cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historio de la Esperanto-movado en Belgio
La flandra movado
En julio 1929 aperis en Antverpeno la periodaĵo Flandra Esperantisto per la zorgoj kaj klopodoj de flandrema esperantista grupo. La publikigo je ĉi tiu monata revuo decidigis pri la fondo de Flandra Ligo Esperantista. Je Pentekosto 1930, en Antverpeno, la 1-a flandra kongreso de Esperanto firme starigis sian propran ligon kun advokato Jozef Muys kiel prezidanto kaj Edgard Verheyden kiel sekretario. Flandra Esperantisto de tiam fariĝis ĝia oficiala organo, kun Jan Van Schoor kiel ĉefredaktoro. Dum tiu kongreso oni ankaŭ skizis la statutojn de la nova Ligo, kiuj ricevis definitivan formon la 11-an de sept. en Gento. Art. 2 mencias, ke Flandra Ligo-Esperantista (FLE) celas: propagandi Esperanton inter la flandroj, konigi ĉe la aliaj popoloj la kulturstaton flandran; akceli la mondpacon laŭ sia povo. Montriĝis baldaŭ la neceso havi ankaŭ propran librejon. Tiucele, la 30-an de novembro 1930, f-ino J. Terryn el Gent kaj Gerard Debrouwere kaj Alb. Cognie el Kortrijk (Kortrejko) fondis societon Flandra Esperanto-Instituto (FEI), leĝe registrita. La akcioj de FEI ne donis rentumon. La profitoj servis por la Esperanto-propagando. La 2-a flandra kongreso okazis en Aalst kaj aliĝis 175 partoprenantoj; por la 3-a en Kortrejko, je Pentekosto 1932, tiu nombro jam estis 201 kaj la urbestraro subvenciis la eldonon de plaĉa gvidlibreto. En 1932 parte renoviĝis la estraro de FLE, kies prezidanto nun iĝis Leo Calloens el Aalst kaj sekretario Gerard Debrouwere el Kortrijk. El la agado de FLE ni mencias precipe publikigon de Esperanto-kurso en Toerisme, organo de la Flandra Turista Asocio, havanta 145 000 membrojn. La programo de la Popoluniversitato "Herman Van den Reeck" en Antverpeno mencias Esperanto-kurson. Inter la studentoj de la Genta ŝtatuniversitato okazis vigla propagando kaj kerno estas starigita. Reto da sekcioj kaj delegitoj kovris la flandran landparton de Belgio.
Literaturo
Jam en 1904 aperis "Paĝoj el la Flandra Literaturo", en 1928 "Belga Antologio". Multe laboris sur literatura kampo s-inoj Elworthy-Posenaer, Lucette Faes-Jansens, s-roj Jaumotte, Oscar Van Schoor kaj De Schutter.
Ni aldonu, ke la Publika Biblioteko de Antverpeno en 1934 posedis tre gravan kolekton de ĉiuspecaj Esperantaj broŝuroj, libroj kaj revuoj, kiun ekde 2017 grandparte reprenis la heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience en Antverpeno kiel subkolekto.
Radio
En la kampo de radio citindas ke tri kursoj pri Esperanto estis donitaj en "Radio-Belgique" dum tri intersekvaj vintroj. Instruistoj estis Marcel Somerling (en la nederlanda lingvo), F. Mathieux, Maurice Jaumotte kaj Paul Kempeneers (en la franca lingvo). Dum pli ol unu jaro tiu lasta donis ĉiusabatajn paroladetojn en Esperanto. Ili estis tre sukcesaj. En "Radio-Belgique" Kempeneers faris ankaŭ la 22-an de aprilo 1929 gravan Esperantlingvan paroladon pri Belgio, prepare al la centa datreveno de la lando en 1930.
Belgaj Kongresoj
De 1909 ĝis 1974 estis organizitaj landaj kongresoj. Foje ili estis kombinitaj kun aliaj (beneluksaj, markolaj...) kongresoj, en iuj jaroj ne okazis kongreso (pro milito, pro Universala Kongreso...). Jen listo farita surbaze de informoj en la revuoj Belga Esperantisto (1908-1961) kaj Sonorilo (1962-1974). La Flandraj Kongreso estas listigitaj je Flandra_Ligo_Esperantista.
La 7-a kaj 8-a belgaj kongresoj okazis dum la Unua Mondmilito en Anglio organizitaj kaj ĉeestitaj de belgaj Esperantistoj, loĝantaj tie provizore. Ĉiuj Esperanto-kongresoj en Belgio inter 1909 kaj 1933 ĝuis la oficialan apogon de la lokaj aŭtoritatoj kaj la Universalaj Kongresoj (UK-oj) staris sub la protektado de la belga reĝo. Prezidanto de la 1-a ĝis 3-a landaj kongresoj estis A. V. d. Biest, prezidanto de la 4-6-aj, 11-a, 13-a landaj kongresoj kaj la Internacia Semajo-kongreso en 1910 A. J. Witteryck, prezidanto de la 9, 10, 12, 14-16 kongresoj L. Cogen, prezidanto de la 17-22 kongresoj estis Frans Schoofs.
Eksteraj ligiloj
Enciklopedio de Esperanto/B en sia originala formo en la Interreto
Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
Vidu ankaŭ
Historio de la Esperanto-movado (tutmonde)
Monto-kamerunaj kaj biokaj montarbaroj
La monto-kamerunaj kaj biokaj montarbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la afrik-arbara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj ene de afromontanaj vivejoj en Kameruno kaj Ekvatora Gvineo.
La ekoregiono estas ankaŭ parto de la biodiverseco-riĉaĵejo "gvineaj arbaroj de Okcidentafriko" difinita de la organizaĵo Naturprotekto Internacie, kaj ĝi konstituas tutmondaj 200-regionon, la "kamerunaj altebenaĵaj arbaroj", kune kun la kamerunaj montarbaroj.
Priskribo
La ekoregiono inkludas la disigitajn montarbarojn je la pli altaj altitudoj de du  vulkanaj pintoj, Monto Kameruno, kiu troviĝas en Kameruno apud la marbordo, kaj Bioko,  vulkaninsulo  en la sudokcidento en Ekvatora Gvineo.
