Hundo. Iru!) estas uson-kanada animacia filmo disvolvita de Adam Peltzman. La serion ekelsendis la televida kanalo Netflix en 26a de Januaro 2021. La serio estas bazita sur samnoma libro de P. D. Eastman.
Roluloj
La hundoj de Pawston estas:
Akcepto
Common Sense Media donis al la serio 4 stelojn, asertante ke "Hundaventuroj kun amasoj da antaŭlernejaj ridoj."
Kalipolis
La duoninsulo Kalipoliso (Καλλίπολις, do Kalipoliso, "bela urbo", Gelibolu), en pluraj lingvoj nomata Gallipoli, estas la moderna nomo de la antikva trakia duoninsulo Ĥersones Trakia (Χερσόνησoς Θράκια) en la pleja okcidento de la nuna ŝtato Turkio. Ĝi limiĝas oriente de la Marmora Maro kaj la markolo Dardaneloj, sude kaj okcidente de la Egea Maro. Norde ĝi de la eŭropa parto de Turkio, kiu dum la antikva epoko estis parto de Trakio, atingeblas nur per unusola larĝa strato el la urbo Keşan aŭ per mallarĝaj montaj stratetoj el Şarköy; el la azia parto de Turkio, la historia Malgrandazio ĝi atingeblas nur per pramoj el la urboj Lampsakos, Çanakkale kaj Eceabat.
La plej granda urbo de la duoninsulo nomiĝas laŭ ĝia turka nomo Gelibolu. Okcidente de la duoninsulo situas la turka insulo Gökçeada (greke Ἴμβρος, Imbros) en la Egea Maro.
Historio
Kun la celo de la mala direkto la duoninsulo servis al la Otomana Imperio kiel bazo por la ekspansio al Eŭropo. La konkeron de Kalipoliso dum la jaro 1354 sekvis la konkero de Trakio kaj la armea "ĉirkaŭbrako" de Konstantinopolo, kiu preskaŭ 100 jarojn pli poste ankaŭ estis konkerita de la otomana armeo.
Dum la Unua Mondmilito februare de la jaro 1915 okazis la batalo de Kalipolis, kiun la okcidentaj potencoj, kiuj celis konkeri la Otomanan Imperion, fiaske malvenkis. En la bataloj distingiĝis Mustafa Kemal Atatürk.
Anktikvaj trakiaj urboj de la duoninsulo estis interalie Sestos (Σεςτος) kaj Lisimaĥeia (Λυσιμάχεια).
Tibor Hartel
Tibor HARTEL rumanuja hungara instruisto pri biologio. Li naskiĝis en Ŝegeŝvaro la 22-an de julio 1978.
Kariero
Tibor Hartel diplomitiĝis pri biologio en 2001 en UBB de Kluĵo, doktoriĝis en 2008 en Universitato Ovidius de Constanța(disertaĵo: rumane Studiul ecologic și faunistic al amfibienilor din bazinul Târnava Mare (hungare: A kétéltűek faunisztikai és ökológiai vizsgálata a Nagy Küküllő medencében). Li instruas en sia naskiĝurbo.
Chichester Bell
Chichester Alexander BELL (1848–1924) estis kemiisto, kuzo de Alexander Graham Bell, kaj esence grava por la disvolvigo de plibonigitaj versioj de fonografo.
En 1881 Chichester Bell eklaboris kun Alexander kaj lia asociito Charles Tainter por la skizoj de la fonografo de Thomas Edison.
Munster (Örtze)
Munster estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Heidekreis de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ladislao la 4-a (Pollando-Litovio)
Ladislao la 4-a Vasa, pole Władysław IV Waza, beloruse Уладзіслаў Ваза, Uładzislaŭ Vaza, litove Vladislovas II Vaza, ruse Владислав Жигимонтович (naskiĝis la 9-an de junio 1595 en Lobzov apud Krakovo; mortis la 20-an de majo 1648 en Mereĉ, nuntempe Merkine en Litovio) estis caro de Rusio (1610-1613; laǔ titolo — ĝis 1634), reĝo de Pollando kaj Granda Duko de Litovio (1632-1648).
Biografio
Ladislao estis filo de Sigismondo la 3-a Vasa. Komence de sia regado li venkis Rusion. Laŭ la kondiĉoj de la packontrakto, subskribita la 14-an de aprilo 1634, lia ŝtato ricevis teritoriojn, inter kiuj estis la urbo Smolensk, sed Ladislao devis rezigni pri la titolo "rusia reĝo", kiun li ricevis de moskvaj bojaroj dum la Granda Malordo. Post la morto de la sveda reĝo Gustavo la 2-a Adolfo Ladislao klopodis ekregi en Svedio, pri kies trono li fine rezignis en la jaro 1635.
