cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wallago attu
Wallago attu estas nesalakva katfiŝo de la familio Siluredoj (Siluridae), indiĝena de Suda kaj Sudorienta Azio. Ĝi estas ofte konata kiel helikoptera katfiŝo aŭ wallago katfiŝo. Ankaŭ estas uzataj mondoregionaj nomigoj, kiel la Manipuri Sareng, la Bengala Boal, la Silheti Gual aŭ la Malaja kaj Indonezia Tapah. W. attu troviĝas en grandaj riveroj kaj lagoj en du geografie diskonektitaj regionoj (disa distribuado), kun unu populacio vivanta je multo de la Hinda Subkontinento kaj alia en partoj de Sudorienta Azio. La specio povas atingi totalan longon de 1 m.
Ĝi kunhavas partojn de sia indiĝena teritorio kun la ekstere simila, sed multe pli granda Wallagonia leerii, kaj estas tiel ofte konfuzita kiel tiu.
Tiu katfiŝo estas unu el la fiŝospecioj kiuj estis uzata kiel manĝo en Sudorienta Azio ekde antikvaj tempoj.
Ŝodierio-Apalaĉio
Ŝodierio-Apalaĉio - france Chaudière-Appalaches - estas administra regiono en la sudoriento de la kanada provinco Kebekio. Ĝi pludividiĝas al naŭ regionaj kantonoj (municipalités régionales de comté) kaj al 136 komunumoj, rezervujoj kaj senkomunumaj teritorioj. Administra sidejo estas la urbo Montmagny.
La regiono kovras areon de 15 070 kvadrataj kilometroj kaj en 2011 havis 406 401 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de 27,0 loĝantoj po km². 99,8 procentaĵoj de la loĝantoj denaske parolas la francan kaj 0,1 procentaĵoj la anglan kiel precipa lingvo.
Oriente la regiono Ŝodierio-Apalaĉio limas je la usona ŝtato Majno, sude je la regiono Estrio, okcidente al la regiono Centro-de-Kebekio, nordokcidente je la regiono Capitale-Nationale (Kebek-regiono) kaj nordoriente je la regiono Malsupra Sankt-Laŭrencio.
Rokpasero
Rokpasero  (Petronia petronia) estas paseroforma birdo.
Aspekto
Ĝi aspektas kiel dika pasero 15-17 cm longa. Pezo 25-36 g. Ĝi havas regule malhel- kaj helbrune (laulonge) striecajn suprajn partojn kaj flugilojn; sur kapo obtusan blanketan kronon, similan superokulan strieton kaj inter ambaŭ tre malhelbrunan strion el bekobazo al nuko. Suba parto de korpo estas blanketa helebrune strieca; tiom da strieco klare distingas tiun specion de la aliaj samgenranoj. Sur la fino de ĝia vosto estas blankaj makuloj kaj flava determina gorĝa makulo (idoj ne havas), kiu estas malfacile videbla. Geplenkreskuloj estas similaj.
Sur la tero ĝi ne saltas kiel pasero sed iras kiel motacilo aŭ alaŭdo.
Disvastiĝo
Ĝi loĝas sur la rokaj montoj kaj malfekundaj areoj de Iberia duoninsulo orienten, tra norda Afriko kaj tra suda Eŭropo ĝis Centra Azio. Ĝi estas ne migranta en okcidento de ĝia teritorio, sed en Azio birdoj migradas pli suden kaj descendas de montoj suben. Ĝi altiĝas je alteco de 3.000 m ĝis 4.000 m. La birdo estas grega kaj oni povas renkontigi ĝin ĉirkaŭ homaj loĝlokoj en taŭgaj regionoj.
Ĝi estas rara vaganto norde de sia reprodukta teritorio. Estas ununura vidaĵo el Britio, nome de Cley, Norfolk la 14an de junio 1981.
Nestumado
Ĝi nestas sur sunaj rokmuroj, ruinoj kaj homaj loĝejoj. Nesto estas konstruita en kavoj, fendoj, sub ŝtonblokoj aŭ sub roktegmentoj. La birdo preferas nestadon en kolonioj iam ĝis 100 paroj.
Nesto estas farita de tigoj, folioj de herboj, radiketoj kaj estas kovrata per plumoj aŭ haroj. Ino metas 3 al 7 sed plej ofte 5-6 blanketajn, malhelbrune kaj grize punktecajn ovojn. Gepatroj kovas kune ovojn dum 12-14 tagoj, kaj nutras ankaŭ kune junulojn dum 20 tagoj en nesto. Post ekflugo, junaj estas kun gepatroj, poste en aŭtuno junuloj formas apartan birdaron kaj vivas nomade kaj serĉas nutraĵon. Ĝi nestas 2 foje dum jaro.
Nutrado
La specio preferas ĉefe semoj kaj iuj insektoj.
Calea Mare
Calea Mare [kalea] (Magyargyepes) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 653 loĝantojn (rumanoj), en 1992 724. Ĝi estis unue menciita skribe en 1552. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Lăzăreni.
Pacifika tajfun-sezono 2018
La Pacifika tajfuno-sezono de 2018 estas ĝisnune, la plej damaĝokosta Pacifika tajfun-sezono sur registroj, ĝis la rekordo estis batita de la sekva jaro. La sezono estis super mezumo, produktante 29 ŝtormojn, 13 tajfunojn, kaj 7 super-tajfunojn.
Ĝi estas okazaĵo en la jara ciklo de formado de tropikaj ciklonoj, en kiu tropikaj ciklonoj formiĝas en la okcidenta Pacifika Oceano. La sezono daŭris dum 2018, kvankam plej multaj tropikaj ciklonoj tipe disvolviĝas inter majo kaj oktobro. La unua nomita ŝtormo de la sezono, nome Bolaven, disvolviĝis la 3an de januaro, dum la lasta nomita ŝtormo de la sezono, Man-yi, disipis la 28an de novembro.
La unua tajfuno de la sezono, Jelawat, atingis statuson de tajfuno la 29an de marto, kaj fariĝis la unua super-tajfuno de la sezono. En septembro 2018, Tajfuno Mangkhut fariĝis la kvara super-tajfuno de la sezono kaj faris alteriĝon sur la insulon de Luzono en Filipinoj kaj pli postaj efikoj en Hongkongo, Ĉinio kaj Suda Ĉinio. En la sama tago, Tropika Depresio Neneng formiĝis, kiu poste fariĝis Tropika Ŝtormo Barijat kaj faris alteriĝon en Vjetnamio. Fine de septembro, Tajfuno Trami (Paeng) formiĝis, iĝante la 5-a super-tajfuno de 2018. Dum Tajfuno Trami estis en Okcidenta Pacifiko, proksime al Okinaŭa kun ventoj de 165 km/h (105 mph), Tropika Depresio 30W formiĝis, kaj estis nomita Kong-rey de JMA post fortigado en tropikan ŝtormon. Ĝi intensiĝis en super-tajfunon la 2an de oktobro, iĝante la 5-a Kategorio 5 super-tajfuno. Pli poste en la monato, ĝi estis sekvita de la sesa kaj fina Kategorio 5-ekvivalenta ŝtormo de la sezono, nome Yutu.
