cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Distrikto Landeck
La Distrikto LANDECK (germane: Bezirk Landeck) troviĝas en la okcidenta parto de la post la Unua Mondmilito dividita aŭstria federacia lando Tirolo. Distrikta ĉefurbo estas la samnoma loĝloko Landeck. Areo: 1.594,81 km², loĝantaro: 43.959 (en 2011).
14072 Volterra
14072 Volterra estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la itala matematikisto Vito Volterra (1860–1940), sinsekve profesoro en Pizo, Torino kaj Romo. Li disvolvis ĝeneralan teorion de la kiuj donis solvojn por integralaj kaj integralaj diferencialaj ekvacioj. Li ankaŭ studis la mathematikan-biologiajn modelojn de sistemoj predo-predanto, en terminoj de paro de de unua ordo.
István Györffy (etnografo)
István Györffy [iŝtvAn djOrfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Györffy István estis hungara etnografo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1932). Lia filo estis historiisto György Györffy. István Györffy naskiĝis la  1884 en Karcag. Li mortis la 1939 en Budapeŝto.
Biografio
István Györffy frekventis universitatojn en Kolozsvár kaj Budapeŝto. Li komencis sian karieron en 1909 en Hungara Nacia Muzeo. En 1919 li esplorvojaĝis en Turka Imperio. Ekde 1926 li instruis en universitato de Budapeŝto, kie li instruis la unua hungaran etnografion. Li okupiĝis precipe pri kumanoj kaj hajdukoj.
Robson Ponte
Robson Ponte (n. ) estas brazila futbalisto. Li ludis en plej grava teamoj en Germanio.
Li futbalis ĉe Urawa Reds en Japanio, ĉe CA Juventus, América FC, Guarani FC kaj Grêmio Barueri en Brazilo kaj ĉe Bayer 04 Leverkusen kaj VfL Wolfsburg en Germanio.
Ŝkurativci
Historio
La hungara historia loknomo estis "Skuratóc", kiu pro la hungariga politiko ricevis hungaran nomon. Ĝis Traktato de Trianon Bereghalmos apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ŝkurativci. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Lahoro
Lahoro estas milionurbo de Pakistano, la plej loĝata urbo de Panĝabo. Ĝi troviĝas situa ĉe la rivero Ravi, proksime de la limo kun Barato.
Lahoro havas ĉirkaŭ 7 milionoj da loĝantoj, kaj estas la dua plej loĝata urbo de Pakistano, post Karaĉio. Ĝi estas konsiderata ĉirkaŭ la 38a plej loĝata urbo en la mondo.
Situo
La Distrikto de Lahoro limas norde kaj okcidente kun la Distrikto de Ŝeiĥupuro, oriente kun Barato kaj sude kun la Distrikto de Kasuro. La rivero Ravi fluas tra la norda parto de Lahoro. La urbo kovras totalan surfacon de 404 km², tamen, ĝi kreskas je rapida ritmo.
Klimato
La klimato de Lahoro estas varmega en la monatoj de de majo, junio kaj julio, kiam la temperaturoj atingas 45 al 50 °C, dum la plej varma sezono de la jaro. Fine de julio kaj komence de aŭgusto komencas la sezono de la Musono, kiu provokas konsiderindan pluvokvanton laŭlonge de la urbo kaj ties provinco. Dum la monatoj de decembro, januaro kaj februaro prezentiĝas la plej malaltaj temperaturoj, kiam oni atingas temperaturojn de -1 °C.
Historio
Templo dediĉita al tiu Loh troviĝas en la Fortikaĵo de Lahoro (kiu en la jaro 2000 estis inkluita en la Endanĝerigita monda heredaĵo de Unesko), kvankam ĝi ankoraŭ estas fermita.
Demografio
Laŭ la censo de 1998, 86,2% de la urbanaro aŭ 6.896.000 loĝantoj estas panĝabanoj, 10,2% aŭ 816.000 loĝantoj estas mohaĝiroj. Krome estas pli ol miliono da rifuĝintaj paŝtunoj, tio estas ĉirkaŭ 15% de la loĝantaro. En Lahoro estas parolataj ĉefe la lingvoj panĝaba, urdua kaj angla.
Lahoro kaj Esperanto
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Jen kiel oni prezentas Lahoron:
Vlagtwedde
[[Media:Nl-Vlagtwedde.ogg|Vlagtwedde]] (loĝantoj je la 1-a de junio 2005: 16.674) estas antaŭa municipo en norda Nederlando, en la provinco Groningen: ĝi nun apartenas al nova municipo Westerwolde. La municipo havas areon de 170,51 km² (de kiu 2,78 km² water). La urbdomo estas en Sellingen.
En Vlagtwedde troviĝas la fortikaĵo Bourtange.
Subdivido
La municipo Vlagtwedde enhavas la sekvajn vilaĝojn: Abeltjeshuis, Bakovensmee, Barnflair, Borgertange, Borgerveld, Bourtange, Burgemeester Beinsdorp, De Bruil, Ellersinghuizen, Hanetange, Harpel, Hasseberg, Hebrecht, 't Heem, Jipsingboermussel, Jipsingboertange, Jipsinghuizen, Lammerweg, Laude, Lauderbeetse, Laudermarke, Lauderzwarteveen, Leemdobben, Maten, Munnekemoer, Over de Dijk, Overdiep, Pallert, Plaggenborg, Poldert, Renneborg, Rhederveld, Rijsdam, Roelage, 't Schot, Sellingen, Sellingerbeetse, Sellingerzwarteveen, Slegge, Stakenborg, Stobben, Ter Apel, Ter Apelkanaal, Ter Borg, Ter Haar, Ter Walslage, Ter Wisch, Veele, Veerste Veldhuis, Vlagtwedde Vlagtwedder-Barlage, Vlagtwedder-Veldhuis, Weende, Weenderveld, Weite, Wessingtange, Wollingboermarke, Wollinghuizen, Zandberg (parte), Zuidveld.
István Győrffy (botanikisto)
István Győrffy [iŝtvAn djOrfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Győrffy István estis hungara botanikisto, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1940). Lia botanika nomo estas „Győrffy”, lia filo estis Barna Győrffy.
István Győrffy naskiĝis la  1880 en Hidasnémeti. Li mortis la 1959 en Székesfehérvár.
Biografio
István Győrffy lernis en Universitato Kolozsvár, poste li instruis en mezlernejo inter 1904-1913. Li revenis poste por instrui en Universitato Kolozsvár, post la 1-a mondmilito jam en Universitato Ferenc József en Szeged, kie li estis rektoro en la studjaro 1929. Li establis botanikan ĝardenon kaj novan katedron en Szeged. Kiel emerito li vivis en Mátra, Gyula kaj Csákvár. Li okupiĝis precipe pri muskoj.
Memorigiloj
Lian nomon portas specioj de Taksonoj kaj Algoj.
