cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Frette - Montigny (stacidomo)
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Paris-St-Lazare - Mantes-Station par Conflans-Ste-Honorine (334000).
10080 Macevans
10080 Macevans estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Nomo
Ĝia nomo honoras William MacDonald “Mac” Evans, naskiĝitan en Sarnia, Kanado. Li plenumis sian antaŭdiploman studon ĉe la Reĝina Universitato kaj ricevis Magistron de Scienco en elektra inĝenierarto de la Universitato de Birmingham. Li estis prezidento de la Kanada Kosma Agentejo (1994–2001), gajnis la Medalon de Distinga Publika Servo de la NASA kaj estas Membro de la Ordeno de Kanado.
János Kollár (fizikisto)
János Kollár naskiĝis la  1945 en Pécs. Li mortis la 2011 en Budapeŝto.
Biografio
János Kollár ricevis diplomon pri fiziko en universitato en Budapeŝto 1970, poste li eklaboris en fizika esplorinstituto en Budapeŝto. Li esploris ankaŭ en Danio en 1976, en Stuttgart en 1981. En 1988 li doktoriĝis pri fiziko, post 2 jaroj li iĝis titulara profesoro en Universitato de Budapeŝto. En 1989 li estis jam vicdirektoro, en 1998 direktoro de la menciita esplorinstituto. Li okupiĝis precipe pri la solid-stata fiziko. Li ricevis premiojn en 1979 kaj 2001.
I Could Fall in Love
"I Could Fall in Love" estas kanto farita de Selena. La kanto estas publikigita en la jaro 1995 sur la sondisko Dreaming of You. La kanto atingis la numeron unu en Usono kaj Kanado. Ĝi fariĝis unu el liaj plej famaj kantoj. La kanto estis liberigita post ŝi estis murdita en 1995.
Gary Locke
Gary Faye LOCKE (elp. GEri FEJ LAK; ĉina nomo 駱家輝; n. la 21-an de januaro 1950) estas usona politikisto kaj nuna (ekde la 1-a de aŭgusto 2011) ambasadoro de Usono al Ĉinio. Antaŭ la ambasadoriĝo li servis ekde la 26-a de marto 2009 kiel la 36-a ministro pri komerco en la usona registaro. Pli frue (1997-2005) li estis guberniestro (Ŝtatestro) de Vaŝintonio. Locke estis la unua azidevena ŝtatestro en ĉeftera Usono.
Ambalatungan
Ambalatungan aŭ  Binubulauan estas vulkano respektive vulkanaro en la regiono Cordillera Central en la nordo de la filipina insulo Luzono. En la kratero troveblas varmegaj fontoj kaj lokoj, el kiuj elvenas sulfuraj gasoj. La nomigoj laŭ diversaj fontoj kaj lingvoj estas iom malsamecaj: La "Globala Vulkanisma Programo" de la usona institucio Smithonian nomas Ambalatungan grupon da proksimaj vulkanaj krateroj kaj Binubulauan unu el ili; la "Filipina Instituto pri Vulkanologio kaj Tertremoscienco" kontraste indikas, ke temas pri du vulkanaj pintoj tre proksimaj unu al la alia.
Zomergem
Zomergem (nederlande, proksimuma prononco [ZO:m'rĥem]) estas municipo en Belgio, en la nederlandlingva provinco Orienta Flandro. Komence de la municipo havis  loĝantojn.
Ekde 1977, la municipoj Oostwinkel kaj Ronsele apartenas al Zomergem.
Cilio
La cilioj estas preskaŭ miniaturaj, fleksiblaj remiloj. Dum la fortplena antaŭenbato, la cilio estas rekta; la pli malrapida rebato okazas kurbiĝinte, dum kio komenciĝas kurboondo de la cilibazo kaj kuras al la cilipinto, tiel la cilio reakiras la originalan staton ĉe malgranda akvorezisto. Dum tio okazas space unu kurbo.
Ĉiu cilio de la ciliordo batas iom poste al la antaŭstaranta. Oni nomas tion metaĥrona moviĝo. La moviĝofluo estas tiel ondoforma, komarebla kun en vento ondanta tritikkampo.
Pri la kurbiĝo respondecas la energibezonaj, ATP-dependaj deŝoviĝoj de la mikrotuboj de la cili-interno.
Cilioj kaj flageloj estas kuntiritaj science sub la nocio undulipodiumoj, ĉar ili montras la saman konstru-principon. Botanikisto nomas foliojn (pli malofte ankaŭ tutaj organoj) kun cilioj, se la folirando estas kovrata de vico da mallongaj haroj. Tiuj haroj estas elkreskaĵoj de ĉeloj aŭ el kompletaj ĉeloj aŭ el pluraj ĉeloj.
Renée Triolle
Biografio
Renée Triolle naskiĝis en La Ciotat, proksime de Marsejlo, la 16-an de aprilo 1943. Ŝi havas du fratinojn kaj plurajn genevojn. Profesie, ŝi studis la rusan lingvon en Aikso la Provenca, kaj poste instruis ĝin en Tourcoing kaj Roubaix, kaj dum la pli granda parto de sia profesia kariero, en Thionville. Ŝi revenis al La Ciotat kiam ŝi emeritiĝis. Ŝi loĝas en familia domo, heredita de siaj gepatroj.
Renée Triolle malkovris Esperanton okaze de la Universala Kongreso de Esperanto en Marsejlo en 1957, en aĝo de 14 jaroj: piedirante sur strato Canebière, centre de la urbo, ŝi renkontis japaninojn vestitajn per kimonoj, tradiciaj japanaj vestaĵoj, kaj aliajn homojn. Ŝi bone komprenis, ke tiuj homoj povas komuniki per komuna lingvo: ili ne parolis siajn proprajn lingvojn kaj ankaŭ ne parolis la anglan aŭ la francan.
Post du jaroj, ŝi ĉeestis prelegon pri esperanto de François Garrigue en Marsejlo. Tuj ŝi eklernis Esperanton per vesperaj kursoj. En 1960, en aĝo de 17 jaroj ŝi partoprenis en sia unua Universala Kongreso en Bruselo per monhelpo de la grupo de Marsejlo. En la IJK 1965 en Japanio la kongresanaro cetere elektis la 22-jarulinon "Miss Esperanto".
Renée Triolle oftege vojaĝas en multaj landoj, per kaj por esperanto. Ŝi ankaŭ akceptas multajn vizitantojn en sia loĝejo en La Ciotat, same kiel ŝi faris antaŭe en Thionville.
Aix-Marseille
Renée Triolle kunkreis SERAM (Studentan Esperanto Rondo de Aix-Marseille) kaj kunorganizis STELO kongreso en 1968.
Tourcoing
Ŝi iniciatis surmuran semajnan kurson en Lycée de Jeunes.
Roubaix
Ŝi kreis ekspozicion pri lingvoproblemoj.
4947 Ninkasi
4947 Ninkasi estas tre malgranda amora kaj marsrenkonta asteroido, malkovrita la de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).
Renée Triolle
Thionville
Ŝi kreis esperantan grupon kaj kaj daŭre instruis esperanton. Ŝi ankaŭ gvidis semajnan horan radion elsendon pri lingoproblemoi kaj esperanto ĉe Radio Beffroi en 1982.
