cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liceo en Ŝtumo
Esperanto
La 8an de septembro 2014 venis de Łowicz / Loviĉo dum sia turneo tra Pollando la Senata Esperanto-ekspozicio, kiu unue estis oktobre 2012 en Varsovio en la Pola Senato kaj estis organizita okaze de la 125-jara Jubileo de Esperanto kaj la Konferenco pri Esperanto en Pola Parlamento organizita de polaj parlamentanoj i.a. senatano Edmund Wittbrodt kaj fare de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) kun financa helpo de Mecenato de Esperanto el Japanio Etsuo Miyoshi. La E-ekspozicio post la Senato estis prezentata en Varsovio, Malborko, Nowy Staw, Tczew, Gdynia, Pelplin, Wołów, Złotoryja, Vroclavo, Sosnowiec, Czeladź, Będzin, Lębork, Łeba, Lodzo kaj Łowicz la ekspozicion invitis al la urbo la Starosto de la Distrikto Sztum Wojciech Cymerys sub kies Patroneco okazas la Ekspozicio kaj la loka Esperanto-amiko Krystian Zdziennicki, la prezidanto de la Junula Ago-Grupo de la Ŝtuma Distrikto (la abituriento de la Liceo en Ŝtumo, nun studento) kune kun la Direktorino de la Liceo en Ŝtumo Wiesława Kowalik. La ekspozicio daŭros ĝis la 30a de septembro 2014 kaj je la fino de la ekspoziciado en Ŝtumo okazos la finanta vernisaĝo la 22an de septembro 2014 kun la Aŭtoritatoj de la Urbo kaj Distrikto, la lokaj televido kaj gazetaro, krome la saman tagon okazos la monologo "Doktoro Esperanto" de Mario Migliucci en la traduko al la pola de Roman Dobrzyński kaj prezentos ĝin la loka esperantistino Helena Biskup, de la 22-a ĝis 30a de septembro 2014 akompanos la Senatan Esperanto-ekspozicion la rapida Esperanto-kurso gvidata de Eduardo Kozyra el Malborko, la vic-prezidanto de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) kaj kunordiganto de la ekspozicio. Aliĝis al la Esperanto-kurso 10 lernantoj de la liceo kaj krome kelkaj loĝantoj de la urbo i.a. Krystian Zdziennicki. La 30an de septembro la Senata Ekspozicio veturos al najbara urbo Kwidzyn, kie la 2an de oktobro okazos la vernisaĝo.
Vítkovce
Vítkovce, hungare Vitfalva, germane Wittkensdorf estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Geografio
Vítkovce situas laŭ Hornád, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Krompachy-Spišská Nová Ves. La lasta urbo troviĝas je 13 km-oj.
Historio
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1253, poste en 1343 laŭ tiama hungara ortografio "Vythkfalua". La loĝantoj dekomence minadis kupron. Ĝis 1892 la oficiala hungara loknomo estis Vitkócz, poste ĝi rericevis sian originan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vitfalva 182 homoj, (slovakoj en majoritato, ciganoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Szepesváralja, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vítkovce 509 homoj, (444 slovakoj, 47 ciganoj).
Gvadalevino
Gvadalevino naskiĝas en la Montaro de la Neĝoj kaj en la unua sekcio ĝi estas ankaŭ konata kiel rivero Granda ĝis atingo de la lokoj Navares kaj Tejares. Poste ĝi kuras tra la urbo Arundo kie ĝi skulptigas la faman Tranĉon, kaj fine elfluas en la rivero Gvadiaro en loko konata kiel La Indiana (vidu artikolon indjano).
Ĉasistoj-kolektistoj
Ĉasistoj-kolektistoj estas klasifiko por popoloj, kiuj ne konas la agrikulturon aŭ bredadon kaj sekve vivadas de la ĉaso kaj la kolekto de fruktoj kaj vegetaĵoj.
Laŭ tradicia teorio, kiun komencis Aristotelo en sia verko Politiko, en la komenco de la homaro, homoj estis ĉasistoj-kolektistoj, poste ili atingis la bredadon kaj poste la agrikulturon. Tiu vidpunkto estas taŭga al greka vidpunkto, laŭ kiu la plej alta formo de vivo estas la urba civitana vivo. Ankoraŭ hodiaŭ, multaj historiistoj ne dubas pri tiu ideo, sed ne kun la sama sinteno de Aristotelo.
Multaj antropologoj pensis ke en nuna mondo ankoraŭ estus popoloj, kiuj ne konas agrikulturon aŭ bredadon kaj vivas "primitive". Sed hodiaŭ oni ne pensas tiel. La nunaj popoloj kiuj vivas per la ĉaso kaj la kolekto, vere elektas tiun vivmanieron por ne konkurenci al siaj najbaroj kaj interŝanĝas agrikulturaĵojn per ĉasaĵo aŭ veĝetaĵoj. Multaj modernaj grupoj de ĉasistoj-kolektistoj antaŭe estis bredistoj aŭ agrikulturistoj, sed iĝis ĉasistoj-kolektistoj pro premo de aliaj popoloj, kiuj forprenis ilin de bonaj kamparoj por agrikulturo; pro tio, tiuj grupoj devis eniri arbarojn kaj vivi nomade. Tio okazis ofte al brazilaj indiĝenoj. Preskaŭ ĉiuj el ili tute certe konis agrikulturon antaŭ la alveno de eŭropanoj, uzante la ĉasadon kaj la kolektadon nur por suplementi sian nutraĵon, sed multaj estis forpelitaj al arbaroj, kaj disdividiĝis je malgrandaj grupoj kiuj bezonis ĉasi kaj kolekti por pluvivi.
Alie, la vivo de nunaj ĉasistoj-kolektistoj, kiel inuitoj, estas tre specialigita kaj tute malsama al la vivo de primitivaj popoloj, kiuj vivis en multe pli mildaj klimatoj. Sekve, laŭ moderna vidpunkto, la nunaj ĉasistoj-kolektistoj ne povas esti modeloj por studo de primitivaj nomadaj popoloj, kiel oni pensis ĝis la 1970-aj jaroj.
Kalvinana preĝejo (Kisléta)
La Kalvinana kirko estas eklezia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Kisléta.
Historio
Katolika kirko Sankta Johano la Evangeliisto en Kisléta estis konstruita kaj konsekrita 1336. En mezo de la 16-a jarcento ĝi estis jam kalvinisma preĝejo. En 1671 armeo de Sofia Báthori okupis kaj redonis ĝin al la katolikoj. La parlamento en Ónod en 1707 redonis la kirkon al la kalvinanoj. Rekonstruado okazis en 1801, inter 1827 kaj 1831 la turo estis konstruita. La orgeno alvenis en 1931, ĝi renoviĝis en 2011.
Konstruaĵo
La konstruaĵo situas sola. En mezo de la fasado la kvadrata turo reliefas, ĉe la piedo la enirejo funkcias. La navo estas pli larĝa, ol la turo kaj ol la plurlatera absido. Ekstere pilieroj apogas kaj la absidon, kiu gardas la gotikon. Interne laŭ la kalvinisma kutimo la muroj estas blankaj.
Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Fertőszéplak)
Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Fertőszéplak, laŭ la ĉefvojo.
Historio
La unua kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. La nun videbla preĝejo konstruiĝis inter 1728-1735. La meblaro, fresko kaj la predikejo estas originaj el la 18-a jarcento. La ĉefaltara bildo estis pentrita en 1750. La orgeno estas aŭdebla ekde 1896.
