cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Verakrucaj humidaj arbaroj
Faŭno
Endemiaj birdoj inkluzivas Amazona viridigenalis (papagedoj), la tamaŭlipan korvon (Corvus imparatus), la altamiran parulion (Geothlypis flavovelata), kaj Rhodothraupis celaeno (kardinaledoj). Du ronĝulaj specioj el la familio de Cricetidae, Peromyscus ochraventer kaj Neotoma angustapalata, estas ankaŭ endemiaj. La jaguaro (Panthera onca), la oceloto (Leopardus pardalis), la jaguarundio (Herpailurus yaguarondi) kaj la blankanaza koatio (Nasua narica) estas iuj unikaj sed loke aŭ vaste endanĝerigataj mamulaj specioj de tiu ekoregiono.
Aluŝto
Historio
La plej malnovaj arĥeologiaj trovaĵoj sur la loko de Aluŝta rilatas al neolito.
La unua skriba mencio pri la loko rilatas al la VI jarcento p.K., kiam ĉi tie laŭ la ordono de bizanca imperiestro Justiniano la Unua estis konstruita la fortreso Aluston.
Apologio de Sokrato. Kritono
'Apologio de Sokrato. Kritono' estas Esperanta traduko de du el la plej famaj verkoj de Platono. Ĝi estas elhelenigita de Albert Goodheir kaj eldonita de Eldonejo Kardo el Glasgovo, Skotujo en 1981.
Verakrucaj humidaj arbaroj
Konservado kaj minacoj
La arbaroj estis forte ŝanĝataj kaŭze de homo agado, tiel ke restas nur kelkaj enklavojn de praarbaro. La arbaroj estis maldensigataj por arbarekspluatado, agrikulturo kaj paŝtado, kaj la maĵorio de la origina arbaro estas anstataŭita de arbedaro aŭ sekundara arbaro.
Aluŝto
Historio
Dum la mezepoko la fortreso estis grava defend-loko por ĉiuj ŝtatoj, kiuj regis la Sudan Bordon de Krimeo: Bizanca Imperio, princlando Teodoro ka. Dum la regado de ĝenovanoj la urbo estis unu el la fortresoj de la Kapitanejo Gotio (tiel nomiĝis parto de la ĝenovaj kolonioj sur la nordaj bordoj de la Nigra Maro. Italoj nomis la urbon Lusta. Ĝis nun konserviĝis nur unu turo de la mezepoka fortreso.
Post okupo de la Suda Bordo de Krimeo fare de Otomana Imperio la urbo perdas sian militan signifon kaj iĝas eta fiŝkaptista vilaĝeto.
Post anekso de Krimeo fare de Rusujo Aluŝto iĝas regiona centro de la Simferopola kaj poste Jalta urbaj municipoj. Fine de la XIXa - komence de la XXa jarcento Aluŝto famiĝas kiel kuracloko kaj en 1902 ĝi ricevas la statuson de urbo.
Multaj loĝantoj de la urbo pereis dum la Interna Milito (1918-1921). En la jaro 1930 Aluŝto iĝis centro de la Aluŝta regiono de Krimea Aŭtonoma Socialisma Soveta Respubliko, tiam ĝi havis ankaŭ la statuson de nacia krime-tatara regiono.
Dum la dua mondmilito la urbo estis sub germana okupado de la 4a de oktobro 1941 ĝis 5a de aprilo 1944. Post la ekzilo de la krime-tataroj, kiu okazis la 18an de majo 1944 la urbo preskaŭ plene senhomiĝis.
En postmilitaj jaroj Aluŝta evoluis ĉefe kiel ĉemara ripoz- kaj kurac-loko; en la urbo estis konstruitaj multaj ripozejoj kaj sanatorioj.
Geografio kaj klimato
La urbo situas ĉe la Nigra Maro, en la valoj de la riveretoj Ulu-Uzeno kaj Demerĝio. Ĉirkaŭ la urbo troviĝas la amfiteatro de la ĉefa montoĉeno de la Krimea montaro - okcidente la Babugana alt-ebenaĵo, norde - Ĉatirdago kaj nord-oriente - la monto Demerĝio. Aluŝto situas 45 kilometrojn for de Simferopolo kaj 32 kilometrojn for de Jalto.
Ekonomio
La ĉefaj por la ekonomio de Aluŝto estas ripoz- kaj kurac-sektoro. En la urbo estas ankaŭ la fer-betona uzino, lakto- kaj pan-fabritoj. Famas ankaŭ la vin-produktaj entreprenoj, kiuj apartenas al la vinproduktejo "Masandro".
Solanum muricatum
Solanum muricatum aŭ pepino (espane: pepino dulce, pepino melón, pera melón, pepino de fruta, melón de árbol) estas plantspecio el la familio Solanacoj (Solanaceae). Ĝia origino estas Sudameriko. Ĝi estas kultivataj en Kolumbio, Peruo, Ĉilio, Kalifornio, Florido, Svislando kaj suda Hispanio.
Aluŝto
Demografio
La dinamiko de la loĝantar-kvanto Nuntempe en la urbo loĝas ĉefe rusoj, ukrainoj kaj krime-tataroj, krom ili en la urbo troveblas la reprezentantoj de pli ol 10 nacioj. La ĉefe uzata lingvo estas la rusa.
Solanum muricatum
Priskribo
Pepino estas herbeca, ĉ. 1 m alta, multe disbranĉita plurjara planto. La helverdaj foliojestas oblongeovalaj simplaj ĝis iompinataj. La folioj estas maldense haraj. La planto estas nur iomete frostrezista, sed supervivas mallongdaŭran froston.
Aluŝto
Ceteraĵoj
En la 19a jarcento la urbon vizitis interalie la fama pola poeto Adam Mickiewicz, kiu dediĉis al la urbo du el siaj "Krimeaj sonetoj".
Vălenii
Vălenii [vəlenij] (hungare:Székelyvaja [sekejvaja]) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Acăţari.
Solanum muricatum
Priskribo
La petaloj estas lilaj-blankaj aŭ violkoloraj-ruĝaj. La koloro de la floroj dependas de la kultivaro kaj la temperaturo. Se la temperaturo estas super 27 °C la floro estas blanka, la koloro ŝanĝas ĉe pli malalta temperaturoj de 10 ĝis 20 °C al ĝis malhelblua – violkolora. La stamenoj estas malpli longaj ol la petaloj, la anteroj estas flavaj. La stigmo estas iomete pli granda ol la stamenoj. La fekundigado okazas per mem- aŭ fremdpolenigado. Depende de la deveno kaj bredada linioj la planto kreas pli aŭ malpli partenokarpajn fruktojn. La fruktoj estas beroj kun unu aŭ deu kameroj. La plej multaj ovoformaj fruktoj fariĝas 10 ĝis 20 cm granaj kaj 150 ĝis 400 g pezaj. La maldika ŝelofariĝas de verda ĝis flavece kun violkoloraj strioj. La fruktkarno estasflavece oranĝkolora ĝis orflava. Ĝi entenas du kavojn kaj malmultajn semojn. La fruktoj bezonas de la ekfloro ĝis maturiĝo 80 ĝis 105 tagojn.