La Ciotat
Ŝi kreis la asocion Esperanto La Ciotat, organizas kursojn, staĝojn, kaj kunvenojn, kaj aliajn eventojn, ekzemple konferencojn. Kiam Renée Triolle akceptas eksterlandajn gastojn, ŝi kutime petas de ili fari prelegon pri ilia fako aŭ lando. Esperanto La Ciotat estas membro de la loka asocio "La Ciotat coeur de Parc" subtenanta la Nacian Parkon de la Kalankoj.
4947 Ninkasi
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Ninkasi, sumera diino de la biero.
Renée Triolle
La Ciotat
Post 2000, Renée Triolle agas en Esperanto Provence, federacio de la lokaj asocioj en la jenaj departementoj kaj urboj : 04 Manosque kaj Villeneuve ; 05 Gap ; 06 Nice, Cannes ; 13 Aix-en-Provence, la Ciotat, La Roque d’Anthéron, Miramas, Marseille ; 83 Fréjus-ST Raphaël, Toulon ; 84 Avignon, Carpentras. Ŝi estis prezidantino de la Federacio, kaj daŭre estas unu el la ĉefaj membroj de la organizaĵo. Ĉiu jare, ŝi organizas plurajn staĝojn en La Ciotat. Ŝi ankaŭ organizas la ekzamenojn ĉi jare. Renée Trilolle daŭre instruas esperanton ambaŭ en La Ciotat kaj en Marsejlo, korektas taskojn aŭ manuskriptojn.
Naciaj respondecoj
Renée Triolle estis unu el la kreintoj de JEFO (Junulara Esperantista Franca Organizo), la francia landa sekcio de TEJO (Tutmonda Esperantista Junulara Organizo). Ŝi baldaŭ iĝis sekretarino kaj poste prezidantino de JEFO de 1969 ĝis 1973.
4947 Ninkasi
Nomo
Ĝi povas tre alproksimi Marson : la ĝi pasis al 0,01689 AU, aŭ 2,527 milionoj da km de Marso.
Renée Triolle
Naciaj respondecoj
Ŝi estis ĝenerala sekretarino de UFE (Unuiĝo Franca por Esperanto) (1984), kaj poste iĝis prezidantino.
4947 Ninkasi
Nomo
Kvankam foje klasifikata kiel Apud-Tera Objekto, ĝi ne tiom alproksimas Teron:
Renée Triolle
Internaciaj respondecoj
Ŝi estis ĝenerala sekretarino de TEJO en 1973. Poste ŝi iĝis ĝenerala sekretarino de SUK (Someraj Universitatoj Kursoj), kaj de CEDO (Centro de Esperanto kaj Dokumentado).
Ŝi partoprenis en la komitato de UEA en 1983-1986, 1989-1992, 1995-1998, 1998-2001 kaj 2001-2004.
Mutuo
Mutuo estas ĝenerala nomo de birdoj kiuj apartenas al kvar genroj de tre similaj birdoj. Kune ili faras unu el la tri plej grandaj grupoj inter la birdoj de la familio Kracedoj (latine Cracidae). El la kvar genroj de Mutuoj tri limiĝas al tropika Sudameriko kaj nur unu specio de la genro Crax troviĝas en Meksiko. La Mutuoj fariĝas distinga klado, kiu estas ofte klasita en la subfamilio Kracenoj.
János Kollár (matematikisto)
János Kollár [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kollár János estas hungara-usona matematikisto, pedagogo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1995).
Renée Triolle
Internaciaj respondecoj
Renée Triolle estas unu el la reprezentantoj de la Esperanto-movado ĉe Unesko. Universala Esperanto-Asocio havas oficialajn rilatojn kun Unesko ekde 1954.
Mutuo
Referencoj
FRISCH, Johan Dalgas; FRISCH, Christian Dalgas. Aves brasileiras e plantas que as atraem. 3. edição. São Paulo: Dalgas Ecoltec, 2005
János Kollár (matematikisto)
János Kollár naskiĝis la  1956 en Budapeŝto.
Renée Triolle
Verkoj
3 nivela perkoresponde kurso de UFE, 1980.
NGC 3713
NGC 3713 (aliaj indikoj — UGC 6511, MCG 5-27-84, ZWG 156.94, PGC 35546) estas galaksio en konstelacio Leono.
Renée Triolle
Verkoj
"Nouveau cours d'espéranto" (libro kaj kasedo), de Renée Triolle kaj Edmond Ludwig, unua eldono: 1986, Madrido; lasta eldono: 2005, Parizo.
"Esperanto Express", de Renée Triolle, Januaro 2006, Edition du Dauphin (ISBN 2716313105).
NGC 3713
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
John Boyd Orr
John Boyd Orr, ankaŭ konata kiel Barono Boyd-Orr de Brechin Mearns (La 23-an de septembro 1880 en Ayrshire, Skotlando ĝis la 25-an de junio 1971 en Edsel, Angus) estis skota instruisto, kuracisto, biologo, politikisto, nutricionisto kaj psikologo, gajnanto de la Nobel-premio pri paco en 1949.
Familia fono kaj la komenco de lia vivo
John Boyd Orr estis la mezo de sep infanoj en la familio Orr, la filo de Robert Clark Orr, posedanto de ŝtonminejo kaj homo kun profundaj religiaj vidpunktoj. La familia hejmo estis bone provizita per libroj, kaj lia patro estis vaste legata pri politikaj aferoj, metafizikaj sociologoj kaj religio. Kiam Johano kreskis tiam li kutimis regule diskuti ĉi tiujn aferojn kun sia patro, fratoj kaj amikoj. Kiam Johano havis kvin jarojn, la familio suferis finance, kiam ŝipo posedata de lia patro, Robert, perdiĝis. Ili estis devigitaj transloĝiĝi de Kilmaurs al Okcidenta Kilbride, vilaĝo en Norda Ayrshire. Li frekventis la vilaĝan lernejon ĝis la aĝo de dek tri. Religio tiam estis konsiderinda parto de edukado en Skotlando, kaj la lernejo donis al li scion pri la Biblio. John estis sendita en la aĝo de 13 jaroj al Kilmarnock Academy, je distanco de dudek mejlojn de sia hejmo, sed li pli interesiĝis pri la vivo de la ŝtonministoj, kiuj laboris en la ŝtonminejo de lia patro ol en sia edukado kaj pro tio li estis revenita al lernejo en la vilaĝo. Helpe de stipendioj li povis samtempe ĉeesti la Postgimnazion de Instruista Trejnado kaj la Universitaton de Glasgovo. Dum esti studento li laboris en la metiarta instruplano.
Liaj renkontoj kun malriĉeco
Kiam li estis studento de Bakalaŭro en Glasgovo, li esploris la urbon semajnfine. Li miris pri tio, kion li malkovris en la malriĉulejoj, kiuj estis granda parto de la urbo. Inter la infanoj estis subnutrado en iuj kazoj Johano vidis ilin ebriaj. Maljunuloj kaj plenkreskuloj preskaŭ ne havis posedaĵojn. Post diplomiĝo kun magistro en 1902 li estis instruisto en malriĉa lernejo kaj lia unua klaso estis tre homplena. La infanoj tre malsatis, ne konvene vestiĝis kaj ili estis malpuraj kaj aspektis terure en sia fiziko. Johano eksiĝis kelkajn tagojn poste, ĉar li ne povis instrui infanojn en tiel malfacila situacio kaj rimarkis, ke nenion li povas fari por mildigi ilian suferon. Poste li translokiĝis al sia patro por kelkaj monatoj. Li tiam instruis tri jarojn en la lernejo, kiu ankaŭ estis en malriĉa sed malpli terura regiono ol la stratoj de Glasgovo.