Konstruaĵo
Antaŭ la preĝejo du skulptaĵoj situas pri Sankta Anna kaj Johano Nepomuko. Ili pretiĝis kune kun la preĝejo. La konstruaĵo (kiu estas videbla ankaŭ en la blazono) havas 2 imponajn simetriajn turojn kun horloĝoj. La sanktejo estas sesangula. Ekstere estas videblaj skulptaĵoj pri Sankta Jozefo, Sankta Johano kaj Sankta Maria.
Kermeso okazas en la 1-an de novembro.
Gregorio la 12-a
Gregorio la 12-a (m. la 18-an de oktobro 1417), denaske Angelo CORRER aŭ CORRARO, estis la romkatolika papo ekde 1406 ĝis 1415 kaj la posteulo de Inocento la 7-a (1404-06). Li estis elektita en Romo de konklavo el nur dekkvin kardinaloj, laŭ tre preciza kondiĉo : se la kontraŭpapo Benedikto la 13-a, la rivalo de Gregorio en Avinjono, definitive rezignus pri sia ofico, ankaŭ Gregorio devus rezigni pri sia papeco, tiel ke nova baloto okazu kaj ke la granda okcidenta skismo finiĝu.
Gregorio devis rezigni pri lia posteno okaze de la koncilio de Konstanco en 1415.
La Urbestro de Zalamea
Enrique Legrand tradukis la verkon el la hispana kaj eldonis ĝin 136-paĝe en Montevideo en la jaro 1925.
Uri (Italio)
Uri estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio kaj al la provinco Sassari, ekde aprilo 2021 nomata metropola urbo Sassari. Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta Maria, ĉi-tie nomata "sinjorino de la pacienco", kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Najbaraj komunumoj estas Alghero, Ittiri, Olmedo, Putifigari, Sassari kaj Usini.
Henry Cavendish
Henry CAVENDISH naskiĝis la 10-an de oktobro 1731 en Nico, Francio; mortis la 24-an de februaro 1810 en Londono; estis grava brita fizikisto kaj kemiisto.
Vivo
Li naskiĝis de aristokratia familio kaj studiis ekde 1749 ĝis 1753 matematikon kaj fizikon en Kembriĝo. Post vojaĝo tra Eŭropo kun sia frato li vivis en Soho (Londono) kune kun sia patro. En ĉi tiu tempo li faris esplorajn laborojn pri elektro kaj kemio, komence kiel asistanto de la patro. Post la morto de la patro en la jaro 1783 li translokiĝis al Clapham Common, kie li aranĝis grandan laboratorion kaj bibliotekon. Li estis membro de la Royal Society kaj konsilanto de la British Museum.
Cavendish faris sennombrajn sciencajn studojn kaj eksperimentojn, sed la plej multe el ili ne estis publicitaj dum lia vivo. Nur longe post lia morto, je la fino de la 19. jarcento James Clerk Maxwell okupiĝis pri liaj studoj kaj ekkonis, ke Cavendish jam estis malkovrinta multajn postajn eltrovojn, ekzemple la leĝo de Ohm, leĝo de Dalton kaj la leĝo de Gay-Lussac.
Jenő Rákosi
Jenő RÁKOSI [rAkoŝi], hungare Rákosi Jenő estis hungara verkisto, ĵurnalisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy, membro de Societo Petőfi.
Henry Cavendish
Vivo
Cavendish mortis 78-jara en 1810 kaj postlasis grandajn posedaĵojn al siaj parencoj. En la jaro 1871 la heredantoj donacis gravan sumon da mono por la konstruado de la fama fizika laboratorio Cavendish ĉe la universitato de Kembriĝo.
Jenő Rákosi
Jenő Rákosi naskiĝis, kiel Kremsner Jenő la 1842 en Acsád - mortis la  1929 en Budapeŝto. Liaj fratoj estis Béla Rákosi, Viktor Rákosi kaj Szidi Rákosi.
Henry Cavendish
Eltrovo de hidrogeno
Unu el liaj plej gravaj sciencaj kontribuoj estas la eltrovo de hidrogeno (1766). Li ekkonis, ke la rezulto de la bruliĝo de hidrogeno estas akvo, kaj ke do akvo, kies sintezo li eltrovis en 1781, ne estas elemento.
Jenő Rákosi
Biografio
Jenő Rákosi frekventis lernejojn en Sárvár, Kőszeg kaj Sopron. Jam tiam li verkadis. En 1860 pro financaj problemoj li estis grafa familia edukisto en Lengyeltóti, dume li verkis teatraĵojn. En Peŝto ekde 1863 li frekventis universitaton pri juro. En 1866 lia dramo estis prezentita en Nacia Teatro (Peŝto), poste en Győr kun sukcesoj. Baldaŭe li estris teatron, dume li tradukadis. Dum la lastaj jaroj li precipe politikadis.
Henry Cavendish
Determino de gravita konstanto
1797 Cavendish pere de la tordometro eltrovita de John Michell faris la unuan determinon de la gravita konstanto.
Leonhard Thurneysser
Leonhardt Thurneysser zum Thurn (1531-1596) estis germana kemiisto, apotekisto, botanikisto, astronomo kaj kuracisto. Li estis renoma erudiciulo kiu interesiĝis ĉefe pri apoteko, alkemio, metalurgio, botaniko, matematiko, astronomio kaj medicino. Li estis filo de oraĵisto kaj aktivis en la kortego de Johano Georgo (1525-1598), princoelektisto de Brandenburgo. En 1555, li gajnas la konfidon de Ferdinando la 1-a (1503-1564) kaj fariĝas mentoro de liaj infanoj, krom aliaj tiamaj gravuloj samkiel Petro Paŭlo Verĝero (1498-1565) kaj Ĝerolamo Kardano (1501-1576). Li traktis kaj kuracis Filipina-n Velzero-n (1527-1580), edzino de Ferdinando la 2-a (1529-1595), Arkiduko de Aŭstrio.