Vălenii
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1008 loĝantojn (hungaroj), en 1992 486 (90% hungaroj).
Solanum muricatum
Deveno kaj Historio
Pepino estas indiĝena en la andoj, kie ĝi jam de longe estis kultivata. En norda Peruo oni trovis indikoj, ke la planto jam estis uzata dum la moĉea kaj solenara kulturoj de 600 ĝis 800 a.K.. Oni trovis ceramikajn skulptaĵojn kun pepinoj en tomboj. Sovaĝa formo de la specio ne estas konata. Ankaŭ intensaj esplorojne trovis la precizan devenlokon.Oni supozas, ke unu el jenaj specioj Solanum caripense, Solanum tabanoense aŭ Solanum basendopogon estas praulojde pepino. Diversaj molekularaj esploroj montris, ke Solanum basendopogon estas pli malproksime parenca ol la du aliaj specioj. Probable tiu specio estas la rekta pratipo de pepino. 85 % de la esploritaj sudamerikaj ekzemleroj montris pli proksiman parencecon al Solanum caripense, dum la resto estas pli parenca al „Solanum tabanoense''. La solvo povas esti aŭ du diversaj originoj aŭ hibridigo. Krome la specioj Solanum perlongistylum kaj Solanum catilliflorum etas malproksime parencaj al pepino.
Vălenii
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda). En 1914 Béla Bartók kolektis tie 20 popolmelodiojn.
Solanum muricatum
Deveno kaj Historio
Ekster la Andoj pepino estis kultivataj unue en Novzelando kaj Aŭstralio poste en Usono, Israelo, Eŭropo kaj Japanio. 1785 pepino venis al Francio kaj en 1882 ĝin estas varbata en Kalifornio kielkulturplanto.
Kultivado kaj Rikolto
La multobligado okazas plej ofte per semoj. Pepinoj povas esti ankaŭ facile multobligata vegetative per stikaĵoj. En Mezeŭropo pepino estas uzata por ornami domon kaj ĝardenon.
Plej bone taŭgas grundon kun pH de 6,5 ĝis 7,5. Ĝi estu humosa kaj tralsebla. Bonae drenita grundo gravas, ĉar la planto ne toleras hidromorfan grundon. . Profesia kultivado similas al tio de kukumoj, tomatoj, kapsikoj kaj melongenoj. La taŭga plantdenseco en Nederlando ekzemple estas 2 plantoj je m². La temperaturo en la vitrodomo ne estu sub 10 °C kaj ne super 30 °C ,ĉar alikaze kreiĝas nur malmultajn fruktojn. Tro da sterkado kun samtempe malalta aerhumideco kaj tro altaj temperaturoj donas malmultajn fruktojn. . Im professionellen 2 Depende de la kulturvario kaj sezono la rikolto varias. En profesia kultivado en vitrodomo eblas rikolton de 12 ĝis 16 kg/m². Ekster vitrodomo la rikolto nur estas maksimume 9 kg/m². .
Malsanoj kaj damaĝbestoj
Plej ofte estas Alternaria spp., terpomskaraboj, folilaŭsoj, foliminiga muŝo, Phytophthora infestans, ŝpinakaroj kaj blankaj muŝoj. la plej oftaj virusoj estas tomata bronzmakula viruso kaj cauchuma-mozaika viruso.
Kuirarto
La pepino havas dolĉan guston kaj la gusto similas almikso inter melono kaj piro. Maturaj pipinoj povas esti manĝataj kunŝelo kiel pomo. oni ankaŭ povas konservigi ĝin kiel kukurbo.
Stokado
La stokado de la fruktoj eblas plej bone ĉe 5 °C kaj alta aerhumideco. Tiel ili konservas la kvaliton plej longe. Temperaturoj sub 5 °C kaŭzas malvarmdamaĝojn. La fruktoj estas stokeblaj ĝis 3 semajnoj ĉe temperaturo de 12 °C kaj optimalaj kondiĉoj.
Enhavosubstancoj
La fruktoj de pepino enhavas po 100 g freŝa pezo avaraĝe 35 mg vitaminon C, 5-9 g sukeron, kaj 0,14 % frutacidoj. La tuta sukero konsistas el saĥarozo, glukozo kaj fruktozo. Ĉ. duono estas saĥarozo. La kvanto de vitamino C estas pli alta ol en la plej multaj fruktoj, inkluzive citrusoj. La frukto verŝajne enhavas ankaŭ kontraŭkoncerogenajn ecojn.
Simões Filho
Simões Filho [simojsfiljo] estas municipo de la brazila subŝtato Bahio, kiu taksis 118.047 enloĝantojn en 2010.
Saŭrono
Saŭrono (en la kvenja lingvo Sauron - hida, abomena) estas fikciulo kreita de J.R.R. Tolkien kaj priskribita en la libroj La Mastro de l' Ringoj kaj Silmariliono. En Silmariliono li estas servanto de Morgoto dum en La Mastro de l' Ringoj li jam aperas kiel la ĉefa malamiko, la mastro de Mordoro. Li estis ankaŭ menciita en La Hobito, kvankam sennome: tie li estas nomita La Nekromanciisto.
Figuren in Tolkiens Welt
(141776) 2002 NY8
(141776) 2002 NY8 estas marsrenkonta asteroido malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Near Earth Asteroid Tracking elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).
Orbito
Ĝia discentra orbito ekstere, malproksime, tanĝas tiun de Marso kun marsa MOID de 0,29413 astronomia unuo, tie estas 44,001 milionoj da km.
Miechów
Miechów estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Miechów en distrikto Miechowski. Situas apud intenacia itinero n-ro 7 (E77), ĉ. 45 km de Krakovo kaj 80 km de Kielce.
Dua mondmilito
24.11.1944: Pola Rezistomovado: ĝendarma plotono de 106-a Infanteria Divizio de Pola Enlanda Armeo batalis kontraŭ germanoj en Miechów-areo
Interesaĵoj
Filmo Timo el 1975, reĝisorita de Antoni Krauze estiĝis en Miechowie.
De 2010 ĉiun duan jaron estas organizataj Tagoj de Jerusalemo por promocii la urbon kiel "Polan Jerusalemon" kun populrigo de la Sankta Lando.
Tereno de la Altaĵo de Miechów estas nomata "lando de orkidoj”.
Mauren
Mauren [mAŭren] estas komunumo en Liĥtenŝtejno. Ĝi situas nord-oriente de Eschen kaj ne havas enklavojn en la montara parto de la lando. Ĝi konsistas el propra Maŭren kaj Schaanwald [ŝAnvalt] (oriente).
La loka parola nomo de Mauren estas "mUra". Slogano de la komunumo estas "Mura git Gas" ("Mauren akcelas").