Kaj Bioko kaj  Monto Kameruno estas partoj de la Kameruna Vulkana Linio, linio de vulkanoj  kiu iras nordorienten-sudokcidenten tra la Kamerunaj Altaĵoj kaj etendiĝas en Atlantikan Oceanon kiel la insuloj de Bioko, Sao-Tomeo, Príncipe, kaj Anobono.
Kastelo de Zsennye
La Kastelo de Zsennye (nomata ankaŭ pri la iamaj posedantoj Kastelo de Sennyei-Bezerédj-Békássy [ŝenjei-bezerEdj-bEkAŝi]) estas impona historia monumento, nuntempa artista kolonio en vilaĝo Zsennye (Hungario). (La familia nomo Bezerédj foje aperas en formoj Bezerédi aŭ Bezerédy.)
Monto-kamerunaj kaj biokaj montarbaroj
Priskribo
La ekoregiono gastigas karakterizan afromontanan flaŭron de la altaj afrikaj montaroj.
Flaŭro
La precipaj plantokomunumoj estas montarbaroj, montaraj herbejoj, kaj arbustetaroj.
Kastelo de Zsennye
Konstruaĵo
La duetaĝa kastelo kun mansardoj situas sola en mezo de granda parko. En mezo de fasado teraso reliefas. Interne kelkaj originaj mebloj estis reakiritaj. La ĉambroj estas konvenaj por artistoj, ekzemple ĉambroj por pentrado, skulptado, muzikado.
Monto-kamerunaj kaj biokaj montarbaroj
Flaŭro
La montarbaro havas malferman kanopeon kaj estas karakterizita de Schefflera abyssinica, S. mannii, Prunus africana, kaj Nuxia congesta. En Monto Kameruno, la montarbaroj etendiĝas ĉe altitudoj inter 1 675 m al 2 200 kaj 2400 m. Ĝi transiras en montaran arbustaron kaj finfine en montaran herbejon, sub-altmontarajn komunumojn kaj rokaĵajn vivejojn je la plej altaj altitudoj. La bone dreniĝintaj deklivoj konsistantaj el poroza lafoelfluoj sur Monto Kameruno subtenas herbejojn de tufaj poacoj kaj ciperaca vegetaĵaro, inkluzive de Pennisetum monostigma, Swertia abyssinica, Myrica humilis, kaj Agauria salicifolia. Lafo-malfermejoj super 2 000 m ankaŭ subtenas orkidojn kiel Brownleea parviflora kaj Holothrix tridentata same kiel aliajn herbojn. Sub-altmontara herbejaj komunumoj troviĝas ekde ĉ. 2 000-2 200 m en Monto Kameruno kaj ekde 2 500 m en Bioko. Karakterizaj specioj inkludas Andropogon amethystinus, Deschampsia mildbraedii, Agrostis mannii, Koeleria cristata, kaj Bulbostylis erratica.
Faŭno
La avifaŭno de tiu ekoregiono estas diversa, kun pli ol 370 da specioj registritaj en Monto Kameruno, iom da ili estas endemiaj. Du el ili estas strikte endemiaj al Monto Kameruno : kameruna frankolino kaj kameruna spejropso (Speirops melanocephalus - zosteropedoj). Du Gravaj birdaj areoj estas agnoskitaj en Bioko : Scienca Rezervejo Luba Kaldera kun pli ol 120 da registritaj specioj, kaj Nacia Parko Basile-Pinto kun pli ol 70 da specioj. Notindaj specioj inkludas Nectarinia ursulae (nektariniedoj), Psalidoprocne fuliginosa (hirundedoj), Picathartes oreas (pikatartedoj) kaj la endemian brunan spejropson (Speirops brunneus), kiu estas limigita al Basile-Pinto en Bioko. Kromaj 18 da limigit-arealaj birdospecioj estas gastigitaj en tiu ekoregiono kaj en la kamerunaj montarbaroj.
Josef Blau
Josef BLAU (naskiĝis la en Nýrsko, mortis la  en Straubing) estis germana instruisto kaj regionhistoriisto.
Kastelo de Zsennye
Parko
La parko estis kreita en 1830, pli frue estis tie arbaro (kverkoj, fraksenoj). Inter la arboj estis plantitaj maloftaj kreskaĵoj. Post la 2-a mondmilito la parko estis deklarita protektita natura parko.
Josef Blau
Vivo
Estante filo de metiisto kaj agrikulturburĝo li ekfrekventis post lerneja tempo kaj kvar jarojn da sekretaria trejniĝo ĉe advokato en Nýrsko kaj Bílina la porinstruistan lernejon en Prago. Poste li iĝis pedagogo kaj lernejestro en diversaj lernejoj en la Bohemia arbaro. Lasta deĵorloko estis la naskiĝurbo.
En 1910 Blau partoprenis popolaltlernejan kurson en Cheb, kie lin inspiris la praga universitata profesoro Adolf Hauffen koncerne eblan regionhistoriistadon. Ekde la Unua mondmilito Blau publikigis presitaĵojn kun la rezultoj de siaj regionhistoriaj esploroj. Li iĝis unu el la plej gravaj regionhistoriisto en la Unua respubliko de Ĉeĥoslovakio. Lia ĉefa faktemo estis la Bohemia Arbaro. Lia bofrato estas la komponisto Jindřich Jindřich.
Aŭstrala kanbirdo
La Aŭstrala kanbirdo aŭ Aŭstralia kanbirdo, Acrocephalus australis, estas birdo de la genro Acrocephalus aŭ kanbirdoj kiuj estas brunecaj birdoj kiuj loĝas en kareksejoj kaj apartenas al la familio de Akrocefaledoj, sed iam estis inkludataj en la grupo de Silviedoj.
Ĝi estas ĉirkaŭ 16 al 17 cm longa kaj averaĝe peza 18 g, nestrieca olivbruneca supre (pli malhelbruna en krono, flugilplumoj kaj vosto kaj pli helbruna kun ruĝeca nuanco en pugo) kun sablokolora superokula strio kaj hela okulringo kaj sablokolora sube (blanka en gorĝo) kun flavoranĝaj nuancoj. En la beko la supra makzelo estas bruneca dum la suba estas oranĝeca. Ambaŭ seksoj estas similaj. Tiu specio estas pli ofte aŭdata ol vidata, sed ĝi povas esti vidata foje grimpanta inter kanoj kaj alia ĉeakva vegetaĵaro. Ĝi faras mallongajn malaltajn flugojn ĉe akvo.