Vidu ankaŭ
<Gallery> Paracelsus.jpg| Paracelsus (1493-1541) Peter_Pavel_Vergerij.jpg| Petro Paŭlo Verĝero (1498-1565) Jer%C3%B4me_Cardan.jpg| Ĝerolamo Kardano (1501-1576) Hans_Bocksberger_der_Aeltere_001.jpg| Ferdinando la 1-a (1503-1564) Universitaet_Mendebrunnen_Leipzig_1900.jpg| Francisko Joel (1508-1579) Thomas_Erastus.jpg| Tomaso Erasto (1524-1583) Johann_Georg_Brandenburg_MATEO.jpg| Johano Georgo (1525-1598) PhilippineWelser.jpg| Filipina Velzero (1527-1580) John Dee Ashmolean.jpg| John Dee (1527-1608) Wappen_Kemberg.png| Adam von Bodenstein (1528-1577) Francesco_Terzio_002.jpg| Ferdinando la 2-a (1529-1595) Johannes_von_Hoya.jpg| Johano la 4-a (1529-1574) Georg_Agricola-Titelblatt.jpg| Georgo Agrikolo (1494-1555) Giambattista_della_Porta.jpeg| Giambattista della Porta (1535-1615) Wappen Greiz.png| Jakobo Kolero (1537-1612) Jost_Amman.jpg| Jost Amman (1539-1591) Coat of arms of Ribe.svg| Peder Sørensen (1542-1602) Wappen_Hildesheim.svg| Johannes Franke (1545-1617) Weikersheim_090308.jpg| Volfgango la 2-a (1546-1610) Andreas_Libavius.jpg| Andreas Libavius (1555-1616) Oswald_Croll_1629_Basilica_Chymica_Title_Page.tif| Osvaldo Krolo (1563-1609) Johann_Karl_Wilhelm_M%C3%B6hsen_(1722_-_1795),_Physician_to_Frederick_the_Great,_by_Christian_Bernhard_Rode_(1725_-_1797)_and_Johann_Conrad_Kr%C3%BCger_(1733_-_1791).jpg| Johann Moehsen (1722-1795) ROU_BN_Bistrita_CoA.jpg| Max Speter (1883-1942) </Gallery>
Silikata acido
Silikata acido aŭ Siliciata acido estas oksigenaj acidoj de la silicio. La plej simpla siliciata acido estas monosiliciata acido (ortosiliciata acido) Si(OH)4. Ĝi estas tre malforta acido (pKs1 = 9,51; pKs2 = 11,74) kaj emas al kondensiĝo. Akvodisigoj kondukas al kombinaĵoj kiel dusiliciata acido (pirosiliciata acido) (HO)3Si–O–Si(OH)3 kaj trisiliciata acido (HO)3Si–O–Si(OH)2–O–Si(OH)3. La ciklaj (ringformaj) siliciaj acidoj (ekz. ciklotrisiliciata acido kaj ciklotetrasiliciata acido) havas la ĝeneralan sumformulon [Si(OH)2–O–]n. Polimeroj nomiĝas kiel metasiliciata acido (H2SiO3, [–Si(OH)2–O–]n).
Estiĝo
Monosiliciata acido formiĝas per hidrolizo de siliciaj halogenidoj kiel siliciata tetrafluorido kaj siliciata tetraklorido kaj hidrolizo de tetraalkoksisilano.
En akvaj suspensioj de amorfaj, dispersaj SiO2 formiĝas malrapide la monosiliciata acido. Ĉe 25 °C solviĝas ĉ. 120 mg SiO2 je litro:
Lapouyade
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone La Pojada - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
Pinjato
La Pinjatoj (hispane: Piñata [piˈɲata]) estas koloraj figuroj kaj pupetoj. Ene estas kava korpo, kiu estas kovrita per iu relative facile rompebla materialo, kiel ekzemple diversaj tavoloj de kartono kaj paperoj kungluitaj. Kelkfoje la kerno ankaŭ estas argilujo. En la koncerna ujo aŭ kava korpo estas dolĉaĵoj, fruktoj kaj aliaj surprizaĵoj (ludiletoj). Temas pri tradicio ĉefe de Meksiko, resto de Latinameriko kaj Hispanio.
Plej oftaj estas la pinjatoj dum la paska kaj la kristnaska tempo, sed oni ankaŭ uzas ĝin dum naskiĝtagoj de infanoj aŭ aliaj festoj. Oni pendigas la pinjaton per ŝnuro super iu branĉo aŭ tubo. Unu aŭ du plenkreskuloj ĝenerale havas la taskon movigi la pinjaton tirante la ŝnurojn por malfaciligi la rompon. La infanoj aŭ plenkreskuloj (oni ĝenerale uzas ion por kovri la okulojn, ĉar tiel la homoj ne vidas la pinjaton) nun per iu batilo provas rompi la pinjaton. Ĝenerale la plej malgrandaj infanoj komencas. Por limigi la tempon de ĉiu infano oni dume kantas. Plej konata estas jena kanto:
Post la rompo ĉiuj infanoj rajtas preni tiom da dolĉaĵo aŭ aferoj kiujn ili povas kolekti.
Signifo
En Latinameriko kaj ĉefe por Meksiko la pinjato estas la simbolo de festoj. La tradicia pinjato estas globo kun sep kegloformaj pintoj, kiu simbolas la sep mortpekojn. Speciale en la tempo antaŭ kristnasko oni ofte uzas tiujn pinjatojn, ĉar ili simbolas la malbonon, la demonojn. Rompante ilin la fruktoj kaj dolĉaĵoj estas la beno por la partoprenantoj. La bastono simbolas la forton de dio lukti kontraŭ la malbono, la kovritaj okuloj simbolas la kredon. Hodiaŭ la pinjato tamen preskaŭ perdis la religian signifon kaj ĝi servas preskaŭ nur por ĝui la festojn.
Modernaj pinjatoj havas la formon de komiksfiguroj aŭ politikistoj.
En Hispanio tradicias kruĉoj kiel pinjato.
Deveno
Oni ne scias ekzakte de kiu mondoparto venas la tradicio. Oni supozas ke Marco Polo trovis similforman tradicion en Ĉinio.
Břest
Břest estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž netutaj 7 km nordoriente de Kroměříž. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1220.
Fine de la dua mondmilito, en majo de 1945, estis gvidita batalo je Břest inter la ĉeĥoslovakaj kaj la germanaj soldataroj.
Ŝafo
Ŝafo estas ankaŭ konstelacio Ŝafo.
Ŝafo (Ovis aries) estas mamulo, nome kvarpiedulo kaj remaĉulo el la familio bovedoj, el la ordo parhufuloj. Ĝi estas grava bredbesto por la homaro, ĉefa viandaĵo de la araboj. La ŝafo estas lanokovrita besto, bredata por lano, viando, lakto, paska ŝafido. La ŝafbleko estas la Beo.
Kiel ĉiuj remaĉuloj, ŝafoj estas membroj de la ordo Artiodactyla, nome parhufuloj. Kvankam la nomo "ŝafo" aplikatas al multaj specioj en la genro Ovis, en ĉiutaga uzado ĝi preskaŭ ĉiam referencas al specio Ovis aries. Kun nombro de iom pli ol unu milo da milionoj, aldomigitaj ŝafoj estas ankaŭ la plej nombraj specioj de ŝafo. Ino estas nomata ŝafino, masklo estas nomata virŝafo, kaj juna ŝafo estas ŝafido.
Ŝafoj estas plej verŝajne descendintaj el la naturaj muflonoj de Eŭropo kaj Azio. Unu el animaloj kiuj plej frue estis aldomigitaj por agrokulturaj celoj, ŝafoj estas bredataj por multaj celoj kaj ĉefe por viando, lakto kaj lano, kvankam tiu produktado malpliiĝis laŭlonge de la 20a jarcento. La lano de ŝafo estas la plej amplekse uzata animala fibro, kaj estas kutime kolektita post tondado. La viando de plej junaj animaloj estas nomata Ŝafidaĵo dum tiu de pli aĝaj estus simple Ŝafaĵo. Ŝafoj krom ties uzado por viando, lakto kaj lano, povas esti bredataj ankaŭ por produktado de ledo, aŭ kiel maskotoj aŭ model-organismoj por scienco. Oni ne forgesu la unua klonado ĉe ŝafo Dolly.
Ŝafo estas ŝlosila animalo en la historio de bestobredado, kaj tiele ĝi havas profundan signifon en homa kulturo, kaj reprezentiĝas en multo de lingvoj kaj simbolaro. Kiel animalo por grego, ŝafo estas plej ofte asociata kun paŝtismo, kaj arkadiaj utopioj. Ŝafo estas oftaj figuroj en multaj mitologioj — kiaj por la temo de la Ora ŝaffelo — kaj de ĉefaj religioj, ĉefe ĉe la abrahamaj religioj. En ritaro de kaj antikvaj kaj modernaj religioj, ŝafoj estas uzataj kiel bestoferoj.