Historio
Ekde 500 ekestis kristanaj setlejoj, kadre de episkopujo Koiro. Fine de la 7-a jarcento ekestis unua kirko en Mauren. Tiutempe ĉirkaŭ 80 % de la loĝantoj estis romanĉoj; jam ĉirkaŭ 900 duono estis alemanoj.
El 1178 estas la unua dokumento pri Mauren, sub la nomo Muron, kun necerta etimologio. La dokumento estas pri aĉeto de grundo en Mauren, fare de la monaĥinejo de S-ta Sebastiano en Schänis.
En 1200 la malnovan kirkon anstataŭas nova, daŭronta preskaŭ kvar jarcentojn.
La cetera historio de la komunumo, same kiel tiu de Liĥtenŝtejno, estas forte influata de la historio de Vaduzo kaj Schellenberg. En 1782 oni establis vojkotizan stacion ĉe Schaanwald, kiu restis ĝis 1848. Censo de 1784 rezultigis, ke Mauren havas 435 loĝantojn. En 1789 restis nur 375, en 1836 estis 754, en 1858 981.
Kiam en 1871 la fervojo preter monto Arlberg estis malfermita, komenciĝis importado de malmultekosta vino. La loka vino ne povis preze konkurenci; la vinkultivado spertis severan krizon. En 1911 oni ĉesigis la kultivadon.
Bojkoto
La vorto bojkoto (bojkoti) derivas el la nomo de kapitano Charles Cunningham Boycott, senskrupula angla teromakleristo en Irlando, kiu suferis je organizita bojkoto de la Irlanda Ligao en 1880.
Bojkoto celas kompromiti, ekenomie malfaciligi la funkciadon, negocojn de kontraŭulo. La bojkoton nuntempe oni uzas en taktiko por la justa komerco, por elpensita justa politiko.
Historiaj bojkotaj akcionoj laŭ kronologio:
La bojkoto provas dum mallonga periodo atentigi pri maljusteco kaj devigi reformojn aŭ eĉ leĝojn.
Alia formo de la bojkoto estas la oferto de anstataŭiga varo; ekz. Mekka-Kolao anstataŭ Coca Cola.
Hodiaŭ la ĉefcelo de la bojkoto estas la protekto de la konsumantoj.
vidu ankaŭ: senperforto, embargo, Nestlé, Kontinenta bojkoto, Armaĵa inndustrio, civila malobeo, Socia movado busbojkoto en Montgomery
Gülzow-Prüzen
Gülzow-Prüzen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rostock de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Fine de la jaro la komunumo havis  loĝantojn.
György Lőrincz
LŐRINCZ György (leOrinc) estas rumanuja hungara verkisto, publicisto naskiĝinta en Căpâlnița la 2-an de majo 1946.
Gülzow-Prüzen
Al la teritorio apartenas ankaŭ la komunumopartoj Boldebuck, Groß Upahl, Gülzow, Hägerfelde, Karcheez, Langensee, Mühlengeez, Parum, Prüzen, Tieplitz kaj Wilhelminenhof.
György Lőrincz
Biografio
La mezlernejon Lőrincz finis en Vlăhița kaj inter 1966 kaj 1973 li instruis. Pli poste li estis teknikgvidanto, teknikisto en Odorheiu Secuiesc. Ekde 1990 li estis kultura fakdirektanto. Li estas ano de EMIL.
Rutgero la 2-a (Kleve)
En la jaro 1061 iu Rtgero estis menciata kiel vokto de la kolonja kolegiato Sankta Maria ad Gradus. Ĉar la vokteco de la kolegiato verŝajne staris en rilato kun Kastelo Tomburg, kaj la grafoj de Kleve ekde la fino de la 11-a jarcento estas dokumenteblaj kiel regantoj de Tomburg, tiu ĉi Rutgero estas rigardata kiel grafo de Kleve, kiu ja ne plu estus identa kun Rutgero la 1-a, la supozeble unua grafo de Kleve. Eble Rutgero estas identa kun iu Rutgero menciita inter 1051 kaj 1057 en la ĉirkaŭaĵo de la kolonjaj ĉefepiskopoj.
Gamprin
Gamprin kune kun Bendern estas duopa komunumo de Liĥtenŝtejno. Ĝi havis 1493 loĝantojn je la fino de 2007.
Geografio
La komunumo Gamprin situas en la nordo de la landeto ĉe la bordo de Rejno inter Schaan kaj Ruggell.
La komunumo havas areon de 6,1 km² kaj situas sur alteco de 472 m s.m..
Trafiko
La komunumo estas konektita per du buslinoj al la reto de la publika trafiko. Aliflanke de la Rejno en Svislando en unu minuta veturdistanco de la vilaĝo ekzistas aliro al la svisa nacia aŭtoŝoseo A13 de Sankt-Margreto al Sargans.
Guanino
Guanino aŭ 2-Amino-6-hidrokso-purino estas purina nitrogen-bazo, kiu aperas en nukleotidoj en DNA kaj RNA. Ĝia kemia formulo estas C5H5N5O.
Gamprin
Historio
Bendern estis jam loĝata en la 2-a jarmilo a.K., kiel oni konjektas pro restaĵoj trovitaj okaze de arkeologiaj fosaĵoj. La unua preĝojo en Bendern datas supozeble el la 6-a jarcento p.K.. La unua dokumenta mencio datiĝas el la jaro 1045 kiam la reĝo Heriko la 4-a donacis parton de la preĝejo al la Monaĥejo Schänis. La 16-an de marto 1699 la viroj de Unterland ĵuris en Bendern fidelecon al la princo Adamo de Liĥtenŝtejno, kaj tiel Gamprin-Bendern fariĝis parto de Liĥtenŝtejno.
Resende (Rio-de-Ĵanejrio)
Resende estas universitata urbego kaj municipo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio. Ĝi estas la plej maljuna urbo en tiu regiono.
Historio
En 1744 estis fondita la komunumo kiel "Nossa Senhora da Conceição", sed la indianoj konis ĝin "Timburibá". En 1801 ĝi ricevis la hodiaŭan nomon. La evoluo estis rapida pro la proksimeco de du metropoloj kaj subŝtato Minas-Ĝerajso.
Ekonomio
La ĉefa ekonomio de Resende estas kafo kaj lakto en la agrikultura sektoro, uranio-rafinado kaj veturiloproduktado en la industria sektoro.
Klimato
Resende situas en tropika zono. En la urbo pluvas jare averaĝe 1553 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen plej ofte inter oktobro-aprilo. La averaĝa jara temperaturo estas 21 ° C, neniam frostas.
Trafiko
Resende estas atingebla laŭ 4 ĉefvojoj kaj ankaŭ trajne. La urbego havas lokan flughavenon.