La tre simila Orienta kanbirdo estas nur rara vizitanto en Aŭstralio, kaj estas pli pala supre, kun pli mallonga, fortika beko kaj pli longaj kaj pintecaj flugiloj. La Aŭstralia kanbirdo estis origine inkludata kiel parto de la Stentora kanbirdo (Acrocephalus stentorius), sed ĝi estas nuntempe konsiderata separata specio.
La Aŭstrala kanbirdo estas insektovora.
La Aŭstrala kanbirdo konstruas profundan tasforman neston kun mallarĝa pinta enirejo inter densa kanejo. Ĝi estas farata el sekaj kanfolioj kaj aliaj ĉeakvaj plantoj teksitaj kune kaj kovritaj el pli fajna seka herbo kaj plumoj. La reprodukta sezono estas el septembro al februaro dum la sudhemisfera somero; la ino demetas 3 al 4 ovojn, kiujn nur ŝi kovas. Elnestiĝo okazas post 15 tagoj.
Ranieri Clerici
Ranieri CLERICI (naskiĝis la 14-an de oktobro 1940 en Trivero, komunumo iam en la itala provinco Vercelli, hodiaŭ en Biella; mortis la 16-an de oktobro 2019 ) estis itala esperantisto kaj inĝeniero. Lerninte Esperanton en 1954, li fariĝis en 2004 komitatano A por Italio. Inter somero 2007 kaj marto 2009 li apartenis al la Estraro de UEA kiel vicprezidanto de la Asocio.
Li partoprenis plurajn IJK-ojn kaj UK-ojn (ekde 1968). Clerici estis prezidanto de Itala Esperantista Junularo kaj vicprezidanto de Itala Esperanto-Federacio. Li instruis Esperanton plurloke. Dumviva membro de UEA (ekde 1958), delegito de UEA (ekde 1959), dumviva patrono de UEA kaj TEJO.
Kindenheim
Kindenheim - proksimuma prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Dürkheim de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Leiningerland. Antaŭ 2018 ĝi estis parto de pli malgranda komunumaro Grünstadt-Land.
Hoffmann
Hoffmann estas germana familia nomo, i.a. de:
Santorino
Santorino aŭ Thera estas insulareto vulkana situanta en la Egea Maro, je ĉirkaŭ 75 km sudoriente de la kontinenta Grekio. Oni konas Santorino ankaŭ sub la nomo de sia ĉefa insulo, Thera.
Santorino estas la vulkana centro la plej aktiva de la arko egea. La nomo estis donita de la venecianoj en la 13-a jarcento laŭ sankta Irene. Antaŭe oni nomis ĝin Kalisti aŭ Thera.
Erupcio vulkana
Oni opinias nuntempe, ke la erupcio okazis inter la jaroj -1650 kaj -1598.
Post serio de tertremoj, (arkeologoj trovis nek korpojn, nek valorajn objektojn), la erupcio generis gravegan cunamon, kiu detruis la nordan marbordon de Kreto fora je 70 km kaj certe grandan parton de la minoa ŝiparo.
La fizionomio de la insulo funde ŝanĝiĝis pro subakviĝo de parto de la krutaĵoj kaj falo de vulkanaj cindroj sur Akrotiri. Pro tiaj cindroj la grundo iĝis tute sterila dum multaj jaroj kaj ruiniĝis la socio kiu estis evoluinta sur Santorino.
Spyridon Marinatos kaj multaj aliaj kredas ke la katastrofo de Santorino sugestis al Platono la subakviĝon de Atlantido pri kio li parolas en siaj dialogoj Timeo kaj Kritio, kvankam Platono insiste ripetas ke temas pri vera okazaĵo. Marinatos sugestis ankaŭ ke la erupcio kaj ties sekvoj estis la kaŭzo de la ruiniĝo de la minoa civilizo sur Kreto, pri kio oni dubas nun, ĉar la cunamo ne atingis la lokojn sur la suda marbordo de Kreto.
Jokano
Jokano  estas dolĉaĵo el la japana kuirarto. Jokano estas farata el gelozo (nomata kanten en la japana) kaj anno (pasto el sukero kaj muelitaj azukioj).
La ingrediencoj estas miksitaj kun akvo, varmigitaj, verŝitaj en formon, kie la pasto malmoliĝos. Plej ofte oni distranĉas ĝin al ortangulaj pecoj.
Ĉar jokano estas sufiĉe longe konservebla, ĝi estas ŝatata donaco.
Historio
Tiu dolĉaĵo aperis dum la epoko de Edo, kiam sukero pli kaj pli disvastiĝis en Japanio.
Alfa-linolenata acido
Alfa-linolenata acido (ALA) estas grasacido omego-3. Ĝi estas unu el du esencaj grasacidoj (la alia estas linoleata acido), tiel nomataj, ĉar ili estas necesaj por sano kaj ne povas esti produktitaj en la homa korpo. Ili devas esti akiritaj per dieto. ALA estas grasacido omego-3 trovebla en semoj (ĉiao, linsemo, kanabo), nuksoj (precipe juglandoj) kaj multaj oftaj plantoleoj.
Alfa-linolenata acido estas karboksilata acido. La radiko linoleno estas neregula deveno de la greka vorto λίνον (lino). Saturado de la duobla ligo omego-6 de la linoleata acido produktas oleatan acidon.
Barentin (stacidomo)
Barentin aŭ Barentin-Embranchement estas franca stacidomo sur linioj Paris-Saint-Lazare - kaj Barentin - Caudebec-en-Caux, situanta en  Barentin, en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Normandio (Nomad).
Khnumhotep kaj Niankhkhnum
Khnumhotep kaj Niankhkhnum estis du egiptaj viroj en la antikva Egipto, dum la 5-a dinastio, dum regado de faraono Neusere (2400 a.K.). La du viroj laboris kiel manikuristoj de la faraono. Oni pentris ilin en la komuna tombo, ke ili ĉirkaŭbrakumas sin aŭ prenas reciproka la manon. El tio kelkaj scienculoj konkludis, ke ili estas la unua konata samseksama paro de la historio, aliaj scientistoj opinias, ke ili estis nur fratoj.
La tombon de Khnumhotep kaj Niankhkhnum malkovris la 12-an de novembro en 1964 la egiptologoj Ahmed Moussa kaj Mounir Basta, en la nekropolo de Sakaro.
