cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Duklando Ŝvabio
La duklando Ŝvabio (Herzogtum Schwaben, en la 10-a jarcento, do inter la jaroj 911 kaj 1000 (nur tiam!), nomita Herzogtum Alamannien, Ducatus Allemaniæ, do duklando Alemanio) estis unu el la kvin "tribaj duklandoj" de la mezepoka orientfranka imperio aŭ reĝlando Germanio (apud Bavario, Frankonio, Loreno kaj Saksio), kaj ĝiaj dukoj estis inter la plej altaj potenculoj de la tiama Germanio. Ĝi praktike ekzistis dum proksimume 350 jaroj kaj estis la bazo de la potenca dinastio Ŝtaŭfoj, al kiu tiutempe ankaŭ apartenis pluraj imperiestrioj de la Sankta Romia Imperio. Ĝia teritorio estis pli granda ol la hodiaŭa regiono "Ŝvabio"; ĝi ampleksis grandan parton de la hodiaŭa Baden-Virtembergo kaj partojn de hodiaŭaj Svisio, Francio, Italio kaj Liĥtenŝtejno.
Adolf Schmidt
Persone
Temas pri la postlasaĵo de la posedantino de hortikulturejo Marie Marschall el Gotha (mortis la 1-an de julio 1978), kies fratino Elise (mortis 1939) estis edzino de la frato de Schmidt Reinhold.
Duklando Ŝvabio
La duklando praktike ĉesis ekzisti en 1268, kun la ekzekuto de Konradin, la lasta tiama duko de Ŝvabio. Imperiestro Rudolfo la 1-a revivigis la titolon "duko de Ŝvabio" por sia filo Rudolfo, de kiu ĝin heredis ties filo Johano Parricida. Johano mortis en 1312 aŭ 1313, kaj la titolo kun li.
La Margraflando Badeno apartigis sin de la duklando dum la 12-a jarcento.
Adolf Schmidt
Persone
Ĝi estis transprenita en 1978 kiel „Postlasaĵo Schmidt – Chart. A 2170 – 1978“ de la Forschungsbibliothek Gotha.
Duklando Ŝvabio
Historio
En 496 la alemanoj estis venkitaj de la reĝo Kloviso la 1-a, submetita al la Franka imperio, kaj regita de dukoj kiuj estis dependaj de la frankaj reĝoj. En la 7-a jarcento la alamenoj estis konvertitaj al kristanismo, episkopejoj estis fonditaj en Aŭgsburgo kaj Konstanco, kaj en la 8-a jarcento abatejoj en insulo Reichenau kaj Sankta-Galo. La alemanoj iom post iom forĵetis la frankan jugon, sed en 730 Karolo Martelo denove reduktis ilin al dependeco, kaj lia filo Pepino el Herstal aboliciis la triban dukon kaj regis la duklandon per graflandaj rezidejoj kaj per ĉambristaj mesaĝistoj.
Tiutempe la duklando, kiu estis dividita en govo]j] aŭ [[graflandoj, prenis la formon kiun ĝi konservis dum la mezepoko. Ĝi estis limigita de la rivero Rejno, la Bodenlago, la rivero Lech kaj la franka regno Aŭstrazio. La rivero Lech, apartiganta Alemanion de la Duklando Bavario, ne formis, nek etnologie, nek geografie, tre fortan limon, kaj estis multe da interkomunikado inter la homoj ambaŭflanke de la limo. <!-- At this time the duchy, which was divided into gaus or counties, took the shape which it retained throughout the Middle Ages. It was bounded by the Rhine, Lake Constance, the Lech River and the Duchy of Franconia. The Lech, separating Alamannia from the Duchy of Bavaria, did not form, either ethnologically or geographically, a very strong boundary, and there was a good deal of intercommunion between the two people. During the later and weaker years of the Carolingian Empire the counts became almost independent, and a struggle for supremacy took place between them and the Bishopric of Constance. The chief family in Alamannia was that of the counts of Raetia Curiensis, who were sometimes called margraves, and one of whom, Burchard I, was called duke of the Alaminnia. Burchard I was killed in 911, for which two counts palatine, Bertold and Erchanger, were accused of treason and put to death by order of the German king Conrad I.
Adolf Schmidt
Persone
En la publikigaĵo de Roob kaj Schmidt troviĝas superrigardo pri la manskriba postlasaĵo en Gotha: 1-e sciencaj manuskriptoj, inter ili notoj pri prelegoj el la studtempo (parte stenografiaj) kaj sciencaj notoj. 2-e leteroj, parte propraj, 370 leteroj de parte konataj personoj kaj 3-e manuskriptoj, inter ili biografiaj kaj taglibraj notoj. Ankaŭ Esperanto-poeziaĵoj de Reinhold Schmidt estas inter la dokumentoj.
Sed ankaŭ la Arkivo de Berlin-Brandenburgia Akademio de Sciencoj en Berlino disponas pri „Postlasaĵo Schmidt“, ĉar Schmidt estis membro de la Prusa Akademio de Sciencoj. Temas pri 0,25 bretaraj metroj da aktoj, troveblaj per kartoteko.
Duklando Ŝvabio
Historio
La duklando estis dividita en administrajn unuojn nomataj pagi, Gau, en Esperanto ankaŭ "govio". La vortero "-gau" ankoraŭ hodiaŭ troviĝas en pluraj regionaj nomoj, ekz-e Breisgau, Allgäu, Aargau.
Adolf Schmidt
Aliaj geofizikistoj pri Adolf Schmidt
Louis Agricola Bauer (1865–1932), estro de la nordamerika magnetika servo kaj ĉefeldonanto de la ĵurnalo: „Terrestrial Magnetism and Atmospheric Electricity“: "„Laŭ mia opinio nek en Germanio ekzistas iu, kiu havas pli da kompetento, plenumi la postenon de direktoro de via magneta observatorio, nek iu ĉirkaŭ la tera globo, al kiu la magnetistoj pli fidas.“"Wigor Webers (nask. 1940), sciencisto ĉe GeoForschungsZentrum Potsdam:"„La geomagnetismo hodiaŭ estas internaciskale integrita parto de geofizika esplorado. La pioniraj laboroj de Adolf Schmidt donis al tio mondvaste rekonitajn kontribuojn, per kiuj li mem kreis por si daŭran monumenton.“"Adolf Best, estro de la Geomagnetika Observatorio en la 1990-aj jaroj: "„Geheimrat (Sekreta Konsilisto) prof. d-ro. Adolf Schmidt, verŝajne unu el la plej eminentaj germanaj geofizikistoj kaj digna, esti menciata unuspire kun A. v. Humboldt kaj C. F. Gauss, se temas pri termagnetismo…“"Julius Bartels, estro de la Geomagnetika Observatorio en la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj:"„Lia ampleksa scio, lia sagaca inteligenteco kaj lia rimarkinda talento, precize esprimiĝi pri malfacilaj temoj, faris el li ekscelentan partneron kaj en privata interparolado kaj dum konferencado en sciencaj kongresoj.“"Gerhard Fanselau (1904–1982), dungito en la observatorio en Niemegk ekde 1928 kaj estro de la Geomagnetika Observatorio 1945–1969:"„Tri ecoj decidas la vivon de Adolf Schmidt: modesteco, sagaco kaj sincero. Lia sagaco faciligis lian vivon, dume la ambaŭ laste menciitaj ecoj alportis al li kelkajn malavantaĝojn."
