cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Demiurgo
Demiurgo kaj gnostikismo
Kiam la eono nomata Sophia (Saĝo) emanis sian partneran eonon, tiam naskiĝis la Demiurgo, aŭ la duonkreanto (en iuj gnostikaj tekstoj ĝi estas nomata Yalda Baoth aŭ Rex Mundi (Reĝo de la mondo), estaĵo kiu neniam devintus ekzisti, fakte ĝi ne apartenis al la Pleromo. Tiam la Uno generis du eonojn, nome Kristo kaj la Sankta Spirito, por savi la homaron el la Demiurgo. Kristo prenis la formon de homa kreaĵo (Jesuo) por instrui al la homaro la vojon por atingi la gnozon: la reveno al la Pleromo. Ankaŭ la evangelio de Judaso, la plejĵusa papirusa apokrifaĵo malkrovrita en Egiptujo, akirita kaj tradukigita iniciate de la National Geographic Society, mencias eonojn kaj parolas pri la instruoj de Jesuo rilate ilin (vidu en The Lost Gospel - enretan version de National Geographic, aŭ en   tekstojn koptalingvajn). Jesuo fajfas, ekzemple, laŭ pasaĵo de tiu evangelio, la disĉiplojn pro ilia preĝo adresita al diaĵo kiun ili kredas la vera Dio, kiu, male, vere estas la malbonfarinta Demiurgo.
La gnostikuloj, diritaj ofiti kaj naasenaj adoris serpenton ĉar, laŭ ilia interpreto pri Genezo 3,1, ĝi estis sendita de ”Sophia” (Saĝo) por konvinki la homojn al sinnutro per la malpermesita frukto de la arbo de sciado por akiri konscion almenaŭ egalan al tiu de ilia kreinto.
Sario
Sario (hinde, f., साड़ी, saṛī, angle: saree) estas tradicia hinda vestaĵo.
La vindvestaĵo por virinoj konsistas el kvin ĝis ses metrojn longa ne kudrita okangula tuko, kiu kutime estas ornamita de larĝa alikolora bordo je unu rando. Sub la sario oni portas kutime longan subjupon. Ĉe la supera parto de la korpo oni portas mallongan bluzeton, nomita Choli (चोली), kiu estas butonata antaŭe.
Ekzistaj multaj diversaj manieroj por porti sarion. Kelkfoje laŭ la vindmaniero eblas vidi de kie venas la portantino, ekzemple en Guĝarato la fino de la sari pendas ne malantaŭe sed antaŭe. Necesas iom da ekzercado por bone vesti sin per sario, ĉar ĝi estas tute ne kudrita.
Fama produktejo de sarioj estas Patan.
Vidu ankaŭ
Sarongo
Éva Takács
Éva Takács [takAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Takács Éva estis hungara redaktoro, kvazaŭ pioniro de la hungara feminismo. Ŝia familia nomvarianto estis Takáts, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Karacs Ferencné, ŝia edzo estis Ferenc Karacs, ŝia pli fama filino estis Teréz Karacs.
Éva Takács naskiĝis la en Rákospalota (iama urbo), ŝi mortis la  en Pest (urbo).
Biografio
Éva Takács orfiĝis en sia aĝo 17, poste ŝi mem respondecis pri la fratoj. Ŝi instruis brodadon. Ŝi edziniĝis en 1902 kaj naskis 8 gefilojn. Ŝi ankaŭ helpis al sia edzo en la laboro. La familia nesto estis signifa renkontejo de kremo de la loĝantoj. Ekzemple tie aperis András Fáy, Ferenc Kölcsey, Mihály Vörösmarty, Ferenc Kazinczy, Miklós Wesselényi, Dániel Berzsenyi, Benedek Virág, Mihály Vitkovics, Gábor Döbrentei, József Bajza (poeto), István Horvát. La loĝejo havis apertan ĉambron por artistoj, tie loĝis ekzemple József Katona. Baldaŭ ŝi ankaŭ redaktis gazeton, kie ŝiaj kontribuoj aperis pri egaleco de virinoj. Ŝi naskis 9 gefilojn, el ili 5 atingis la adoleskan aĝon. En 1838 ne nur la inundo ruinigis la loĝejon, sed ankaŭ ŝi vidviniĝis.
Erni Krusten
Erni KRUSTEN (30-an de aprilo 1900; 16-an de junio 1984)  estis estona verkisto. Li naskiĝis kiel Ernst Krustein en Muraste, Harku vald, en familio de ĝardenistoj, kaj li mem laboris kiel ĝardenisto. En 1920 li ekprovis literaturan verkadon. Lia unuo libro estis publikigita en 1927.
Li abunde verkadis, kaj preferis verki mallongajn prozaĵojn.
Rohozná (distrikto Svitavy)
Municipo Rohozná situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 14 km sudoriente de urbo Polička. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua mencio pri vilaĝo Rohozná devenas el la 13-a jarcento, kiam ĝi estas nomata "Rohozná - villa ves". Historio de la vilaĝo estas ligita kun historio de la burgo Svojanov sur kies sinjorejo ĝi estis fondita, verŝajne en la dua duono de 13-a jarcento. Ankoraŭ en la 18-a jarcento la regiono ĉirkaŭ la vilaĝo estis ege arbarriĉa kaj en Rohozná vivis malmulte da loĝantoj. Pro tio posedanto de la sinjorejo barono Barstenstein prisetlis ĉi tie koloniistojn el Bavario kaj Saksio. Por ili li konstruigis dometojn kaj tiun vilaĝparton oni nomigis Familio. La nomo estas uzata ĝis nun.
En la jaro 1945 estis la vilaĝo superloĝata. Pro tio multaj loĝantoj foriris al proksimaj vilaĝoj prisetli bienojn kaj domojn post ellandigitaj germanoj kaj nombro da loĝantoj en Rohozná malkreskis je unu triono.
Monumento
Monumento al viktimoj de la Dua Mondmilito situas antaŭ la lernejo.
Memortabulo
Memortabulo sur domo de la lernejo portas surskribon: En tiu ĉi lernejo naskiĝis verkisto kaj dramisto Bohuslav Březovský 1912 - 1976.
Legendo
Se per ĉi tieaj sonoriloj sonoras lama aŭ morba homo en nomfesto de Maria Magdalena, tiu resaniĝos.
Naturo
En ĉirkaŭaĵo aperas raraj botanikaj specioj: menianto trifolia (Menyanthes trifoliata) kaj orĥido (orĥis).
Naskiĝintoj
Rohozná estas fama pro siaj naskiĝintoj, inter kiujn apartenas ekzemple verkisto Bohuslav Březovský, Prof. Ing. Dr. Ladislav Záruba, Doc. PhDr. Jindřich Hořínek, Ladislav Báča (1908-1991), folkloristo kaj patrujsciencisto, fondinto de la muzeo en Český Těšín.