Sándor Boldogfai Farkas
Sándor Boldogfai Farkas [ŝAndor farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Boldogfai Farkas Sándor estis hungara skulptisto, medalisto. Lia alia nomformo estis Sándor Farkas kun nobela antaŭnomo boldogfai.
Sándor Boldogfai Farkas naskiĝis la en Törökudvar (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Turčišće en Kroatio, li mortis la  (la biografioj ne konsentas en la naskiĝtago) en Budapeŝto.
Biografio
Sándor Boldogfai Farkas frekventis industriartan mezlernejon en Budapeŝto por estis oraĵisto (1921–1926), poste Belartan Altlernejon (1926–1930). Lia ĉefinstruisto estis Zsigmond Kisfaludi Stróbl, kies asistanto li estis samloke kelkajn jarojn. En la lernojaro 1932 li plulernis en belarta akademio en Romo helpe de itala stipendio. Li debutis en ekspozicio jam en 1930 en Budapeŝto, kie li konstante kreis. En 1942 li fondis liberan artan lernejon kun Tibor Gallé. Krom skulptaĵoj li kreis ankaŭ medalojn. Li ricevis premiojn inter 1926-1936. Li edziĝis dufoje (pro eksedziĝo).
Ricardo Lagos
Antaŭ lia elektado, li disvolvis gravan akademian kaj diplomatan karieron. Li estis unu el la plej reprezentaj el la opoziciantoj al la diktaturo de generalo Augusto Pinochet.
Li fariĝis membro de la Socialista Partio de Ĉilio, kaj en la 80-aj jaroj li estas elektita prezidanto de la Demokrata Alianco, kaj alvokas publike al la voĉdono por la Ne en la referendumo kiun fine la diktaturo malgajnis.
En la jaro 1990, nova prezidento Patricio Aylwin nomumas lin Ministro de Edukado.
Schweinitz (Fläming)
Schweinitz ekde la 1-a de januaro 2010 estas parto de la urbo Möckern en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Jerichower Land de la federacia lando Saksio-Anhalto. La 31-an de decembro 2005 la tiam ankoraŭ administre sendependa komunumo havis 305 loĝantojn, fine de 2015 estis 289.
Ricardo Lagos
Lia prezidenta agado estis ĉefe reformisma. Li subskribis trakatatojn de libera komercado kun Usono kaj Eŭropa Unio, kaj malpliigis la influon de la militistoj en la politika reĝimo.
Je la 15-a de januaro de 2006 estas elektita nova prezidento, la ankaŭ socialisto Michelle Bachelet, kiu estis antaŭe Ministro pri Sano kaj poste pri Defendo en liaj registaroj.
Gyula Feledy
Gyula Feledy [djula feledi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Feledy Gyula (naskiĝis la 1928 en Sajószentpéter, mortis la  2010 en Miskolc) estis hungara pentristo kaj grafikisto. Lia kuzo estis Gyula Zoltán Feledy.
Biografio
Gyula Feledy frekventis gimnazion, sed li lernis ankaŭ pentradon en tiama popola kolegio. Poste la kolegio ĉesis pro politikaĵo, sed li finlernis la pentradon en ĉeflernejo en Budapeŝto, kie li lernis de István Szőnyi, János Kmetty, Gyula Hincz. Inter 1949-1953 li plulernis en Krakovo, kie li edziĝis, baldaŭe havanta 2 filinojn. Hejmenveninta li instruis en ĉeflernejo en Budapeŝto, sed en 1955 li iris al Miskolc, kie li aniĝis al artista rondo. En 1989 la artistoj trovis konvenan domon por ekspozicio. La domo estas konata kiel domo de Feledy. Li ricevis premion Kossuth en 1978, inter 1952-1999 ankaŭ aliajn premiojn.
Ignác Kokas
Ignác Kokas [kokaŝ], hungare Kokas Ignác estis hungara pentristo kaj profesoro.
Ignác Kokas naskiĝis la 1926 en Vál. Li mortis la 2009 en Vál.
Biografio
Ignác Kokas studis en Hungara Belarta Altlernejo en Budapeŝto, kie li lernis pentradon de János Kmetty kaj Aurél Bernáth. En la 1960-aj jaroj li ofte pentris verdajn bildojn. Inter 1973-1983 li instruis en la menciita altlernejo en Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1983, inter 1956-2006 ankaŭ aliajn premiojn.
24974 Macúch
24974 Macúch estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la slovakaj astronomoj Peter Kolény kaj Leonard Kornoš elde la Observatorio de Modra en Slovakio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la slovaka orientalistikisto kaj humanisto Rudolf Macúch (1919–1993), kiu studis evangeliisman teologion ĉe la Universitato Komenio de Bratislavo. Dum multenombraj jaroj li vivis en Irano, kie li studis la orientajn lingvojn. De 1963 ĝis 1988 li tenis la katedron pri ŝemidaj kaj arabaj studoj ĉe la Libera Universitato Berlino.
Dolindo Ruotolo
Dolindo Ruotolo (naskiĝis la 6-an de oktobro 1882 en Napolo, mortis la 19-an de novembro 1970 samloke) - itala pastro kaj laika franciskana ordenano, anoncita de la katolika eklezio servisto de Dio, tre estimata de Pio el Pietrelcina.
Biografio
Li estis la kvina el dekunuo da infanoj de Raphael, inĝeniero kaj matematikisto kaj Silvia Valle, posteulino de la napola nobelaro. Infanaĝe suferis pro sanaj problemoj kaj financaj de la familio. En 1896 post separiĝo de la gepatroj, kun sia frato Elio iris al Apostola Lernejo de Pastroj Misiistoj (Scuola Apostolica dei Preti della Missione), kaj post tri jaroj estis akceptita kiel novico. La 1-an de junio 1901 ordiĝis, post kio petis labori misie en Ĉinio. Oni tamen forĵetis lian peton.
En la jaroj 1907-1937 estis suspektata pri herezo.
Li postlasis 33 volumojn de bibliaj komentarioj, plurajn verkojn teologiajn, mistikajn kaj asketajn, multego da leteroj kaj aŭtobiografiajn notojn.
Profetaĵo pri Johano Paŭlo la 2-a
Per nomo Dolindo Ruotolo estas subskribita profeta sciigo de la 2-a de julio 1965 pri faligo de komunismo flanke de la pola papo (ĝian aŭtentecon atestis slovaka episkopo Pavel Hnilica):
''Maria al animo. La mondo celas pereigon, sed Pollando, kiel dum la tempoj de Sobieski, danke al pieco al mia koro estos hodiaŭ samkiel tiuj en la nombro de 20 mil, kiuj savis Eŭropon kaj la mondon de la turka tiraneco. Pollando liberigos la mondon de la plej terura komunisma tiraneco. Aperos la nova Johano, kiu dum heroa marŝo frakasos mankatenojn kaj supervenkos limojn altruditajn de komunisma tiraneco. Memoru pri tio. Mi benas Pollandon. Mi benas vin. Benu min. Povra pastro Dolindo Ruotolo - strato Salvator Rosa, 58, Napolo''
Scienca principo
Ĝenerale la terminoj scienca principo reiras al la bazoj kaj komencaj antaŭsupozoj sur kiuj apogiĝas teorio kaj ricevas, pro konvencio aŭ rekonata rajto, ĝeneralan kaj universalan validecon ene de la teorio mem.