Postmorta vivo kiel literatura figuro
Hans Dominik (1872-1945) estis lernanto en la Gymnasium Ernestinum kaj skribis memorojn pri sia instruisto: „Alia interesa persono de la gothaa instruista kolegaro estis d-ro Adolf Schmidt, kiu multajn jarcentojn poste servis al mi kiel modelo por la „longa Schmidt“ en miaj libroj „Ein Sten fiel vom Himmel“ (Stelo falis de ĉielo) kaj „Land aus Feuer und Wasser“ (Lando el fajro kaj akvo). Ĉe la Ernestinum li instruis novajn lingvojn kaj natursciencojn; ĉiun liberan minuton li dediĉis al la studo de la termagnetismo… Neniu el ni „Tertianer“ kaj „Sekundaner“ vidis en la iomete mallerte ŝajnanta longa Schmidt estontan sciencan eksperton de internacia renomo.“ La „longa Schmidt“ estas prezentata en la romanoj de Dominik kiel geologo kaj eksperto pri geomagnetismo kun propraj teorioj, disputema, ĝisosta sciencisto kaj eksperto en lia fako.
Kurd Laßwitz estis la pli aĝa kolego de Schmidt. Li instruis matematikon kaj fizikon en la Gymnasium Ernestinum (ekde 1876). La agado en „Mittwochsgesellschaft“ (Merkreda Societo) kaj la pacifisma idearo ligis ilin. Lia unua granda sciencfikcia romano „Auf zwei Planeten“ (Sur du planedoj) fondis lian gloron kiel unu el la patroj de la moderna sciencfikcia literaturo. La romano estis tradukita en multajn lingvojn. La filo de la aŭtoro d-ro Rudolf Laßwitz (1877–1935) en 1909 malkaŝis la modelon por unu ĉeffiguro de la romano."„En la mars-romano „Auf zwei Planeten“ (Sur du planedoj) mia patro Kurd Laßwitz – oni pardonu al la filo la indikon – en la persono de d-ro Grunthe kreis precizan kopion de Adolf Schmidt. Kiu per la legado de la libro lernas ŝati kaj ami tiun d-ron Grunthe, tiu ankaŭ sincere admiros Adolf Schmidt.“"La romano rakontas pri tri sciencistoj, kiuj dum flugo per balono por esploro de la norda poluso malkovras, ke la loĝantoj de la marso konstruis super la norda poluso kosman stacion kaj kreis ligon al la tero. Unu el la sciencistoj estis d-ro Karl Grunthe. Dum unuaj renkontoj kaj dum vizito sur la marso ili ekkonas la marsanojn (marsloĝantojn) kiel morale, kulture kaj teknike altevoluitaj. La provo de la marsanoj, interkompreniĝi kun la teraj ŝtatoj, fiaskas. Sekve la marsanoj kreas sian regadon pri grandparto de la tero kun la pravigo, ke necesas, unue eduki kaj kultivi la homojn. Dum la sekva liberbatalo ili estas superruzitaj kaj venkitaj. Fine denove aperas la peno pri interkompreniĝo inter marso kaj tero.
La publicisto Rudi Schweikert skribas en aldono al la jubilea eldono de la Heyne-eldonejo en 1998: „Sur du planedoj legeblas kiel aventura romano, amromano, futurrakonto, filozofia romano aŭ kiel romano pri nuntempa socio, kiel satiro aŭ kiel (biografia) ŝlosilromano.“
En la eseo „Adolf Schmidt – ein Pionier der Geophysik und des Esperanto als literarische Figur“  (Adolf Schmidt – pioniro de geofiziko kaj de Esperanto) klarigas la aŭtoro Fritz Wollenberg: „Laßwitz montras … la renkontiĝon inter teraj kaj marsaj loĝantoj kiel renkontiĝon de du kulturoj en diversaj nuancoj, diversaj ebloj, kun reciproka interkonatiĝo de lingvoj, moroj kaj kutimoj, de socisistemoj, ekonomioj ktp., kun la diversaj antaŭjuĝoj, agrogantaĵoj kaj konfliktoj kun teruraj sekvoj, sed laste kun optimisma vizio pri la estonto.“
Post ignoro de la avertoj de Grunthe al la teraj ŝtatoj, eviti konflikton kun la marsanoj, kaj la instalo de eduka diktaturo de la marsanoj sur grandparto de la tero, Grunthe, laboranta denove en sia hejmurbo Friedau en la steloobservatorio, fondis ĝeneralan asocion de homoj, kreis „ligojn al la gvidaj kleriguloj de ĉiuj kulturŝtatoj“ kaj ellaboris kun kunbatalanto alvokon, klarigantan la celojn de la asocio de homoj. Kvankam la asocio de homoj estas malpermesita, ĝi akiras influon kaj ebligas la liberigon de fremdregado de la marsanoj. Fine de la romano tekstas: La ŝtatoj denove ordigis iliajn konstituciojn kaj fondis pacaliancon, kiu ampleksis la civilizitan mondon. La principoj, disvastigitaj kaj flegitaj de la asocio de homoj, alportis novajn fruktojn. Novan spiriton havis la homaro, kuraĝe ĝi levis la kapon en paco, libero kaj digno.”
La aŭtoro Kurd Lasswitz kreis per Karl Grunthe literaturan figuron, kiu enkorpigas sian idealon de libera memkonscia persono en la senco de la kleriga filozofio de Kant. Evidente lia kolego Adolf Schmidt estis liaopinie konvena ekzemplo por tio.
Memoraranĝoj
1994
Okaze de la 50-a mortotago de Adolf Schmidt la Adolf-Schmidt-Observatorio pri Geomagnetismo kaj Esperanto-Ligo Berlin omaĝis al la elstara geofizikisto kaj esperantisto dum aranĝo en la niemegka observatorio.
La tiam faritaj prelegoj de la observatoria estro Adolf Best „Al la 50-a mortotago de la Sekreta Konsilisto prof, d-ro  Adolf Schmidt“kaj de la prezidanto de Esperanto-Ligo Berlin Fritz Wollenberg „La interlingvistikaj opinioj de Adolf Schmidt kaj lia engaĝiĝo por la internacia lingvo Esperanto“ la GeoForschungsZentrum Potsdam publikigis en la broŝuro „Adolf Schmidt 1860– 1944. Zum 50. Todestag des Geophysikers und Esperantisten“ am 17. Oktober 1994 (Adolf Schmidt 1860–1944. Al la 50-a mortotago de la geofizikisto kaj esperantisto“ la 17-an de oktobro 1994).
2010
Okaze de la 150-a naskiĝtago de Adolf Schmidt kaj de la jubileo 80 jaroj Observatorio Niemegk invitis la  Deutsche Geophysikalische Gesellschaft (Germana Geofizika Societo) kaj la Helmholtz-Zentrum Potsdam – Deutsches GeoForschungsZentrum (GFZ) al festa horo la 23-an de 2010 en la niemegkan observatorion. La scienchistorian festprelegon pri vivo, agado kaj scienca heredaĵo de Adolf Schmidt faris la geofizikisto Franz Jacobs. La estro de la observatorio Hans Joachim Linthe prelegis pri la evoluo kaj la hodiaŭaj taskoj de la observatorio. Salutvortoj venis de la direktoro de la departemento 2 de GFZ Potsdamo, de la urbestro de Niemegk kaj de la prezidantoj de Germana Esperano-Asocio kaj de la Asocio pri Interlingvistiko.