Manova Lhota
Manova Lhota estas tre malgranda vilaĝo, parto de komunumo Rohozná. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km sude de Rohozná. Nomo de la vilaĝeto estis derivita de kavaliro Mann, feŭda sinjoro de la burgo Svojanov. La domaro estas valora arĥitektura tutaĵo kun kelkaj konservitaj originaj popolaj konstruaĵoj. Estas ĉi tie ankaŭ gotika preĝejo de Sankta Erasmo episkopo kun originaj konstruaj elementoj konservitaj en la presbiterejo, kie estas ankaŭ raraj, provizore kaŝitaj survandaj pentraĵoj el la 14-a jarcento. En la jaro 1895 elfandis firmao "Adalbert Hiller vidvino kaj filo en Brno sonorilon lokitan en tureto de la kapelo.
La Vid y Barrios
La Vid y Barrios [laBIdi BArjos] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Burgoso, kodo-421, regiono Kastilio kaj Leono (Hispanio), distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero. La Vid y Barrios signifas en la hispana La vito kaj Kvartaloj.
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.
Estis fervoja stacio funkcianta inter 1895 kaj 1985.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejoj, la monaĥejo kaj la akvorezervejo de Linares.
Odon Vallet
Odon VALLET (naskita la en Parizo) estas franca juristo kaj religiosciencisto.
Li doktoriĝis pri juro kaj pri religioscienco en la Universitato Parizo I (Sorbono). Li ankaŭ estas spertulo pri Vjetnamio kaj Afriko, kien li ofte vojaĝis.
En 1999, li kreis Fondation Vallet (fondaĵon Vallet), kiu rilatas al la Fondation de France (Fondaĵo de Francio). Ĝi celas ĉiujare atribui stipendion al vjetnamaj studentoj aŭ lernantoj.
Karl Ludwig Grotefend
Karl Ludwig GROTEFEND (naskiĝinta la en Frankfurto ĉe Majno, mortinta la  en Hanovro) estis germana historiisto kaj fakulo pri la antikveco.
Vivo
La filo de Georg Friedrich Grotefend estis, post en 1825 ekigitaj studoj en Göttingen oficialulo ĉe la Reĝa arĥivejo je Hanovro (ekde 1853). Li verkis: »Die Münzen der griechischen, parthischen und indoskythischen Könige von Baktrien und den Ländern am Indus« (Hannover 1839), »Imperium romanum tributim descriptum« (Hannover 1863), »Die Stempel der römischen Augenärzte« (Hannover 1867), »Chronologische Anordnung der athenischen Silbermünzen« (Hannover 1872).
Kun Fiedeler li eldonis »Urkundenbuch der Stadt Hannover bis 1369« (Hannover 1860). Liaj historiaj studoj tre ofte troveblas en la fakgazeto »Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen« (1850–74). Lia filo estis la arĥivisto Hermann Grotefend.
Distrikto Opole (Lublinio)
Distrikto Opole - pole powiat opolski - estas distrikto en la provinco (historie vojevodio) Lublinio de Pollando. Distrikta centro estas la urbo Opole Lubelskie (Opole en Lublinio). Fine de en la distrikto vivis.
Dua mondmilito
22.11.1943: Germanaj ĝendarmoj pafmortigis en Chodlik 11 personojn.
Maslenico
Maslenico (Масленица, Масниця, Масленіца, ankaŭ konata kiel Butera Semajno, Patkuka Semajno, aŭ Fromaĝa Semajno), estas Orientslava religia kaj popola festo. Ĝi estas festata dum la lasta semajno antaŭ Granda Fasto - t.e., la sepan semajnon antaŭ orienta ortodoksa Pasko. Maslenico egalrilatas al la okcidenta kristana Karnavalo, krom ke ortodoksa Fasto komenciĝas lunde anstataŭe de merkredo, kaj la ortodoksa dato de Pasko povas devii multe de la okcidenta kristana dato.
Maslenico havas ĝiajn originojn kaj en paganaj kaj en kristanaj tradicioj. En slava mitologio, Maslenico estas festado de la baldaŭa fino de la vintro.
De la kristana flanko, Maslenico estas la lasta semajno antaŭ la komenco de la Granda Fasto. Dum la semajno de Maslenico, viando jam estas malpermesita al ortodoksaj kristanoj, igante ĝin myasopostnaya nedelya (ru: мясопостная неделя, "viand-malplena semajno" aŭ "viand-fasta semajno"). Ĝi estas la lasta semajno, dum kiu estas permesitaj lakto, fromaĝo kaj aliaj laktaĵoj, kio kaŭzas ĝian alian nomon "Fromaĝa semajno" aŭ "Patkuka semajno". Dum la Granda Fasto viando, fiŝo, laktaĵoj kaj ovoj estas malpermesitaj. Krome, la Granda Fasto malebligas ankaŭ amuzaĵojn, sekularan muzikon, dancadon kaj aliajn delogaĵojn for de la spirita vivo. Tiel, Maslenico reprezentas la lastan ŝancon ĝui laktaĵojn kaj tiujn sociajn agadojn kiuj ne estas konvenaj dum la pli pia, sobra kaj memobserva fasta tempo.
Tradicioj
Arkeologiaj esploroj montras, ke Maslenico povas esti unu el la plej malnovaj rusiaj festoj: oni supozeble festis ĝin jam en la 2-a jarcento.
La plej karakteriza manĝaĵo de Maslenico estas patkukoj (krespoj aŭ blinoj). Rondaj kaj orkoloraj, ili estas fritataj el grasoriĉaj manĝaĵoj, ankoraŭ permesitaj de la ortodoksa tradicio dum tiu semajno: butero, ovoj kaj lakto.
Maslenicaj agadoj inkluzivas ankaŭ neĝbulbatalojn, sledadon, rajdadon sur balanciloj kaj amason da sledveturado. En kelkaj regionoj, ĉiu tago de Maslenico havis sian tradician agadon: unu tagon por sledveturado, alia por ke la bofiloj vizitu iliajn bogepatrojn, alia tago por vizitado al la baptogepatroj, ktp. La simbolo de la festado kutime estas bunte vestita pajlofiguro de Maslenico, antaŭe konata kiel Kostroma.
Kiel la kulmino de la festado, dum dimanĉa vespero, sinjorino Maslenico estas senvestigata de ŝia pompa kostumo kaj metata al la flamo de ĝojfajro. Ĉiuj restintaj patkukoj ankaŭ estas ĵetataj al la fajro, kaj la cindro de sinjorino Maslenico estas entombigata en la neĝon (por "sterki la kultivaĵojn").
Tagoj de Maslenico
La Maslenica semajno konsistas el du partoj: Mallarĝa Maslenico kaj Larĝa Maslenico. Mallarĝa Maslenico estas la unuaj tri tagoj: lundo, mardo kaj merkredo. Larĝa Maslenico estas la lastaj kvar: ĵaŭdo, vendredo, sabato kaj dimanĉo. Dum la unuaj tri tagoj oni ankoraŭ okupiĝas pri mastrumado, poste oni ĉesigas ĉiujn laborojn, kaj komenciĝas Larĝa Maslenico.
Ĉiu tago de la Maslenica semajno havas sian nomon.
Lundo: Renkonto
Komenco de la Mallarĝa Maslenico. Matene bopatro kaj bopatrino sendas sian bofilinon al ŝiaj gepatroj por la tuta tago, vespere venas mem al ili. Oni decidas pri tempo de festadoj, pri la konsisto de gastoj. Komenco de fritado de patkukoj.
