cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agra konvolvulo
Kampa konvolvulo aŭ agra konvolvulo (Convolvulus arvensis) estas planto el la familio Konvolvulacoj). Ĝi troviĝas sur herboriĉaj lokoj, kulturkampoj, laŭlonge de vojoj kaj en la dunoj. La tigoj volviĝas kontraŭ-horloĝdirekten ĉirkaŭ objektoj.
La floro estas rozkolora aŭ blanka kaj havas malhelajn striojn je la ekstera flanko. La floroj havas diametron de 1,5 ĝis 3 cm. Estas kvin sepaloj kun rondaj dentoj. La floroj bonodoras. Unu ĝis tri floroj floras sur longa tigo kun duonvoje du brakteoj. En Eŭropo la florado daŭras de junio ĝis la aŭtuno. La konvolvulo havas senharan kapsulon.
La folioj estas ovalaj ĝis oblongaj kaj havas elstarajn baskojn ĉe la piedo.
Ĝamŝoro
Ĝamŝoro (ڄام شورو, ), estas urbo kaj ĉefurbo de la Distrikto Ĝamŝoro, Sindo, Pakistano. Ĝi estas situanta en la dekstra bordo de Induso, proksimume 18 km nordokcidente de Hajderabado kaj 150 km nordoriente el la provinca ĉefurbo de Sindo.
La Ranikota Fortikaĵo estas la plej granda en la mondo kun cirkumferenco de proksimume 26 km.
Cv
La literkombino havas plurajn signifojn:
Panjnad (rivero)
Panjnad (Urdu/Panĝaba Ŝahmuĥi: پنجند, Panĝaba Gurmuĥi ਪੰਜਨਦ) (panj = kvin, nadi = rivero) estas rivero ĉe la pinta fino de la distrikto Bahavalpuro en Panĝabo, Pakistano. La rivero Panjnad estas formata de sekvaj kunfluo de la kvin riveroj de Panĝabio, nome Ĝelum, Ĉenabo, Ravi, Beas kaj Satleĝo. Ĝelum kaj Ravi kuniĝas al Ĉenabo, Beas kuniĝas al Satleĝo, kaj poste Satleĝo kaj Ĉenabo kuniĝas por formi Panjnad 10 mejlojn norde de Uĉ Ŝarif en la distrikto Bahavalpuro. La kombinita fluaĵo fluas sudokcidenten dum proksimume 45 mejlojn kaj kuniĝas al Induso ĉe Mithankot. La Induso pluas al la Araba Maro. Oni konstruis akvobaraĵon sur Panjnad; ĝi havigas irigaciajn kanalojn por la provincoj Panĝabo kaj Sindh sude de Satleĝo kaj oriente de Induso.
28.95°N, 70.5°W
Abraham Isaak Kook
Abraham Isaac KOOK (אַבְרָהָם יִצְחָק הַכֹּהֵן קוּק [Avraham Yitzchak HaCohen Kook], konata ankaŭ la akronimo הראי״ה (HaRaAYaH); 7a de septembro 1865 – 1a de septembro 1935) estis ortodoksa rabeno, nome la unua aŝkenaza Ĉefa Rabeno de la Britia Mandata Palestino en la Izraela Lando, la fondinto de la Jeŝivo Mercaz HaRav (Centra Universala Jeŝivo), juda intelektulo, posek (arbitraciisto), kabalisto, kaj fama Talmid Ĉaĉam (Pritoraa fakulo). Li estas konsiderata unu el la spiritaj patroj de la religia cionismo. Lia filo Zvi Yehuda HaCohen Kook (1891–1982) sekvis lian sintenon.
Abraham Isaak Kook estas konsiderata ankaŭ inspiranto de la organizo Guŝ Emunim kiu baziĝas je religia postulo pri la tuta praa israela teritorio (Granda Israelo). Ili rifuzas redonon de iu ajn akirita teritorio al nejudoj. La religia cionismo, kies spirita patro estis Abraham Isaak Kook, male vidas en la israela ŝtato la komencon de la mesia tempo kaj tiukadre interpretas okazaĵojn kiel la Sestaga milito kiel signaloj kiuj konfirmas tion. De granda politika gravo estas la juda postulo de la Sankta Tero kun la dia helpo, nome Eretz Israel.
Serravalle a Po
Serravalle a Po estas komunumo de Italio.
Adigoj
Adigoj estas komuna nomo de kelkaj etnoj, parolantoj en la lingvoj de abĥaz-adiga lingvaro. Etna komunumo konsistanta el adigeoj, kabardoj, ĉerkesoj kaj kelkaj malpli grandaj etnoj. Loĝas en Rusio (560 mil), ankaŭ en multaj landoj de Proksima Oriento (Turkio, Sirio ka.). Ekster Rusio ilin nomas ĉerkesoj kaj oni ofte konsideras en ilia nombro ĉiujn elmigrintojn el Norda Kaŭkazio. Totala kvanto: ĉ. 10 mln.
Etnoj parolantaj en la abĥaz-adigaj lingvoj
Klarigo: [m] — memnomo, [f] — franca nomo, [r] — rusa nomo.
Henrik Incze
INCZE Henrik d-ro [pr. ince] estis hungara verkisto, redaktoro naskiĝinta en Nagyvárad la 27-an de aprilo 1871 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de oktobro 1913.
Kariero
Henrik Incze devenis el juda familio. En 1897 oni nomumis lin instruisto al la aktorlernejo de la Gaja Teatro. Li instruis ankaŭ en la aktorlernejo de la Priaktora Lernejo de la Tutlanda Societo Aktora. Li estis muzika kaj teatra kunlaboranto de la Pallas Lexikon. En jaroj 1901–04 li publikis en gazetoj Magyarország, 1904–07 en Egyetértés. Ekde 1901 ĝis sia morto li redaktis kaj eldonis la gazetojn Magyar Színészeti Almanach, poste Művészeti Almanach.
Vinila dukloroacetato
Vinila dukloroacetato aŭ C4H4Cl2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dukloroacetata acido kun vinila alkoholo, senkolora aŭ blanka likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Vinila dukloroacetato estas solvebla en akvo, etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj. Vinila dukloroacetato estas uzata kiel peraĵo en la polimerigaj reakcioj.
Gemarao
La Gemarao (aŭ Gemaro) kaj la Miŝno kune formas la Talmudon. La Miŝno estas la baza teksto kaj la Gemarao estas la komentario kaj analizo kiu kompletigas ĝin. La termino Gemarao de גמר: (gamar) ‘kompletigi’ (en hebrea) aŭ ‘studi’ (en aramea). La rabenoj de la Miŝno estas konataj kiel tanaim (en singularo: tanna תנא) kaj la rabenoj de la Gemarao estas nomataj amoraim (en singularo: amora אמורא). Ĉar ekzistas du grupoj de komentarioj, estas fakte ankaŭ du versioj de la Talmudo: nome la Talmud Ĝeruŝalmi (en hebrea: תלמוד ירושלמי, Talmudo de Jerusalemo) kaj la Talmud Babli (en hebrea: תלמוד בבלי, Talmudo de Babilono) kiuj korespondus kun la Gemarao de Eretz Israel kaj de Babilono respektive. Ambaŭ kunhavas la saman Miŝnon. La Gemarao estas verkita ĉefe en aramea, nome la Guemarao de Jerusalemo en okcidenta aramea kaj la babilona en orienta aramea, sed ambaŭ enhavas ankaŭ fragmentojn en hebrea, kaj foje eĉ oni ŝanĝas de lingvo meze de historio. Male la lingvo de la tuta Miŝno estas la hebrea.