Al la 150-aj naskiĝdatreveno de Adolf Schmidt krome estis dediĉita ekskurso, gvidita de Wigor Webers de GFZ Potsdamo la 25-an de julio sur la Adolf-Schmidt-vojo tra la Scienca Parko “Albert Einstein”. Speciale estis konsiderataj la historiaj konstruaĵoj, ligitaj kun la agado de Schmidt, ekzemple la Süring-domo (antaŭe la konstruaĵo de la Reĝa Meteorologia Observatorio), la Paleomagnetika Laboratorio de GFZ (antaŭe la Magnetvaria Domo de la Geomagnetika Observatorio) kaj la Arbara Domo (antaŭe la Magnetabsoluta Domo).
EdE-S
Adolf SCHMIDT (ŝmit), germano, d-ro, universitata prof. en Berlin, dir. de astronomia observatorio en Potsdam ĝis 1928. Nask. 23 jul. 1860 en Breslau. Unuaranga fakulo en matematiko kaj termagneteco. Prez. de Int. Scienca Asocio, 1907-08 kaj de G. Akademia Asocio, 1905-30.
Zapotekoj
La zapotekoj apartenas al la praloĝantaro de Meksiko. En antaŭhispana tempo ili estis portantoj de altevoluinta kulturo en sudmeksiko (federacia ŝtato Oaĥako, Oaxaca). Unuaj postrestaĵoj de setlejoj el la tempo de 1500 antaŭ nia erao estas troveblaj. La centro de ilia kultura evoluo estis Monte Albán. Jam en la unua evolufazo de Monte Albán aperas skrib- kaj nombrosignoj. En la reliefarto kaj en la ceramiko olmekaj influoj estas rimarkeblaj. Famaj estas la steleoj kun engravuritaj bildaĵoj de strange trostreĉitaj homaj figuroj, la tielnomataj danzantes, la "dancantoj".
Ioneo
Ioneo (helene Ἠιονεύς, latine Eioneus) en la helena mitologio multe da loko ne okupas. Lia filino Dia estis edziniĝonta al Iksiono, filo de lapita reĝo Flegio. Estonta bofilo promesis por la finaĉino riĉajn donacojn, sed kial li invitis Ioneon al la regalfesto kaj por transpreno de la donacoj, preparis por li kaptilon. Antaŭ sia palaco li fosigis kavon kaj plenigis ĝin per amaso da arda ligna karbo. En la kavon Ioneo falis kaj forbrulis. Tiu ĉi faro elvokis grandan koleron de dioj, inkluzive de la plej alta dio Zeŭso. Li volis doni al Iksiono ŝancon purigi sin de la kulpo kaj invitis lin en sian palacon. Sed Iksiono ne volis pentofari, male volis tenti Zeŭsan edzinon Heran. Zeŭso antaŭrigardis liajn intencojn kaj preparis embuskon, nubeton similan al Hera kaj poste kaptis lin rekte ĉe la ago. Sekvis kruela puno. Zeŭso ĵetis Iksionon en Tartaron jak tie oni enplektis lin en radon, kiu ĉiam turniĝas. Tiel li ankaŭ apartenas al la konataj martiroj Sizifo kaj Tantalo.
Jacareí
Jacareí [ĵakarei] (oficiale Município de) estas urbego kaj municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Paraíba Paulista kaj en la mikroregiono São José dos Campos. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Geografio
Jacareí situas en valo de rivero en sudorienta parto de la lando. Guarulhos troviĝas en distanco de 60, San-Paŭlo 71, Campinas 123, Nova Iguaçu 265, Rio-de-Ĵanejro 283, Curitiba 406, Belo Horizonte 433, Goiânia 816, Braziljo 862, Porto Alegre 910, Campo Grande 948, Salvador de Bahio 1392, Maceió 1869, Teresina 2056, Recife 2068, Natalo (Brazilo) 2265, São Luís 2321, Belém 2447, Manaus 2709 kilometroj.
Historio
Jacareí estis fondita en 1652, samtempe kapelo ekfunkciis. Kun helpo de la pacaj indianoj la vilaĝo prosperis, eĉ en 1849 ĝi ricevis statuson de urbo.
Ekonomio
La ekonomia agado estas plejparte bazita sur industria produktado. Oni produktas plejparte paperojn, kemiaĵojn, nutraĵojn, vitrojn, meblojn, dratojn, kaj kaŭĉukojn. Loka agrikulturo prosperas en la ĉirkaŭa areo kafoj, rizoj, maizoj, fruktoj kaj faboj.
Trafiko
Jacareí havas flughavenon, krome ĝi estas ligita per fervojo, ŝoseo ĉefe al San-Paŭlo kaj São José dos Campos.
Aŭstralia Esperanto-Asocio
La Aŭstralia Esperanto-Asocio (AEA) estas nacia organizo, kio antaŭenigas la internacian planlingvon Esperanto en Aŭstralio.
Historio
La Aŭstralia Esperanto-Asocio estis fondita en oktobro 1911, dum la unua aŭstralia kongreso, kion ĉeestis 53 esperantistoj. En 1976 AEA gastigis la unuan Pacifikan Kongreson de Esperanto, en Melburno. Tion ĉeestis 190 homoj, 51 eksterlandaj. En 1988 ĝi gastigis la 4-an Pacifikan Kongreson en Brisbano, kun 204 ĉeestantoj, 76 eksterlandaj.
En 1997 la 82-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en Adelajdo. Proksimume mil esperantistoj el 54 landoj partoprenis, 820 el ili eleksterlande.
Ligiloj kun aliaj Esperanto-asocioj
AEA estas ligita al la Universala Esperanto-Asocio (UEA), la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) kaj al provincaj kaj urbaj Esperanto-organizoj, inkluzive de la Esperanto-Federacio de Novsudkimrio, Esperanto en Sudaŭstralio kaj Melburna Esperanto-Asocio.
AEA eldonas en sia retejo liston de lokaj Esperanto-kluboj kaj -organizoj en Aŭstralio. Lokaj Esperanto-grupoj ekzistas en Sidnejo, Melburno, Adelajdo, Brisbano, Hobarto, Perto, Kanbero, Toowoomba (Kvinslando), Manlio (Novsudkimrio), Novkastelo (Novsudkimrio), Torquay (Viktorio), kaj Centra Marbordo (Novsudkimrio).
Estraro
La nuna estraro estas :
Kongreso kaj Somerlernejo
AEA organizas nacian kongreson kaj kursaron ĉiujare, kutime en januaro, kun prelegoj, laborsesioj, artaj prezentoj, ekskursoj kaj klasoj pri la lingvo por komencantoj kaj progresantoj. En marto 2016, AEA kaj la Esperantaj asocioj de Indonezio kaj Nov-Zelando okazigis tri-nacian kongreson en Bandungo, Indonezio, la loko de la historia Azio-Afrika Konferenco de 1955.
Komunikado
La oficiala organo de la Aŭstralia Esperanto-Asocio kaj la Nov-Zelanda Esperanto-Asocio estas Esperanto sub la Suda Kruco (ESK). ESK estas havebla kaj presite kaj en elektronika (PDF) formato, kaj estas sendata trimonate al ĉiu membro de ambaŭ asocioj.