Folio
Folio (latine folium) nomiĝas en plantoscienco organo de la pli evoluintaj plantoj, kiu estas spiradejo. Ili estas ĝenerale flanka kreskaĵo de la ŝosoakso. Ĝi estas ordinare verda kaj maldika kaj servas por asimili la karbondioksido de la aero, necesan por la nutrado de la planto, per la fotosintezon
Folipartoj
Folio estas triparta:
Krome, ĉe kelkaj specioj, estas alia parto:
Oni povas paroli ankaŭ pri:
Foliaj specoj
Estas du malsamaj specoj de folioj:
Formoj de la folio
La folioj varias laŭ:
Kelkaj specioj havas malsamformajn foliojn, kiel la hedero kies la floroj estas malsamaj inter la fekundiĝaj kaj nefekundiĝaj branĉoj.
Foliordo
La aranĝo de la folioj sur la tigo tre varias. La foliordo povas esti:
Tipoj de folioj
Modifiĝintaj folioj:
Béla Solt
Béla Solt naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szomolnok (nuntempa Smolník (distrikto Gelnica) en Slovakio). Li mortis la en Sopron.
Berechiu (Cefa)
Berechiu (Cefa) (berekiu) (Felsőbarakony) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 561 loĝantojn (rumanoj), en 1992 344. Ĝi estis unue menciita skribe en 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Cefa.
Santa Maria de Palautordera
estas municipo en la eŭropa ŝtato Hispanio. Ĝi situas en la provinco Barcelono, en la aŭtonoma regiono Katalunio, kaj apartenas al la komarko Orienta Vallès. Laŭ la stato de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Suveica
Suveica [suvejka] (hungare: Szövérd [sove:rd]) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Acăţari.
Loĝantaro
En 1910 Szövérd havis 609 loĝantojn (hungaroj), en 1992 396 (hungaroj).
Historio
Ĝia unua mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Maros-Torda.
Über Kunst und Altertum
Über Kunst und Altertum (lauvorte: Pri arto kaj antikveco) estis germana artkritika kaj kulturpolitika ĵurnalo de Johann Wolfgang von Goethe publikigite en ses volumoj inter 1816 kaj 1832. Ĝi povas esti atribuita al la malfrua laboro de Goethe kaj liaj estetikaj skribaĵoj kaj verŝajne estas lia plej ellaborita publikigo koncerne la grandeco. La origine regione orientita publikigo ĉiam pli direktis sian fokuson preter naciajn limojn kaj iĝis forumo por internacia arto, vere eŭropa kultura revuo naturo laŭ propra difino. En ĝi, Goethe elpensis la esprimon mondliteraturo kaj ankaŭ vidis ĝin kiel rimedon por transnacia arta kaj scienca laboroj.
Goethe mem estis redaktisto kaj ĉefa aŭtoro de la revuo. Aldone al li, liaj proksimaj amikoj kaj kunlaborantoj estis inter la aŭtoroj implikitaj en la kreado de la revuo, ĉefe la kunredaktistoj Heinrich Meyer, Johann Peter Eckermann kaj Sulpiz Boisserée. Vasta gamo da poeziaj kaj prozaikaj tekstotipoj troviĝas sub la titolo de la revuo, de eseoj kaj recenzoj ĝis leteroj kaj poemoj. En la kadro de la verkaro de de Goethe la revuo ricevis relative malmulte da atento. Tamen, ĝi estas de granda valoro kiel la plej ampleksa atesto al la intelektaj kaj estetikaj bazaj konvinkoj de ĝia redaktisto kaj finfine ankaŭ atestilo de malsukceso fronti la novajn idealojn de Romantikismo.
Nuskova
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ la aŭstra landolimo, laŭ flankovojoj. Estas vojeto ankaŭ al Aŭstrio.
Über Kunst und Altertum
Historio
Revuoj estis ankoraŭ juna produktoĝenro komence de la 19-a jarcento. Tamen Goethe jam antaŭe kontribuis al tendencaj periodaĵoj, ĉefe al "Allgemeine Literatur-Zeitung kaj la literatura ĵurnalo "Die Horen" de Friedrich Schiller. Rekta antaŭulo de "Über Kunst und Altentum"estis la gazeto "Propyläen" kiun Goethe publikigis kune kun Meyer inter 1798 kaj 1800.
Gumbsheim
Gumbsheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Alzey-Worms de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Über Kunst und Altertum
Historio
La unua volumo de la dua grava revuoprojekto de Goethe aperis en 1816 kaj daŭre portis la plenan titolon "Kunſt und Alterthum in den Rhein und Mayn Gegenden". La sekvaj numeroj de la revuo aperis neregule en entute ses volumoj de po tri numeroj. Goethe zorge registris la procezon de kreado de la eldonoj en siaj taglibroj kaj leteroj: li ĝenerale diktis siajn proprajn kontribuojn al siaj kolegoj Lohn kaj Schuchardt kaj poste reviziis la manuskriptojn publikigotajn plurfoje. La lasta numero de la lasta volumo estis eldonita postmorte fine de 1832, eldonita laŭ la dediĉo de la Vajmaraj Artamikoj, ĉifro de Heinrich Meyer. En la momento presado Meyer jam estis forpasinta.
Villefavard
- jen france, prononco [], okcitane Vile Favart - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haute-Vienne, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bellac kaj al la kantono .
Nuskova
Historio
La unua mencio okazis en 1365 en hungara formo "Nozcykfalua". Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Aŭstrio apartenas al interna zono de traktato Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senĝene. Nuskova havas puton pri minerala akvo.
Villefavard
La teritorio havas komunan limon kun.
Über Kunst und Altertum
Agordo de enhavo
En "Über Kunst und Altertum" Goethe kritike ekzamenas la estetikajn idealojn de sia tempo, precipe tiujn de Romantikismo. Jam en la Itala Vojaĝo, kiu aperis paralele al la unua numero de la revuo, Goethe denove programe engaĝiĝis al klasikismo kaj tiel ne plenumis la esperojn de kelkaj el siaj samtempuloj pri romantika turniĝo.
Kvankam li ankaŭ provis peri en arto kaj antikveco, li provokis la koleron de romantikuloj kiel Jacob Grimm, precipe per sia eseo pri novgermana religi-patriota arto, kiun li verkis kune kun Meyer akuzita de klasikistoj kiel Heinrich Tischbein. Goethe ankaŭ uzis la ĵurnalon por la posta publikigo de skribaĵoj kiujn li evoluigis kune kun sia kolego Friedrich Schiller kiu mortis en 1805; ekzemple, en la sesa volumo en 1827, la korespondado pri epopea kaj drama poezio, verkita en 1797, kun sia malnoviĝinta estetiko, aperis unuafoje en presita formo.
La baza ideo de la revuo estis tiu de kosmopolitismo, kiun Goethe nun aldonis al tiu de monda literaturo. Dum li estis ĉiam pli izolita pro sia emfaze kontraŭromantika propagando, la evoluo de la koncepto de monda literaturo en revuo estis karakteriza por la epoko, en kiu multnombraj neologiaj mondo- kaj tempokunmetaĵoj kiel mondpolitiko, monda publika opinio, Zeitgeist (moderna spirito) kaj Zeitgefühl (moderna sento) esprimis la impreson de necesaj spaca kaj tempa kunpremado.
