cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trojovice
Municipo Trojovice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en iom ondoforma pejzaĝo inter rivero Chrudimka kaj rivereto Ležák, 10 km oriente de urbo Chrudim kaj 4 km sude de Hrochův Týnec. Vivas ĉi tie.
Historio
Vilaĝo Trojovice estis verŝajne fondita en la 12-a jarcento. Tiam ĝi situis inter tri ekleziaj distriktoj Zájezdec, Řestoky kaj Honbice, sed apartenis al monaĥejo Kladruby. El la tri distriktoj verŝajne ekestis nomo de la vilaĝo. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1244, kiam ĝi fariĝis vilaĝo senjora. Senjoroj konstruigis ĉi tie fortikaĵeton, mastruman korton kaj en la jaro 1374 en loko de nuna sanktejo lignan preĝejon de Arĥianĝelo Miĥaelo kun paroĥestra domo. En la jaro 1567 estis en Trojovice konstruita muelejo, en vilaĝo estis jam en mezepoko gastejo kun bier- kaj alkohol-farejoj.
Antaŭ la jaro 1744 la preĝejo en Trojovice kaj paroĥestra domo forbrulis kaj posedantoj de Trojovice, premonstratoj, konstruigis la novan, el ŝtono, kovritan per ŝindo, kun du bulbaj turoj. Bedaŭrinde ankaŭ tiu ĉi preĝejo forbrulis en la jaro 1855 kaj paroĥanoj devis rekonstruigi ĝin. La konstruo estis finita en la jaro 1860.
Preĝejo de Ĉefanĝelo Miĥaelo
La preĝejo situas sur monteto en centro de la vilaĝo. Estas ununava kun ortangula presbiterejo kaj apuda sakristio kaj kun turo en okcidenta frontalo. Fasado estas fragmentita per kadroj en stuko, oblongaj fenestroj estas kun segmentaj volbaĵoj. La presbiterejo kaj navo estas platplafonaj, triumfa arko duoncirkla, sur okcidenta flanko estas masonita ĥorejo. Sakristio kaj subturejo estas kruce volbitaj. La ĉefaltaro estas rokoka el la dua duono de 18-a jarcento kun bildo de Sankta Miĥaelo, tubernaklo kun figuraj skulptaĵoj kaj statuoj de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo, tri flankaj altaroj kun bildoj de Sankta Adalberto, de Krucumito kaj de Sankta Johano Almozpetanto.
György Nádas
György Nádas [djordj nAdaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Nádas György estas hungara aktoro, humuristo, gitaristo.
György Nádas naskiĝis la  en Budapeŝto.
Hungaraj invadoj en Eŭropo
Hungaraj invadoj en Eŭropo okazis en la 9-a kaj 10-a jarcentoj, samtempe faris invadojn la vikingoj kaj islamanoj. Menciindas, ke la hungara historio prezentas tion laŭ nomo "aventuradoj" (origine kalandozások).
Trojovice
Domo n-ro 23
La domo estas el la unua duono de 19-a jarcento kun simple fragmentita fasado.
Hungaraj invadoj en Eŭropo
Tiutempe la hungaroj havis ĉevalistan armeon kaj ili uzis precipe sagojn. La atakoj estis tiel sukcesaj, ke ie restis preĝo, kiu finiĝis jene: ''Dio! Savu min de sagoj de hungaroj!''
Trojovice
Humilejo
Krucifikso sur kruciĝo de vojoj al Honbice kaj al Hrochův Týnec estas datita 1772, forĝita, staranta sur ŝtona soklo.
Hungaraj invadoj en Eŭropo
Antaŭ konkero de Karpat-baseno (9-a jarcento)
La unua supozebla referenco pri hungara militiro okazis en 811, la hungaroj estis en alianco kun Bulgario kontraŭ imperiestro de Bizanco.
Trojovice
Fortikaĵeto
Ĉe fiŝlago estas ankoraŭ videblaj restoj de estinta fortikaĵeto neniigita en la jaro 1469, verŝajne de hungaroj.
Hungaraj invadoj en Eŭropo
Antaŭ konkero de Karpat-baseno (9-a jarcento)
En 860 hungaraj soldatoj atakis la konvojon de Sanktan Cirilon.
György Nádas
Biografio
György Nádas frekventis muzikan bazlernejon, poste gimnazion jam en Esztergom, fine li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo, Li iĝis tutlande konata en 1982, kiam kune kun György Markos li atingis la unuan lokon en humura festivalo de Hungara Radio. La duopo daŭris la sukcesojn ankaŭ en teatretoj kaj televizio. Post jaroj aliĝis al la duopo Géza Boncz. Nádas estis ankaŭ aktiva gitaristo. En 1992 György Markos forlasis la triopon, en 2000 Géza Boncz mortis, Nádas daŭre restis humuristo en pluraj teatroj, televizioj, radioj. Li ricevis 2 premiojn en 1991.
Hungaraj invadoj en Eŭropo
Antaŭ konkero de Karpat-baseno (9-a jarcento)
Ekzistas iuj informoj pri hungaraj atakoj en la orienta Karolinga Impero en 862. En 881 la hungaroj invadis Orientfrankan imperion, supozeble li atingis la nunan Vienon. En 892 Orientfranka imperio invadis Grandmoravian imperion helpe de hungaroj.
Post 893 hungaraj soldatoj trans la Danubo venkis la bulgarojn en tri bataloj. La atakon helpis la bizanca floto.
En 894 la hungaroj invadis Panonion en alianco kun Moravio. Tiu bataloj faris evidenta, ke dum konkero de Karpat-baseno la hungaroj jam bone konis la teritorion kun la politikaj rilatoj. Tiu okupo okazis verŝajne en 895.
Post konkero de Karpat-baseno
En 899 hungaroj invadis nordajn regionojn de nuna Italio, en 901 ili denove faris la samon.
En 902 pro la hungara atako Moravio estis ekstermita. Preskaŭ ĉiun jaron post 900 ili faris atakojn kontraŭ la katolika okcidento kaj bizanca oriento.
En 907 la hungaroj venkis la invadajn bavarojn sukcese defendante Hungarion.
En 919 la hungaroj atakis Saksion, Lotaringion kaj Okcidentfrankan imperion. En 921 ili venkis malamikojn de Berengaron kaj ili atingis Apulion en la sekva jaro.
Inter 917 kaj 925 la hungaroj batalis ankaŭ en Bazelo, Alzaco, Burgonjo, Provenco kaj Pireneoj. Proksimume en 925 kroatoj venkis la hungarojn en batalo, sed ne ekzistas pri tio pruvo.
En 926 tra aktuala Luksemburgo la hungaroj atingis Atlantikon. Tiam okazis ankaŭ laŭ hungara kodekso "Aventuro en Sankt-Galo" La nomadaj hungaroj okupis la urbon por rabadi. La loĝantoj forfuĝis, tamen unusola benediktano kaŝiĝis en la vinkelo, kiun la hungaroj ektrovis. La hungaroj invitis lin por diboĉadi. Tiu historieto estas grava por la lingvistoj, ĉar en la latina teksto kaŝiĝis la unua hungara vorto, kiu skribe aperis: laŭ la teksto "facerunt magnum aldumasum". "Áldomás" signifas: tosto. Tiu historio troviĝas en la hungaraj lernolibroj sub nomo "Aventuro en Sankt-Galo".