Esperanto-TV estas altkvalita Interreta Protokolo Televido (IPTV) servo, bazita en Sidnejo, kio dissendas enhavon tutmonde ekskluzive en Esperanto. Ĝi povas esti vidata per komputilo, Android poŝtelefono, iPhone, iPad kaj (en Usono, Kanado, Britio kaj Irlando) per "tradicia televido" (tra Roku). Esperanto-TV estas subtenata de la Aŭstralia Esperanto-Asocio.
Programo de novaĵoj, intervjuoj kaj kantoj en Esperanto estas elsendata dum unu horo ĉiun lundon je 1ptm de Melburno etna komunuma radiostacio 3ZZZ, per 92,3 FM. Programoj ankaŭ estas haveblaj kiel podkastoj per la retejo de Melburna Esperanto-Asocio.
Instruado
AEA havas siajn proprajn korespondajn kursojn por Esperanto. Kursoj estas haveblaj je pluraj niveloj, de komencanta al sperta. Kursoj estas relative malmultekostaj, kaj inkluzivas lernolibrojn, vortarojn, KD-ojn kaj privatajn instruistojn.
Kapablo
Kapablo laŭ PIV estas la povo ion fari, havanta la ecojn aŭ plenumanta la kondiĉojn necesajn por fari ion, kaj la havo de pluraj valoraj specifaj lertoj kaj kompetentecoj por specifa taskaro. Ne nur individuoj havas kapablojn, sed same oni atribuas kapablojn al homaj grupoj aŭ socioj.
Kapablo kaj eblo
Laŭ Aristotelo la kapablo estu la aktiva povo ion krei, kontraste al la pasiva povo de akcepto de formebla aĵo. Ekzemplo:
Ernst Bloch en sia verko "La principo espero" diferencigas la kapablon kiel aktivan povon de la pasivaj ebloj kiel situaciaj cirkonstancoj. Kaj la kapablo kaj la pasivaj ebloj devas interplektiĝi, por transformiĝi al reala ebleco. Tiun difinon li aplikas ankaŭ al la socia evoluo. Ekzemplo:
Laŭ Immanuel Kant en la verko "enkonduko en la kritikon de la juĝopovo" "ĉiuj kapabloj de la homa menso sen escepto" povas esti dividitaj en la tri kategoriojn
kapablo kiel "enkorpigita kultura kapitalo"
Laŭ Pierre Bourdieu kapablo estu komprenebla kiel "enkorpigita kulturo". Enkorpigita kultura kapitalo kune kun "objektigita kultura kapitalo" (ekzemple la posedo de libroj, bildoj aŭ aliaj kulturaĵoj) kaj "instituciigita kultura kapitalo" (titoloj kaj postenoj) kreu la "kultura kapitalo" de persono.
Liu Xia (artistino)
Liu Xia, naskiĝis en 1961 en Pekino, estas pentristino, poetino, eldonistino kaj ĉina fotografino.
En julio 2018, Liu Xia ricevis permeson forlasi Ĉinion por loĝi en Germanio.
Biografio
Eldonistino, fotistino kaj pentristino, Liu Xia publikigis poezion malmute da tempo post ŝia renkontiĝo kun Liu Xiaobo en 1982. Ŝi geedziĝis kun Liu Xiaobo en 1998.
Liu Xia estas konata kiel la edzino de la Nobelpremiito pri paco en 2010, Liu Xiaobo. Ŝi loĝis en Pekino kie ŝi loĝis en rezidejo sub kontrolo ekde la 8a de oktobro 2010. Fino 2013, malgraŭ koraj problemoj kaj deprimo, ŝi malakceptis esti hospitaligita pro timo de «puniga enhospitaligo».
Ekde 2011, la verkisto Guy Sorman, komisaro de ŝiaj fotoekspozicioj, diskonigis la fotoarton de Liu Xia al internacia publiko en multnombraj muzeoj tra la mondo, aparte en Boulogne-Billancourt, Novjorko, Los-Anĝeleso, Hong kongo, Tajpeo, Tokio, Kioto, Barcelono, Madrido, Berlino, Hamburgo, Prago, Bratislavo.
Ŝi estis akceptita de Herta Müller kaj de Liao Yiwu, ĉina poeto kaj verkisto vivanta en Germanio.
Steffen Raßloff
Steffen Raßloff (naskiĝinta en 1968 en Erfurto) estas germana historiisto kaj publicisto.
Liu Xia (artistino)
Starpunkto
Liu Xia konsideris ke la ĉinaj demokratoj estas objektoj de persekutado, kiel la judoj dum la epoko de la nazia reĝimo:
Steffen Raßloff
Agado
Li laboris kiel liberprofesia historiisto kaj publicisto kiel ankaŭ kiel kuratoro por ekspozicioj kaj amaskomunikiltaŭgaj prezentaĵoj. Lia fokuso estas pri la historio de Germanio en la jarcentoj 19-a kaj 20-a, speciale koncerne Turingion kaj Erfurton. Li verkis i.a. pri la GDR, la Tria regno, la Vajmara Respubliko, la Universitato de Erfurto, la Kongreso erfurta, la partikunveno socialdemokrata de 1891 en la Imperiestra salonego, pri Luther kaj la Reformacio en Turingio.
Liu Xia (artistino)
Notoj kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la samtitola artikolo en la franclingva vikipedio je la 10-a de novembro 2018.
Steffen Raßloff
Agado
Raßloff estas membro de la historia komisio pri Turingio, vicestro de la Societo historia de Erfurto, estrarano de la Societa universitata (Universitätsgesellschaft Erfurt) kaj prezidanto de la amikara societo de la Urba muzeo. Li regule skribas por la taggazeto Thüringer Allgemeine.
Oŭase
' (japane ') estas urbo de Japanio. La urbo situas sur la insulo Honŝuo, proksimume 60 kilometrojn sude de la urbo Nagojo. Ĝi apartenas al la gubernio Mie. Laŭ la stato de la jaro en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Piroklasta fluo
Piroklasta fluo (de la greka πῦρ, fajro, kaj κλαστός, rompita) estas lavango da varmega gaso, gutoj da inkandeska lafo kaj polvo, kiu eliĝas de vulkano kaj ruliĝas laŭ ties deklivoj.
La rapideco de tiaj fluoj estas inter 50 kaj 300 m·s−1, ili povas trakuri plurajn kilometrojn, kaj atingi temperaturon de 500 al 1 200 °C; tio, kio faras ke piroklastaj fluoj estas detruivaj fenomenoj.
Piroklasta fluo eligita de Monto Pelée, la detruis la urbon Saint-Pierre en Martiniko, mortigante ĉ. 30 000 homojn.
La urbo Herkulano estis verŝajne detruita de piroklasta fluo en 79.
Symbion
Symbion estas la latina scienca nomo de genro de akvaj animaloj, malpligrandaj ol 0.5 mm larĝe, kiu troviĝas vivantaj ligitaj al la korpoj de malvarmakvaj omaroj. Ili havas sakoformajn korpojn, kaj tri distingitaj diferencajn formojn en diversaj partoj de siaj du-stadiaj vivocikloj. Ili aspektas tiom diferencaj el aliaj animaloj ke ili estis atribuitaj al sia propra, nova filumo Cycliophora tuj post ili estis malkovritaj en 1995. Tiu estis la unua nova filumo de multĉela organismo malkovrita ekde la Loricifera en 1983.