El “scienca principo” descendas do per dedukto aŭ logika sekvo, aŭ laŭ maniero kohera al la principo mem, tuta serio da duarangaj leĝoj, juraj aŭ sciencaj kiuj karakterizas la koncernan teorion, aŭ, male, ĉiuj leĝoj de la teorio devas repsekti la kardinan principon de la sama por esti science konsiderataj.
En la eksperimentaj sciencoj ĝenerale principo estas nepruvebla absolutsence sed estas ricevita kiel vera pro la multeco de la observoj kiuj ĝin konstatigas kaj la antaŭvidoj kiujn ĝi, kaj la leĝoj el ĝi devenintaj, konsentas fari, rezignante tamen al ĝia karakterizo de universaleco. Sufiĉas, fakte, eĉ unusola eksperimenta evidento kontraŭa por ke ĝi perdas la karakterizon de scienco kaj eksperimenta metodo.
Tasa karuselo
Tasa karuselo, ankaŭ Teacups nomita, estas amuzveturo karakterizita per tasformaj turniĝantaj veturiloj sur turnstab-simila planko. Tipe, ĉiu aro de ses tetasoj havas centran lagron muntitan sube, similan al aŭtoradlagro muntita sur cirkla planko kapabla je turnado 360°. La cirkla planko de la taso sidas sur pli granda turnstab-simila planko. Ĉi tio estas movita per motoro tra starta aparato; la veturo komencinte turniĝas malrapide kaj poste akcelas kiam la funkciigisto aplikas pli da potenco. Operacie, la veturfunkciigisto turnas ĉiun tason dum la disktelero turnas la tutan veturbazon. Ili estas movitaj per motoro fiksita al la bazo en aŭ la mezo aŭ la ekstero. La motoro fiksita en la mezo havas rapidumujon kiu ŝanĝas direkton same kiel la ĝustan rilatumon por la dezirata rapido. La motoro fiksita ekstere denove havas rapidumujon sed estas alkroĉita al malgranda kaŭĉuka rado kiu sidas laŭ la rando sub la platformo. Kiel ajn, la fina rezulto estas atingita kaj laŭ modernaj sanaj kaj sekurecaj gvidlinioj, infanaj veturoj ne devus turniĝi pli rapide ol 8 rpm.
Schilde
Schilde (nederlande [SĤILd']) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Antverpeno.
Ekde 1977 la municipo 's-Gravenwezel apartenas al Schilde, la ĉefa municipo.
Bunyola
La komunumo konsistas el jenaj ses setlejoj (parenteze la bombroj de loĝantaroj en 2010):
Tra Bunyola pasas la fervojo de Sóller (Ferrocarril de Sóller) inter Palma kaj Sóller.
Zinko
Laŭ Francisko Azorín zinko estas Ĥemia elemento, trovata en la naturo, ordinare kun la sulfuro; bluete blanka, peza metalo uzata en konstruado kiel tegoloj, kanaletoj, ladoj, k. c. Li indikas etimologion el cinium, vorto elpensita de Paracelso, en la 16ª jc. Kaj li aldonas la terminojn zinkografio, por arto gravuri en zinko, elpensita de Brugnot en 1818ª j. celante anstataŭi la litografion, kaj zinkogravuro.
Historio
Jam en antikvo zinko estis uzata kiel parto de la alojo de latuno.
Kiel memstara metalo ĝi tamen estis malkovrita nur en la 14-a jarcento en Hindujo. Jam en la latunfabriko konstruita en Kassel en 1679 oni prilaboris zinkospaton (angle: smithsonite). En la jaro 1743 oni malfermis unuan zinkofabrikon. Aliaj estiĝis en la 19-a jarcento en supra Silezio, en la regiono de Akeno-Lieĝo kaj en supra Saksujo kaj Vestfalujo. En la Ruhr-regiono unuaj zinkofabrikoj estiĝis en 1845 en Mülheim an der Ruhr kaj en 1847 en Essen.
Monpregado
Ĉar kiel monera metalo kompare al aliaj, zinko estas malaltkosta, oni uzis ĝin dum krizaj epokoj, laste en la dua mondmilito, kiel zinkalojon por monpregado. Tial oni nomis zinkon foje "militmetalo". Ekde 1982 la usona cendo ("penny") havas kernon el zinko.
Alojoj
Zamako aŭ Zamak (iam registrita marko kiel ZAMAK and also known as Zamac) estas familio de alojoj kun baza metalo zinko kaj alojaj elementoj de aluminio, magnezio, kaj kupro.
Efiko en la korpo
Zinko estas unu el la nemalhaveblaj oligoelementoj por la metabolo. Ĝi konsistas el multaj enzimoj. La taga kvanto de zinko rekomendata de la monda organizaĵo pri sano por plenkreskuloj estas ĉirkaŭ 15 mg. Kvanto de pli ol 100 mg tage ne estas rekomendata. Ekde 200 mg povas surveni simptomoj kiel vomemo, vomado aŭ diareo. Ĉe homoj manĝo de 1 gramo de zinko vidigos akutajn signojn de veneniĝo.
Zinko plenumas en la korpo multajn diversaj funkciojn. Interalie ĝi ludas ŝlosilan rolon en la sukera, grasa kaj proteina metabolo kaj partoprenas la konstruon de la DNA kaj la kreskon de la ĉeloj. Kaj la imunsistemo kaj multaj hormonoj bezonas zinkon por bone funkcii.
Povumpligrandigo
Studo prezentita ĉe konferenco de la usona socio pri nutraĵscienco en 2005 en San Diego indikis, ke infanoj, kiuj ĉiutage ricevis sufiĉan kvanton de zinko (20 mg), spertis evidentan plibonigon de sia mensa povumo. Zinko plibonigis la vidan memorkapablon, la rezultojn ĉe vortotrovotesto kaj koncentriĝivon.
Mankoindikoj
Ne eblas stoki la oligoelementon en la korpo, ĝi devas esti aldonita regule deekstere. Pro malbonaj nutraĵkutimoj zinkomanko ne maloftas, ankaŭ en okcidentaj landoj, ĉefe ĉe junuloj, kiuj dum la kresko bezonas multe da zinko.
Zinkomanko estigas subfunkciadon de la gonadoj, kreskoproblemojn kaj anemion. Malalta zinkonivelo montriĝas per malpligrandiĝinta imunsistemo, elfalo de haroj, seka haŭto kaj rompiĝemaj ungoj.
Zinkomanko ofte estiĝas pro alta kupronivelo (ekzemple pro uzo de trinkakvo el domaj kupraj tubaroj), ĉar sinko kaj kupro estas antagonistoj. Same estas pri fero, per ferriĉa nutrado aŭ ferriĉaj kuraciloj.