Nevendeblaĵo
Nevendeblaĵo aŭ Nestiĝanto estas indiko, kutime en detalkomerco por nekurantaj aŭ malfacile vendeblaj varoj. Ili ofte estas artikloj kiuj elmodiĝas aŭ kies sortimento iĝis nekompleta.
Greng
Greng estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 170 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Greng situas ĉe la suda bordo de la Lago de Morato, 3 kilometrojn okcidentsudokcidente de la urbo Morato. La komunumo konsistas el la tri setlejoj Obergreng, Untergreng kaj Blessoney. En la centro de Untergreng troviĝas la Kastelo de Greng.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 0,97 km², de kiuj 10,3% estas kovritaj de arbaro, 76,3% servas por agrikulturo kaj 14,4% por setlado.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Greng limas en nordo al la Lago de Morato, en okcidento al Morato, en sudo al Courgevaux kaj en okcidento al Faoug (VD).
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Ĝenevo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 6 kilometrojn oriente de la komunumo apud Morato. Tra Greng pasas la fervojlinio de Morato al Payerne, sed ne ekzistas stacidomo sur la komunuma teritorio. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de loka buslinio al Morato.
Historio
La unua dokumenta mencio de Greng datiĝas el la jaro 1349 kiel Groyn. Dum mezepoko Greng apartenis al la Senjorujo Morato. Dum la Burgonjaj Militoj en la jaro 1475 Greng kune kun Morato estis konkerita de Friburgo kaj Berno fariĝis komuna havaĵo de la du urboj. Okaze de la Helveta Revolucio de 1798 Greng fariĝis parto de Kantono Friburgo kaj estis surbaze de la konstitucio de 1848 atribuita al la Lagodistrikto.
Pasai
Samudera Pasai, konata ankaŭ kiel Samudera aŭ Pasai foje nomata Samudera Darussalam estis islama havenregno en la norda marbordo de Sumatro, nuntempa Indonezio, el la 13a al la 15a jarcentoj. Oni supozis, ke la vorto Samudera derivas el Samudra signife oceanon en Sanskrito. Laŭ la malaja verko Hikajat Raja-raja Pasai, oni diras ke Merah Silu vidis formikon tiom grandan kiom kato, li kaptis kaj manĝis ĝin kaj nomigis la lokon Samandara. La reĝo Merah Silu poste konvertiĝis al Islamo, kaj iĝis konata kiel Malik ul Salih, nome sultano en 1267.
Sallenelles
Sallenelles estas franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Sallenellais.
Cercle Brugge
Cercle Brugge (mallonge: Cercle) estas futbalklubo en Bruĝo, Belgio, unu el la du bruĝaj kluboj (la alia estas Club Brugge) kiuj ludas en la unua klaso de la landa ligo. Ĝi havas la vicnumeron 12; ĝiaj koloroj estas verda kaj nigra.
La klubo fondiĝis en 1899 de la asocio de eks-lernantoj de mezlernejo mastrumita de katolika kongregacio de fratoj Xaverianoj (latine: Congregatio Fratum Xaverianorum). En tiu epoko la lernejo havis multajn britajn lernantojn kaj verŝajne tiuj alportis la futbalsporton el sia hejmlando.
Cercle Brugge kaj la pli granda kaj pli sukcesa rivalo Club Brugge ekde 1975 kune uzas la Jan Breydel-stadionon en dense loĝata kvartalo de Sint-Andries. Jam delonge estas planoj por konstrui novan stadionon, komunan aŭ ne, ekster la loĝkvartaloj, sed diversaj problemoj blokas la realigon.
Augusto Severo
Augusto Severo estas urbo de la brazila subŝtato Norda Rio-Grando. Fondita en 1870, la municipo havas 9.655 loĝantojn.
Geografio
Ĝi situas apud la rivero Upanemo. La plej oftaj agrikulturaj agadoj inkluzivas bredadon de bovoj, ŝafoj, kaj kokoj.
Historio
Ekde la frua 18-a jarcento, kiam eŭrop-devenuloj unue ekloĝis en ĝi, la regiono nomiĝis Campo Grande (Granda Kampo). Ĝia oficiala nomo ŝanĝiĝis al Triunfo de 1870 ĝis 1903 kaj al Augusto Severo de 1903 ĝis 2019, kiam oni reŝanĝis ĝin al Campo Grande.
Cickloheptila dukloroacetato
Cikloheptila dukloroacetato aŭ C8H12Cl2O2 estas kemia kombinaĵo rezultanta el interagado de la dukloroacetata acido kun cikloheptanolo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Cikloheptila dukloroacetato estas nesolvebla en akvo sed solvebla en etanolo, propilena glikolo, kloroformo, eteroj, kaj oleoj.
Ágnes Dániel
Ágnes Dániel [Agneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Dániel Ágnes estis hungara biologo, biokemiisto, altlerneja instruisto. Ŝiaj geedziĝaj nomformoj plej ofte estis Faludi-Dániel Ágnes aŭ Faludiné Dániel Ágnes aŭ F. Dániel Ágnes.
Ágnes Dániel naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Indianapolis.
Biografio
Ágnes Dániel maturiĝis en hungarlingva gimnazio en Oradea en 1947, poste ŝi venis al Budapeŝto. Ŝi studis en Scienca Universitato Péter Pázmány, poste ŝi akiris diplomon en 1953 en agrikultura universitato. Ŝi estis asistanto (1954-1962), poste lektoro, pli poste docento en Scienca Universitato Loránd Eötvös. En 1969 ŝi eklaboris en esplora instituto en Szeged, kie ŝi gvidis grupon pri fotosintezo. Intertempe en 1961 ŝi kandidatiĝis, en 1975 ŝi doktoriĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Ŝi ricevis kelkajn premiojn. Ŝi edziniĝis dufoje, en la dua geedziĝo ŝi naskis filinon.
6984 Lewiscarroll
6984 Lewiscarroll estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la hilda grupo.
Henrik Gobbi
Henrik Gobbi, laŭ hungarlingve kutima nomordo Gobbi Henrik, Enrico Gobbi-Ruggieri estis hungara pianisto, komponisto, altlerneja instruisto, instruisto. Lia plena nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Gobby Henrik Alajos Béla, lia frato estis Alajos Gobbi.
6984 Lewiscarroll
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la japanaj astronomoj Takeŝi Urata kaj Hitoshi Shiozawa elde Fuĵieda (gubernio Ŝizuoka, Japanio).
Henrik Gobbi
Henrik Gobbi naskiĝis la (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1842) en Pest (urbo), li mortis la  (laŭ alia informo la mortotago estas la 22-a) en Budapeŝto.
Movado de Konkreta Utopio
Movado de Konkreta Utopio (france: "Mouvement de l'Utopie Concrète" aŭ MUC) estas franca civitana politika partio kreita de la arkitekto Roland Castro kaj lia amikaro en 2003.
Henrik Gobbi
Biografio
Henrik Gobbi devenis en varia itala-hungara familio. Li aĝis 10, kiam li komencis lerni pianludon. Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Thern kaj Robert Volkmann. Li vivis malriĉa, tial li instruis infanojn. Li debutis kiel pianisto en Reĝa Muzikakademio de Budapeŝto (laŭ alia informo en Nacia Teatro de Pest) en 1858. Ekde la 1860-aj jaroj li ankaŭ komponadis. En mezo de la jardeko li estis en Vieno, kie li konatiĝis kun Johannes Brahms, Anton Grigorjeviĉ Rubinŝtejn kaj Carl Tausig. Hejmenveninta li precipe komponadis kaj instruis. En 1867 li sendis komponaĵojn al Franz Liszt, kiu taksis ilin bonaj. En 1870 li ricevis pedagogian statuson, ekde 1877 en la Muzikakademio, ekde 1911 en muzika mezlernejo. Multaj el la plej gravaj verkoj de Henrik Gobbi ankoraŭ estas ne eldonitaj ĝis nun. Li havis edzinon, kiu naskis dufoje.