En 927 la hungaroj atingis Romon, kie ili ricevis grandajn tributpagojn.
En 933 granda hungara armeo aperis en Saksio, la atakoj daŭris ĝis 936.
En 937 ili militiris en aktuala Francio, poste ĝis Otranto en la sudo.
En 938 la hungaroj plurfoje atakis Saksion.
En 940 ili detruis regionon de Romo.
En 947 okazis atako en Italio ĝis Apulio, kaj reĝo Berengaro la 2-a (Italio) devis aĉeti pacon pagante grandan monsumon al hungaroj.
Fino de la invadoj
Laŭ la kodekso post la batalo la hungara estro Lehel petis la germanan dukon: antaŭ ol morti mi lastfoje volas blovi mian kornon. La germano permesis ĝin. Lehel anstataŭ blovi abrupte mortbatis per la muzikilo kapon de la duko kaj ekkriis: ankaŭ vi servos min en la alia mondo!
Sekvoj
En la sekvaj jarcentoj la hungaroj trankviliĝis en Hungario kaj adoptis okcidentajn eŭropajn formojn de feŭda armea organizo, inkluzive de la kirasa kavalerio.
Otmar Avsec
Otmar AVSEC (naskiĝis en 1907; mortis la 20-an de aŭgusto 1975 en Ljubljana) estis slovena esperantisto kaj vortaristo.
Avsec lernis Esperanton en 1925 kaj tuj fariĝis aktivulo. Li estis ĝenerala sekretario de Jugoslavia Esperanto-Federacio.
En 1955 aperis lia Esperanto-slovena vortaro ĉe la Slovenia Ŝtata Eldonejo en Ljubljano (200 p.). Ĝi fariĝis la bazo de lia ĉefa verko, dudirekta vortaro slovena-Esperanto kaj Esperanto-slovena, aperita de la sama eldonejo en 1958 (303 p.) kaj dua kompletigita eldono tie en 1972 (303 p.). Jen kelkaj linioj el litero K, kiu donas ideon pri la strukturo, detaleco kaj profundeco de la vortaro slovena-esperanta:
krucifer-oj (bo) križarka
krucifiks-o razpelo
kruĉ-o vrč
krup-o davica
krupier-o krupjé, pomočnik v igralnici
Eksteraj ligiloj
Libroj de Otmar Avsec en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo
Aboncourt-Gesincourt
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Saône (prononco [],, arpitane Hiôta-Sona), en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vesoul (france arrondissement de Vesoul), la suda kaj okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono .
Ruĝeckrona hilofilo
La Ruĝeckrona hilofilo (Hylophilus poicilotis) estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Hylophilus, kiuj estas malgrandaj paserinoj de Sudameriko, pli verdecaj birdoj ol la tipa en la familio genro de Vireoj, el kiu ĝenerala koloro devenas la nomo, esperantigita kiel Hilofiloj aŭ pli kompreneble verduloj. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo kaj Paragvajo; ankaŭ en sudaj regionoj de Pantanal ĉirkaŭ la Rivero Paragvajo.
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ montararbaroj kaj eĉ tre degraditaj iamaj arbaroj.
Ĝi estas specio tre simila al la proksima parenco nome Grizokula hilofilo, tio estas ĝenerale verdaj supraj partoj kaj flavecaj subaj partoj krom blankaj gorĝareo kaj suba ventro. La krono estas brikruĝa, kio nomigas la specion, kvankam ankaŭ la parenco havas similan econ. La vizaĝo estas grizeca kun klara marko de nigreca strieco ĉe orelareo, kio distingas la specion el la parenco. La kruroj estas grizecaj kaj la beko grize, fortika kaj akrapinta.
Muhamad Abu l-Kasim az-Zuŭai
Muhamad Abu l-Kasim az-Zuŭai (arabe محمد أبو القاسم الزوي, latinliterigo laŭ DMG Muḥammad Abū l-Qāsim az-Zuwai, ankaŭ latinliterigata Mohamed Abu Al-Quasim al-Zwai respektive Mohamed Abdul Quasim al-Zwai), naskiĝis la 14-an de majo 1952) estas libia politikisto.
Li estis samlernejano de Muamar Kadafi kaj partoprenis en ties puĉo de la jaro 1969. En 2001 li iĝis ambasadoro de Libio en Londono. Ekde la 26-a de januaro 2010 li estas la ĝenerala sekretario de la Ĝenerala Popola Kongreso de Libio kaj per tio la formala ŝtatestro de Libio.
85215 Hohencolerno
85215 Hohencolerno estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Kastelo Hohencolerno, origine Zollern, sur forta samnoma monta konuso de 855 m en la Schwäbische Alb ; tiu kastelo estas la praula sidejo de la dinastio Hohencolernoj, kiuj reĝis dum 900 jaroj. La nomo estis proponita de la unua malkovrinto
Etiopa pulmofiŝo
La etiopa pulmofiŝo (ankaŭ nila, marmora, afrika pulmofiŝo) (Protopterus aethiopicus) estas pulmofiŝo el la afrikaj pulmofiŝoj (Protopteridae). Ĝi havas la plej grandan genomon el la ĝis nun esploritaj bestoj, ĉ. 130 miliardojn da baza paro.
Priskribo
La etiopa pulmofiŝo havas glatan, longiĝintan cilindran korpon, kiun kovras profunde ing-iĝintaj skvamoj. La vosto estas tre longa, ties fino maldikiĝas, finiĝas en pinto. La fiŝo povas atingi eĉ longon de 2 m. La brustaj kaj la ventraj naĝiloj estas longaj kaj madikaj, preskaŭ spagetosimilaj.
La freŝe eloviĝintaj idoj havas eksterajn brankojn simile al tiuj de salamandroj. Post 2-3 monatoj, la fiŝ-idoj transformiĝas al plenkreska formo kaj la brankoj malprogresas, malaperas.
Ili havas flavece grizan aŭ ete rosan bazan koloron kun malhelaj palgrizaj makuloj, kio donas marmoran aŭ leopardmakulan efikon sur la korpo kaj sur la naĝiloj. La desegnaĵo estas pli malhela sur la antaŭa parto de la fiŝo, pli hela sur la pli suba.
Vivejo
La etiopa pulmofiŝo vivas en la sekvaj afrikaj landoj: Tanzanio, Konga Demokrata Respubliko, Kenjo, Ugando kaj Sudano. Ĝi vivas en rivero Nilo, en dolĉakvaj lagoj kiel la Albertlago, Eduardo, Tanganjiko, Viktoria lago, Nabugabo, No-lago kaj la Kyoga.