Zinkofontoj
Jenaj nutraĵoj estas bonaj zinkofontoj:
NGC 4814
NGC 4814 (aliaj indikoj — UGC 8051, MCG 10-19-3, ZWG 294.3, ZWG 293.44, IRAS12532+5836, PGC 44025) estas galaksio en konstelacio Granda Ursino.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Daniel Rutherford
Daniel RUTHERFORD (naskita la 3-an de novembro 1749 en Edinburgo, mortinta tie la 15-an de novembro 1819) estis skota kemiisto kaj kuracisto.
Li en 1772 malkovris la nitrogenon, kiun li nomis "malutila" aŭ ankaŭ flogistona aero.
Lescovița
Lescovița [leskovica] (hungare: Néramogyorós) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Oravița. En 1910 ĝi havis 115 loĝantojn (rumanoj); en 1992 432 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1371. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Naidăș.
Lescovița situas ĉe rivero Nera.
Unueca ŝtato
Unueca ŝtato estas ŝtato regata kiel unu ununura potenco en kiu la centra administracio estas finfine supera kaj ĉiuj administraj dividoj (subnaciaj unuoj) ekzercas nur potencojn kiujn ilia centra administracio elektas delegi. La plimulto de ŝtatoj en la mondo havas unuecajn sistemojn de registaro.
Unuecaj ŝtatoj estas komparitaj al federaciaj ŝtatoj (federacioj) kaj konfederaciaj ŝtatoj (konfederacio):
En unueca ŝtato, subnaciaj trupoj estas kreitaj kaj aboliciitaj, kaj iliaj potencoj povas esti plilarĝigitaj kaj malvastigitaj, fare de la centra administracio. Kvankam politika rajtigo en unuecaj ŝtatoj povas esti delegita tra transdono al loka administracio per statuto, la centra administracio restas supera; ĝi povas forigi la agojn de transdonitaj registaroj aŭ limigi iliajn potencojn.
En federaciaj ŝtatoj, kompare, ŝtatoj aŭ aliaj subnaciaj entoj partumas suverenecon kun la centra administracio, kaj la ŝtatoj konstituantaj la federacion havas ekziston kaj potencfunkciojn kiuj ne povas esti unuflanke ŝanĝitaj fare de la centra administracio. En kelkaj kazoj, estas la federacia registaro kiu havas nur tiujn potencojn eksplicite delegitajn al ĝi. Usono estas ekzemplo de federacia ŝtato. Laŭ la Usona Konstitucio, potenco estas partumita inter la Federacia registaro de Usono kaj la usonaj ŝtatoj, kun la deka konstitucia amendo eksplicite indikante tiel "La potencoj ne delegitaj al Usono fare de la Konstitucio, nek malpermesitaj per ĝi al la ŝtatoj, estas rezervita al la ŝtatoj respektive, aŭ al la homoj." Multaj federaciaj ŝtatoj ankaŭ havas unuecajn pli malaltajn nivelojn de registaro; dum Usono estas federacia, la ŝtatoj mem estas unuecaj laŭ la Regulo de Dillon - distriktoj kaj municipoj havas nur la aŭtoritaton konceditan al ili fare de la subŝtataj registaroj sub sia ŝtatkonstitucio aŭ de leĝdonaj agoj. Ekzemple, en la Usona Ŝtato Konektikuto, distrikta registaro estis aboliciita en 1960.
Transdono (kiel federacio) povas esti simetria, kie ĉiuj subnaciaj unuoj havas la samajn potencojn kaj statuson, aŭ malsimetriaj, kun regionoj variantaj en siaj povoj kaj statuso.
Iván Petrovich
Iván Petrovich [petroviĉ, petrovitj] estis hungara-serba-germana aktoro. Liaj pli gravaj nomvariantoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) Petrovich Iván kaj Petrovics Szvetiszláv [svetislAv]; laŭ slave-cirile Svetislav Ivan Petrović, Иван Петровић, Cветислав Петровић.
Iván Petrovich naskiĝis la  en Újvidék (nuntempa Novi Sad en Serbio), li mortis la  en Munkeno (Okcidenta Germanio).
Biografio
Iván Petrovich devenis el serba familio. Li lernis lernejojn en Budapeŝto, fine li lernis arkitekton en Reĝa Teknikuniversitato József. Dum la studentaj jaroj li estis ankaŭ atleto kun sukcesoj, kiuj portis sukcesojn ankaŭ en mutaj filmoj. Li estis en baldaŭaj filmoj ankaŭ talenta kantantisto. Inter 1920 kaj 1925 li havis filmajn rolojn en Vieno, poste en Budapeŝto, inter 1927-1930 en Berlino, Munkeno, Parizo, poste en Holivudo, inter 1931–1941 en Germanio, inter 1941–1944 denove en Budapeŝto. En Budapeŝto li havis rolojn ankaŭ en Gaja Teatro. Post la 2-a mondmilito li translokiĝis al Munkeno, kie li havis filmajn figurantajn rolojn. Li estis foje kunlaboranto de hungarlingva dissendo de Radio Libera Eŭropo. Dum 4 jardekoj li rolis en cent filmoj.
Li edziĝis en 1923 - eksedziĝis post 7 jaroj, denove li edziĝis en la 1930-aj jaroj.
Károly Plesnivy
Károly Plesnivy [kAroj plesnivi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Plesnivy Károly estis hungara gobelinisto, pentristo, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis Plesznivy [plesnivi]. Károly Plesnivy naskiĝis la  en Žihárec, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Károly Plesnivy apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1953. Post la diplomo li planadis artajn tekstilojn en uzino de Kistarcsa ĝis 1957, poste li ricevis stipendion. En 1960 li ekinstris en la menciita altlernejo kiel docento. Ekde la sama jaro li ankaŭ pentradis kaj kreis grafikaĵojn, iom poste ankaŭ tapiŝojn, gobelinojn. En 1980 li estis nomumita katedrestro, en la sekva jaro profesoro. Li ricevis premiojn en 1960 kaj 1980.
Tetsushi Kondo
Tetsushi Kondo (近藤 徹志, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Urawa Reds, Ehime FC, Fagiano Okayama kaj Kataller Toyama.
20484 Janetsong
20484 Janetsong estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
7260 Metelli
7260 Metelli estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la teamo la Observatorio Santa Lucia Stroncone (Umbrio, Italio).
20484 Janetsong
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Janet Song , finalistino en 2004 de la scienca konkurso de mezlernejoj Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC), pro ŝia projekto pri biokemio, medicino, sano kaj mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la  Arcola Intermediate School de Norristown (Pensilvanio, Usono).
Schumann-domo
La Schumann-Haus estas la iama loĝodomo de Robert kaj Clara Schumann en Lepsiko, kiuj pasigis ĉi tie siajn unuajn kvar geedzajn jarojn. Ĝi troviĝas en Inselstraße 18, okcidente de la urbocentro. En ĝi troviĝas muzeo, malgranda koncertejo kaj baza lernejo Clara Schumann.