Reen al universitato
Lord Boyd Orr devis pliigi sian salajron kiel instruisto, kaj decidis fari tion instruante vesperajn kursojn pri kontado kaj librotenado. Post intensa esplorado li pasigis la postulatajn testojn kaj taŭge instruis sian klason. Scioj kaj kapabloj lernitaj per studado kaj instruado en ĉi tiu klaso montriĝis tre utilaj en sia malfrua kariero. Tamen lia koro ne estis en instruo, kaj plenuminte siajn instruajn devojn laŭ siaj stipendioj, li revenis al universitato por studi biologion, temon pri kiu li ĉiam interesiĝis ekde infanaĝo. Kiel antaŭzorgo li studis paralele por diplomo pri medicino. Li trovis la universitaton tre stimula medio. Diarmid Noel Patton (filo de la artisto Joseph Noel Patton) estis profesoro pri la fiziologio, kaj Edward Proven Cathcart, estro de fiziologia kemio, ambaŭ homoj estis de eksterordinara scienca kapablo. Lin ankaŭ impresis Samuel Jamil, profesoro pri klinika medicino, filozofo, kies profunda pensado pri la aferoj de la socio ankaŭ influis la aliron de Boyd Orr al tiaj demandoj. En la mezo de siaj medicinaj studoj, liaj ŝparoj finiĝis. Li ne volis peti subtenon de siaj familianoj, tial li, kun la helpo de banka superkredito, aĉetis loĝfonduson de loĝantoj per hipoteko, kaj uzis la lupagojn por pagi la reston de siaj studoj. Post diplomiĝo, li vendis la posedaĵon por malgranda profito. En 1910 kaj en 1912 li diplomiĝis kun B.Sc, MB Ch.B. En la aĝo de 32, en la sesa loko el 200 studentoj. Du jarojn poste, en 1914, li diplomiĝis kun honoroj por la tezo BELLAHOUSTON kaj ricevis la Oran Medalon de la Jaro.
Esplora kariero
Post lia eliro de la universitato, li prenis rolon kiel estro de ŝipo sur la komerca ŝipo inter Skotlando kaj Okcidenta Afriko, li elektis ĉi tiun laboron, kiu proponis la eblon pagi sian bankan superkrediton pli rapide ol io ajn alia. Li eksiĝis post kvar monatoj, kiam li repagis la ŝuldon. Li tiam provis labori kiel anstataŭanto de sia familia kuracisto ĉe Saltcoats, kaj estis ofertita partnereco tie. Rimarkinte, ke kariero en medicino ne taŭgas por li, li anstataŭe akceptis la oferton de du jaroj da esplorado per Stipendioj de Catcart. Li komencis labori en la Carnegie laboratorio, kie li studis subnutrado, proteino, Kreatino kaj metabolo, la efiko de akvo konsumado sur nitrogeno metabolo en homoj, kaj la elspezado de energio de milita rekrutoj en trejnado.
La komenco de Rowett esplorinstituton
La 1an de aprilo 1914, Boyd Orr entreprenis novan esplorinstituton en Aberdeen, komunan projekton de la Esplora Komitato pri Besta Nutrado de la Norda Skota Agrikultura Altlernejo kaj la Universitato de Aberdeen. Oni ofertis al li la laboron laŭ rekomendo de E. P. Cathcart, al kiu origine estis ofertita la tasko, sed malakceptis ĝin favore al seĝo pri fiziologio en Londono.
La komuna komitato asignis buĝeton de 5.000 £ por kapitalelspezoj kaj 1.500 £ por ĉiujaraj kurantaj kostoj. Boyd Orr tuj rekonis, ke ĉi tiuj sumoj estus nesufiĉaj. Per la sperto de sia patro pri komerca planado kaj kostokalkulo, li prezentis buĝeton de 50.000 £ por kapitalelspezoj kaj 5.000 £ por ĉiujaraj kurantaj kostoj. Dume, kun 5.000 £, kiujn li jam asignis, li luis konstruaĵon, ne el ligno kiel antaŭdiris la komitato, sed el granito kaj projektis tiel, ke ĝi povu servi kiel la filio de la instituto, kiu ofertis $ 50.000. Li ricevis la plej malaltan oferton de 5 030 £, dirante al la entreprenistoj komenci la laboron tuj. La komitato ne estis kontenta, sed estis devigita akcepti la fakton. Kun la eksplodo de la milito la entreprenistoj estis petitaj fini la murojn kaj tegmenton, sed ne plu fari.
Militservo
Kun la eksplodo de unua Mondmilito li ricevis la ŝancon ligi la britan armeon, kaj petis sian iaman kolegon Cathcart helpi lin akiri medicinan komisionon en infanteritrupo eksterlande. Cathcart opiniis, ke ĝi pli helpos hejme, kaj lia unua komitato traktis kloakigon. Pluraj sekcioj de ne-soldatservantoj trejnis en la krizaj tendaroj hejme, iuj en tre malbona sanitara stato. Boyd Light povis elpensi planojn plibonigi higienon kaj preventi multajn malsanojn.
Post 18 monatoj li estis postenigita kiel oficiro Medicina al la Infanteria grupo. Li pasigis la plimulton de sia tempo traktita multaj vunditaj. Lia kuraĝo sub fajro kaj lia dediĉo al la laboro estis rekonita donacante la Armea Kruco post la Batalo ĉe la Somme, kaj la ordo de servo, precipe post Passchendaele. Li ankaŭ aranĝis, ke la dieto de la bataliono kompletiĝu per legomoj kolektitaj de forlasitaj ĝardenoj kaj lokaj kampoj. Rezulte, male al aliaj trupgrupoj, li ne devis sendi ĉiujn homojn tra lia medicina kulpo al la hospitalo. Persone por pli grandaj ol kutimaj botoj,
Ĉar li timis, ke li perdos kontakton kun sia fako, li petis ke li estu transdonita al la Mararmeo, kie li pensis, ke li havos pli da tempo por legado kaj esplorado. La militistaro ne volis lasi lin foriri, sed konsentis, asertante, ke li ankoraŭ estas civila kirurgo. Li pasigis tri okupatajn monatojn ĉe la Chatham-Mara Hospitalo, studante malfacile laborante en medicinaj fakoj, antaŭ ol esti metita sur HMS Furious. Sur la ŝipo liaj kuracaj devoj estis facilaj, permesante al li multan legadon. Poste oni rememoris, ke li laboris pri studado de manĝaĵoj de la armeo.
Postmilita ekspansio de la Rowett esplorinstituton
Komence de 1919, kiam li revenis al Aberdeen, li ankoraŭ ne prezentis ĝian planon al pli granda instituto. Efektive, eĉ liaj planoj por la jara vivtenado estis aprobitaj de la kembriĝa profesoro pri agrikulturo, Thomas Barlow Wood. Malgraŭ la subteno de la ĉefministro, la plivastiĝaj planoj de Boyd unue estis malakceptitaj, kvankam li sukcesis pliigi ĝian jaran subvencion al 4 000 £. En 1920 li prezentis ilin al la komercisto John Quiller Rowett, kiu ŝajnas suferi de lia konsciencon por la plej grandaj mongajnoj kiujn li faris dum la milito. Baldaŭ poste, la registaro konsentis financi duonon de la kosto de la plano de Boyd Orr, kondiĉe ke li povus levi la alian duonon aliloke. Rowett konsentis disponigi 10,000 £ en la unua jaro, 10,000 £ en la dua jaro, kaj donis kromajn 2,000 £ por la aĉeto de bieno. kondiĉe ke ĝi montras, ke la tuta laboro farita ĉe la Instituto pri Besta Nutrado kun homa nutrado, la Instituto rajtos kontroli ĉi tiun laboron, situacion, kiun la financa ministerio volis akcepti. En septembro 1922 la konstruaĵoj preskaŭ finiĝis, kaj la Revet Research Institute, kiu remalfermiĝis, estis malfermita baldaŭ poste de reĝino Maria.