Nito
Nito estas daŭra ligilo. Ĝi konsistas el tigo, kiu havas kapojn – pli larĝajn partojn – ĉe ambaŭ finoj, inter kiuj estas premataj la nititaj pecoj. Antaŭ fiksado, nito prezentas kapon nur ĉe unu fino, la alia estas realigita okaze de la nitado, plilarĝigante la tigan finon, ĝenerale per martelado aŭ premo. La nititajn pecojn trairas la nito, kio supozigas ilian antaŭan truadon.
Historio
Pli poste aperis maŝinoj por fabriki nitojn. Ili uzas ĝenerale la teknikon de "malvarma pistado": draton kun diametro de la nito-tigo tiras la maŝino, kiu stampe frapas ĉe la fino, formante kapon (jen ronda, jen plata, ktp) kaj tranĉas je la dezirita longo. Kaj tio ripetiĝas tre rapide.
Nitadon oni unue praktikis per varmo: la niton sufiĉe varmigitan por iĝi mola, oni lokis kaj martelis. Malvarmiĝante la kuntiriĝo pli drastigas la ligon. Por ŝpari la varmigadon, nito estu el deformebla materialo. Tiu ligsistemo necesigas la liberan aliron ĉe ambaŭ flankoj.
Ordinaraj nitoj
Fiksita per varmo aŭ ne laŭ grandeco, ĝi estas el stalo, kupro, aluminio, duralumino, aŭ alojo sufiĉe deformebla. Ankaŭ ekzistas nitoj el plasto, fiksita per varmo, preskaŭ sen premo. La materion de la nito oni elektas ne nur laŭ la dezirata fortikeco, sed ankaŭ laŭ la materioj de la nititaj elementoj. La kapo estas jen ronda, jen frezita.
Dupecaj nitoj
Tiuj nitoj konsistas el du pecoj, unu vira, la alia ina, ambaŭ kun kapo. La nitado efektiviĝas metante en la kavan tigon de la ina parto la viran, kies konuseco ebligas la blokadon. Tiuj nitoj ĝenerale estas jen el latuno, jen el plasto.
"Blindaj" nitoj
Vera revolucio en nitado okazis kun la invento de "blinda" nito, kiu bezonas aliron ĉe nur unu flanko. Tiu ĉi nito konsistas el du partoj: tubeto kun kolumeto de alojo deformebla, kaj longa tigo kies fino je la tubeto (la blinda flanko) estas sfera. Per speciala ilo la nito estas metita kun la tubeto en ekzistanta truo ĝis la kolumeto tuŝas la nitota materialo, kaj tiam la ilo forte tiras la tigon, kreante je la blinda flanko novan kolumeton, ĝis la tigo rompas ene de la tubeto, postlasante kava nito.
Kunringa nito
Post meto de la tigo en la truo oni aldonas ringon je la martelota flanko por certigi pli bonan dividon de la fortoj. Tiu ĉi nittipo ĝenerale estas mallonga kaj ofte uzita por kunmeto de ŝtofoj kaj toloj.
Nita junto ne estas malmuntebla. Sen difekto de nito aŭ de unu el la kunigataj elementoj oni ne povas dismeti la junton.
Ĉe rekta nitado oni ne uzas nitojn, ĉar per kapa plilarĝigo de ekstremaĵo de unu el kunfiksataj elementoj ekestas la propra nemalmuntebla junto. Oni ĝin uzas tie, kie oni bezonas kunigi elementon kun lada elemento kaj oni ne povas uzi alian specon de kunigo, ekzemple preman veldaĵon. La elementojn por kunigo pere de rekta nitado oni devas prepari en loko de kontakto por junto.
Laŭ formo de pivoto oni aranĝas la truon en la lada elemento. La pivoto povas esti cilindra, prisma, povas esti iel prilaborita kaj simile. Fermajn kapojn de elstarantaj pivotoj oni faras per diversaj manieroj.
Nerekta nitado uzas kunigajn elementojn, t.e. nitojn. Nitoj estas plejparte normigitaj.
La kruda nito havas alsidan kapon kaj trunkon (bolton). Per refulo de la liga ekstremo oni kreas ferman kapon. Materialo de nitoj devas esti tia, ke ĝi ebligu per refulado formi la ferman kapon. Kutime oni uzas ŝtalon.
Laŭ normoj oni klasifikas nitojn je:
La konstrukciaj kaj kaldronaj nitoj diferencas nur per formo de kapo. Ambaŭ havas duongloban kapon, sed la kaldronaj havas kapojn pli grandajn larĝigitajn, por ke oni povu ilin alĝustigi-likimunigi. Por pli granda firmeco ĉe tiuj nitoj, la transiro de la kapo al la tigo estas rondigita.
Nitojn kun mergeblaj kapoj oni uzas nur tie, kie la duongloba kapo estus ĝena kaj tie la malfortigo de ladoj (kunigataj elementoj) per enmergo de nitoj ne gravas. Etajn nitojn oni uzas por kunnitado de ladoj kaj malgrandaj elementoj.
Specialaj nitoj estas normigitaj-formitaj nitoj kaj t.n. eksplodaj nitoj por konstrukcioj alireblaj nur el unu flanko, kavaj nitoj, kies ekstremon de tigo oni refulas per dorno (en avia industrio). Nitadon oni faras mane aŭ maŝine. Ĝis diametro 10 mm oni nitas malvarme, super 10 mm varme (ĉe arda stato de trunko).
Sur desegnaĵoj oni nitojn ne desegnas, sur signas ilin laŭ preskribitaj signoj en koncernaj normoj. La nitajn juntojn oni klasifikas:
laŭ nombro de sekcoj, en kiuj povas okazi tratranĉo de nitoj je:
laŭ nombro de nitovicoj je:
laŭ reciproka pozicio de ladoj je:
laŭ celo de nitado je:
La likimunecon de nita junto oni atingas per papera aŭ tola enmetaĵo impregnita per oleo aŭ minio, per fortikigo de ladorandoj aŭ ankaŭ de nitaj kapoj. Lado por fortikigo devas esti pli dika ol 6 mm kaj ĝiaj randoj devas esti bevelitaj 1:3. La fortikigo realiĝas sur ekstera flanko de la lado.
Ekzemplo de kaldrona nitado estas cilindra kaldrono, kiu estas je ambaŭ ekstremoj fermita per konveksaj fundoj. Ĝia cilindra parto konsistas el ladaj tabuloj fleksitaj laŭ formo de cilindro kaj poste kunnititaj. Ĉe tiu nitita kaldrono la nitoj formas t.n. laŭlongan vicon, en direkto de la kaldrona akso kaj sur cirkla perimetro ili formas t.n. transversan vicon. Distancon de nitoj oni nomas paŝo de nitoj (t). Paŝon de nitoj oni proponas tiel, ke oni povu facile fari la nitadon kaj ke estu sekurigita la likimuneco kaj la malfortigo de ladoj per truoj restu en permesitaj limoj. Sur kaldronajn lado-vandojn efikas ene de kaldrono premo, kiun oni indikas per t.n. superpremo p (MPa). Por elekto de diversaj specoj de nitaj juntoj estas plej bone elkalkuli forton apartenantan al unu cm de laŭlonga junto.
Por difinita speco de nitado ne estu la forto F pli granda ol 5000 N. Male, se ni konas tiun forton, ni povas facile laŭ kompendio fiksi specon de nita junto.