Historio
La Schumann-domo estis konstruita laŭ klasikisma stilo kaj estis tiam Inselstraße 5. Dum la dua mondmilito la domo restis plejparte maldifektita, tamen la domo kadukiĝis dum la epoko de GDR, kvankam ekde la 1970-aj jaroj monumentprotektata. En 1999 la grupo Rahn Dittrich aĉetis la domon kaj renovigis ĝin laŭ la reguloj de monumentprotekto.
Nuna uzado
En la iama loĝejo de la ge-Schumann-oj troviĝas la Schumann-muzeo, tenata de la asocio Robert-und-Clara-Schumann-Verein Leipzig. La asocio fondiĝis en 1995 kaj taskigis al si konservi la heredaĵon de la muzikista familio en Lepsiko.
La koncertejo, kiun iam frekventis personoj kiel Felix Mendelssohn Bartholdy, Franz Liszt kaj Hans Christian Andersen, disponatas por koncertoj, prezentlegadoj kaj diskutoj.
En la ceteraj ĉambroj troviĝas la baza lernejo Clara Schumann, ĝi havas artan-muzikan karakteron memore al la famaj loĝintoj de la domo.
Miklós Török (kantisto)
TÖRÖK Miklós [pr. toeroek] estis hungara kantisto (baso) naskiĝinta en Nagyenyed en1848 kaj mortinta en Nagyenyed 30-an de aŭgusto 1887.
Kariero
Miklós Török debutis en 1865 en trupo de János Follinusz. En 1869 li dungiĝis al Kolozsvár kaj tie ludis ĝis 1872. Poste li sekvis sian edzinon Róza Szakáll en vaganttrupoj.
Franco Frattini
Franco FRATTINI (naskiĝis la 14-an de marto 1957 - 24-a de decembro 2022) estis itala politikisto. Li interalie estis membro kaj vicprezidanto en la Eŭropa Komisiono Barroso, kiu gvidis la Eŭropan Union ekde la 22-a de novembro 2004. En la Eŭropa Komisiono, li prezidis la fakojn justico, libereco kaj sekureco. Franco Frattini estas membro de la konservativa partio Forza Italia de Italio. Ekde majo 2008 li duan fojon estis la ministro pri eksteraj rilatoj de Italio en la registaro de Silvio Berlusconi.
Rodewald
Rodewald estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nienburg de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Rodewald estas longa vilaĝo, havanta preskaŭ 12 kilometrojn, je strato. En la komunumo troviĝas natur-liberĉiela banejo kaj loka muzeo.
1918 Aiguillon
1918 Aiguillon estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la franca astronomo Guy Soulié, elde la Observatorio de Bordeaux, Francio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la franca komunumo Aiguillon en departemento Lot-et-Garonne, naskiĝloko de la malkovrinto.
Desegnaĵo
Desegnaĵo estas bildo, kiu prezentas la formon, sed ne la koloron de io. Por desegni desegnaĵon, oni uzas krajonon, plumon aŭ penikon.
Laŭ Francisko Azorín Desegni estas Bildi per krajono, inko, k.c. Kaj li indikas etimologion el la latina designare, el de + signare (designi, montri). Li aldonas teknikajn terminojn kiel desegnado, desegnarto; desegnilo, ilo por desegni: krajono, inko, karbo, gratgumo, glugumo, papero, najleto, skrapilo, liniilo, cirkelo, sfumilo...
Laŭ Francisko Azorín Detalo estas ''Malgranda parto de tuto. Desegno de konstruparto. Kaj li indikas etimologion el la latina de + taliare'' (de tajli, de tranĉi). Li aldonas teknikajn terminojn kiel detali, bildi detalon; detaleto, detaligi, detalisto.
Aldiko
Aldiko estas lego-programo por elektronikaj libroj. Ĝi funkcias sur la mastruma sistemo Android kaj vidigas librojn en la aranĝo EPUB, Krome ĝi permesas konsulti retajn libro-katalogojn kaj deŝuti librojn el la reto. Estas ankaŭ eble enporti proprajn e-librojn.
La enira navigilo de Aldiko montras bildon de libro-bretaro kun la titolbildoj de ĉiuj libro en ĝi. Aldiko ne subtenas la indikon de titolbildoj per la meta-etikedo "<meta name='cover'>", sed montras nur bildojn, kies dosier-nomoj komenciĝas per la angla vorto cover (kovrilo). Tial multaj ne-anglaj libroj aperas kiel verda ortanguloj, nedistingeblaj. Tion eblas ŝanĝi ŝaltante al la teksta prezento de la librolisto.
La unua komerca versio 1.0 de Aldiko aperis je la. La programo estas ofte jam instalita sur novaj Android-aparatoj.
Potsdama stacidomo de Berlino
La Potsdama stacidomo de Berlino - germane Berlin Potsdamer Bahnhof - estis la unua fervoja stacidomo en Berlino. Ĝi estis en la urbocentro proksime de la Potsdama placo (Potsdamer Platz). La stacio estis malfermita en 1838 sur la unua Prusa fervoja linio. Dum pli ol cent jaroj ĝi servis longdistancan kaj antaŭurban trafikon. De 1869 ĝis 1872 la finstacio estis principe rekonstruita kaj en 1891 du stacidomaj aloj, la Potsdamer Ringbahnhof kaj la Wannseebahnhof, estis aldonitaj. Li perdis parton de siaj devoj por loka trafiko en 1939 kiam la proksima subtera stacio Potsdamer Platz en la nord-suda tunelo estis malfermita. En februaro 1945 la stacidomo pereis pri la Aliancaj aviadilaj atakoj sur Berlino. Post la Dua mondmilito, parto de la ringostacio estis nelonge uzita denove por antaŭurba trafiko ĝis 1946. La kargostacio antaŭ la pasaĝerstacio restis parte en operacio dum la Berlina dividado. Intertempe ĉiuj fervojaj sistemoj kaj konstruaĵoj estis malmuntitaj. Sur la antaŭa stacidomo estas plejparte verdaj areoj, kelkloke ankaŭ loĝkvartaloj.
En la Esperanta literaturo
La stacidomo cetere prezentiĝas en la originale esperantlingva romano Kiel akvo de l' rivero de Raymond Schwartz.
NGC 4815
NGC 4815 (aliaj indikoj — OCL 893, ESO 96-SC1) estas malfermita stelamaso en konstelacio Muŝo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Schoten
Schoten (nederlande [SĤO:t'n]) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Antverpeno.
La Eŭropa ŝoseo 19 vojas proksime.
Distrikto Innsbruck Land
La distrikto Innsbruck aŭ formale Innsbruck Land (germane: Bezirk Innsbruck Land) troviĝas en la centra parto de la post la Unua Mondmilito dividita aŭstria federacia lando Tirolo. Distrikta ĉefurbo estas la samnoma loĝloko Insbruko, kiu tamen mem konsideratas eksterdistrikta urbo kaj do ĉirkaŭatas de, sed ne apartenas al, la distrikta areo. Areo: 1.990,17 km², loĝantaro: 181.698 (en 2021).