Boyd Orr pruvis esti efikan kvestisto por kaj la registaro kaj privataj fontoj, provo por pligrandigi la bienon al 1,000 akreoj (4.0 km²), konstrui pli bonan bibliotekon kaj pligrandigi la konstruaĵoj. Li ankaŭ konstruis centron por loĝantaroj kaj sciencistoj, kiuj daŭre sekvis la kreskantan reputacion de la instituto, reputacion por multaj publikaĵoj de Boyd Orr. Lia esplorprodukto suferis de la tempo kaj energio, kiujn li devis dediĉi al monkolektado, kaj en sia posta vivo li diris: "Mi ankoraŭ rigardas kun maldolĉa amareco devi dediĉi duonon de mia tempo al malnobla laboro por la instituto."
En la 1920-aj jaroj, lia esplorado estis dediĉita ĉefe al bestnutrado, li temigis la homan dieton kaj kiel esploristo kaj kiel aktiva lobiisto kaj aktivulo por plibonigi la dieton de homoj. En 1927 li pruvis la valoron de lakto al lernantoj, kio igis lernejojn liveri senpagan lakton en la UK. Lia raporto de 1936, "Manĝaĵo, Sano kaj Enspezo" montris, ke almenaŭ triono de la brita loĝantaro estas tiel malriĉa, ke ili ne povis permesi aĉeti sufiĉe da manĝaĵoj por provizi sanan dieton, kaj trovis, ke ekzistas ligo inter malalta enspezo, subnutrado kaj subatingoj en lernejoj.
Internacia kaj politika laboro
En oktobro 1945, Orr estis elektita rektoro de la Universitato de Glasgovo. Post la dua Mondmilito Boyd Orr retiriĝis de la Rowett Instituto kaj akceptis plurajn poziciojn, kaj unue estis nomumita Ĝenerala Direktoro de la Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo de Unuiĝintaj Nacioj. Kvankam lia permanenta ofico en tiu pozicio estis mallonga (1945-1948), li agis ne nur por mildigi la tujan postmilitan mankon de manĝaĵoj per la Internacia Kriza Komitato (IEFC), sed ankaŭ proponis ampleksajn planojn plibonigi manĝaĵan produktadon kaj ĝian justan distribuadon - propono por produktado de Monda Nutraĵa Konsilio. Kvankam la Konsilio ne ricevis subtenon de Britio kaj Usono, Boyd Orr starigis solidan fundamenton por la nova profesia agentejo de UN. Li tiam eksiĝis de la FAO kaj fariĝis la direktoro de pluraj kompanioj kaj pruvis sin klera investanto en la borso, gajnante konsiderindan personan kapitalon. Kiam li ricevis la Nobel-premio pri paco en 1949, li donacis la tutan monan premion ricevitan al organizoj, kiuj subtenis la mondan pacon kaj la mondan federacian registaron. Li estis promociita en 1949 kiel barono Boyd-Orr, de Brechin Mearns en la gubernio Angus. En 1960, Boyd Orr estis elektita la unua prezidanto de la Monda Akademio de Artoj kaj Sciencoj.
Ádám Lovich
Ádám Lovich, laŭ hungarlingve kutima nomordo Lovich Ádám estis hungaria slovaka luterana pastro, instruisto, superintendanto.
Ádám Lovich naskiĝis la en Szilnic (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Liptovská Sielnica en Slovakio), li mortis la  en Besztercebánya (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Banská Bystrica en Slovakio).
Biografio
Ádám Lovich frekventis la necesajn lernejojn en pluraj urboj de Supra Hungarujo, poste li studis en Wittenberg kaj Lepsiko en 1784. Hejmenveninta li estis edukisto tri jarojn en Tállya, inter 1788-1790 li instruis en katolika gimnazio en Besztercebánya, poste li estis forigita. Tamen post jara paŭzo li estis elektita gimnaziestro, en 1795 luterana pastro de la urbo, en 1807 eklezia dekano, en 1815 superintendanto de la ministaj urboj. Pli frue en 1812 li partoprenis en fondo de slovaka scienca societo.
Robert Hamner
Robert Hamner  (1928-1996) estis usona verkisto kaj televida produktisto en Los Angeles (Kalifornio).
Li verkis scenarojn al
Li laboris kiel produktisto en
Koji Nakajima
Koji Nakajima (中島 浩司, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Vegalta Sendai, JEF United Chiba kaj Sanfrecce Hiroshima.
Jurij Votincev
Jurij VOTINCEV (Юрий Всеволодович Вотинцев; naskiĝis la en Taŝkento) estas elstara soveta militisto, partopreninto de la Dua mondmilito, ekde majo de la jaro 1967 ĝis 1986 estris la trupojn de kontraŭraketa kaj kontraŭkosma defendo de Sovetunio.
Katedralo Vizito de Maria (Szombathely)
Historio
Szombathely iĝis diocezo en 1777. En loko de la katedralo estis malnova preĝejo (kaj ankaŭ diversaj ruinoj), kiun oni malkonstruis en 1791, poste oni komencis konstrui la katedralon. En 1945 bombo trafis la katedralon. Post 2 jaroj ekstere la katedralo renoviĝis, interne nur en 2004.
Jurij Votincev
Post sia emeritiĝo li verkis libron "Nekonataj trupoj de la malaperinta regno" («Неизвестные войска исчезнувшей державы»), en kiu li rakontas multajn antaŭe kaŝitajn faktojn el historio de Malvarma milito, i. a. la kazon de Stanislav Petrov.
Katedralo Vizito de Maria (Szombathely)
Konstruaĵo
La konstruaĵo havas 2 turojn, la navo formas krucon. Ekstere skulptaĵoj pri Sankta Petro, Sankta Paŭlo kaj simbola virino estas videblaj. Interne estas centre la ĉefaltaro kaj flanke 6 altaroj. Parto de la bildoj estas originaj, sed estas pentritaj post la 2-a mondmilito (ekzemple Ave Maria kaj Alveno de Sankta Spirito.
En la katedralo estas entombigitaj kardinalo František Herzan von Harras, episkopoj János Szily, Imre Szabó kaj Gábor Balassa.
Ĉo Oju
Ĉo Oju aŭ Qowowuyag (Diino de turkizo; en tibeta lingvo: jo-bo-dbu-yag; en ĉina lingvo: 卓奥友山, Zhuó'àoyǒu Shān) estas monto pli alta ol 8000 m en Himalajo.
Geografio
Ĉo Oju situas 20 km okcidente de Ĉomolungmo kaj Lhotse. Ĝi estas la okcidenta piliero de Khumbu Himal en la himalaja ĉefkresto. La pinto troviĝas sur la limo inter Ĉinio kaj Nepalo. Kun alteco de 8210 m s.m. ĝi estas la sesa plej alta monto de la mondo.
Unua grimpo
La unua grimpo okazis la 19-an de oktobro 1954 fare de Herbert Tichy, Josef Jöchler kaj Pasang Dawa Lama.