En almenaŭ dek unu artikoloj en sia ĵurnalo, Goethe raportis vaste el la franca literatura ĵurnalo "Le Globe", kiu aperis inter 1824 kaj 1832 kaj kiu siavice plurfoje publikigis recenzojn de liaj verkoj. La ĉiam pli larĝa koncipa orientiĝo de "Über Kunst und Altertum" ankaŭ estas ŝuldata plejparte al tiu influo. Li precipe aprezis la filozofiajn kontribuojn de Victor Cousin al la revuo, dum en la sama tempo li verŝajne sentis persone flatita per la ampleksa kaj pozitiva akceptoj de siaj propraj verkoj fare de literaturemuloj en Franclando.
Serakreis Jena
La aro Serakreis en Jena estis grupo aktivega ene de la frua Junularkulturo germana kaj la Vivreformada movado ĉirkaŭ la eldonisto Eugen Diederichs.
Historio
Serakreis estis libera studentaro (do malo de tradiciaj korporacioj) kolektiĝante ĉirkaŭ la eldonisto Eugen Diederichs. El lia latilingva eldiro Sera, sera, juvenes quam virgines (do: kunigu knabojn kaj knabinojn) oni formis la nomon Sera-uloj kaj sekve Sera-rondo. Baziĝinte sur la ideoj de la frua junularmovado kaj de Wandervogel flegitis popolaj dancoj kaj kantoj, kunaj aktorumado, (laŭt)legado kaj migrado. Kulmino estis la ĉiujara somermeza festo okazigita ekde 1908 ĉe Hohe Lehde proksime al Tautenburg. Kiel en aliaj ligoj tiutempaj oni zorgis pri natura vestaĵo, sana manĝado, deca festokulturo metante la arton en la mezo de propraj agadoj. Frue oni lernigis toleremon antaŭ alipensantoj.
Serakreis estis kunfondinto de Libergermana junularo kaj en 1913 kunorganizanto de la Unua libergermana junnulartago ĉe Hoher Meißner apud Hessisch Lichtenau (sub la ĉeforganizado de Christian Schneehagen). Tie prezentis la sera-anoj i.a. la teatraĵon goetan Ifigenio. Aparte bonaj rilatoj ekzistis ĉiam kun la Akademia unio de Jena (Akademische Vereinigung Jena) kaj la lernejo FSG Wickersdorf.
Sera-ŝtono
Post falo surmilitkampa de pluraj anoj dum la Unua mondmilito la rondo nature pli kaj pli lamis. De la postvivantoj metitis en 1920 en la arbaro Tautenburger Forst ĉe Tautenburg memorŝtono admona, Serastein. en kies proksimece okazadis la somermezaĵoj. Nuntempe ĝi estas ŝtatata migradocelo. La enskribaĵo tiea tekstas: ''In unserem Spiele brach der Krieg. Ihr edelsten seid hingemäht als Opfer. Wem? Wir wissen's nicht. Der Kranz des Fests mit Kränzen, nicht des Siegs vertauscht. Freunde im Grab, ihr seid Statthalter unseres Todes. Statthalter eurer Kraft sind wir im Licht geblieben, und euer Wille wird in unserem Bauwerk sein.''
Newport (Rod-Insulo)
Newport estas urbo de Rod-Insulo, subŝtato de Usono. Ĝi apartenas al la samnoma kantono Newport kaj estas la plej granda urbo de la kantono. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Scienca Universitato de Szeged
La Scienca Universitato de Szeged estas signifa universitato en Hungario. En 2012 instruis tie 6 000 pedagogoj 24 834 studentojn.
Historio
Tiu universitato estis fondita en 2000 el diversaj universitatoj kaj altlernejoj en Szeged. En 2007 oni deklaris, ke antaŭlo de la universitato estas la jezuita kolegio establita en Kolozsvár en 1581 fare de Stefano Báthory.
Dum regado de Maria Tereza de Aŭstrio jam ĝi estis universitato kun 4 fakultatoj. En 1784 ĝi perdis la universitatan rajton, ĝi estis nur liceo. En 1872 oni fondis pli novan universitaton Universitato Francisko Jozefo de Koloĵvaro. Pro Traktato de Trianon tiu universitato ŝanĝis lokon al Szeged (kiel Scienca Universitato Francisko Jozefo), sed en 1940 ĝi revenis al Kolozsvár, ĉar Hungario rericevis la urbon. En la sama jaro en Szeged oni fondis novan universitaton sub nomo de Miklós Horthy. En 1951 jam 2 universitatoj funkciis en la urbo. Dum la socialismo la ĉefa universitato inter 1962-1999 portis la nomon Attila József, kiu lernis tie. En 1987 la Medicina Universitato de Szeged prenis la nomon Medicina Universitato Albert Szent-Györgyi. Estis ankaŭ Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász, kiu estis integrita al la universitato.
== Rektoroj de la universitato  ==
Le Bodéo
(jen france, bretone Bodeoù) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Angelus Manse
Angelus MANSE (latine: Angelus Pirnensis; naskiĝinta en 1357 en Saksio, mortinta la verŝajne en Gratwein-Straßengel) estis abato de la cistercia Konvento Rein en Aŭstrio.
Vivo
En la jaro 1411 li nomumitis inspektisto de la hungarlandaj klostroj kaj en 1414 legato de duko Ernesto (Aŭstrio) ĉe la Koncilio de Konstanco. Li fariĝis en 1415 ankaŭ konsilisto kaj kortega kapelano. Post la nomumo je oficiala duka konsilisto en al 30.10.1815 ankaŭ lia Konvento Rein ekĝuis specialan dukan protektiĝon. Li krome engaĝiĝis en la t.n. Melka-reformo de la benediktanoj kun la reformemuloj Nikolaus Seyringer (el Subiaco) kaj Leonhard, prioro de Gaming.
Komisiite en 1423 fare de la ĉefkapitulanoj viziti inspektore la aŭstriajn cisterciajn monaĥejojn li komencis tiun ĉi projekton la sekvan jaron. Sed baldaŭ li devis interrompi la inspektadvojaĝon pro sanecaj kialoj ĉe Monaĥejo Heiligenkreuz. Ankaŭ pri la invitiĝo je Cistercio por partopreni la ĝeneralan kapitolon li devis rezigni pro malforteco korpa.
Verkistece
Li verkis la plej malnova konserviĝinta nekrologaro de Rein (Altes Reiner Totenbuch) el la jaro 1390-a kaj la D-urbarion el la jaro 1395, krome la katalogon de la abatoj en du versioj: pli longan el 1405 kaj pli mallongan el 1415. En 1410 li verkis je kanonika traktaĵo por la Koncilio de Pizo (kiu verkis supoze juristo de la Universitato de Vieno en 1409) antaŭparolon historion. Tie Manse prezentas la konciliaj teorioj de Sorbono kaj de la tie deĵoranta teologo Heinrich von Langenstein el Vieno. Krome li estas la verkinto de la manuskripto 63 de la konventa biblioteko (traktaĵo pri la Granda okcidenta skismo) kaj eble de Horologium sapientiae de Heinrich Seuse (manuskripto nr. 56).