Domokos Berzenczey
Domokos Berzenczey [berzencei], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo Berzenczey Domokos Ignác Dániel estis hungara arkitekto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis görgényszentimrei kaj sámsondi.
Domokos Berzenczey naskiĝis la en Lesnyek (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Leșnic en Rumanio), li mortis la  en Szeged (Hungara reĝlando).
Biografio
Domokos Berzenczey akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1902. Post siaj studoj li laboris en oficejo de Győző Czigler, iom poste li havis fervojan laboron. En 1904 li estis nomumita ĉefinĝeniero de Zenta. En 1905 li edziĝis. lia edzino naskis 4 filinojn. Depost la 1-a mondmilito li translokiĝis al Szeged, kie li estis ĝismorte ĉefinĝeniero de la urbo.
Švábenice
Švábenice (Schwabenitz, en la jaroj 1939-1945 Schwabendorf) estas kampurbo en Ĉeĥio situanta en distrikto Vyškov en Sudmoravia regiono. Vivas ĉi tie.
Meletij Smotrickij
Meletij Smotrickij, laika nomo estas Maksim (n. ĉ. 1577 en vilaĝo Smotriĉ, nuntempe urbeto en Ukrainio - 27-an de decembro 1633; Plumnomo: Teofil Ortolog) - litva filologo, politika kaj religia aganto, antikvbelorusa polemika verkisto polacka ortodoksa arkiepiskopo (de 1620).
Biografio kaj agado
Estis edukita en tiel nomata Ostroga akademio. Nomis sin disĉiplo de Cirilo Lukaris - edukita heleno, kiu estis poste konstantienopola patriarko. Poste studis en jezuita akademio en Vilno, kiu ne finis pro nekonataj kialoj. Daŭriĝis studado en protestantaj akademioj en Germanio (en Lejpcigo, Vitenbergo).
En la jaro 1608 kontraŭ la verkoj de Ipacij Pacej "Herezoj.." kaj "Harmonio..." li eldonis polemika verko "Αντιγραφη..." (Antigrafe). En la jaro 1610 en Vilno sub plumnomo Teofil Ortolog estis eldonita polemika verko de Smotrickij "Trenas, kio signifas ploro de orienta eklezio". La verko estis verkita en pola lingvo kiun la aŭtoro uzis en siaj polemikaj verkoj. La aŭtoro elstaris en defendo de ortodoksismo kontraŭ okcidenta kristanismo. Pola reĝo ordonis forbruligi la libron, kaj aresti eldoniston kaj aŭtoron. La eldonisto estis arestita, anonima aŭtoro evitis punon.
En la jaro 1616 en tipografio en Jeŭje Smotrickij eldonis "Evangelio edifa" kiun metropolito Petro Mogila reeldonis en la jaro 1637. Inter la jaroj 1617 kaj 1618 Smotrickij ekmonakiĝis en vilna monakejo de Sankta Spirito sub nomo Meletij. Laboris en monakeja lernejo, estis rektoro de kieva lernejo de ortodoksa komunumo (1618-1620). Kiel sumo de sia instruista agado estis eldono de gramatiko de Slavono (1618-1619), en kiu li kontestis riproĉon de Perto Skarha ke en slavono estas neeble evolui sciencon, kaj konfirmis ĝian egalecon kun helena lingvo kaj latino. Lia gramatiko poste fariĝis modelo por serba, kroata, rumina kaj bulgara gramatikoj.
En la jaro 1620 Smotrickij estis delegita al renkontiĝo kun jerusalema patriarko Feofan, kiu, revenante el Moskvo, kie li ordinis moskvan patriarkon Filareto, pasis iom da tempo en orienta parto de Polujo. Tie li ordigis 7 novajn ortodoksajn episkopojn, interalie kiel arkiepiskopo polacka kaj episkopo vicebska kaj mscislaŭa Meletij Smotrickij, anstataŭ tiuj, kiuj aliĝis al Bresta religia unio. Baldaŭ li estis elektita kiel abato de ortodoksa monakejo en Vilno. En nova ortodoksa hierarkio li okupis duan lokon. En postaj jaroj Smotrickij elpasis kiel ĉefa defendanto de ortodoksa eklezio dum polemiko pri leĝeco de nova hierarkio, kiu kontestis kaj unianoj kaj katolikoj ("Pravigo de inokento", 1621; "Defendo de pravigo", 1621; kaj aliaj).
Samtempe, agado de Smotrickij donis bazon por suspektoj, ke li estas proksima al aliĝo al Bresta religia unio. Ambaŭ flankoj - ortodoksa kaj uniana volis ke Smotrickij aniĝis al ili, sed neniu flanko estis certa pro lia fideleco.
Dum la jaroj 1624-1625 Smotrickij pilgrimis al sanktaj lokoj je Proksima Oriento. Dum sia vojaĝo li vizitis Konstantinopolon kaj Jerusalemon. Post sia reveno, li en la jaro 1627 kaŝe, kaj en la jaro 1628 malkaŝe aliĝis al unio. Ŝanĝoj en mondkoncepto estis bilditaj en polemika verko "Apologio" (1628), kiu estis malaprobita dum ortodoksa koncilio en Kievo: libro mem estis disŝirita kaj forĵetita, ĝia eldonisto estis anatemita, kaj Smotrickij estis devigita skribe nuligi ĉi tian verkon. Por senkreditigi lin, ĉi tia abolo estis publikigita en pola kaj rusina lingvoj. En vico de verkoj, verkitaj dum du postaj jaroj ("Protesto kontraŭ koncilio", 1628; "Paraneziso" 1629; "Ekzeteziso", 1629), Smotrickij polemikis kiel kun ortodoksaj gvidantoj, tiel kun siaj verkoj, verkitaj dum lia aparteco al ortodoksismo.
Papo, eble pro malfido al Smotrickij lantis ordigi lin kiel arkiepiskopo. Nur 5-an de majo 1631, papo Urbano la 8-a instalis lin kiel arkiepiskopo.
Lasta manuskripto de Smotrickij, kiu estis konservita, estis granda letero al papo Urbano la 8-a, verkita la 16-an de februaro 1630, en kiu Smotrickij skribis, ke premo estas sola solvo de religiaj konfliktoj en Polujo kal Litvo. Li pensis ke reĝo kaj nobeloj devas fermi ortodoksajn templojn kaj monakejojn en siaj bienoj. Samtempe li konvinkadis la papon malpermesi transiri de Bresta religia unio al katolikismo.
Biografoj de Meletij Smotrickij depende de ilia religia kaj nacia aparteno, montris lian vivon aŭ kiel historio de perfido aŭ kiel sukcesa vojo al vero.
Literaturo
Прокошина Е. С. Мелетий Смотрицкий. - Мн., 1966.