Ladislao estis katoliko. Diference de sia patro, li estis pli religie liberala. Al lia kortego apartenis multaj protestantoj. Strebante al socia paco li kunvokis en la jaro 1645 konsilantaron el katolikoj kaj protestantoj. Sed li ne povis haltigi ribelojn de kazakoj celantaj unue kontraŭ la pola nobelaro. Rezulto de la ribelo, kiu startis en la jaro 1648, estis perdo de parto de la ukrainiaj teritorioj kiujn ekde tiam regis Rusio.
Welte-Mignon
La Welte-Mignon-reproduktopiano estis aŭtomata mekanika muzikinstrumento, kiu kiel unua muzikinstrumento entute ebligis la plejparte aŭtentikan reproduktadon de pianopecoj.
Tanzania ŝilingo
La tanzania ŝilingo - svahile shilingi - estas la nacia valuto de Tanzanio. Unu ŝilingo estas dividita je cent cendoj (svahile senti). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas TZS. Sian nomon la valuto dividas kun la kenja ŝilingo, la somalia ŝilingo, la uganda ŝilingo kaj la eksa aŭstra ŝilingo en Eŭropo, nun anstataŭigita per la Eŭro.
Sumoj indikitaj en tanzaniaj ŝilingoj kutime estas montrataj en la formo x/y, en kiu x estas la sumo ŝilinga, kaj y la sumo cenda: 1/20 do estas 1,20 ŝilingoj.
Elaro (luno)
Elaro estas neregula satelito de Jupitero.
Ĝi estas malgranda objekto. Se, kiel la aliaj satelitoj de la himalia grupo, ĝia albedo estas 0,04 kaj ĝia denso 2,6 g/cm3 oni povas ĉirkaŭkalkuli ĝian grandon al 86 km kaj ĝian mason al 8,7 × 1017 kg.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de Charles Dillon Perrine en la observatorio Lick (Kalifornio, Usono) dum li pristudis fotojn de Himalio, kiun li mem malkovris antaŭ.
Ĝi ricevis la nomon Jupitero VII (la nuna sistemo de maldaŭraj nomoj ne estis tiam uzata), kaj ricevis sian nunan nomon nur en 1975.
Orbito
Ĝi estas ano de la himalia grupo, grupo de kvin satelitoj, kies orbitoj havas grandan duonakson inter 11 160 000 kaj 12 555 000 km, kaj klinangulon inter 25,8° kaj 30,7° rilate al la jupitera ekvatoro.
Daniel Parker (baptisto)
Daniel PARKER (naskita la – mortinta la ), plej ofte nomata Elder Daniel Parker (Elder = presbitero, kirkestrarano), estis frua gvidanto de la movado de Primitiva Baptismo en suda Usono kaj Teksaso (alveninte tien kiam Teksaso ankoraŭ estis parto de Meksiko). Li fondis plurajn kirkojn de la Primitivaj Baptistoj, sed poste li gvidis skisman grupon, kiu apartiĝis sub la nomo "Antaŭdestinismaj Baptistoj 'Du Semoj en la Spirito'", unu el la plej fruaj ekzemploj de la doktrino pri "Serpenta Semo" en protestanta kristanismo.
Fontoj
La artikolo estas ĝermo bazita sur la angla vikipediero, kaj sur la referencita retejo.
Horst Wessel Lied
Horst Wessel Lied (esperantlingve: 'Kanto de Horst Wessel'), ankaŭ konata sub la nomo laŭ ĝia unua frazo Die Fahne Hoch! ('La flago supren!'), estis la himno de la Nazia Partio inter la jaroj 1930 kaj 1945. Post la enpoviĝo de Hitler en 1933, nazioj hisis la himnon al la kategorio de oficiala himno de Germanio, kune kun la unua linio el Deutschlandlied.
La teksto estis origine verkita en 1929 fare de la Sturmführer Horst Wessel, komandanto el la Sturmabteilung (SA) en la Berlina kvartalo Friedrichshain. Unu jaron poste, Wessel estis mortigita fare de ano de la Komunista Partio de Germanio, okazintaĵo post kiu Joseph Goebbels konvertis Wessel en martiron por la nazia idearo. La kanto estis unuafoje ludita ĉe la entombigo de Wessel, kaj estis ekde tiam amplekse uzita je la agoj kaj paroladoj de la partio, kaj emocie kantita de la Sturmabteilung-anoj dum surstrataj marŝadoj.
Kiam Hitler kancelieriĝis tri jarojn poste, Horst Wessel Lied estis agnoskita kiel nacia simbolo sub la leĝo de la 19a de Majo 1933. Unu jaron poste, estis reguligo, ke oni nepre devis fari la faŝisman saluton dum la kanto estas ludata.