Oni lokis en la komunaj bildoj Hnumhotep en loko, kie devas esti la virinoj. Hnumhotep staras malantaŭ Niankhkhnum, lin nutras la alia, li flartas lotusfloron. Kvankam en la tombo ankaŭ kuŝis restaĵoj de iliaj familianoj, la edzinoj estis apenaŭ bildigitaj. Aliaj bildaj figurigoj (pri la gepatroj, pri kanto pri la du diaj fratoj) fortigas la opinion, ke temis pri fratoj, kvankam en la teksto oni skribas pri niaj patroj kaj patrinoj. Eĉ la kanton pri la du fratoj kaj ilian nomon oni povas tiel klarigi, ke estis amrilato inter ili.
Józef Kuraś
Józef Kuraś, pseŭdonomo Orzeł (Aglo), Ogień (Fajro) (naskiĝis la 23-an de oktobro 1915 en Waksmund, apud Nowy Targ, mortis la 22-an de februaro 1947 en Nowy Targ) – partizano en Podhale dum la dua mondmilito, unu el komandantoj de la kontraŭkomunista rezista movado
Vivo
Li naskiĝis en montarana familio. Liaj 3 fratoj batalis pri Lvovo kaj en la pola-bolŝevika milito. Dum la germana invado en Pollandon estis soldato de la 1-a Regimento de Podhale-Pafistoj. La 21-an de septembro, post kapitulaco de la regimento provis senefike trairi al Hungario. Finfine li revenis al la familia vilaĝo, kie okupiĝis pri agrikulturo. De novembro 1939 iĝis soldato de la Servo al Venko de Pollando, kaj de 1941 de la Konfederacio de Tatroj. La 29-an de junio 1943 germanoj helpe de goralenvolk-oj murdis lian patron, edzinon kaj 2,5-jaran filon kaj bruligis la domon. Tiam li akceptis novan pseŭdonomon Ogień (Fajro).
Post kiam gestapo frakasis la Konfederacion de Tatroj li subiĝis al Pola Enlanda Armeo. Dum gardostaro memvole forlasis la postenon, rezulte de kio du partizanoj mortfalis. Kuraś estis kodamnita al mortpuno (la verdikton oni nuligis en 1944). Por eviti la morton trairis maje 1944 kun parto de sia taĉmento al Kamparanaj Batalionoj kaj efike batalis kontraŭ germanoj. Aŭguste 1944 lia ĉirkaŭ 80-persona partizana grupo de soldatoj iĝis ekzekuta taĉmento de la Distrikta Delegitaro de la Registaro de Pollando en Nowy Targ plenumante verdiktojn de la subteraj specialaj juĝejoj.
Dum la tuta tempo Kuraś aktive batalis kontraŭ germanoj, interalie la 31-an de decembro 1944 kune kun sovetaj partizanoj eksplodigis trajnon apud Nowy Targ. La 20-an de januaro 1945 kune kun taĉmento de Popola Armeo (sume ĉirkaŭ 150 homoj) frakasis germanan ŝarĝaŭtomobilkolumnon (ĉ. 100 germanoj pereis). La 27-an de januaro li gvidis tra montoj subtaĉmentojn de Ruĝa Armeo ebligante al soveta militistaro flankigi Nowy Targ. Post konkero de la urbo subigis sian taĉmenton al sovetaj komandantoj, kiuj taskigis lin per organizo de Civitana Milico en la urbo.
(19164) 1991 AU1
(19164) 1991 AU1 estas asteroido de la interna asteroida zono (aŭ Hungaria familio) malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).
NGC 469
NGC 469 (aliaj indikoj — PGC 4753, MCG 2-4-23, ZWG 436.24) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Kuprovosta lamprotorno
Tiu specio estas malhelblua kiel ĉiu en la genro kun pli purpura kapo, kiel ĉe la proksima parenco la Purpurkapa lamprotorno, kie rimarkindas blankaj irisoj. Ne estas tiom da metalecaj briloj kiom ĉe aliaj samgenranoj kaj la vosto estas bruna, kio havigas al la specio la nomon.
Luč
Luč, serbe Луч, hungare Lúcs estas malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Osijek-Baranja, en municipo de Petlovac.
Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara landlimo, fine de sakovojo.
Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Luč 735 da homoj, (kroatoj 615 (84 %), serboj 31 (4 %), hungaroj 9 (1 %) kaj aliaj).
Famuloj
En la vilaĝeto naskiĝis hungara aktoro István Balog.
Kalvinana preĝejo (Szombathely)
La Kalvinana preĝejo estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Szombathely.
Historio
La disetendiĝanta protestantismo evitis Szombathely, kiu estis dum la kontraŭturkaj bataloj stabila katolika diocezo. Same dum la postaj pacemaj tempoj la protestantoj vivis tie malmulte (ekzemple en 1837 vivis en la urbo 3846 katolikoj, 48 luteranoj kaj 4 kalvinanoj). La protestantoj havis komunan eklezian grupon, nur en 1928 ili disiĝis al luteranoj kaj kalvinanoj. Pli frue en 1896 ili konstruis komunan preĝejon, ĝis 1939 ankaŭ la kalvinanoj uzis ĝin. La urbo donacis areon por kalvinana kirko en 1928. Unue la paroĥo estis preta en 1934, la preĝejo mem en 1939, tamen sen turo. Dum la 2-a mondmilito la preĝejo ne difektiĝis. Renoviĝo okazis en 1988. La kampanilo estis konstruita en la jaroj 2015 kaj 2016.
Konstruaĵo
La fasado estus simetria sen la kampanilo. Kelkaj ŝtupoj kuras al la triobla enirejo. Malantaŭ la ŝtupoj 3 aperturoj estas videblaj. Interne laŭ la muroj estas galerioj.
Minportilo
Minportilo estas milita ŝipo speciale destinita por metado de maraj minoj.
Horschbach
Horschbach estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Striko de La Kanada
La striko konstituis grandan sukceson de la hispana laborista movado kaj de la sindikato Confederación Nacional del Trabajo (CNT) partikulare ĉar oni sukcesis atingi jenon: salajraj plialtigoj, la reakcepto de maldungitaj laboristoj, la liberigo de miloj da arestitoj dum la striko kaj labortago de ok horoj, kio faris Hispanion la unua lando en kiu oni deklaris leĝe tiun postulon de la laborista movado. Post tio la CNT iĝis unu el la sociaj fortoj plej gravaj de Katalunio kaj de Hispanio.