Akva rezervujo Vír I
Vír I estas akvobaraĵo kun digo kun alteco 76,5 m sur rivero Svratka super municipo Vír. Ĝi estis konstruita en la jaroj 1947 ĝis 1957. Ties konstruado kaŭzis pereon de municipo Chudobín ĉe Dalečín kaj pereon de parto de municipo Korouhvice.
Indikoj
La konstruado de la akva rezervujo estis komencita en la jaro 1947 kaj en la jaro 1958 ĝi estis donita en plenan trafikon. Per konstruo de 71 metroj alta digo estiĝis lago, kies maksimuma areo atingas 223,5 ha.
Al la akva rezervujo apartenas hidroelektra centralo kun du turbinoj kaj stacio por reguligo de trinkakvo. Mezproksima produkto de la trinkakvo moviĝas inter 50 – 60 litroj dum sekundo, maksimunme ĝis 200 litroj dum sekundo. Dum normala potaga trafiko do eblas doni pli ol 5000 metroj da kubaj metroj de trinkakvo.
Uzo
Dank' al tiu ĉi konstruaĵo estas provizataj de trinkakvo regionoj de Nové Město na Moravě, Bystřice nad Pernštejnem kaj parto de regiono de Žďár nad Sázavou, kaj plu ankaŭ Brno kaj ties ĉirkaŭaĵo (Víra regiona akvokondukilo). Pro tio la loko estas nealireblla al refreŝigado kaj por fiŝkaptado, ĉar por ties ĉirkaŭaĵo validas proklamilo de la I-a zono de higiena protekto. Tamen entrepreno Povodí Moravy faris malpli grandan cedon kaj sur la maldekstra bordo estis konstruita asfalta vojo servanta kiel biciklovojo, kiu kondukas ĝis Dalečín. Plu estis malfermita akvomastruma instruiga vojo.
La akva rezervujo ankaŭ servas por kapti inundojn.
Thursday October Christian la 2-a
Thursday October Christian la 2-a (oktobro 1820 – 27-a de majo 1911) estis estro de kolonio en Pitkarna Insularo kaj urbestro en 1844, 1851, 1864, 1867, 1873, 1876, 1880 kaj 1882.
Margaret Johnson
Kiel dekkelkjarulo Johnson koncertvojaĝis kun la bandoj de Harlan Leonard, en la aĝo de 15 jaroj ŝi jam direktis propran ensemblon. Jam en 1936 ŝi anstatauis Kaŭnton Basie, kiam tiu ĉi forlasis pro dungiteco en Ĉikago sian orkestron. Ankaŭ ŝi anstataŭis pianistinon Mary Lou Williams en la bando de Andy Kirk. Komence ŝi surdiskigis kun Clarence Williams, Bubber Miley, Tom Morris, Louis Armstrong kaj Sidney Bechet. Ŝi estas aŭdebla per kvar pecoj, kiujn la orkestro de Billie Holiday surdiskigis septembron de 1938 kun Lester Young, kun kiu ŝi vivis kiel vivkunulo.
Thursday October Christian la 2-a
Biografio
Thursday October Christian la 2-a estis filo de Thursday October Christian, kiu estis filo de estro de ribelo sur HMAV Bounty Fletcher Christian kaj Teraura, kiu al Pitkarno venis ankoraŭ kun ribelintoj el Tahitio. Thursday October Christian la 2-a estis la plej juna el sep infanoj; laŭ deveno li estis el tri kvaronoj Polineziano kaj el unu kvarono Anglo (patrino Tahitianino kaj patro miksdevenulo).
Margaret Johnson
Johnson estis laŭ „Jazz Rough Guide“ unu el la virinaj pioniroj en ĵazo, oni nomis ŝin „Countess“ (kontino) aŭ eĉ „Queenie“ (reĝino). Ŝi estis fortoplena muzikisto, kiel stilo memoras kaj al tiu de kaj ankaŭ al tiu de Earl Hines. Ŝi mortis pro tuberkulozo.
Fonto
Artikolo pri Margaret Johnson, en: Ian Carr k.a. Jazz Rough Guide. Stutgarto; Vajmaro: Metzler 1999.
Thursday October Christian la 2-a
Biografio
En 1831 foriris Pitkarnanoj al Tahitio, sed ili ne estis imunaj kontraŭ tieaj malsanoj kaj multaj el ili mortis, inklude Thursday October Christian la maljuna, kiu estis respektita estro de la komunumo, kaj liaj du filoj kaj filino. Aŭtune 1831 Pitlarnanoj revenis al Pitkarna Insulo kaj juna Thursday October Christian la 2-a kun ili. En 1838 akceptis Pitkarnanoj sian konstitucion kaj ili komencis ĉiujare elekti sian urbestron. Thursday October Christian la 2-a estis elektita por jaro 1842 kaj poste ankaŭ por 1851.
La komunumo post reveno al Pitkarno devis trakti kun ekonomiaj problemoj, estiĝintaj pro malkresko de usona balenĉasista industrio; la kolonio devis ekonomie limigi sian produktadon al sia propra konsumo. La loĝantoj revidis sian konstitucion el 1838 kaj en 1864 estis Thursday October Christian elektita kiel urbestro, kun aliaj du estroj Moses Young kaj Mayhew Young. Urbestro li estis ankoraŭ en 1867, 1873, 1876, 1880 kaj 1882. Pitkarna komunumo nomis Thursday October Christian la 2-a kiel „Duddie“; li mortis je la 27-a de majo 1911.
Familio
Thursday October Christian la 2-a edziĝis je la 24-a de marto 1839 kun Mary Young, nepino de ribelinto el Bounty, kadeto Ned Young. Ili havis entute 17 infanojn; plejmulto de ili mortis jam dum ilia infanaĝo, duaflanke tri el ili atingis aĝon pli altan ol 73 jaroj kaj ili vivis ĝis 1930-oj:
Erden
Erden estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Fernando Jubero
Fernando Jubero estas hispana futbalisto kaj trejnisto.
Li trejnis ĉe Júbilo Iwata.
Kaŝmira moskulo
La kaŝmira moskulo aŭ kupra muskulo ( Moschus cupreus) estas endanĝerigita specio de moskulo hejma en Afganio, Barato, kaj Pakistano. Tiu specio estis origine priskribita kiel subspecio de la alpa moskulo, sed nuntempe klasifikita kiel aparta specio. La moskuloj altas 60 cm kaj nur maskloj havas dentegojn kaj ili uzas ilin dum pariĝada sezono konkuri por inoj.
La kaŝmira moskulo, kiu estas unu el sep similaj specioj troveblaj tra Azio, estas endanĝerigita pro habitata perdo kaj ankaŭ pro kaŝ-ĉasistoj, kiuj cxasas la beston por ties grandvalora odor-glandoj. Ĝi estas listigita kiel endanĝerigita specio en Pakistano.