István Pál
PÁL István (pro. pa:l) estis hungara, rumania hungara romkatolika pastro naskita en Szentkatolna la 15-an de aŭgusto 1854 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 19-an de novembro de 1935.
Biografio
István Pál studis en Gyulafehérvár kaj Eger. Oni ordinis lin pastro en 1878. DE 1879 li estis instruisto de la romkatolika gimnazio de Gyulafehérvár. De 1890 li estis la instrua referanto de la Erdélyi Róm. Kat. Státus en Koloĵvaro. De 1911 ĝis sia pensiuliĝo en 1934 li estis parokestro, ĉefdekano en Odorheiu Secuiesc, de 1920 ano de ruman senato. Inter 1900 – 1911 li konstruigis 6 lernejojn. Li estis ĉefkunlaboranto de la gazeto Közművelődés de Alba Iulia.
Heinrich Friess
Heinrich FRIEß (latinigita al Friess) (naskiĝis la, mortis la ) estis instruisto kaj germana esperantisto. Li partoprenis en la diskuto pri ata kaj ita kaj korespondis kun dekoj da esperantistoj en la tuta mondo pri tiu temo. Rezultas el tio riĉa leterkolekto kaj eseo (Ĉiuj formoj de la pasivo), kiun Heinrich Frieß redaktis.
Devene el la monteta kaj arbara regiono Taunus nordokcidente de Frankfurto ĉe Majno, li kun la edzino Margret Kraft translokiĝis al Schlitz, distrikto Vogelsberg, kie li laboris kiel instruisto por infanoj en kampara lernejo, kaj kie anskiĝis la unua filino Erika. Sekvis kvin pliaj infanoj. Li pli malpli ĉiun trian jaron ricevis postenon en alia vilaĝo de Hesio, kaj la tuta familio devis translokiĝi, interalie al Lauterbach-Sickendorf, Ranstadt-Dauernheim, Rodgau-Dudenhofen kaj al Bensheim. Dum li mem de postaj familianoj priskribiĝis esti "kabineta esperantisto", kiu multe legis kaj korespondis en la internacia lingvo, la plej aĝa filino Erika iĝis "praktika" esperantisto, edziĝis al la franca movada aktivulo Georges Lagrange kaj edukis siajn tri filojn (Patrick, Bernard kaj Arno) kiel denaskaj esperantistoj.
Ambasadoro de Bonvolo de Unesko
Ambasadoro de Bonvolo de Unesko estas oficiala honoriga titolo, titolo de aŭtoritato, de jura statuso, kaj laborpostena priskribo donita al tiuj ambasadoroj de bonvolo kaj porparolantoj kiujn elektas la Unuiĝintaj Nacioj. Ambasadoroj de Bonvolo de Unesko estas famulaj kaj fakulaj proparolantoj de Unesko (ne diplomatiaj ambasadoroj) kiuj uzas sian talenton aŭ famon por disvastigi la idealojn de Unesko, precipe por allogi la atenton de amaskomunikiloj. Aliaj specialaj kategorioj de proparolantoj inkluzivas Artisto por Paco de Unesko, Ĉampiono por Sporto de Unesko, kaj Speciala Sendito de Unesko.
Nunaj ambasadoroj de bonvolo de Unesko
Jen listo de ambasadoroj de bonvolo de Unesko ekde 2001 ĝis 2019 kune kun la projektoj kaj agadoj kiujn ili subtenas:
Oberickelsheim
Oberickelsheim estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario, kaj apartenas al komunumaro, nomata Verwaltungsgemeinschaft Uffenheim - administra ligo de la najbaraj komunumoj urbo Uffenheim, merkataj komunumoj Ippesheim kaj Markt Nordheim, neurbaj komunumoj Ergersheim, Gollhofen, Hemmersheim, Oberickelsheim, Simmershofen kaj Weigenheim por komuna plenumo de pluraj centraj servoj. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Chaplin
Chaplin povas rilati al:
AZM
La tri-litera kombinaĵo AZM havas plurajn signifojn:
Assu
Açu estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1788, la municipo havas 53.282 enloĝantojn.
Cy
La du-litera kombinaĵo cy havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Itala Interlingvistika Centro
La Itala Interlingvistika Centro (IIC) estas asocio, kies celo estas kulturi interlingvistikon kaj esperantologion en Italio.
IIC estis fondita en Milano en novembro 1985. Dum la unuaj dek jaroj IIC organizis landskalajn seminariojn, eldonis propran revuon Lingua Verde kaj diversajn librojn, starigis Bibliotekon de Interlingvistiko kaj ĝenerale funkciis kiel filio de LF-koop.
Poste ĝi koncentriĝis al akademiaj medioj: Interalie ĝi starigis sian Bibliotekon de Interlingvistiko ĉe Universitato IULM en Milano kaj helpis al la kurso pri interlingvistiko kaj esperantologio en la universitato de Torino. Krome ĝi daŭre funkcias kiel filio de LF-koop. Ĝi aliĝis al la Pakto por la Esperanta Civito.
La direkta komitato konsistas el Lorena Bellotti, Alesiio Giordano kaj Giorgio Silfer (2020). Honora prezidanto de la centro estas Tiziana Rogora, eksministro pri klerigado kaj laboro de Regiono Lombardio, senatano de la Esperanta Civito. En la scienca komitato partoprenas interalie Davide Astori, Perla Martinelli, Carlo Minnaja, Fabrizio Pennacchietti kaj Giorgio Silfer.
IIC ankaŭ eldonas la la publikaĵon "Interlingvistikaj Kajeroj"
Vidu ankaŭ
Interlingvistikaj instancoj.
Interlingvistiko
4766 Malin
4766 Malin estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Ĝi esti nomita en honoro de la brita-aŭstralia kemiisto kaj astronomo David Malin de la Angla-Aŭstralia Observatorio. Li malmolvis metodon de plibonigo de la bildoj kiu permesis la malkovron de malbrilaj detaloj de galaksioj.
AZO
La vorto havas plurajn signifojn:
6961 Ashitaka
6961 Ashitaka estas tre malgranda tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Makio Akiyama kaj Toshimasa Furuta elde la observatorio de Susono (apud Miŝima en gubernio Ŝizuoka, Japanio).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al neaktiva vulkano en la urbo Numazu (沼津市, Numazu-shi, gubernio Ŝizuoka) proksime de la Monto Fuĝi.
Cz
La literkombino havas plurajn signifojn:
Kampanjo de la Malriĉa Popolo
La Kampanjo de la Malriĉa Popolo estis aktivaĵo (1968) por akiri ekonomian justecon por paŭperuloj en Usono. Ĝi estis organizita fare de Martin Luther King kaj la Southern Christian Leadership Conference (Sudkristana Gvidado-konferenco), kaj haltiĝis pro la atenco kontraŭ King.