Ĉe kunigado de kaldronaj ringoj (tamburoj) la laŭlonga junto kruciĝas kun la transversa kaj ekestas nodo el tri ladoj. Por ke estu la junto likimuna, oni devas la angulon de ena lado konforme forĝi aŭ prilabori (priraboti) per kio la kojnoforma kavo pleniĝas.
Likimunaj nitaj juntoj estas uzataj ĉe nitado de rezervujoj, kiuj estas kutime malfermitaj. Rezervujoj por likvaĵoj, kiuj facile forvaporiĝas, devas esti fermitaj. Malgrandaj rezervujoj estas kutime ortangulaj, la grandaj estas cilindraj. Fundoj de cilindraj rezervujoj estas konveksaj aŭ konkavaj.
Ĉe jam grandaj rezervujoj oni devas la mantelon, fundojn kaj la supran randon fortikigi per alnititaj angulaĵoj kaj bendoj. Grandaj cilindraj rezervujoj estas nitataj laŭ preskriboj por kaldrona nitado.
Por cilindraj rezervujoj oni elkalkulas la dikecon de kitelo-lado (mantelo) simile kiel por kaldronoj. Ĉe korodo kaj eksteraj difektoj de ladoj oni aldonas al elkalkulita dikeco s ankoraŭ 4 mm. Likimunecon oni atingas per fortikigo de juntoj. Ladojn malpli dikajn ol 6 mm oni likimunigas per ŝtop-enmetaĵoj. Dikeco de ladoj ĉe ortangulaj rezervujoj estas kutime 4 ĝis 8 mm. Hodiaŭ oni faras rezervujojn pli malmultekoste per veldado.
22788 von Steuben
22788 von Steuben estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la programo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la prusa milita oficiro Friedrich Wilhelm von Steuben (1730–1794), kiu instruis pri la normoj de la militaj parado kaj disciplino al la Kontinenta Armeo dum la Usona Milito de Sendependeco. La Steuben-parado en septembro en Novjorko kaj aliaj usonaj urboj celebras la germanan kulturon.
NGC 2144
NGC 2144 (aliaj indikoj — ESO 16-10, AM 0546-820, IRAS05464-8208, PGC 17592) estas galaksio en konstelacio Tablomonto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
1-a simfonio (Mahler)
La simfonio n-o 1 en D-maĵoro de Gustav Mahler estas simfonio en kvar movimentoj por granda orkestro. Mahler dumtempe donis al la verko la kromnomon Titano (laŭ la romano de Jean Paul), sed poste retiris ĉi tiun titolon.
Indikoj pri la verko
La simfonio ekestis (post preparaj laboroj, kiuj redatiĝas ĝis en la jaro 1884) en la tempo ekde januaro ĝis marto 1888 en Lepsiko. La unua prezentado okazis la 20-an de novembro 1889 sub direktado de la komponisto en Budapeŝto, kie Mahler dum tiu tempo laboris kiel direktoro de la Reĝa-Hungara Opero.
La unua eldono de la partituro aperis en 1899 ĉe eldonejo Weinberger, Vieno. Dua, reviziita versio de la partituro aperis en 1906 ĉe eldonejo Universal Edition, Vieno. La prezentado daŭras ĉ. 50 minutojn.
Ensemblo: 4 flutoj (2 ankaŭ flutetoj), 4 hobojoj (1 ankaŭ angla korno), 4 klarnetoj (3-a ankaŭ E♭- kaj basklarneto, 4-a ankŭ E♭-klarneto), 3 fagotoj (1 ankaŭ kontrafagoto), 7 kornoj, 4 trumpetoj, 3 trombonoj, 1 bastubjo, timbaloj (2 ludantoj), harpo, frapilaro, arĉistoj
Ekestohistorio
Estas multklarige, kompari la programojn de la unuaj prezentadoj inter 1889 kaj 1899 unu kun la alia. Mahler komence estis evidente nedecidema, ĉu li rigardu la verkon kiel simfonia poemo aŭ kiel simfonio. La komence antaŭvidita supera subdivido de la movimentoj en du partojn dum la paso de la tempo forfalsi same kiel komence planita kroma movimento, kiu starus je dua loko (ĝi ankoraŭ foje estas prezentata sub la nomo „Blumine“). Ĉe la unuaj prezentado Mahler ankaŭ provis faciligi al la publiko la aliro al la verko per verkaj kaj movimentaj titoloj, kiuj parte enhavas literaturajn referencojn. La foje aldonita titolo Titan rilatas sur la samnoma romano de Jean Paul, kiu estis unu el la preferitaj verkistoj de Mahler dum ties junaĝo. La funebra marŝo portis mallonge la kromnomon Mortintomarŝo laŭ maniero de Callot, aludo sur Fantazipecoj laŭ maniero de Callot de E. T. A. Hoffmann. Tamen dum la ekestotempo de la simfonio Mahler tute ne konis ĉi tiun verko, La titolo reiris sur la propono de lia amiko Ferdinand Pfohl. Laŭ propra manifestado Mahler estis influita al ĉi tiu movimento per desegno, sur kiu la bestoj de la arbaro portas la pafmortigitan ĉasiston tomben.
Por la prezentado en Hamburgo en 1893 Mahler verkis eĉ komplete ellaboritan programon. La aldono de la titolo kaj de la programecaj movimentotitoloj Mahler poste rezignis, „ĉar mi travivis, sur kiel malĝustajn vojojn per tio la venis“. Nur per la presado en la jaro 1899 la simfonio ricevis sian definitivan, ĝis nun konatan kvarmovimentan formon kaj la nomon ''„Sinfonie Nr. 1“''.
Strukturo kaj analizo
La 1-a simfonio jam enhavas multajn elementojn de la muzika lingvaĵo de Mahler, ekzemple la popolmuzikaj melodioj (precipe en la unua kaj dua movimentoj), la ironia fremdigo, la kolaĝa tavoliĝo de motivoj kaj la parte bruska prilaborado de la temoj. Kompozicie la simfonio staras en liga rilato kun la Lieder eines fahrenden Gesellen, kiujn Mahler komponis 1883−85.
Unua movimento: Malrapide. Pezece. Kiel natursono – Komence tre malrapidema
La unua movimento en D-maĵoro laŭas la formon de la ĉefa sonatomovimento. La enkonduko distingiĝas per la tono A kiel eltenata tono en sep oktavoj, super kiu aperas diversaj natursonoj kiel ekz. la falanta kvarto. Post ĉi tiu vasta, malrapida enkonduko komencas la ekspozicio, kiu kontraŭ la reguloj por la strukturo de ĉefa sonatomovimento traktas nur ununura temon, kiun Mahler pruntis de la lido Ging heut morgen übers Feld el la ciklo Lieder eines fahrenden Gesellen. La sekva tralaborado sin montras same malmulte laŭregula kaj tralaboras prefere motivojn el la enkonduko ol de la ekspozicio. Mallongigita reekprenado finas la movimenton.