En Afganio oni ne raportis science pruveble de 1948 ĝis 2009 pri tiu moskulo. Ekzaminado farita en junio 2009 de WCS en la provinco de Nuristano, Afganio trovis almenaŭ tri specimenojn, konfirmante ke la specio ankoraŭ vivas en tiu lando, spite al nereguligita ĉasado, vasta senarbarigo, vivejo-detruo kaj la foresto de la jur-sekureco. La enketo ankaŭ konstatis, ke dum somero, la moskulo loĝas en fora alpa arbustaro sur roka tereno kaj sur supra rando de fermitaj koniferarbaroj je ĉ. 3.000-3.500 m. Ili senescepte uzas krutajn deklivojn (≥ 20 °), kio igas ilin malfacile alproksimigebla. Dato-kondukita geografia modelo montris, ke taŭga vivejo por moskulo en Afganio etendas super ĉ. 1.300 km2 en la apudaj provincoj de Nuristan (75.5%), Kunar (14,4%) kaj Laghman (10,1%). Kvankam relative vastaj, la areoj de la vivejo potenciale haveblaj por la kaŝmira moskulo en Afganio ŝajnas tre fragmentita.
Jaboticabal
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Ribeirão Preto kaj en la mikroregiono Jaboticabal. Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Noktblindeco
La noktblindeco estas stato kiu venas kun la malgrandigado de la funkcionado de la vidkapablo.
La ulo vidas en krepusko tre malbone, ĉar liaj okuloj ne povas akomodigi al la malgranda lumo. Ĝia kialo estas, ke la bastonetoj malfunkcionas, aŭ pereias. La ĉefaj kialoj estas la malestado de A-vitamino aŭ la retinitis pigmentosa, sed ĝi povas havi aliajn okazojn, ekzemple sindromo de Oguchi, kiu estas mutacio de geno de S-arrestino, aŭ la tipo de Nougaret, kiu estas aŭtosoma dominanta.
Tiel ni skribas ĉefe pri la malestado de A-vitamino. Pri retinitis pigmentosa temas en memstara artikolo.
Adli Mansur
Adli Mahmud Mansur (عدلى محمود منصور [ˈʕædli mæħˈmuːd mɑnˈsˤuːɾ]; 23a de Decembro 1945)  estas egipta juĝisto kaj politikisto kiu servis kiel Prezidento (aŭ Ĉefa Justicisto) de la Suprema Konstitucia Tribunalo de Egiptio. Li servis ankaŭ kiel provizora Prezidento de Egiptio el la 4a de Julio 2013 ĝis la 8a de Junio 2014 sekve de la Egiptia puĉo de 2013 fare de militistoj kiuj elpostenigis Prezidenton Mohamed Morsi. Kelkaj nereligiaj kaj religiaj figuroj, kiel la Granda Imamo de al-Azhar (Ahmed el-Tajeb), la papo de la Kopta Ortodoksa Eklezio de Aleksandrio (Teodoro la 2-a), kaj Mohamed ElBaradei subtenis la puĉon kontraŭ la Prezidento Morsi kaj la militistaro nomumis Mansor provizora prezidento ĝis balotado okazu. Morsi malakceptis agnoski sian elpostenigon kiel valida kaj pluigis subtenon, ke nur li povas estis konsiderata legitima Prezidento de Egiptio. Mansur ĵuris antaŭ la Suprema Konstitucia Tribunalo de Egiptio la 4an de Julio 2013.
Noktblindeco
Kialoj
La noktblindecon ofte okazas la malestado de A-vitamino. Tiu malhelpas la produktadon de purpurino, kiu estas baza proteino de la funkcionado de la vidado. La A-vitamino estas ne nur por vidado. Ĝi estas bezonata ankaŭ por la kreskado de hararo, por la kreskado de ostoj, kaj por la imuna sistemo, pleje kontraŭ aerovojaj malsanoj. Ĝi defendas ankaŭ la epitelon. Ĝi estas bezonata ankaŭ por la hormono de kreskado, precipe por la ostoj kaj dentoj.
En la evolvigintaj landoj ne la malesta enporto, sed la perturboj de metabolo okazas la malsanon. En malsanoj de digesta sistemo kreskas la risko de malesto de A-vitamino, kiu estas solvebla en graso. Ankaŭ la ofta trinkado de alkoĥolaĵoj malhelpas la sintezon de la A-vitamino el ĝiaj praŝtofoj. La malesto de zinko kaj fero gravidigas la malestadon.
Simptomoj
La aliaj simptomoj de la malestado de A-vitamino helpas distingi tion de la noktblindeco kaŭzita de aliaj okazoj.
La unaj estas la difekto de la imuna sistemo, precipe kontraŭ la malsanoj de la aerovojoj. Karaktera estas ankaŭ la senapetito. Se la malesto daŭrigas, ankaŭ la haŭto kaj la mukozo malsanigas; la dentoj komencas malbonigi, la haroj igas frageblaj, la ungoj fendigas.
En pli severaj kazoj la okuloj sekas, la okuloj igas sentimaj kontraŭ la lumo, la korneo moligas. La sekado de korneo kaj konjunktivo povas ruinigi la vidadon, kaj blindigi la malsanulon. Ankaŭ la salivglanoj atrofias, la mukozo sekigas, la mundo itas, la haŭto sekigas, fendigas, korniĝas.
Troviĝebleco
La malesto de la vitamino estas plej pli ofta ĉe 2-5 jaraj infanoj, parte de ĝenerala subnutrado. En la evolvantaj landoj 230 milliono de infanoj suferas je la malestado, kaj el ili blindiĝas ĉiŭjare 350000, kaj 60% de tiuj ankaŭ mortas. Ankaŭ la gravidulinoj kaj mamnutrantaj patrinoj estas danĝeritaj je malesto.
La malesto en la evolutaj landoj estas rara, kaj iĝas al aliaj malsanoj, ekzemple rubeolo, morbilo, kaj malsanoj de intestoj.
Pli raraj estas malsanoj, kiuj direkte okazas noktblindecon.
Kuracado
La malesto de A-vitamino estas kuracebla per A-vitamino kaj ĝiaj previtaminoj. Grandaj dozoj de A-vitamino helpas malrapidigi la retinitis pigmentosa. En Ĉino jam antaŭ 3500 jaroj oni kuracis la noktblindecon per hepato, kiu estas riĉa en A-vitamino. La nunaj RDA dozoj estas:
Se la A-vitamino estas donita en taŭga dozo, la noktblindeco kaŭzita per malesto de A-vitamino sanigas. Ĝi ne povas redoni la vidadon.
Antaŭmalhelpado
La antaŭmalhelpo estas la A-vitamino en taŭga dozo. La A-vitamino solvigas en graso, do la organismo povas ĝin enmagazenigi. La hepato de infanoj povas enmagazenigi la vitaminon por kelkaj semajnoj, la hepato de adultoj povas por unu jaro.
Por unu tago estas la dozo 0,8–1 mg, aŭ 5000 IU ĉe adultoj, kaj maksimume 8000 IU ĉe gravidulinoj. Ĝia plej pli naturaj fontoj estas la butero, ovo, hepato, reno, ruĝaj kaj flavaj fruktoj kaj legomoj (ekzemple tomato, karoto, oranĝo, kukurbo); tiujn koloron donas la karotino, kiu estas previtamino de A-vitamino. Ankaŭ la lakto kaj aliaj laktaĵoj, maraj fiŝoj, foliaj legomoj enhavas ĝin.
Oni ne konas metodon por antaŭmalhelpi la heredajn noktblindecojn.
Trodozado
La A-vitamino tre bone enigas, sed la organismo ne povas enigi ĝin, se ĝi estas trodozita. La adultoj ne povas toleri pli ol 3000 µg aŭ 10000 IU el ĝi.