Priskribo kaj evoluo
Aldomigitaj ŝafoj estas relative malgrandaj remaĉuloj, kutime kun krispa hararo nomita lano kaj ofte kun kornoj formante flankan spiralon. Aldomigita ŝafo diferencas el siaj naturaj parencoj kaj prauloj je kelkaj aspektoj, kaj iĝis unike neoteniaj, tio estas junaspektaj, kiel rezulto de selekta bredado fare de homoj. Kelkaj primitivaj rasoj de ŝafoj retenas kelkajn el la karakteroj de ties naturaj kuzoj, kiaj la mallongajn vostojn. Depende de la raso, aldomigitaj ŝafoj povas ne havi kornojn (i.e. senkornaj), aŭ havi kornojn en ambaŭ seksoj, aŭ nur en maskloj. Plej kornaj rasoj havas ununuran paron, sed kelkaj rasoj povas havi kelkajn.
Alia unika trajto de aldomigitaj ŝafoj kompare kun naturaj similuloj estas ties ampleksa variado en koloroj. Naturaj ŝafoj havas tre grandan varion de brunaj nuancoj, kaj variado ene de la specio estas tre limigita. Koloroj de aldomigitaj ŝafoj gamas el pure blanka al malhela ĉokoladbruna kaj eĉ punkteca aŭ makuleca. Selektado por facile tinktureblaj blankaj lanaĵoj ekas frue en ŝafa aldomigo, kaj ĉar blanka lano estas dominanta trajto ĝi etendiĝis rapide. Tamen, koloraj ŝafoj aperas en multaj modernaj rasoj, kaj povas eĉ aperi kiel recesiva trajto ĉe blankaj aroj. Dum blanka lano estas dezirebla por grandaj komercaj merkatoj, estas niĉomerkato por koloraj lanaĵoj, ĉefe por ŝpinado. La naturo de la lanaĵo ege varias inter la rasoj, el densa kaj tre krispa, al longa kaj hareca. Estas variado de lanaj tipo kaj kvalito eĉ inter membroj de la sama aro, tiele lanklasado estas ero de la komerca procezado de la fibro.
Depende el la raso, ŝafoj montras gamon de altoj kaj pezoj. Ties indico de kresko kaj matureca pezo estas heredebla trajto kiu estas ofte selektita per bredado. Ŝafinoj tipe pezas inter 45 kaj 100 kg, kaj virŝafoj inter 45 kaj 160 kg. Kiam ĉiuj konstantaj dentoj estis aperintaj, la ŝafo havas 20 dentojn. Matura ŝafo havas 32 dentojn. Kiel ĉe aliaj remaĉuloj, la antaŭaj dentoj en malsupra makzelo mordas kontraŭ forta, sendenta kuseno en la supra makzelo. Tiuj estas uzataj por pluki vegetaĵaron, poste la malantaŭaj dentoj maĉas ĝin antaŭ ĝi estu englutita. Estas ok subaj antaŭaj dentoj ĉe remaĉuloj, sed estas ioma malkonsento ĉu tiuj estas ok incizivoj, aŭ ses incizivoj kaj du inciziv-formaj kaninoj. Tio signifas ke la denta formulo ĉe ŝafoj estas ĉu 0.0.3.3/4.0.3.3 aŭ 0.0.3.3/3.1.3.3 Estas granda diastemo inter la incizivoj kaj la molaroj.
Por la unuaj kelkaj jaroj de vivo eblas kalkuli la aĝon de ŝafoj el ties antaŭaj dentoj, ĉar paro de laktodentoj estas anstataŭata de pli grandaj plenkreskaj dentoj ĉiujare, kaj tiele la kompleta serio de ok plenkreskaj antaŭaj dentoj estos kompletita ĉirkaŭ je kvar jaroj de aĝo. La antaŭaj dentoj estas poste laŭgrade perditaj laŭlonge de la ŝafa aĝo, kio faras pli malfacile por ili manĝi kaj malhelpas ties sanon kaj produktivecon de la animalo. Pro tiu tialo, aldomogitaj ŝafoj ĉe normala paŝtejo malrapide ekkadukiĝas el kvar jaroj antaŭen, kaj la averaĝa vivespero de ŝafo estas 10 al 12 jaroj, kvankam kelkaj ŝafoj povas vivi tiom longe kiom ĝis 20 jaroj.
Ŝafoj havas bonan aŭdkapablon, kaj estas sensemaj al bruo kiam ili estas manipulataj. Ŝafoj havas horizontalajn fendoformajn pupilojn, posedante elstaran periferian vidkapablon; per vidkampoj de proksimue 270° al 320°, ŝafoj povas vidi malantaŭe sen neceso turni siajn kapojn. Multaj rasoj havas nur mallongan hararon survizaĝe, kaj kelkaj havas vizaĝan lanon (se ioman) limigite al la frunto aŭ al la areo de la makzela angulo; la ampleksaj anguloj de periferia vidkapablo aplikiĝas al tiuj rasoj. Kelkaj rasoj tendencas havi konsiderindan lanokvanton ĉevizaĝe; ĉe kelkaj individuoj de tiuj rasoj, periferia vidkapablo povas iĝis ege malpliigita pri "lana blindeco", se ili ne estas ĵuse tonditaj ĉirkaŭvizaĝe. Ŝafoj havas malgrandan profundopercepton; ombroj kaj deklivoj en la grundo povas igi ŝafojn halti. Ĝenerale, ŝafoj havas emon moviĝi for el la mallumo kaj en bon-helajn areojn, kaj preferas moviĝi supren kiam ĝenite. Ŝafoj ankaŭ havas elstaran flarsenson, kaj, kiel ĉiuj specioj de sia genro, havas odorglandojn ĵus antaŭ la okuloj, kaj interfingraj ĉe la piedoj. La celo de tiuj glandoj estas necerta, sed tiuj sur la vizaĝo povas esti uzataj por reproduktaj kondutoj. Ankaŭ la piedglandoj eble estas rilatitaj al reproduktado, sed alternativaj kialoj, kiel ekzemple sekrecio de kromproduktoj aŭ odorsignoj por helpi al perditaj ŝafoj trovi sian grupon, estis ankaŭ proponitaj.
Ŝafoj kompare al kaproj
Ŝafoj kaj kaproj estas tre proksime rilataj kaj ambaŭ estas en la subfamilio Kaprenoj. Tamen, ili estas apartaj specioj, kaj tiele hibridoj rare okazas, kaj estas ĉiam nefekundaj. Hibrido de ŝafino kaj virkapro estas nomata ŝaf-kapra hibrido (nur unusola tia animalo estis konfirmita), kaj devas esti nekonfuzata kun la ŝaf-kapra ĥimero, kvankam ambaŭ estas konata kiel "ŝafkapro". Vidaj diferencoj inter ŝafoj kaj kaproj estas la barbo de kaproj kaj dividita supra lipo de ŝafoj. Ŝafovostoj pendas suben, eĉ se mallongas aŭ estis senvostigitaj, dum la mallongaj vostoj de kaproj teniĝas supren. Ŝaforasoj estas ankaŭ ofte nature senkornaj (ĉu en ambaŭ seksoj aŭnur ĉe la ino), dum nature senkornaj kaproj estas tre raraj (kvankam multaj estas senkornigitaj artefarite). Maskloj de ambaŭ specioj diferenciĝas je tio ke virkaproj akiras unikan kaj fortan odoron dum la oestro, dum virŝafoj ne.