Saŭropado (Georgenthal)
La Saŭropado (germane: Saurier-Erlebnispfad) estas aventura migradvojo en Georgenthal en la direkto de Tambach-Dietharz. Ĝi ankaŭ preterkondukas la elfosaĵejon de Bromacker, unu el la plej gravaj tiaj lokoj en la tuta mondo (trovitaĵoj ĝis antaŭ 290 milionoj da jaroj). Ekde 1974 trovitis ne tute 50 skeletoj de amfibioj fosiliaj. Ĉiun jaron okazas elfosadoj sub la gvidado de d-ro Martens; la trovitaj aferoj transportatas al la Naturhistoria muzeo de Gotha.
Priskribo de la rondirado
La aventurpado inaŭguritis en la 18-a septembro 2011 okaze de la Tago de la geotopo. Ĝi estas unudirekten 4,5 km longa kaj ofertas senbaritan aliron kaj por handikapuloj kaj por beboĉaroj. Komenco de la pado estas en Georgenthal ĉe la lageto Mühlteich proksime al la bushaltejo. Ĉe la Muzeo Lohmühle kun eblaj ripozumado gastejterase kaj muzeovizito oni redirektu sin norde reen al Georgenthal, biciklantoj uzu la belegan Apfelstädt-biciklovojon sur eksa fervoja taluso. Ofertatas ankaŭ gvidataj rondiroj, kio aparte rekomendatas se oni volas surloke informiĝi pri la laboroj en la ne plu funkcianta ŝtonrompejo apud la loko de la elfositaj saŭroj.
Laŭlonge admireblas ne tute 20 diversaj saŭroj el plasto en natura grandeco, de la plej malgrandoj (malpli ol 50 cm de alteco) ĝis aliaj multe pli grandaj. La ŝtontavoloj de la vojeroj, kiujn oni transmarŝas, ankoraŭ plie klarigas la evoluon de la saŭroj en la regiono Nationaler GeoPark Thüringen situanta inter la monto Großer Inselsberg kaj la teritorio de Drei Gleichen.
Cetere, la plejmulto de la prezentitaj bestoj vere elfositis ene de la menciita areo. Ĉio per ankaŭ por nefakuloj kompreneblaj vortoj sur informŝildoj eksplikatas, krome buntaj faldfolioj plurlingvaj donas la eblecon enpoŝigi la informojn necesajn por kiel eble plej fruktodona rondirado.
Karl Aberle
Karl ABERLE (naskiĝinta la en Salcburgo, mortinta la  en Vieno) estis aŭstra medicinisto kaj kunfondinto de Carolino-Augusteum-muzeo kiel ankaŭ de la Societo pri Salcburgia Regionhistorio; ĉi-laste li responsis pri la mineralogiaj kaj botanikaj kolektoj.
Vivo
Karl Aberle studis medicinon ĉe la Universitato de Vieno ĉe Josef Hyrtl, Josef von Škoda, Ferdinand von Hebra, Carl von Rokitansky k. a. En 1841 li doktoriĝis antaŭ praktiki Salcbuge. Ekde 1852 li estis profesoro pri anatomio ĉe la Medicina-ĥirurgia instruigejo. Ekde 1872 li estis persona kuracisto de la germania imperiestrino Karolina Augusta.
Hawaii Five-O
Hawaii Five-O (Havajo 5-0) estas usona pripolica drama televidserio produktita de CBS Productions kaj kreita de Leonard Freeman. La agado okazas en Havajo, kaj la origina produkto estis elsendita dum 12 sezonoj el 1968 al 1980, kaj pluis kiel reelsendoj. Je la publikigo de sia lasta epizodo estis la plej longdaŭra policdramo en la historio de la usona televido.
Jack Lord portretis la rolon de la polickapitano Steve McGarrett, nome estro de speciala ŝtata polica taskforto kiu baziĝis sur reala unuoj kiu fakte ekzistis sub milita juro en la 1940-aj jaroj. La muziko komponita de Morton Stevens iĝis speciale populara.
Johann Matthias Gesner
Johann Matthias GESNER (naskiĝinta la en Nurenbergo, mortinta la  en Göttingen. En 1718 li nuptis en Geraberg la pastoran filinon Elisabeth Eberhard.
Vivo
Post frekvento de la gimnazio en Ansbach Gesner ekstudentis en 1714 ĉe la Universitato de Jena. Tie li publikigis en 1714 sian unuan filologian fakskribaĵon pri Filopatro de Lukiano kaj unu jaron poste la una pedagogia Institutiones rei scholasticae. En 1715 li vokiĝis kiel vicrektoro Vajmaron kie li deĵoris ĝis 1729 kaj estis krom lernejestro ankaŭ admnistranto de la dukaj biblioteko kaj monerkolekto. Disde Vajmaro li iris post mallonga restado kiel rektoro ansbach-a Lepsikon kie li transprenis en 1730 la estradon de Thomas-lernejo. Baldaŭ li povis, apogite de Johann August Ernesti kaj kun amika konsento de thomas-kantoro Johann Sebastian Bach radike reformi la institucion. En 1734 li iĝis profesoro pri poezio kaj retoriko ĉe la ĵus fondita Universitato de Göttingen. Tiu li, krom Haller kaj Mosheim, estis en la centro de multaj studemuloj. Ne nur kiel filologo klera kaj estro de la de li estigitia Filologia seminaro (siaspece la unua en tuta Germanujo!) li senĉese laboris por la universitato sed engaĝiĝis ankaŭ kiel bibliotekisto de la altlerneja biblioteko. Li estis fondinto de la societo Teutsche Gesellschaft zu Göttingen (1738), ekde 1751 sekretario, ekde 1753 alterna direktoro de la Reĝa societo de sciencoj.