Oni povas trodozi la A-vitaminon nature nur ekstreme, ekzemple per manĝado de hepato de bestoj vivitaj ĉirkaŭ polusoj. Oni ne povas trodozi la previtaminon karotino, ĉar ĝi estas sekure eligebla. Oni ne proponas hepaton por gravidulinoj, ĉar la bebo estas pli sentima kontrazŭ A-vitamino.
John Islay Francis
John Islay FRANCIS (naskiĝis en 1924, mortis la 20-an de marto 2012) estis skota esperantisto, verkisto kaj profesoro. Li verkis originale en Esperanto poemojn, novelojn, romanojn kaj artikolojn por Esperanto-gazetoj. Li esperantiĝis definitive en 1942.
Li famiĝis en Esperantujo per kunverkado de la poemaro Kvaropo, en kiu enestas lia granda poemciklo La Kosmo. En lia novelaro Vitralo estas noveloj kontraŭ tiranismo, pseŭdomoralo kaj tiaj vanaĵoj, kiel potencavido. Aparte famiĝis lia granda originala romano La granda kaldrono.
Livreo
Livreo estas uniformo aŭ alia insigno aŭ simbolo portita en ne-militista kunteksto sur persono aŭ objekto (kiel aviadilo aŭ veturilo) indikante interrilaton kun persono aŭ kompanio, ofte uzante elementojn de heraldiko rilatanta al tiu persono aŭ kompanio, aŭ propra emblemo, kaj normale donita de ili. Ĝi derivas de la franca livrée, kies signifo estas liveris. Plej ofte ĝi indikas ke la persono estis servanto, dependulo, adepto aŭ amiko de la posedanto de la livreo, aŭ, por objektoj, ke la objekto apartenas al la posedanto.
Etimologio
En la 14-a jarcento, "livreo" temis pro indulgo de ajna speco (por okazo la urbo Exeter en Devon, Anglio havas straton nomatan kiel "Livery Dole" (Livreo Dole) pro la Livery Dole Almozulejo kaj Kapelo, fondita en marto de 1591), sed precipe ŝtofojn oni liveris al servantoj kaj membroj de la familio. Ĉi tiaj aĵoj povus esti konservitaj en livrea ŝranko.
Dum la 14-a jarcento specifaj koloroj, ofte kun aparato aŭ insigno surkudrita indikanta grandan personon komencis esti uzata por ambaŭ liaj soldatoj kaj liaj civilaj adeptoj (ofte la du aroj interkovriĝis konsiderinde), kaj la moderna sento de la termino komencis formiĝi. Kutime du malsamaj koloroj estis uzataj kune, sed la vojoj en kiu ili estis kombinitaj variis kun rango. Ofte la koloroj uzataj estis malsamaj ĉiu jaro - stranga eĥo de moderna futbalaj (rugbeaj) teamoj. Same kiel broditaj insignoj, metalaj insignoj estis alkudrita al la vestaĵo, aŭ pendigitaj sur kolo-ĉenoj aŭ (multa la plej prestiĝa) livreaj kolumoj. Ekde la deksesa jarcento, nur adeptoj de la pli malaltaj statusoj emis ricevi ŝtofojn en livreaj koloroj (adeptoj de la pli alta statuso ricevis monon). Ankaŭ, la termino "servanto", antaŭe multa pli larĝa, komencis al esti restriktita al priskribo de la sama loĝantaro. Urboj kaj kompanioj kopiis la konduton de la grandaj familioj.
Filipo la 2-a (Francio)
Filipo la 2-a (naskiĝis la 21-an de aŭgusto 1165 en Gonesse - mortis la 14-an de julio 1223 en Mantes-la-Jolie), ankaŭ konata kiel Filipo Aŭgusto (franclingve Philippe II [ filip dø ] aŭ Philippe Auguste [ filip ogyst ] ), regis Francion ekde 1180 ĝis 1223. Filipo estas la sepa reĝo de la rekta kapetida dinastio. Liaj gepatroj estis Ludoviko la 7-a (aŭ « Ludoviko la Juna ») kaj Adela de Ĉampanjo.
Komence de sia vivo, Filipo estis kromnomita Philippe Dieudonné (« Filipo Diodono ») ĉar siaj gepatroj havis ĝis tiam nur filinojn. Ili do ekdesperis havi filon kaj heredulon. Oni rigardas Filipon kiel tre aparta monarko en la historio de Francio, ĉar li oficiale ricevis la titolon « Reĝo de Francio » : antaŭ li, ĉiuj estroj nomiĝis nur « Reĝoj de la Frankoj ». Filipo cetere akiris sian kromnomon « Aŭgusto » pro sia precipe brila reĝado, ekzemple danke al sia partopreno en la Tria Krucmilito, al sia luktado kontraŭ Rikardo la 1-a Leonkora aŭ al la triumfa batalo de Bouvines en 1214. Kvankam tiu kromnomo ne estis oficiala, la reĝo uzis ĝin en multaj juraj aktoj kaj tiel enskribis ĝin en la historio de la reĝlando.
Livreo
Etimologio
La termino estas ankaŭ uzata por priskribi insignojn kaj pli grandajn pecojn de juvelaĵaro enhavanta la heraldikajn signojn de individuo, kiuj estis donita de tiu persono al amikoj, adeptoj kaj distingindaj vizitantoj, tiel kiel (en pli modestaj formoj) al servantoj. La plej granda el ĉi tiuj estas la livrea kolumo. William, Lord Hastings la favoratulo de reĝo Eduardo la 4-a de Anglio havis kolumon de oro de livreoj de r. Edward valoritan je la grandega sumo de £40 en kontrolo de 1489. Tio ĉi estus simila al la kolumoj portita de fratino de Hastings kaj ŝia edzo Sir John Donne en la Triptiko Donne de Hans Memling (priskribita en Sir John Donne). Lordoj donis al siaj servantoj plumbajn aŭ stano-plumbo-alojajn insignojn alkudritajn al iliaj ŝtofoj. En la 15-a jarcento eŭropa tantiemo iam distribuis unuformajn vestokompletojn de ŝtofoj al nobeluloj, kiel la Domo de Fugger, la eminentaj bankistoj, faris al ĉiuj dungitoj.
La sento poste malpligrandiĝis al proviantoj de servantoj kaj apartaj nomaj grupoj, ofte en koloro-plano aparta al la familio, kiel la manteloj portitaj de lakeoj en grandaj domoj ĝis la Unua mondmilito, kaj al furaĝo por ĉevaloj, de kiu estas heredita "livrea stabileco" (1705).
Filipo la 2-a (Francio)
Filipo Aŭgusto restas ĝis hodiaŭ unu el la plej admiritaj kaj studitaj reĝoj de mezepoka Francio, ne nur pro la longeco de sia reĝado sed ankaŭ pro siaj militaj venkoj kaj pro la fundamentaj progresoj, kiujn li faris en la plifortigo de la reĝa potenco kontraŭ feŭdaj landsinjoroj.
Li havis rilate al Rikardo Leonkora unue fortan amikecon (kelkaj parolas pri rekta amo) poste militon. Li havis inter siaj ĉefaj planoj konkeron de Normandio. Tion malhelpis unue la angla reĝo Henriko la 2-a kaj poste lia filo Rikardo mem. Filipo partoprenis la trian krucmiliton kun armeoj de Rikardo kaj de germanoj, sed post prokrasto de la eliro (pro restado kun Rikardo unue en Francio kaj poste en Sicilio) revenis antaŭ la planoj iom malamikiĝinte kun Rikardo. Kiam jam estis Johano sen Tero la reĝo de Anglio, mortinte Rikardo precize milite kontraŭ li mem, Filipo sukcesis konkeri Normandion. Aliaj gravaj eventoj el sia regado estis konflikto kontraŭ la papo kaj milito kontraŭ kataroj, protektitaj de la reĝo de Aragono.