Ankunft bei den schwarzen Schwänen
Ankunft bei den schwarzen Schwänen (Alveno ĉe la nigraj cignoj) – albumfolio en A♭-maĵoro por piano (WWV 95) estas komponaĵo de Richard Wagner. Li komponis la verkon en 1861 je Parizo kaj dediĉis ĝin al Mélanie Renouard de Bussière. La prezentado daŭras proks. 5 minutojn.
Historio
Post kiam Wagner malfondis frusomeron de 1861 sian mastrumaĵon en Parizo, li trovis pretertempan loĝeblecon en la prusa vicambasada hotelo. Tie li naĝigis sian rigardon el la fenestro sur la Tuileries, kie li vidis naĝi du nigrajn cignojn en baseno, al kiuj li sin sentis allogataj per revemo. Tiun ĉi penson li pli malfrue ekprenis, kiam li verkis la albumfolion „Ankunft bei den schwarzen Schwänen“. Wagner dediĉis ĝin al sia iama pariza dommastrino Grafino de Pourtalès.
Muziko
Ĝi komenciĝas per dutakta motivo, kiu ne jam ekkonigas la bazan tonalon A♭-maĵoro. Aperas tri inversigoj de DmØ, kiuj pro sia malligita pozicio ne jam aŭdebligas duobladominantan efikon; tiu ĉi ekestas nur je la tria ripeto per transkondukado en fremdnoto-havan E♭7, kiu nur duone dissolviĝas, ĉar la kvintokto en la baso restas kontinua. Harmonie la unua apero tamen restas plue ĉefe sur la dominanta septakordo, per kiu la parto finiĝas, sed restas ankaŭ malstabila per la duonfinaĵo atingita per la akordo E♭9-8.
En la fina parto denove eksonas la komenca motivo, kiu ĉifoje tamen je la du ripetoj estas iomete ŝanĝata harmonie kaj melodie. Nova, sekva modula ĉeno finiĝas sur g♭-minora akordo. Post transkonduko D-DD-D la peco finiĝas per kodo, kiu baziĝas sur la tonikaj akordoj sur ĉiu okono aperintaj jam en la temo kaj disvolvas kiel motivo tonikajn arpeĝojn. La finaj akordoj referencas la komencan motivon.
Oberland am Rennsteig
Oberland am Rennsteig estas loĝloko en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Sonneberg en la pleja sudo de la federacia lando Turingio. Ĝis la 31-a de decembro 2013 temis pri administre memstara komunumo, de tiam la loko estas parto de la urba komunumo Sonneberg. Fine de la jaro 2012 la komunumo havis 2200 loĝantojn.
6984 Lewiscarroll
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la brita verkisto kaj matematikisto Lewis Carroll (de vera nomo Charles Lutwidge Dodgson, 1832–1898), kies ĉefaj verkoj, "La aventuroj de Alicio en Mirlando" kaj "Trans la spegulo" estas ŝatataj de ĉiuj generacioj tra la mondo.
Preĝejo Naskiĝo de Johano Baptisto (Füzesabony)
La preĝejo Naskiĝo de Johano Baptisto estas eklezia historia monumento en urbo Füzesabony (Hungario).
Historio
La unua mencio pri tiu kirko okazis en 1332. En la 17-a jarcento la turkoj okupis ĝin. La paroĥo estis refondita en 1711. Giovanni Battista Carlone konstruis pli novan kirkon inter 1731-1735, sed la restintaj mezepokaj partoj restis. 2 flankonavoj estis alkonstruitaj en 1816. La orgeno estis farita en 1897. Dum la 2-a mondmilito la turo detruiĝis, sed poste ĝi estis rekonstruita.
Preĝejo
La kirko situas sola en korto, kiu etendiĝas laŭ 3 stratoj. En la korto troviĝas ankaŭ statuo pri Johano Nepomuko estas videbla. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas. La turopinto estas bulboforma. En la fasado estas ankoraŭ niĉoj, en la meza niĉo estis metita statuo pri Johano Baptisto. La absido estas plurlatera, al kiu preskaŭ kuboforma sakristio aliĝas.
BDI
La vorto havas plurajn signifojn:
Lac à l'Eau Claire
Ĝi konsistiĝas el du cirklaj basenoj de diametroj 36 kaj 26 km, kiuj estus alfrapaj krateroj. Ambaŭ krateroj estas samaĝaj : (290 ± 20 milionoj da jaroj, tie estas al la permia epoko). Oni opinias, ke ili estis kreitaj samtempe; ĉu de meteorito kiu disiĝis antaŭ tuŝi la teron; ĉu de duobla asteroido
Lac à l'Eau Claire estas ĉefa fonto de rivero Rivière à l'Eau Claire (Rivero kun Klara Akvo), kiu sin ĵetas en la lagon Guillaume-Delisle
Takehiro Kato
Takehiro Kato (加藤 豪宏, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Gamba Osaka, Oita Trinity kaj Sagawa Express Osaka.
Felcsút
Felcsút (felĉUt) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Bicske. Estas 2 Csút en la proksimeco, tie Fel signifas supra, la alia loko estas malsupra aŭ suba.
Historio
En la vilaĝo naskiĝis Viktor Orbán, ĉefministro, unu el la motoroj dum la demokratiiĝo en 1989. Li iniciatis tie Futbalan Akademion.
Roštár
Bazaj informoj
Roštár, hungare Restér (reŝtEr) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.
Monopsonio
Monopsonio estas situacio de la merkato en kiu nur unu aĉetanto regas la postuladon de la produkto aŭ servo de granda nombro da vendantoj. Tio povas okazi ekzemple kiam tiu ununura aĉetanto estas la ŝtato aŭ similaj publikaj instancoj.
Roštár
Situo
Roštár situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Rožňava troviĝas 23 km-ojn.
Teropodoj
Teropodoj (Theropoda = 'besto-piedo')) estas grupo de dupiedaj saŭriskiaj dinosaŭroj. Kvankam ili plejparte estis karnomanĝuloj, pluraj teropodaj familioj fariĝis herbovoraj dum la kretaceo. Teropodoj unue aperis dum la karnia epoko de la malfrua triaso, antaŭ 220 milionoj da jaroj, kaj ili estis la sola grupo de grandaj surtere vivantaj karnomanĝuloj de la frua ĵurasio ĝis la fino de la kretaceo, antaŭ 65 milionoj da jaroj. Hodiaŭ ilin reprezentas la 9.300 vivantaj birdo-specioj, kiuj evoluis en la malfrua ĵurasio de malgrandaj specialigitaj kelurosaŭraj dinosaŭroj.
Inter la trajtoj kiuj ligas la teropodojn kun la birdoj estas: la tri-piedfingra piedo, la forkosto, aer-plenaj ostoj kaj (en iuj kazoj) plumoj kaj la ovokovado.