Dua movimento: Forte moviĝante, sed ne tro rapide
La dua movimento en A-maĵoro prezentiĝas kiel iomete robusta ländler (sudgermana danco), kiu ne sinĝenas ekpreni elementojn de aŭstra popolmuziko.
Tria movimento: Solene kaj grave, sen malrapidegi
La tria movimento (d-minora) komencas per prilaboraĵo de la popolkanto "Bruder Jakob" (frato Jaĉjo) fremdigita al funebra marŝo, varianto de la kanono Frat' Jakobo turnita en minoron. Male al la kutima opinio la minora versio tamen ne estas invento de Mahlers; pli ĝuste en certaj regionoj de Aŭstrio oni kantis la kanonon jam en minoro den la 19-a kaj frua 20-a jarcentoj. Mahler konus ĉi tiun version. La movimento tamen ankaŭ enhavas klezmerecajn scenojn pruntitaj el la jida muzika mondo. La lirika mezparto krome citas la „Lindenbaum“-(tiliarbo)-pasaĝo el la propra lido de Mahler Die zwei blauen Augen von meinem Schatz el la Liedern eines fahrenden Gesellen.
Kvara movimento: Furioze movata
Ankaŭ en la finala movimento ekzistas tre variita sonata ĉefmovimenta formo. Dum kiam la muziko de Mahler en la kapa movimento estas pregita de la „elirado“ en la naturon (naturalismaj motivoj, birdokanto-imitadoj, trumpetofanfaroj malantaŭ la scenejo) kaj plejvastasence priskribas la fariĝo de la muziko, la kvara kaj lasta movimento (f-minora/D-maĵora) priskribas la malon. La motivoj aperas pelantaj kaj agresemaj, je la fino la muziko turmaltiĝas, por vere disrompiĝi en anticipita finaĵo. Denove tiam Mahler "ekŝovas" la aparaton, por transkonduki al forta finalo, kiu tamen havas ĉiujn trajtojn de perforte alkondukita diigo. En la plejmultaj simfoniaj prezentadoj je tio la kornistoj ludas la finan temon starantaj, por supersoni la aparte de tio malfruromantisme grande okupitan simfoniorkestron.
Federico Madrazo
Federico de MADRAZO Y KUNTZ (Romo, 9-a de februaro de 1815 – Madrido, 11-a de junio de 1894) estis pentristo hispana.
Biografio
Lia pentraĵo La abstinado de Scipio permesis lian eniron en la Reĝa Akademio de Belartoj de Sankta Fernando kiam li estis nur 19jaraĝa.
Li ricevis stipendion por iri al Parizo studi pentrarton kun Ingres, amiko de lia patro. Tie li akiris stilon romantika je franca maniero.
Post estado dujara en Romo, revenis al Hispanio, kaj ekde 1842 disvolvigis intensan artan kaj instruan laboron, ĉe artistoj kiuj kiel li mem estis edukitaj en Francio kaj Italio, inter kiuj elstaras la kataluna Joaquín Espalter.
Jam en Madrido, fue palacpentristo de la reĝino Isabel la 2-a, same kiel lia patro estis estinta palacpentristo de Fernando la 7-a. Li estis nomumita direktoro de la Muzeo Prado, sed perdis la postenon pro la Gloriosa, nome liberala revolucio de 1868. Li rericevis la saman postenon en 1881. Li iĝis ankaŭ direktoro de la Reĝa Akademio de Belartoj de Sankta Fernando. Li kunlaboris en kelkaj revuoj tiutempaj, ĉefe per gravuraĵoj kaj gravurdezajnoj, kaj foje li publikigis kelkajn teoriajn tekstojn pri pentrarto kaj arto ĝenerale.
Li pentris portretojn, ĉefe el etoso de nobelularo kaj de la kulturo (Carolina Coronado, Manuel Rivadeneyra, Gertrudis Gómez de Avellaneda, Ramón de Campoamor, la Grafino de Vilches, la generalo Evaristo San Miguel, Larra) kaj kelkajn pentraĵojn prihistoriajn. Elstaras la portretoj de Isabel la 2-a kaj de ŝia edzo Francisko de Asizo, tiu de la reĝo Alfonso la 12-a, de la ĉefministro Juan Bravo Murillo, de la Prezidento de la Unua Hispana Respubliko Nicolás Salmerón, kaj tiuj de Ramón de Campoamor kaj José de Espronceda.
Madrio
Madrio (sanskrito: माद्री Mādrī), en la hinda epopeo Mahabarato, estis princino de la Madro regno kaj la dua edzino de Panduo.
Survoje al Hastinapuro, la reĝo Panduo renkontis la armeon de Ŝalĝo, reĝo de Madro. Tuj poste, Panduo kaj Ŝalĝo amikiĝis kaj Ŝalĝo donis sian solenaskitan fratinon, Madri al Panduo, kiel donaco de lia amikeco. Rigardante ŝian belecon, Panduo akceptis la damon volonte kaj portis ŝin al Hastinapuro.
Arĝentkolombo
La Arĝentkolombo (Columba argentina) estas birdospecio de la familio de Kolombedoj, Columbidae, kiu estas loĝanta reproduktanta birdo en Indonezio kaj Malajzio. Oni supozis ĝin formortinta sed naturaj populacioj malkovritaj en 2008 proksime de insulo Masokut povus reprezenti tiun specion, kaj fotoj el Simeulue konfirmas ĝian ekzistadon tie.
Madrio
Ŝi, kun Kunti, fidele akompanis Panduon en lia retiriĝo post lia abdiko kiel reĝo de Hastinapuro. Unu tagon dum ĉasado en la arbaro, Panduo hazarde pafis sagon trafante ermitulon. Li malbenis Panduon dirante ke li mortus apud la persono kun kiu li kuŝis. Ambaŭ Kunti kaj Madri estis rekte tuŝitaj de la malbeno sur Panduo ĉar ili neis la eblecon kuŝi kun Panduo kaj tiel doni filojn al li. Tamen, granda helpo estis donita al Kunti kiu permesis al ŝi voki al iu Dio, por havi infanojn. Ŝi uzas ĉi benon kun la sundio kaj tiel naskiĝis Karnao. Panduo petis al Kunti uzi ĉi helpon por Madri, kiu tiam havis ĝemelojn el la ĝemelaj dioj Aŝvini nomitaj Nakulo kaj Sahadevo.
Arĝentkolombo
Priskribo
La Arĝentkolombo ne estas distingebla el la Dukolora imperia kolombo je distanco, kvankam tio ne estas necese certa inverse; ĉar la Dukolora imperia kolombo povas varii inter palgriza, purblanka kaj eĉ flaveca koloraro, ofte estas ebla diri, ke iu birdo ne estas C. argentina. Deproksime la Arĝentkolombo povas esti rekonata per malmultaj karakteroj: la plumaro estas ĉiam hele arĝentgriza, kun nigraj flugoplumoj kaj fino de vostoplumoj; estas malforta verdeca nuanco en la plumoj de la malantaŭa kolo. La nigra parto de la vosto estas samegale longa en ĉiuj plumoj, dum ĝi formas nigran triangulon indikantan supren en la suba vosto de la Arĝentkolombo.
Madrio
En malbonŝanca tago, Panduo avidis je Madri kaj la memoro pri la malbeno mallonge evitis la aferon. Morto tuj trafis Panduon. Madri, plena je rimorso, sinmortigis sur Panduo ĉe la funebra ŝtiparo. Kunti iĝis la patrino de kvin infanoj post la morto de Madri.
Arĝentkolombo
Priskribo
Plej distingigaj karakteroj estas en la kapo, kiu estas diferenca, kun dekliva frunto (rondoforma en la DIK), rimarkindaj malhelruĝaj aŭ purpurecaj okul-bridoj (neniu en la DIK) kaj okuloj, kaj beko kiu estas pli malhela baze (pli hela en la bazo en la DIK), pli malhelpurpura poste kaj kun pala pomverdeca pinto. La piedoj estas bluec-grizaj, makulecaj kun variaj kvantoj de ruĝo. La birdoj estas iomete pli malgrandaj ol ĉe DIK, kun totala longo de ĉirkaŭ 36 cm, inoj iom pli grandaj kaj malhelaj ol maskloj averaĝe, kaj junuloj estas aspekte pli sablo-koloraj en plumopintoj de supraj partoj kaj brusto. Kvankam la pezo ne estis registrita, komparo kun la rilata specio havigas ĉirkaŭkalkulon de 350 gramoj averaĝe.
Olonne-sur-Mer (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de linio Les Sables-d'Olonne - Tours (525000).
Arĝentkolombo
Priskribo
La kolormodelo, malkutima por kolombo de la genro Columba, probable reprezentas kazon de konverĝa evoluo kun la PIP, kaj eble eĉ kazon de Müller-a kamuflimito, nome kontraŭ-predanto atributo de la kutimo de PIP por ariĝi en grandaj aroj kio malfaciligas la plukpredadon de individuaj birdoj, kaj permesas al la multe pli rara Arĝentkolombo kunhavi tiun avantaĝon.
Distribuado
Tiu specio estis registrita dum la fino de la 19-a kaj komenco de la 20-a jarcentoj en ĉebordaj insuloj de la Natuna Maro (okcidente de Borneo) kaj okcidente de Sumatro, Indonezio, kaj en la apudaj ĉefteroj. La plej malnova registro estas de specimeno supozeble kaptita ĉe Pontianak antaŭ 1850. Verigeblaj registroj ekzistas el insuloj Burong (1899), Saja en la Lingga Insularo (samjare), Simeulue (ekz. Teluk Dalam kaj Teluk Labuan Bajau, 1901), Suda Pagai (1902) kaj Sipura en la Mentavajaj Insuloj, la Riaŭ-Insuloj (kelkajn fojojn), Tuangku Airdingin (1913), Jemaja Andriabu en la Anamba Insularo (1925), la Norda Natuna Insularo (1928), kaj en la provincoj de Sumatro Ĝambio kaj eble Suda Sumatro. Aliaj lokoj kie estis registroj estas Bintan en la Riaŭ-Insuloj (Junio 1930) kaj Pulau Gurungan Besar en la Karimata insularo (Marto 1931) kaj (nekonfirmita, antaŭ 1937) el Pulau Jarak en la Malaka Markolo. La specio estis remalkovrita pere de foto.
Ekologio
La Arĝentkolombo vivas en arbaroj de mangrovoj kaj alitipaj arbaroj de malaltaj teroj en ĉebordaj insuloj kaj apudaj marbordaj regionoj, je altitudo sub 100 m super marnivelo. Oni supozas, ke la specio vagadas sekvante la fruktojn laŭsezone, kaj estis ofte trovita asocie kun multe pli grandaj aroj de la Dukolora imperia kolombo. Ĝi reproduktiĝas ankaŭ en la nestokolonioj de tiu birdospecio, probable dum periodo de kelkaj monatoj el Marto/Aprilo antaŭen. Kiel plej el aliaj kolomboj, ĝi konstruas malfortan neston el bastonetoj en arboj kaj demetas unusolan blankan ovon, kiu havas kretecan, ne brilan ŝelon (male al tiuj de la DIK).
Nuntempa statuso
Tiu specio estis klasita kiel Draste Endanĝerita (D1) fare de BirdLife International, dedukte el ĉirkaŭkalkulita populacio de malpli ol 50 maturaj individuoj. Tio estas bazita sur manko de konfirmitaj vidaĵoj, tamen, kaj tiel la specio povus fakte estis pli abunda kaj simple ne identigita pro sia similo kun la Dukolora imperia kolombo.
La tialoj por la ŝajna malpliigo de la birdospecio ne estas bone konataj. Kvankam senarbarigo, speciale farigo de mangrovejoj, certe malbone efikis sur tiu birdo, oni ne certas pri starto de la malpliigo je amasa skalo en tiu frua dato. Simile, enkonduko de eksteraj predantoj (kiel katoj kiuj tuj iĝas sovaĝaj) eble malhelpis reproduktadon en ĉebordaj insuletoj, sed ankaŭ tio ŝajne ne estis ankoraŭ grava kiam la registroj ĉesis. Ĉiuokaze, la specio jam ne plu troviĝas en Burong, Mentavajaj Insuloj kaj Riaŭ-Insuloj, kaj ŝajne ja ekzistas nur en Siberut, Simeulue, kaj kelkaj el la apudaj insuletoj.
En 2011 individuoj observitaj por la unua fojo en Tanahbala en la Batu Insularo estis asociintaj kun la Dukolora imperia kolombo kaj la Verda imperia kolombo. En 2016, bestoĝardeno de Nias malkovris du Arĝentkolombojn en kaptiveco, kiam ili estis plenumantaj inventaron.
Hormilla
Hormilla [orMIlja] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la okcidento de la regiono.
Geografio
Tiu municipo estas ĉe la malsupra fluejo de la rivero Tuerto en la Supra Rioĥo. Tiu valo havas ebenan terenon kaj estas bordita de diversaj niveloj de teraso kiuj staras ekde la valo ĝis la monteto Salinillas (712 m).
Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo laŭ la nacia ŝoseo N-120 el Logronjo al Vigo kaj la samvoja aŭtoŝoseo A-12, laŭ kiu estas apuda Nájera iom sudoriente. Ĝi estas je 522 metroj super marnivelo.
Historio
La plej fruaj dokumentaj mencioj datas de la 11-a jarcento. En tiu epoko la zono apartenis al la regno Navaro.
En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1950-aj jaroj oni malaltiĝis el 841 loĝantoj ĝis iom super 400 je kio stabiliĝis.
Sanofi
Sanofi estas franca internacia kompanio kies agadoj inkluzivas farmacion (precipe preskribaj medikamentoj en la kampoj de diabeto, maloftaj malsanoj, multnombra sklerozo kaj onkologio kaj sanigaj produktoj) kaj vakcinoj.
La ĉefa franca kompanio pri esplorado kaj disvolviĝo, Sanofi investis 5 894 miliardojn da eŭroj en ĉi tiu areo en 2018 (17,1% de vendoj).
Priska Haas
Priska HAAS (naskiĝis la ? en 1888 jaro; mortis la 20-an de julio en 1975 jaro, en Maribor, tiam Jugoslavio). Ŝi lernis esperanton jam en 1911 kaj partoprenis la 9-an UK en 1913. Ŝia aktiveco plektiĝis kun tiu de d-ro Henriko Haas (ŝia edzo), fondinto de la loka E-grupo (1910) kaj unu el la pioniroj de la jugoslava movado. Ŝi kunorganizis landajn kongresojn, gvidis multajn kursojn kaj longtempe estis delegito kaj fakdelegito de UEA.
Hormilla
Aktualo
La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj ĉefe vinproduktado (ses vinkeloj), sekvita de beto kaj terpomo, krom la fruktoĝardenoj. Estas ankaŭ malgrandaj industrio kaj komerco. La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵo estas la preĝejo de Sankta Marteno ktp. Aparte menciindas la Botanika Ĝardeno de Rioĥo inter Hormilla kaj Azofra, ĉe la km 32 de la Nacia Ŝoseo N-120 (A12) inter Burgoso kaj Logronjo.
Granda Rifto
La larĝo de la valo varias de 30 al 100 km kaj profundas inter kelkcent kaj pli ol mil metroj.
La anglalingvan nomon Great Rift Valley donis la skota esploristo John Walter Gregory.
Tektonika signifo
La Granda Rifto dividas unu el la tektonaj platoj de la terkrusto, la Afrikan Platon, en du partojn, nomatajn la Nubia Plato kaj la Somalia Plato. Ĝia norda pluaĵo dividas du tektonajn platojn, la Afrikan kaj la Araban Platon. Supozeble la Afrika Plato iam disrompiĝos ĉe la Granda Rifto, eble jam post dek milionoj da jaroj.
Situo
La rifto estas dividita en tri ĉefajn partojn (aŭ pluaĵoj, norde al sudo):
La rifto estas la ĉefa kaŭzo de sismoj kaj foje cunamoj en la lokoj kie ĝi pasas.
La norda pluaĵo de la Granda Rifto estas la valo de Jordano, de la lago Kineret kaj de la Morta Maro. Ĝi pluas en la Akaba Golfo kaj la Ruĝa Maro.
Ĉe la sud-orienta fino de la Ruĝa Maro de la rifto disbranĉiĝas orienten la Adena Golfo; la nomon Granda Rifto portas la suda branĉo, iranta tra orienta Afriko.
La lagoj de la okcidenta brako estas inter la plej profundaj de la Tero. Lagoj en la orienta brako estas malpli profundaj, sed grandparte ne havas elfluejon kaj tial estas tre salaj.
La suda parto de la valo ne estas tre klare markita; oni ofte difinas la finon de Zambezi kiel ĝian finpunkton.
Orientafrikaj arbustetaroj
La orientafrikaj arbustetaroj estas disa kaj relative etsurfaca regiono difinita de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kaj inkludita en la listo de la tutmondaj 200 -regionoj. Biome la regiono apartenas al la montaraj herbejoj kaj arbustaroj. Ĝi konsistas el du ekoregionoj:
Maparo
<Gallery> AT1005 map.png|La orientafrikaj montaraj arbustetaroj AT1013 map.png|La ruvenzoriaj-virungaj montaraj arbustetaroj Biome map 10.svg|Situo de la montaraj herbejoj kaj arbustaroj en la mondo </Gallery>
30200 Terryburch
30200 Terryburch estas tre malgranda treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Terry Burch, mentoron de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2014, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Li estis instruisto ĉe la International Connections Academy de Baltimore (Marilando).
129561 Chuhachi
129561 Chuhachi estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma, Japanio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la japana memlerninta aeronaŭtika inĝeniero Ninomiya Chuhachi (japane : 二宮忠八, Ninomiya Chūhachi, 1866–1936), la unua japano, kiu flugigis helicpelatan modelon de aviadilo en 1891. Homloĝata aviadilo, ne finita en la epoko de Ninomiya pro manko de mono, estis konstruita en 1991 laŭ lia projektado, kaj ĝi flugis sur 50 metroj.
Riacho de Santana (Bahio)
Riacho de Santana estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 30.646 loĝantojn en 2010.
José Madrazo
José de Madrazo y Agudo (Santander, 22-a de aprilo de 1781 – Madrido, 8-a de majo de 1859) estis pentristo kaj gravuristo hispana, kaj baroko kaj novklasiko. Patro de Federico Madrazo, Pedro Madrazo kaj Luis Madrazo, kaj avo de Raimundo Madrazo kaj Ricardo Madrazo.
Vivo
Li studis kun Gregorio Ferro, kiu instruas al li la stilon kaj la teknikon de la pentrarto de Anton Raphael Mengs, en la Reĝa Akademio de Belartoj de Sankta Fernando. El 1803, li studis en Parizo, kun Jacques-Louis David, kie li edukiĝis kiel vera pentristo novklasiko kaj amikiĝis kun Ingres. Dum la registado de Jozefo Bonaparte iris kun stipendio al Romo.
Jaroj en Romo
En 1806, Madrazo, konvinkita de lia instruisto David, kiu invitis lin studi la klasikajn verkojn en naturo, eliris kun sia amiko Ingres, ankaŭ disĉiplo de David al Romo, kie li kompletis sian edukadon. Tie iome sukcesis per La morto de Viriato, kiun li pentris en la jaroj dum kiuj li studis en la Akademio de Sankta Luko.
Dum la periodo de la konkero fare de la franca armeo de Hispanio, Madrazo, kiu troviĝis eksterlande, estis unu de la unuaj opozicaintoj al la registaro de Jozefo Bonaparte, pro kio la hispana pentristo, kun aliaj hispanaj artistoj en Romo, iĝis prizonulo de la francoj kiuj estis en Romo kaj enkarcerigita en la Kastelo de Sankta Anĝelo kaj poste en la Ambasadejo Hispana. Tie li konis la hispanajn gereĝojn, nome Karlo la 4-a kaj Maria Luiza de Parma kiujn Napoleono estis ekziliĝintaj.
La 2-a de septembro de 1809 li edziĝis en Romo al Isabel Kuntz Valentini, filino de la sileziapentristo Tadeusz Kuntze.
En 1815, la trupoj de la armeestro Joaĥimo Murat, reĝo de Napolo dum la Napoleona Imperio, eniris en Romo, kaj invadis los Papajn Ŝtatojn, kiel malespera klopodo, post la falo de Napoleono, unuigi Italion sub sia kontrolo. Tio instigis la hispanajn gereĝojn abandoni sian ekzilon roman, pro kio perdis José Madrazo sian honoran titolon.
Reveno al Hispanio
En 1818, José Madrazo revenis al Madrido kun la pentraĵoj de la kolekto de la patro de Fernando. Madrazo reorganizis la Muzeon Pradon. Li okupiĝis pri la katalogigo de la reĝaj kolektoj de pentrarto, kiun la reĝo klopodis lokigi en la nova Muzeo Prado. Li kreis por la muzeo katalogon kie oni reproduktis litografie ĉiujn la ĉefajn pentraĵojn de la kolekto. Li estis unu el la pioniroj de la litografio, nome la unua kiu enkondukis tiun novan teknikon en Hispanio.
En 1823 li estis nomumita Direktoro de la Akademio de Belartoj de Sankta Fernando kaj sekve, de la Muzeo Prado.
Li ekis longan dinastion de artistoj. Pentristoj estos (estis) liaj filoj Federico, Luis kaj Juan, kaj liaj nepoj Raimundo kaj Ricardo.
Verkoj
Li pentris pentraĵojn de temoj religiaj kaj historiaj («Historia pentrado»). Ekis, kun José Aparicio, la hispanan pentroskolon historia-patriota, nome arta tendenco novklasika, kun bazo sur temoj pri la patrio. Tiu enkadriĝas en stilo pure klasikisma. Lia stilo karakteris pro troa teatreco kaj historia temaro de patriota ekzaltigo, laŭ la modelo de la franca David.
Kelkaj el liaj verkoj estas la jenaj:
Traboch
Traboch - germana prononco pli-malpli - estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Leoben. Fine de en la komunumo vivis.
Počarová
Počarová, hungare Pocsaró [poĉarO] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Počarová situas laŭ rojo, fine de sakovojo. Považská Bystrica troviĝas je 8 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1466 en formo "Zpocernoie Lhotta". En 1784 loĝis tie 159 vilaĝanoj en 25 domoj, en 1828 165 vilaĝanoj en 25 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Pocsaró 118 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Vágbeszterce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Počarová 136 homoj, (ĉiuj slovakoj).
Ŝajnpiedo
Ŝajnpiedoj aŭ pseŭdopiedoj aŭ pseŭdopodoj estas malkonstantaj citoplasmaj elkreskoj ĉe unuĉelaj organismoj kaj ĉe iuj ĉeloj de plurĉelaj vivaĵoj, servantaj por amebedaj movoj kaj kapto de nutraĵo aŭ eksterajn erojn.
Ŝajnpiedoj povas aperi kaj ree enŝoviĝi en diversaj lokoj de ĉelo, tial formo de ĉeloj ĉe amebeda movo ĉiame ŝanĝiĝas. Ŝajnpiedoj povas esti padelformaj, fadenformaj aŭ fingroformaj.
Olga Nagy
NAGY Olga (nadj) estis rumanuja hungara folkloristino, romanverkistino, porjunulara verkistino naskita en Ernei la 2-an de januaro 1921 kaj mortinta en Sfântu Gheorghe la 3-an de novembro 2006. Ŝi estas la patrino de aktorino Szidónia Krizsovánszky.
Biografio
Olga Nagy la mezlernejon finis en Târgu Mureş (1939). Unu jaron ŝi studis en reformita teologio en Kluĵo, poste ŝi akiris diplomon de bazlerneja instruisto (1944). Ŝi instruis en Kisiklód (1940-44), Szék (1945-51), dume ŝi finis la fakon de hungara lingvo kaj literaturo kaj etnografio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1948). Ŝi estis interna kunlaborantino de Utunk (1952-53), Dolgozó Nő (1953-58). Ŝi estis esploristino, ĉefesploristino de Rumana Scienca Akademio, poste inter 1958-73, ĝis sia pensiiĝo de la folklorinstituto en Kluĵo. Ŝi doktoriĝis en 1978 per disertacio A hiteles népmese esztétikája (La estetiko de aŭtentika popolfabelo). Ŝi estis ano de Rumana Verkistfederiĝo, ekde 1990 de la Kriza János Néprajzi Társaság, honora ano de la Hungara Etnografia Asocio.
Wilhelm Gustloff
Wilhelm Gustloff (30-a de januaro 1895 en Schwerin; 4-a de februaro 1936 en Davos (Svislando)) estis nacisocialista landa grupogvidanto de NSDAP-eksterlanda organizaĵo en Svislando.
John Lloyd Stephens
John Lloyd STEPHENS (naskiĝis la 28-an de novembro 1805 en Shrewsbury, New Jersey, Usono; mortis la 13-an de oktobro 1852 en Novjorko) estis usona esploristo, vojaĝanto, amatora arkeologo, aŭtoro, advokato kaj diplomato.
Wilhelm Gustloff
Laŭ li estis nomita la fondaĵo Wilhelm Gustloff kaj la pasaĝera vaporŝipo „Wilhelm Gustloff“.
John Lloyd Stephens
Li estis kunfondinto de la moderna maja-esplorado kaj partoprenis planadon de trafikligo de la Atlantiko al la Pacifiko tra Mezameriko.
Verkoj
Stephens verkis plurajn facile legeblajn librojn pri siaj vojaĝoj:
15342 Asizo
15342 Asizo estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la italaia urbo Asizo, naskiĝloko de Sankta Francisko el Asizo (realnome Giovanni Bernardone, ~1181–1226), kiu fondis la unuan almozantan ordenon. La Franciskanoj dediĉas sin por servi kaj prediki tra la mondo, vivante en malriĉeco kaj pentofaro. Ili vagas nudpiede, vestitaj per bruna kapuĉmantelo kaj blanka ŝnuro.
Davido la 5-a (Kartvelio)
Li estis pli aĝa filo de la reĝo Demetro la 1-a. Timante ke Demetro farus al sia pli juna filo Georgo heredonton de la trono, Davido provis ribelon en 1130. Finfine, li devigis sian patron abdiki kaj Davido iĝis reĝo en 1154 aŭ 1155.
1850
1850 estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
Mediteraneo-Mjoso-zono
La Mediteraneo-Mjoso-Zono estas geologia rompiĝzono aŭ faŭlto en la kontinenta terkrusto, kiu etendas tra Eŭropo de la Mediteraneo trans Marsejlo, tra la Malaltebenaĵo de la supra Rejno ĝis la Mjosa Lago en suda Norvegio; la zono havas longecon de 2.000 km.
La terminon Mediteraneo-Mjoso-Zono (germane Mittelmeer-Mjösen-Zone) kreis ĉirk. la jaro 1930 la germana geologo Hans Stille. Unuopaj elementoj de la rifto estas la valo de la Rodano, la Bresse-grabeno, la suprarejna grabeno kaj la Baseno de Majenco. Ĉi tie la rifto dividiĝas en nordorienta kaj nordokcidenta branĉoj. Al la nordokcidenta branĉo apartenas la malsupra rejna buĥto kaj la grabeno de la malsupra Rejno. La alia branĉo estas Wetterau, la baseno de Gießen, la baseno de Amöneburg, la Neustädter Sattel, la Westhessische Senke, la Leinegraben, Kategato, Oslo-fjordo kaj la Mjosa-lago en Norvegio.
Kriza János Néprajzi Társaság
Kriza János Néprajzi Társaság (KJNT) (Etnografia Asocio János Kriza) estas rumanuja etnografia asocio fondita en 1990 en Kluĵo.
Estraro
Ĝia honorprezidanto estas Ferenc Pozsony. Ĝia prezidanto estas Albert Zsolt Jakab.