Telemedicino
Telemedicino estas la uzo de komputilaj kaj telekomunikaj teknologioj por interŝanĝi medicinajn informojn. Ĝi celas provizi de malproksime medicinajn prizorgojn, ĉefe hospitalajn servojn. La termino konsistas el la greka vorto τήλε (tele), kiu signifas malproksima, kaj medicino. Telemedicino povas esti tiel simpla kiel du homoj kiuj pridiskutas medicinan problemon telefone aŭ tiel kompleksa kiel satelita teknologio kaj retkunsida ekipaĵo por realtempa konsultado inter medicinaj specialistoj en du malsamaj landoj. Ĝi povas ankaŭ impliki la uzon de senpilota roboto. Telemedicino inkluzivas kaj diagnozon kaj kuracadon, kaj ankaŭ medicinan edukadon. Ĝi estas teknologia rimedo, kiu ebligas la optimumigon de sanservoj, ŝparante tempon kaj monon kaj faciligante ricevi specialan sanprizorgon en malproksimaj regionoj. La jenaj servoj de telemedicino estas:
Telemedicino estas unu el la plej rapide kreskantaj segmentoj de medicino en la mondo (ĉirkaŭ 20% jare). La kronvirusa epidemio COVID-19 donis potencan impulson al la disvolviĝo kaj efektivigo de telemedicino en Rusujo kaj ĉirkaŭ la mondo.
Terminologio
Estas multaj difinoj de la termino "Telemedicino". La formala difino gravas laŭ jura kaj politika vidpunktoj. En la kadro de la telemedicina politiko de la Monda Organizaĵo pri Sano en 1997, la sekva difino estis proponita  :"'Telemedicino estas la provizo de kuracaj servoj en medio, kie distanco estas kritika, fare de sanaj profesiuloj uzantaj informajn kaj komunikajn teknologiojn por interŝanĝi koncernajn informojn por diagnozo, kuracado kaj prevento de malsanoj kaj vundoj, esplorado kaj taksado, kaj daŭra edukado de sanaj profesiuloj kun la celo plibonigi la sanon de la loĝantaro kaj la disvolviĝon de lokaj komunumoj'."Lastatempe okazas koncepta revizio de la termino "telemedicino". Oni komprenas, ke la esprimo " eSano " multe pli taŭgas, ĉar ĝi kovras pli vastan agadkampon, kaj iuj specialistoj komencas konsideri telemedicinon kiel kolonon de ĉi tio.
E-sano aŭ eSano estas la apliko de informa kaj komunikada teknologioj je la servo de la sanprizorgado. La termino e-sano estas ofte uzata en Britio kaj Eŭropo kiel ĝenerala termino kiu inkluzivas telesanon, elektronikajn medicinajn dosierojn kaj aliajn erojn de la informteknologio pri sano.
La esprimoj e-sano [angle: e-health, eHealth aŭ telehealth] kaj telekomunika sano estas kelkfoje malĝuste konfuzataj kun telemedicino.
Kie la terminoj "medicino" kaj "kuracado" ofte rilatas nur al provizado de hospitalaj servoj, telemedicino povas rilati kaj al hsopitalaj kaj kaj al ne-hospitalaj servoj, kiel medicina edukado, administrado kaj esplorado.
Vidu ankaŭ
Sano
Responsa turismo
Responsa turismo estas koncepto pri turismo kiu damaĝas ne medion nek popolon kiu vivas tie, kie oni vojaĝas.
Responsa turismo certigas, ke la medio ne estas trouziĝata, ĉefe en la malplej evoluintaj landoj. Pri ĝi principoj de responsa turismo similas kiuj, tiuj ekoturismo havas.
Responsa turismo certigas ankaŭ, ke personoj kiuj vivas en la vizitata lando estas respektataj kaj ricevas parton de enspezita mono.
Seksa ekscitiĝo
Seksa ekscitiĝo (foje ankaŭ seksavida; slange korneca) estas fiziologia stato de vekiĝo de deziro en antaŭatendo de amoro kaj seksumado.
Faktoroj kiuj antaŭenigas seksan ekscitiĝon estas konataj kiel seksaj ekscitiloj. Plejofte, la ekscitiĝo kaŭzas fizikajn ŝanĝojn, iujn videblajn kaj iujn kaŝitajn.
Ĉe homo
Homoj estas sekse ekscititaj kiel rezulto de diversaj faktoroj kaj en malsamaj situacioj. Laŭ ĝia naturo, sento povas esti fizika aŭ mensa; homo povas esti sekse ekscitita de si mem aŭ de aliaj aŭ de ĉi tiuj kaj aliaj manifestiĝoj de aliaj kiel hararo, ekstera formo, odoro ktp., kaj ankaŭ de ne-homaj stimuloj.
En stato de ekscitiĝo kaŭzita de alia persono, ĝi povas indiki la seksan orientiĝon de la ekscitanto. Kiam ekscitiĝo estas atingita uzante objektojn, aŭ depende de ili, ĝi estas konsiderita fetiĉismo. Ĉi tio inkluzivas ankaŭ eksciton kiel rezulto de parto de la korpo de la alia persono aŭ tiu aŭ alia organo de lia (kiu ne havas ĉiutagan seksan signifon).
Krome, iuj homoj spertas nudecon, erotikon kaj pornografion kiel sekse ekscitigajn. Oni povas konstati, ke plej multaj homoj sentas koleron pro plena aŭ parta nudeco de membroj de la alia sekso aŭ eĉ de la sama sekso; aŭ de la vido de seksa ago farita de aliaj, kaj kelkaj ankaŭ estas ekscititaj de stato de amo al sia partnero.
Pliaj kontribuantoj al seksa ekscito povas esti romantika loko, muziko kaj trankviligaj rimedoj aŭ situacioj.
Homa seksa ekscitiĝo estas la apero de seksa deziro, kiu siavice tendencas konduki al orgasmo, sed povas tamen esti celo en si mem, eĉ en foresto de ellaso.
Male al aliaj bestoj, ĉe homoj kaj la masklo kaj la ino povas esti sekse ekscititaj tutjare, kaj tiel ekzistas neniu oestrosezono.
Viro
Seksa ekscitiĝo ĉe viro kutime manifestas sin en la ŝvelo kaj erektiĝo de lia peniso, kiam sango plenigas la spongecan histon laŭlonge de la organo. Ĉi tio estas, plejparte, la plej fidinda kaj elstara signo de ekscitiĝo inter maskloj.
La vejnoj de la peniso elstaras laŭlonge de la erekto, antaŭ-ejakula fluido estas elsendita en malgranda kvanto, la anuso streĉiĝas, la testikoj malmoliĝas kaj la haŭto sur ili streĉiĝas.
Virino
Ĉe virinoj, seksa ekscito kondukas al vagina lubrikado, kiu venas de la antaŭatendo de penetrado.
Aliaj signoj estas elstarantaj cicoj, streĉiĝado de la vaginaj muroj, ŝvelado de la vulvo kaj klitoro kaj malgrandaj ŝanĝoj en la lipoj de la vulvo, same kiel la dilatiĝo de la pupiloj.
Misfunkcioj
Vidu Impotenteco
Ĉe kelkaj homoj aperas mankoj en seksa ekscito.