Evolu-historio
Dum la malfrua triaso diversaj primitivaj pra-teropodaj kaj teropodaj dinosaŭroj kune vivis kaj evoluis.
La plej fruaj kaj plej primitivaj de la karnovoraj dinosaŭroj estis eoraptoro (Eoraptor) de Argentino kaj la hererasaŭruloj (Herrerasauria). La hererasaŭruloj vivis de frue en la malfrua triaso (malfrua karnio ĝis frua norio). Oni trovis ilin en Nordameriko kaj Sudameriko, eble ankaŭ en Hindio kaj suda Afriko. La hererasaŭrulojn karakterizis mozaiko de primitivaj kaj progresintaj trajtoj. Iam iuj paleontologoj konsideris la hererasaŭrulojn esti teropodoj, sed nun oni pensas ke ili estis bazaj saŭriskioj kaj eble evoluis antaŭ la ekdiferenciĝo inter saŭriskioj kaj ornitiskioj.
La plej fruaj kaj plej primitivaj dinosaŭroj sendube teropodoj (aŭ eŭteropodoj - 'veraj teropodoj') estis la celofizedoj (Coelophysidae). La celofizedoj (celofizo (Coelophysis), megapnosaŭro (Megapnosaurus)) estis grupo de vaste distribuitaj, malpeze konstruitaj kaj ŝajne gregemaj dinosaŭroj. Inter ili estis malgrandaj ĉasistoj kiel celofizo kaj grandaj (6 metrojn longaj) predantoj kiel dilofosaŭro (Dilophosaurus). Ĉi tiuj vivsukcesaj bestoj vivis de la malfrua karnio (frua malfru-triaso) ĝis la toarcio (malfrua fru-ĵurasio). Kvankam oni listigis ilin inter la ceratosaŭruloj en la fruaj provoj je klasado, kaj multaj konsideris ilin flanka branĉo de la pli progresintaj teropodoj, povas esti ke ili la prauloj de ĉiuj aliaj teropodoj (laŭ kio ili estus parafileta grupiĝo, ekz. Mortimor 2001, Carrano et al 2002).
La iom pli progresintaj veraj ceratosaŭruloj (inter ili ceratosaŭro (Ceratosaurus) kaj karnotaŭro (Carnotaurus)) aperis dum la frua ĵurasio kaj vivis ĝis la malfrua ĵurasio en Laŭrazio. Ili sukcesis bone vivi flanke de iliaj pli progresintaj tetanuraj parencoj kaj—en la formo de la abelisaŭruloj - travivis ĝis la fino de la kretaceo en Gondvano.
La tetanuroj estis ankoraŭ pli specialigitaj ol la ceratosaŭruloj. Ĉi tiun grupon konsistigas la megalosaŭroideoj (Megalosauroidea) (alternative spinosaŭroideoj aŭ torvosaŭroideoj) kaj la aveteropodoj (Avetheropoda). Ili estis plej disvastiĝintaj dum la meza ĵurasio sed daŭre vivis ĝis la meza kretaceo. La dua klado - kiel sugestas ilia nomo - estis pli proksime parenca al la birdoj kaj ĝin konsistigas la karnosaŭroj (Carnosauria) kaj la celurosaŭroj (Coelurosauria), tre granda kaj diversa dinosaŭraro aparte disvastiĝinta dum la kretaceo.
Sekve, dum la malfrua ĵurasio estis ne malpli ol kvar apartaj teropodaj evolulinioj - ceratosaŭruloj, megalosaŭroj, karnosaŭroj, kaj celurosaŭroj - kiuj predis je la abundaj malgrandaj kaj grandaj herbovoraj dinosaŭroj. Ĉiuj kvar evolulinioj travivis en la kretaceo, kvankam ŝajne nur du grupoj, la abelisaŭruloj kaj la celurosaŭroj, travivis ĝis la fino de la kretaceo, kiam ili vivis geografie apartigitaj, la abelisaŭruloj en Gondvano kaj la celurosaŭroj en Azioameriko.
De ĉiuj teropodaj grupoj la celurosaŭroj estis la plej diversaj. Kelkaj celurosaŭraj kladoj prosperantaj dum la kretaceo estis: la tiranosaŭredoj, inter ili la fama tiranosaŭro (Tyrannosaurus rex), la dromeosaŭredoj, inter ili velociraptoro (Velociraptor) kaj deinoniko (Deinonychus) - tre similaj laŭ formo al la plej frua ĝis nun konata birdo, arkeopterigo (Archaeopteryx; Ostrom 1969, Paul 1988, Dingus & Rowe 1998) -, kiel ankaŭ la dromeosaŭrecaj troodontedoj (Troodontidae), la ĉionmanĝaj oviraptorosaŭroj (Oviraptorosauria), la herbovoraj the herbivorous Ornitomimedoj (Ornithomimidae, terizinosaŭredoj (Therizinosauridae), kaj la birdoj (la solaj dinosaŭroj travivintaj la kretacean formortan eventon). La radikoj de ĉiuj ĉi grupoj certe aperis dum la malfrua aŭ eĉ la meza ĵurasio, ili fariĝis multnombraj nur dum la frua kretaceo. Kelkaj paleontologoj, kiel Gregory S. Paul, eĉ sugestis (Paul 1988, 2002) ke iuj aŭ ĉiuj el ĉi tiuj progresintaj teropodoj fakte devenis de flugsaŭroj aŭ prabirdoj kiel arkeopterigo kiuj perdis sian kapablon flugi kaj revenis al surtera vivado. Ĉi tiu hipotezo ja klarigus kial celurosaŭroj estis tiel raraj dum la ĵurasio, sed la atestaĵoj de fosilioj estas bezonata antaŭ ol oni povas akturate testi hipotezojn pri la parenceco de progresintaj teropodoj.
Notoj kaj referencoj
-->
Skatolo de Pandora
Skatolo de Pandora estas esprimo por signifi ke la donaco entenas kaj disvastigas malfeliĉaĵojn spite de ĝia brilo. Laŭ la greka mitologio Pandora (= Ĉiuj donacoj) estis la unua virino sur la tero, belulino, kreita de Hefesto kaj Atena laŭ ordono de Zeŭso kiu tiel volis per ŝi puni kontraŭ la viroj kiuj jam profitis je la fajro rabita el la ĉielo per la giganto Prometeo. Ŝi sukcesis akceptiĝi kiel edzino de Epimeteo, frato de Prometeo. Al ŝi Zeŭso donacis skatolon, en kiu estas fermitaj ĉiuj malbonoj kaj plagoj. Ignorante la malpermeson ĝin malfermi, ŝi stulte aŭdacis malfermi la skatolon kaj tuj el ĝi erupciis sur la teron la malbonoj kaj plagoj en ĝi fermitaj. Tiel la esprimo la skatolo de Pandora fariĝis en la Okcidento simbolo de fonto de malfeliĉo sub vesto de donaco.
Marĝene, oni komparu tiun miton kun la biblia rakontaĵo, mite esprimita, pri la kreo de la unua virino kaj pri ŝia falo en la peko ruiniganta eĉ ŝian edzon. La biblia virino ne estis kreita por puni, sed por feliĉigi; kaj eĉ ŝi estas “tute bona” ĉar la kreinto, kontemplante siajn vir-virinan kreaĵon, benis la unuiĝon de la du (Gn 1, 27-31). Krome, Dio kreis la paron laŭ sia samdigna bildo (Gn. 1,27). Tamen laŭ la biblia rakonto rezultis same kiel ĉe Pandora: la virino alportis ĉiajn malbonaĵojn porĉiame al la mondo.
