cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kapitulaco de Varsovio
Priskribo
Kondiĉoj de kapitulaco estis interkonsentitaj la 27-an de septembro 1939 dum la renkonto de generalo Tadeusz Kutrzeba kaj kolonelo Aleksander Pragłowski kun komandantaro de germana armeo en Bazlernejo n-ro 1 (nuntempe Urba Antaŭlernejo n-ro 1) ĉe la str. Paderewskiego 47 en Sulejówek. Pluaj interparoloj okazis la sekvan tagon, interalie kun partopreno de urbestro Stefan Starzyński; oni priparolis problemojn de transpreno de la urbo fare de germana administracio.
La kapitulaco estis subskribita je la 13:00 horo la 28-an de septembro 1939 de generalo Tadeusz Kutrzeba nome de komandanto de Armeo "Warszawa", kaj generalo Johannes Blaskowitz, komandanto de germana 8-a Armeo, en setlejo Rakowiec. Oni decidis, ke al mallibero iros nur polaj oficiroj, soldatoj estos liberigitaj.
Prezidanto Stefan Starzyński lastfoje parolis per radio. Loĝantoj de la urbo eksciis pri la subiĝo pere de afiŝoj.
Post la kapitulaco de Varsovio komence de oktobro 1939 germana komandanto de la Urbo Varsovio iĝis generalo Friedrich von Cochenhausen, kaj peranto inter prezidanto Starzyński kaj la generalo iĝis Stanisław Lorentz.
Trietanolamino
Trietanolamino aŭ trolamino estas viskoza organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la aminoj kaj trioloj. Kiam pura ĝi estas senkolora higroskopa likvaĵo kun amoniaka odoro, forta bazo uzata en kemiaj sintezoj, kiel korodo-inhibaĵo, solvanto kaj deirpunkto por farmaciaĵoj.
Kapitulaco de Varsovio
Interesaĵoj
La konkeron de Varsovio malpacience atendis ambaŭ agresintoj: totalisma Germanio — por fini komencitan fulmomiliton, kaj totalisma reĝimo de Sovetunio — por havi pretekston invadi la Duan Polan Respublikon.
Trietanolamino
Pro la malalta volatileco, ĝi estas malpli irita ol aliaj amoniako-bazaĵoj. Krom tio, ĝi uzatas kiel surfaktanto en vasta gamo da produktoj inklude de oleoj, brulaĵoj, farboj, tinkturoj, cemento krom kosmetikaĵoj kaj porhigienaĵoj tiaj kiaj kremoj kaj porhaŭtaj locioj. La enhavo de trietanolamino en tiaj produktoj estas malpli ol 1%. Saloj de trietanolamino uzatas kiel insekticidoj.
Universitato de Deusto
La Universitato de Deusto (Deustuko Unibertsitatea) estas privata universitato regata de la Jezuitoj, situanta en la distrikto Deusto de la urbo Bilbao kaj en Donostio, Eŭskio (Hispanio). Aktuale ĝia rektoro estas José María Guibert Ucín, S.J.
Historio
Ĝi estis fondita en 1886 de la Jezuitoj. Kontribuis, en la eduka medio, al la industria disvolvigo de la regiono Granda Bilbao, ĉar tie edukiĝis plej granda parto de la grandaj industriistoj kaj financistoj de la regiono kaj de la lando, dum estis dekomence universitato kun prestiĝo en la tuta Hispanio.
En la lernojaro 2011-2012 oni celebris 125 jarojn de historio kaj tiele preskaŭ samaĝas kun Esperanto, konsiderinte la publikigon de la unua libro.
Honnechy
Honnechy estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 496 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.
Geografio
Honnechy situas en la natura regiono Cambrésis, de kiu Cambrai estas la historia ĉefurbeto. Tiu regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. La areo ĉirkaŭ la urbeto Le Cateau-Cambrésis restas tamen sufiĉe proksima al Avesnois : ankoraŭ videblas verdaj paŝtaĵoj kaj heĝoj kaj ne la agroj de Cambrésis.
Paraguayos, República o muerte
Paraguayos, Républica o muerte! (esperantlingve „Paragvajanoj, Respubliko aŭ morto!“) estas la nacia himno de Paragvajo. La tekston verkis Francisco Acuña de Figueroa (1791–1862) kaj la muzikon komponis Remberto Gimenez (1898–1977).
Honnechy
Geografio
Honnechy etendiĝas sur 6,53 km².
Paraguayos, República o muerte
Principa temo de la teksto estas la atingo de ŝtata sendependeco disde la Hispana Reĝlando, kiun Paragvajo atingis la 14-an de majo 1811.
Honnechy
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Bertrand Lefebvre, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Vidindaĵoj
La kastelo de Honnechy datiĝas de la komenco de la 18-a jarcento. Ĝi estis konstruita super eksa fortikaĵo, kiu apartenis al la landsinjoroj de Guise.
La sinjoro Nicolas Lemoine estis entombigita en la ĥorejo de la vilaĝa preĝejo, samkiel siaj du filoj.
Administrado
Honnechy apartenas al la kantono de Le Cateau-Cambrésis, kies ĉefurbo estas Le Cateau-Cambrésis. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.
Julius Müller
Julius Müller estas la nomo de jenaj personoj:
Dolní Kamenice (Holýšov)
Dolní Kamenice estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Holýšov, en distrikto Plzeň-sudo. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudokcidente de Holýšov. Kondukas tra ĉie fervojlinio Plzeň – Furth im Wald. Estas ĉi tie registritaj 67 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Dolní Kamenice situas en katastra teritorio Dolní Kamenice u Holýšova (ĝis la jaro 2017 Dolní Kamenice u Staňkova) kun areo 2,92 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1115.
Les Abymes
Les Abymes (kreollingve Zabim) estas komunumo de Francio situanta en la departemento Gvadelupo. Kun preskaŭ 60,000 loĝantoj, Les Abymes estas la plej loĝata komunumo en Gvadelupo.
Toponimio
La nomo de la komunumo eble venas de la pastro Labat, de la nebuleto konsistigita de vaporiĝo super marĉa grundo, kiun oni nomis « mortula littuko de la savanoj ».
Situo
La komunumo Les Abymes estas la plej loĝata el la 32 komunumoj en la departemento Gvadelupo, okcidente de Grande-Terre. Ĝi estas integrita en la urbeca areo Pointe-à-Pitre.
La klimato estas tropika.
Lokoj kaj domgrupoj
La diversaj lokoj de Les Abymes estas : Bauzon, Baimbridge, Bazin, Beau-Soleil, Besson, Boisripeaux, Boisvin, Boisvinière, Boricaud, Bouliqui, Caduc, Caraque, Céligny, Chauvel, Chazeau, Coma, David, Deravinières, Doubs, Dugazon, Gaoza, Grand-Camp, Léonie, Masselas, Morne-Fleuri, Nérée, Papin, Petit-Pérou, Pointe-de Or, Quatre-Chemins, Le Raizet.
Historio
La teritorio estis loĝata en la prakolumbaj periodoj. kelkaj restaĵoj estis malkovritaj en la areo de Dothémare, sed la plej rimarkinda loĝareo estas tiu de Belle Plaine kie esploroj faritaj de la regiona direkcio pri kulturaj aferoj (DRAC) en 2006 malkaŝis ekziston de sufiĉe grava vilaĝo datiĝanta inter 1000 kaj 1200 post Kristo.