Mardo: Flirtado
Tiutage okazadas svatado de fianĉinoj.
Merkredo: Frando
Merkrede bofilo venas gaste al sia bopatrino por manĝi patkukojn, kiujn ŝi kuiris mem. La bopatrino montras sian afablecon rilate al la bofilo.
Ĵaŭdo: Diboĉo
Larĝa Maslenico komenciĝas. Oni komencas festadi. La ĉefa amuzo estas sturmo kaj venkopreno de neĝa urbeto.
Vendredo: Bopatrina vesperumado
En vendredo bopatrino venas gaste al bofilo. La patkukojn kuiras la filino, edzino de la bofilo.
Dimanĉo: Adiaŭo
Kulmino de la semajno. La lasta tago de Maslenica semajno nomiĝas ankaŭ "Pardona Dimanĉo", indikante la deziron al la pardono de Dio, kio kuŝas ĉe la koro de la Granda Fasto. Ĉe Vespro dum dimanĉa vespero, ĉiuj homoj faras adorkliniĝon unu antaŭ la alia kaj petas pardonon, kaj tiel la Granda Fasto komenciĝas en la spirito de repaciĝo kaj kristana amo. Alia nomo por Pardona dimanĉo estas "Fromaĝa Dimanĉo", ĉar por piaj ortodoksaj kristanoj ĝi estas la lasta tago dum kiu laktaĵoj povas esti konsumitaj ĝis Pasko. Fiŝo, vino kaj oliv-oleo ankaŭ estos malpermesitaj en la plej multaj tagoj de la Granda Fasto. La tago post Fromaĝa Dimanĉo estas nomita Pura Lundo, ĉar ĉiu konfesis siajn pekojn, petis pardonon, kaj komencis la Grandan Faston "kun pura skribtabulo".
Fine de la tago oni bruligas pajlofiguron de Maslenico.
Moderna tempo
Dum sovetiaj tempoj, Maslenico, kiel ĉiuj aliaj religiaj festoj, estis oficiale ne festata. Tamen, ĝi estis vaste celebrata en familioj sen ĝia religia signifo, nur kiel ebleco kuiri patkukojn kun ĉiuj specoj de plenigaĵoj kaj kovraĵoj kaj manĝi ilin kun amikoj. Post la komenco de perestrojko, la subĉielaj festadoj rekomenciĝis, kvankam ili estis viditaj per kelkaj kiel artefarita restarigo de morta tradicio. Multaj rusoj revenis al praktikado de kristanismo, aliflanke, do ili revivigas la tradicion.
Multaj landoj kun signifa kvanto da rusaj enmigrintoj konsideras Maslenicon esti taŭga okazo festi rusan kulturon, kvankam la festadoj estas kutime reduktitaj al unu tago kaj povas ne koincidi kun la preciza dato de la religiaj festadoj.
Vidu ankaŭ
.
Saint-Vitte-sur-Briance
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Limoĝo kaj al la kantono .
La teritorio havas komunan limon kun.
Lipová (distrikto Bardejov)
Lipová (hungare Tapolylippó [tapojlipO], germane Lipowa im Scharosch [lipova im ŝaroŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Lipová situas fine de sakovojo. Bardejov troviĝas je 19 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1567. En 1600 10, en 1715 8 familioj pagis impostojn. En 1787 138 vilaĝanoj loĝis, en 1828 231 vilaĝanoj en 29 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Lipova, poste ĝi ricevis kvazaŭ hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tapolylippó 128 homoj, (plejparte rutenoj). Dum la 1-a mondmilito la preĝejo ruiniĝis. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 la tuta vilaĝo (escepte 3 domojn) cindriĝis pro la bataladoj. En 2001 vivis en Lipová 94 homoj, (85 slovakoj, 7 rutenoj).
Ido reformita
Ido Reformita, Ido Novializat aŭ Ido Simpligata estas esperantido, (ĉu idido?) proponita en 1928 de Giacomo Meazzini.
Unuaj versoj de patro nia: Patro nie qu es in cieli, santizat ez tue nom, arivez tue regn, tue vol ez exekutat qual in ciel, tal ank in ter.
Wilhelm Wetekamp
Wilhelm WETEKAMP [Vilhelm Vetekamp], (naskiĝis la 4-an de septembro 1859 en Lippstadt, mortis en marto 1945 en Berlino) estis germana reformpedagogo kaj politikisto (Freisinnige Volkspartei). De 1894 ĝis 1903 li estis membro de Preußisches Abgeordnetenhaus (Prusa Parlamento). Li estis pioniro de la naturprotektado en Prusio. Li esperantistiĝis sekve de artikolo de Alfred Hermann Fried en pacista gazeto kaj en 1903 estis kunfondinto de la Esperantista Grupo Berlino. De 1930 li estis prezidanto de la Esperanto-lernejo Berlino. De 1903 ĝis 1924 li estris la Werner-Siemens-Realgymnasium en Berlino Schöneberg laŭ reformpedagogiaj principoj. Gimnazia direktoro li estis ekde 1906.
Vivo
Wetekamp estis filo de la bakisto kaj agrikulturisto Franz Wilhelm Wetekamp. Li akiris sian abiturientan diplomon la 16-an de julio 1878 ĉe la reallernejo en Lippstadt.
De la 1-a de oktobro 1879 ĝis la 30-a de septembro 1880 li estis Einjährig-Freiwilliger (volontulo por unu jaro en la armeo) en Breslau ĉe la kampartilerio kaj finis en rango de vicserĝento.
Pli ol 50 jaroj ekde 1880 li estis edzo de Anna Wetekamp, nask.. Michaelis. La paro havis filon  – Otto Wetekamp, naskita en 1889. La 1-an de oktobro 1924 Wilhelm Wetekamp emeritiĝis. Fine de sia vivo kelkaj sortbatoj trafis lin. Li devis travivi la morton de sia filo kaj en 1943 dum la mllito li pro bombatako perdis loĝejon kaj havaĵon.
Lernejreformisto
Kiel instruisto ĉe la Gimnazio al la Sankta Spirito en Breslau li komencis engaĝiĝi pri lernejreformo. Li fariĝis membro de la Verein für Schulreform (Unuiĝo pri Lernejreformo) kaj skribanto de ĝia loka grupo Breslau kaj pledis por kunmeto de la humanismaj kaj de la realgimnazioj kaj nur en la mezaj kaj gimnaziaj superaj klasoj antaŭvidi specialajn branĉojn por lingvoj kaj natursciencoj. Krome devus esti enkondukita sistemo de kurselekto en la superaj klasoj. Laŭ lia iniciato estis fonditaj en Breslau popolaltlernejo kaj studentaj kursoj por laboristoj.