Livreo
Moderna uzo
De ĉi tiu kerna signifo, multoblaj plilongigoj aŭ specialaj signifoj estas derivita. Ekzemploj inkluzivas:
La termino estas nun malofte se iam aplikita en militista kunteksto, do estas nekutime ke livreo signifas armean uniformon aŭ pentraĵon sur militista veturilo. Fruaj uniformoj estis tamen konsiderataj kiel formoj de livreoj ("la jako de la reĝo") en la fino de la 17-a kaj komenco de la 18-a jarcentoj.
Metroo de Bonaero
La Metroo de Bonaero (argentin-hispane Subte de Buenos Aires) estas la reto de subteraj trajnoj de la urbo Bonaero kun tuta etendaĵo de 60 Km. La unua linio de ĉi tiu reto estis inaŭgurita en 1913, estante la unua laŭ sia speco en Iberameriko kaj tuta la suda duonglobo. La reto rapide etendiĝis dum la unuaj jardekoj de la jarcento, sed la ampleksiĝado draste malrapidiĝis post la jaroj de la Dua mondmilito. Fine de la 1990-aj jaroj ekiĝis nova procezo por la grandigo de la reto, per planado de kvar novaj metroo-linioj.
Gustav Henrik Backman
Gustav Henrik BACKMAN [bakman] ( – en Ramlösa Brunn) estis sveda esperantisto kaj kurac-gimnastikisto en Helsingborg.
Backman estis pioniro de Esperanto en Svedio. Speciale en la kriza tempo de la Ido-skismo en 1909 li nelacigeble agadis, konstante gvidis kursojn kaj propagandis ĉiumaniere. Li faris propagandan vojaĝon en Germanujo en 1909. Heroaj klopodoj por eldoni la gazeton Esperanto-Folket ("Esperanto-Popolo"), 1911-1912, aranĝo de la unua Skandinava Kongreso de Esperanto en Göteborg en 1918. Li verkis 4 lernolibrojn (la unuan en 1892) kaj tradukis La Konscienco Riproĉas de August Strindberg (1928).
Ŝemida lingvaro
La ŝemidaj lingvoj, ankaŭ foje nomataj semidaj lingvoj, estas familio da tre disvastiĝintaj lingvoj, parto de la afrikazia lingvaro, parolataj norde de Saharo, kaj en Sud-Okcidenta Azio. Komuna trajto de iliaj gramatikoj estas la uzo de trikonsonantaj vortoradikoj. Kvin religie gravegaj lingvoj estas ŝemidaj: la amhara, la araba, la aramea, la geeza kaj la hebrea. Ankaŭ la kopta estas Afrikazia lingvo, sed ne ŝemida. En Eŭropo, la malta lingvo estas ŝemida.
Kompono
Iom pli polemike proponiĝis la jena superklasigo:
Tymákov
Tymákov (en loka dialekto Timákov, Timakow) estas municipo en distrikto Plzeň-urbo, regiono Plzeň en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la municipo estas el la jaro 1379.
Ĝis fino de la jaro 2006 la municipo estis konsisto de distrikto Plzeň-sudo kaj ekde la 1-a de januaro 2007 ĝi estas konsisto de distrikto Plzeň-urbo.
Germana Imperiestro
Germana Imperiestro (germane: Deutscher Kaiser) estis la titolo de la ŝtatestro en la Germana Imperiestra Regno de 1871 ĝis 1918. Por eviti la malfacilan (interalie tiam ĉefe geografian esprimon) "Germanio", la titolo ne estis "imperiestro de Germanio". Ekzistis entute dum tiuj preskaŭ kvin jardekoj nur tri imperiestroj.
La germanaj imperiestroj postulis heredon de Sankta Romia Imperio kaj, tra tiu, de Romia imperio de Okcidento. La imperiestroj de la Sankta Romia Imperio, el kiu granda parto estis germana, havas titolon "Imperiestro de la Sankta Romia imperio".
Laŭ la konstitucio, la prusa reĝo havis la prezidon en la Federacia Konsilio, kiu reprezentis la princojn kaj liberajn urbojn. Tiu prezidanto havis la titolon Germana Imperiestro. Li rajtis instali la (regnan kancelieron, kiu estis la registarestro. Tamen ekzistis krome parlamento, Reichstag, kiu decidis pri leĝoj kaj la buĝeto.
Imperiestroj estis la prusaj reĝoj:
András Derzsi
András Derzsi [andrAŝ derĵi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Derzsi András estas hungara politikisto, ministro, inĝeniero.
András Derzsi naskiĝis la  1945 en Rumanio en Cluj.
Biografio
András Derzsi apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis teknikuniversitaton en Budapeŝto, kie li akiris diplomon en 1968. Post lernado li laboris kiel inĝeniero en konstruteknika entrepreno. En 1972 li aliĝis al la komunistoj, en la sama jaro li ricevis postenon en la ĉefurba municipo. Post jaroj li jam havis pli signifajn taskojn kun postenoj. En 1976 li plulernis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, en 1983 li frekventis politikan altlernejon. Inter 1988 kaj 1990 li estis ministro pri transporto, telekomunikado, konstruo. Post falo de la socialismo li forlasis la politikon kaj li iĝis entreprenisto.
Cinamo-rozo
Cinamo-rozo , maja rozo aŭ latine Rosa majalis estas vario de la plantspecio el la genro rozo (Rosa) ene de la familio de la Rozacoj (Rosaceae). Ĝi nature kreskas en la montaroj de Mezeŭropo, Suda kaj Sudorienta Eŭropo.
Ekologio
Ĝi formas per stolonoj novajn arbustojn. La cinamo-rozo estas lumo- kaj ombro-planto..
Disvastigo
Rosa majalis devenas de montaraj regionoj en Mez- kaj Orienteŭropo, Skandinavio kaj Siberio. En Mezeŭropo la planto apenaŭ troviĝis en malaltaĵoj kaj en la Mezmontaroj norde de la Svaba-Frankonia Juraso, en la Antaŭalpoj, en Svislando kaj en Aŭstralio ĝi troviĝas malofte.
Ĝu kreskas sur rokaj deklivoj, sur gravelobenkoj kaj apudriveraj ejoj kaj arbaroj, malofte en sekaj veprejoj. Ĝi plej bone kreskas sur somervarmaj, freŝaj, humidaj, sed ankaŭ ŝtonozaj, gravelaj loma- kaj argila-grundoj. La planto ankaŭ firmigas la apudriverajn deklivojn de la alpaj riveroj.
Taksonomio
La unua priskribo de Rosa majalis faris Johann Herrmann. Sinonimo de Rosa majalis HERRM. estas Rosa cinnamomea.
Utiligado
La cinamo-rozo estas kultivata ekde 1600 en eŭropaj ĝardenoj. La formo Rosa majalis 'Plena' kun plenaj floroj estas pli ofte kultivataj en ĝardeno ol la sovaĝa formo. La sovaĝrozo estas vintrorezista. Ĝi taŭgas sur humidaj kreskejo, ĉe arborandoj kaj en heĝoj.