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Tihany)
Benediktana preĝejo de Ĉieliro de Maria kaj Sankta Aignan estas romkatolika preĝejo kaj abatejo en Hungario, en Tihany, sur montopinto. La konstruaĵo estas Monumento historia kaj ĝi apartenas al la plej konataj religiaj konstruaĵoj kaj same al la plej vizitataj lokoj.
Historio
Andreo la 1-a fondis la abatejon en 1055. La fondinta reĝo estis tie entombigita en 1060. La fonda latina dokumento restis, en kiu ankaŭ hungaraj vortoj estas legeblaj. La tataroj ne invadis tiun lokon en 1242, tamen poste ankaŭ defenda fortikaĵo konstruiĝis. Pro la turkoj la abatejo estis forlasita en 1534 spite tion, ke la turkoj neniam povis okupi ĝin. La konstruaĵo servis nur la defendadon. La soldatoj redonis ĝin en 1674, poste incendio okazis en 1683. En 1702 ĉiuj defendaj muroj, kiel superfluaĵo estis detruitaj. En 1719 oni komencis rekonstrui pli novan preĝejon kaj monaĥejon, iom poste en 1763 denove incendio okazis.
Konstruaĵo
La 2 konstruaĵoj situas preskaŭ sur la montopinto. La monaĥejo formas U-majusklon, kin fermas la preĝejo, tiel interne estiĝis korto. La preĝejo havas 2 simetriajn turojn. Sub la unusola navo restis la origina subpreĝejo kun tombo de Andreo la 1-a. La abatejo estas kvadrata. Ekstere sur la fronto estas 2 skulptaĵoj pri Dipatrino kaj Sankta Aignan de 1754. La plej gravaj flankaj altaroj estas: Mariazell de 1762 kaj Koro de Jesuo el la 1760-aj jaroj. Károly Lotz, Bertalan Székely kaj aliaj pentris la bildojn en 1889. La nuna ĉefaltaro estas videbla ekde 1757, kie la bildo prezentas Sanktan Aignan. La orgeno estas aŭdebla ekde 1765.
Nuntempe parto de la monaĥejo estas muzeo. Károly Lotz kaj Lajos Deák-Ébner pentris la freskojn.
Saint-Aubin-d'Arquenay
Saint-Aubin-d'Arquenay estas franca situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.
Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas Saint-Aubinais.
Rita rita
Rita rita (en bengala: রিঠা) estas specio de bagreda katfiŝo kiu troviĝas tra lokoj de tuta suda Azio. Ĝi estis registrita en Afganio, Bangladeŝo, Barato, Birmo, Nepalo kaj Pakistano. Ĝi estas unu el la gigantoj de sia genro, ĉar ili atingas longon de 150 cm. Ĝi estas komerce fiŝkaptita por homa konsumado.
R. rita estas nevigla, fundo-loĝanta katfiŝo. Ĝi loĝas en riveroj kaj estuaroj, preferante kotecan anstataŭ klaran akvon. Ĝi ankaŭ preferas akvojn de trankvilaj kirlejoj.
R. rita estas ĉiomanĝanta katfiŝo; la kerno de ties dieto konsistas el moluskoj. Aldone, ĝi manĝas malgrandajn fiŝojn, krustulojn, insektojn, same kiel putriĝantan organikan materialon.
Reĝa Kordilero (Ekvadoro)
La Reĝa Kordilero ( hispane : Cordillera Real ; ankaŭ Cordillera de Quito, Cordillera Central de Ecuador ) estas ĉeno de montoj en Andoj de Ekvadoro, la plej grandaj de ili estantaj vulkanaj. La montoj daŭrigas sian vojon per Centra Kordilero de Peruo al sudo kaj Centra Kordilero de Kolombio al nordo. Reĝa Kordilero enhavas la vulkanojn Antisana, Kotopaĥi kaj Kajambe, dum Ĉimborazo troviĝas en Okcidenta Kordilero.
BDM
BDM estas:
-->
Solto Collina
Solto Collina estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Castro (BG), Endine Gaiano, Fonteno, Pianico, Pisogne (BS), Riva di Solto kaj Sovere. Kristana patroneco estas la doktrino de ĉielenpreno de Maria, kies memortago sekve estas la komunuma festotago.
Okcidenta lestadianismo
Okcidenta lestadianismo (unuenaskita lestadianismo) estas la dua plej granda branĉo de lestadianismo. Ĝi instruas, ke la unua lestadiana grupo en sveda Laponio havas specialan pozicion. Okcidentaj lestadianoj en multaj landoj petas konsilojn de la grupo en sveda Laponio. Okcidenta lestadianismo akcentas asketismon pli ol aliaj branĉoj de lestadianismo. Okcidenta lestadianismo malapogas muzikon pli ol konservativa lestadianismo. Ĝi almenaŭ antaŭe instruis, ke la muziko devas esti nur kantata, ne ludata. Okcidenta lestadianismo malapogas mirindecon en vesto pli ol aliaj branĉoj de lestadianismo. Ĝi ekzemple ne akceptas kravatojn. Okcidenta lestadianismo difinas Laestadius-on aŭtoritato pli ol konservativa lestadianismo kaj orienta lestadianismo. En okcidentlestadianisma diservo normale estas legata laŭte unu el predikoj de Laestadius. En Finnlando apogo de okcidenta lestadianismo estas akcentata en urboj de Suda Finnlando. La centra loko estas Lahtio.
István Zsemlits
István Zsemlits [iŝtvAn ĵemliĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zsemlits István, laŭ slovena dialekto Števan Žemlič estis hungara-slovena katolika pastro. Liaj familiaj nomvariantoj (plej ofte hungare) estis Zsemlics (sama prononco), (slovene) Žemlitš.
Bombako
La bombako (Bombax) estas genro de ĉefe tropikaj arboj el la familio de malvacoj. La taksono estas indiĝena en Okcidentafriko, Hinda subkontinento, Sudorienta Azio, kaj la subtropikaj regionoj de Orienta Azio kaj norda Aŭstralio. Populara nomo por la genro estas "kapok-arbo", sed tiele oni indikas ankaŭ aliajn genrojn. Ĉine (木棉) oni nomas ĝin "mùmián", ankaŭ kun la signifo de "kapok-arbo".
Peregu Mare
Peregu Mare (hungare: Németpereg, germane: Deutschpereg) estas komunumo en Rumanio okcidente de Arad. En 1910 Németpereg havis 1 363 loĝantojn (germanoj, rutenoj, ĉeĥoj, hungaroj), en 1992 1 011 (slovakoj, rumanoj, germanoj, 5% hungaroj). Ĝia unua mencio estas en 1377. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario, al Arad (reĝa departemento).
István Zsemlits
István Zsemlits naskiĝis la en Muraszombat (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Murska Sobota en Slovenio), li mortis la  en Felsőlendva (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Grad (Slovenio)).