Ĉefe li responsis pri la bonega famo de Göttingen kiel historiscienca centro. La porĉiama graveco ne kuŝis filologie. Kvankam li ankaŭ instigis multon modernan ekz. pri universala filozofia studo (kp. ideoj ĉe Primae lineae isagoges, Göttingen 1756) kaj en latinlingva leksikografio (kp. Linguae et eruditionis latinae thesaurus, Leipzig 1749). Lia kritika trakto de latinaj aŭtoroj restis iel malenergia kaj senmetoda sen iu kompreno de genia kritikisto kiel ekz. Bentley. Ja li gravis por klerigreformoj kritikante ĉiajn nur mekanikan kaj malspiritan edukadon pri klasikaj lingvoj. La instruon de la helena lingvo li revivigis enkondukante la sistemon de superrigarda, rapida legado. Eĉ altlerneje Gesner tute ne forgesis lernejan instruadon preparante estontajn instruistojn. Ili poste ja reklamis kaj aktive efektivigis liajn ideojn. Tiel Gesner iĝis ankaŭ pioniro de novhumanismo.
Fonto
Schindel, Ulrich, "Gesner, Johann Matthias", ĉe: Neue Deutsche Biographie 6 (1964), p. 348-349 (tie ĉi interrete)
Iłowa
Iłowa estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Iłowa en distrikto Żagański.
Barentin
Barentin estas franca situanta en departemento Seine-Maritime, regiono Normandio.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Barentinois.
Krapina
Krapina estas urbo en Kroatio, en ties provinco Krapina-Zagorje. Krap kroate signifas karpo. La urbo donis al la kroata historio multajn konatulojn, sed plej famas pro la elfosaĵoj de neandertala triba setlejo, vivloko de la Krapina Prahomo (Homo krapiniensis), la plej karakteriza tiutipa trovejo en tiu ĉi parto de Eŭropo.
Situo
La urbo situas en valo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Zagrebo-Maribor.
Historio
La romianoj havis tie malgrandan fortikaĵon. La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1193. Fortikaĵo konstruiĝis en 1258, sed iom poste ankaŭ alia. En 1899 oni trovis restaĵojn de Neandertala homo. En 1910 loĝis tie 4 430 da homoj, (4 283 kroatoj). Ĝis Traktato de Trianon Krapina apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al departemento de Varaždin, al distriktejo de Krapina, kies distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.
São Tomás de Aquino
estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo, kiu evidente nomatas laŭ Tomaso de Akvino. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Sul e Sudoeste de Minas kaj en la mikroregiono São Sebastião do Paraíso. Laŭ la stato de en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1884.
George Sommerville Robinson
George Sommerville ROBINSON [robinsn] (naskita la en Kinsale; mortinta la  ) estis angla esperantisto, kolonelo kaj militkuracisto. Li estis esperantisto de 1907. Li starigis grupon en Eastbourne en 1909 kaj estis prezidanto de Sudorienta Esperanto-Federacio de 1930.
Ganzi-a Tibetana Aŭtonoma Subprovinco
Ganzi-a Tibetana Aŭtonoma Subprovinco estas aŭtonoma subprovinco de Ĉinio en la provinco Siĉuano. Ĝi fondiĝis en novembro de la jaro 1950 kaj estas unu el la tri tradiciaj regionoj loĝataj de la tibetanoj. Ĝi havas 153 mil kvadratajn kilometrojn kaj sume 900 mil loĝantojn el 25 naciecoj, inkluzive de tibeta, han-a, yi-a kaj aliaj naciecoj, kaj la nombro de la tibetanoj okupas 78,5% de la totala loĝantaro de la subprovinco.
Guntram
Historio
Juna Strauss okupiĝis ekde sia 18-a vivojaro, post kiam lia patro estis akompaninta lin al la festivalo de Bayreuth, intense kun la verkoj de Wagner. Instigite de sia mentoro kaj vagnerano Alexander Ritter li baldaŭ komencis verki per Guntram similan materion por sia unua opero. Dum sia vojaĝo en Egiptujo en la jaro 1892 li finkomponis partojn el la opero kaj povis unuafoje prezenti partojn el la opero la 12-an de majo 1894 en la Nacia Teatro je Vajmaro, kie li estis kortega kapelmajstro. La scenodirektadon tenis Ferdinand Wiedey, kiu ankaŭ rolis kiel Friedhold, la rolon de Freihild kantis Pauline de Ahna, posta edzino de Strauss, la scenaranĝo kaj la kostumoj devenis el la stoko. La verko ja estis amike akceptata, sed malaperis post kelkaj prezentadoj el la programo. Dua provo en Munkeno ne sukcesis, tiel ke la verkon el la junaĝo – ankaŭ konsidere la pli malfruajn sukcesojn de aliaj operoj de Strauss – aliaj teatroj preskaŭ ne prezentis. Nur en 1940 oni provis, denove en Vajmaro, ree prezenti la partituron, kiun la komponisto estis treege mallongiginta, sed la verko neniam sukcesis konkeri konstantan lokon en la repertuaroj.
La agado
Bonfarema kavalirsocieto estas sendinta kantiston Guntram en la mondon, por ke li agu kiel „batalanto de l' amo“. Dum sia misio li iras en landon, kies loĝantoj suferas sub tirana princo. Post kiam Guntram povas malhelpi la sinmortigon de la juna dukino de la lando, li konatiĝas kun ŝia patro, la maljuna duko, kiu lin danke pro lia ago invitas al la kortego de la juna duko Robert. Tiu ĉi ankaŭ aliĝis al ili, flankenviŝas tamen ĉiujn atakojn de ĵaluzo konsidere ties klasostaton („vojaĝanta kantisto−/ ne eblas!“).
La fina 3-a akto montras Guntramon en lia karcero, turmentatan de la spirito de la morta duko, sed konsciantan la justecon de sia agado. Ekflamite en treega pasio, baldaŭ aperas Freihild, por konfesi al Guntram sian amon kaj liberigi lin. La dilemo, kiel ĉi tiu fuĝo estus akordigebla kun la amo de la du, restas sen solvo. Je same mistera kiel neantaŭvidebla maniero aperas la sendito de la „alta ligo“, Friedhold, kiu de Guntram postulas klarigon pri la morto de la duko. Kiel pentema murdinto Guntram decidas disŝiri „la lastan, la plej karan ŝnuron / per kiu a mondo min katenigis − sian ĵusan ekamon al Freihild − kaj dediĉi sian vivon al la pentofaro pro la tiranomurdo („la kulpo de mia esto“), al soleco kaj religia pieco. Lia ununura konsolo restas la scio, ke Freihild libervole rezignas la amon al li.
Kontraŭarmenismo
Kontraŭarmenismo (ankaŭ konata kiel kontraŭarmena sento) temas pri la malamikeco aŭ la antaŭjuĝoj kontraŭ la armenoj, ilia kulturo aŭ la Respublio Armenio, montrata ekde unuopaj rasismaj esprimoj ĝis manifestiĝoj kiel persekutado aranĝitaj de iu ŝtato. Diversaj organizoj informis ke la malfacilaĵoj de la armena malplimulto en Turkio estas la rezulto de la kontraŭarmena pozicio de la turka registaro kaj de ekstremnaciismaj turkaj organizoj kiel la militisma organizo Grizaj Lupoj. Tiaj sentoj regas ankaŭ en Azerbajĝano pro la konfliktoj kiuj okazigis la militon en Montara Karabaĥo kaj ankaŭ pro politikaj aferoj.
La moderna kontraŭarmenismo malhavas kulturan kaj rasan bazon. Ĝi estas multe pli bazita sur la geopolitiko kaj la historio, krom la strategiaj kaj diplomatiaj interesoj en kiuj estas enmiksitaj la modernaj ŝtatoj Turkio kaj Azerbajĝano. La kontraŭdiroj kaj emocioj kiuj ĉirkaŭas la aferon pri la Armena Genocido kaj Montara Karabaĥo estas du ekzemploj pri la intensa kontraŭarmenismo ekzistanta en ambaŭ landoj. Ĉi tiuj okazintaĵoj ne inplicas rektan malamon al la armenoj kiel nacio, sed tendencas montri la historiaj kaj politikajn streĉitaĵojn inter ĉi landoj. La kontraŭarmenismo estas kutime relatigita al la ekstrema pozicio de la agoj de Armenio kaj al la kredo je armena konspiro por la historia revizio, kaj la supozebla falsado de la historio kun politikaj celoj kaj la kredo ke Armenio nejuste prenas por si najbarajn teritoriojn.
Mtwara
Mtwara distancas nur 60 km de Lindi, ĉefurbo de la najbara regiono Lindi. Ambaŭ urboj situas ĉe la grava nord-suda ŝoseo Dar–Kibiti–Lindi–Mtwara. Alia ŝoseo 600 km longa ligas Mtwara-n okcidenten al Masasi, Songea kaj Mubambo ĉe Malavia Lago. Ĝia marhaveno estas unu el la tri gravaj havenoj de la lando (kun Daresalamo kaj Tanga). Ekzistas ankaŭ malgranda flughaveno (IATA-kodo: MYW) kun pli-malpli regulaj flugoj al Daresalamo.
Turriaco
estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Gorizia, kiu ekde oktobro 2017 ne plu estas oficiala administra unuo. Ekde tiam la loko apartenis al intermunicipa aŭ interkomunuma teritoria unuo, nomata Carso Isonzo Adriatico, sed jam fine de 2019 denove ŝanĝiĝis la administra strukturo: nun ĝi apartenas al tiel nomata malcentra regiona unuo Gorico, kiu laŭ amplekso baze identas al la antaŭa provinco. Tial, pro praktikeco kaj plia koncizeco, tolereblas plutraduki la novan longan administran nomon Ente di decentramento regionale di Gorizia al Esperanto per "provinco Gorico" - tial, pro praktikeco kaj plia koncizeco, tolereblas plutraduki la novan longan administran nomon Ente di decentramento regionale di Gorizia al Esperanto per "provinco Gorico".
Wilhelm Róbin
Róbin kreis la Gastrologian Societon en Varsovio kaj verkis multajn (35) sciencajn artikolojn.
Turriaco
Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Roĥo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Fiumicello (UD), Ruda (UD), San Canzian d'Isonzo, San Pier d'Isonzo.
Wilhelm Róbin
Landa Esperanto-agado
Li estis Esperantisto de 1892 kaj kune kun aliaj formis la unuan (neoficialan) Esperanto-rondeton en Varsovio, kiu tiuepoke apartenis al cara Rusio. Dum la unua kunsido, la 1-an de decembro 1893, ĉeestis: J. Janowski, d-ro Jozefo Wasniewski, W. Robin kaj Al. Blumental (frato de Leo Belmont, t.e. Leopold Blumental). En 1904 oni malfermis la Esperanto-Socion en Varsovio, sed Róbin estis delegita pro la rusa-japana milito al Ĥabarovsk (Siberio) kiel kuracisto, kie li trovis jam organizitan Esperanto-movadon. Reveninte al Varsovio, li laboris por la Esperanto-Societo en Varsovio kiel ĝia sekretario. En la lastaj jaroj li estis vicprezidanto de Pola Esperanto-Societo (PES).
Faka Esperanto-agado
Róbin iniciatis la fondon de Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio (TEKA); certan tempon li redaktis la periodaĵon „Kuracisto“, poste fariĝis prezidanto de TEKA. Li estis la unua prezidanto de „Konkordo“ en Varsovio. Ĉirkaŭ tiu tempo kune kun Hippolyte Sébert, Théophile Cart kaj Eduard Stettler li iniciatis la Internacian Monumentan Komitaton por kolekti monon kaj starigi monumenton al L.L. Zamenhof. Róbin fariĝis prezidanto de la Loka Monumenta Komitato. Li varbis por Esperanto tre influ-riĉajn personojn kaj estis ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto.
Kinderbeuern
Kinderbeuern estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Crémenes
Crémenes [KREmenes] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Montaña de Riaño, en la nordoriento de la provinco. En ties montara teritorio fluas la rivero Esla.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Aleje, Argovejo, Ciguera, Corniero, Crémenes, Lois, Remolina, Salamón, Las Salas (en la foto de la tabelo), Valbuena del Roblo, Valdoré, La Velilla de Valdoré, Verdiago kaj Villayandre, okupas totalan areon de 153,12 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 522 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 80 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Valbuena del Roblo norde, Las Salas nordoriente, Argovejo oriente, Villayandre sude, Pico Relance okcidente kaj Corniero nordokcidente.
Parto de la municipa teritorio apartenas al la Regiona Parko Picos de Europa.
Historio
Plej verŝajne estis loĝado en antaŭromia kaj romia epokoj. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Marcelo Vieira
Marcelo Vieira da Silva Júnior, kutime nomata nur Marcelo, estas brazila futbalisto. Li naskiĝis en Rio-de-Ĵanejro, do nun estas -jara.
NGC 470
NGC 470 (aliaj indikoj — PGC 4777, UGC 858, MCG 0-4-84, ZWG 385.70, ARP 227, IRAS01171+0308) estas galaksio en konstelacio Fiŝoj.