Historio de la grimpado
En la jaro 1952 Edmund Hillary esploris la nordokcidentajn alirojn al Ĉo Oju. La 19-an de oktobro 1954 aŭstra ekspedicio sub gvido de Herbert Tichy kun la tirolano Sepp Jöchler kaj la ŝerpo Pasang Dawa Lama sukcesis la unuan grimpadon de la monto sen uzado de aldona oksigeno. En la jaro 1958 barata ekspedicio sukcesis la duan grimpadon. La ŝerpo Pasang Dawa Lama ankaŭ la duan grimpadon partoprenis. La saman jaron sur Ĉo Oju ankaŭ mortis la unua montgrimpanto. Pri la tria grimpado fare de germana ekspedicio en la jaro 1964 ĝis hodiaŭ regas dubo, ĉar mankas pruvo pri la atingo de la pinto. En la jaro 1978 la aŭstraj alpistoj Edi Koblmüller kaj Alois Furtner sukcesis tragrimpi la ekstreman sudorientan vandon por atingi la pinton. En la jaro 1983 la itala montgrimpisto Reinhold Messner el Sudtirolo sukcesis la kvaran pruvitan grimpadon. Ĝis tiam mortis ok homoj inter ili en la jaro 1982 la konata germana alpisto Reinhard Karl dum malsukcesaj grimpadoj de Ĉo Oju. En la jaro 1985 suksesis pola ekspedicio la unuan dumvintran grimpadon tra la suda piliero, kiu ĝis hodiaŭ estas konsiderata la plej malfacila vojo.
Plej ofte grimpata 8000-metra monto post Ĉomolungmo
Post Ĉomolungmo Ĉo Oju estas la plej ofte grimpata pinto pli alta ol 8000 m. Sur ĝia normalvojo ĝi estas konsiderata kiel la plej facile grimpebla 8000-metra monto kun malmultaj objektivaj malfacilaĵoj. Tial ĝi estas ofta celo de komerca ekspedicioj kaj kun nur unu mortinto je 47 sukcesaj grimpadoj ĝi havas la plej malaltan riskon de ĉiuj 8000-metraj pintoj.
Rohatino
Rohatino (Рогатин) estas urbeto en Ivano-Frankivska provinco, Ukrainio. Estas konata de XII jc. Naskiĝloko de Roksolana - edzino de turka sultano Sulejmano la 1-a. En la urbo troviĝas monumento al Roksolana.
Ĝi havis loĝantojn en 2021.
Bajkala skutelario
La bajkala skutelario ( latine Scutellaria baicalensis ) estas specio de la planta genro skutelario en la familio de lamiacoj (lamiaceae).
Ecoj
La plurjara herba planto atingas altecon de inter 20 kaj 40 centimetroj. Ĝi havas sveltan radikon kaj longajn, ovoformajn kaj dentigitajn foliojn. Somere ĝi havas florojn, kies kalikoj konsistas el du "lipoj": la supra el ili estas violkolora, atingas longon de ĝis 3 centimetrojn kaj pli longas ol la suba, blueca lipo.
Disvastiĝo
Tiu palearktisa planto nature unuavice kreskas en Siberio, ĉirkaŭ la lago Bajkalo, kiel indikas la nomo, sed ankaŭ disvastiĝis ĝis norda Ĉinio kaj Nordameriko. Ĝi ekkultiviĝis ankaŭ en Eŭropo.
Kultivo
La semoj dum printempo aŭ somero semiĝas. Alternative eblas kreskigi plantetojn en vitrodomo kaj nur tiujn transplanti al la celita kreskoloko. La planto ŝatas relative sunajn lokojn.
Medicina uzo
La plantoj de la genro havas plurajn medicinajn uzojn kaj pluraj specioj de la genro uziĝas sammaniere. Literaturaj fontoj priksibas kontraŭtiman, trankviligan kaj dormemigan efikojn. La indianoj de Nordameriko jam de jarcentoj uzis la bajkalan skutelarion kiel kuracplanton. Dum la 19-a jarcento ĝi en la botanika literaturo kompariĝis al la eŭropa valeriano. En la ĉina tradicia medicino ĝi sub la nomo "Huang qin" de longe konatas.
Uzo kiel drogo
La sekigita herbo nomatas scutellariae laterifloriae. La herbo efikas trankvilige, febromalaltige, kaj ĝenerale fortige. Ĝi helpas kontraŭ depresioj, kapdoloro, kontraŭvolaj muskolaj kontrakcioj, nerva troekscitiĝo kaj sendormeco. Krome ĝi havas kontraŭalergian, kontraŭinflaman kaj kontraŭbakterian efikojn. Laŭ novaj farmakologiaj esploroj la enhavero Vogonin ankaŭ havu kontraŭkanceran funkcion, sen damaĝi sanajn korpoĉelojn. La esploroj tamen ne jam estas finitaj.
La parenca specio nana skutelario estas unu el pluraj deklaritaj herboj en la produktaĵo "Spico" origine vendita sub la pretendo esti incenso de pluraj herboj, sed fakte provizita per aldona sintetika narkotaĵo kaj uzita kiel moda drogo. La droga efiko do probable ne rilatas al la aldono de la planto al la miksaĵo, sed al la aldona sintetika narkotaĵo, kaj la deklaritaj herboj "ŝajnigu" sendanĝerecon de la produktaĵo.
Dreaming of You (kanto)
"Dreaming of You" estas kanto farita de Selena. La kanto estas publikigita en la jaro 1995 sur la albumo Dreaming of You. La kanto atingis la pozicion unuan en Usono.
15791 Yoshiewatanabe
15791 Yoshiewatanabe estas malgranda, trege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo, Japanio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Yoshie Watanabe, japanan verkistinon por popularaj japanaj astronomiaj revuoj. Ŝi publikigis, kun sia edzo Junichi, plurajn popularajn librojn pri astronomio kaj ĝenerala scienco.
Max Bunker
Max Bunker, plumnomo de Luciano SECCHI (24a de Aŭgusto 1939), estas itala bildliteraturisto, kaj publicisto, plej bone konata kiel kun-aŭtoro de Alan Ford.
La kariero de Bunker startis en 1960 kiam li kunfondis, kune kun sia bofrato Andrea Corno, publikigejo fokuzita sur la produktado de komiksoj nome Editoriale Corno. En 1962 Bunker verkis vaker-stila bildolibro, nome Maschera Nera (Nigra masko). Li plue kreis pliajn komiksajn seriojn en kunlaboro kun Magnus (Roberto Raviola) kiel Kriminal, Satanik kaj Maxmagnus. Plej verŝajne la plej sukcesa kreiva kreaĵo de Bunker kaj Magnus estas Alan Ford. Origine publikigita en Majo 1969, la serio pluis dum 75 numeroj. Kiam la Editoriale Corno fermiĝis en 1984, Bunker fondis Max Bunker Press kaj plupublikigis "Alan Ford" en kunlaboro kun aliaj artistoj kiel Paolo Piffarerio.
Pfakofen
Pfakofen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Regensburg kaj en la distriktaro Supra Palatinato de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Husa
Husa (Hussa) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Paceřice en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas oriente de Sychrov kaj Radimovice. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 36 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis. Ĝis hodiaŭ konserviĝis konstruaĵo de gastejo nomata U Divoké husy, laŭ kiu la domaro portas sian nomon, sed la gastejo estas tre ŝanĝita.