La 1-a loĝejgrupo, situanta je kelkaj kilometroj de la centro de la nuna komunumaro estis fondita en 1691. Ĝi konsistas el kelkaj domoj kaj konis malgrandan kreskon dank'al kultivoj de sukerkano, kakao, kaj kafo. Les Abymes estis saltigitaj al paroĥo en 1726.
Ferenc Sapszon (1929)
Ferenc Sapszon [ŝapson], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sapszon Ferenc estis hungara korusestro, profesoro. Lia samnoma filo estis Ferenc Sapszon (1952).
Les Abymes
Politiko kaj administrado
Les Abymes apartenas al la aglomera komunumaro, nomumita Cap Excellence, ariganta Pointe-à-Pitre kaj Baie-Mahault. La komunumo estas subdivita en kvin kantonoj :
Ekonomio
La ĉefa ekonomia agado de Les Abymes estas ligita al la flughaveno "Gvadelupo - Pôle Caraïbes", malnova flughaveno Raizet. La sidejo de Air Caraïbes estas en les Abymes.
Ferenc Sapszon (1929)
Ferenc Sapszon naskiĝis la 1929 en Szeged. Li mortis la 2011 en Budapeŝto.
Hagen (apartigilo)
Hagen havas diversajn signifojn:
(43369) 2000 WP3
(43369) 2000 WP3 estas marsrenkonta asteroido, foje rigardita kiel asteroido de la hungaria familio.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝia tre klinata kaj discentra orbito krucas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de ĉi tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,34446 astronomia unuo, tie estas 51,530 milionoj da km.
Neregula malfermo
En ŝako neregulaj malfermoj nomiĝas tiujmalfermoj, en kiuj blanko movas iun ajn ŝakpecon aŭ peonon krom 1.e4 aŭ 1.d4. Malgraŭ ilia nomo, oni ne komprenu, ke ili estas malgravaj malfermoj. La Angla Malfermo aŭ la Reti estas inter la plej solidaj en la repertuaro de pluraj ŝakistoj. Aliaj certe estas pli strangaj.
(136793) 1997 AQ18
(136793) 1997 AQ18 estas venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido, malkovrita la de la teamo de la Astronomia Rondo de Farra d'Isonzo elde la Observatorio de Farra d'Isonzo en Friulo-Venecio Julia (Italio).
Ĝia spektra klaso "C" indikas "karbonecan" asteroidon riĉa je organikaj komponaĵoj, anhidraj silikatoj, hidrataj argiloj, magnetito kaj sulfidoj.
Orbito
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Venuso.
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Venuso kaj de la Tero, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de nia planedo. Ĝi interne malproksime tanĝas la orbiton de Marso.
Jens Olivur Lisberg
Jens Olivur Lisberg (en moderna feroa lingvo; dane Jens Oliver Lisberg) (naskiĝis la 24-an de decembro 1896, Fámjin - mortis samloke, la 31-an de aŭgusto 1920) estis unu planinto de la Flago de la Ferooj.
Kiam li estis jurstudento en Kopenhago, li planis la ferona flagon kun Janus Øssursson kaj Paul Dahl. Hejmenveturinte, Lisberg ekuzis la flagon, hisante ĝin je sia domo en Fámjin, la 22-an de junio 1919.
Lisberg mortis je pneŭmonito, oni entombigis lin en Fámjin, kie oni nun rezervas la unuan feroan flagon sur muro de la preĝejo. Lia frua morto kondukis al tio, ke oni interligas lian nomon kun pretigo de la flago.
Vija Artmane
Infanaĝo
Alida (denaska nomo) estis sola filino de Fritz Artmann ( Fricis Artmanis) aparteninta al Germanaj baltoj kaj Anna Zaborowska origine polino. La deknaŭjara patro pereis pro akcidento, kiam lia edzino estis gravedulino. Do la bebo neniam vidis sian patron viva.
Pro malriĉeco kaj mizero la dekjara knabino Alida estis devigita subteni iel ajn la patrinon kaj ŝi komencis labori kiel paŝtistino.
Teatra kariero
En 1949 - 1998 la aktorino ludis multajn rolojn en la teatro, ĉefe el la klasika repertuaro kaj estis vera primadono. Ŝi rolis en dramoj de William Shakespeare, interalie Julieta en Romeo kaj Julieta (1953), Ofelia en Hamleto kaj en adaptaĵoj de Leo Tolstoj, kiel Milito kaj paco, Anna Karenina kaj aliaj.
Vija Artmane estis agnoskita unu el la plej ĉefaj reprezentantoj de latva kulturo. Dum la soveta kontrolo aktive partoprenis favore al konservo kaj apogo de latva nacia heredaĵo, uzis latvan lingvon en literaturo kaj arto kaj en ĉiutaga vivo.
Kina kariero
Debuto en kino okazis en filmo Post ŝtormo aperinta en 1956. Multe furoras ĝis nun melodramo "Parenca sango" ( Родная кровь), (1963). La filmo gajnis multajn enlandajn kaj internaciajn premiojn. Vija Artmane akiris tiam grandan popularecon kaj ŝi meritis honoran titolon "Plej sukcesa aktorino de la jaro".
Ŝia perfekta ludo en la aventura filmo "Neniu volis morti" ( Niekas nenorėjo mirti) (1966) ankaŭ estis elstara. La filmo mem kaj la trupo de kreintoj estis kelkfoje dekorita per la prestiĝaj premioj.
Entute Vija Artmane ludis en 30 filmoj. Ŝia lasta rolo de rusia imperiestrino Katerina la Dua okazis en 2002 en la filmo La ora jarcento.
Vivo en la nova Latvio
Latvio rehavis sian sendependecon la 21-an de aŭgusto 1991, post kio membroj de la Komunista Partio, en kiu Artmane okupis gravan postenon, estis multe persekutitaj. En 1993 oni deprenis ŝian luksan apartamenton en prestiĝa distrikto de Rigo, en kiu ŝi loĝis kvardek jarojn, por redoni ĝin al heredintoj de la antaŭa mastro.
Nur post multa kritiko de la negativa rilato al la granda aktorino la 25-an de aŭgusto 1999 ministrino pri kulturo de Latvio Karina Petersone dekoris ŝin per aprobinda atesto kaj 500 latvaj latoj.
En 2007 la aktorino ricevis plej altan nacian ordenon de Tri steloj ( Triju Zvaigžņu ordenis) de la 4-a grado.
Gravaj malfacilaĵoj trafintaj ŝin okazigis tri apopleksiojn kaj unu infarkton. Dum lastaj vivjaroj Vija jam ne kapablis piediri kaj moviĝis en apogseĝo.
Familio
Vija Artmane estis edzino de latva aktoro Artur Dimitres. La geedzoj havis filon Kaspars, kiu gloriĝis kiel muzika dramisto kaj filinon Kristiāna laboranta kiel pentristino.
En 2002 Vija estis baptita kiel ortodoksulino kun nomo Elizaveta.
En 2004 ŝi verkis kaj eldonis en la latva lingvo sian memorlibron ''Vintrorezistuloj. Momentoj de mia vivo.''
La 11-an de oktobro 2008 Vija Artmane mortis. Ŝin oni sepultis en riga Pokrova tombejo laŭ la ortodoksa rito.
Bonaj spiritoj
Bonaj spiritoj estas ordo de spiritoj laŭ la spirita hierarkio ellaborita de Allan Kardec en La Libro de la Spiritoj. Karakterizas ilin i.a. "regado de la spirito super la materio, deziro al bono. Iliaj kvalitoj kaj ilia kapableco praktiki bonon rilatas kun la ŝtupo, kiun ili atingis: unuj posedas scion, aliaj saĝon kaj bonecon, kaj la plej progresintaj havas kune la scion kaj la moralajn kvalitojn. Ĉar ili ankoraŭ ne tute senmateriiĝis, tial ili konservas pli aǔ malpli nete, laǔ sia rango, postsignojn de la enkorpa vivo, elmontratajn ĉu per la parolo, ĉu per la kutimoj, en kiuj sin trovas eĉ kelkaj el iliaj manioj."
Klasoj
Oni povas disdividi ilin en kvar ĉefajn klasojn:
Sahula delfeno
La Sahula delfeno aŭ Aŭstralia ĝibodelfeno (Sousa sahulensis) estas specio de ĝibodelfeno kaj la kvara agnoskita specio de ĝibodelfeno kronologie. La specifa nomo sahulensis estas derivita el la Sahula Breto, kiu situas inter norda Aŭstralio kaj suda Nov-Gvineo, kie la Aŭstralia ĝibodelfeno vivas.
La specio estis science priskribita la 31an de julio 2014 en la gazeto Marine Mammal Science (Marmamula Scienco). En aŭgusto 2014, ne estis populacia ĉirkaŭkalkulo de la Sahula delfeno, sed baze sur la disponebla informaro pri vidaĵoj temas pri "kelkaj miloj".
Aspekto
Konata grando de la Sahula delfeno gamas el 1-2.7 m. La dorsa naĝilo estas mallonga, triangula, kaj ne havas la dorsan “ĝibon” tipan de la atlantikaj kaj hindaj ĝibodelfenoj. La korpo estas ĉefe malhelgriza, kun flankoj nuancaj al helgrizaj. Diagonala mantellinio etenda el ĝuste super la okulo malsupren de la kolo ĝis la urogenera areo separas la malhelan dorson el la pli hela ventro. Blankaj cikatroj kaj malhelaj makuletoj en kapo, dorso, dorsa naĝilo, kaj vosto estas komunaj ĉe plenkreskuloj. Denaska pezo estas inter 40–50 kg kaj plenkreskula pezo estas inter 230–250 kg.
Gammelsdorf
Gammelsdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Freising kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La komunumo apartenas al komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Mauern, kiu krome konsistas el la najbaraj komunumoj Mauern, Hörgertshausen kaj Wang.
Pervomajsk
Pervomajsk (Первомайск) estas urbo en Niĵnij-Novgoroda provinco en Rusio.
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 22243501.
La urbo estis fondita en mezo de la 19-a jarcento.
Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1951.
La urbo antaŭe estis nomita kiel:
La interurba telefona kodo estas 83146, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
György Finály
FINÁLY György (fina:li) estis hungara kuracisto (kirurgo) naskita en Koloĵvaro la 24-an de aprilo 1874 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de oktobro 1920.
Pervomajsk
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas.
György Finály
Kariero
György Finály akiris sian diplomon en Koloĵvaro en 1897. Komence li praktikadis ĉe profesoro Leó Davida en la katedro de anatomio, sed sia interesiĝo estis pleje pri la praktika kuracado. Li iĝis kuracisto en la akuŝkliniko Tauffer en Budapeŝto, poste en la Vendel-strata infantrovitejo. Post la akiro de la kirurgikvalifiko li estis kirurg-ĉefkuracisto en la malsanulejo Stefánia Gyermekkórház (Infanmalasanulejo). Li publikis plurajn studojn en la medicinaj fakrevuoj.
Pervomajsk
En la urbo estas fervoja stacio.
En jaro 1959 la urbo havis 13,3 mil loĝantojn.
Aĝlun
La Gubernio Aĝlun, (محافظة عجلون‎), estas unu el la 12 gubernioj de Jordanio, situanta norde de Ammano, la ĉefurbo de Jordanio. Ĝi havas areon de 412 km² loĝataj de personoj. Aĝlun estas unu el la plej belaj urboj de Jordanio. La plej elstara monumento estas ĝia kastelo, konstruita kiel garnizono dum la epoko de la Krucmilitoj.
Arturo Soria (metroo de Madrido)
Arturo Soria estas stacio sur de la Metroo de Madrido, situanta sub la kruciĝo de la Stratoj Arturo Soria, José Silva kaj Ulises, en distrikto Ciudad Lineal.
La stacio estis malfermita la.
Marian Zdziechowski
Marian Ursyn ZDZIECHOWSKI blazono Rawicz (naskiĝis la 30-an de aprilo 1861 en Nowosiółki aŭ Rakaw, proksime al Minsk, mortis la 5-an de oktobro 1938 en Vilno) estis pola historiisto pri ideoj kaj literaturo, filologo, filozofo, literatura kritikisto kaj publicisto, rektoro de Universitato al Stefan Batory en Vilno.
Interesiĝoj
Aŭtoro de pluraj laboraĵoj pri filozofio de religio kaj slavaj literaturoj. Aparte li interesiĝis pri polaj-rusaj kulturaj rilatoj. Konanto de la rusa filozofia literaturo. Korespondis kun Lev Tolstoj kaj eĉ lin vivitis. Li daŭre kontaktiĝis kun pluraj rusaj intelektuloj, en tio kun Nikolaj Berdjajev, Sergej Bulgakov, Petro Struve, Dmitrij Mereĵkovskij, Nikolaj Trubeckoj. Li okupiĝis i.a. pri problemo de malbono, kiun li konsideris reale ekzistantan kaj neforigeblan elementon de la mondo, en filozofia perspektivo, en tio komunisma en apokalipsa kunteksto. Aliaj kampoj de lia interesiĝo estis fenomeno de modernismo en Katolika Eklezio kaj fontoj de krizo de la eŭropa kulturo. Esplorado de la rusa literaturo libera de naciecaj antaŭkonkvinkoj kaj postulado de frateco de slavoj plurfoje endanĝerigis lin pri riproĉoj. Ekde Oktobra Revolucio viziis pri alproksimiĝanta granda civilizacia tragedio, kaj aparte pri mortiga danĝero por Pollando fare de Sovetunio. Ili estis plejparte neglektataj, kaj liaj avertoj pri minacanta komunismo kaj naciismo estis traktataj kiel simptomoj de manio.
Influoj de lia penso
Kreado de Marian Zdziechowski grande influis plurajn polajn kaj eksterlandajn verkistojn. En Krakovo kaj Vilno aŭskultis lin multe da tiutempaj kaj venontaj intelektuloj. En Vilno liaj studentoj i.a. estis Paweł Jasienica kaj Czesław Miłosz. Zdziechowski estas laŭ Magdalena Grochowska "ŝlosilo" por kompreni kreemon de Miłosz. Al Zdziechowski referencis ankaŭ Adam Michnik en sia libro "Kościół, lewica, dialog" (Eklezio, maldekstrularo, dialogo).
Li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio en 1928.
Armorika montaro
La Armorika montaro estas malnova montaro situanta okcidente de Eŭropo, precipe en Bretonio, okcidento de Normandio, okcidento de la Luarlandoj kaj en Deux-Sèvres. Ĝia nomo devenas de la iama Armoriko, gaŭla regiono situanta inter la riveregoj Luaro kaj Sejno. Naskiĝinta en Paleozoiko (malnova termino por la 'primara erao') de la hercinia orogenezo, ĝi, male al la centra montaro, malmulte profitis de la alpa terenfaldiĝo. Tamen ĝi estis levita, kune kun la kantabra regiono, okaze de la malfermo de la biskaja Golfo, de kiu, ĝis estas, kun la kantabra Montaro, la abutmento.
Kvankam ĝi nur malofte atingas la altecon de 400 metroj (416m sur Mont des Avaloirs, Mayenne, 413m sur Signal d'Écouves, Orne), ĝi devas esti klasata inter la montaroj, pro la naturo de ĝiaj grundoj kaj pro ĝiaj krutaj pejzaĝoj.
Geografio
La armorika montaro etendiĝas sur, en Bretonio, Luarlandoj, okcidenta Normandio kaj Potevio.
Ĝia reliefo en Bretonio enhavas du krestajn liniojn : La riveroj fosis profundajn valojn : Aulne, Odet, Blavet, Scorff, Laïta, Aven, ktp.
Ĝia reliefo en departemento Mayenne :
Ĝia reliefo en Normandio :
Ĝia reliefo en departemento Vendée kaj en la departemento Deux-Sèvres :
Geologio
Oni povas distingi du regionojn en Armoriko: la kadoma regiono norde kaj la hercinia regiono sude (kaj la lando de Léon, kiu geologie apartenas al la sudo de Bretonio kvankam ĝi situas norde de Bretonio).
La kadoma regiono
La kadoma regiono konsistas el fragmentoj de la malnova kadoma ĉeno, konsistanta el granitaj plutonoj datiĝantaj de la Proterozoiko (Perros-Guirec, golfo de Saint-Brieuc, regiono de Sartilly, departemento Mayenne) kun sedimentoj plej multaj devenantaj de tiu ĉeno, do ŝtonrubaj, ankaŭ antaŭkambriaj (sude de Cotentin, okcidente de la departemento Calvados, norde de la departemento Mayenne, regiono de la rivero Rance), al kiuj aldoniĝis paleozoikaj sedimentoj, daŭrigantaj la antaŭajn deponojn (centre de Bretonio, de Douarnenez ĝis Angers irante tra Rennes), aŭ sen daŭrigo, kaj kiuj estis iomete falditaj dum la hercinia orogenezo. La tuto injektiĝis en la Karbonio, de granitaj herciniaj plutonoj (regionoj de Bourbriac, Plœuc-sur-Lié kaj Dinan), kaj tranĉita de samepoka faŭlto, iranta de la Rodo de Brest ĝis la departemento Sarthe.
La suda limo korespondas al la nordarmorika ĉizojado kaj la suda parto de la kadoma regiono estas okupita de paleozoikaj sedimentaj formacioj de la mezarmorika sinklinorio (sinklinalo de Menez-Belair ; sinklinalo de Vieux-Vy-sur-Couesnon ; sinklinalo de Vitré en la departemento Ille-et-Vilaine).
Otelo Saraiva de Carvalho
Otelo Nuno Romão Saraiva de Carvalho (Lourenço Marques, Mozambiko; - Lisbono, ) estis portugala militisto kaj unu el ĉefaj strategoj de la Revolucio de la Diantoj. Li mem elektis persone "Grândola, vila morena", kanto malpermesita dum la reĝimo de Oliveira Salazar kaj Caetano, kiel pasvorto por la definitiva startigo de la insurekcio de la 25-a de Aprilo.
Pro sia meritoj kiel estro de la militista okupado de Lisbono, li estis nomumita estro de la Komando de Kontinentaj Operacoj (COPCON), speciala armita forto de la portugala armeo kiu klopodis subpremi la kontraŭrevoluciajn klopodojn. La COPCON frustris la planitan puĉon klopoditan en marto 1976 fare de generalo António de Spínola, reformisma militisto kiu kontraŭis la maldekstrajn derivojn de la revolucia procezo. Tiumomente li estis la plej populara kaj maldekstra el la estroj de la revolucio. Li kandidatiĝis al la prezidenteco de Portugalio en la balotado de Junio 1976, atigante 16,46 % de la voĉdonoj, malproksime de la dekstrulo António Ramalho Eanes, kiu atingis 61,59%, sed duoble de tio atingita de la kandidato de la Komunista Partio de Portugalio. Saraiva ripetis en 1980 en platformo de alternativa maldekstro, sed jam atingis nur 1,49 % de voĉdonoj. Dume la COPCON estis malmuntita kaj la komunisma maldekstro ege dividiĝis.
Komence de la 1980-aj jaroj li estis aktivulo de la ekstrem-maldekstra organizo Popolaj Fortoj 25-a de Aprilo, milita branĉo de la maoisma organizo Forto de Popola Unio, pro kio li estis kondamnita en 1984. Pro sia kondiĉo de heroo de la 25-a de Aprilo, popola movado sukcesis mallongigi lian kondamnon.
Bütschwil SG
Bütschwil estas komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 3383 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Bütschwil situas ĉe la bordo de la rivero Turo en Togenburgo norde de Wattwil kaj Lichtensteig. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Bütschwil, Dietfurt, Langensteig, Laufen, Kengelbach kaj Grämigen.
Trafiko
Tra Bütschwil pasas la kantona ĉefvojo de Wil SG al Wattwil kaj Wildhaus, kio kaŭzas, ke la komunumo suferas pro granda transirtrafiko. En Bütschwil komenciĝas la vojo tra Hulfteggpasejo al Steg en Kantono Zuriko. Tra la komunumo pasas ankaŭ la trajnlinio de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Nesslaŭ tra Wattwil al Wil SG. Sur la teritorio de la komunumo troviĝas du stacidomoj nome en la vilaĝoj ' kaj '. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 6 kilometrojn nordokcidente apud Wil.
Historio
Unua dokumenta mencio de Bütschwil datiĝas de la jaro 779 kiel Bucinesvilare. La bieno Bütschwil fariĝis en la jaro 885 havaĵo de la Monaĥejo Sankt-Galo, kiu ĝin pandigis en la jaro 1280 al la Grafoj de Werdenberg. En la jaro 1340 la Grafoj de Togenburgo fariĝis la senjoroj. En la jaro 1468 la Princabatejo Sankt-Galo fariĝis la landa mastro pri tuta Togenburgo kaj reaĉetis en la jaro 1475 la senjorecon pri Bütschwil. Dum la reformacio la loĝantaro de Bütschwil estis dividita inter katolikoj kaj protestantoj. En la jaro 1531 la plej multaj loĝantoj de Bütschwil refariĝis katolikaj. Tamen la malnova preĝejo ankoraŭ ĝis 1778 estis uzata dukonfesie de katolikaj kaj protestantoj. Tiam la protestantoj konstruis propran preĝejon en la sudo de la vilaĝo.
Tristagma uniflorum
Tristagma uniflorum (inkaa ajlo) estas staŭda, unukotiledona planto. Ĝi apartenas al la familio amarilidacoj.
Priskribo
Ĝi havas bulbon. Folioj estas bazaj kaj bendaj. Floroj estas blankaj aŭ bluaj.
Disvastiĝo
Inkaa ajlo originas el Sudameriko.
Manĝeblo
Oni povas manĝi la florojn kaj la foliojn kiel kondimentojn.
Refraktara ujo
Refraktara ujo estas tipo de iloj por fornoj. Ĝi estas ceramika skatoleca pakujo uzata por la bakado de ceramiko por enfermi aŭ protekti bakotan varon ene de forno. Tradicie, refraktaraj ujoj estis faritaj ĉefe el fajrargilo. Refraktoraj ujoj estis uzataj por protekti varon el malferma flamaro, fumo, gasoj kaj fornorubaĵoj. Ties uzado estas disvastigita, inklude en Ĉinio, Koreio, Japanio kaj Britio. Refraktoraj ujoj estas ankoraŭ uzataj en la produktado de ceramiko por protekti la varojn el la rekta kontakto de flamoj kaj el damaĝo fare de fornorubaĵoj. Modernaj refraktaraj ujoj estas faritaj de aluminia kaj kordierita ceramikoj, kaj el mullita ceramika silica karbido kaj en specialaj okazoj el zirkonio.
Mihály Kolosváry-Borcsa
KOLOSVÁRY-BORCSA Mihály estis hungara ĵurnalisto, presarpolitikisto naskita en Koloĵvaro en 1896 kaj mortinta Budapeŝto la 6-an de decembro 1946.
Biografio
Mihály Kolosváry-Borcsa estis interna kunlaboranto de la rasdefenda gazeto Szózat, ano de la ĉirkaŭaĵo Gyula Gömbös. En 1935 li alvenis al presardepartemento de la ministertprezidanteco. De 1937 ĝis majo 1938, poste de februaro de 1939 ĝis 1944 li estis ĉefredaktoro de Függetlenség, duonoficiala gazeto de la registaro, deputito de la landkunveno. Li estis presarestro de la registaro Géza Imrédy. De junio 1939 li estis prezidanto de la Sajtókamara. La registaro Döme Sztójay nomumis lin komisaro de la presaro, radio, libroeldonado kaj de la eksterlanda novaĵservo. Je komenco de 1945 li rifuĝis Germanion kun mono kaj sekreta arkivejo de Sajtókamara. La Popoltribunalo kondamnis lin al morto kaj oni ekzekutis lin.
Modula funkcio
En matematiko, modula funkcio estas analiza kompleksa funkcio en la supera duonebeno kiu plenumas iun tipon de funkcia ekvacio kaj de kreskokondiĉo. Tial la teorio de la modulaj formoj apartenas al la kompleksa analitiko, sed la ĉefa gravo de la teorio baziĝis tradicie sur ĝiaj konektoj kun la nombroteorio. ​ La modulaj formoj aperas ankaŭ en aliaj areoj, kiaj la algebra topologio kaj la kordoteorio.
Lehendakari
Lehendakari (etimologie signifas «kiu plenumas kiel la unua» ) estas eŭska termino de signifo simila al prezidento en Esperanto kaj estas plej konata kiel nomo de la prezidento de la Eŭska Aŭtonoma Komunumo. La vorton oni uzas ankaŭ kiel nomon de la prezidento de Navaro, kie ankaŭ la eŭska estas oficiala. Krome, en la eŭska lehendakari estas uzebla kiel la Esperanta vorto estro kaj ĝi estas aplikata al iu ajn prezidento de asocio, kunveno, entrepreno, klubo, ktp. La hispana lingvo aligis la vorton lehendakari en sian vortprovizon laŭ adaptita ortografio lendakari por nomi nur la eŭskan prezidenton kaj ĝi estas ofte uzata en la amaskomunikiloj anstataŭ la origine hispana presidente en tiu kazo.
Modula funkcio
Modula funkcio estas modula formo de pezo 0: ĝi estas nevaria antaŭ la modula grupo, anstataŭ transformiĝi en la priskribita formo, kaj tial ĝi estas modula funkcio en la modula regiono.
Lehendakari
En la Eŭska Aŭtonoma Komunumo ekzistas du oficialaj lingvoj, tio estas la eŭska lingvo kaj la hispana lingvo. La eŭsklingva teksto de la statuto de aŭtonomeco (regiona konstitucio) uzas la eŭskan lehendakari, sed la hispanlingva teksto sendistinge uzas la vortojn presidente (hispane) kaj lehendakari (eŭske). La oficiala kompleta nomo estas Presidente del Gobierno Vasco (hispane) kaj Eusko Jaurlaritzako Lehendakaria (eŭske). La aktuala respondeculo pri tiu posteno estas Iñigo Urkullu (Eŭska Naciisma Partio). La sidejo de la Prezidenteco de la Eŭska Registaro kaj institucia oficejo de la prezidento estas la lehendakaritza (en la eŭska, «prezidenteco»). Ĝi troviĝas en Vitorio, kun la oficiala sidejo, nome la palaco Ajuria Enea.
Modula funkcio
La teorio de la modula formo estas speciala okazo de la plej ĝenerala teorio de la izomorfa formoj kaj tial ĝi pova esti konsiderata kiel la plej konkreta parto de la ampleksa grupo-teorio.
Terry Handley
Terry HANDLEY (naskiĝis en 1952, mortis la ) estis usona amatora astronomo, profesie magazenisto.
Trafita de sindromo de Asperger, li estis agnoskita en la fino de la 1980-aj jaroj kiel la ununura amatora astronomo en Nordameriko, kiu mezuris poziciojn de kometoj kaj asteroidoj.
Marine Le Pen
Marine LE PEN [maʁin lə pɛn] (naskiĝnome Marion Anne Perrine Le Pen) (naskiĝis la en Neuilly-sur-Seine, Francio) estas advokato kaj franca politikistino, prezidantino de Front National.
Terry Handley
Laŭ Minor Planet Center, li malkovris 7 asteroidojn inter 1996 kaj 1998.
Marine Le Pen
Ekde julio 2004 ŝi estas deputito en Eŭropa Parlamento kaj ankaŭ regiona konsilanto de la franca regiono Nord-Pas-de-Calais ekde marto 2010.
Terry Handley
La asteroido 16695 Terryhandley estis nomita en lia honoro.
Marine Le Pen
En 2017, ŝi kandatiĝis al la prezidento kaj atingis la duan balotvicon kontraŭ Emmanuel Macron, kiu finfine venkis vidalvide al ŝi. Sekvas, ke ŝi estis elektata deputito de la franca parlamento la 18-an de junio 2017.
Prezidanta batalo de 2022
Ŝi kandidatiĝis okaze de la Prezidanta baloto de 2022 en Francio. Ŝi kvalifikiĝis por la dua raŭndo.
Privata vivo
Marine Le Pen estas la plej juna el la tri filinoj de Jean-Marie Le Pen, prezidanto de Front National de 1972 ĝis 2011, kaj de lia unua edzino Pierrette Lalanne. Lernejanino de Kolegio Florent Schmitt en Saint-Cloud, ŝi poste studis en universitato apartenanta al Sorbono Universitato Panteono-Assas (Parizo II), kaj fariĝis licenciulino pri juro. Dum siaj universitataj jaroj, ŝi aliĝis al "Cercle national des étudiants de Paris" (CNEP), studenta movado proksima al Front National, de kiu ŝi portempe estis honora prezidanto.
Patrino de tri filoj, ŝi edziniĝis kun Frank Chauffroy, direktoro de entrepreno kiu laboris por Front National, pli poste ŝi edziniĝis kun Éric Lorio, antaŭa nacia sekretario de FN kaj antaŭa regiona konsilanto de Nord-Pas-de-Calais, de kiu ŝi nun divorcis. Ŝia hodiaŭa kunulo estas Louis Aliot, vic-prezidanto de FN kaj ĝenerala sekretario de la partio de 2005 ĝis 2010.
Montijo (Hispanio)
Montijo [monTIĥo] en Hispanio estas la ĉefa urbo de regioneto Vegas Bajas.
Lokiĝo
Vegas Bajas estas Malalta Valo de rivero Guadiana kiu fluas norde de provinco Badajoz, suda provinco de sudokcidenta regiono Ekstremaduro. Precize tiu regioneto estas la nordokcidenta parto de la provinco kiu estas inter Mérida -centronorde- kaj Badajoz -nordokcidente-. Montijo estus en pli malpli centro de tiu regioneto. Ĝi altas 200 m. super marnivelo.
La teritorio de Montijo estas ĉirkaŭata de tiuj de vilaĝoj Arroyo de San Serván, Cordobilla de Lácara, La Garrovilla, La Nava de Santiago, La Roca de la Sierra, Lobón, Puebla de la Calzada, Puebla de Obando kaj Torremayor.
Loĝantaro
Ĝi estas pli malpli ponto inter la regioneto ĉirkaŭ regiona ĉefurbo Mérida kaj tiuj de Badajoz (je 42 km.)-plej loĝata urbo en la regiono unuflanke- kaj Alburquerque -pli kampara, aliflanke-, kiuj estas respektive okcidente kaj nordokcidente. Al Badajoz estas terkulturita per akvumado regiono, tre loĝata kaj al Alburquerque seka regiono de malfermega arbaro, malmulte loĝata.
Enhavas du malgrandajn vilaĝetojn kiuj estis konstruitaj dum la starigo de la Plan Badajoz, nome Lácara, je 8 Km de Montijo kaj je 190 m. de alteco kaj Barbaño, je 7 Km de Montijo kaj je 220 m. de alteco.
Historio
Historio gravigis tiun regioneton pro strategiaj kialoj rilate la komunikadon inter Badajoz kaj Mérida. Tiu eco kaŭzis batalojn ekde antikvo, kiel la batalo de Montijo (26-a de majo de 1644), okazinta dum la Milito de Separigo de Portugalio, kiam la hispana armeo de la markiso de Torrescusa malvenkis antaŭ la portugaloj de Matías de Alburquerque.
Tiu batalo plusekvis en Talavera la Real, kie la hispanoj venkis la portugalojn.
Komence de la 18-a jarcento ekzistis grava homo rilata al Montijo, nome Eugenia de Montijo.
Dum la dua duono de la 20-a jarcento la ĉirkaŭaĵo kaj la urbo mem suferis gravan transformiĝon danke al la ekonomiaj ŝanĝoj de la Plan Badajoz (Badaĥoza Plano) parte realigita per perforta deviga laboro de politikaj prizonuloj, kiu aldonis pli da loĝantaro kaj proksiman rezervejon de Montijo kaj sinsekvajn kanalojn.
Internacia Flughaveno Zvartnoc
La Internacia Flughaveno Zvartnoco (Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան) troviĝas proksime de Zvartnoco, je 10 km okcidente de Erevano, ĉefurbo de Armenio. La flughaveno estis inaŭgurita en 1961 kaj renovigita en la 80-a jardeko per konstruado de nova terminalo. En 1998 estis rehabiligita nova var-terminalo. En 2007 estis inaŭgurata nova internacia terminalo.
En la jaro 2006, entute 1.125.700 pasaĝeroj uzis la flughavenon, kiu estis kresko de 1,3% respekte al la antaŭa jaro.
En 2004 la konstruado de nova internacia terminalo kostis 100 milionoj da usonaj dolaroj. Ĝi kovras areon de 19.200 m² kaj per ĝi vojaĝas 2 milionoj da pasaĝeroj jare. La konstruaĵo de tiu ĉi terminalo estas parto de subskribita interkonsento inter la Armena Registaro en decembro 2001, per kiu ĝi liveris en koncesio la Internacian Flughavenon Zvarnocon por 30 jaroj al la kompanio uson-argentina "Corporation America", propraĵo de la armen-argentina entreprenisto Eduardo Eurnekian.
La 14-a de septembro 2006, la nova alvenhalo estis taŭga por funkciado. Aldona investado de 100 milionoj da usonaj dolaroj plurenovigos kaj pligrandigos la flughavenon antaŭ 2010.
IJK 2005
La 61-a Internacia Junulara Kongreso (IJK) okazis de la 31-a de julio ĝis la 7-a de aŭgusto 2005 en la urbo Zakopane, en la suda montara regiono de Pollando, kie estas skiejo. Partoprenis multe pli ol 400 kongresanoj, kiuj ĉefe loĝis en lernejo. Pluvis la tutan kongreson kaj nur ĉesis la tagon por ekskursoj. Okazis ekskursoj inter aliaj al koncentrejoj de nazia epoko kaj al salminejo. Okazis ankaŭ koncertoj de JoMo kaj de Krio de Morto. La fotado de la kongresa grupo daŭris pli ol 15 minutojn per ĉirkaŭ 100 fotiloj kiujn uzis kelkaj volontuloj kiuj cirkuligis ilin de tablo al tablo.
En la dumkongresaj traktadoj, la komitato de TEJO akceptis la aliĝon de Vjetnama Esperantista Junulara Organizo kaj elektis novan estraron. Okazis interalie prelego de Małgorzata Handzlik, EU-parlamentanino, kaj Etsuo Miyoshi rakontis pri sia vivo.
Sacha Bulthuis
Alexandra Paula Maria (Sacha) BULTHUIS (naskiĝis la en Doorn, mortis la  en Hago) estis nederlanda aktoro. Ŝi estis longtempe ligata al teatrogrupo Toneelgroep De Appel en Scheveningen. Ŝi ankaŭ rolis en kelkaj filmoj. En 2009 Bulthuis mortis pro pulmkancero. Ŝia patro, verkisto Rico Bulthuis, mortis dek unu taĝojn antaŭ ol ŝi. Sacha Bulthuis estis la nepo de konata esperantisto kaj esperantlingva verkisto Hendrik Bulthuis.
Sacha Bulthuis estis dum jaroj edziĝinta kun teatristo Aus Greidanus (1950) kaj estas la patrino de tri gefiloj, el kiuj du gefiloj, Aus Greidanus kaj Pauline Greidanus, estas ankaŭ teatristoj kaj aktoroj.
Plzeň
Plzeň  (germana: Pilsen, esperanto: Pilzeno - vidu Rimarkojn) estas regiona kaj distrikta urbo de memstara distrikto Plzeň-urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en okcidenta Bohemio super kunfluiĝo de riveroj Mže, Radbuza, Úhlava kaj Úslava. La urbo kun  estas mondfama pro sia biero (Prazdroj [= pra-fonto], Gambrinus) kaj pro la maŝinfabriko Škoda. En la kvartalo Bory troviĝas ŝtata malliberejo por pezaj krimuloj. En 2015 Plzeň kune kun la belgia urbo Mons estis la du Eŭropaj Kulturaj Ĉefurboj.
Historio
La urbo estis fondita en 1290. En 1468 estis en Plzeň eldonita la unua ĉeĥlingva presita libro "Trajánská kronika". La ĉefa historia memorindaĵo estas la arkidekana gotika katedralo de Sankta Bartolomeo el la 14-a jarcento, kies turoj estas la plej altaj kirkaj turoj de Ĉeĥio (102 metroj). En 1599 kaj 1600 Pilseno estis rezidejo de la bohemia reĝo Rudolfo la 2-a.
La blazono de Pilseno enhavas kristanan krucon kun la latina devizo "In hoc signo vinces" (= "en tiu signo vi venkos"). Tiu devizo laŭlegende aperis al la romia imperiestro Konstanteno.
Vidindaĵoj
La historia urbokerno estas proklamita kiel urba monumentrezervejo. Sur teritorio de la urbo kroma troviĝaj kelkaj aliaj vilaĝaj monumentrezervejoj kaj urbaj kaj vilaĝaj monumentzonoj.
Transporto
En Plzeň estas vojkruco de kvin fervojaj linioj:
Famaj personoj
En la urbo naskiĝis
En la urbo studis aŭ agadis
Esperanto en la urbo
En Plzeň aktivas unu el plej malnovaj Esperanto-kluboj en la lando (fondita en 1905). Rudolf Novák movade aktivis kaj antaŭenigis Esperanton tie en la frua 20-a jarcento.
Ludza
Ludza estas urbo en Latvia historia regiono Latgalio, en la sudoriento de Latvio. Ĝi estas ĉefurbo de distrikto Ludza kaj situas en okcidenta parto de la distrikto. La distancoj al la plej gravaj centroj estas 26 km de Rēzekne kaj 263 km de Rigo.
Historio
La areo ĉirkaŭ Ludza estis loĝata jam en la Mezolitiko (8-aj-5-aj jarcentoj a.K.), kiel pruvas la ostobjektoj trovitaj ĉe la bordo de la lago de Granda Ludzas.
Komence de la 13-a jarcento, la nuna teritorio de distrikto apartenis al la Latgalia lando Lotigola, verŝajne regata de Jersika ŝtato, en la 13-a jarcento la teritorio estis konkerita de Livonia Ordeno. En 1399, la Livonia Ordeno konstruis ŝtonan Ludza kastelon sur la terstrio inter la Granda kaj Malgranda lagoj de Ludzas en la loko de la antaŭa latgala kastelo. En 1481 la rusoj invadis Latgale kaj detruis Ludza kastelo, sed antaŭ 1525 la ordo reestigis la kastelon denove.
Post la kolapso de Livonio en la 1560-aj jaroj, ĝi venis al la pola Duklando Pārdaugava, poste sub rekta pola rego. Dum la Dua Norda Milito en 1654, la trupoj de la rusa caro Aleksej Miĥajloviĉ ĉirkaŭis la urbon, fosis sub la kastelmuroj kaj okupis Ludza. Dum la sieĝo, la kastelo estis krevigita tiel malbone ke ĝi baldaŭ kolapsis.
En 1772, pro diviĝo de Pollando, la regiono venis sub la kontrolon de Rusia Imperio kaj unue estis inkluzivita en la Pskova provinco, poste en 1778 en la Polacka provinco, ekde 1796 en la Belorusia provinco kaj ekde 1802 en la Vicebska provinco. En 1918 Ludza estis inkludita en la Respubliko de Latvio.
Geografio
Urbo situas en la Latgalia altebenaĵo (Latgales augstiene). En urbo situas lagoj Granda Ludzas (846,4 ha), Malgranda Ludzas (36,5 ha), Dunakļu (82,7 ha). Lagoj Zvirgzdenes (134,2 ha) kaj Runtortas situas apud la urbolimo.
Averaĝa temperaturo estas -7,5°C en januaro kaj +17 - +17,5°C en julio. Da precipitaĵo falas 650 mm jare.
Loĝantaro
Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Transporto
La ĉefŝoseoj de la urbo estas E22/A12 Rigo-Moskvo, aliaj gravaj ŝoseoj estas P49 Kārsava-Ezernieki kaj P136 Ludza-Zilupe. Lokaj vojoj de la urbo estas V526 Ludza-Stoļerova, V501 Ludza-Kārsava, V597 Ludza-Seļekova-Goliševa kaj V508 Ludza-Seļekova-Briģi. La fervoja stacidomo sur linio Rigo-Moskvo estas en la urbo, en 2022 du persontrajnoj ĉiutage veturas al Rigo.
Esnandes
Esnandes [] estas marborda franca komunumo situanta en la nordo de la departemento Charente-Maritime, en la regiono Nova Akvitanio. Ĝi havis 2,071 loĝantojn en 2014.
Situo
Esnandes estas urbeto en la nordo de la departemento Charente-Maritime, norde de La Rochelle. La najbaraj komunumoj estas Charron norde, Villedoux oriente kaj Marsilly sude. Okcidente ĝi limas Atlantikon, pli precize golfeton nomatan Golfo de Aiguillon (baie de l’Aiguillon).
Priskribo
La marbordo de Esnandes, okcidente de la urbocentro, konsistas el klifoj kaj ŝtona strando. Norde komenciĝas la Potevia Marĉo.
Transporto
Tra Esnandes pasas la departementaj vojoj D10 (de Marsilly ĝis Villedoux kaj poste al Vendée) kaj D105 (de Marans ĝis Lagord tra Charron, kaj poste al La Rochelle). Tiel eblas atingi La Rochelle en 20 minutoj aŭte.
Esnandes estas finhaltejo de la linio 35 de la busoj de La Rochelle, kiu iras ĝis la placo de Verdun en La Rochelle. Buso veturas ĉiuhore.
La plej proksima fervoja stacidomo estas la stacidomo, kaj la plej proksima flughaveno estas La Rochelle — île de Ré.
Monumentoj
La preĝejo Saint-Martin estis konstruita en la 11-a kaj 12-a jarcentoj, rekonstruita kaj fortikigita dum la 14-a jarcento kaj plurfoje renovigita. Ĝi estis deklarita historia monumento en 1840.
Fronte al la preĝejo troviĝas muzeo “Domo de la Golfo de la Potevia Marĉo” (Maison de la Baie du Marais poitevin), antaŭe nomita “Domo de mitulbredado” (Maison de la Mytiliculture). Ĝi prezentas mitulbredadon kaj ĝian historion en la regiono.
Festivaloj
Ĉiujare, meze de aŭgusto, okazas Éclad’Esnandes, spektaklo kun koncerto kaj artfajraĵo. Ĝi estas parto de la festivalo Sites en Scène, kiu inkluzivas ĉirkaŭ 50 spektaklojn en Charente-Maritime dum la somero.