La Kampanjo postulis ekonomiajn kaj homajn rajtojn por malriĉaj nigruloj, ĉikanoj, indianoj, kaj blank-usonanoj. Post prezentado de fakorganizita serio de postuloj al la Kongreso kaj administraj agentejoj, partoprenantoj starigis 3000-personan tendourbon sur la Washington Mall, kie ili restis dum ses semajnoj.
La Janda
La Janda estas komponata de la jenaj municipoj:
Yuzuki Ito
Li futbalis ĉe Shimizu S-Pulse, Kawasaki Frontale kaj Consadole Sapporo.
Nitrato
Nitrato estas nomo de membroj de du kemiaj grupoj, devenantaj el nitrata acido.
La saloj de la nitrata acido estas jonaj kombinaĵoj, kiuj entenas nitratan jonon (NO3) kaj pozitivan jonon (NH4) kiel amonia nitrato. La esteroj de la nitrata acido estas kovalentaj kobinaĵoj kun strukturo de R–O–NO2. En tiu formulo, la R signifas organikan grupon, ekz. ĝi egalas en la etil-nitrato al etilo (C2H5).
C♯-maĵoro
C♯-maĵoro aŭ C-diesa maĵoro estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko c♯. La tonalon C♯-maĵoro oni indikas en la notacio per sep diesoj (f♯, c♯, g♯, d♯, a♯, e♯, b♯). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko c♯-e♯-g♯), oni nomas C♯-maĵoro.
C♯-maĵoro ofte estas sentata kiel delikata, hela kaj luma.
78577 JPL
78577 JPL estas tre malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo James Whitney Young elde la Observatorio de Table Mountain proksime de Wrightwood (Kalifornio, Usono).
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Jet Propulsion Laboratory de la NASA, operaciata de la Kalifornia Instituto de Teknologio. JPL estas la nabo de la kosmosondila esplorado de la sunsistemo, kun vizitoj al la Suno, ok planedoj kaj ties satelitoj, kvar asteroidoj kaj du kometoj. JPL ankaŭ establis konstantan ĉeeston ĉirkaŭ Marso.
Sesto Calende
Sesto Calende estas komunumo de Italio.
1004
En la jaro 1004 post Kristo okazis, interalie:
DA
DA povas esti:
BAA
La vorto havas plurajn signifojn:
Alstom Citadis Dualis
Citadis Dualis estas veturanta materialo de tipo tramtrajno konstruita de Alstom, evoluita el Citadis kaj mendita de SNCF en la nomo de Regionoj de Francio. Ĝi veturis unuafoje la, sur linio TER Luarlandoj konektante Nanton al Clisson. Ĝi estas numerita fare de SNCF U 52500, U 53500, U 53600, U 53700 aŭ U 53800 laŭ la tipo.
Ĵuro pri fideleco
La ĵuro pri fideleco (angle Pledge of Allegiance) estas en Usono uzata ĵurpromeso al la usona ŝtato kaj flago. Ĝi estas citita komune kaj unuvoĉe ĉe publikaj eventoj, en lernejoj kiel komuna matena rito.
Humboldta pingveno
La Humboldta pingveno (Spheniscus humboldti) (nomata ankaŭ Perua pingveno, aŭ Patranka) estas sudamerika pingveno, kiu reproduktiĝas en marbordaj Peruo kaj Ĉilio. Ties plej proksimaj parencoj estas la Sudafrika pingveno, la Magelana pingveno kaj la Galapaga pingveno. La pingveno ricevis nomon laŭ la malvarma marfluo kie ili naĝas, kiu siavice ricevis sian nomon el la germana esploristo Alexander von Humboldt.
Ĵuro pri fideleco
La Pledge of Allegiance estis laŭleĝe rekonita la 22-an de junio 1942. Ĝi estis unuafoje publikigita en 1892 en la Youth's Companion Magazine, Bostono, Massachusetts, por festi la 400-jaran malkovron de Ameriko.
Humboldta pingveno
Aspekto
Humboldtaj pingvenoj estas mezgrandaj pingvenoj, kiuj kreskas ĝis 56–70 cm longaj kaj pezas 3.6-5.9 kg. Ili havas nigran kapon kun blanka bendo el malantaŭ okulo, ĉirkaŭ la nigraj orelkovriloj kaj mentono, kuniĝas ĉe la gorĝo kaj sekvas al la femuroj. Ili havas nigrecgrizajn suprajn partojn kaj blankecajn subajn partojn, kun nigra brustobendo kiu etendas flanke al la femuroj. Ili havas karnecan rozkolorajn bekobazon kaj ĉirkaŭokulon. La naĝiloj estas nigraj supre kaj blankaj sube kun nigraj makuletoj. LA beko longas 10 cm.
Ĵuro pri fideleco
En la origina teksto aperas la ĵuro „mia flago“ kaj ne „la flago de la Unuiĝintaj Ŝatoj“. La ŝanĝo okazis en 1923.
Nuntempe la ĵuro pri fideleco estas deviga en 25 federacia ŝtatoj kaj „proponita“ en 6 pliaj. Sed en la pluaj 19 federaciaj ŝtatoj recitas oni la ĵuron.
La frazo „sub Dio“ iĝis per leĝo aldonita la 14-an de junio 1954. La celo estis diferencigo de la sendiaj komunistoj en la malvarma milito.
La teksto:
I pledge allegiance to the Flag of the United States of America, and to the Republic for which it stands: one Nation under God, indivisible, with liberty and justice for all.
Edgar Rice Burroughs
Edgar Rice BURROUGHS naskiĝis la 1-an de septembro 1875, mortis la 19-an de marto 1950) estis usona verkisto de aventuraj kaj sciencfikciaj romanoj.
Magda Mindszenthy
Magda Mindszenthy [mindsenti], laŭ hungarlingve kutima nomordo Mindszenthy Magda estis hungara aktoro, primadono, operetkantisto. Ŝia geedziĝa aldonnomo estis Voloncsné [volonĉnE].
Magda Mindszenthy naskiĝis la  en Losonc (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Lučenec en Slovakio), ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Edgar Rice Burroughs
Lia plej fama verko estas aventuroj pri Tarzan, homa knabo edukita de goriloj, do siaspeca parenco de lupe edukita Moŭgli (verkita de Rudyard Kipling), kvankam el artista vidpunkto ne samnivela. Tamen la verkoj estis tradukitaj al multaj lingvoj, multfoje filmigitaj, eĉ unu kalifornia urbo ricevis la nomon Tarzana.
Alia fama serio lia estas pri la heroo John Carter el Marso.
Magda Mindszenthy
Biografio
Pri lernado de Magda Mindszenthy mankas informoj. Ŝi debutis en Nacia Teatro (Szeged) kaj akiris famon kiel primadono. Baldaŭ ŝi estis membro de malgranda teatro en Budapeŝto. De 1949 ĝis la pensiuliĝo ŝi ludis en Operetoteatro (Budapeŝto). Ŝi havis edzon.
Humboldta pingveno
Aspekto
Junuloj havas malhelajn kapojn kaj ne havas brustobendon.
Ili havas spinojn sur siaj langoj kiujn ili uzas por teni sian predon.
Teritorio kaj habitato
Humboldtaj pingvenoj nestumas sur insuloj kaj rokaj marbordoj, nestotruoj en guano kaj foje uzante skrapaĵojn aŭ kavojn. En Sudameriko la Humboldta pingveno troviĝas nur laŭlonge de la marbordo de Pacifiko en Peruo kaj Ĉilio, ĝis Ĉiloeo kaj ties teritorio koincidas kun tiu de la Magelana pingveno en la centra marbordo de Ĉilio. Ĝi estas rare vaganto al Ekvadoro, Kolombio kaj Argentino, kaj eĉ al la Atlantiko norde ĝis Mar del Plata en Argentino.
Reproduktado
Tiu specio loĝas formante koloniojn en marbordaj terpintoj kaj insuloj ŝirmaj, kun aliaj specioj de birdoj guanloĝantaj. Por estumn ili elfosas nestoruojn en guano aŭ en salpetra tero, aŭ uzas fendojn inter rokoj kaj naturajn kavojn. Problemo detektita de esploristoj estas ke kiam oni elprenas guanon el la surfaco de la insuloj, tio devigas la pingvenojn elfosi en dura roko, kio ege limigas sian reproduktajn eblojn. La pingvenino demetas du ovojn de diferenca grando, kaj tiuj estas kovataj de ambaŭ gepatroj dum proksimume 35 tagoj. Ĝenerale, nur la unua pingvenido survivas. La idoj estas protektitaj en la nesto ĝis ili estas 20-tagaĝaj ka jposte kuniĝas kun aliaj pingvenidoj por formi grandajn idovartejojn, dum la gepatroj eliras al maro por manĝi. Ambaŭ gepatroj plunutras la idojn dum du monatoj kaj duono.
Ekologio
Inter ties naturaj predantoj esta fokoj, ŝarkoj, vulpoj kaj mevoj (por kaj ovoj kaj idoj). Enmetitaj de homoj estas hundoj, katoj kaj ratoj. Ties populacio en Peruo estas ĉirkaŭkalculita je 13,000 ekzempleroj. Inter konservadaj klopodoj fare de diversaj organismoj estas konstruo de artefaritaj nestoj kaj kreado de protektitaj zonoj por kolonioj bone identigitaj. Gravas redukti la mortojn pro dronado en gajlhavaj fiŝretoj kaj pro predado fare de homoj kaj ties animaloj. Temas pri specio konsiderata minacata al formorto.
Idozorgado
En 2009 ĉe bestoĝardeno en Bremerhaven, Germanio, du plenkreskaj maskloj de Humboldta pingveno adoptis ovon kiu estis abandonita de ties biologiaj gepatroj. Post la eloviĝo, la du maskloj zorgis, protektis kaj nutris la idon sammaniere kiel regula pingvenparo zorgas sian propran biologian idaron.
Fuĝo el Bestoĝardeno de Tokio
Unu el 135 Humboldtaj pingvenoj el la Marviva Parko de Tokio (Kasai Rinkai Suizokuen) venis al Golfo de Tokio dum 82 tagoj post ŝajne fuĝiĝi el la 13fute alta muro kaj tra la barilo al la golfo. La pingveno, konata nur laŭ ties numero (#337), estis rekaptita de la zorgistoj de la bestoĝardeno fine de majo 2012.
Konservado
Pro malpliiĝanta populacio kaŭzite parte de troa fiŝkaptado kaj sekva malpliigo de manĝodisponeblo, klimata ŝanĝo (krom cirkonstancoj el vertero kiaj fluktuoj de El-Ninjo, kaj oceana acidigo, la nuna statuso de la Humboldta pingveno estas minacata. Historie ĝi estis la viktimo de troekspluatado de guano. Pingvenoj malpliiĝas nombre ankaŭ pro habitatodetruo. Kvankam la specio estas celo de intereso kaj studo fare de esploristoj, ĝi estas konstannte persekutata por kuirarto kaj krome la idoj estas serĉataj kaj uzataj kiel hejmaj maskotoj. En 1992 la Eŭropa Asocio de Bestoĝardenoj kaj Akvarioj aranĝis programon por endanĝeritaj specioj kiu celas savi 90 % el ties genetika diverseco en 100 jaroj.
La nuna populacio estas ĉirkaŭkalkulata je inter 3,300 kaj 12,000. En Aŭgusto de 2010 la Humboldta pingveno de Ĉilio kaj Peruo, ricevis garantian protekton laŭ la usona Endangered Species Act.
En Ĉilio
Ĉilio havas el la plej grandaj kolonioj de tiu specio. En Kokimbio, ĉe la limo kun la Regiono Atakamo, troviĝas Nacia Rezervejo Humboldta Pingveno, kreita por havigi protekton al la plej grava kolonio de tiu specio. La Insuletoj Puñihuil, en la regiono Los Lagos, estas unu el malmultaj konataj lokoj kie la Humboldta pingveno kaj la Magelana pingveno kunhavas la saman reproduktan kolonion.
Grava nestoloko estas en la insuleto Pájaro Niño, ĉe Algarrobo. Tiu loko estas protektita ekde 1995. La ĵurnalistoj de la Nacia Televido de Ĉilio faris denuncon la 13an de januaro 2013, kiam montris, ke sportmaristoj de Algarrobo realigis detruadon de ovoj de tiu pingveno.
En Peruo
Ĉe Kajao, en la insulo San Lorenzo, la populacio de Humboldta pingveno grave malpliiĝas. En la insuloj de Kajao videblas nur malgrandaj grupoj; la tiea populacio de Humboldta pingveno estas eble nur dekoj, pro efiko de la poluado de ties habitato pro oleoj kaj kemiaĵoj devenaj el havena agado. En Peruo la populacio de Humboldta pingveno estas konsiderata lauleĝe kiel "specio formortonta".
En la lastaj jaroj, estas espero por la survivado de la Humboldta pingveno en San Juan de Marcona ĉe Nazka. Ĉar temas pri produktejo de guano, ĝi estas protektita de sekursistemo de la entrepreno Proabonos (antaŭe División de extracción de Fertilizantes de PescaPerú). La loko estas rifuĝejo ankaŭ por aliaj specioj de natura faŭno minacataj. En la Nacia Rezervejo Paracas ties populacio fluktuas inter 500 kaj 600 individuoj.
La insuloj kaj terpintoj konataj kiel "guaneras" (guanejoj) estas lokoj por nestumado de la guanaj birdoj nome ĉefe la Guana kormorano, la naivulo kaj pelikanoj. Tiuj birdoj kiuj manĝas en la perua maro, konstruas siajn nestojn el siaj propraj fekaĵoj. Ĉar en tiu parto de la perua marbordo neniam pluvas, la enormaj kolonioj formadas tavolojn de valora guano, riĉa en nitrogeno kaj tre aprezata kiel sterko agrikultura en la tuta mondo.
Tamen la manko de anĉoveto, ties ĉefa manĝo, rezultis en ankaŭ malpliiĝo de la populacio de guanloĝantaj birdoj; kaj tiele malabundas ankaŭ la havigita de ili guano. Pro tio, Proabonos zorgas la zonojn kie kutime loĝas tiuj birdoj surtere, konstruigis murojn el cemento kiu malhelpas la aliron al la duoninsuloj, kaj kontrolas la areon. Sed ankaŭ la elprenado de guano ĝenas la nestumantajn birdojn, ĉefe ĉar laboristoj intence kaj nekonscie ĝenas. Pro kio necesas kunkongruado de ambaŭ agadoj.
Sciencistoj de Punta San Juan ideis strategion por protekti la pingvenojn ĉefe el laboristoj dum pluis la elfosado de la sterko: kunvokis dekojn da studentoj, kiuj senpage kaj volontule zorgis pri la kolonioj de pingvenoj. Per akumulita sperto oni lokigis la zonojn preferitajn de la pingvenoj por nestumi kaj moviĝi inter maro kaj ripozejoj. Oni markis linion sur la tereno por limigi la zonojn deklarotajn netuŝeblaj. La elfosado de guano jam ne plu estis tialo por la nuligo de dekoj da bestoj, dum multaj studentoj prepariĝis por teknikoj de naturesplorado.
En Argentino
En Argentino estas nur vaganta specio, ĉar ties akvoj troviĝas tre for de la ĉiliaj kolonioj plej aŭstralaj (sudaj). Ĝi estis detektita en la Insulo Estados, en la Insularo Novjaro, kaj en Mar del Plata. Eble la malmultaj ekzempleroj kiuj klopodas konkeri la atlantikajn marbordojn estos genetike altiritaj per hibridado kun ekzempleroj de la enorma populacio de ties plej proksima parenco: nome Magelana pingveno, same kiel okazas ĉe la atlantika populacio de la Perua kormorano.
En Ekvadoro
En Ekvadoro estas nur vaganta specio, ĉar ties akvoj troviĝas tre for de la peruaj kolonioj plej nordaj.
Mazgitam
Mazgitam estas rura komunumo kaj vilaĝo de Maroko, situanta je 60 km nordoriente de Taza, en la orienta Rif kaj la administra regiono de Taza-Al Hoceima-Taunate. La komunumo, kiu estis parto de la provinco Taza, estis enmetita en la provinco Gercif kiam tiu ĉi estis kreata, en 2009.
Ĉirkaŭe troviĝas domaroj kiaj: Ajt-Ahmed, Ajt-Hakun, Ajt-Sidi-Said, Maghrava, Ulad-Alla, Ulad-Jahja, Beni-Musi, Ulad-Taleb, Ain-Mzizui, Arab-bouzelifen, Ĉorfa-Angad kaj Uulad-Burima.
Mazguitam estas konata en la regiono pro sia ĉiusemajna merkato ĉiun merkredon.
Ĝia populacio estas majoritatet berbera kaj formas parton de la tribo de Mtalsa (Ibdarsen).
Johannes Jacobinus
Johannes Jacobinus estis saksa politikisto, kanceliero de Transilvanio naskita en Koloĵvaro la 23-an de marto en 1574 aŭ 1575 kaj mortinta en Braŝovo la 17-an de julio 1603.
Biografio
Johannes Jacobinus estis unitarisma religiulo, notario longtempe de sia naskiĝurbo. De 1598 li estis sekretario de reganta kancelario. En 1603 reganto Moseo Székely nomumis lin kanceliero. Li mortis en la batalo de Braŝovo.
Saint-Gaudens
Saint-Gaudens (franca elparolo: [], okcitane: Sent Gaudenç) estas franca komunumo kaj subprefektejo de la departemento Haute-Garonne, en la regiono Sudo-Pireneoj. Ĝi havis 11,191 loĝantojn en la jaro 2011.
Geografio
Saint-Gaudens situas ĉe Garono, sudokcidente de Tuluzo kaj  norde de la landlimo kun Hispanio.
2620 Santana
2620 Santana estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Postulo
Postulo laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas
2620 Santana
Nomo
Ĝia nomo honoras la meksikan kantiston kaj muzikiston Carlos Santana.
Postulo
Aparte en ekonomiko temas pri mono, kiun la postulanta entrepreno ankoraŭ ne ricevis sed ankoraŭ devus ricevi (kutime pro jam liverita varo aŭ servo).
Sanĝu
Sanĝu (상주시, laŭ ĉinaj literoj 尙州市) estas universitata urbego en Sud-Koreio.
Geografio
Sanĝu situas en meza parto de la lando en rivervalo en proksimeco de Kimĉon.
Historio
Sanĝu ludis gravan rolon jam ekde 505 aŭ iomete pli frue. Pro la graveco fortikaĵo estis konstruita. En la 6-a jarcento jam budhanaj misiistoj atingis la urbon. Dum la malfrua 9-a jarcento kelkaj ribeloj okazis en Sanĝu (ankaŭ en aliaj urboj). En 1895 Sanĝu estis distrikto. Sub la japana okupo la okupregistaro faris diversajn laborojn por modernigi la lokan agrikulturon. La fervojo tra Sanĝu estis kompletigita en 1924 kaj ĉirkaŭ en la sama tempo la agrikultura institucio (estonta universitato) estis establita. En 1986 ĝi ricevis la statuson urbo. En la fruaj 2010-aj jaroj la urbo atingis la internacian klasifikan statuson urbego.
Ekonomio
La ekonomio de Sanĝu estas tradicie agrikultura. La areo estis fama por silkobredado jam dum la historiaj tempoj. La plej grava agrikultura produkto estas rizo. Aliaj gravaj produktoj inkludas vinberojn, pomojn, pirojn, kaj kukumojn. La urbego hodiaŭ estas grava regiona centro de industrio kaj komerco ankaŭ, danke al la centra loko kaj altkvalita liverado.
Trafiko
Sanĝu havas fervojan kaj aŭtobusan stacidomojn.
Klimato
La averaĝa jara temperaturo estas en Sanĝu inter 12-13 °C, ĝi varias averaĝe aŭguste 26 °C, januare −3 °C. En la jaro pluvas/neĝas po 1,050 mm.
(6963) 1990 OQ3
(6963) 1990 OQ3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en la kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Listo de asteroidoj (115001–116000)
Jen la listo de la asteroidoj kun numeroj 115001 ĝis 116000. La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Ne estas kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.
Esceptokaze, kelkaj raraj asteroidoj ricevis nomon ; plejparte el la aliaj havas nenian menciindecon.
László Valovits
VALOVITS László [pr. valoviĉ] estas rumanuja hungara pentristo, grafikisto naskiĝinta en Târgu Lăpuş en 1945.
Kariero
Li finis en Kluĵo en Belarta Altlernejo Ion Andreescu en 1972. Li estas scenejdekoraciisto de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo. En 2005 la Muzeo MIN-ON de Tokio aĉetis kaj ekspoziciis lian pentraĵon pri rumana komponisto George Enescu.
Emil Ramann
Emil Otto Paul Bruno RAMANN (naskiĝinta la 30-an de aprilo 1851 en Dorotheenthal apud Arnstadt, mortinta la 19-an de marto 1926) estis germana agrikulturkemiisto kaj grundosciencisto.
Hiroyuki Shirai
Li futbalis ĉe Shimizu S-Pulse, Verdy Kawasaki, Cerezo Osaka, Shonan Bellmare, Vegalta Sendai kaj FC Ryukyu.
Sanktavincenta parulio
La Sanktavincenta parulio (Catharopeza bishopi) estas malgranda paserina birdo de la familio de Paruliedoj de Ameriko kaj malgranda genro de Catharopeza. Ĝi estas monotipa ene de la genro Catharopeza. Ĝi estas endemia de la insulo Sankta Vincento en Sankta Vincento kaj Grenadinoj en Malgrandaj Antiloj ĉefe ĉe la valoj Colonaire kaj Perserence kaj en Monto Richmond.
Emil Ramann
Vivo scienca
Ekde 1895 li estis profesoro de grundoscienco ĉe la Supera Forstscienclernejo en Eberswalde. En 1900 li fariĝis profesoro de agrikulturkemio kaj grundoscienco ĉe la Universitato de Munkeno. Li deĵoris ĝis 1925 kiel katedrestro. Krome li gvidis la ĉi-rilatajn sekciojn de la instituto Bayerische Forstliche Versuchsanstalt. Ties institutoj translokiĝis en 1992 al Freising.
Sanktavincenta parulio
Ties naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj humidaj montararbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Ĝi loĝas en densa subkreskaĵaro kaj arbustaro en unuaranga pluvarbaro, palmoplantejoj, “nana” arbaro, duaranga kreskaĵaro kaj arbarbordoj. Pluvarbaro kaj palmoplantejoj estas plej gravaj, enhavantaj ĉ. 80 % de la populacio. Ĝi troviĝas je altoj de 300-1,100 m, sed probable ĉefe sub 600 m.
Emil Ramann
Vivo scienca
Li okupiĝis ĉefe pri la iĝo de humo kaj strukturo de grundoj, pri la akvo-mastrumado de grundoj kaj la kemia kvalito de teroj. Li rigardatas kiel kunfondinto de la moderna grundoscienco, kune kun la ruso Vasilij Vasiljeviĉ Dokuĉajev kaj la amerikano E. W. Hildgard. Li helpis fondi ankaŭ la Internacian grundosciencan societon (Internationale Bodenkundliche Gesellschaft).
Sanktavincenta parulio
La totala populacio estas de 3,000 – 5,000 individuoj, sed malpliiĝas. Oni ĉirkaŭkalkulis 1,500-2,500 kantantajn masklojn en 1986. La etendo de taŭga habitato malpliiĝis el 140 km² en la 1900-aj jaroj al ĉ. 80 km² en 1986.
Emil Ramann
Honoroj
Li estis membro de diversaj akademioj. En Freising oni nomis straton laŭ li.
Sanktavincenta parulio
Ĝi estas malgranda birdo 14.5 cm longa. Montras nekonfuzeblan bildon nigrablankan. Plenkreskulo montras nigrecajn kapon, suprajn partojn (kun iom pli hela aŭ bruneca nuanco en flguiloj) kaj brustozonon. Ĝi estas grizeca en flankoj kun resto de subaj partoj blankaj, sed suba ventro malhela. En kapo rimarkindas tre larĝa kaj markata blanka okulringo kaj iom da heleco en subaj bridoj, mentono kaj bekobazo. Estas ankaŭ blankaj pintoj en eksteraj vostoplumoj. La beko estas grizeca kaj pintakra, dum la kruroj estas rozkolorecaj. Nematuruloj estas similaj, sed brunecaj, malhelaj kaj havas pliajn malgrandajn blankecajn punktojn ĉebeke. Ili ofte skuas sian voston. La voĉo estas ascenda serio de notoj altiĝanta laŭ volumo kaj fine emfaza. La nesto estas konstruita malalte en juna arbeto; la ino ovodemetas inter aprilo kaj julio.
1005
En la jaro 1005 post Kristo okazis, interalie:
Istebné
Istebné (hungare Isztebne [istebne]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Málaga del Fresno
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas malagueño. La censita loĝantaro en 2016 estis de 178 loĝantoj kaj la denseco estas de 7,34 loĝ/km².
Situo
Málaga del Fresno situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Campiña de Guadalajara en la okcidenta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 780 m super marnivelo; je 23 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 23,83 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°47′25″N 3°14′46″Ok.
Historio
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 178, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Málaga del Fresno, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Málaga del Fresno kie oni falis al la nunaj 178.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.
Teko
Teko estas botanika termino:
Eschlikon
Eschlikon havas plurajn signifojn:
Teko
Teko ankaŭ estas alia vorto por "dokumentujo" aŭ "valizeto", kiun tamen kelkaj konsideras nenecesa, evitinda novradiko.
-teko (aŭ pli precize "-otek-") estas ankaŭ ŝajnsufikso (ekssufikso) en vortoj kiel diskoteko, biblioteko,kulturoteko kaj apoteko. Tiuj vortoj ne estas kunmetitaj, ekzemple "biblioteko" ne rilatas al la Biblio (historie ĝi signifas “librokolektejo”, de la Greka vorto “biblion” = libro). Kelkaj elprovis uzi veran sufikson "-otek-" en Esperanto, kun la signifo "kolekto", "kolektujo", "kolektejo", ekemple kartoteko aŭ filmoteko. Tamen tiu uzo kiel vera sufikso ne estas tre disvastigita, kaj PMEG rekomendas anstataŭe uzi kunmetaĵojn kun "kolekto", "kolektejo" aŭ "kolektujo", kiuj estas multe pli klaraj. Ankaŭ ekzistas risko konfuzi tiun sufikson kun la supre menciita vorto "teko".
Istebné
Situo
Istebné situas laŭ traira flankovojo. Dolný Kubín troviĝas je 6 km.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1316 en formo "Iztebna". En 1828 695 vilaĝanoj loĝis en 87 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Isztebne 411 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1952 metalurgia fabriko ekproduktis. En 2001 vivis en Istebné 1454 homoj, (1435 slovakoj).
Béla Keresztesi
Béla Keresztesi [keresteŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Keresztesi Béla estis hungara inĝeniero pri arbaroj, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1982), membro honora de Bulgara Scienca Akademio (1987).
Béla Keresztesi naskiĝis la  1922 en Kiskunfélegyháza. Li mortis la 2001 en Budapeŝto.
Biografio
Béla Keresztesi frekventis universitaton en Sopron, poste li laboris en arbaro apud Miskolc inter 1946-1949. Baldaŭe li okupiĝis pri arbarigo de Granda Hungara Ebenaĵo, sed li plulernis ankaŭ en Leningrado. Inter 1960-1987 li gvidis arbaristan instituton, poste li estis esplora profesoro ĝis la emeritiĝo en 1995. Ekde 1975 li ankaŭ instruis en universitato en Budapeŝto. Li okupiĝis precipe pri robinioj, kiujn ankaŭ la abeloj profitas. Li longe redaktis fakrevuon Erdő (=arbaro). Li ricevis memormedalon en 1957, premiojn en 1968 kaj 1981.
23578 Baedeker
23578 Baedeker estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana familio da presistoj kaj librovendistoj fondita de Diedrich Baedeker (1680–1716). En 1827, Karl Baedeker (1801–1859) fondis en Koblenco eldonejon, kiu fariĝis bone konata pro siaj gvidlibroj, tradukitaj en multenombraj lingvoj, kiuj kovras preskaŭ ĉiujn landojn de Eŭropo, Proksima Oriento kaj Nordameriko.
László Makkai
MAKKAI László (pro. makai) estis hungara historiisto, reformita teologiakademia profesoro, ano de MTA, naskita en Koloĵvaro la 10-an de julio 1914 kaj mortinta en Bp. la 1-an de decembro 1989. Li estis la nepo de historiisto Domokos Makkai kaj filo de verkisto Sándor Makkai.
Biografio
László Makkai studis en universitatoj de Kluĵo kaj Budapeŝto, li doktoriĝis en 1936 en Budapeŝto. Li laboris inter 1936-40 en Tutlanda Biblioteko Széchényi, en 1940-41 ĉe la ministerprezidenteco. Inter 1941-45 li estis profesoro de Erdélyi Tudományos Intézet de Koloĵvaro. En 1942 li privatprofesoriĝis pri temo „Román történelem, különös tekintettel balkáni és magyar kapcsolataira” (Historio de Rumanio, precipe rigarde al la rilatoj kun Balkano kaj Hungario. En 1946 li akiris privatprofesoran kvlifikon pri temo „Kelet-európai társadalomtörténet” (Orientreŭropa socihistorio) en la Universitato de Budapeŝto. Inter 1964-84 li estis ĉefredaktoro de la revuo Világtörténet (Mondhistorio), de 1977 afergvidinta prezidanto de la redakcikomitato de revuo Confessio. En la unua etapo de sia scienca laboro li studis la historion de Transilvanio precipe en mezepoko kaj noverao, la histroriajn rilatojn hungarajn-rumanajn. Post 1949 komence li esploris la ide- kaj sicihistorion de la 16-17-aj jarcentoj, poste la ekonomihistorion kaj kamparamovadojn en la 17-a jarcento, la protestantan eklezihistorion, kulturhistorion. Li havas gravajn rezultojn en malkovro de rilatoj anglaj-hungaraj, de erao de Gabrielo Bethlen.
De
La literkombino havas plurajn signifojn:
BAB
La vorto havas plurajn signifojn:
Oberirsen
Oberirsen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
César Cui
César Cui (Цезарь Антонович Кюи; Zesar Antonowitsch Kjui; * (jul.) 6-an de januaro / (greg.) 18-an de januaro 1835 en Vilno; † 26-an de marto 1918 en Sankt-Peterburgo) estis rusa komponisto, muzikkritikisto kaj oficiro (inĝeniero de la rusa armeo) kun francaj prauloj deflanke de sia patro.
Vivo
Cui estis filo de franca oficiro, kiu restintis en Rusio post la retiriĝo de Napoléon Bonaparte el Moskvo, kaj de litovino. Ĉar li jam junaĝe montris intereson pri muziko, en la aĝo de dek jaroj li ricevis muzikinstruon, i.a. en 1850/1851 ĉe Stanisław Moniuszko, kiu tiam restis en Vilno. En 1851 li eniris la inĝenierlernejon en Sankta-Peterburgo; kvar jarojn poste li pasis al la tiea armea inĝenierakademio, kie li studis ĝis 1857 fortikigon. Poste li fariĝis docento por ĉi tiu fako ĉe la inĝenierakademio kaj en 1878 profesoro. Pli poste oni nomumis lin generalleŭtenanto. Aparte de sia armekariero Cui tamen plue okupiĝis pri muziko: en 1856 li trafis sur Milij Balakirev, kiu dum la sekvaj jaroj lin muzike instrukciis, kaj kun ĉi tiu li metis la fundamenton por la t.n. potenca grupeto. Precipe li distingiĝis kiel muzikkritikisto, kiu komence propagandis vehemente la estetikon de la potenca grupeto. Poste li distanciĝis de ĉi tiu grupo kaj parte verkis akrajn fikritikojn de iliaj verkoj (ekz. pri la opero „Boris Godunov“ Modest Musorgskij, per kiuj li ne malgrave damaĝis siajn iamajn kunulojn. Ankaŭ la unuan simfonion de Sergej Rachmaninoff li komparis en kritiko el la jaro 1897 kun programsimfonio pri la sep egiptaj plagoj. Ekde 1880 Cui turnis sin pli intense al francaj opermaterialoj kaj stampis per siaj traktaĵoj la francan imagon pri la rusa muzika vivo. Dum siaj lastaj vivojaroj Cui estis blinda, tamen ĝuis kiel lasta postvivanto de la „kvinopo“ renomon kiel iaspeca vivanta legendulo.
Stilo
Nur foje li uzis popolmelodiojn aŭ postsentis per harmoniaj kaj melodiaj apartaĵoj la karakteron de rusa popolmuziko; ofte la nacia elemento mankas entute. Pro tio la muziko de Ĉajkovskij, kiun la „kvinopo“ insultis kiel „okcidentumulo“, aŭdiĝas multe pli „rusa“ ol tiu de Cui. Male en la verkoj de Cui evidentiĝas lia admiro por Robert Schumann. Kvankam Cui komponis 15 operojn, li preferis pli malgrandajn, miniaturecajn ĝenrojn kiel lidoj kaj pianopecoj. Tamen en ĉi tiuj verkoj evidentiĝas, ke Cui ĉiam eniris la danĝeron, forgliti en trivialan, plaĉan salonmuzikon. Tiel jam dum sia vivotempo estis klare, ke li kompozicie estas la plej malforta membro de la potenca grupeto. Pli granda estis lia graveco kiel muzikkritikisto, kio devenas de lia ne malkonsiderinda verkista talento. Tamen ĉi tiun gravecon malpliigis la supre menciitaj fikritikoj, kiuj atestas ege konserveman sintenon. Nuntempe Cui preskaŭ neniel estas konata kiel komponisto.
Departemento Rivera
Rivera estas departemento de Urugvajo. La ĉefurbo kaj administra centro same nomiĝas Rivera. Laŭ la censo de en la departemento vivis.
Rigideco
La rigideco estas meĥanika eco, kiu indikas la rezisto de korpo, peco aŭ objekto al elasta deformiĝo (ekzemple, risorto). Ju pli peco estas rigida, des pli grandan streĉon oni devas apliki sur ĝi por ricevi la saman deformiĝon.
Linia rigideco
La rigideco, notata k estas la proporcia koeficiento inter la forto F kaj la deformiĝo x
ekzemple, se F estas tiro aŭ premo (du oponataj fortoj laŭ sama direkto), je unu neŭtono; x estos pligrandiĝo aŭ malpligrandiĝo, je unu metro. La rigideco estas tiam mezurata kiel unu neŭtono en unu metro (N/m)
Turna rigideco
en kiu
Oni povas paroli pri turna rigideco en tordo aŭ flekso La deformiĝo mezuriĝas en radianoj kaj la momanto en neŭtonoj sur metro. La rigideco estas tiam mezurata per neŭtono per metro en radiano (N*m/rad)
Mány
Mány [mAnj] estas minista vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Bicske.
Situo
La vilaĝo situas laŭ traira flankovojo inter Zsámbék-Bicske, aŭtoŝoseo M1 inter Budapeŝto kaj Vieno estas proksime.
Historio
Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Poste laŭ strategio de Habsburgoj ĉirkaŭ Buda germanoj-ŝvaboj setlis. En 1787 postbaroka katolika preĝejo, en 1816 kalvinana baroka-klasikisma preĝejo konstruiĝis. En 1945 por Budapeŝto okazis gravaj bataloj, la vilaĝo ruiniĝis. En 1946 la ŝvaboj deportiĝis al Germanio, alvenis hungaraj deportitoj el Ĉeĥoslovakio. En 1960 kolĥozo pri Paco formiĝis. Ekde 1987 karbonominejo funkcias.
La vilaĝo havas germanan kaj ciganan aŭtonomiojn.
Triana
Triana estas hispana muzik-ensemblo ludanta andaluzan rokmuzikon dum la 1970-aj jaroj kaj komence de la 1980-aj jaroj. La membroj de la origina grupo estis Jesús de la Rosa Luque (Sevilo) kiu kantis kaj ludis klavaron, Eduardo Rodríguez Rodway (Sevilo) kantisto kaj gitaristo kaj Juan José Palacios, konata kiel Tele (Puerto de Santa Maria Kadizo) ludis drumon kaj perkut-instrumentojn. La nomo de la grupo estis omaĝo al la pitoreska samnoma kvartalo de la andaluza ĉefurbo nome Sevilo.
Historio
La unua celo de la muzi-ensemblo Triana estis kunfandi flamenkon kaj rokenrolon, kaj ĝiaj modeloj estis ensembloj kiel Vanilla Fuge kaj King Crimson.
La enhavo de la tri unuaj diskoj estis eksperimentaj kaj progresemaj. La sekvanta produktaĵo El Patio (La korto) estis granda sukceso ĉe la andaluza junularo, malgraŭ la ne-ekzistanta laboro por promocii la diskon. Do, la kanzonoj Abre la Puerta (Malfermu la pordon) kaj En el Lago, pro ĝia revema teksto, fariĝis klasikaĵojn en la tiel nomata andaluza roko. En la jaro 1977-a aperas la disko Hijos del Agobio, eldonita okaze de speciala momento de la hispana historio. La disko enhavas politikajn kantaĵojn kie elstariĝas la libereco …La gitaro al la mateno parolis/ pri libereco… kaj samtempe ili malfidas pri la politikaj agadoj …ĉiuj kredas koni kaj diri viajn pensojn / per elegantaj voĉoj kaj samtempe per malmola mieno/ Ni volas elekti / kaj neniu rajtas diri / la vojon atingonta la liberecon… La muziko fariĝis pli obskura kaj eksperimenta tre simila al ĵazo kaj abundis la uzado de la elektra gitaro. Nur la kantaĵo Quiero contarte, tre simila al la antikva furoraĵo de la ensemblo Abre la Puerta, similas al popo. Post la tri unuaj diskoj la ensemblo forgesis tiujn eksperimentajn vojon kaj sekvis komercan linion. Al tiu epoko apartenas ĝia plej konata kantaĵo Tu Frialdad (1980-a).
En la jaro 1983-a mortas pro aŭtomobil-akcidento Jesús de la Rosa kaj tio metas la finan punkton al la kreativeco de la ensemblo. Eduardo Rodríguez Rodway komencis tiam propran muzki-karieron kaj Juan Jose Palacios “Tele” revenis en la scenejojn kun nova muzik-esemblo uzanta la nomon “Triana”. En la jaro 1995-a aperis disko Triana una Historia, kiu kompilis la tutan vivon de la ensemblo. Sekvis du diskoj kiuj ne estis tre bone akceptitaj de la publiko. Al la nova ensemblo apartenis Tele (drumo), Juan Reina (kantisto kaj flamenka gitaro), Julián Planet kaj Luis Cobo Manglis (elektraj gitaroj), Jesús Arispont (basulo) kaj Rafael de Guillermo (klavaro). En la monato junio 2002-a forpasis Tele dum kirurgi-operacio, do Eduardo estas la sola membro de la origina Triano ankoraŭ vivanta.
János Kertész
János Kertész [jAnoŝ kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kertész János estas hungara fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).
János Kertész naskiĝis la  1950 en Budapeŝto.
Biografio
János Kertész frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1971-1976, poste li samloke doktoriĝis el fiziko en 1980. Li komencis sian karieron en fizika instituto de MTA, kie li esploris. En la 1980-aj jaroj li esploris ankaŭ en universitatoj de Kolonjo kaj Munkeno. En 1989 li doktoriĝis antaŭ MTA. Baldaŭe li instruis en universitato en Budapeŝto, kie li estis katedrestro inter 1995-2007. Li okupiĝas precipe pri fraktaloj kaj pri komputila fiziko. Li ricevis 4 premiojn inter 1986-2011.
Duke Ellington Orchestra
La Duke Ellington Orchestra (ankaŭ: Duke Ellington and his Orchestra, komence The Washingtonians esperanta formo Orkestro Duke Ellington) estis ĵazbandego de la svingo,kiu kun diversaj instrumentistaroj ekzistis ekde la 1920-aj ĝis en la 1970-aj jaroj, direktata de Duke Ellington.
La Washingtonians
La originoj de la „Orkestro Duke Ellington“ (ĉi-sekve: ODE) baziĝas en la ekzerco-kunsidoj de Duke Ellington proksimume 1917 kun la fratoj Miller en la True Reformers Hall en Vaŝingtono. La ekzercadojn partoprenis ankaŭ Otto Hardwick, komence kiel basisto, poste kun C-saksofono. Li tiel fariĝis la unua membro de DEO; lin sekvis Barney Bigard en la bandon, poste Arthur Whetsol kaj frapinstrumentisto Sonny Greer, kun kiu Ellington estis pli intima ol kun iu ajn el la aliaj muzikistoj de sia orkestro. Lasta alirinto de la unua bando estis banĝo-ludisto Elmer Snowden, kiu diference al la aliaj muzikistoj jam ioman tempon estis laborinta kiel profesia muzikisto kaj en la komenca tempo de la Washingtonians estis la oficiala bandestro. La bando ludis tiam je danceventoj kaj kiel fonmuzikistaro je aŭdiencoj, precipe popularajn ragtimo-kantojn, valsojn kaj enmodajn furorkantojn. Kadre de la sukceso de nigrulaj bandoj kaj spektakloj Hardwick kaj Sonny Greer atingis sekvante klarnetiston Wilbur Sweatman al Novjorko; finfine postvenis Ellington. Ili laboris ĉe Sweatman en Teatro Lafayette je Harlemo. Iliaj provoj enradikiĝi en Novjorko komence tamen malsukcesis. Kiel „Washington Black Sox Orchestra“ Ellington, Snowden, Hardwick, Whetsol kaj Greer muzikis en Atlantikurbo. Je la dua komenco ili ricevis laboron en noktoklubejo „Barron's“; tie ili ludis precipe fonmuzikon kaj furorkantojn. Julion de 1923 ekestis la unuaj sonregistraĵoj de „Vaŝingtonanoj“ por diskeldonejo Victor; komponisto Maceo Pinkard sonregistrigis kantojn siajn. Septembron de 1923 ili transiris de „Barron'“ al la revuo „Harper Dixie Revue“ ĉe Broadway, kiu okazis en la malgrandega noktoklubejo „Hollywood Inn“, la pli malfrua „Kentucky Club“. : „en la kvar jaroj, kiujn la 'Vaŝingtonanoj' pasigis en Hollywood Inn, la tuta konstelacio de la bando - personaro, muziko kaj mastrumado – draste ŝanĝiĝis. Kiam ĝi en aŭtuno de 1927 finfine forlasis la klubejon, ĝi estis la bando de Duke Ellington, kiu ludis la muzikon de Duke Ellington.“ (Collier)