Husa situas en katastra teritorio Paceřice kun areo 3,49 km².
Historio
Ekde la estiĝo de muunicipa establo en la jaro 1850 domaro Husa estis konsisto de municipo Čtveřín, en la jaro 1990 ĝi estis administre kaj ankaŭ katastre alimembrigita al Paceřice, kies kerno situas oriente de Husa, malantaŭ ŝoseo I/35. Husa estas envicigita en protektatan zonon de nacia kultura memorindaĵo de kastelo Sychrov.
Miodrag Petrović
Miodrag Petrović estis maŝina inĝeniero kaj serba esperantisto (Darosava, Aranđelovac, 1. I 1940 - mortis la 15-an de aprilo 2008. en Kragujevac, entombigita en Darosava), kies gepatroj estis Živorad kaj Kosana, finstudis Tehnikan mezlernejon en Kragujevac, 1959 kaj Maŝinan fakultaton en Beograd 1964. Li laboris kiel konstruisto de iloj en “Zastava”, Kragujevac1959-1960; konstruisto de iloj kaj ilaro 1964-68 en Fabriko “Slavko Rodić”, Bugojno; en Industrio de elektroporcelanaĵo, Aranđelovac, laboris kiel konstruisto de iloj kaj ilaro, ĉefo de apartaĵo por progresigo de produktado, ĉefo de investiga sekcio, ĉefo de investiga serviso, direktoro de fabriko en konstruado, direktoro de OOUR, 1969-1997.
Serbo, denaska lingvo la serba, ortodoksa, familifesto la Sinodo de la Sankta Gabrielo. Lia ŝatokupoj estis: Esperanto, fotografio, hortilegomkulturado, naturo.
Miodrag parolis la germanan, rusan kaj Esperanton kaj havas pasivan scion pri la pola kaj itala lingvoj. Li eklernis Esperanton en Internejo de lernantoj de la armea industrio en Kragujevac, la unua preleganto de Esperanto estis Dragan Ilić. La E-ekzamenojn: »A« en Kragujevac, 1957; »B« kaj »C« en Beograd (komisiono: M. Šaponjić, N. Subotić kaj M. Marković). Membro de ES en Kragujevac kaj pli poste prezidanto de tiu ĉi ES, gvidis kvar E-kursojn en la Internejo de lernantoj de la armea industrio en Kragujevac, dum 1959-1960. Li partoprenis Kongreson de Jugoslaviaj esperantistoj en Novi Sad 1958, Unuan Esperantan laborbrigadon Cerknice apud Grahovo,en Slovenujo, 1958.
Dum sia laboro en Hamburgo li havis kontakton kun tieaj gesamideanoj.
Li tradukis E-libron serben »Receptaro de kuracaj plantoj« de Nikola Donev. La libro aperis en la jaro 2009, ISBN 978-86-87777-00-2.
Ricevis rekonojn sur kampo de Esperanto en Domo de lernantoj de armea industrio en Kragujevac.
Lia filo Renato Petrović ankaŭ estas esperantisto.
Erdélyi Gazdasági Egyesület
Erdélyi Gazdasági Egyesület (Transilvania Ekonomia Asocio) – mallongigite EGE – estis jurpersoneca socia asocio fondita la 4-an de marto 1844 en Kluĵo, Hungario por disvastigi la agrikulturajn sciojn.
Prezidantoj
Dum ĝia 105-a ekzisto ĝi havis 10 prezidantojn. La plej gravaj estis: Imre Mikó (1854-76), Gábor Jósika (1916-31), György Bethlen (1931-36), Pál Szász (1936-42 kaj 1945-47; Sud-Transilvanio (1942-44); Béla Teleki (1942-44).
Roman S.A.
Roman S.A., konata per la nomo Autocamioane Brașov (kamionoj Braŝovo) estas firmao en Braŝovo (Rumanio), kiu specialiĝas pri desegnado kaj konstruado de kamionoj, aŭtobusoj kaj il-veturiloj. Ĝia emblemo montras, flave, la literojn "AB" (Autocamioane Brașov) kaj sub ĝi la majusklan nomon ROMAN.
Ĝi estis fondita en 1921 sub la nomo ROMLOC kaj tiam produktis fervojajn vagonojn, poste motorojn kaj aŭtojn. Post ekregado de la komunistoj en 1948 la firmao estis alinomita Steagu Roșu (ruĝa flago). Ĝi specialiĝis pri produktado de kamionoj kaj poste de il-veturiloj. De 1971 ĝi produktis kamionojn kun dizelaj motoroj laŭ licenco de MAN (Germanio). Nun ĝi produktas diversajn specojn kaj partojn de aŭtobusoj kaj kamionoj. La revuo lastauto omnibus en 2005 konstatis, ke "la plej okcidenteca aŭtobuso de Rumanio estas ĉi-momente indiĝena veturilo, ne importita".
Nuristana lingvaro
La nuristana lingvaro estas grupo da lingvoj, kiuj apartenas al la hindirana lingvaro, unuaranga branĉo de la hindeŭropa lingvaro. La lingvaro havas proksimume 30.000 parolantojn en Afganio (plejparte en la provinco Nuristano) kaj en Pakistano.
La darda lingvaro antaŭe konsideriĝis subgrupo de la nuristana lingvaro, laŭ aktuala lingvistika interkonsento tamen temas pri subgrupo de la hindarjaj lingvoj. Tamen la lingvoj de la nuristana kaj darda lingvaroj troviĝas en geografia proksimeco, kaj ĉiuj nuristanaj lingvoj lingvistike estas pli aŭ malpli forte influitaj de la dardaj lingvoj.
Unuopaj lingvoj
La lingvoj Ŭaigali kaj Gambiri estas aparte proksime parencaj kaj povus formigi kunan subgrupon.
Česká Kubice
Česká Kubice estas municipo en la Regiono Plzeň en Ĉeĥio. Ĝi situas sude de la Bohemia Arbaro (Český les), proksime de ties plej alta monto Čerchov (1.042 m s. m.). Vivas ĉi tie.
La fervoja stacio de Česká Kubice estas limstacio (al Germanio) de la linio Pilzeno–Domažlice–Cham.
Historio
La loko estis unuafoje skribe menciita en 1697 kiel Koutsko. En 1740 ĝi havis 125 loĝantojn; en 1787 ĝi ricevis paroĥan kirkon. Post la Munkena interkonsento ĝis la fino de la Dua Mondmilito ĝi apartenis al Germanio.
Ĉirkaŭaĵo
Proksime de Česká Kubice troviĝas la plej alta monto de Bohemia Arbaro Čerchov (1042 m s.m.), sur kies montopinto estis konstruita Belvedero de Kurz.
Arielle Dombasle
Arielle Laure Maxime Sonnery de Fromental (Hartford (Konektikuto), Usono, 27-a de aprilo 19531​), konata kiel Arielle Dombasle, estas franca aktorino kaj kantistino. En sia junaĝo ŝi estis ankaŭ manekeno.
Biografio
Ŝia patro, nome Jean-Louis Melchior Sonnery de Fromental, estis entreprenisto, arkeologo kaj kolektisto de antaŭkolumba arto. Ŝia patrino, Francion Garreau-Dombasle, estis filino de Maurice Garreau-Dombasle, kiu estis iama ambasadoro de Francio en Meksiko. Ŝi pasigis sian infanaĝon en Meksiko en la ambasadejo de Francio kun siaj geavoj. En 1976 ŝi iris al Parizo studi en la Internacia Konservatorio de Muziko. En 1978 ŝi debutis kiel kinaktorino en la filmo Perceval le Gallois, de Éric Rohmer, kaj registris sian unuan diskon, Cantate 78.