Biografio
István Zsemlits frekventis bazlernejon en Kőszeg, gimnazion en Szombathely, poste li studis teologion. Li pastriĝis en 1863, poste li estis pastro en pluraj lokoj en la regiono. Li estis paroĥestro ekde 1870 en Alsószölnök. Ekde 1887 li servis la katolikan eklezion ĝismorte en Felsőlendva. Li publikigis teologiajn artikolojn en slovena dialekto, hungare kaj germane. Li subskribis kelkajn artikolojn en la hungara kun la pseŭdonimo Szölnöki. Li frue mortis pro tuberkulozo.
Bombako
Bombakaj specioj estas uzitaj kiel nutraĵo de la larvoj de iuj papiliospecioj inkluzive de la foliominanto Bucculatrix crateracma kiu ekskluzive uzas hindan bombakon. Bombako aperas sur la flago de Ekvatora Gvineo.
Priskribo
Bombakaj specioj estas inter la plej grandaj arboj en siaj regionoj, atingante altecon de 30 ĝis 40 metroj kaj kun trunkodiametro mezurante ĝis 3 metrojn. La folioj estas glatrandaj falfoliaj, estante deĵetitaj en la seka sezono. Ili mezuras 30 ĝis 50 cm laŭlarĝe kaj estas manformaj kun 5 ĝis 9 folioloj.
La kaliko estas decidua, kiu signifas ke ĝi ne persistas sur la fruktoj. La arbo portas 5 ĝis 10 cm longajn ruĝajn florojn inter januaro kaj marto dum ĝi estas ankoraŭ senfolia. La androceo ĉeestas faske en du verticiloj, dum la stamena kolono estas senloba. La ovario maturiĝas en envolvaĵo kiu entenas la semojn kovritajn de fibro simila al tiu de kapoko ( Ceiba pentandra ) kaj al tiu de kotono, kvankam kun pli mallongaj fibroj ol kotono, kio ne aptigas ĝin por ŝpinado, farante ĝin netaŭgan por teksaĵoproduktado.
Kastelo de la Diablo
Laŭ la folkloro de Trinidado kaj Tobago, la Kastelo de la Diablo estas enorma kapok-arbo kreskante profunde en la arbaro en kiu Bazil la demono de la morto estis malliberigita fare de ĉarpentisto. La ĉarpentisto trompis la diablon en enirado de la arbo en kiu li ĉizis sep ĉambrojn, unu super la alia, en la trunko. Folkloro asertas ke Bazil daŭre loĝas en tiu arbo.
Wangen-Brüttisellen
Pri la komunumo
Wangen-Brüttisellen estas komunumo en la distrikto Uster en la svisa Kantono Zuriko. Ĝi havis 7056 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
Wangen-Brüttisellen situas en Glattvalo en la plej norda parto de la distrikto Uster. Ĝi konsistas el la du municipoj Wangen kaj Brüttisellen, kiuj en la jaro 1831 estis kunigitaj al unu politika komunumo. Dum Brüttisellen komplete industriiĝis, Wangen povis konservi grandparte sian kamparecan aspekton.
Trafiko
Wangen-Brüttisellen estas per busoj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La veturado al la stacidomoj de Dietlikon aŭ en Zuriko ĉe la limo de Dübendorf buse daŭras mal-pli ol 10 minutojn.
Ekonomio
En Brüttisellen troviĝas distribuejoj de pluraj grandmagazenoj kiel ekzemple Koka-kolao. La komunumoj de la tuta regiono formas praktike unu grandan industri- kaj komerccentron, kiu estas komplete ligita kun la urbo Zuriko. La regiono bone prosperas kaj senlaboreco praktike ne ekzistas.
Alcsútdoboz
Alcsútdoboz [alĉUtdoboz] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Bicske. Estas 2 Csút en la proksimeco, tie Al signifas suba, la alia loko estas supra. Doboz signifas hungare skatolo.
Situo
Alcsútdoboz situas laŭ ĉefvojo Székesfehérvár-Bicske, en proksimeco de Bicske.
Wangen-Brüttisellen
Historio
Tombmonteto el la Hallstatt-kulturo (500-800 antaŭ Kristo) pruvas, ke la regiono de Wangen-Brüttisellen loĝata. En la jaro 1192 Wangen estis donacita al la Johanitoj de Bubikon far la Togenburganoj. En la jaro 1618 la urbo Zuriko aĉetis la komunumon Wangen. Ek de la jaro 1831 la municipoj Wangen kaj Brüttisellen formas kune la politikan komunumon Wangen-Brüttisellen.
Alcsútdoboz
Historio
En la bronzepoko estis tie fortikaĵo. Post la malvenka batalo en Mohács ankaŭ ĉi tie la hungaroj malvenkis kontraŭ la turkoj. Inter la batalantoj verŝajne estis Mihály Dobozi, kiu rolas en poemo kaj sur pentraĵo. Li surĉevale rifuĝis de la turkoj kune kun sia edzino. Vidinte, ke la turkoj atingos ilin, li murdis la edzinon, poste ĝismorte luktis kontraŭ turkoj.
En 1950 memstaraj vilaĝoj Alcsút kaj Vértesdoboz unuiĝis.
Wangen-Brüttisellen
Blazono
La municipo Brüttisellen havas ankaŭ propran blazonon, kiu montras rozon. La rozo memorigas al la legendo, laŭ kiu en mezepoko nur du fratinoj postvivis la peston. Ili edziniĝis al rapersvilanoj, kio kaŭzis, ke Brüttisellen fariĝis tributdeva al Rapperswil. La rozo en la blazono ŝajanas esti atesto por tiu legendo.
Kvankam la blazono de Wangen estas la oficiala blazono por ambaŭ komunumoj en la plej multaj oficialaj dokumentoj de la komunumo aperas ambaŭ blazonoj.
Masao Kiba
Masao Kiba (木場 昌雄, n. ) estas japana futbalisto.
Mönchsdeggingen
Mönchsdeggingen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Donau-Ries kaj en la distriktaro Ŝvabio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Lamuri
Lamuri (aŭ Lambri) estis regno en norda Sumatro, Indonezio dum la epoko Srivijaja. La areo estis loĝata de Hindua loĝantaro ĉirkaŭ la 7a jarcento. Estis ankaŭ pruvaro de ekzisto de Budhismo. Ĝi estis konata al ĉinoj en la 12a al 13a jarcentoj kiel Lamuri, kaj al araboj fine de la unua jarmilo kiel Al-Ram(n)i, Ramri, aŭ Ramli.
(19910) 5078 T-3
(19910) 5078 T-3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" (Third Trojan Survey).
Aristotela fiziko
La greka filozofo Aristotelo malvolvis multajn teoriojn pri la naturo de la fiziko. Temas pri tio, kion oni priskribis kiel la kvar klasikaj elementoj. Li parolis pri la rilatoj inter ĉi-tiuj elementoj, ilia dinamiko, kiel ili efikas ĉe Tero, kaj kiel ili altiras unu la alian per nespecifitaj fortoj.
La ĉefaj principoj de la aristotela fiziko estas:
Unterwart
Unterwart, hungare Alsóőr, estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
Historio
En 896 la hungaraj gentoj okupis basenon de Karpatoj. Tiu ĉi loko estis limgarda zono, kiu poste dum la historio foje apartenis al Hungario, foje al Aŭstrio. Paro de tiu ĉi komunumo estas Oberwart, kiel Supra kaj Suba komunumo. Iam la vilaĝo estis fama pri ĉevalobredejo. Ĝis 1920 Alsóőr apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). En 2001 vivis en Unterwart 964 da homoj, hungaroj en majoritato.