Rasoj
La aldomigita ŝafo estas mult-cela animalo, kaj la pli ol 200 rasoj nune ekzistantaj estis kreitaj por plenumi tiujn diversajn celojn. Kelkaj fontoj havigas kalkulon de milo aŭ eĉ pli da rasoj, sed tiuj nombroj ne povas esti verigitaj, laŭ aliaj kelkaj fontoj. Tamen, kelkaj centoj da ŝaforasoj estis identigitaj de FAO (Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo de UN), kun ĉirkaŭkalkulaj nombroj variaj iome el tempo al tempo: ekz. 863 rasoj je 1993, 1314 rasoj je 1995 kaj 1229 rasoj je 2006. (Tiuj nombroj ne enkalkulas formortintajn rasojn, kiuj estas ankaŭ kalkulitaj de FAO.) Por tiaj kalkuloj, la difino fare de FAO de raso estas "ĉu subspecifa grupo de aldomigita gregaro kun difineblaj kaj identigeblaj eksteraj karakteroj kiuj permesas ĝin esti apartigita per vida valorigo el aliaj simile difinitaj grupoj ene de la sama specio aŭ grupo por kiu geografiaj aŭ kulturaj separoj el fenotipe similaj grupoj estis kondukintaj al akceptado de ties aparta identeco." Preskaŭ ĉiuj ŝafoj estas klasitaj kiel taŭgaj por havigi certan produkton: lano, viando, lakto, ledo, aŭ kombino en duobla-cela raso. Aliaj uzitaj karakteroj por klasigi ŝafojn estas vizaĝkoloro (ĝenerale blanka aŭ nigra), vostolongo, esto aŭ manko de kornoj, kaj la topografio por kiu la raso estis disvolvigita. Tiu lasta punkto estas speciale rigardita en Granda Britio, kie rasoj estas priskribitaj ĉu de altaj teroj (montoj aŭ montetoj) aŭ rasoj de malaltaj teroj. Ŝafoj povas esti ankaŭ de dika vosto, kio estas duobla-cela raso ofta en Afriko kaj en Azio kun grandaj grasujoj ene kaj ĉirkaŭ sia vosto.
Rasoj estas ofte kategoriigitaj laŭ la tipo de sia lano. Fajnlanaj rasoj estas tiuj kiuj havas lanon de granda krispo kaj denseco, kiuj estas preferataj por tekstila industrio. Plej el tiuj derivas el ŝafoj de la raso merina, kaj tiu raso pludominas la tutmondan ŝafindustrion. Lanugaj rasoj havas lanon inter la pintoj, kaj estas tipe rapidkreskantaj viandon kaj virŝafoj reproduktiĝas havante malhelajn vizaĝojn. Kelkaj ĉefaj mezgrandaj lanorasoj, kiaj Corriedale, estas duobla-cela kruciĝo de rasoj kun longa kaj fajna lano kaj estis kreitaj por komercaj aroj de alta-produktado. Longlanaj rasoj estas la plej grandaj ŝafoj, kun longa lano kaj malrapida kreskindico. Longlanaj ŝafoj estas pli valoraj por krucbredado por plibonigi la trajtojn de aliaj ŝafotipoj. Por ekzemplo: la amerika raso Kolumbia estis disvolvigita per kruciĝo de virŝafoj de Lincoln (longlana raso) kun fajnlanaj ŝafinoj de Rambouillet.
Ŝafoj de kruda aŭ por tapiŝo lano estas tiuj kun mezgranda al longa lano de karaktera krudeco. Rasoj tradicie uzitaj por tapiŝa lano montras grandan varieblon, sed la ĉefa postulo estas lano kiu ne rompiĝos pro peza uzado (kio okazos ĉe tiu de plej fajnaj rasoj). Ĉar la petado de tapiŝ-kvalitaj lanoj malkreskas, kelkaj bredistoj de tiu speco de ŝafoj provas uzi kelkajn el tiuj tradiciaj rasoj por alternativaj celoj. Aliaj ĉiam estis ĉefe viand-unuaklasaj ŝafoj.
Minora klaso de ŝafoj estas la rasoj por lakto. Duobla-celaj rasoj kiuj povas esti ĉefe por viando aŭ lano estas ofte uzataj duarange kiel laktoproduktaj animaloj, sed estas kelkaj rasoj kiuj estas ĉefe uzataj por laktoproduktado. Tiuj ŝafoj ja produktas pli grandan kvanton de lakto kaj havas iome pli longajn laktoproduktajn kurbojn. En la kvalito de ilia lakto, gras- kaj protein-enhavaj procentoj de laktoŝafoj distingiĝas de nelaktaj rasoj sed enhavo de laktozo ne varias.
Lasta grupo de ŝafaj rasoj estas tiu por ledo aŭ harŝafoj, kiuj absolute ne kreskas lanon. Harŝafoj estas similaj al tiuj dekomence aldomigitaj ŝafoj tenitaj antaŭ disvolvigo de lanrasoj, kaj estas bredataj por viando kaj felojn. Kelkaj modernaj rasoj de harŝafoj, kiaj Dorper, rezultas el kruciĝoj inter lan- kaj har-rasoj. Por produktado de viando kaj ledo, harŝafoj estas pli malmultekoste eltenitaj, ĉar ili ne bezonas tondadon. Harŝafoj estas ankaŭ pli rezistaj al parazitoj kaj al varma vetero.
Manĝo
Ŝafoj estas nur herbovoraj mamuloj. Plej rasoj preferas paŝti herbon kaj alian mallongan fibraĵon, evitante la pli altajn lignecajn partojn de plantoj kiujn kaproj ja prete konsumas. Kaj ŝafoj kaj kaproj uzas siajn lipojn kaj langojn por selekti partojn de la planto kiuj estas pli facile digesteblaj aŭ pli altaj pro nutraĵoj. Ŝafoj, tamen, bone paŝtas en unukultivaj paŝtejoj kie plej kaproj faras tion malbone. Kiel ĉiuj remaĉuloj, ŝafoj havas komplikan digestosistemon komponitan de kvar ĉambroj, kiuj permesas ilin rompi la celulozon el tigoj, folioj, kaj semoj al pli simplaj karbonhidratojn. Kiam ŝafoj paŝtas, vegetalo estas maĉata al amaso nome boluso, kiu estas poste pasata tra la rumeno, al la centipelio. La rumeno estas 19- al 38-litrenhava organo en kiu la manĝo estas fermentita. La fermentantaj organismoj estas bakterioj, fungoj, kaj protozooj. Aliaj gravaj rumenaj organismoj estas kelkaj arĥioj, kiuj produktas metanon el karbondioksido. La boluso estas periode reelglutita reen al la buŝo por aldona maĉado kaj salivado. Tio estas adapto kiu permesas al remaĉuloj paŝtadi tre rapide matene, kaj tute maĉadi kaj digesti manĝon poste dum la tago. Tio estas pli sekura ol paŝtadi malrapide, kio postulas malaltigi la kapon tiele lasante la animalon vundebla antaŭ predantoj. La postaj stomakeroj estas omaso kaj abomaso.
Fantominsektoj
La fantominsektoj (Phasmatodea) estas ordo en la filumo artropodoj kaj klaso insektoj.