Ekde 1903 li konstruis kiel estro la Werner-Siemens-Realgimnazion (WSRG) en Schöneberg laŭ la reformpedagogia Frankfurta Instruplano. 1906–1924 li estis ties direktoro. Li trovis grava la memagadon de la lernantoj kaj enkondukis en la WSRG Reprezentantaran de lernantoj
Fama antaŭa lernanto de la WSRG, la skulptisto, artpedagogo kaj pentristo Kurt Harald Isenstein, memoris pri sia lernejtempo:"„Mi vizitis la faman Werner-von-Siemens-Realgimnazion, en kiu oni efektivigis tre modernajn pedagogiajn principojn. Ni rajtis ludi kaj havi ĝojon dum laboro kaj rapide divenis, ke modlado estis la plej ekscita el ĉio. Dum la tuta lerneja tempo ne estis dubo: Mi volis fariĝi artisto.“"En la WSRG estis instalitaj 3 antaŭlernejaj klasoj kaj Wetekamp subtenis la reformajn strebojn de sia antaŭlerneja instruisto Karl Vorwerk, kiu famiĝis pro liaj publikigaĵoj kaj prelegoj kaj trovis grava la pentradon, desegnadon, formadon, faldadon kaj metadon de bastonetoj.
Post la somerferioj en 1908 la gimnazio de Wetekamp translokiĝis en la novan konstruaĵon en Hohenstaufenstraße 47–48 kun multe da spaco, havanta fizikan, biologian, kemian ĉambrojn, desegnosalonegon, ĉambron por modlado kaj kantosalonegon kaj tursimilan platformon super la firsto de la aŭlo, kiu ebligis horizontajn skizojn. Nur nun Wetekamp kapablis plene efektivigi sian pedagogian koncepton. La metia manlaboro en la antaŭlernejaj klasoj kaj en la kursoj estis ampleksigita.Natursciencaj-matematikaj instrufakoj pligraviĝis. Post la unuaj sukcesaj abiturientaj ekzamenoj la lernejo la 23-an de marto en 1909 estis oficiale agnoskita kiel realgimnazio.
Baldaŭ ekzistis fakultativa stenografi-instruado en la WSRG, klubo pri remado, orkestro de lernantoj, lernanta klubo pri korpaj ekzercoj, semajnfinaj migradoj, feriaj ekskursoj en mezaltajn montarojn, tenisa kaj skerma klubo. Altan nivelon havis la teatro de lernantoj. Wetekamp aktoris kiel reĝo Lear. Poste estiĝis literatura klubo kaj legoĉambro. Wetekamp efektivigis kreive sian reformkoncepton.
La gepatroj ne nur partoprenis en la surscenigoj de lernantoj kaj festaj aranĝoj. La konsilio de gepatroj okupiĝis pri la higienaj kondiĉoj kaj rekomendis la forigon de kristnaskaj atestoj. Dum la inflacio en la 1920-aj jaroj ekzistis subteno el la fonduso de la konsilio de gepatroj kaj el la Wetekamp-fonduso. Per subtena fonduso estis financitaj 15 senpagaj lernantoj.
Komence de la somerferioj en 1912 Wetekamp entreprenis grandan stud- kaj ripozvojaĝon al Sudameriko. Li vizitis la germanajn eksterlandajn lernejojn en Peruo, Ĉilo, Argentino und Brazilo kaj denove transprenis la estradon de la gimnazio nur en januaro 1913.
Lernejfakuloj el Germanio kaj eksterlando, multaj studkomisionoj kaj la gazetaro vizitis la pli kaj pli  famiĝantan gimnazion de Wetekamp.
Wetekamp apartenis al la fondintoj de la Bund für Schulreform (Asocio pri Lernejreformado) ekde 1908. Ekde 1919 li kiel direktoro de la WSRG konsilis la Prusan Ministerion pri Scienco, Kulturo kaj popolklerigo pri la memadministrado de lernantoj, pri kio la ministerio instalis koncernan administracian fakon (Dezernat).
La evoluon de la lernanta memadministrado en sia gimnazio Wetekamp en 1919 analizis en kontribuo por la Deutsches Philologen-Blatt (Germana Gazeto por Filologoj).
Li nomis du kaŭzojn, kiuj motivigis lin al ĝia enkonduko: unue „la unuopigo, ligita al la grandurba vivo ĝenerale“ kaj due „la ekkono, ke tasko de supera lernejo estas la edukado de „gvidantoj“, kiuj volas kaj kapablas, servi laŭpove al la komuna bono.“
La politik-didaktikisto Matthias Busch priskribis en 2016 la praktikan ekzemplon Komisiono de lernantoj en Werner-Siemens-Real-Gimnazio kaj notis, ke la du aliroj de Wetekamp estas karakterizaj por la tiutempaj reformstreboj, sed eksterordinara estas „la vasta subteno de la memregado per la instruistaro“, kiun oni nomis maldekstre-liberala.
Wetekamp eksplikis en sia skribaĵo, kiamaniere la memadministrado de la lernantoj estis evoluigita el jam ekzistantaj strukturoj, ekzemple la sekreta baloto de oficoj en la klaso, poste baloto de lernantoj  de konfido, kiuj respondecas pri la rilatoj inter la klaso kaj la instruisto, poste la baloto de Komisiono de lernantoj, al kiu apartenas du balotitaj lernantoj po klaso kaj unu reprezentanto el ĉiu klubo.
Busch trovas rimarkinda, „ke la lernantoj rajtas okupi pli kaj pli da kompetentoj kaj taskokampoj“ kaj konstatas, ke la memadmistrado de lernantoj „iom post iom apud „socialaj, karitataj kaj kulturaj taskoj integrigas „politike“-administrajn, -regulfarantajn kaj jurodeklarajn funkciojn en la lerneja komunumo.“ Li ankaŭ akcentas la „partoprenan procedon“, pri kiu Wetekamp skribis: „Ĉi-tiu elkonstruo ne okazis laŭ iu ordono de supre, sed aŭ senpera instigo el la lernantaro aŭ per interparole donitaj impulsoj, kiujn la lernantoj akceptis kaj mem plue prilaboris. Ĝuste ĉi-tiu vojo, kiu unike kaj sole kongruas kun la esenco de la memadministrado, rekomendiĝas…“
La liberema pensmaniero de Wetekamp, ekstere videbla per la „deturno de la kolona irado sur la lernejkorto“ ne nur decide influis lian gimnazion, kiu estis dissolvita en 1935.
Politikisto kaj naturprotektanto
Wetekamp estis kunfondinto de la Waldeck-Verein en Breslau. En 1893 kaj 1898 Wetekamp estis balotita por la Freisinnige Volkspartei (FVp) en la balotdistrikto Breslau 4 en la prusan parlamenton, al kiu li apartenis ĝis 1903. 1906–1919 li estis urba deputito en Schöneberg (ekde 1912 Berlin-Schöneberg).
La 30-an de marto en 1898 li en plena debato de Preußisches Abgeordnetenhaus faris paroladon, hodiaŭ nomita „pionira“ kaj ofte citita. En ĝi li atentigis pri la detruo de la hejma flaŭro kaj faŭno kaj postulis la instalon de ŝtataj parkoj. La terenoj devus servi laŭ modelo de la usonaj naciaj parkoj, konservi „certajn ter- kaj pejzaĝformojn, aliflanke garantii al la flaŭro kaj faŭno rifuĝejojn, en kiuj ili konserviĝas“. Per tio Wetekamp fariĝis unu el la fondintoj de la germana naturprotekta movado.
Li postulis, instali komisionon de geografoj, geologoj kaj biologoj, por ke ili ellaboras proponojn, kiujn ili prezentas al la Landtag (parlamento) kiel leĝpropono. Sekvo de tio estis konferenco de reprezentantoj de interesitaj ministerioj sub gvido de Ministerialdirektor Friedrich Althoff la 31-an de decembro 1898. Raporto de Wetekamp estis sendita al la prusaj administraciaj oficejoj.
La  1-an de oktobro 1906 estis instalita Staatliche Stelle für Naturdenkmalpflege in Preußen (Ŝtata Institucio pri Bontenado de la Naturmemorindaĵoj en Prusio) kiel unua naturprotekta oficejo, komence en Dancigo, ekde 1910 en (Berlin-)Schöneberg, Grunewaldstraße 6–7. Wetekamp proponis Hugo Conventz (1855–1920) kiel estro. Li estis estro de muzeo en Dancigo kaj okupiĝis pri la registrado de la naturrimarkindaĵoj en Okcidenta Prusio. Conventz estis amiko de Wetekamp ekde la komuna agado en la Akademisch-naturwissenschaftlicher Verein (Akademia naturscienca unuiĝo) en Breslau.
La historiisto Hans Werner Frohn karakterizas la rolon de Wetekamp tiel:"„Wetekamp estis la unua deputito, kiu eligis la celon de la naturprotekto el la malvasta medio de la naturhistoriistoj kaj sciencaj ekspertoj, kaj donis al la naturprotekto politikan platformon en la parlamento.“"La dekreto de la prusa ministro pri religia j, instruaj kaj medicinaj aferoj „Grundsätze für die Förderung der Naturdenkmalpflege in den Provinzen“ (Principoj por la subteno de la bontenado de la naturmemorindaĵoj en la provincoj) de la 30-a de majo 1907 estis la bazo por la instalo de provincaj komisionoj. La Brandenburgische Provinzialkommission für Naturdenkmalpflege (Brandenburgia Provinca Komisiono pri Bontenado de Naturmemorindaĵoj), kiu ĝis 1926 ankaŭ respondecis pri Berlino, estis fondita la 17-an de februaro 1908 en la luma korto de Teltower Sparkasse en Berlino. Wetekamp de 1908 ĝis 1922 estis ĝia honorofica afergvidanto.. Regine Auster, afergvidantino de la Förderverein Haus der Natur (Subtena Unuiĝo Domo de la Naturo) en Podcamo, 100 jarojn post la fondo konstatas:"„El la modestaj komencoj de malgranda komisiono, nur havanta malmultajn membrojn, evoluiĝis ĝis hodiaŭ vasta kompleksa naturprotekta administracio.“ Kaj plue: „Per tio Prusio kiel unua lando en Eŭropo  levis la naturprotekton al ŝtata tasko.“"Sed ŝi ankaŭ indikas pri tio, ke la provinca komisiono, al kiu apartenis gvidaj reprezentantoj el scienco kaj admnistracio, ne havis oficialajn decidpovojn, kaj ke la „neelparolita kompromiso“ tekstis: „naturprotektado devas nenion kosti“.
La unua provo, registri naturprotektajn objektojn per demandiloj, alportis nur malmultajn rezultojn. Pro tio Wetekamp mem ekaktivis.. Li grave partoprenis en la enketo, esploro kaj observo de la naturaj memorindaĵoj. La fokuso por Berlino estis la protekto de la lagobordoj kaj de la arbaroj, kiuj devis sekurigi la ripozareojn de la grandurbo. La Regierungspräsidien (provincaj registaroj) validigis multajn dekretojn pri la pejzaĝprotekto.
Wilhelm Wetekamp okupiĝis pri la enmapigo de migraj ŝtonegoj. Li registris 179 migrajn ŝtonegojn, kiuj en multaj lokoj estis endanĝerigitaj. Li uzis sian ombrelon kiel mezurilo. La rezultojn de siaj esploroj Wetekamp publikigis en 1917 en la Beiträge zur  Naturdenkmalpflege, (Kontribuoj pri Bontenado de Naturmemorindaĵoj), plua superrigardo aperis en 1924 en Märkisches Heimatbuch (Markia Hejmregiona Libro).
La nataturprotektanto Hans Klose (1880–1963) finis ĉi-tiun laboron kaj publikigis la plej gravajn rezultojn. Komune kun Klose Wetekamp iniciatis la regristron de eksterordinaraj arboj kiel naturmemorindaĵoj en Berlino kaj Brandenburgio samkiel la registron de la unuaj markiaj naturrezervejoj. Dum la lernejferioj li vojaĝis en la Markio Brandenburgio kaj organizis  naturprotektajn paŝojn. Wetekamp partoprenis la kreon de la Schulfarm Insel Scharfenberg (Lerneja farmo Insulo Scharfenberg) en la Tegeler See (lago).
1907–1920 Wetekamp estis dua prezidanto de la Zweigverein Brandenburg des Bundes Heimatschutz (branĉa unuiĝo Brandenburgio de la Asocio Hejmregiona Protekto). Ĝis 1932 li sin engaĝis krome kiel mandatulo por la brandenburgiaj arkeologiaj memorindaĵoj."„Per transpreno de la arbaroj fare de la komunumo ni devas anstataŭi la unuopulan posedaĵon per komuna posedaĵo, posedaĵo fakte ne ekzistanta tamen ideale ekzistanta, kaj ni ne povas havi pli belan tian posedaĵon ol nia komuna bela naturo, en kiu ni kune, altranga kaj malaltranga, riĉa kaj malriĉa, povas moviĝi kaj ĉiam denove povas trovi novan forton kaj ĝojon por la vivo.“, resumis  Wilhelm Wetekamp  por la Bund Heimatschutz Brandenburg la intencojn de la arbarprotekta movado."Wilhelm Wetekamp ankaŭ estis redaktoro de la 8 kajeroj de la Mitteilungen der Brandenburgischen Provinzialkommission für Naturdenkmalpflege. (Informoj de la Brandenburgia Provinca Komisiono pri Bontenado de Naturmemorindaĵoj, aperitaj de 1908 ĝis 1921.
Esperantisto
Wetekamp agadis en la berlina Esperanto-organizaĵo ĝis en la 1930-aj jaroj. En 1906 li kune kun Wilhelm Foerster (1832–1921) kaj aliaj gravuloj apartenis al la komitato, invitinta al la prelego de Wilhelm Ostwald (1853–1932) Die internationale Hilfssprache und das Esperanto (La internacia helplingvo kaj la Esperanto) en la aŭlon de la  jŭs malfermita Handelshochschule Berlin (Komerca Altlernejo Berlino) en Spandauer Straße precipe universitatan kaj akademian publikon, sed ankaŭ ekonomiajn kaj komercajn rondojn. Wetekamp gvidis la aranĝon kun preskaŭ 600 vizitantoj, en kiu Ostwald parolis pri la avantaĝoj de artefarita lingvo kiel Esperanto por la solvo de la problemoj de internacia komunikado.
En 1922 Wetekamp subskribis la alvokon de la Germana Akademia Esperanto-Asocio  al la germanaj akademianoj favore al Esperanto. Samjare okazis en la aŭlo de la WSRG Esperanto-vespero kun artaj programeroj, en kiu Wetekamp prelegis pri tio, „kion volas Esperanto kaj kiujn rezultojn ĝi kreas“ kaj en kiu lia kolego, la reformpedagogo Wilhelm Wittbrodt el Neukölln, prezentis provlecionon kun sia Esperanto-klaso.
Wetekamp ofertis en sia lernejo Esperanto-instruadon kiel fakultativa fako. Ekde 1922 li apud Eugen Wüster (1898–1977) kaj aliaj apartenis al la ekzamena komisiono Berlino de la Esperanto-Instituto por la Germana Regno. . Ekde 1930 li estis prezidanto de la Esperanto-Lernejo Berlino kaj laboris ankaŭ en ĉi-tiu  kadro kune kun Wilhelm Wittbrodt, la 3-a prezidanto. En 1932 Wetekamp gvidis la ĉefkunvenon de la Esperanto-Lernejo Berlino.
Ĝis la komenco de la 1930-aj jaroj la Esperantlingva komunumo en Berlino diferenciĝis, parte disiĝis pro kvereloj. Ekzistis lokaj grupoj de Germana Esperanto.Asocio, la tielnomataj neŭtralaj grupoj, la grupoj de la komunism e orientita Germana Larborista Esperanto-Asocio kaj tiuj de la socialdemokrate orientita Socialista Esperanto-Asocio kaj pluaj. La 10-an de oktobro en 1931 kunvenis 50 esperantistoj, reprezentantaj la diversajn grupojn por organizi kunlaboron en Berlinon. Gvidis ĉi-tiun kunvenon la de ĉiuj akceptita Wilhelm Wetekamp.
Sed en 1933 estis malpermesitaj la laboristaj Esperanto-organizaĵoj en Germanio, en 1935 la Esperanto-instruado kaj en 1936 la Germana Esperanto-Asocio. [24] Wetekamp ne plu travivis la refloradon de Esperanto post 1945. Sed lia kunlaboranto Wilhelm Wittbrodt en 1949 fariĝis la unua prezidanto de Esperanto-Ligo Berlin.
Memore al Wilhelm Wetekamp
2008
2009
William Butler Yeats
William Butler YEATS [viljem batler jejts] estis irlanda poeto kaj dramaturgo kiu vivis ponte sur la 19-a kaj la 20-a jarcento. En 1923 li estis honorata per la Premio Nobel de Literaturo. Tamen multajn liajn plej elstarajn poemojn li verkis post la ricevo de la Premio.
Lia patro, John Butler Yeats, kaj lia frato Jack Butler Yeats estis pentristoj.
Li grave kontribuis al la irlanda literatura releviĝo.
Stilo kaj influoj
Yeats estas ofte konsiderata unu el la ŝlosilaj poetoj de la angla lingvo en la dudeka jarcento. Li estis simbolisma poeto, uzante aludajn metaforojn kaj simbolajn strukturojn laŭlonge de sia verkista kariero. Li elektis vortojn kaj organizas ilin tiel, ke krom unu aparta signifo, ili ofertas abstraktan penson, kiu eble ŝajnas havi pli dusencan tavolon kaj pli fortan resonancon. La uzo de simboloj kutime estas fizika per si mem sed povas ankaŭ implici nemateriajn, spiritajn kvalitojn, kiuj ne rilatas al la dimensio de literatura tempo. Male al aliaj modernistoj, kiuj praktikis liberan skribadon, Yeats estis la mastro pri la uzo de tradiciaj skribmetodoj. La influo de modernismo sur lia verko speguliĝas en lia kreskanta forlaso de la konvencia poezia lingvo, kiu karakterizas lian komencan verkon direkte al adopto de pli skrupula kaj rekta skribmaniero. Ĉi tiu stilo rilatas al la ŝanĝo en sia aliro al la temoj, kiujn li enmetis en siajn poemojn kaj teatraĵojn, kiuj apartenas al la meza stadio de lia verko kaj kiel ekzemploj la poeziaj kolektoj "En la Sep Arbaroj", "Devoj" kaj "La Verda Kasko" povas esti donita. En liaj pli postaj jaroj Yeats prirezignis la politikajn temojn kiuj okupis centran lokon en lia mezepoko kaj komencis skribi pri pli personaj temoj kiel lia filo kaj filino, kaj la sento de maljuniĝo. En la kanto "Forlasante la Cirkajn Bestojn", Yeats priskribas sian inspiron por ĉi tiu malfrua verko per la vortoj: "Nun, kiam mia ŝtupetaro malaperis / mi devas kuŝi, kie ĉiuj ŝtupetaroj komenciĝas / En la malpura ĉifona butiko de la koro."
Dum la frua poezio de Yeats multe dependis de mitoj kaj popolrakontoj irlandanaj, lia posta verko estis ligita al pli nuntempaj temoj kaj lia stilo komencis sperti procezon de drama ŝanĝo. Lia verko povas esti dividita en tri ĉefajn periodojn. Liaj fruaj poemoj estas saturitaj de antaŭrafaelita tono, konscie kaj foje devigita, laŭ la vortoj de literaturrecenzistoj, kiuj malpli simpatias kun lian poezion. Yeats komencis sian karieron verkante epopeajn kantojn kiel "Insulo de Skulptaĵoj" kaj "Vagadoj de Oshin". Liaj aliaj poemoj de tiu periodo temas pri amo, esoterio aŭ mistikismo. En la meza stadio de lia verko Yeats videble forlasis la antaŭrafaelitan poezion, kiu karakterizis liajn fruajn poemojn, provante fari al si skriban stilon similan al tiu de Walter Swag Landor, kiu emas montri ironian sintenon al la socio.
Literaturaj kritikistoj, kiuj admiras lian verkon el la mezepoko, povas karakterizi ĝin kiel flekseblan kaj muskolan laŭ ĝiaj ritmoj, eĉ se kelkfoje modernismaj kaj rigidaj, dum aliaj trovas en ĝi malfekundecon kaj malmultan imagon. En la lasta periodo de sia verko, Yeats trovis novan fonton de inspiro kaj imago ene de la mistika-esotera sistemo, kiun li disvolvis kunlabore kun sia edzino, sub la influo de spiriteco, kaj estas priskribita en sia libro "Vizio". Multmaniere ĉi tiu poezio estas efektive reveno al la vizio de lia pli frua verko. La kontrasto inter la homo, kiu vivas en la fizika mondo, la mondo de glavo kaj milito kontraŭe al la viro, kiu vivas en la spirita mondo, la mondo, en kiu Dio loĝas, en la mondo de paco, estas la temo de la kanto "Vagadoj de Oshin", reskribita ankaŭ en la kanto "Dialogo inter la Memo kaj la Animo".
Kelkaj literaturrecenzistoj asertas ke Yeats alpontis la interspacon inter 19-an jarcenta poezio kaj 20-an jarcenta modernisma poezio, ekzakte kiel Pablo Picasso faris en pentraĵo. Aliaj tamen pridubas ĉu la malfrua Yeats havis multon komunan kun modernismaj artistoj kiel Ezra Pound kaj T. S. Eliot. Modernistoj interpretas la duan revelacian kanton kiel lamenton pri la malkresko de la eŭropa kulturo laŭ la poezia stilo de Eliott. Sed pli postaj kritikistoj atentigis, ke ĉi tiu poemo estas fakte unu el multaj ekzemploj de la mistika-apokalipsa teorio ellaborita de Yeats en la vizio, kiun li mergis en granda nombro da poemoj. Laŭ la metaforoj uzataj, la poezio de Yeats fariĝis pli vasta kaj potenca dum li maljuniĝis. "La Turo" (1928), "La Volva Ŝtuparo" (1933) kaj "Novaj Kantoj" (1938) enhavas iujn el la plej potencaj simboloj de la dudeka-jarcenta poezio (ekzemple, la spirala koncepto nomata Gyre).
Kelkaj verkoj
Down by the Salley Gardens (irlande: Gort na Saileán) estas poemo de William Butler Yeats eldonita en poemaro The Wanderings of Oisin and Other Poems en 1889.
Krom la anglalingvaj originaloj, liaj verkoj tradukiĝis al multaj lingvoj. Interalie, aparte popularaj estis kaj estas la germanlingvaj tradukaĵoj, kiujn publikigas precipe la eldonejo Luchterhand.
Nárai
Nárai estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono Szombathely. Ŝajnas, la nomo fontas el la slava nomo narajov.
Historio
Ne menciita vidindaĵo estas kripto de Náray.
Ante Pavelić
Ante Pavelić ( en Bradina, Bosnio kaj Hercegovino, tiam Aŭstrio-Hungario – en Madrido, Hispanio), kroata faŝista politikisto kaj gvidanta persono de kroata pornazia ustaŝa reĝimo en la jaroj 1941 - 1945, naciisto, portanta ĉefan parton de kulpo pro murdado de judoj kaj serboj dum la dua mondmilito en Kroatio, venas en la mondon la 14-an de julio 1889 en Hercegovino en urbo Bradina.
Junaĝe studas li jurojn kaj poste agadas kiel advokato li en Zagrebo - samtempe aktive subtenas klopodojn li pri liberigo de Kroatio de sub premo de habsburga aŭstra-hungara monarkio.
Kiam realigita estis persona diktaturo de Aleksandro la 1-a Karadjordjević, la reĝo, en jugoslavaj landoj, Ante Pavelić en la jaro 1929 estas elmigranta Bulgarion, de kie estas poste foriranta li kaj sekve estas li agadanta en Hungario, Germanio kaj Italio.
Subgvide de Pavelić estas en la jaroj 1941-45 en la nove estiĝinta kroata nacia ŝtato farata sistema genocido kontraŭ judoj, serboj kaj cigana loĝantaro, same tiel la reĝimo de pavelić dure intervenas kontraŭ antifaŝistoj kaj partizanoj.
En majo de 1945, kun la fino de la dua mondmilito kaj kun la fino de Sendependa ŝtato Kroatio, fuĝanta estas Pavelić tra Italio en Argentinon, kie li kreas ekzilan kroatan registaron. El Argentino Pavelić estas devigita foriri post falo de reĝimo de Juan Perón (intertempe li estas en Jugoslavio kondamnita en neĉeesto pro militaj krimoj al mortpuno), reston de sia vivo li poste travivas en Hispanio sub ŝirmo de reĝimo de Francisco Franco.
La 28-an de decembro 1959 Ante Pavelić, kies ustaŝoj ankoraŭ en sepdekaj jaroj de la lasta jarcento entreprenas teroristajn atakojn kontraŭ jugoslavaj objektoj tra la tuta mondo, mortas.
Radenthein
Radenthein estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Spittal. Fine de en la komunumo vivis.
85119 Hannieschaft
85119 Hannieschaft estas marsrenkonta asteroido de la Hungaria familio malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Ĝia klinata orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,290825 astronomia unuo, tie estas 43,507 milionoj da km.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de Jannetje Johanna Schaft (1920–1945), de koda nomo " Hannie ", anino de la nederlanda rezistado dum la dua mondmilito. Ŝia kromnomo estis " Het meisje met het rode haar " (la knabino kun ruĝaj haroj), kiu ankaŭ estas la titolo de libro kaj la filmo pri ŝi. Ŝi estis mortpafita tri semajnojn antaŭ la fino de la milito.
COPE
COPE (mallongigo de Cadena de Ondas Populares Españolas) estas unu el la ĉefaj radistacioj naciskalaj de Hispanio. Unuafoje ĝi elsendis en la jaro 1979 kaj la ondoj krom Hispanio, atingas la najbarajn teritoriojn Andoro, Portugalio kaj Francio.
La nomo COPE estas la komerca marko uzata de la anonima societo Radio Popular, kies akciistoj estas la Episkopara Konferenco de Hispanio (50%), la diocezoj (20%) kaj religiaj ordenoj kial jezuitoj kaj dominikanoj, resume posedo de la Katolika Eklezio. Ankaŭ membras en ĝi ONCE, kaj antaŭ la kreado de la novaj radistacioj, la grupo Vocento (Punto Radio) kaj Planeta (Onda Cero). En 2005, la grupoj Vocento kaj Planeta forlasis ĝin pro la novaj radistacioj Punto Radio kaj Onda Cero.
La radistacio havas programerojn pri ĝeneralaj aferoj, kvankam ĝi inkluzivas programerojn religiajn, precipe dimanĉe kaj dum religiaj festoj kiel Kristnasko kaj Sankta Semajno.La programoj de COPE apogas la doktrinon de la Katolika Eklezio, kaj montras ĝenerale konservemajn ideojn.
August von Kotzebue
August von KOTZEBUE (naskiĝis la  en Weimar; mortis (murdita) la  en Mannheim) estis tre sukcesa germana dramverkisto. Lia mortigo fare de Karl Ludwig Sand estis la preteksto por la rezolucioj de Karlsbad.
Vivo
Kelkajn jarojn li pasigis en la Flava Kastelo (Vajmaro). Post la frua morto de la patro Levin Karl Christian Kotzebue li edukitis de la patrino kaj de ties bofrato Musäus. Tamen li ankaŭ frekventis la Vilhelmo-Ernesto-gimnazion. Ekde 1777 li dediĉis sin al juristaj studoj en Jena kaj Duisburg. Poste li fariĝis advokato en sia patra urbo. Sed jam en 1781 li iris al Peterburgo, iĝis sekretario de la generalguberniestro von Bauer, en 1783 asesoro en Talino kaj ricevis en 1785, nobeliĝinte, la postenon de la registarmagistrato de la Provinco Estonio.
Intertempe Kotzebue famiĝis per pluro da rakontoj kiel »Die Leiden der Ortenbergischen Familie« (1785) kaj diversaj sentimentalaj dramoj (ekz. la baldaŭ tre konatiĝinta verko »Menschenhaß und Reue«, 1789). Tamen noca estis por li la en 1790 en Pyrmont sub la nomo de Knigge eldonita paskvilo »Doktor Bahrdt mit der eisernen Stirn«.
Post la morto de la unua edzino (filino de la rusa generalleŭtenanto von Essen) li maldungiĝis de ŝtata servo, iĝis privatulo en Parizo (kp. »Meine Flucht nach Paris im Wintermonate 1790«) kaj Majenco kaj retiriĝis en 1795 ĉe la privatan bienon Friedenthal apud Talino. Li tiam daŭre okupiĝis per verkado. »Die jüngsten Kinder meiner Laune« (Leipzig 1793–96, 6 vol.) kaj pli ol 20 dramoj, inter kiuj la plej gravaj: »Armut und Edelsinn« (1795), »Die Spanier in Peru« (1796), »Die Negersklaven« (1796) kaj »Die Verleumder« (1796), estis la fruktoj de libertemppasigado. En 1798 li estis plurajn monatojn teatropoeto en Vieno (kp. lia skribitaĵo »Mein Aufenthalt in Wien und meine erbetene Dienstentlassung«, Wien 1799).
Problemo kun Goeto kaj politika kariero
Baldaŭ poste li revenis al la naskiĝurbo Vajmaro. Sed tie la trea malamikeco de Goeto kaj la atakoj de la romantikuloj (pro la verketo komedia »Der hyperboreische Esel« de 1799) malbeligis al li la restadon. Tial li decidis reiri al Rusujo. Tuj post la landlimotranspaŝo (aprilo 1800) li malliberigitis kaj deportitis al Siberio. Eta dramo: »Der Leibkutscher Peters III.« (1799), nerekta laŭdego je caro Paŭlo la 1-a, kiun Krasnopolski tradukis en la rusan lingvon, havigis al li ne nur la liberecon sed ankaŭ la gracon de la rusa imperiestro. Li donacis al li bienon reĝan en Livonio kaj nomumis lin samtempe direktoro de la Germana teatrejo de Peterburgo.
La travivaĵojn siberiajn Kotzebue priskribis en la romana libro: »Das merkwürdigste Jahr meines Lebens« (Berlin 1801).
Reveno en Germanujo
Post la morto de la glorigita caro Kotzebue reiris vajmaren. Ĉar tie lia strebo detronigi Goeton per malserioza trolaŭdado de Ŝilero tre fiaskis, li iris al Berlino. Tie li eldonis kune kun Merkel la gazeton »Der Freimütige« kaj ekigis polemikadon kontraŭ Goeto kaj la romantikisma skolo. Tiun tendencon servu ankaŭ la malhonora drama pamfleto »Expektorationen«, kies aŭtorecon Kotzebue neniam volis imputiĝi al si. Je la komenco de la 1806-a jaro li iris al Kenigsbergo por fari historiajn studojn kiuj bonis por la (nur danke al reprodukto de dokumentoj iom interesa) verko »Ältere Geschichte Preußens« (Riga 1809, 4 vol.). Je la fino de 1806 li reiris al la bieno estonia kie li ekeldonis la gazetojn: »Die Biene« (1808–1809) kaj »Die Grille« (1811–12).
En ili li surscenejiĝis kontraŭ Napoleono Bonaparte, satire sed laŭ rusaj vidpunktoj. Pro tio nomumis lin la caro Aleksandro la 1-a ŝtata konsilisto. En tiu rango Kotzebue sekvis en 1815 la rusan superan komandejon kaj iĝis, post la malvenko de la imperiestro de la francoj la postenon de rusa generalkonsulo en Kenigsbergo. Tie li denove okupiĝis pri historiaĵoj kaj skribis, laŭ malantaŭendirektita vidpunkto la verkon »Geschichte des Deutschen Reichs« (vol. 1 kaj 2, Leipzig 1814–15; kontinuigite de Rüder, vol. 3 kaj 4, 1833). Tiu ĉi verko bruligitis en 1817 ĉe la Wartburgfesto fare de korporaciitaj studentoj.
En 1816 li revokitis al Peterburgo, iĝis ŝtata konsiliano en la Departemento de la ministerio pri eksteraj aferoj; jam en 1817 oni permesis al li loĝadon en Germanujo. Li setlis unue denove en Vajmaro, poste en Mannheim. Tie li eldonis la gazeton »Literarisches Wochenblatt« kiu ofte legitis. Sed baldaŭ ĝi malamikigis al li ĉiujn liberalujojn kaj la korporaciitajn studentojn. El iliaj rondoj venis la atencanto Karl Ludwig Sand, kiu ponarde murdis lin en la 23.3.1819 en Mannheim.
Graveco verkista
Kotzebue estis skribanto de komedioj kun bone utiligita vortopotenco, situacia komiko, teatra lerteco en dialogoj kaj perfekta kono de funkcio de teatraj trukoj. Li scipovis disvastigi patoson kaj sentimentalecon. Sed ĉe ambaŭ aferoj li flankeniris de la interna artista vereco. Kerne li estis frivola kaj sen vera kompreno de vivoproblemoj. Sume li publikigis 15 tragediojn, 60 dramojn, 73 komediojn, 30 posojn, 11 parodiaĵojn/travestiaĵojn, 13 antaŭ- kaj postteatraĵerojn kaj 17 operojn/operetojn.
Inter liaj plej bonaj komedioj nombriĝas: »Die Verwandten«, »Die beiden Klingsberge«, »Der Wildfang«, »Die deutschen Kleinstädter«, ties daŭrigo »Carolus Magnus«, krome »Pachter Feldkümmel«, »Der verbannte Amor«, »Der gerade Weg ist der beste«, »Das Intermezzo«, »Die Pagenstreiche« kaj »Die Zerstreuten«.
Attila Mizsér
Attila Mizsér [miĵEr], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mizsér Attila estas hungara moderna pentatlonisto, sportpafisto, dufoja olimpiano, olimpika kaj kvinfoja monda ĉampionoj.
naskiĝis la en Budapeŝto.
Biografio
akiris diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1987 financan diplomon en altlernejo en 1994. Li edziĝis en 1991, 4 gefiloj naskiĝis inter 1992-2010. Li ricevis ŝtatajn premiojn en 1988 kaj 1992. Ekde 1994 li laboris en banko.
Sporta kariero
inter 1971-1994 estis moderna pentatlonisto en sportklubo en Újpest, poste li estis sportpafisto. Li estis hungara pentatlona ĉampiono dekfoje inter 1983-1994 unuoble, teame aŭ stafete, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1980-1994. Li estis ankaŭ hungara pafa ĉampiono kvarfoje inter 1995-1999 teame. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1988 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1992 kun ora kaj arĝenta medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua kvinfoje inter 1985-1993 unuoble, teame aŭ stafete. Lia plej konata trejnisto estis Ferenc Török (moderna pentatlonisto). Li finis sian aktivan sportan karieron en 1994, poste li estis postenulo en la hungara pentatlona vivo.
Anna Dukász
DUKÁSZ Anna [duka's] estis rumanuja hungara aktorino naskita en (Oradea) la 30-an de aprilo 1925 kaj mortinta en Debreceno la 12-an de junio 2000. Ŝi estis la patrino de aktoro Péter Dukász, la edzino de pentristo, skulptisto István Vígh.