Famuloj
En la iama Alsóőr naskiĝis la unua hungara aktorino Anna Moór.
Komunumoj pri őr (= sentinelo) en Hungara reĝlando
Post alveno de hungaroj la sentineloj gardis ankaŭ internajn limojn inter la gentoj.
Paŝnombrilo
Paŝnombrilo estas ilo, kiu nombras paŝojn. Per multipliko per la meza longeco de paŝo eblis kalkuli la distancon paŝitan.
Modernaj paŝnombriloj, pli ekzakte distancmezuriloj uzas GPS-on por kalkuli la distancon pli precize.
Funkciado
Kvankam la precizeco estas limigita, tiu metodo estas tre utila por ricevi proksimuman valoron de distanco aŭ por fari kontrolon.
Nuntempe troveblas paŝnombriloj diversformaj: paŝnombra bastono, mp3-legilo kun ena paŝnombrilo, ktp.
Iuj modernaj paŝnombriloj indikas ankaŭ post antaŭe enmetita valoro de la korpopezo, la proksimume uzitajn kaloriojn.
Historio
Romianoj uzis distancmezurilon kalibrigita je paŝoj por mezuri distancojn milit- kaj civilcele, kvankam teknike ĝi ne estis paŝnombrilo.
Leonardo Da Vinci desegnis mekanikan paŝnombrilon kiel ilo por militaj celoj. Modernaj tutmekanikaj paŝnombriloj estis enkondukitaj al Usono de Thomas Jefferson. Jefferson ricevis ekzempleron el Francujo, sed oni ne scias, ĉu li modifis ĝin aŭ importis ĝin tute sama en Usonon. Kvankam oni vaste atribuas tiun paŝnombrilon al Thomas Jefferson, pruvo estas malfacile trovebla, ĉar li neniam petis iun patenton por iu ajn el siaj inventaĵoj
En 1965 paŝnombrilo nomita manpo-kei, tio estas 10.000 paŝ-nombrilo (万歩計) surmerkatiĝis en Japanujo fare de Y. Hatano.
Y. Hatano promociis "manpo-kei-paŝnombriloj" ekde 1985, post kiam lia studo estis akceptita, ke 10.000 paŝoj tage reprezentis bonan ekvilibron por konservi sanan korpon, sed la fondinto de Yamasa Tokei Keiki, la patro de Yasuji Kato, fabrikis paŝnombrilojn agnoskitajn akurataj kaj poste nomis ilin "manpo-kei."
Sanaspekto
Uzo de paŝnombrilo instigas al fizika moviĝo kaj povus tiel esti saniga.
La asocio "America on the move" (Ameriko moviĝanta) proponas virtualajn padojn por motivigi homojn paŝi pli kaj donas konsilojn por atingi "2000 kromajn paŝojn".
Agskalo laŭ taga paŝnombro
Laŭ tiu skalo eblas mezuri la agemon de iu laŭ la nombro de paŝoj faritaj tage:
! paŝoj ! agnivelo
Henriko la 6-a (Anglio)
Henriko la 6-a (naskiĝis la 6-an de decembro 1421, mortis verŝajne la 21-an de majo 1471) estis reĝo de Anglio de 1422 ĝis 1461 kaj denove de 1470 ĝis 1471.
Familio kaj frua vivo
Li estis la sola filo de Henriko la 5-a kaj Katerino de Valois, filino de Karlo la 6-a (Francio). Li estis duonfrato de Edmund Tudor kaj Jasper Tudor. Edmund Tudor estis la patro de Henriko la 7-a.
Henriko heredis la anglan tronon la 31-an de aŭgusto 1422. Post la morto de Karlo la 6-a de Francio, laŭ antaŭaj traktatoj, Henriko iĝis ankaŭ reĝo de Francio, kvankam Karlo la 7-a (Francio), filo de Karlo la 6-a, pretendis la francan tronon.
Kroniĝoj
La 6-an de novembro 1429 Henriko kroniĝis en Abatejo Westminster kiel reĝo de Anglio.
La 17-an de julio 1429 Karlo la 7-a kroniĝis ĉe Reims. Responde al tio, la angloj kronis Henrikon la 6-an kiel reĝon de Francio en la Katedralo de la Dipatrino de Parizo la 16-an de decembro 1431.
Plenaĝo
En 1437 oni deklaris Henrikon plenaĝa, kaj li formale respondecis la regadon de Anglio.
Francio
Instigate de Johana de Arko, ekde 1429 la francoj iom post iom forpelis la anglojn de la plejparto de Francio. Ĉe la angla kortego diversaj nobeloj malakordis pri la militado en Francio. Henriko mem fine favoris la grupon kiu urĝis pacakordon. En 1445 li edziĝis al Margareta de Anĵuo, ano de la franca reĝa familio. Kondiĉo de la edziĝo estis ke Henriko cedus Anĵuon kaj aliajn teritoriojn en Francio al Francio. Tamen estis malvenko, kiu malplifortigis la reĝon, kaj la edziĝo malpopularis.
Potencaj malamikoj
En 1447 Henriko akuzis Humphrey (dukon de Gloucester) pro ŝtatperfido: tiu enkarceriĝis en Bury St Edmunds, Suffolk, kie li mortis antaŭ la komenco de proceso. La saman jaron parlamenta kampanjo devigis Henrikon ekzili unu el siaj ĉefaj ministroj, William de la Pole (1-a duko de Suffolk): tiu estis murdita surŝipe en la maniko.
Rikardo Plantaĝeneto (3-a duko de Jorko), kiu estus la heredonto de Henriko se tiu ne havus filon, sed kontraŭis la favoratojn de Henriko, estis forsendita de la kortego kaj nomumita guberniestro de Irlando. Tio estis grava eraro kaj li iĝis potenca malamiko de la kortega partio.
Forpelo el Francio
En 1449 Edmund Beaufort (1-a duko de Somerset), favorato de Henriko, reestigis militadon en norda Francio. La sekvantan jaron la francoj forpelis la anglojn de Normandio.
Multaj batalistoj, ofte nepagitaj, revenis en Anglion. Tio kontribuis al la pliiĝantaj problemoj de la regno.
Kreskantaj problemoj
Pli kaj pli estiĝis iom da anarĥio. Gravuloj malhelpis la bonan administron de la leĝoj kaj minacis juĝistojn. Mankis al Henriko sufiĉe da monrimedoj, parte ĉar li fordonis vastajn bienojn al siaj favorataj ministroj.
Ribelo de Jack Cade
En 1450 erupciis ribelo en Kent, estrata de Jack Cade, kiu nomis sin "John Mortimer" kaj favoris la partion de Rikardo Plantaĝeneto (3-a duko de Jorko). La ribelantoj okupis Londonon sed post nur malmultaj tagoj reĝa armeo forpelis ilin.
Reveno de la duko de Jorko
Ankaŭ en 1453 Henriko unue spertis longan mensan malsanon. Li eĉ ne konsciis la naskon de sia filo Eduardo de Westminster (princo de Kimrio). Dum la resto de lia vivo estis pluraj atakoj de mensa malsano.