En 2003 ŝi debutis en teatro, sub reĝisorado de Jérôme Savary. En 2007 ŝi estis nomumita Kavaliro de la Honora legio. En tiu sama jaro ŝi agadis en la kabaredo Crazy Horse de Parizo kiel meneuse de revue (vedette), kun la artistnomo Dolorès Sugar Rose.
Ŝi estas edzino de la franca filozofo Bernard-Henri Lévy. Ŝi difinis sin mem, pro sia fizika aspekto, kiel «a Crazy Horse dancing girl» (dancistino de la Crazy Horse) kaj, kulture, kiel chicana.
The Elder Scrolls
Historio
Laboro super la serio Elder Scrolls komenciĝis en 1992 per la konstruado de The Elder Scrolls: Arena («Areno»), la unua ludo de serio. Komence la konstruistoj celis krei luktan ludon, kie batalistoj de diversaj fantastaj rasoj batalus inter si, sed baldaŭ ili ŝanĝis la ĝenron de ludo sur rolludo. Arena estis eldonita por DOS-operaciumoj en 1994. Ĝi fondis la ĉefan principon de serio — «estu, kiu vi deziras, kaj faru, kion vi deziras», kaj ricevis la popularecon ĉe ludantoj — same kiel ĉiuj sekvaj ludoj de la serio. En la ludo estas prezentataj ĉiuj provincoj de Tamriel, sed ne tute. La ĉefa celo de heroo estas kolekti artefaktan Bastonon de Ĥaoso, venki la sorĉiston Jagar Tharn, kiu uzurpis la tronon de l’Imperio, kaj liberigi la veran imperiestron Uriel Septim VII.
La sekva ludo de serio, TES II: Daggerfall, ellasiĝis en la jaro 1996. En ĝi estis entreprenita la provo krei vivan mondon, kiu estis plene tri-dimensia, kaj kies amplekso estis komparebla kun Granda Britio. Ĝia rola sistemo baziĝis ne sur la akumulado de poentoj de la sperto, sed sur la levado de la rutinoj. Sed la ludo ellasiĝis tro haste, estis plenega de cimoj kaj bezonis supermezure potencajn komputilojn, tial ĝi ricevis la maloficialan alnomon «Buggerfall» (angle bug — cimo). Tamen la dignoj de la ludo evidentiĝis por la ŝatantoj pli grava ol la mankoj, kaj Daggerfall meritis la amon de admirantoj por multaj jaroj. La eventoj de ludo okazas en la regiono de Iliaka golfo, en multenombraj reĝlandoj de Hammerfell kaj Alta Roko (unu el ili nomiĝas Daggerfall). La intrigo havas multajn peripetiojn, de esploro de morto de unu el regantoj ĝis interkonsentoj kun dioj kaj difino de sorto de la regiono. Ĉi tiu ludo estas ankaŭ la nura en serio, kie estas 6 diversaj finoj; la aliaj havas nur unuan finon.
Post la apero de Daggerfall Bethesda ne okupiĝis antaŭ 1998 pri konstruado de daŭrigo, anstataŭ tio ĝi pasis provizore al aliaj ĝenroj. En la jaro 1997 ĝi ellasis la ludon An Elder Scrolls Legend: Battlespire, kiu estis pafludo kun la rolaj elementoj. La ludanto devas en ĝi viziti la Forgeson kaj savi la magian citadelon Battlespire, prenitan de daedroj. En 1998 estis ellasita la aventura ludo The Elder Scrolls Adventures: Redguard. Ĝiaj eventoj okazas en la Dua Epoko sur la insulo Stros M’Kai, kiu lokiĝas en la maro okcidente de Hammerfell; la ludanto prezentas junan redgardon Cyrus. Bethesda deziris krei unu aventuran ludon plu, Eye of Argonia, sed poste rifuzis ĉi tion: la ludoj ne estis popularaj, kaj la firmao estis apuda al bankroto. En la jaro 1999 ĝi estis sorbita de la kompanio ZeniMax kaj revenis al la vivo danke al ties investoj.
Por laboro super la tria ludo, TES III: Morrowind, Bethesda multigis trioble la kvanton de kadruloj. La ludo bezonis ree potencan komputilon, sed ĝia grafiko estis progresema por tiu tempo. La mondo de Morrowind restis ampleksa kaj aperta por esplorado; ĝi iĝis malpli granda ol en Daggerfall, tamen nun ĝi ne generiĝis aŭtomate, sed estis kreita baze mane. Morrowind ellasiĝis por Xbox kaj PK en 2002 kaj sukcesis inter ludantoj samkiel inter kritikistoj: je la mezo de 2005 oni vendis 4 milionojn da ekzempleroj de la ludo. La ludanto devas savi Morrowind, la landon de mallumaj elfoj, de okupado de antikva freneza dio Dagoth Ur. En la ludo estas prezentata ne tuta lando, sed la centra insulo Vvardenfell. Baldaŭ, en la fino 2002 kaj en la mezo 2003, estis eldonitaj du kromaĵoj — TES III: Tribunal kaj TES III: Bloodmoon. En la Tribunal oni aldonis du urboj de kontinenta lando — la ĉefurbon Mournhold kaj la Horloĝan Urbon de dio Sotha Sil. La eventoj de Bloodmoon («Sanga Luno») okazas sur la norda insulo Solstheim.
Tuj post la ellaso de Morrowind en la sama jaro 2002 komenciĝis la laboro super TES IV: Oblivion. La konstruistoj promesis, ke la ludo havos multajn fortajn flankojn: malsimplan eposan intrigon, belegan grafikon kaj fizikon. Aparte emfaziĝis la unika artefarita intelekto de la ludo, ellaborita de Bethesda mem — Radiant AI (Radia AI). Ĝi devis helpi al la ludo atingi la nivelon, kiu estas ne atingita ĝis hodiaŭ. Oni ekspertis, ke la konduto de personoj estos unika, depende de eksteraj kondiĉoj: ekzemple, ili devus akiri al si manĝaĵon, monon kaj ekipaĵon, ĉe tio nur Artefarita intelekto determinis, kiel ĝuste. La konstruistoj volis fari eĉ aŭtomatan generadon de dialogoj kaj taskoj. Tiamaniere ĉiu pasado iĝus unika. Tamen, koliziinte kun teĥnikaj malfacilaĵoj, ili stumpigis AI-n, kaj la konduto de personoj estas en la ludo fakte preskribita anticipe. La ludo estis eldonita por PK kaj Xbox 360 en komenco 2006, por PlayStation 3 — en komenco 2007. La celo de ludanto estas haltigi invadon de daedra el la mondo Forgeso; ĉe tio li vizitas la provincon Cyrodiil kaj la Forgeson mem. En la limo de 2006—2007 Bethesda ellasis al ĝi du kromaĵoj — TES IV: Knights of the Nine kaj TES IV: Shivering Isles. En Knights of the Nine («Kavaliroj de Naŭ») la ludanto restaŭras antikvan kavaliran ordenon. Shivering Isles okazas en Forgeso, en la submondo Tremantaj Insuloj (Shivering Isles), apartenanta al la dio de frenezo Sheogorath. Oni eldonis ankaŭ iom DLC-oj.