Ŝafo
Manĝo
Krom paŝtado de herbo, la alia manĝo por ŝafoj estas fojno, ofte dum la vintraj monatoj. La kapablo vivteni sin nur el paŝtejoj (eĉ sen fojno) varias depende el la raso, sed ĉiaj ŝafoj povas survivi per tiu dieto. Ankaŭ inklude en kelkaj ŝafaj dietoj estas mineraloj, ĉu el miksaĵo aŭ el salŝtono.
Fantominsektoj
La specioj de tiuj ordo estas plantomanĝantoj kaj havas maĉajn buŝpartojn. La korpolongo dependas de la specio kaj varias inter 5-33 centimetroj, la femaloj estas pli grandaj ol la maskloj. Ilia korpo estas tre varia, similas al arbovergoj, branĉoj aŭ folioj. Ili havas du kunmetitajn okulojn kaj 2–3 punktookulojn. La antaŭtorako estas ĝenerale mallonga, la meztorako estas relative longa, dum la posta torako preskaŭ tute kunkreskis kun la abdomeno. La flugiloj ne havas gravan rolon, ili mankas ĉe maskloj de kelkaj specioj, kelkfoje ĉe ambaŭ seksoj. Dumtage, ili povas kaŝi sin – danke al la perfekta kamufla aspekto – nerimarkeble inter la branĉoj de la arboj, ili nutras sin nokte. Se oni do rimarkas ilian kamufladon kaj ĝenas ilin, la vergoinsektoj ek-kraĉas.
Ŝafo
Paŝtokonduto
Ŝafoj sekvas tagan modelon de agado, manĝante el mateniĝo al krepusko, haltante sporade por ripozi kaj remaĉi sian boluson. Ideala paŝtejo por ŝafoj ne estas gazono-simila herbo, sed mikso de herboj, legomoj kaj aliaj vegetaloj. Tipoj de tero kie ŝafoj estas bredataj varias amplekse, el paŝtejoj kiuj estis semitaj kaj plibonigitaj intence al nekultivitaj, indiĝenaj teroj. Oftaj plantoj venenas por ŝafoj estas ĉe plej el la mondo, kaj estas (sed ne limigitaj al) beroj, kelkaj glanoj el diversaj kverkoj, tomato, taksuso, rabarbo, terpomo, kaj rododendro.
Fantominsektoj
Disvastiĝo
La fantominsektoj disvastiĝis ĉie en la tropikoj, en la varma kaj modera klimatoj. Oni kalkulas nombron de la specioj je 3.000. Vivebleco de multaj specioj dependas de ununura, nutrebla plantospecio, tiel la specinombron verŝajne malpliigas la daŭra detruo de la praarbaroj.
Ŝafo
Remaĉado
Dum fermentado, la rumeno produktas gason kiu devas esti elpelita; ĝenado al la organo, kia subitaj ŝanĝoj en la ŝafa dieto, povas kaŭzi la eblan fatalan kondiĉon de stomaka ŝtopado, kiam gaso iĝas kaptita en la rumeno, pro refleksa fermo de la ezofaga sfinktro kiam en kontakto kun ŝaŭmo aŭ likvido. Post fermentado en la rumeno, manĝaĵo pasas en la centipelion kaj en la omason; specialaj manĝoj kiaj grenoj povas alpasi al la rumeno kune. Post la unuaj tri ĉambroj, manĝaĵoj moviĝas en la abomason por fina digestado antaŭ procesi ilin ĉe la intestoj. La abomaso estas la nura el la kvar ĉambroj analoge al la homa stomako, kaj estas foje nomata "vera stomako".
4-Metilheptano
4-Metilheptano aŭ C8H18 estas saturita branĉoĉena hidrokarbonido kun 8 karbonatomoj kaj 18 hidrogenatomoj. Ĝi estas senkolora, brulema kaj senodora likvaĵo uzata kiel solvanto kaj en kemiaj sintezoj. Kiel ĉiuj hidrokarbonidoj, 4-metilheptano estas nesolvebla en akvo sed solvebla en pluraj organikaj solvantoj tiaj kiaj kloroformo, benzeno, benzino, etanolo kaj eteroj. 4-Metilheptano estas unu el la 18 izomeroj de la oktano.
Fantominsektoj
Reproduktado
La insektoj demetas la ovojn en la modera klimato somere, en la tropikoj dum la tuta jaro. La ovonombroj varias depende de la specioj, inter 100-1300. La ontogenezo daŭras de 3 monatoj ĝis 3 jaroj. Ili reproduktiĝas per partenogenezo.
Ŝafo
Koncentrataj dietoj
Ŝafo estas unu el malmultaj gregaj animaloj bredataj por viando nuntempe kiu rare estis bredataj laŭ intensiva, fermita animala bredado. Kvankam estas pliiĝanta movado defendanta alternativajn farmostilojn, granda porcentaĵo de bovoj, porkoj, kaj kortobirdoj estas ankoraŭ produktitaj laŭ tiaj kondiĉoj. Kontraste, nur kelkaj ŝafoj ricevas regule altajn koncentrojn de grenomanĝo, multe malpli tenitaj en fermejoj. Ĉefe ĉe industriigitaj landoj, ŝafoprodukistoj povas grasigi komercajn ŝafidojn antaŭ buĉado en "graskortoj" aŭ grasigejoj. Multaj ŝafobredistoj kromnutras kaj ŝafinojn kaj virŝafojn per ĉiutaga porcio de greno dum la epoko de reproduktado por pliigi la fekundecon. Ŝafinoj povas esti kromnutrataj dum gravedeco po pliigi naskopezon, ĉat 70% el la ŝafida kresko okazas en la lastaj kvin al ses semajnoj de gravedo. [Tamen, tronutrado de ŝafinidoj (t.e. neplenkreskaj ŝafinoj) en frua gravedeco povas rezulti en limigita placenta disvolvigo, limigante la kreskon de fetaj ŝafidoj es la fina gravedepoko. ] Krome, nur mamnutrantaj ŝafinoj kaj ĉefe aĝaj aŭ malsanaj ŝafoj ricevas ofte suplementan grenon. Nutrado devas esti speciale formulata, ĉar manĝo de plej bovoj, kortobidoj, porkoj, kaj eĉ kelkaj kaproj enhavas altajn nivelojn de kupro kiuj estas mortigaj al ŝafoj. La sama danĝero estas ĉe mineralaj suplementoj kiaj tiuj de salŝtonoj.
Neptuno-festo
Neptuno-festo estas akva (mara) festaĵo, dediĉita al dio Neptuno kaj tradicia inter maristoj. Iam ĝin festis maristoj, kiam ili atingadis ekvatoron.
Ŝafo
Figuraj sencoj
Figura sence, śafo povas esti:
Neptuno-festo
En Rusio Neptuno-festo (aŭ Tago de Neptuno) estas ofte organizata (plejparte meze de somero, en julio) kiel amuziga aranĝo.
Ŝafo
Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri ŝafo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili :
Kromaj legadoj
(en) Stephen Budiansky, The Covenant of the Wild: Why animals chose domestication, New Haven, Yale University Press,‎ 1999, poche (ISBN 978-0-300-07993-7)
Serra da Saudade
(prononco: seeha dasaŭdade, oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Central Mineira (do "Centro de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono Bom Despacho. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun Dores do Indaiá, Quartel Geral, São Gotardo kaj Estrela do Indaiá.