Centrifugado
Centrifugado estas mekanika procezo, kiu uzas centrifugan forton por apartigi partiklojn de solvaĵo laŭ ilia grando, formo, denso, meza viskozo kaj rotora rapido. La pli densaj eroj de la miksaĵo moviĝas for de la akso de la centrifugilo, dum la malpli densaj eroj de la miksaĵo migras al la akso. Kemiistoj kaj biologoj povas pliigi la efikan gravitan forton de la provtubo tiel, ke la precipitaĵo rapide kaj plene moviĝas al la fundo de la tubo.
Horst Wessel Lied
Je la finiĝo de la nazia reĝimo dum majo 1945, Horst Wessel Lied estis malpermesita. La teksto kaj melodio estas nun kontraŭleĝaj en nuna Germanio.
Centrifugado
Estas korelacio inter la grando kaj denso de la partiklo kaj la rapideco, kiel la partiklo disiĝas el heterogena miksaĵo, kiam la sola efika forto estas la gravito. Ju pli granda estas la grando, la denso de la eroj, des pli rapide ili disiĝas el la miksaĵo. Aplikante pli grandan efikan gravitan forton al la miksaĵo, kiel faras centrifugilo, la disiĝo de la eroj akceliĝas. Ĉi tio estas ideala en industriaj kaj laboratoriaj agadoj, ĉar partikloj, kiuj nature disiĝus dum longa tempo, povas esti apartigitaj en multe malpli da tempo.
Horst Wessel Lied
Teksto de la himno
Jene la germanlingva teksto kune kun ties traduko al la esperanta lingvo:
Slovaka krono
La slovaka krono (slovake slovenská koruna) estis la oficiala valuto de la ŝato Slovakio ekde la ĝis la.
Ĝi ekvalidis rapide post la divido de Ĉeĥoslovakio kaj la fondo de la sendependa ŝtato Slovakio la 1-an de januaro 1993.
Unu slovaka krono egalas al 100 heleroj (slovake unu halier, pluraj halierov). La valuto estas unu el pluraj eŭropaj pagiloj, kiuj nomiĝas krono kaj kies nomo devenas de la krono de la mezepokaj nobelaj regantoj de la lando.
Moneroj
Ekzistis moneroj en valoro de 10, 20 kaj 50 heleroj, 1, 2, 5 kaj 10 slovakaj kronoj. La moneroj de 10 kaj 20 heleroj ne plu validis ekde la, dum la aliaj supervivis ĝis la enkonduko de eŭro en Slovakio, okazinta la.
Inter ili, 50-heleraj moneroj pluekzistis en du variaĵoj: pli malnova "klasika" aluminia, kaj pli nova, pli eta monero el kupro kaj fero.
Ĉar la prezoj en vendejoj daŭre kalkuliĝis en intervaloj de 10 heleroj ankaŭ post la forigo de tiuj moneroj en 2004, la finan suon de aĉeto oni rondigas al sumo pagebla per kronoj plus 50-heleraj moneroj.
Monbiletoj
Ekzistis monbiletoj en valoro de 20, 50, 100, 200, 500, 1000 kaj 5000 slovakaj kronoj.
Eŭro kaj Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II
La Slovakio, sen publika antaŭanonco, membriĝis en la Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II (WKM II). Per ĝi la slovaka kurzo kun 30-procenta vario je fiksa gvida kurzo ligiĝas al la Eŭro. Komence fiksiĝis gvida kurzo de 38,4550 kronoj po eŭro. Pro kontinua plivaloriĝo de la krono kompare al la eŭro la centra banko de Slovakio tamen vidis bezonon, interkonsente kun la Eŭropa Unio, adapti la gvidan kurzon, kiu ekde la estis 35,4424 kronoj po eŭro.
Metafora uzo de la vorto helero
Ne nur en la slovaka kaj ĉeĥa lingvoj, sed ankaŭ en la najbara germana lingvo (la germanlingva vorto estas Heller), la vorto "helero" uziĝas en metafora senco, por tradicia, simbola monero de aparte detala valoro. '"Auf Heller kaj Pfennig abrechnen" signifas "detale finkalkuli kun konsidero de ĉiu helero kaj pfenigo". Dum la helero ankoraŭ estas oficiala pagilo, kvankam ĉiuj moneroj kun valoro de malpli ol 50 heleroj enkasiĝis, la pfenigo - do la centono de la antaŭa germana marko - jam nun estas historia valuto, ne plu valida pagilo ekde post la jaro 2001.
Robert Burnham, Jr.
, konata kiel la verkinto de Burnham's Celestial Handbook,  (Ĉiela Gvidlibro de Burnham) en tri volumoj.
Unuaj laboroj
Li naskiĝis en Ĉikago (Ilinojso) en 1931. Lia familio transloĝiĝis al Prescott (Arizono) en 1940, li ricevis diplomon de duagrada lernejo en 1949. Timida kaj sen amikoj, li pasas sian tempo observi la ĉielon per teleskopo, kiun li-mem konstruis.
la, li malkovris sian unuan kometon ; tio permesis al li esti dungata en la observatorio Lowell en Flagstaff (Arizono) en 1958 por paropreni je enketo pri la proprajn movojn de la steloj per lumpulsa komparilo. Li malkovris aŭ kunmalkovris du pliajn kometojn kaj, kun Norman G. Thomas, la asteroidon 3397 Lejlo.
Celestial Handbook
Krom siaj deĵoroj en la observatorio, li pasis sian libertempo redakti la Ĉielan Gvidlibron. Tiu verko, kiu estis ricevinta nenian apogon de la observatorio Lowell, entenas longan enkondukon al astronomio, katalogon da informoj pri ĉiuj konstelacion, fotografiojn, tablulojn, grafikaĵoj, priskribo de centoj da ekstersunsistemaj objektoj videblaj per malgrandaj teleskopoj. Al tio aldoniĝas historioj kaj legendoj pro steloj kaj iom da poezio.
Černá Louže
Černá Louže estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Rynoltice en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas proksimume 1 km norde de Rynoltice. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 7 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Robert Burnham, Jr.
Celestial Handbook
Ĝi komence estis memeldonita en 1966. Reviziita versio estis eldonita de Dover Publications en 1978. Ĝi rapide iĝis nemalavebla verko por amatoraj astronomoj kaj estas nun ĉiam reeldonita.
Černá Louže
Černá Louže situas en katastra teritorio Polesí u Rynoltic kun areo 1,96 km².
Robert Burnham, Jr.
Post Lowell
En aprilo 1979, Robert Burnham ricevis noticon, laŭ kiu la enketo pri la stelaj propraj movoj estis baldaŭ finota. Li neglektis serĉi alian taskon kaj, rifuzinte la postenon de pordisto de la observatorio, kiun oni proponis al li, li foriris.
Li ne sukcesis trovi alian laboron. Pro sia kreskanta timideco li iĝis pli kaj pli homevitulo kaj neniam edziĝis. Li ofte kverelis kun Dover pri aŭtorrajtoj kaj pri eblaj novaj eldonoj aŭ tradukoj de sia verko.
Spite al la sukceso de sia Ĉiela Gvidlibro, Robert Burnham pasis siaj lastaj jaroj en malriĉeco kaj senfamo, vendante pentraĵojn de katoj en la Parko Balboa de San-Diego. Lia sano rapide malboniĝis ",
La multenombraj legantoj de lia libro neniom sciis pri lia malfeliĉo : ili missupozis ke la libro estis verko de homonimulo sen ia-ajn ligateco : "Robert Burnham", ĉef-redaktoro de la scienca revuo "Astronomy",
Li mortis en 1993, 61-jaraĝa. Nek lia familio, nek la kolektivo da la amatoraj astronomoj estis avertitaj, verŝajne laŭ volo de Robert Burnham Jr. mem.
Honoroj
Norman G. Thomas, lia kolego en Observatorio Lowell nomis asteroidon en lia honoro. Sed ĉar jam ekzistis asteroido 834 Burnhamia, li elektis la germanan nomon de la prauloj de Robert Burnham por nomi la asteroidon 3467 Bernheim malkovrita la.
En 2009, memoraĵo konsistiganta el bronza plato, kiu figuras paĝojn de la Burnham's Celestial Handbook", ", estis instalita en la "Pluto Walk" (Promenejo de Plutono'') de la Observatorio Lowell.
Izotopoj de cerio
La izotopoj de cerio (Ce) estas konataj de masnumeroj inter 119 kaj 157.
Georgio (apartigilo)
Georgio aŭ Georgia devenanta de Georgo havas plurajn sencojn.
Izotopoj de cerio
La norma atompezo estas 140,116(1) u.
142Ce estas antaŭdirita al kapabli al duopa beto-disfalo sed ĉi tiu procezo neniam estis observita, tiel eblas konkludi ke ĝia duoniĝotempo estas pli granda ol 5×1016 jaroj. 27 radioaktivaj izotopoj estas konataj, la plej stabilaj estas 144Ce kun duoniĝotempo 284,893 diurnoj, 139Ce kun duoniĝotempo 137,640 diurnoj, 141Ce kun duoniĝotempo 32,501 diurnoj. Ĉiuj ceteraj radioaktivaj izotopoj havas duoniĝotempojn malpli grandajn ol 4 diurnoj kaj la plejparto el ĉi tiuj havas duoniĝotempojn malpli grandajn ol 10 minutoj. Cerio ankaŭ havas 2 atomkernajn izomerojn.
Santosse
Santosse estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Vidindaĵoj
La kirko datiĝas el la 16-a jarcento, gia sonorilturo datiĝas el la 19-a jarcento.
Edward Dodwell
Edward Dodwell (1767 – 13-a de majo 1832) estis irlanda pentristo, veturantoj kaj verkisto pri arkeologio.
Dodwell veturis el 1801 al 1806 tra Grekio, kiu estis tiam parto de la Otomana Imperio, kaj dediĉis la reston de sia vivo plejparte al Italio, precize ĉe Napolo, kaj Romo. Li mortiĝis en Romo pro efiko de malsano akirita en 1830 dum vizito de esplorado al la regiono de la Sabinaj Montoj. La vidvino de Dodwell, filino de la Grafo Giraud, famiĝis kiel la "bela" grafino de Spaur, kaj ludis konsiderindan rolon en la politika vivo de la papa urbo.
Dodwell publikigis A Classical and Topographical Tour through Greece (1819), kies germana traduko aperis en 1821; Views in Greece, kun tridek koloraj platoj (1821); kaj Views and Descriptions of Cyclopian or Pelasgic Remains in Italy and Greece (Londono kaj Parizo, kun franca teksto, 1834).
Pola landvojo n-ro 85
Pola landvojo n-ro 85 (DK85) estas landvojo je longeco 4,774 km. Ĝi lokiĝas sur terenoj de Mazovia Provinco. Ĝi kunigas Nowy Dwór Mazowiecki-n kun Kazuń. Ĉi tiu landvojo estas plej mallgonga landvojo en Pollando.
Franz Vranitzky
Franz VRANITZKY (naskiĝinta la 4-an de oktobro 1937) estas aŭstra politikisto.
Kariero ekonomia-politika
La diplomita komercisto kaj membro de la Socialdemokratia Partio de Aŭstrio deĵoris de 1961-69 en la Nacia Banko de Aŭstrio. Inter 1970-76 li konsiladis al ministro pri financoj kaj fariĝis poste vicdirektoro ĝenerala de Creditanstalt-Bankverein (ĝis 1981). Inter 1981-84 li estis ĝenerala direktoro kaj estro de la direktorio de Länderbank, inter 1984-86 ministro pri financoj.
Kanceliero de transiro
En 1986 li iĝis kanceliero de koalicio inter SPÖ kaj FPÖ, kiun lastan anstataŭis la ÖVP en 1987. En 1988 li iĝis nacia partiestro de SPÖ. Ambaŭ oficojn transprenis de li en 1997 Viktor Klima. La saman jaron li ekdeĵoris kiel speciala komisiito de Organizo por Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo por Albanujo.
Premioj
Pro liaj meritoj koncerne la aliĝo de Aŭstrio al Eŭropa Unio li ricevis en 1995 la Karolan Premion.
704
En la jaro 704 post Kristo okazis, interalie:
Mnemozino
Laŭ helena mitologio, Mnemozino, el gr. Μνημοσύνη memoro, ŝi estis titanino kaj personigis la memoron. Amata de Zeŭso, ŝi estis patrino de la naŭ Muzoj: Kaliopo koncernanta la heroan poezion; Klio, la historion; Polimnio, la lirikan poezion; Eŭterpo, la muzikon; Melpomeno, la tragedion; Talia, la komedion; Terpsiĥoro, la dancon; Uranio, la astronomion kaj Erato, la elegion.
28851 Londonbolsius
28851 Londonbolsius estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Respubliko de Florenco
La Respubliko de Florenco (Repubblica fiorentina) estis ŝtato kies centro estis en la grandurbo Florenco en nuntempa Italio. La Respubliko komencis sian historion en 1115, kiam la civitanoj de Florenco ribelis kontraŭ la Markizo de Toskanio, post la morto de la potenca Matilda, Grafino de Toskanio. La civitanoj de Florenco establis respublikon anstataŭ la regado de la markizoj. La respubliko estis regita fare de konsilio nomita la Signoria. La membroj de la Signoria estis elektitaj fare de la urbogvidanto (gonfaloniere) kiu estis elektita por du monatoj per loterio.
La historio de la Respubliko de Florenco estas enigita en militoj kaj luktoj kontraŭ diversaj frakcioj, kaj ekstere kontraŭ fremdpotencoj kaj ene de la urbo inter potencaj grandfamilioj. La Mediĉoj transprenis la povon en la urbon en 1434, en kontraŭpuĉo fare de Kosimo de Mediĉo kontraŭ la frakcio kiu sendis lin en ekzilon unu jaron antaŭe. La familio Mediĉo regis Florencon ĝis 1494. En 1512, Giovanni de Mediĉo (pli poste konata kiel papo Leono la 10-a) rekonkeris la Respublikon, tiel komencinte duan epokon de Medici-regado en la urbo.
En 1527, La civitanoj de Florenco elpovigis la Medicojn duan fojon, kadre de la Milito de la Ligo de Konjako. La familio Mediĉo ne rezignis, kaj en 1531 la trian fojon konkeris la urbon, post 11-monata sieĝo. La Respubliko finfine disiĝis kiam, en 1532, papo Klemento la 7-a nomumis Alessandro de Mediĉo kiel "Duko de la Respubliko Florenco", igante la "Respublikon" hereda monarkio.
705
En la jaro 705 post Kristo okazis, interalie:
Respubliko de Florenco
Frua historio
La urbo Florenco estis fondita en la jaro 59 a.K. de la romia generalo Julio Cezaro.Dum la mezepoko la urbo estis parto de la Markio de Toskanio.Toskanio estis regata de la potenca grafino Matildo de Toskanio, sed post ŝia morto en 1115, la civitanoj de la urbo ribelis kontraŭ ŝia posteulo, kaj la urbo akiris sendependecon. La Respubliko de Florenco estas menciita en la fontoj por la unua fojo kiam ĝi estis membro de la ligo de grandurboj kiuj batalis kontraŭ Heinrich la 10-a, Duko de Bavario.
Otto Gildemeister
Otto GILDEMEISTER (naskiĝinta la en Bremeno, mortinta la  samkloke) estis germana politikisto, ĵurnalisto kaj tradukisto. Lia frato estis la arkitekto Karl Gildemeister.
Respubliko de Florenco
Frua historio
La respubliko prosperis dum la 12-a jarcento, kaj komercis grandskale kun eksterlandoj. La grandurbo kreskis demografie, kaj multaj preĝejoj estis konstruitaj tie. Prospero estis interrompita kiam Frederiko Barbaroso, Sankta
JAA
La vorto havas plurajn signifojn:
Respubliko de Florenco
Frua historio
Romia Imperiestro, konkeris Toskanio en 1185 kaj reestablis la Markio de Toskanio. Tamen, post la morto de la filo de Frederiko, Heinrich la 6-a, Sankta Romia Imperiestro, en 1197, la urbo reakiris sian sendependecon.
Otto Gildemeister
Vivo
Estante filo de senatoro Friedrich Gildemeiser li dediĉis sin en Bonn inter 1842 kaj 1845 al historiaj kaj filologiaj studoj. Reveninte al Bremeno li eniris la redakcion de la tiam ĵus fondita gazeto "Weserzeitung". Ĝin li estris ĉefredaktiste ekde 1850 ĝis mallonge antaŭ la morto.
Respubliko de Florenco
Ekonomio kaj kulturo
La ora floreno de la Respubliko de Florenco estis la unua eŭropa monero aperinta en sufiĉaj kvantoj por ludi signifan komercan rolon ek de la 7-a jarcento. Pro la fakto ke florentinaj bankoj establis multajn filiojn tra Eŭropo, la florino rapide iĝis la domina komerca valuto por grandskalaj transakcioj en Okcidenta Eŭropo. La fakto ke la potenca familio Bonsignore bankrotis, same kiel la malfortiĝo de la urbo de Sieno, rezultigis Florenco iĝanta la banka centro de Eŭropo. Sekvante la pliiĝon de komerco, venis kontraŭ-aristokrata movo kiu igis Giano de la Bella leĝdoni la "Leĝojn de Justeco" en 1293, kiuj enhavis aparte severajn punojn por certaj krimoj, por stabiligi la registaron en la urbo.
Otto Gildemeister
Vivo
En 1852 Gildemeister iĝis sekretario de la senato bremena, en 1857 senatano kaj estis eĉ urbestro de Bremen inter 1872–75, 1878–81 kaj 1882–87. Literaturartiste li furoris danke al ege spritaj gvidartikoloj en la menciita gazeto "Weserzeitung". Krome li verkis ne malmultajn eseojn priliteraturajn kaj politikajn-ekonomiajn kiuj aperis sub la titolo Essays, herausgegeben von Freunden en Berlino/1896–97 (2 volumoj).
Respubliko de Florenco
Ekonomio kaj kulturo
Florenco perdis ĉi tiun statuson en 1340, kiam pluraj potencaj familioj bankrotis. Sed dum bankoj kolapsis, literaturo kaj kulturo fakte prosperis. Florenco estis la hejmo de kelkaj el la plej grandaj italaj verkistoj inter ili: Danto, Petrarko kaj Giovanni Boccaccio. Ĉiuj tri estis la unuaj italaj verkistoj kiuj preferis la toskanan (dialekto de la itala) super la latina.
Otto Gildemeister
Fonto
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 7. Leipzig 1907, p. 847, kio relegeblas tie ĉi interrete.
Respubliko de Florenco
La Ciompi ribelo
La ribelantoj atakis la konstruaĵojn de la registaro kaj liberigis la kaptitojn de la malliberejoj. La Signoria provis trankviligi ilin per promesoj de reformo, kiuj fakte nenion ŝanĝintus. Poste, la ribelantoj kaptis la faktan potencon en la urbo, kaj volis kaŭzi reformojn kiuj inkludis establi gildon por lanlaboristoj kaj pliigi lanproduktadon por trakti senlaborecon. En la fino la ribelo estis subpremita fare de la soldularmeo de la urbo.
La unua Medici-epoko
Kosimo de Mediĉo estis la filo de Giovanni di Bicci de' Medici de la influa Mediĉo familio. Li ne ofte okupis oficialajn postenojn, kaj prezentis sin kiel oficisto malhavanta politikan ambicion, tamen, li uzis la potencon de sia nomego por manipuli decidojn kaj efike kontroli Florencon. La episkopo de Sieno, kiu poste fariĝos papo Pio la 2-a, raportis, ke ĉiuj gravaj decidoj en Florenco estis deciditaj en la domo de Kosimo, kaj ke malgraŭ la demokratia aspekto de la respubliko, fakte li regis kaj li efektive servis kiel reĝo en ĉiuj krom titolo.
Tamen, pro lia granda potenco, grupo de nobeluloj kiuj kontraŭstaris lin formiĝis kontraŭ li, gvidita fare de Rinaldo deli Albizi de la Albizi familio. En septembro 1433, Mediĉo gvidis malsukcesan kampanjon kontraŭ la urbo Luko. Liaj kontraŭuloj akuzis lin je fiasko kaj postulis lian malliberigon. Tamen, Mediĉo sukcesis igi la malliberecan punon en ekzilon kaj vojaĝis al Padovo kaj poste al Venecio, en tiu ĉi vojaĝo li fondis filiojn de la Medici Banko en tiuj urboj, dum li likvidis sian komercon en Florenco. Multaj sekvis lin, prenante grandegajn monsumojn el la urbo, ĝis la ekonomio de la urbo estis subfosita. En demokratia referendumo okazigita en la urbo, estis decidite resendi la Medici.
Post lia reveno, Medici iĝis la fakta reganto de la urbo. Dum sia tempo de regado, Florenco multe kreskis kulture. La plej elstara akademiulo-humanisto en Florenco en tiuj tagoj, Niccolò Niccoli, komencis laborojn por revivigi intereson en la antikva literaturo de Grekio kaj Romo. Li petis Manuel Chrysoloras, kiu estis sendita fare de la Imperiestro de la Bizanca Imperio por peti helpon de la Okcidento (lia lando estis atakita tiutempe de la otomanoj), instrui la grekan en la Universitato de Florenco. Chrysoloras konsentis, kaj ricevis la titolon de profesoro en 1397. Niccoli havis grandan kolekton de antikvaj verkoj, kaj je lia morto en 1437 testamentis la kolekton al Kosimo de Mediĉo. La asistanto de Niccoli, Poggio Bracciolini, turneis Eŭropon kaj aldonis multajn pli antikvajn manuskriptojn al la kolekto. Male al Niccoli, li ankaŭ verkis siajn proprajn verkojn. Li estis bona amiko de de Medici, kaj ĉi-lasta nomumis lin kanceliero de Florenco.
Ankaŭ, ĉar Medici volis igi Florencon monda centro de graveco, li konvinkis papon Eŭgeno la 4-a teni en la urbo la sidejon de la Ekumena Konferenco intencita kunigi la Katolikan Eklezion kun la Ortodoksa Eklezio inter 1437 kaj 1439, kiu origine estis planita okazi en Ferrara. Jen kiel Johano la 8-a Palaiologos, la antaŭlasta imperiestro de la Bizanca Imperio, venis al la urbo kaj elmontris la artistojn de la urbo al la kultura riĉaĵo de la Bizanca Imperio, kiu estis unu el la paŝoj kiuj stimulis la floradon de la itala Renesanco. En la konferenco, la Bizanca Imperiestro konsentis iom kompromisi, kaj pro tio la Papo anoncis, ke li ricevos militan helpon. Tamen, kiam la imperiestro revenis al Konstantinopolo, la grekaj civitanoj estis kolerigitaj pro la kompromisoj, kaj tumultoj ekis ĉie en la imperio. Por plaĉi al la amasoj, la imperiestro retiriĝis de la interkonsento. Dek kvar jarojn poste, en 1453, kio restis de la Bizanca Imperio estis konkerita de la Otomana Imperio.
Medici ensorbigis en sia familio kaj sia urbo la valoron de investado de kapitalo en kulturo kaj arto. Li estis mecenato de arkitekturo. Inter la artistoj kiujn li nutris estis Fra Angelico, Masaccio, Filippo Lippi kaj Donatello, kies fama statuo "Davidp" estis skulptita fare de ordo de Medici por lia palaco. Inter la jaroj 1445 - 1460 li konstruis la Medici Palacon (itale Palazzo Medici), unu el la unuaj palacoj en la urbo. Nur danke al la mono kaj fido de la Medici estis ebla la konstruado de la kupolo de la Katedralo Santa Maria del Fiore fare de Filippo Brunelleschi, unu el la plej imponaj konstruatingoj de la Renesanco. Lia grandega investo en kulturo kostis al li pli ol 600 000 florojn.
Dum la unuaj dudek jaroj de lia regado, serio de militoj inter la Duklando de Milano kaj la Venecia Respubliko, kiuj estis nomitaj la "Lombardia Militoj", multe influis la eksterlandajn rilatojn de la Medici. La militoj daŭris de 1423 ĝis 1454, kaj implikis diversajn urbojn kiel Florenco, kiuj ofte ŝanĝis flankojn laŭ siaj interesoj. Duko de Milano Filippo Maria Visconti, invadis la teritoriojn de Florenco en 1430, kaj denove en 1440. Tamen, la armeo de Milano estis finfine venkita en la Batalo of Anghiari, fare de koalicio de urboj kiuj inkludis Venecion, Florencon kaj la Papajn Ŝtatojn. Ambaŭ invadoj estis faritaj grandparte pro la influo de la ekzilita familio de Albizi. En 1447 Visconti mortis, kio kaŭzis fundamentan ŝanĝon en la aranĝo de aliancoj. La nova Duko de Milano, Francesco Sforza (iama komandanto de la armeo de Visconti), ekkomprenis ke estus pli bone por li apartigi Venecion kaj Florencon. Li faris aliancon kun la Medici, tiel finante la multjaran malamikecon inter Milano kaj Florenco. Florenco helpis Milano'n en la milito kontraŭ Venecio, kaj en 1454 la tri grandurboj finis packontrakton kiu rekonis la atingojn de Florenco, kaj establis la pozicion de Sforza en Milano. La alianco inter Milano kaj Florenco ludis gravan rolon en stabiligado de la Apenina Duoninsulo dum la venontaj 40 jaroj.
Lorenzo la Grandioza
Kosimo mortis en 1464, kaj liaj aktivaĵoj kaj pozicioj estis hereditaj fare de lia filo Piero di Kosimo de Medici, kiu estis nomita "la reŭmatologo". Kiel lia krom-moknomo indikas, li suferis de malbona sano, kaj lia regado ankaŭ estis malstabila. Dum lia tempo, granda komploto estis organizita kontraŭ li, kaj Venecio ankaŭ invadis la teritoriojn de Florenco en 1467, sed la invado estis forpuŝita. Piero mortis en la vintro de 1469.
En la loko de Piero, liaj du filoj Lorenzo kaj Giuliano heredis liajn posedaĵojn kaj titolojn, kvankam ili neniam serĉis oficialan statuson kiel regantoj. En 1478, membroj de la familio Pazzi konspiris por preni la lokon de la Medici familio en la gvidado de la urbo, kun la asistado de la ĉefepiskopo de Pizo kaj papo Siksto la 4-a. Ili atakis Lorenzon kaj Giuliano'n en la katedralo de Florenco, kaj sukcesis mortigi Giuliano-n antaŭ la altaro. Lorenzo sukcesis defendi sin per sia glavo ĝis lia amiko la poeto Eniolo Poliziano savis lin. La urbanoj, kiuj estis komfortaj kun la regado de la Medici-familio, kontraŭbatalis la intrigon kaj brutale linĉis la konspirantojn, inkluzive de la ĉefepiskopo. Post la subpremado de la puĉo, la Papo anoncis la ekskomunikon de Laŭrenco, konfiskis la havaĵojn de la familio kaj eĉ trudis bojkoton al la urbo. Kiam ĉi tiuj mezuroj ne helpis, la papo faris aliancon kun Ferdinando la 1-a, reĝo de Napolo, kiu deklaris militon sur Florenco. Vidante ke Florenco estis nekapabla elteni la militon, Lorenzo iris al Napolo en 1480 kaj aranĝis la finon de la konflikto. Lorenzo ekspluatis la popularecon kiun li akiris sekvante la preventadon de milito por antaŭenigi ŝanĝojn en la konstitucio de la urbo kiu donis al li kromajn potencojn. La daŭrigo de la regado de Lorenzo estis karakterizita per provo konservi pacon kaj la potenc-ekvilibron inter la malgrandaj ŝtatoj de norda Italio, dum en la sama tempo malhelpante la aliajn eŭropajn regnojn transpreni partojn de Italio. Li ankaŭ prizorgis la akcelon de la karieroj de siaj filoj.