Dum 2003—2006 jaroj estis ellasitaj ankaŭ kvar ludoj por poŝtelefonoj: la subserio The Elder Scrolls Travels (Dawnstar, Stormhold kaj Shadowkey) kaj poŝtelefona versio de Oblivion.
La 27-an de aprilo 2009 Bethesda Softworks anoncis la ellason de du romanoj laŭ la universo The Elder Scrolls, kies aŭtoro estos Gregory Keyes. La unua romano, The Infernal City («L’Infera Urbo»), estis eldonita la 24-an de novembro 2009 kaj kritikita baldaŭ de ŝatantoj pro triviala intrigo kaj foresto de etoso.
La 11-an de decembro 2010 en la ekspozicio Spike Video Game Awards estis anoncita la kvina ludo en la serio kaj estis montrita la unua reklamfilmo. La ludo ricevis la subtitolon «Skyrim», ankaŭ estis publikigita la dato de ellaso.
Laŭ promeso, Skyrim estis eldonita la 11-an de novembro 2011 (11.11.11).
Luda procezo
Kiel en plimulto da rolludoj, la ludanto mem kreas heroon, elektante lian (ŝian) sekson, rason, nomon, eksteron kaj zodiakan signon. Estas la klasoj de heroo, sed en tria kaj kvara partoj ili havas pli baldaŭ dekoracian funkcion, ĉar la ludanto povas krei propran klason, elektante ĝiajn ĉefajn atributojn kaj scipovojn. La raso kaj la zodiaka signo ankaŭ donas al li certajn avantaĝojn. En la kvina parto de serio la atributoj kaj la klasoj estas abolitaj. Distingante de primulto da rolludoj, por levado de scipovoj oni bezonas ne laborakiri la sperton, sed uzi ilin en praktiko (ekzemple, la scipovo «mallongaj klingoj» altiĝas ĉe bataloj kun ponardo).
La ludanto havas povon porti kun si multajn aĵojn, kiel gravajn por la ludado (veston, armilon, panoplion, magiajn objektojn), tiel ankaŭ tiujn, kiujn li ne povas uzi — vazaron, hejmaĵojn. Distingilo de la ludo estas abundo de legeblaj libroj. Tio ĉi estas artaj rakontoj kaj noveloj, sciencaj kaj religiaj traktatoj, versoj kaj gvidlibroj.
Unu el bazaj trajtoj de la serio Elder Scrolls estas la aperta mondo. La ludanto povas iam ajn lasi la ĉefan intrigon kaj okupiĝi pri la esplorado de ĉirkaŭa mondo, aniĝi en ian gildon aŭ plenumi komisiojn de renkontaj personoj. La dialogoj estas sufiĉe kondiĉaj; la personoj parolas libere, sed la ludanto povas nur elekti el listo de temoj.
Mondo de la serio
La mondo de Elder Scrolls variis malmulte kun la ellaso de novaj ludoj. Ekzemple, en la tria parto ĝi diferencas per originaleco, dum en la kvara ĝi similas pli ordinaran fantazion.
Ĉiuj ludoj de la serio okazas en fantasta mondo, precipe sur la kontinento Tamriel. Kvankam en ĉi tiu mondo alestas ankaŭ aliaj kontinentoj, oni scias malmulton pri ili. La vorto «Tamriel» signifas en la Elfa lingvo «belecon de aŭroro». La kontinento etendiĝas de subarkta zono en nordo ĝis dezertoj kaj ĝangaloj en sudo. En la unuaj kvar ludoj ĝi estas plene okupata de Sirodila imperio, kvankam antaŭ tio kaj post tio ĝi disfalis sur kelkajn ŝtatojn. En la ludo estas dek raciaj rasoj, kiuj loĝas en la Imperio. Naŭ de ili havas proprajn provincojn: Krom tio, en la Imperion alviciĝas: Krom ĉi tiuj rasoj, en Tamriel loĝas ankaŭ aliaj raciaj kaj duonraciaj rasoj (nimfoj, centaŭroj, simioj imga). En antikveco ekzistis ankaŭ rasoj, kiuj poste malaperis. Unu el ili estis ajlejdoj (Ayleids), regantoj de antikva elfa imperio (eble, ili pluigas ankoraŭ vivi en Tamriel, sed nenio estas konata pri tio ĉi). Alia raso, dvemeroj (Dwemer) aŭ gnomoj, estas fakte elfa popolo, kvankam ili memorigis ekstere antikvaj asirianoj; la dvemeroj kreis subterajn urbojn kaj progresemajn teĥnologiojn, kiuj uzis energion de vaporo kaj elektro. Ĝis tempo de eventoj de serio ĝisvivis nur unu dvemero. Ruinoj de ĉi tiuj popoloj restas ankoraŭ en Tamriel.
La mondo de mortemoj nomiĝas «Nirn» (elfe «Areno»), ĉar ĝi estas areno por batalo de antipodaj potencoj. Unu el ili estas aedra, fakte dioj, kiuj loĝas en mondo Aetherius («Etero») kaj personigas stabilecon. Religio de la Imperio honoras naŭ diojn (ok aedrojn kaj la kultatan imperiestron Tajber Septim), kiuj responsas diversajn virtojn. La ĉefa dio, Akatoŝ, regas la tempon. Ilia antipodo estas princoj de daedra — fakte la dioj de ŝanĝado kaj detruado, kiuj personigas diversajn malvirtojn kaj loĝas en mondo Forgeso (Oblivion). Ekzistas 16 daedra princoj, el kiuj ĉiu havas sian submondon. Ilin obeas multaj monstroj — malsuperaj daedroj, similaj al demonoj. Dioj partoprenas ofte en la vivo de Nirno; ekzemple, aedroj donas benojn al preĝantoj, kaj daedraj princoj povas respondi ritaron de alvoko kaj aperi antaŭ siaj adeptoj. Iufoje ili profitas ŝancon kaj atakas Nirnon, kaŭzante grandegajn detruojn.
Krom konataj materialoj, en ludoj ekzistas la fikciaj, samkiel kelkaj materialoj, kiuj konservas nomojn, sed fakte estas fikciaj. Ekzemple, ebono kaj vitro estas en Tamriel vulkanaj peĉoj, el kiuj oni faras grandprezajn armilojn kaj panopliojn.
La «antikvaj ruloj» (Elder Scrolls) estas tute realaj objektoj. Tio ĉi estas ruloj de nekonata origino, en kiuj estas ĉifritaj orakoloj de futuro. La ruloj estas konservataj kaj studataj de imperia monaĥa ordeno de la Papilio. Dum deĉifrado de orakolo la leganto blindiĝas poiome, kaj, kiam la rulo estas deĉifrita tute, li iĝas blinda definitive. Kiam la evento okazos, sur la rulo aperos ĝia fidela priskribo, kiun oni ne povas ŝanĝi.
Dég
Dég [dEg] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Enying. Ŝajnas, la nomo originas el la germana.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, la ĉefvojo inter Balatono kaj Dunaföldvár preteriras. Sárbogárd troviĝas 17, Simontornya 19, Enying 20, Lepsény 25, Balatono 31 km-ojn.
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1138 en formo Degu. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al Osmana Imperio. Poste Dég ligiĝis al grafoj Festetics, kies devenloko estis tiu vilaĝo.
Vidindaĵoj
La klasikisma Kastelo de Dég kune kun parko konstruiĝis en 1819. La komunumo havas romkatolikan (Sankta Anna) kaj kalvinanan preĝejojn.
Famuloj
En Dég naskiĝis: