cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arlekenanaso
Aspekto
La maskla plumaro estas okulfrapa, en bluecgriza, ardezgriza al nigreca, ruĝecbruna kaj nigrablankaj koloroj kaj makuloj. Pli precize temas pri ĝenerala grizecnigra birdo kun blankaj markoj tre kontrastaj kaj ĝenerale ĉirkaŭataj de pli nigreca bordo. La beko estas griza kun pli helgriza pinto. La kapo estas nigreca kun pli nigra kronostrio kaj tre rimarkindaj blankaj areoj nome unue larĝa bridareo el la bekobazo al la okulo kiu mallarĝiĝas kiel blanka subkrona strio kiu nuanciĝas al ruĝecbruna (brikoruĝa) superokule, due rondoforma makulo en orelareo (tiuj du unuaj -nur brido kaj orelo, ne subkrone- estas ankaŭ ĉe ino sed ne tiom markataj), kaj trie en kolflanko vertikala larĝa strio. La kolo estas pli nigra kaj sube estas denove tre kontrasta blanka kolumo, inter la grizaj brusto kaj ventro estas alia blanka larĝa strio limodivida kun nigraj bordoj. La flankoj estas ruĝecbrunaj samkolore kiel la subkrona strio. La dorso kaj flugiloj estas ardezgrizaj al nigrecaj kun blankaj markoj ne tiom markataj superflanke kaj antaŭvoste; la subflugiloj estas pli brunecaj. Ankaŭ la kruroj estas malhelgrizaj.
Dum la masklo estas tute nekonfuzebla, la ino povas simili al tiu de la Grandkapa klangulo. La vango, bridareo, ĉirkauokule kaj orelmakulo de la femalo estas blankaj, aliaj plumoj estas brunetaj. Dumfluge ŝi aspektas ĝenerale malhelgriza kun pli malhela kapo krom la menciitaj blankecaj markoj kaj helgriza al blankeca ventro. La junuloj similas al ino, kaj akiras la tutan plenkreskan plumaron nur la duan jaron.
Distribuado kaj habitato
Ties reprodukta habitato estas malvarmaj rapidaj marfluoj en nordokcidenta kaj nordorienta Nordameriko, Gronlando, Islando kaj okcidenta Rusio. La nesto estas kutime situanta ĉe bone kaŝita loko surgrunde ĉe rojoj aŭ torentoj. Ili kutime troviĝas ĉe moviĝantaj kaj malfacilaj akvoj kie aliaj anasoj estus malkomfortaj. Ili estas mallongdistance migrantoj kaj plej vintrumas ĉe rokaj bordoj en marbordoj de Atlantiko kaj Pacifiko. Ili estas ankaŭ tre raraj migrantoj (vagantoj) al okcidenta Eŭropo.
La orienta nordamerika populacio estas malpliiĝanta kaj estas konsiderata endanĝerita. Eblaj kaŭzoj estas habitatoperdo pro projektoj por hidroelektro kaj malbonaj vivkondiĉoj pro naftoverŝo ĉe marbordaj areoj.
Kutimaro
Ĝi serĉas nutraĵon apud riveroj, rojoj, ĉefe insektojn, moluskojn, krustulojn, krabojn, vermojn, fiŝetojn kaj eĉ iom da planta materialo, ĉu per plonĝado ĉu per plaŭdado. Ili naĝas ofte laŭ linioj de malgrandaj grupoj (ekzemple kvar).
Temas pri gregema specio, kiu manĝas, plumoŝanĝas kaj vintrumas en tradiciaj lokoj kaj en aroj, escepte dum la reprodukta sezono kiam ili preferas trankvilecon. Ili estas partikulare bone adaptataj al akra medio: ili havas plumaron kiu retenas multe da aero kiu utilas por aliri el malfacilaj marsituacioj. Ili povas navigi kontraŭflue, grimpi krutajn deklivojn kaj glitajn rokojn. Tamen ĉiujare oni trovas kadavraĵojn inter rifoj kaj frapanta tajdo.
Reproduktado
La Arlekenanaso akiras seksan maturecon post 2 aŭ 3 jaroj, kaj ties fekundeco ankoraŭ malaltas ĝis aĝo de 5 jaroj. La paroj formiĝas vintre kaj printempe solviĝas kiam ovodemetado komencas. Ĉar tiam la maklo abandonas la inon kaj la reproduktan teritorion. Ili renkontiĝas aŭtune en la vintrejoj. La Arlekenanaso nestas sur la grundo, sub kornico aŭ en arbokavo, la neston remburas per sia lanugo. La ino demetas 5 al 7 kremokolorajn ovojn, kiuj estos kovataj dum 27 al 30 tagoj. La frumaturaj anasidoj faras elnestiĝon tuj post eloviĝo, kiam la patrino portas la idojn borde de torento aŭ rojo. Tiuj kapablas manĝi per si mem. Ili plonĝas dekomence, sed trovas manĝon tiam ĉefe ĉe la surfaco. La anasidoj povas sendependiĝi kaj ekflugi 5 al 6 semajnoj post eloviĝo.
Taksonomio
Tiu estas la ununura specio en sia genro. Du prahistoriaj arlekenanasoj estis priskribataj el fosilioj, kvankam ambaŭ estis dekomence situigataj en distinga genro: Histrionicus shotwelli estis el kuŝejoj de meza al fina Mioceno de Oregono, Usono kaj estis konsiderata formanta distingan monotipan genron, nome Ocyplonessa. Histrionicus ceruttii, kiu vivis en Kalifornio dum la fina Plioceno, estis dekomence konsiderata specio de la rilata genro Melanitta.
Tiu specio estis tradicie konsiderata monotipa. La orienta kaj okcidenta populacioj estas foje agnoskataj kiel du diferencaj subspecioj, la orienta raso estus la nomiga H. histrionicus histrionicus, kaj la okcidenta raso estus H. h. pacificus, sed estas dubo pri la valideco de tiu taksono.
Termoregulado
Termoregulado estas la kapablo de organismo por reteni sian korpotemperaturon ene de precizaj limoj, eĉ kiam la ĉirkaŭa temperaturo estas tre diferenca. Tiu procezo estas unu aspekto de homeostazo: nome dinamika stato de stabileco inter animala interna medio kaj ties ekstera medio (la studo de tiaj procezoj en zoologio estas nomata ekofiziologio aŭ fiziologia ekologio). Se la korpo ne kapablas reteni normalan temperaturon kaj ĝi pliiĝas ege super normala, okazas kondiĉo konata kiel hipertermio. Ĉe homoj, tio okazas kiam la korpo suferas konstantajn temperaturojn de proksimume 55° C, longdaŭran eksponon (pli longe ol kelkaj horoj) je tiu temperaturo kaj ĝis ĉirkaŭ 70° C kaj tiam morto estas preskaŭ neevitebla. Homoj povas ankaŭ suferi mortigan hipertermion kiam la temperaturo de humida mezurilo estas daŭre sub 35°C dum ses horoj. La mala kondiĉo, kiam korpotemperaturo malpliiĝas sub normalaj niveloj, estas konata kiel hipotermio.