(8645) 1988 TN
(8645) 1988 TN estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).
Saint-Marc-à-Frongier
Saint-Marc-à-Frongier estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 351 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006. La komunumo apartenas al la natura regiona parko Millevaches.
Geografio
Saint-Marc-à-Frongier etendiĝas sur 25,45 km², kaj havis 351 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur po 14 homoj laŭ kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Marc-à-Frongier situas je alteco de 715 metroj.
Historio
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Marc-à-Frongier apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Georges Lecourt, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Administrado
Saint-Marc-à-Frongier apartenas al la kantono de Aubusson, kies ĉefurbo estas Aubusson. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.
Cieplice Śląskie-Zdrój
Ĝis la 1975 jaro ĝi estis memstara urbo.
Historio de kvartalo Cieplice Śląskie-Zdrój
Cieplice Śląskie-Zdrój ĝis la jaro 1975 estis memstara urbo, nun estas kvartalo de la urbo Jelenia Góra.
Politika historio de la urbo estas kunligita kun ĝia aparteno al kvar ŝtatoj. Komence ĝi apartenis al la polaj piastidoj. Tiamaniere estis ĝis 1392 jaro, kiam post morto de Agnesa de Habsburgoj, vidvino post la princo Bolko la 2-a Mały, la Svidna-Javoria princlando transdependiĝis al Ĉeĥa Krono, al Luksemburgia dinastio. En 1526 jaro la Silezio troviĝis sub regado de Habsburgoj. En 1740 jaro sekve de sileziaj militoj ĝi troviĝis en Prusio. Kaj denove revenis al Pollando en 1945 jaro, post la dua mondmilito.
Tradicio kunligas ekeston de Cieplice kun la silezia princo Bolesław la 1-a Wysoki (ĉirkaŭ la jaro 1175). Tamen la unuaj historiaj priskriboj devenas el la 1281 jaro kaj skribas pri dono de la tereno kaj „la varmaj akvoj” al la kavaliroj de Malta Ordeno. La kavaliroj estis venigitaj per la princo el Lwówek Śląski Bernard Zwinny. Al ĉi tiu ordeno la setlejo Cieplice ŝuldas postean famon kiel kuracloko. Post la cent jarojn de ordena likvido, la setlejo Cieplice (tiam nomita Ciepłowody) kun la granda parto de Jeleniogórska Valo transiris kiel posedaĵo al kavalira familio Schaffgotsch. De la 1403 jaro la setlejo parte ekestis posedaĵo de la cistercianoj el Krzeszów.
En la 17-a kaj 18-a jarcento la setlejo ne nur estis la kuracloko sed ankaŭ estiĝis grava centro de la vitroindustrio (la polurejoj de la vitro) kaj komerco de la arta vitro. En la 1702 jaro ekestis ĉi tie gildo de la poluristoj, kaj en la 1741 jaro en la setlejo komencis okazi bazaroj. El ĉi tiu prospera tempo devenas pli multe da burĝaj, barokaj brikdomoj kaj aliaj antikvaĵoj de la urbo. La plia disvolviĝo de la setlejo bremsis konkurenco de la proksima Jelenia Góra. Nur en la dua duono de la 19-a jarcento komencis disvolviĝi paperindustrio. En la 1854 komencis funkcii la unuaj metiejoj kaj en la 1870 jaro oni komencis produktado kaj muntado de paperproduktaj maŝinoj. En la 1847 komencis veturi la ĉevala tramo, en la 1900 jaro la elektra tramo kaj baldaŭ la kuracloko ekhavis fervojan kunigon. En la 1931 jaro estis konstruita granda kuracdomo. En la 1935 jaro Cieplice ricevis la urborajton. En la 1967 jaro la trama trafiko substituis la aŭtobusa.
En ĉi tiu kuracloko sin kuracis famaj personoj, kiel inter alie: John Quincy Adams (postea prezidanto de Usono), Johann Wolfgang von Goethe, en la 1687 pola reĝino Maria Kazimiera d'Arquien kun la korteganoj (de lia nomo devenas nomo de la unu mineralakvo „Marysieńka”), pola princino Izabela Czartoryska, pola princo Stanisław Poniatowski (reĝa fratido), en la 1792 kaj 1806 jarojn – pola politikisto kaj pastro Hugo Kołłątaj, en la 1848 jaro probable pola poeto Juliusz Słowacki, en la 1847 jaro pola poeto Wincenty Pol.
Vidindaĵoj de la kvartalo Cieplice Śląskie-Zdrój
La post monaĥeja komplekso konsistas el monaĥejo, kiu devenas el la jaroj 1586-87. Ĝi estis plukonstruita en la jarojn 1679-84 kaj rekonstruita en la jarojn 1712-14 post la incendio. Nun parte ĉi tie estas lokejo de “Ordeno de la Regulaj Povraj Klerikoj de Dipatrino de Piaj Lernejoj” (latine: Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum) kaj parte ĉi tie estas lokejo de kuracloka administracio.
La baroka kristana preĝejo patronata per „Sankta Johano Baptisto” estis konstruita en la jarojn 1712-14 sur la projekcio de la ortangulo. La konstruaĵo havas flankajn kapelojn kaj jubeojn.
Ene troviĝas belega baroka ekipaĵo el la jaroj 1714-93. En la ĉefa altaro troviĝas pentraĵo de M.Wilmann „Plejsankta Maria Virgulino” el la 1687 jaro. Flanke de la altaro staras skulptaĵoj de Sankta Petro, Sankta Johano Baptisto, Sankta Johano la Evangeliisto kaj Sankta Paŭlo. Vidinda estas la abunde ornamita predikejo kun bareliefoj montrantaj eventoj el vivo de Johano Baptisto kaj altaro de la "14 da Propetantoj” el la 1716-17 jarojn. Inter la kolonoj en la jubeoj troviĝas la 12 da pentraĵoj atribuitaj probable al M.Wilmann. Sub la ĥorejo troviĝas la 3 da pentraĵoj de J.F.Hoffmann (la lernanto de M.Wilmann): “Depreno el la Kruco”, “La Kristo en la Getsemane”, “La Kristo Portante la Krucon” el la 1736.
Ekstere oni povas admiri la rokokan portalon el la 1779 jaro kun ŝtona skulptaĵo de “La Madono kaj Anĝeloj”. Sur la orienta fasado troviĝas tomboŝtonoj kaj en la niĉoj troviĝas statuoj de “Sankta Gotardo” kaj de “Sankta Placido”. Sur la korto staras aparte sonorilturo el la 1709-10 jarojn. Sur la ĝia ĉetera parto kaj sur la suda muro de la preĝejo troviĝas la 13 da malfrue renesancaj tomboŝtonoj de la nobeloj (jarojn 1579-1624), de la familianoj Schaffgotsch kaj aliaj. La tomboŝtonoj estis translokita el la Radomierz en la 1849 jaro. Ankaŭ staras baroka statuo de „Sankta Floriano” el la 1713 jaro. Super la portalo de ĝardena pordego troviĝas rokoka skulptaĵo „Adorado de la Sanktega Sakramento pere de Sankta Bernardo kaj Sankta Juliana” (1781). Sur la norda korto troviĝas baroka statuo de „Sankta Triunuo” (1724, flankita per la statuoj de „Sankta Huberto” (1785) kaj de „Sankta Sebastiano” (1786). La statuo staras surloke de falita teren en la 1697 jaro tilio, sub kiu en la 1403 jaro estis lokita fondaĵa akto de la ordeno (hodiaŭ ĉi tie staras tabulo kun latina surskribo.
Kvartaloj de Jelenia Góra :
Cieplice Śląskie-Zdrój * Czarne * Goduszyn * Grabary * Jagniątków * Maciejowa * Sobieszów * Strupice * Śródmieście * Zabobrze * Zatorze
Loĝaj kvartaloj de Jelenia Góra:
Orle * Pomorskie * Skowronków * Widok * XX-Lecia * Osiedle Zabobrze I * Osiedle Zabobrze II * Osiedle Zabobrze III * Żeromskiego
Cearao
Cearao (portugale: Ceará) estas unu el la ŝtatoj de Brazilo, situanta en la nordorienta parto de la lando, ĉe la Atlantika marbordo de la Sudamerika kontinento.
En la portugala lingvo, ĝi nomiĝas Ceará. Kaj tio prononciĝas kvazaŭ [Seara'], en Esperanto. Tiu nomo devenas el indiĝena pralingvo kaj, plej eble, signifus "Kie estas multaj ĉasbestoj", do "Bona Ĉasejo".
En Cearao estas la regiono Araripe, kie estas loko tre riĉa en fosilioj en la mondo. Tie oni povas trovi tre facile belegajn fosiliojn, eĉ se oni ne estas specialisto.
En Cearao estas du urboj kun vigla Esperanto-Movado: Fortalezo kaj Krato. Alia grava urbo estas Itapipoca.
Geografio
Cearao estas ĉirkaŭata de reliefaj formaĵoj altaj, altebenaĵoj kaj bordoj: okcidente ĝi estas limigita de Bordo de Ibiapaba, oriente de Altebenaĵo de Apodi, sude de Altebenaĵo de Araripe, kaj norde de Atlantika Oceano. Tial nomo "Enlanda Depresio" de la centra regiono de ŝtato Cearao.
Historio
Laŭ la historoj spuroj kredeblas, ke la karaveloj de Vicente Yáñez Pinzón, partopreninto en la unua ekspedicio de Kristoforo Kolumbo, vizitis la cearaa marbordo antaŭ Pedro Álvares Cabral, kiu oficiale malkovris Brazilon en la jaro 1500. La historio de Cearao komencis en 1603, kiam la portugalo Pêro Coelho de Sousa starigis la fortikaĵo Sankta Jakobo (portugale São Tiago) ĉe la elfluo de la rivero Cearao, sed tiu unua provo kolonii tiun nordorientan brazilan regionon fiaskis. Oficiale do la unuaj paŝoj de la kolonio efektiviĝis kun la strategio de la portugala militisto Martim Soares Moreno, ekde kiam li starigis novan konstruaĵon sur la antaŭe disfalita fortikaĵo. La novan fortikaĵon Moreno nomis omaĝe al la militista Sankta Sebastiano. Tio okazis en la jaro 1612.
En 1637 la nederlandanoj invadis Cearaon, kie li restadis dum sep jaroj, ĝis kiam la lokaj indiĝenoj ilin forpelis. Kvin jaroj poste revenis la nederlandanoj. Antaŭ ili estis Matias Beck. Tiu nederlanda militestro starigis la fortikaĵon de li nomiita Shoonenborch apud la rivereto Paĵeuo (portugale Pajeú). Ĉe tiu milita konstruaĵo stariĝis la ĉefurbo de Cearao, kies portugala nomo Fortalezo signifas fortikaĵon. En 1654 sub la estreco de la portugala ĉefmilitisto Álvaro de Azevedo Barreto la potugalaj trupoj forpelas la nederlandanajn. Laŭ la katolika tradicio Barreto ŝanĝis la protestantan nomon Shoonemborch por Nia Sinjorino de la Asunciono (portugale Nossa Senhora da Assunção), kie hodiaŭ estas generalstabo de la regiono.
Agrikulturo
Fazeolo; maizo; rizo; kotono (herba kaj arba); kaŝtano de akaĵuo; sukerkano; manjoko; mamona; tomato; banano; oranĝo; kokoso; kaj pli ĵusa, vinbero.
Industrio
Vesta; manĝa; metalurgia; teksa; ĥimia; ŝua.
Minado
Fero; minerala akvo; kalkroko; argilo; magnezio; granito; petrolo; natura gaso; elmara salo; grafita; gipsita.
Bredado
Bovoj; porkoj; kaproj; ĉevaloj; birdoj; azenoj; kraboj.
Turismo
En Cearao oni praktikas du tipojn de turismo: la religian turismon, precipe en Juazeiro do Norte kaj Canindé; kaj la naturan turismon, precipe pro la belaj plaĝoj kaj montaroj de Cearao. Krom tio, oni rimarkas pligrandigon de seksa turismo.
Literaturo
Cearao estas lando de multaj gravaj verkistoj kaj poetoj, ekzemple Gustavo Barroso, Antônio Sales, Patativa do Assaré, Rachel de Queiroz, José de Alencar inter aliaj. José de Alencar verkis diversajn romanojn, inter ili, Iracema.
Fine de 19a jarcento, ekzistis Padaria Espiritual (Panvendejo Spirita), kultura klubo el junaj verkistoj, pentristoj kaj muzikistoj. La PanvendejoNo final do século XIX, existiu a padaria espiritual, uma agremiação cultural formada por jovens escritores, pintores e músicos. La Panvendejo, ironia ka nereverence, kritikis per sia ĵurnalo "O Pão"(La Pano) la instucioj kaj valoroj tiam nunaj.
Katymár
Geografio
Katymár situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara-serba landlimo (sen limpasejo), laŭ traira flankovojo. Baja troviĝas je 35 km-oj.
Historio
La unua mencio devenis el 1388 en formo Kachmar. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, poste alvenis diversaj sudslavoj kaj ankaŭ germanoj. Katolika preĝejo konstruiĝis en 1736. Ekde 1846 la vilaĝo rajtis aranĝi jare po 2 tutlandajn foirojn kaj ekde 1873 iĝis grandvilaĝo. En 1900 loĝis tie 4 645 da homoj, (2562 germanoj, 1689 sudslavoj, 368 hungaroj, 17 serboj, 5 kroatoj, 4 slovakoj). Inter 1918-1921 la serboj okupis la regionon, kiu estis aparta respubliko. Ekde 1920 la komunumo trovis sin apud la nova ŝtatlimo, sed inter 1941-1944 la limo malaperis, ĉar la pli suda regiono denove iĝis hungara. En 1944 la alveninta Ruĝa Armeo deportis homojn al gulago. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj al Waldstetten (vidu sube: ĝemelkomunumo). Dum la socialismo kolĥozoj formiĝis.
Vilaĝservoj estas germana kaj kroata aŭtonomioj, lernejo, infanĝardeno, kuracejo, dentokuracejo, klubo de maljunuloj, poŝto.
Iŝiloj
La iŝiloj (Ixil) estas etno indiĝena en Gvatemalo. Ili vivas en la nordokcidento de la altlando de Gvatemalo, en la departemento Kiĉeo (Quiché). La iŝila lingvo apartenas al la majaaj lingvoj. Minimume 70.000 homoj entute parolas la iŝilan lingvon.
La "Iŝila Triangulo" konsistas el la tri vilaĝoj Kocalo (San Juan Cotzal), Nebaĥo (Santa Maria Nebaj), kaj Ĉaĥulo (San Gaspar Chajul) en la altlando de Gvatemalo. Ne klaras ankoraŭ, ĉu ili parolas tri diversajn lingvojn aŭ nur diversajn dialektojn.
LAN Airlines
La entrepreno LAN Airlines (hispane origine Línea Aérea Nacional) estas ĉilia flugkompanio kun sidejo en Santiago de Ĉilio. Ekde la 1-a de junio 2000 ĝi estas membro de la flugkompania alianco "oneworld". La kompanio laŭ la stato de 2009 ĉiujare transportas proksimume 13,2 milionojn da pasaĝeroj kaj disponas pri 93 regulaj pasaĝeraj aviadiloj. Temas pri la plej granda flugkompanio de Sudameriko.
La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon LA; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas LAN.
Villaines-en-Duesmois
Geografio
En la komunumo la rivero Laigne foriĝas en abismon.
Historio
La kastelo apartenis al dukoj de Burgonjo de 1252 ĝis 1477. Tie mortis en 1272 la duko Hugo la Kvara kaj en 1325 Agnès la filino de la rego sankta Ludoviko. Tie naskiĝis en 1389 Filipo de Burgonjo la filo de Filipo la Maltima.
Esperanta vivo
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉon (1,52 %) en 2004 kaj 2 voĉojn (2 %) en 2014.
Antaŭ Du Mil Jaroj
Antaŭ Du Mil Jaroj estas spiritisma romano psikografie skribita de la mediumo Francisko Cândido Xavier kun aŭtoreco atribuita al la Spirito Emmanuel. Ĝi estas publikigita en la jaro 1939 fare de la Brazila Spiritisma Federacio (FEB) kaj estas majstre tradukita esperanten fare de L. C. Porto Carreiro Neto.
Portante la subtitolon de Epizodoj de la historio de kristanismo dum la unua jarcento, ĝi rakontas la precipajn faktojn pri la vivo de la orgojla romana senatano Publius Lentulus, kiu estis unu el la enkarniĝoj de la spirita aŭtoro, inter kiuj ni trovos la renkontiĝon kun Jesuo, la miraklon pri la kuracado, fare de la Dia Majstro, de la filino Flavia kiu malsaniĝis pri lepro kaj la konvertiĝon al la kristanismo de lia edzino Livia.
Antaŭ Du Mil Jaroj inkludiĝas inter la dek plej bonaj brazilaj portugallingve spiritismaj libroj de la 20-a jarcento laŭ esploro okazinta en la jaro 1999 de la Candeia Spiritisma Organizaĵo pri Diskonigo kaj Kulturo.
11958 Galiani
11958 Galiani estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Calern en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala abato laj ekonomikisto Ferdinando Galiani (1728–1787), sekretario ĉe la napola ambasadejo en Parizo de 1759 ĝis 1769. Li estas bone konata pro sia sprita Dialogues sur le commerce des blés (1768), en kiu li atakis la doktrinon pri libera merkato de la fiziokratoj. Li estis tre ŝatata de d'Holbach.
14880 Moa
14880 Moa estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).
"Moa" estas la maoria nomo de la dinornito : genro de grandaj neflugaj birdoj de Nov-Zelando formortitaj de 1400. MOA estas ankaŭ la akronimo por Mikrolensaj Observoj en Astrofiziko, projekto al kiu partoprenas Nov-Zelando kaj japanaj universitatoj.
Valea de Sus
Valea de Sus [valja de sus] (hungare Felsőfeketevölgy) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 366 loĝantojn (rumanoj), en 1992 418. Ĝi estis unue menciita skribe en 1600. Ĝiaj rumanaj loĝantoj laboris en la fer- kaj kuprominejoj. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Câmpani.
Ferrara
Ferrara estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Emilio-Romanjo kaj estas la administra centro de la provinco Ferrara. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono de la komumo estas la Sankta Georgo, kies memortago, la 23-a de aprilo, sekve estas la komunuma festotago.
Historio
Ferrara estis unu el la tri lokoj, en kiuj okazis la 16-a Ekumena Koncilio, la Koncilio de Bazelo/Ferrara/Florenco, inter 1431 kaj 1449.
Saint-Pardoux-le-Neuf
Saint-Pardoux-le-Neuf estas la nomo de pluraj geografiaĵoj.
Loison-sous-Lens (stacidomo)
Loison, plennome Loison-sous-Lens estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Loison-sous-Lens, en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Hauts-de-France.
Água Fria (Bahio)
Água Fria signifas en la portugala "Malvarma akvo".
Kempferolo
Kempferolo, (3,4′,5,7-kvarhidrokso-flavono) aŭ  C15H10O6 estas natura flavonolo, el la familio de la flavonoidoj, blanka aŭ flava solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en etanolo, kloroformo, duetila etero, benzeno acetono, "dumetila formamido", DMSO kaj alkalaj solvaĵoj. Kempferolo estas antiinflama kaj antioksidiga kemiaĵo krom esti neŭrono-protektiva.
Ĝi apartenas al la familio de la flavonoidoj kaj ĉeestas en multaj fruktoj, vegetaloj, kaj herboj tiaj kiaj ruĝaj vinberoj, "Ginkgo biloba", pomeloj, diversaj specioj de brasikoj, kiel brokoloj kaj burĝonbrasikoj, pasifloroj, pomoj, tomatoj, verda teo, terpomoj, cepoj, kukurboj, kukumoj, laktukoj, persikoj, framboj, spinaco, aloo vera kaj vasta gamo da aliaj vegetaloj.
La flavonoido ricevis tiun nomon omaĝe al la germana kuracisto kaj botanikisto Engelbert Kaempfer (1651-1716) kiu unue priskribis ĝin. Ĉi tiu biologie aktiva komponaĵo elmontras multajn farmakologiajn aktivecojn, tiaj kiaj antioksidigaj, antiinflamaj, antimikrobaj, antidiabetaj kaj antikarcinomogenaj aktivecoj.