Dume la duko de Jorko gajnis potencan kaj riĉegan alianculon, Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick). Helpe de tiu, Rikardo Plantaĝeneto iĝis regento kaj lordo-protektanto de Anglio en 1454: Margareta de Anĵuo estis senigata de ĉiu rajto influi ŝtatajn aferojn. Edmund Beaufort (2-a duko de Somerset) iĝis malliberulo en la Turo de Londono.
Militoj de Rozoj
Kristnaskon 1454 Henriko la 6-a resaniĝis. Tamen malkontentaj nobeloj subtenis la dukon de Jorko, kiu pretendis unue la postenon de regento, kaj poste la tronon mem. Sekvis la militoj de rozoj inter la Lankastroj (kiu subtenis Henrikon) kaj la Jorkoj (kiuj subtenis la dukon).
Post pluraj jaroj de militado, en 1461 Henriko la 6-a estis detronigata kaj malliberigata de Eduardo la 4-a. Margareta de Anĵuo daŭre kaj kuraĝe estris la lankastrojn. Tamen en 1465 Henriko denove kaptiĝis kaj estis malliberigata en la Turo de Londono. Ŝajnis ke la Jorkoj venkis.
Resurtroniĝo
Tamen Eduardo la 4-a kverelis kun sia plej potenca subtenanto Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick), kiu estis ofte konata kiel la "reĝfaranto". Rikardo Neville iris al Francio kie li alianciĝis al Margareta de Anĵuo. La 30-an de oktobro 1470 ili resurtronigis Henrikon.
Fina malvenko
Tamen Richard Neville deklaris militon kontraŭ Burgundio. Tio instigis la dukon de Burgundio helpi Eduardon la 4-an rehavi la tronon. Eduardo gajnis du decidajn venkojn frue en 1471: Rikardo Neville mortis dum la batalo de Barnet, kaj Eduardo de Westminster dum la batalo de Tewkesbury. Multegaj lankastroj pereis.
Premio Sultano Qabus por naturmedia konservado
La Premio Sultano Qabus por naturmedia konservado estas dujara premio aljuĝata de UNESKO kun la financa subteno de Sultano Qabus ibn Said, la sultano de Omano. La celo de la premio estas garantii agnoskon de tiuj, kiuj distingiĝis per siaj elstaraj kontribuoj en la kampo de administrado aŭ konservado de la naturmedio. Premiitoj povas esti individuoj, grupoj, institutoj aŭ organizaĵoj.
Henriko la 6-a (Anglio)
Morto
Henriko la 6-a denove kaptiĝis kaj pasis siajn lastajn tagojn en la Turo de Londono, kie li mortis verŝajne la 21-an de majo, murdate de Rikardo (duko de Gloucester) laŭ ordono de Eduardo la 4-a, kiu tiam sekure regis Anglion ĝis sia morto.
Karaktero
Henriko ĝuis reputacion pro pieco. Parte pro mensa malsano, li neniam estis sufiĉe forta por bone regi Anglion, kaj li ege fidis al favorataj nobeloj.
Premio Sultano Qabus por naturmedia konservado
Ekstera ligilo
Retejo de la naturmedia premio Sultan Qabus ĉe Unesko
Henriko la 6-a (Anglio)
Karaktero
Li interesiĝis pri eduko, kaj fondis la kolegiojn Eton College en 1440 kaj King's College (Kembriĝo) en 1441.
Intereso por lia figuro rezultis en la trilogio de historiaj dramoj de William Shakespeare, kiu portas lian nomon.
4 luni, 3 săptămâni și 2 zile
4 luni, 3 săptămâni și 2 zile (4 monatoj, 3 semajnoj kaj 2 tagoj) estas filmo de la rumana reĝisoro Cristian Mungiu. Ĝi gajnis la Oran Palmon de la 60-a internacia Filmfestivalo de Cannes. Ĝi temas pri abortigo en Rumanio dum la komunista periodo (kiam abortigo estis severe malpermesita).
La filmo estis prezentita unuafoje dum la festivalo je la. Nur en oktobro 2007 ĝi estis prezentita en Rumanio.
Eksteraj ligiloj
oficiala retejo
7016 Conandoyle
7016 Conandoyle estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la Observatorio de Nihondaira en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la brita (skota) verkisto Arthur Conan Doyle (1859–1930). Famkonata kiel kreinto de la rolulo Sherlock Holmes, li ankaŭ verkis kelkajn romanojn de fantasto kaj sciencfikcio.
51874 Alessiosquilloni
Ĝia nomo honoras la italan Alessio Squilloni, ano de la Gruppo Astrofili Montelupo de 2018. Li ĵus diplomiĝis en fiziko en la Universitato de Pizo. Li observas malgrandajn planedojn, ĉefe.
Cacuciu Nou
Cacuciu Nou (kakuĉu nou) (Nagykakucs, Magyarkakucs) estas vilaĝo en Rumanio orient-sudoriente de Aleșd. En 1910 ĝi nombris 545 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 373 (rumanoj, 46 % da hungaroj). Ĝi estis unue menciita skribe en 1435. Ĝia mezepoka hungara loĝantaro en la 17-a jarcento plejparte pereis. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Măgești.
Paŭlo Moĵajevo
Paŭlo Moĵajevo (laŭ lia persona decido li plene esperantigas sian nomon tiamaniere ekde oktobro 2013, , ) estas ukrainia esperantisto, kuracisto kaj sciencisto-anatomo. Inter 2007–2010 li estis redaktoro de «Kontakto»; ekde 2010 li estas membro de la Akademio de Esperanto. Denaske li parolas la rusan kaj loĝas en Krimeo. Li estas ankaŭ fama (ĉefe en Ukrainio kaj Rusio) kiel tradukisto kaj plenumanto de diversaj kantoj (ĉefe tradukitaj de li mem, kiujn li plenumas laŭ la gitara akompano). Li ankaŭ recenzis plurajn muzikajn diskojn kaj kelkajn librojn por la E-gazetaro.
Biografio
Paŭlo Moĵajevo naskiĝis la en la urbo Jalto (Krimeo). Dum la jaroj 1987–1997 li studis en la jalta mezlernejo №12 kun profunda studado de la angla lingvo. Paralele kun la studado en la mezlernejo li finis muzik-lernejon (la baza fako — pianludo, krome li ludis en blov-orkestro kelkajn blov-muzikilojn), dum kelkaj jaroj li okupiĝis pri ŝakludo kaj futbalo. Ekde la 7a studjaro li serioze okupiĝis pri fotarto (kelkaj liaj fotoj estis premiitaj en Ukrainiaj kaj tuteŭropaj junularaj fotkonkursoj).
(17560) 1994 AD3
(17560) 1994 AD3 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la italaj astronomoj C. Gualdoni kaj Augusto Testa elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).
Paŭlo Moĵajevo
Biografio
En la jaro 1997 post la fino de la mezlernejo li eniris la Krimean ŝtatan medicinan universitaton "S.I. Georgijevskij". Post la fino de la universitato en 2003 li specialiĝis pri ĥirurgio. Poste li estis invitita labori en la fako pri topografia anatomio kaj operacia ĥirurgio de la sama universitato, kie li laboras ĝis nun, instruante kaj okupiĝante pri la sciencaj esploroj. Nuntempe li loĝas kaj laboras en Simferopolo.