Kuma
Kuma (Кума) estas 802-kilometrojn longa rivero en la stepo inter Nigra Maro kaj Kaspio en suda Rusio. Ĝi fluas nordorienten en la Kaspian Maron. Ties drenabaseno kovras 33,500 kvadratajn kilometrojn. Ties elfluejo estas en Granda Kaŭkazo, en la respubliko Karaĉajio-Ĉerkesio, okcidente de Kislovodsk. Ĝi fluas en nordorientan direkton, tra Stavropola regiono (urboj Mineralnije Vodi, Zelenokumsk, Budjonnovsko, Neftekumsk) kaj plue orienten tra la Kaspia Depresio kiel la natura landlimo inter Kalmukio kaj Dagestano. Tiu parto de la Kuma valo formas la orientan parton de la Kuma-Maniĉa depresio, separante la Orienteŭropan ebenaĵon el la Kaŭkaza regiono. La rivero Kuma fluas en la golfon Kizljar de la Kaspia Maro proksime de la landlimo inter Dagestano kaj Kalmukio.
Se planoj por la proponita Eŭrazia Kanalo, kiu ligus la akvon de la Kaspia Maro kun tiuj de la Nigra Maro, estos iam realigitaj, plej verŝajne ĝi sekvos la valon de la rivero Kuma en ties orienta parto.
NGC 3251
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Locate di Triulzi
Locate di Triulzi - prononco - estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la metropola urbo Milano de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis.
Najbaras la komunumoj San Donato Milanese, San Giuliano Milanese, Opera, Pieve Emanuele, Carpiano kaj Siziano (PV).
Marcelo Torcuato de Alvear
Máximo Marcelo Torcuato de Alvear Pacheco (4-a de oktobro, 1868 - 23-a de marto, 1942), pli bone konata kiel Marcelo T. de Alvear estis argentina politikisto kaj Prezidento de Argentino de la 12-a de oktobro 1922 al la 12-a de oktobro 1928.
Biografio
Alvear estis la filo de Torcuato de Alvear, unua urbestro de Bonaero. Kiel juna viro li estis sukcesa sportpafisto, gajnante individuan bronzon kaj teaman oron en la libera pistolevento en la 1903a Mondĉampioneco okazinta en Bonaero. Li ricevis teaman arĝenton en la eldono de 1904 en Liono, Francio. Li estis la fondinto de la Nacia Olimpika Komisiono de Argentino.
Politiko
Kiel politikisto li iĝis la gvidanto de la kontraŭ-personalisma subgrupo de la centrista parto de la Radikala Civitana Unio (UCR) kunfondita fare de Yrigoyen, malfavora al kelkaj el la politikoj de prezidento Hipólito Yrigoyen. Male al la populara stilo de Yrigoyen, Alvear apartenis al la memproklamita "aristokrataro" de Bonaero kaj neniam provis kaŝi ĝin. Li geedziĝis kun operkantistino Regina Pacini. En 1917, li estis nomumita ambasadoro al Francio.
En 1922, la prezidento de Argentino Hipólito Yrigoyen nomumis Alvear por esti sia posteulo. Dum lia regoperiodo, la ekonomio de Argentino atingis pinton, kiu venis al subita halto pro la Granda Depresio baldaŭ post kiam lia mandato finiĝis.
Post la puĉo kontraŭ Yrigoyen la 6-an de septembro 1930, Alvear akiris kontrolon de la partio kaj kaŭzis la malsukcesan opozicion kontraŭ la konservativaj registaroj kiuj sekvis, inkluzive de la malsukcesa revolucio de 1932. Kiel rezulto, li estis arestita kaj deportita al Eŭropo. Certigante interkonsenton ĝis la efiko de prezidanto Agustín Justo en 1935, Alvear estis resendita al Argentino, per kio li iĝis la kandidato de la UCR por la prezidanteco. Apogite per favoraj rezultoj dum mezperiodaj balotoj en 1936, la UCR prizorgis fortan kampanjon antaŭ la prezidant-elekto en 1937. Rompante sian promeson al Alvear, prezidanto Justo regis laŭ kion la estro de sia propra partio en la Provinco Bonaero etikedis kiel "unu el la plej fraŭdaj elektoj en historio", kaj la UCR perdis antaŭ la kandidato de Concordancia nome Roberto María Ortiz, la lasta argentina prezidento elektita per la sistemo de "Patriota Fraŭdo".
Li mortis la 23-an de marto 1942.
Taillebourg
Taillebourg estas la nomo de pluraj komunumoj en Francio:
4724 Brocken
4724 Brocken estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germanaj astronomoj Cuno Hoffmeister kaj Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).
Ranzevelle
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
4724 Brocken
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monto Brocken, kulmino de la montaro Harco, en Germanio.
Étienne-Jules Marey
Étienne-Jules MAREY (naskiĝis la 5-an de marto 1830 en Beaune, mortis la 15-an de majo 1904 en Paris) estis franca sciencisto multfaka. En sia trejnado Mara estis kuracisto kaj specialiĝis ĉefe pri fiziologio. Studinte la la movon de la vivantaj estaĵoj li estis unu el la fondintoj de biomekaniko; lia esplorado influis multajn kampojn, inkluzive de kardiologio, aviado, mekaniko kaj fiziologio. Tamen, Marey estas plej konata kiel teknika pioniro pro sia inventado de scienca ekipaĵo kaj sciencaj aplikoj de fotarto, filmo kaj animacio, interalie multaj el liaj trovaĵoj utilis al artistoj kiel Marcel Duchamp por ties pentraĵo "Nudaĵo descendanta ŝtuparon". Liaj eksperimentoj kaj teknikoj kiujn li inventis havis grandan influon sur la evoluo de kinematografio. Marey estis membro de la Kolegio de Francio kaj la Franca Akademio de Sciencoj.
La asteroido 3456 Etiennemarey estis nomita en lia honoro.
Vivo
Li iĝis doktoro en Parizo en 1859. Por siaj studioj sur la movado, li inventis en 1882 la unuan Filmilon.
Taillebourg (Charente-Maritime)
Taillebourg [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 753 loĝantojn en la jaro 2012.
Lev Kamenev
Lev Borisoviĉ KAMENEV (origine Rozenfeld) (Лев Борисович Каменев; naskiĝis la 6-an de julio / 18-an de julio 1883 en Moskvo; mortis 25-an de aŭgusto 1936 en Moskvo) estis rusa bolŝevika gvidanto, influhava ano de la komunista partio kaj la soveta registaro post la jaroj de la oktobra revolucio. Li poste venis en konflikton kun Stalin, tiel oni ekzekutis lin dum la granda purigo.
Taillebourg (Charente-Maritime)
Geografio
Taillebourg situas ĉe la dekstra bordo de la rivero Charente, norde de Saintes.
Lev Kamenev
Li devenis el mezklasa familio, la gepatroj mem partoprenis en revoluciaj movadoj de la 1870-aj jaroj. Kamenev iĝis profesia revoluciulo, aniĝis en 1901 al la Rusia Socialdemokrata Partio, poste en 1903 aliĝis al ties bolŝevika frakcio. Li elmigris en 1908 al okcidenta Eŭropo, kie strikte kunlaboris kun gvidanto de la bolŝevikoj, kun Lenin. Lenin resendis lin en 1914 al Rusio, sed kiam Kamenev ordenis al bolŝevikaj membroj de la rusa parlamento (Duma) protesti kontraŭ la partopreno de Rusio en la unua mondmilito, oni arestis lin kaj ekzilis al Rusio (novembro de 1914).