Lupuso kaj gravedeco
Lupuso kaj gravedeco estas problemo ankoraŭ nesufiĉe esplorita, ofte kun kontraŭdiraj opinioj. Uzado de multaj kuraciloj dum la gravedeco estas nedezirinda, kio komplikigas terapion de la virinoj kun lupuso. Specialan atenton postulas preventado de novnaskita lupuso.
Risko-faktoroj
Clark C.A., Spitzer K.A. kaj Laskin C.A. publikigis en 2005 analizon de gravedecoj ĉe virinoj kun lupuso dum lastaj 40 jaroj, esplorinte 83 kazojn. Ili konstatis ke en 2002-2003 ofteco de perdo de la feto en la unua trimestro estis 17% kio kompareblas kun tiu ĉe la ĝenerala populacio dum en la 1960-aj jaroj ĝi egalis al 43%. Ofteco de antaŭtempa akuŝo antaŭe estis 32–37%, nun — 9–12%, kio ankaŭ kompareblas kun tiu ĉe la ĝenerala populacio (10%).
La ĉefaj risko-faktoroj dum lupuso-gravedeco estas :
Risko de antaŭtempa akuŝo, hipotrofio de la feto, preeklampsio altiĝas kaze de :
Prediktoroj de antaŭakuŝa morto de la feto :
Se lupuso kombiniĝas kun sekundara antifosfolipida sindromo, probableco de malbona rezulto de la gravedeco konsistigas 30%, sen tiu sindromo — 12-13%.
Malfacilas diferenciga diagnozado de lupusa nefrito, evoluo de gestozo en malfrua periodo de gravedeco kun renaj damaĝoj, kaj preeklampsio. Klinikaj simptomoj de renaj damaĝoj ĉe aktiva lupuso kutume asociiĝas kun altiĝo de antikorpoj al la duspirala DNA kaj stabila eritrociturio dum malaltiĝo de nivelo de komplemento en sero ne ĉiam havas diagnozan signifon, ĉar hipokomplementemio povas okazsi ankaŭ ĉe normala gravedeco kaj altiĝo de C3-komponanto de la komplemento estas karaktera por eklampsio.
Novnaskita lupuso
Novnaskita lupuso ĉe la bebo kutime estas akompanata de ĉeesto de Ro/La- aŭ SS-A/SS-B-antikorpoj kaj ne nepre rilatas al lupuso aŭ Sjögren-sindromo ĉe la patrino. Verŝajne risko de apero de aŭtoimunaj perturboj ĉe la feto dependas de nivelo de tiuj antikorpoj, ne de ilia nura ĉeesto.
Risko de denaska kompleta atrioventrikla blokado ĉe la bebo konsistigas 5% kaze de moderaj aŭ altaj titroj de Ro/La- aŭ SS-A/SS-B-antikorpoj. Se tiuj antikorpoj al la patrino mankas, do perturboj de kora ritmo kaj kora konduktiveco preskaŭ neniam renkontiĝas ĉe la bebo. Kaze de sera pozitiveco probableco de klinikaj manifestiĝoj de tiaj perturboj estas ĉirkaŭ 20%. Ofteco de evoluo de la kompleta atrioventrikla blokado en la populacio estas averaĝe 2-3%, ĉe tiu ĉi kategorio — ĝis 17%. Probableco de manifestiĝo de novnaskita lupuso malkreskas ĝis la tria — sesa vivmonato kaj korelacias kun malaltiĝo de koncentriĝo de la patrinaj antikorpoj en sero. Morteco estas ĉirkaŭ 20%, kutime sekve de nekontrolebla evoluo de atrioventrikla blokado, evoluo de edema sindromo, miokardito aŭ endokardito. Plejparto de postvivintaj infanoj bezonas instaladon de konstanta kardiostimulilo. Por preventi tiujn problemojn kaze de alta risko de evoluo de novnaskita lupuso, al gravedulinoj rekomendindas ĉiusemajne de la 16-a ĝis la 26-a semajnoj kaj poste unufoje en du semajnoj ĝis la 34-a semajno fari fetan eĥokardiografion.
Ĝeneralaj rekomendoj
Terapio de gravedulinoj kun lupuso havas specifaĵojn. Oni uzas etajn dozojn de glukokortiroidoj kaj hidroksiklorokino, kiuj malaltigas riskojn de akutiĝo de lupuso kaj formiĝo de novnaskita lupuso. Por ĉesigi artikan sindromon eblas uzi malaltajn dozojn de nesteroidaj kontraŭinflamaj kuraciloj. Multaj kemioterapiaj agentoj (Cyclophosphamide, Methotrexate, Mycophenolate mofetil) estas nedezirindaj dum gravedeco, sed foje eblas preskribi Azathioprine kaj Ciclosporin A. La plej sekura estas konsiderata kazo, se oni nuligis la kemioterapiajn agentojn ses monatojn antaŭ la gravedeco. Se necesas imunosubprema terapio, oni anstataŭigas Methotrexate kaj Mycophenolate mofetil per Azathioprine. Glukokortiroidoj ne rekomendindas por profilakto de lupusa nefrito, ĉar iliaj altaj dozoj kreskigas probablecon de evoluo de alta sangopremo, steroida diabeto, infektaj komplikaĵoj kaj antaŭtempa elverŝiĝo de amnia likvo. Iuj fakuloj opinias nepra preskribon de malaltaj dozoj de aspirino al gravedulinoj kun lupusa nefrito eĉ se mankas markiloj de antifosfolipida sindromo.
Kaze de alta risko de evoluo de novnaskita lupuso rekomendindas unuavice fluorizitaj glukokortiroidoj (ĉefe Dexamethasone), kiuj penetras tra placento preskaŭ sen biotransformiĝo kaj grave malaltigas probablecon de evoluo de atrioventrikla blokado kaj perikardito ĉe la feto. Envejna injektado de la homa imunoglobulino por preventado de perturboj de la kora ritmo kaj kora konduktiveco kaze de novnaskita lupuso ne donis pozitivajn rezultojn. Eblas rekomendi hidroksiklorokinon por profilakti komplikaĵojn ĉe la feto.
Speciale komplika estas terapio kaze de antifosfolipida sindromo, ĉar aplikado de multaj kuraciloj ne eblas. Warfarin kaj aliaj nerektaj antikoagulantoj estas malrekomenditaj pro danĝero de Warfarin-embriopatio, kiu manifestiĝas en perturboj de kresko de epifizoj, hipoplazio de nazo kaj neŭrologiaj perturboj. Aplikado de mezaj kaj altaj dozoj de glukokortiroidoj ankaŭ ne rekomendindas, ĉar pruvoj de ilia efikeco mankas kaj eblas negativa influo sur la organismojn de la patrino kaj feto. Kaze de sekundara antifosfolipida sindromo eblas preskribi glukokortiroidojn por haltigi altan aktivecon de lupuso, Sjögren-malsano kaj kelkaj aliaj aŭtoimunaj malsanoj.
Terapiaj taktikoj
Surbaze de plurjara sperto grupo da rusiaj kuracistoj ellaboris jenajn terapiajn taktikojn :
1. Gravedulinoj kun antikardiolipinaj antikorpoj, sen antaŭaj gravedecoj aŭ kun unu neklarigebla spontanea aborto (ĝis la 10-a semajno), sen antaŭaj kazoj de trombozoj