Eksteraj ligiloj
<!-- Eble utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Montargis
Montargis estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Loiret, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire ). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo aestas la centro de la arondismento Montargis kaj de samnoma kantono .
Montargis estas la ĉefurbo de Gâtinais, regiono kuŝanta inter Parizo kaj Orléans, oriente de Beauce kaj iom simila. La urbo troviĝas en la deparmento Loiret.
Apud Montargis troviĝas vasta arbaro.
Camna
Camna (kamna) (hungare:Kávna) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Arad administracie apartenanta al komunumo Şilindia. En 1910 ĝi havis 475 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 99 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1828. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
Perl
Perl estas komputila programlingvo kreita de Larry Wall en 1987 kiu prenas propraĵojn de C, sed, awk, ŝela skriptado (sh) kaj malpli de multaj aliaj komputillingvoj. Kvankam la nomo povas esti legita kiel akronimo laŭ pli ol unu maniero ('Praktika elprena kaj resuma lingvo' estas unu), estas normale literumita en miksita majuskleco, kiam temas pri la lingvo, kaj minuskle, kiam temas pri la interpretilo. "Nur perl ĝuste traktas Perl-on."
Celoj
Perl estis kreita por esti praktika lingvo por elpreni informojn de tekstaj dosieroj kaj fari resumojn. Unu el ĝiaj motoj estas "Ekzistas pli ol unu maniero, per kiu fari ĝin!" Alia estas "Perl: la svisarmea ĉensegilo de komputillingvoj". Deklarita celo estas faciligi facilajn taskojn kaj farebligi malfacilajn taskojn. Ĝia fleksebleco permesas variantojn de multaj programadaj paradigmoj: procedura, funkcia, kaj objektema – kvankam purismanoj kontraŭstaras la aliron de Perl, kiu preferas konvenon al la programisto super pura lingvosistemigo. Perl havas fortan integritan subtenon por regulesprimoj. Perl estas ofte konsiderata la arĥetipa skripta komputillingvo kaj jam estis nomita "la gluo kiu kunligas la TTT-on", ĉar ĝi estas unu el la plej popularaj CGI-komputillingvoj. Ĝia rolo de "glua komputillingvo" povas esti priskribita ĝenerale kiel ĝia kapablo kunligi diversajn kaj malsamajn sistemojn kaj datumstrukturojn, kiuj ne estis formitaj por esti kunligitaj.
Perl estas libera programaro, akirebla sub la GPL kaj propra Arta Permesilo (angle Artistic License). Perl haveblas por la plejparto de operaciumoj, sed estas aparte kutima ĉe Unikso kaj similaj sistemoj, kaj plipopulariĝas ĉe Vindozaj sistemoj. Kiel ekzemplo de funkcianta Perl, ĝis januaro de 2002 la programaro kiu funkciigis Vikipedion estis CGI-skripto verkita en Perl.
Implemento
Grandega kolekto da libere uzeblaj moduloj, de alta matematiko ĝis datumbaza konektado, retumado, kaj pli, povas esti elŝutita de reto de retlokoj nomitaj CPAN. La plejparto de la enhavo de CPAN estas ankaŭ havebla je la Artistic License, GPL aŭ ambaŭ.
Kvankam Perl havas la plejparton de la iloj kaj la facilecon de uzo de interpretita lingvo, ĝi ne strikte interpretas la kodon kaj plenumas ĝin lineon post lineo. Anstataŭe, Perl unue tradukas la tutan programon al meza bitoka kodo (multe samkiel en Java), optimigante dum ĝi konvertas, kaj poste plenumas laŭ la bitoka kodo. Eblas traduki perl-programon al bitoka kodo por ŝpari la tradukan paŝon en postaj lanĉadoj, kvankam la "interpretilo" ankoraŭ necesas la kodon por plenumi.
La nuna versio 5.8 subtenas Unikodon. Perl 6 estas prilaborata de pluraj jaroj. Ĝi funkcias per virtuala maŝino nun prilaborata kiel ebla multlingvokapabla arĥitekturo.
Iteracioj
while (Bulea esprimo) { instrukcio(j) } instrukcio while Bulea esprimo;
while signifas "dum".
do { instrukcio(j) } while (Bulea esprimo);
for (pravalorizado ; finkondiĉo ; alkrementa ordono) { instrukcio(j) }
Kondiĉoj
if (Bulea esprimo) { instrukcio(j) } instrukcio if Bulea esprimo;
if (Bulea esprimo 1) { instrukcio(j) } elsif (Bulea esprimo 2) { instrukcio(j) } else { instrukcio(j) }
else signifas "aliokaze", kaj elsif estas kunmeto de "else" kaj "if".
Anstataŭ nei la Bulean esprimon, oni povas uzi la instrukcion unless (Esperante "se ne"):
unless (Bulea esprimo) { instrukcio(j) } instrukcio unless Bulea esprimo;
unless (Bulea esprimo) { instrukcio(j) } else { instrukcio(j) }
Perl 6
Parrot estas la rultempa programo de Perl 6 kaj povas esti programita ĉe malalta nivelo per Parrot simbola maŝinkodo. Parrot ekzistas en limigita formo ekde decembro de 2002, kaj malgranda kvanto da lingvoj (Jako, Cola) ekzistas por simple esti tradukita al Parrot maŝinkodaj simboloj.
Ekzemploj de kodo
Iuj ŝerce asertas, ke Perl signifas "patologie eklektika rubo-listigilo" pro la ofta uzo de signifaj punkciumaj karakteroj en la sintakso de la lingvo, kiel oni povas vidi en la jena kodero (kiu printas saluton kaj nombron):
$_ = "Saluton, mondo! La magia nombro estas 234542354.\n"; print; s/\d+/-1/; print;
Saluton, mondo! La magia nombro estas 234542354. Saluton, mondo! La magia nombro estas -1.
La kvara linio de la ekzemplo montras la uzon de regulesprimoj.
Kiel pri C, konkursoj pri malfacile legeblaj kodoj estas interesa parto de la Perl-kulturo. Simile al malfacile legebla kodo, sed kun malsama celo, Perl-poezio estas la arto verki poemojn, kiuj fakte povas esti tradukitaj de perl. Ĉi tiu arto estas unika al Perl pro la granda kvanto de anglalingvaj vortoj en la lingvo.
Friesdorf
Friesdorf estas eksa komunumo kaj ekde la 6-a de marto 2009 parto de la urba komunumo Mansfeld en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mansfeld-Suda Harco de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 31-an de decembro 2007 la tiam ankoraŭ memstara komunumo havis 573 loĝantojn.
Dernbach
Dernbach estas nomo de geografiaj objekto:
Vilaĝoj:
Riveroj kaj riveretoj en Rejnlando-Palatinato:
Burgo:
Dernbach estas la familia nomo dejenmaj personoj:
The Da Vinci Code (filmo)
The Da Vinci Code (Esperante: La Da Vinĉi-a Kodo) estas usona filmo de Ron HOWARD aperinta en kinejoj la.
La filmo estas la adapto de la sukcesega libro The Da Vinci Code de Dan Brown. Ĝi estas tre kompleksa rakonto parte farita laŭ la vivo de Leonardo da Vinci. Pluraj scenoj okazas en la muzeo Luvro.
La rajtoj de la historio estis akiritaj kontraŭ ses milionoj de dolaroj.