Post la februara revolucio en 1917, li revenis en Sankt-Peterburgo, kie li iĝis kun Stalin direktanto de la bolŝevika partia organizo. Li proponis la senkondiĉan apogon de la provizora registaro. Post reveno de Lenin en Rusion (en aprilo de 1917), li ŝanĝis sian politikon, dum Kamenev reprezentis la ĝistiaman politikon pri singardeco. Li kun sia amiko Grigorij Zinovjev rifuzis la bolŝevikan decidon pri perforta preno de potenco. Li estis – spite al la malakordoj - ano de la unua bolŝevika Politika Komitato (oktobro de 1917). Post la sukcesa revolucio, li estis elektita al prezidanto de la Centra Penumkomitato de Kongreso de la Tutrusiaj Sovetoj. Li iĝis en 1919 membro de la traorganizita PolitikaKomitato kaj prezidanto de la Moskva soveto.
Post murdo de la leningrada partia gvidanto Sergej Kirov (1-an de decembro 1934), oni sekrete arestis Kamenevon kaj Zinovjevon kaj ekis kontraŭ ili proceson per akuzo pri nedirekta partopreno en la murdo. En aŭgusto de 1936, oni starigis ilin ambaŭ antaŭ la juĝistaron en kadro de la unua fenestroproceso de la granda purigo. Oni akuzis je Kamenev pri antaŭpreparo de murdo de Stalin kaj aliaj sovetaj gvidantoj. Li konfesis la falsajn akuzojn kaj oni ekzekutis lin. Zinovjev havis la saman sorton. La Soveta Supera Kortumo rehabitilis ilin ambaŭ en 1988.
Kleopatro Eŭridiko
Eŭridiko (en greka: Εὐρυδίκη), denaske Kleopatro (en greka: Κλεοπάτρα) estis nobelulino de la mezo de la 4a jarcento a.K. en Macedonio, nevino de Atalo, kaj lasta el la sep edzinoj de Filipo la 2-a (Macedonio).
Biografio
Kleopatro estis virino al kiu Filipo edziĝis ĉu en 338 aŭ en 337 a.K. Kiel edzino de Filipo, Kleopatro ricevis la nomon "Eŭridiko". Kvankam Filipo estis poligamo, lia geedzeco al Kleopatro ege kolerigis Olimpia, unua edzino, kaj metis la heredrajton de Aleksandro en pridemando.
Laŭ kaj Justino kaj Satiro la Peripateta, Kleopatro Eŭridiko kaj Filipo produktis du geinfanojn, nome filino Eŭropa kaj filo Karano.
Post la murdo de Filipo, Eŭropa kaj Karano estis murditaj de Olimpia, dum Kleopatro memmortigis. Historiisto Peter Green forte sugestas ke Aleksandro ordonis la morton de Karano, sed ke la mortoj de Eŭropa kaj Karano estis la rezulto de la revenĝemo de Olimpia.
Ivo Lapenna
Ivo LAPENNA (naskiĝis la 5-an de novembro 1909 en Split, mortis la 15-an de decembro 1987 en Kopenhago) estis juristo kaj profesoro. Li eniris la estraron de Internacia Esperanto-Ligo (IEL) en 1937 kaj fariĝis en 1964 prezidanto de UEA. Li restis en la posteno dek jarojn. Poste li kunfondis la Neŭtralan Esperanto-Movadon.
Vivo
Lapenna naskiĝis en la urbo Split en Kroatio, tiama Aŭstrio-Hungario. En 1933 en Zagrebo li doktoriĝis pri juro. Li fariĝis universitata profesoro en 1947 en Zagrebo kaj poste en Londono. Forlasinte Jugoslavion en 1949, li iris unue al Parizo kaj en 1951 al Britio. En 1962 li fariĝis ŝtatano de Britio. Li mortis en 1987 en Kopenhago, kie li estas ankaŭ enterigita.
Lia unua edzino estis Emilija Lapenna, la dua Ljuba Lapenna, la tria Birthe Lapenna (ekde 1986). Ivo Lapenna ne havis infanojn.
Esperanto-agado
Lapenna esperantistiĝis en 1928. Ekde 1937 li estis komitatano de UEA por Jugoslavio, li eniris en la UK 1938 la Estraron de IEL kvazaŭ kiel posteulo de la eksiĝinta aŭstro Hugo Steiner (vidu Estraro de IEL 1938-1947). Lapenna trairis tra Internacia Esperanto-Ligo al la posta kunfandita UEA, kie li tuj fariĝis kaj restis estrarano (ĝis 1974).
De 1955 ĝis 1964 Lapenna estis Ĝenerala Sekretario, kio estis tiam nova estrara posteno proponita de Lapenna mem, analoge al aliaj organizoj. En 1964 la komitato unue elektis E.L.M. Wensing, post kio "Lapenna proteste eksiĝis kiel Ĝenerala Sekretario" (laŭ la vikipedia paĝo pri Wensing). Post retiriĝo de Wensing prezidanto fariĝis Lapenna.
El la laboroj de Lapenna por UEA restos en memoro precipe la Unesko-rezolucio el 1954, la nova Statuto de 1955 kaj la rezultoj de Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj (CED), esploro-centro fondita de li en 1952.
Malsukceso ĉe UN 1966
Malpli eniris la memoron la agado de Lapenna por proponi Esperanton ĉe UN. Lapenna iniciatis gigantan kolektadon de subskriboj kaj fine prezentis en la 6a de oktobro 1966 al la UN-oficejo en Novjorko preskaŭ milionon da unuopaj subskriboj kaj centojn da subskriboj de asocioj. Kostis multan monon presi la subskribofoliojn kaj prepari la agadon en Novjorko; multega tempo de volontuloj estis uzita por la kolektado de subskriboj.
La agado fiaskis, ĉar la UN-funkciuloj emfazis, ke proponoj ĉe UN devas veni de la membraj ŝtatoj (kaj ne de privata organizo). "La sola surprizo tie ĉi estas, ke internacia juristo de la eminento de Lapenna surpriziĝis", komentis Humphrey Tonkin.
Kresko kaj stagnado de membronombroj
Ĝis hodiaŭ multaj homoj ligas kun la nomo Lapenna ĉefe la sukceson en Montevideo en 1954 kaj ĝenerale imponan personecon. Al la pozitiva impreso pri lia laboro kontribuis ankaŭ la ampleksa verko Esperanto en Perspektivo, en kiu Lapenna povis prezenti siajn proprajn agadojn kaj starpunktojn en pozitiva lumo; ekzemple sur p. 625 de la verko grandparte verkita kaj redaktita de li aperas lia tutpaĝa bildo kun la subskribo "Prof. D-ro Ivo Lapenna, la konstruinto de la moderna UEA".
Multaj landaj asocioj dume malkreskis, ekzemple la franca asocio falis de proksimume 2000 membroj ĉirkaŭ la jaro 1948 al proksimume 1300 ĉirkaŭ la jaro 1970. La individua membraro stagnis; de 7 010 en 1947 ĝi iom falis por rekreski ĝis 7 587 en 1957; tiam sekvis stagnado kun ondetoj ĝis 7 302 en 1973 (kaj 6 543 en 1974).
Konfliktoj
Dum la agado de Lapenna en UEA okazis diversaj konfliktoj; Peter Glover Forster skribas, ke oni akuzis lin pro diktatoreco kaj personeca kulto. Forster aldonas, ke multaj sentis, ke "pli larĝa gamo de ago-opcioj devus esti malfermita al la membroj" – do la membroj devus rajti mem decidi, kion ili deziras fari. Aliloke Forster milde skribas, ke Lapenna estas iom kontraŭa al kritikado de sia propra vidpunkto. El la konfliktoj Forster citas tiujn kun "Verdiro" (John Leslie), la estrarano Hans Jakob, la estrarano E.L.M. Wensing kaj TEJO. Grandparte pro siaj altaj retorikaj kapabloj, kiuj donis al li grandan renomon en la ĝenerala Esperanto-publiko, Lapenna ĝis 1974 sukcesis venki en tiuj konfliktoj.
John Wells, UEA-estrarano de 1971 ĝis 1974 kaj prezidanto de 1989 ĝis 1995, skribas en personaj rememoroj, ke la konduto de Lapenna en la periodo 1971–1974 "bedaŭrinde ne estis senriproĉa. En la estrarkunsidoj ni devis foje aŭskulti liajn longajn riproĉojn kontraŭ tiu aŭ alia supozata malbonfaranto." En tiu tempo laŭ la vortoj de Wells la komitato de UEA "ne plu volis akcepti la konduton de la prezidanto."
La finno Harri Laine raportas, ke Ivo Lapenna dum UK 1969 nomis lin aŭ “la plej stulta homo en la mondo” aŭ “la plej stulta en Esperantujo”; li aldonas, ke iu apudulo komentis lian rakonton pri tio: “Sed Lapenna ja diras tiel pri ĉiuj!”. Laŭ Laine Ulrich Lins skribis pri Lapenna: “Liaj rebatoj estis tiel akraj, ke eĉ mediokruloj povis esti certaj pri ioma famiĝo...”.
1974 kaj la sekvoj
Post riproĉoj, precipe pri lia konduto kontraŭ komitatanoj kaj kunlaborantoj, kolektiĝis la aktivuloj kiuj ne plu konsentis akcepti lin kiel prezidanton. Lapenna komprenis ke li ne havos plimulton en la Komitato de 1974. Jam en la fama "aprila artikolo" en Esperanto li asertis ke minacas komploto por forigi lin. Dum la kongreso en Hamburgo 1974 li deklaris ke li ne rekandidatiĝos kiel prezidanto. La Komitato elektis kiel novan prezidanton Humphrey R. Tonkin. Lapenna rezignis pri ĉiuj funkcioj kaj honoraj titoloj en UEA kaj TEJO. Sian interpreton de la okazaĵoj ("komunista puĉo") li prezentis en la libro Hamburgo en Retrospektivo.
En 1976 stariĝis Neŭtrala Esperanto-Movado, NEM; tio estis neinstituciigita formo de kunlaboro de li kaj liaj anoj. El NEM ne fariĝis "nova organizo paralela al UEA", ĉar (laŭ Haupenthal) "ĝi estis tro strikte ligita al la personeco de Lapenna. " En 1980 fondiĝis en Strasburgo 'Internacia Centro de la Neŭtrala Esperanto-Movado (ICNEM)', ekde 1976 ĝis la morto de Lapenna en 1987 ĉiujare okazis Internaciaj Konferencoj. (En 1976 Sarlanda Esperanto-Ligo (SEL) organizis la unuan 'Internacia Esperanto-Konferenco de la Neŭtrala Esperanto-Movado'.) Dum la lasta konferenco, kiu estis organizita en Graz kaj dum kiu oni celebris la centjariĝon de Esperanto, li sciigis la malfondon de NEM; eble li antaŭsentis sian baldaŭan morton, ĉar li havis kanceron. Nun OSIEK daŭrigas la tradicion de la Internaciaj Konferencoj. Krome ekde 1984 ĝis 2019 funkciis Fondaĵo Ivo Lapenna.
Ĝis la fino de sia vivo en 1987 li asertadis ke "kontraŭneŭtraleca politiko" en UEA estis forpelinta lin. En sia lasta kontribuo en Horizonto (nov.-dec. 1987) li nomis fuŝa la organizadon de la jubilea jaro kaj esprimis sian esperon, ke la lingvo Esperanto sufiĉe fortas por elteni la mankojn de la organizita movado.
Lapenna estis en 1983 inter la fondintoj de AIS San-Marino. Li kunfondis la esperantan fakan asocion de juristoj, Internacia Esperanto-Asocio de Juristoj (IEAJ).
Oratoro
Por Lapenna prelegado kaj oratorado estis tre gravaj. Li eĉ verkis pri tio la libron Retoriko, eldonitan unue en 1950. Ĝis hodiaŭ liaj paroladoj ĝuas altan renomon kaj oni plu eldonas ilin tekste kaj sur lumdiskoj.
Niedercunnersdorf
Niedercunnersdorf ekde la jaro 2013 estas parto de la komunumo Kottmar en Germanio - antaŭe temis pri sendependa komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Görlitz de la federacia lando Saksio. La 28-an de februaro 2013 la tiam ankoraŭ memstara komunumoparto havis 1435 loĝantojn.
NGC 3252
NGC 3252 (aliaj indikoj — UGC 5732, MCG 12-10-49, ZWG 333.39, IRAS10303+7401, PGC 31278) estas galaksio en konstelacio Drako.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
2563 Boyarchuk
2563 Boyarchuk estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno
Nomo
Ĝia nomo honoras la sovetan astrofizikiston Aleksandr Aleksejeviĉ Bojarĉuk (cirile Александр Алексеевич Боярчук, naskitĝinta en 1931 en Grozno).
Prognozo
Prognozo estas antaŭdiro surbaze de observoj, mezuroj aŭ spertoj pri okazontaĵo.
Ekzistas sciencaj metodoj en la kampo de statistiko por fari fidindaj prognozoj. Tiaj metodoj inkluzivas mezuradon, ekstrapoladon de aferkoncernaj spertoj, sed la intuicio ne estas rekonata scienca metodo.
Fredrikstad
Fredrikstad (iam Frederiksstad; laŭvorte Urbo de Frederiko) estas urbo kaj komunumo de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Østfold. Laŭ la stato de en la urba komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
La teritorio havas komunan limon kun. La administracia centro de la komunumo estas la urbo Fredrikstad.
Tiu urbo Fredrikstad estis fondita en 1567 fare de la reĝo Frederiko la 2-a, kaj establiĝis kiel municipo la 1an de Januaro 1838 (formannskapsdistrikt). La rura municipo de Glemmen estis mergita kun Fredrikstad la 1an de Januaro 1964. La ruraj komunumoj de Borge, Onsøy, Kråkerøy kaj Rolvsøy estis mergitaj kun Fredrikstad la 1-an de januaro 1994.
Fredrikstad estas parto de la kvina plej granda urba areo en Norvegio kiam pariĝinta kun la najbara Sarpsborg. Je la 1-a de januaro 2016, laŭ la oficiala statistika servo de Norvegio, tiuj du municipoj havas totalan populacion de 132 351 - kun 54 192 en Sarpsborg kaj 78 159 en Fredrikstad.
Marș triumfal și primirea steagului și a Măriei Sale Prințul Domnitor
La Triumfa marŝo (plena rumana nomo: Marș triumfal și primirea steagului și a Măriei Sale Prințul Domnitor) estis la unua rumana nacia himno, funkcianta en la jaroj 1862-1884.
Miklós Seszták
Miklós Seszták [miklOŝ ŝestAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo Seszták Miklós estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, advokato.
Miklós Seszták naskiĝis la  1968 en Budapeŝto.
Biografio
Miklós Seszták abiturientis en franciskana gimnazio en Esztergom, poste li akiris juran diplomon en 1994 en Universitato de Budapeŝto. Li iĝis plenrajta advokato en 1996, li havis kontoron ĝis 2014. En 1998 li estis elektita municipa deputito de Kisvárda. Li estis parlamenta deputito ekde 2010. En la 2010-aj jaroj li apartenis al la riĉuloj, krome li apartenis al la influkapablaj politikistoj. En 2013 Eŭropa Komisiono konstatis korupton en negoco kun rondo de Seszták. Li estas ministro ekde 2014 en Tria Kabineto Orbán.
Tarpeja roko
Tarpeja roko  estas elstaraĵo en Romo, suda pinto de la Kapitolo. Ĝi situas sur areo de la hodiaŭa Via di Monte Caprino kaj Via del Tiempo.
La nomo (latine Rupes Tarpeia, itale Rupe Tarpea) venas el nomo de Tarpeia, filino de Spurius Tarpeius. La soldato estis defendanto de la Kapitolo en la milito kontraŭ la sabinoj. La sabinoj intencis korupti lian filinon, Tarpeia por surgrimpi la monteton de la Kapitolo. Laŭ verko de Tito Livio, la sabinoj promesis al la junulino tion, kion ili "portis sur la maldekstra kruro". La sabinaj batalantoj havis la kutimon, porti malpezajn orajn juvelaĵojn sur la kruro. Sed ili pagis por la perfido per ŝildoj kaj prem-sufokis per tiuj la junulinon (laŭ Tito Livio).
Post tio, la romianoj ĵetis de tiu roko la perfidulojn kaj aliajn punitojn. La lasta tia ekzekuto okazis en la 1-a jc. p.K.
NGC 3253
NGC 3253 (aliaj indikoj — UGC 5674, MCG 2-27-21, ZWG 65.43, IRAS10257+1257, PGC 30829) estas galaksio en konstelacio Leono.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Jaroslav Heyrovský
Jaroslav HEYROVSKÝ [hejrovski] (naskiĝis la 20-an de decembro 1890 - mortis la 27-an de marto 1967) estis ĉeĥa fizika kemiisto, ricevinta en 1959 Nobel-premion.
Li ricevis siajn sekvajn titolojn en 1918 kaj 1923. Heyrovský komencis sian sciencan karieron ĉe la Universitato de Karolo en Prago, kie li baldaŭ fariĝis profesoro de fizika kemio.
Sekve de lia morto en 1967 li estis entombigita ĉe la tombejo de Vyšehrad en Prago.
(7941) 1991 NE1
(7941) 1991 NE1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).
Eŭropa himno
Eŭropa himno estas la himno de la Eŭropa Unio kaj de la Konsilio de Eŭropo. Ĝia melodio estas el la fina movimento de la 9-a simfonio (Ludwig van Beethoven aŭ mise kiel Betoveno), kiu estas inspirita de la teksto An die Freude ((Odo) al ĝojo) verkita en la germana lingvo de Friedrich Schiller.
Historio
En 1972 la Konsilio de Eŭropo akceptis la muzikon de Betoveno kiel himnon, kaj en 1985 la ŝtatestroj de la Eŭropa Komunumo akceptis ĝin ankaŭ kiel ties himnon. Per la transformiĝo de Eŭropa Komunumo al Eŭropa Unio (EU) ĝi fariĝis la himno de EU. Ĝi ne intencas anstataŭi la himnojn de la membroŝtatoj, sed esprimi iliajn komunajn valorojn, precipe liberecon, pacon kaj solidarecon, kaj la principon de unueco en diverseco.
Arguso
En Greka mitologio, Arguso Panoptes (Ἄργος Πανόπτης) aŭ simple Arguso aŭ Argos, gvardiano de la bovonimfo Io kaj filo de Arestoro, estis fundamenta giganto kies epiteto "Panoptes", "ĉiovida", kondukis al priskriboj kun multoblaj, ofte centoj da, okuloj. La epiteto Panoptes estis aplikata ankaŭ al Titano de la Suno, Helios, kaj estis uzata kiel epiteto ankaŭ por Zeŭso, Zeŭso Panoptes.
Eŭropa himno
Neoficialaj tekstoj
Por eviti lingvajn problemojn, oni rezignis pri teksto, pro tio ĝi ne havas oficialan tekston kaj do ne eblas kanti ĝin. Tamen ekzistas multaj diverslingvaj tekstoj laŭ la melodio kaj foje oni uzas la germanan tekston de Schiller, foje ĝiajn nacilingvajn tradukojn, foje tute aliajn tekstojn, kaj aperis ankaŭ propono de komuna teksto en la latina lingvo.
Walther Nernst
Walther NERNST (* 25-an de junio 1864 en Briesen (okcidenta Prusujo) / nun Wąbrzeźno en Pollando; † 18-an de novembro 1941 en Zibelle (supra Luzacio); kompleta nomo Walther Hermann Nernst) estis germana fizikisto kaj kemiisto. Por siaj laboroj en la fako varmkemio Nernst ricevis la Nobel-premion pri kemio en la jaro 1920.
En 1899 li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio.
Grigorij Zinovjev
Grigorij Jevsejeviĉ ZINOVJEV (Григорий Евсеевич Зиновьев; naskiĝis la 23-an de sepetembro 1883, Jelizavetgrad, la Rusa Imperio — mortis 25-an de aŭgusto 1936 en Moskvo, Sovetunio), estis rusa revoluciulo, proksima kamarado de Lenin, viktimo de la stalina granda purigo.
Li devenis el malriĉa juda familio kaj regule ne vizitis lernejon. Li do vojaĝis en Eŭropo inter 1902 kaj 1905 kaj studis juron en la Universitato de Berno. En 1901 aliĝis al la Rusia Socialdemokrata Partio, poste al grupo de Lenin. Post skismo en la partio, li aliĝis en 1903 al la bolŝevikoj. Li agadis en la Rusia revolucio de 1905 kiel agitisto inter la sankt-peterburgaj laboristoj. Oni elelktis lin en 1907 — en la londona kongreso – membro de la Centra Komitato. Li estis arestita en 1908, sed pro lia malbona sanstato, li baldaŭ liberiĝis.
Li estis plej fidela kunlaboranto de Lenin, li vivis inter 1907 kaj 1917 en Francio, Aŭstrio, Svislando kaj partoprenis de tie en direkto de la rusaj bolŝevikoj. Post eko de la unua mondmilito, li strebis establon de Unio de la Eŭropaj Socialistoj.
Post kiam oni renversis la caran potencon, Lenin hejmenveturis en aprilo de 1917. Zinovjev — kun Lev Kamenev — en oktobro samjara kontraŭis la planon de Lenin pri ekpreno de la potenco kaj eĉ kaŝe informis la gazetaron por eviti la ŝtatpuĉon. Post la novembra revolucio, li senrezulte postulis lokon por aliaj socialismaj partioj en la registaro, tiel li abdikis pri funkcio en la Centra Komitato.
Li baldaŭ iĝis grava homo de la partio pro siaj oratoraj kapabloj. Ekde 1921 li gvidis la sankpeterburgan partion kaj iĝis eĉ ano de la Politika Komitato. Dumtempe li iĝis prezidanto de plenumkomitato de Komunista Internacio, fondita en 1919.
Komence de la 1920-aj jaroj, Stalin alianciĝis kun Zinovjev kaj Kamenev, tiel malhelpante ke Trockij sekvu la grave malsanan Leninon kiel partia gvidanto. Stalin – post preno de la potenco — turnis sin kontraŭ la iamaj kunuloj. Li ekskludis Zinovjev-on en 1926 el la Politika Komitato kaj Kominterno, en 1927 eĉ el la Komunista partio.
Oni reanigis lin en la Partio, sed oni denove ekskludis lin en 1932 kaj 1934. Oni arestis lin en 1935 per la akuzo, ke li partoprenis en murdo de Sergej Kirov. Li estis juĝita je 10-jara prizono, sed la proceson oni pritraktis sekvajare kaj ordenis ekzekuton pro terorista komploto. La Supera Kortumo de la Sovetunio rehabitilis lin en 1988.
Liszó
Liszó [lisO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa.
Situo
Liszó situas en Montetaro Zala sur ebenaĵo ĉe 248 m-ojn alta monto, laŭ rojo, fine de sakovojo. Nagykanizsa troviĝas 12, Csurgó 17, Zalakaros 28, Zalaegerszeg 60, Budapeŝto 218 kilometrojn.
Historio
La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1295 laŭ tiama hungara ortografio "Lyzou". En la 16-a jarcento la turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiun kroatoj rehomigis ekde 1718. Vilaĝservoj estas municipa administracio, infanĝardeno, kuracejo, migra poŝto. La bestokuracejo en Surd funkcias.
Kuma-Maniĉa depresio
La Kuma-Maniĉa depresio (Кумо–Манычская впадина; Kumo–Manychskaya vpadina), estas geologia depresio en sudokcidenta Rusio kiu apartigas la areon de la Rusia ebenaĵo norde el Norda Kaŭkazio sude. Ĝi ricevas nomon laŭ la riveroj Kuma kaj Maniĉ.
Ĝi estas foje konsiderata kiel difino por la natura limo inter Eŭropo kaj Azio, kvankam kelkaj modernaj fontoj uzas la limon de la baseno de la Granda Kaŭkazo anstataŭe.
La Rostovskia Biosfera Rezervejo estas ene de la Depresio.
Notoj
45.715°N, 44.105°W
Reformador
Reformador estas spiritisma revuo, oficiala organo de Brazila Spiritisma Federacio. Ĝi estas unu el la kvar periodaĵoj, kiuj aperis en Rio-de-Ĵanejro inter 1808 kaj 1889, kaj kiuj ankoraŭ estas eldonataj. Fondis ĝin en 1883 Augusto Elias da Silva. El la kvar menciitaj gazetoj nur Reformador kaj Diário Oficial (1862) aperas seninterrompe de la dato, kiam ili estis fonditaj.
Historio
Antaǔ la fondo de Reformador aperis en Brazilo kelkaj spiritismaj gazetoj. En 1869 aperis en Bahia Écho d'Além-Túmulo [Eĥoj el la Transtombo], la unua brazila spiritisma periodaĵo. Fondis kaj respondecis pri ĝi Luís Olímpio Teles de Menezes. En Rio-de-Ĵanejro aperis en 1875 Revista Espírita [Spiritisma Revuo], pri kiu respondecis Antônio da Silva Neto, vicprezidanto de Grupo Confúcio. La gazeto ĉesis aperi post ses monatoj. Inter januaro 1881 kaj julio 1882 eldoniĝis en la urbo ankaŭ la gazeto Revista da Sociedade Acadêmica Deus, Cristo e Caridade [Revuo de la Akademia Societo Dio, Kristo kaj Karitato]. El tiuj menciitaj periodaĵoj nur Reformador postrestis.
Esperanto
En la numero de februaro 1909, pro iniciato de Leopoldo Cirne (1870-1941), tiama prezidanto de Brazila Spiritisma Federacio, aperis en ‘’Reformador’’ portugallingva traduko de artikolo verkita de J. Camille Chaigneau (franca spiritisto). La artikolo elstarigas la lingvon mem kaj ties utilecon por spiritismo. Artikoloj rilate Esperanton ankoraŭ aperas, kun maloftaj esceptoj, en ĉiu numero de la gazeto ekde 1909.
National (Metroo de Marsejlo)
National estas stacio sur linio 2 de la Metroo de Marsejlo, ĝi situas inter la stacioj ' kaj ' en Marsejlo. Ĝi estis malfermita la.
Internacia Asocio de Esperantistaj Matematikistoj
Internacia Asocio de Esperantistaj Matematikistoj (IAdEM) estas faka Esperanto-asocio de matematikistaj esperantistoj. Ĝi estis fondita en 1974 kaj kunlaboras kun Universala Esperanto-Asocio.
Ĝi celas esti kerno de matematika agado en Esperanto-movado. La organizo havas membrojn en diversaj landoj kaj eldonas periodaĵon sub la nomo La Matematikisto (antaŭe Matematiko translimen ).
Agadoj
En aprilo 1977 aperis la unua jarlibro de IAdEM.
Ligiloj kun aliaj asocioj
En 1977 la komitato de UEA aprobis kontrakton pri kunlaboro inter UEA kaj IAdEM, efektiviĝota ekde 1978.
Stacio Kōzai
Stacio Kōzai (japane: 香西駅 [Koozaj-eki], angle: Kōzai Station) estas fervoja stacio en Takamacu, Gubernio Kagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Ŝikokua: Linio Yosan.
Trans-novgvineaj lingvoj
Listigo
La sekva listigo geografie grupigas la unuopajn lingvarojn, kaj atribuas koloron uzatan en la mapo dekstre.
''Papuo, de okcidento al oriento''
''novgvineaj altejoj, de okcidento al oriento''
''Suda Novgvineo, de oriento al okcidento''
Esperantlingvaj terminoj
En Esperanto ĝis nun apenaŭ ekzistas literaturo pri unuopaj lingvoj de la lingvaro, kaj la jen uzataj esperantlingvaj nomoj de sublingvaroj kaj unuopaj lingvoj certe adapteblas en kazo de plimultiĝo de literaturaj fontoj. Eble la sola esperantisto, kiu en la 20-a jarcento okupiĝis profunde pri la etnoj kaj iom pri la lingvoj de Papuo-Novgvineo, estis la ĵurnalisto, verkisto kaj mondvojaĝanto Tibor Sekelj. Li en 1970 en Papuo-Novgvineo renkontiĝis kun pluraj etnoj kiuj ĝis tiam havis nur tre malmultajn kontaktojn kun okcidentece civilizita mondo, kaj interalie vizitis la tribon de Asarooj, kies anoj parolas la asaroan, lingvon el la finistera grupo de la lingvaro nun nomata trans-novgvinea. Li ĉe la Asarooj fariĝis ano de la «klano de argilaj spiritoj» kaj spertis kelkajn streĉajn situaciojn, sed sukcesis bone elsaviĝi.
Ádám Baróthy
Ádám BARÓTHY [barOti] rumania hungara skulptisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 21-an de novembro 1945.
Aŭda komputilludo
Aŭdaj komputilludoj ekzistas en sama varieco de genroj kiel videoludoj, ekzemple aventuraj ludoj, kuradaj, ktp.
Ádám Baróthy
Kariero
Ádám Baróthy akiris diplomon pri skulptoarto en Arta Altlernejo de Kluĵo en 1970 kaj li estis instruisto en Reghin. Li partoprenis en la tendaroj de artistkolonioj de Marcali en 1990-91 kaj en Harkány en jaroj 1992-94.
Aŭda komputilludo
Ekzemploj de aŭdaj ludoj estas:
Taliŝ-Montaro
Taliŝ-Montaro (Talış dağları), estas montaro en  nordokcidenta Irano kaj sudorienta Azerbajĝano. Ĝi troviĝas en la nordocidenta sekcio de Elborz-Montaro, etendiĝante sudorienten ekde Lenkoran-Malaltebenaĵo en sudorienta Azerbajĝano ĝis la pli malalta parto de Sefid-Rud ( Blanka rivero ) en nordokcidenta Irano. Malmulte da pintoj superas 3 000 metrojn kaj la humidaj duon-subtropikaj marbordaj malaltaĵoj laŭlonge de la Kaspio, inkluzive Lenkoran-Malaltebenaĵo, situas je la orienta bazo de la montaro.
La maksimuma jara precipitaĵo en Taliŝ-Montaro estas inter 1 600 mm kaj 1 800 mm; tiu estas tra la Lenkoran-Malaltebenaĵo la plej alta precipitaĵo en Azerbajĝano kaj ankaŭ en Irano.
Vidu ankaŭ
La hirkaniaj-kaspiaj miksaj arbaroj estas ekoregiono de abundaj malaltaĵaj kaj montaraj mezvarmaj pluvarbaroj kiuj tute kovras Taliŝ-Montaron.
Sankt Andrä am Zicksee
Sankt Andrä am Zicksee, hungare Mosonszentandrás estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj. La germana historia nomo estis Sankt Andrä b. Frauenkirchen.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Neusiedl am See-Pamhagen.
Historio
La unua mencio okazis en 1437. En 1529 kaj en 1683 la turkoj, en 1605 Stefano Bocskai, en 1620 Gabrielo Bethlen, komence de la 18-a jarcento Francisko Rákóczi la 2-a detruis la vilaĝon. Ĝis 1921 Mosonszentandrás apartenis al Hungara reĝlando, al Moson, al distrikto de Nezsider, poste al Aŭstrio.
6885 Nitardy
6885 Nitardy estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, Kalifornio) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden.
Nomo
Ĝia nomo honoras John H. Nitardy, inĝeniero pri komunikado ĉe la firmao Boeing de 1965. Kun sia edzino Ilene, li savis la programon Spacewatch, en komplika financa situacio je la komenco de 1996.
Zuriko (distrikto)
Pri la distrikto
La Distrikto Zuriko konsistas ek de la 1-a de julio 1989 nur ankoraŭ el la urbo Zuriko. Ĝia loĝantaro de egalas al la loĝantaro de la urbo, nome 371'767 je la 31-a de decembro 2006.
Ĉar krom Zuriko ne troviĝas aliaj komunumoj en la distrikto, la funkcio de la distriktaj aŭtoritatoj de la Distrikto Zuriko konsistas praktike nur en la kontrolado de la urbestraro de Zuriko kaj ĝiaj subaŭtoritatoj. Pli grava estas la rolo de la distrikto en la jurisprudenco. La unu-instanca tribunalo estas organizita je nivelo de distrikto, kaj la distrikto ankaŭ mastrumas malliberejon. La distriktaj aŭtoritatoj estas koncentritaj en la distriktkonstruaĵo en la urba subdistrikto 4, ĉe Kanzleistrasse. Tie ankaŭ troviĝas la distrikta malliberejo, kiu en la jaro 1980 dum la tempo de la junulara ribelado en Zuriko estis ŝatata manifestacicelo de la Zurika Junulara Movado.
La Distrikta Tribunalo Zuriko en 2006 translokiĝis al nova konstruaĵo en Wengistrasse. Ĝi certe estas la administre plej signifa kaj ampleksa aŭtoritato de la distrikto.
Limoj
La distrikto Zuriko limas nord-okcidente al la distrikto Dietikon, norde al la distrikto Dielsdorf, oriente al la distrikto Uster, sude al la distrikto Meilen kaj Horgen kaj okcidente al la distrikto Affoltern.
Historio
Ek de ĝia kreiĝo en la jaro 1814 ĝis 1989 la distrikto Zuriko enhavis ankaŭ la komunumojn de la Distrikto Dietikon kaj la komunumon Zollikon. En marto 1985 estis voĉdonita pri nova leĝo por dividi la zurikan distrikton, por eviti la superregadon de la urbo Zuriko super la kamparaj komunumoj en la Limatvalo. La leĝo sukcesis en la baloto. Dum la komunumo Zollikon la 1-a de januaro 1986 senprobleme transiris al la Distrikto Meilen, post la baloto formiĝis kontraŭstaro en la Limatvalo, kaj popola iniciativo postulante la nuligon de la nova distrikto estis lanĉita. Devis okazi dua voĉdono en marto 1988. La iniciativo malsukcesis klare. Nur 34,8% de la voĉdonantoj subtenis ĝin. Je la 1-a de julio 1989 la nova Distrikto Dietikon do estis definitive kreita.
Vilaoj de Löw-Beer en Svitávka
Malgranda vilao de Löw-Beer
Proksime de Granda vilao estis en la jaro 1906 konstruita la tn. Malgranda vilao. La projekto estis prilaborita de arkietkto el Brno Josef Nebehosteny. Malgranda vilao estas en privata posedado kaj ĝi servas kiel familia domo kun privata kuracista praktiko. La Malgranda vilao estas enskribita en Centra listo de nemoveblaj kulturaj memorindaĵoj kun registra numero 11416/7-8697.
Bálint Korpási
Bálint Korpási [korpAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Korpási Bálint estas hungara luktisto, olimpiano, mondĉampiono.
naskiĝis la en Esztergom.
Biografio
estis luktisto en klasik-stila luktado en signifa ĉefurba sportklubo. Ekde 2003 li havis menciindajn rezultojn en junularaj konkursoj jam eksterlande. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2020 sen medalo, sed en mondĉampionumo li estis la unua en 2016 kaj en eŭropa ĉampionumo li estis same la unua en la sekva jaro. En 2022 li akiris postenon en sportklubo en Dorog.
Mehrgarh
Mehrgarh (baluĉe: Mehrgaŕh; en paŝtoe مهرګړ; en urdua مہرگڑھ; en hindia महरगढ़), foje latinigita kiel Mehergarh aŭ Mehrgar, estas unu el plej gravaj arkeologiaj kuŝejoj de la Neolitiko (6500 a.K. al ĉ. 2500 a.K.) en teritorio de la nuna Pakistano. Ĝi kuŝas sur la ebenaĵo Kaĉi de Baluĉistano, Pakistano. Ĝi estas unuel plej antikvaj lokoj kie estas pruvoj de farmado kaj brutobredado en Suda Azio.
Haida-indianoj
La Haida-indianoj troviĝas ĉe la insuloj Haida Gwaii de Kanado kaj ĉe suda Alasko. Haida estas la nomo de ilia lingvo.
Lingvaj ekzemploj
gam 'll kil dayxan hll gudang-rang-gan.
"Mi ne aŭdis bone tion, kion li diris."
neesdagaang.an gam 'la qat'sa-.ang-gan.
"Li ne eniris tuj."
(15477) 1999 CG1
(15477) 1999 CG1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Haida-indianoj
Lingvaj ekzemploj
"Li vere ne scias ion ajn."
laa-7isan Joe qing-gan.
Bill 'la qing-gan.
"Li vidis Bill-on./Bill vidis lin."
(La '7' estas la glotŝtopo. La 'x' egalas al Esperanta 'ĥ'. La 'q' estas profunda 'k'. La 'hl' egalas al ventema 'l'.)
Referenco
Enrico, John. Haida Syntax, Volumes 1 & 2. Usono: University of Nebraska Press, 2003.
Aldabra Insularo
Aldabra Insularo estas parto de Eksteraj Sejŝeloj, troviĝante en la sudokcidento de la insula lando, 1,000 kilometrojn for de la ĉefurbo Viktorio sur la insulo de Mahé.
La totala tersupraĵa areo de la insularo sumiĝas je.
Insuloj de la grupo
La sola postrestanta kolonio troviĝas en Assumption, sen konsideri la Aldabra Scienc-esplora Stacio sur Picard Island en Aldabra Insularo. Ekzistas forlasitaj kolonioj sur Astove Island kaj sur Menai Island (Cosmoledo).
Cosmoledo inkluzivas Atolon de Cosmoledo kaj Astove Island.
Locatello
Locatello estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Brumano, Corna Imagna, Fuipiano Valle Imagna kaj Rota d'Imagna.
Kristanisma patrono de la komunumo estas la eksterbiblia doktrino ĉielenpreno de Maria, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Bajkaleino
Bajkaleino, (5,6,7-trihidrokso-flavono) aŭ C15H10O5 estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la flavonoloj, flava solidaĵo nesolvebla en akvo sed solvebla en metanolo, etanolo, duetila etero, acetono, etila acetato, glacia acetata acido kaj malmulte solvebla en kloroformo kaj nitrobenzeno.
Bajkaleino ĉeestas en la radikoj de la familio de la Scutellaria baicalensis kaj "Scutellaria lateriflora". Ĝi ankaŭ troviĝas en la rizomoj de la Oroxylum indicum kaj timianoj. Bajkaleino estas fitokemiaĵo kun sennombraj aktivecoj, tiaj kiaj antiinflamaj, antivirusaj kaj antitumoraj.
Krom tio, ĝi estas potenca antioksidigaĵo kaj inhibas la lipidan peroksidadon en mitokondrioj. Eblaj antideprimivaj efikoj atribuiĝas al la bajkaleino en eksperimentoj faritaj kun bestoj.
Intermeza gastiganto
Duaranga gastiganto aŭ Intermeza gastiganto estas gastiganto kiu estas hejmo de la parazito nur por mallonga transira periodo, dum kiu (kutime) estas kompletata ia disvolviĝo. Ĉe la tripanosomoj, la kaŭzo de la dormiga malsano, homoj estas la duaranga gastiganto, dum la cecea muŝo estas la unuaranga gastiganto, ĉar oni pruvis, ke la reproduktado okazas en la insekto. Cestodoj kaj aliaj parazitaj platvermoj havas komplikajn vivociklojn, en kiuj oni kompletas specifajn disvolviĝojn laŭ sekvenco de kelkaj diversaj gastigantoj.
Ĉar la vivciklo de multaj parazitoj estas ne bone komprenita, foje la "plej grava" organismo estas sentiale konsiderata kiel definitiva, kaj tiu nomigo povas plui kvankam oni determinas poste ke tio malĝustas. Ekzemple, Tubifex tubifex estas foje konsiderataj "Intermezaj gastigantoj" de la kapoturna malsano de Myxobolus cerebralis, kvankam oni scias, ke la parazito kaŭzanta tiun malsanon reproduktiĝas sekse ene de ili.
Ĉe Trichinella spiralis, la nematodo kiu kaŭzas la triĥinozon, la gastiganto havas kaj reproduktajn plenkreskulojn en sia digesta sistemo kaj nematuraj junuloj en siaj muskoloj, kaj tiele ĝi estas konsiderata kaj intermeza kaj definitiva ve gastiganto.
Triĥromatio
Trikromataj aŭ Triĥromataj estas tiuj bestoj, kiuj havas tri fonajn kolorojn. Ili havas tri tipojn de konusetoj. La plej parto de homoj estas trikromata. En krepusko kontribuas ankaŭ tiuj ĉeloj, kiuj vidas ne la koloron, sed nur la lumon.
Troviĝeblo
Inter la placentuloj estas trikromataj nur la Catarrhini kun la homo, kaj la hurluloj. Ĉe la plej parto de Platyrrhini estas la 60% de inoj triĥromataj; la viroj ne povas havi tiun el genetikaj kialoj. La plej parto de marsupiuloj estas trikromataj, escepte de la diĥromataj didelfoj. La ne mamulaj vertebruloj estas tetraĥromataj kun kelkaj esceptoj.
Ĝenerale la artropodoj estas trikromataj, kaj havas la verdan, la bluan kaj la abelpurpuran fonajn kolorojn. La abelpurpuro estas trovigebla en la maldistanca UV regiono. Ili ne vidas la ruĝan. Kelkaj esceptoj estas tetraĥromataj.
Kolorvidado
La triĥromataj primatoj havas tri tipojn de la konusetoj: la L- (maksimumo ĉe flava 560 nm), la M- (maksimumo ĉe verda 530 nm), kaj la S- konusetojn (maksimumo ĉe blua 430 nm). Laŭ iliaj informoj ellaboras la cerbo la koloran bildon. Ili pretendas taglumon, kaj en la krepusko ili estas anstataŭigitaj per aliaj ĉeloj, kiuj ne povas distingi la kolorojn, do en la krepusko la kolorvidado malkreskas.
Genetiko
Ĉe la mamuloj oni heredigas la vidadon de la ruĝa en la X kromosomo. Oni supozas, ke la Catarrhini regajnis la ruĝan per genduplikado kaj mutacio.