Tiuj povas esti karakterizitaj per manko de fantazioj kaj/aŭ manko de deziro al seksa agado dum antaŭfiksita tempodaŭro. Eblaj kialoj por tio estas mensa malordo - kiel ekzemple depresio, uzado de drogoj aŭ medikamentoj, aŭ aliaj malsanoj.
Monoido
Monoido aŭ monojdo en algebro estas duongrupo kun neŭtrala elemento rilate al ĝia (asocia) operacio:
Romiaj kaj romanikaj monumentoj de Arles
La tuto konsistas, aldone al la urba centro, sur areo de, el la 8 sekvantaj monumentoj :
Monoido
Kutime oni skribas (A, *, e) kiel notacion por monoido sur aro A kun operacio * kaj neŭtrala elemento e.
Ekzemploj de monoido estas (N, ·, 1), (Z, ·, 1), (Q, ·, 1), (R, ·, 1), (N, +, 0), (Z, +, 0), (Q, +, 0), (R, +, 0) kaj (C, +, 0)
En monoido ne ĉiam ekzistas inverso por ĉiu elemento. Monoido en kiu ekzistas inverso por ĉiu elemento nomiĝas grupo.
Schweinschied
Schweinschied estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kreuznach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Takafumi Akahoshi
Takafumi Akahoshi (赤星 貴文, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Urawa Reds, Mito HollyHock, Montedio Yamagata kaj Zweigen Kanazawa.
Teknologia universitato
Teknologia universitato, aŭ neologisme jam de Zamenhofo nomata politekniko, en edukado estas "plej supera teknologia (aŭ historie teknika) altlernejo." Por tiu koncepto eblas ankaŭ la nomojn de politeknika universitato kaj instituto de teknologio kaj universitato pri aplikataj sciencoj. Temas pri institucioj de supera edukado specialigitaj en la instruado kaj esplorado de teknologioj.
Tiu tipo de instalaĵoj ekzistas almenaŭ ekde la 18-a jarcento, sed ili rimarkinde disvolviĝis post la Dua Mondmilito. Same kiel la politeknikaj altlernejoj, ili povas formi parton de universitato, aŭ estis sendependaj universitataj institucioj.
La unua teknika universitato estis eble la École Polytechnique de Parizo (Francio), fondita en 1794, al kiu sekvos multaj aliaj. ​
Szilvásvárad
Szilvásvárad [silvAŝvArad] estas ŝatata feriejo kaj vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, Distrikto Bélapátfalva. La loknomo proksimume signifas: pruna-fortikaĵo.
Geografio
Szilvásvárad situas sur malebenaĵo, ĉe piedoj de Bükk, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Füzesabony-Putnok. Bélapátfalva troviĝas 8, Borsodnádasd 13, Ózd 19, Eger 28 km-ojn.
Historio
En groto apud la vilaĝo oni trovis restaĵojn el la neolitiko. En la ferepoko jazigoj loĝadis tie, poste alvenis slavoj (ili konstruis terfortikaĵon), avaroj, kaj fine hungaroj. La unua mencio devenis en formo Wárad. Precipe en la 18-a jarcento en valo nomata Szalajka (salajka) farejoj pri ceramikaĵo, briko, vitro kaj fero ekfunkciis. En 1908 ŝtonominejo, etfervojo kaj kalkofarejo kreskigis la industriaĵojn. En 1948 ili ŝtatiĝis kaj ĉesis funkcii. En la proksimeco fama ĉevalobredejo komencis funkcii ekde 1952. Oni aranĝas diversajn ĉevalkonkursojn.
Famuloj
En Szilvásvárad naskiĝis pentristo István Nagy B..
Partneraj urboj
Inter la partneraj urboj estas
Šebestěnice
Šebestěnice (Sebestenitz) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Kutná Hora proksimume 17 km sudoriente de Kutná Hora kaj 10 km sude de urbo Čáslav. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1303.
Gravity Recovery and Climate Experiment
Gravity Recovery And Climate Experiment (GRACE - Gravita esplor- kaj klimat-eksperimento) estas projekto por detala difino de la tera gravitokampo per du koordinitaj satelitoj en malalta orbito (la ĝemelaj satelitoj, kiuj postĉasas sin sur sama orbito estas ŝerce nomitaj „Tom“ kaj „Jerry“).
La projekto estas komuna entrepreno de DLR kaj NASA/JPL. Post kelkaj jaroj ĝi estos esplorinta la teran geoidon en precizeco de ĉirkaŭ 1 cm, kvin- ĝis dekoble pli ekzakte ol antaŭe.
Krome GRACE ebligas - per laŭtempa komparo de la akumulitaj datumoj - mezuri ŝanĝojn de la geoido: la glaciamaso de antarkto malpliiĝis ene de nur 3 jaroj je ĉ. 150 km³, kiu rezultigas plialtiĝon de la marnivelo je 0,4 mm jare.
Verĥnij Koropec
Verĥnij Koropec, ukraine Верхній Коропець, rutene Вирьхньый Коропиць [virĥnij koropic], ruse Верхний Коропец [verhnij koropec], slovake Vyšný Koropec, hungare Felsőkerepec [felŝOkerepec], germane Oberschönborn estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. Verĥnij, vyšný, felső kaj ober signifas: supra.
Historio
La vilaĝo fondiĝis proksimume en 1300. En 1910 vivis en Felsőkerepec 436 loĝantoj, (347 germanoj, 66 rutenoj kaj 22 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Nunkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Verĥnij Koropec. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Makro-ĉibĉa lingvaro
Etnografio > Etno > Klasifiko de etnoj > Indianaj Familioj > Makro-Ĉibĉa familio
Lingvofamilio de Amerikaj indianoj. Reprezentantoj: Ĉibĉoj (270 mil), Lenkoj (150 mil), Mikitoj. Totala kvanto: 1.8 mln.
ĈIBĈOJ
Janomamoj
KUNAOJ
LENKOJ
Belobreșca
Belobreșca [belobreŝka] (hungare: Fejérdomb) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Oravița, ĉe rivero Danubo. En 1910 ĝi havis 1047 loĝantojn (serboj); en 1992 712 (serboj, rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1717. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Pojejena.
Aliflanke de Danubo situas Velko Gradište (Serbio).
Etimologio
La serba kaj la hungara nomoj signifas "blanka monteto"; la rumana nomo estas transliterado de la serba.
Piroska Szántó
Piroska SZÁNTÓ [piroŝka sAnto], hungare Szántó Piroska (oficiale Vas Istvánné, naskiĝis la 1913 en Kiskunfélegyháza, mortis la  1998 en Budapeŝto) estis hungara pentristo, grafikisto kaj verkisto.
Vivo
Piroska Szántó lernis pentradon en ĉeflernejo en Budapeŝto de István Szőnyi. Ŝi aliĝis al socialismaj artistoj en Szentendre. Ŝi havis 2 edzojn, la lasta estis István Vas. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1983, inter 1958-1998 ankaŭ aliajn premiojn.