La filmadon oni volis komenci dum Majo de la jaro 2005 sed kelkaj problemoj malfruigis ĝin ĝis la lasta tago de Junio.
La katolika eklezio kelkfoje insistis, ke la kreantoj de la filmo enmetu en la komencon klaran noton, ke temas pri plene elpensita historio. Tamen tia noto de Sony Films ne estis enmetita. Rezulte, la katolikaj aŭtoritatoj alvokis samkredanojn malagnoski montron de la filmo, kiu, laŭ Vatikano, perversigas instruon de kristanismo.
Kuriozaĵoj
Bill Paxton estis elektita unue por la ĉefa rolo sed li ne povis akcepti ĝin pro kalendara kialoj. Russell Crowe kaj aliaj famaj aktoroj ankaŭ estis en la penso de la reĝisoro sed finfine, la rolo de Robert Langdon estis por Tom Hanks.
Audrey Tautou pensis ke ŝi estis tro juna por Tom Hanks sed la reĝisoro, kiu ĉiam volis ke Sophie estus ŝi, konvinkis ŝin. Tamen estis malfacila pruvi ŝi por la rolo ĉar Audrey ĉiam estis okupita.
La kreinto de la televida serio "24" volis adapti la historion por la serio. Dan Brown malakceptis tian oferon ĉar li volis filmon.
Ivo Rudiferia
Ivo RUDIFERIA (naskiĝis en 1966 en Alta Badia, Sudtirolo) estas itala neĝtabulisto. Ĉe la neĝtabula ĉampionado en 1996 li iĝis ĉampiono de paralela slalomo.
Dettingen
Dettingen havas diversajn signifojn:
Abaújlak
Abaújlak estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó. Újlak signifas: nova-loĝej'.
Situo
Abaújlak situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Encs troviĝas 20, Szendrő 21, Edelény 24, Miskolc 40 km-ojn. Setlejo Szanticska [santiĉka] havanta nur sakovojon apartenas al la municipo. Onidire tiu loko estas la plej malgranda komunumo en Hungario.
Historio
La unua mencio devenis el 1472 en formo "Wylak". Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En la 19-a jarcento Abaújlak unuiĝis kun Szanticska, la nova nomo iĝis Újlak-Szanticska ĝis 1901. Vilaĝservo estas gastejo.
En Abaújlak migra poŝto servas.
Maro de Zanj
La Maro de Zanj (بحر زنج) estas iama nomo por parto de Okcidenta Hindia Oceano apuda al la regiono de la Afrikaj Grandaj Lagoj referencataj de mezepokaj arabaj geografoj kiel Zanj. La Maro de Zanj estis timiga zono por arabaj maristoj kaj legendoj pri danĝeroj en la akvoj abundis, speciale ĉe la plej sudaj limoj.
Geografio
La termino esti aplikita al la marzonoj apud la orienta parto de la Afrika kontinento konata de antikvaj islamaj esploristoj kaj kronikistoj kiel Al Masudi kaj Ibn Batuta.
Kvankam geografie nesufiĉe difinita, la areo de la Maro de Zanj inkludis ampleksan maran regionon iel etenda tiom for kiom la antikvaj navigistoj povis atingi per siaj daŭoj. Suferante la variadojn de la ventoj de musono, la Maro de Zanj estis sude de la Eritrea Maro. Ĝi etendiĝis ĉe la marbordo de Sudorienta Afriko tiom suden kiom ĝis la Mozambika Kanalo, inklude Komorojn kaj akvojn ĉe la orienta marbordo de Madagaskaro. Oriente la maro etendiĝis okcidente de Sejŝeloj kaj nordokcidente de la insuloj Maskarenoj.
Ĉefepiskopujo de Bolonjo
La ĉefepiskopujo de Bolonjo estas romkatolika ĉefepiskopujo lokita en norda Italio. Ĝia sidejo troviĝas en la urbo Bolonjo. La nuna ĉefepiskopo estas kardinalo Carlo Caffarra depost la jaro 2003.
La episkopujo estis fondita en la 3-a jarcento, kaj fariĝis ĉefepiskopujo la 10-an de decembro 1582. Kvar ĉefepiskopoj de Bolonjo jam estis elektitaj kiel papoj : Julio la 2-a, Gregorio la 15-a, Benedikto la 14-a kaj Benedikto la 15-a.
Santiurde de Toranzo
Santiurde de Toranzo [sanTJURde detoRANzo] estas municipo en centra Kantabrio, Hispanio, en la komarko Valles Pasiegos kaj subkomarko Pas-Miera. La loknomo Santiurde de Toranzo estas etimologie komprenebla kiel Sankta Georgo de Toranzo, alude al la nomo de la valo.
Geografio
Ĝi limas norde kun Santa María de Cayón, Castañeda kaj Puente Viesgo, sude kun Vega de Pas kaj Luena, okcidente kun Corvera de Toranzo kaj oriente kun Villafufre kaj Villacarriedo. La municipo estas sur la baseno de la rivero Pas, en la subkomarko Pas-Miera.
Demografio
Por areo de 36,82 km² estas 1 695 loĝantoj (laŭ censo de 2021). La 1 695 loĝantoj (2021) estas distribuataj en jenaj loĝlokoj: Acereda,   Bárcena, Iruz, Pando, Penilla, San Martín, Santiurde de Toranzo (ĉefurbo), Vejorís kaj Villasevil.
La rura karaktero de la municipo kaj ties izoligo favoris malpliigon de la loĝantaro komencita en la 1940-aj jaroj konstanta ekde tiam, kiu rezultis en perdo de 1 200 loĝantoj.
Fonto: INE
Historio
Ĝi formis parton de la komunumo Valle de Toranzo kun Luena, Corvera de Toranzo kaj Puente Viesgo, ĝis la formado de la modernaj municipoj, ene de la komunumaro Merindad de Asturias de Santillana.
Ekonomio
Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado. Sed nuntempe oni transiris iome al turismo kaj industrio. Ĉiuokaze ankoraŭ 18,7 % de la laboristaro de la municipo dediĉas sin al la unuaranga sektoro, 20,1 % al la konstruado, 21,9 % al industrio kaj 39,3 % al triaranga sektoro. En la municipo la dungiteco estas de 43,3 % kaj sendungeco de 11,1 %, dum averaĝoj en Kantabrio estas ĉirkaŭ 52,5 % kaj 14,2 % respektive.
Krome estas Havaĵo de Loka Intereso, la Sanktejo de Nia Sinjorino de Soto, en Iruz.
Pári
Pári, germane Paar estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en subregiono de Tamási.
Situo
Pári situas en valo inter rojo kaj monto 253 m-ojn alta, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Tamási-Dombóvár. Tamási troviĝas je 7 km-oj.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1314. Antaŭ la turka regado sudslavaj rifuĝintoj alvenis. La turkoj faris senhoma la komunumon, kiun germanoj refondis en 1726. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio. Pári estis ekstera parto de Tamási inter 1984-2006. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko.
Plena floro
Plena floro estas floroj aŭ pseŭdantio, ĉe kiuj la elementoj de la prezentaparato per plantbredado estas multobligitaj. Ĉe plena solfloro la petaloj aŭ perigonfloroj estas pli multnombraj ol ordinare, plej ofte per transformado de stamenoj, malofte de la karpeloj en petaloj. Ĉe Asteracoj (el la subfamilio Asteroideae) oni nomas tion plena kapitulo, se la tubetfloroj transformiĝis al langofloroj.