6443 Harpaliono
6443 Harpaliono estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tiel nomata "Troja Tendaro".
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la 14-an de septembro 1988 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Harpaliono, filo de la reĝo Pilemeno, kies lancobato estis devojigita per la ŝildo de Menelao. Dum li retretis, li estis mortigita per bronzpinta sago pafita de Meriono.
Burgo Berwartstein
La Berwartstein, ankaŭ nomata Bärbelstein aŭ (palatinate) Bärwelstein, estis mezepoka rokburgo, kiu troviĝis en la suda parto de la Palatinata Arbaro, la germna parto de Vasgovio en la distrikto Südwestpfalz germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La burgo estis rekonstruita 300 jarojn post fulmo kaj ĝis hodiaŭ ĝi estis la sola burgo en Vasgovio kiu ankoraŭ estas loĝata.
Dauria perdriko
La Dauria perdriko, Perdix daurica, estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj subfamilio de Perdrikenoj. La nomo devenas el la regiono Daurio aŭ Transbajkalo.
János Maleter
János Maleter naskiĝis en 1691 en Hungara reĝlando en Igló (nuntempa Spišská Nová Ves en Slovakio). Li mortis la 1755.
Dauria perdriko
Tiu specio de la grupo de perdrikoj reproduktiĝas en farmoterenoj de multe de moderklimata orienta Azio el suda Kirgizio, Kazaĥio, Taĝikio, Altajo orienten al centra Siberio, norda Ĉinio (provincoj najbaraj de Mongolio) kaj Mongolio. Ĝi estas surterema nemigranta specio, sed moviĝas al valoj kaj subaj teroj kaze de granda neĝokvanto kaj formas arojn for de la reprodukta sezono el 15 al 30 individuoj kaj ariĝas vintre ĝis grupoj de 200. En partoj de sia teritorio, ĝi koincidas kun la tre simila kaj proksime rilata Griza perdriko, kun kiu ĝi formas superspecion.
János Maleter
Biografio
János Maleter frekventis universitatojn en Jena kaj Leiden. En 1717 li ricevis diplomon pri kuracado. En la sekva jaro li revenis al sia naskiĝurbo. Li iĝis ĉefkuracisto por 13 urboj de Szepes, en 1723 por la tuta departemento Szepes.
Dauria perdriko
La dauria perdriko estas birdo de malferma kamparo, kun iome da apudaj arbustoj aŭ maldensa arbaro. Sed ankaŭ loĝas en vario de biotopoj, kiaj herbejbordoj, stepoj, arbarklarejoj, ĉerivera arbaro, farmoj, terkultivejoj, duondezertaj ŝtonecaj montetoj ktp., sed ili evitas la plej dezertajn areojn. Ĝi loĝas ĝis 3000 m. super marnivelo.
Tiu palearktisa specio estas monogama. La nesto estas grunda depresio kovrita de herboj, de folioj, de radikoj kaj de plumoj, en aŭ ĉe ŝirmaĵo, kaj la tipa ovaro estas de 18-20 (neniam malpli da 12) olivecbrunaj ovoj. La ovodemetado varias laŭtempe depende de la regionoj. Kovado daŭras 25 tagoj kaj ambaŭ gepatroj idozorgas.
Ĝi estas fortika birdo, 28–30 cm longa, grizdorsa kun bruna suba dorso kaj flugiloj tre striecaj, kun oranĝecaj vizaĝo kaj hirta mentona “barbo” en la reprodukta sezono. La resto de la kapo (krono, nuko, kolflankoj) kaj de la subaj partoj estas grizaj kun ankaŭ oranĝeca centra brusto kaj nigra ventra makulo hufumforma. En flankoj estas ruĝecbruna strieco. La beko estas kornogriza, la iriso bruna kaj estas nuda ruĝa haŭtaĵo antaŭ kaj malantaŭ la okulo.
La ino havas pli malgrandan ventromakulon kaj estas pli senkolora ol la masklo. Junuloj de Dauria perdriko estas esence grizbrunaj, kaj ne havas la distingan vizaĝon kaj markojn de subaj partoj. La kanto estas akra kieerr-ik.
Estas tri subspecioj diferencaj ĉefe pri plumaroj kiuj iĝas des pli malhelaj kaj pli ruĝecaj ju pli orienten.
La Dauria perdriko ne estas tutmonde minacata, sed povas esti troĉasata en partoj de sia teritorio.
Sinoptikaj evangelioj
Sinoptikaj evangelioj estas komuna nomo de la tri evangelioj laŭ Mateo, Marko kaj Luko en la Nova testamento de Biblio. Tiuj tri evangelioj estas inter si tre similaj. La esprimo sinoptika devenas de la greka vorto συνοπτε὆ν = kun-vidi; pro sia simileco la tri evangelioj ofte estis skribataj en paraleleaj kolumnoj. Tiuspecaj libroj nomiĝas sinoptikoj.
Grava problemo de la kristana teologio estas, kiel klarigi unuflanke la similaĵojn, aliflanke la diferencojn inter la tri evangelioj. Konata, sed ne senkontraŭdira, estas la "du-fonta hipotezo" aŭ "du-fonta teorio": Ĝi konjektas, ke
MiaPlado
MiaPlado (angle MyPlate) estas la nutraĵa gvidilo de la Departemento pri Agrikulturo de Usono. La gvidilo proponas manĝi porciojn de fruktoj, legomoj, grenoj, proteinoj kaj laktaĵoj. La retejo MyPlate enhavas rekomendojn pri nutrado kaj nutra sekureco. MiaPlado estas unu el la plej gravaj manieroj informi la loĝantaron pri la proporcio de fruktoj kaj legomoj, kiujn ĝi devas konsumi ĉiutage dum la manĝoj kaj estas alia maniero uzi la teorion de koloroj aplikita al ekvilibra manĝo.
MyPlate estas la plej nova nutraĵogvidilo de la Departemento pri Agrikulturo. Ĝiaj unuaj dietaj reguloj estis publikigitaj en 1894 de Dr. Wilbur Olin Atwater kiel bulteno de kultivistoj. Ekde tiam, la Departemento provizis diversajn nutradogvidlistojn por la publiko, inkluzive de la Bazaj 7 (1943-1956), la Bazaj 4 (1956-1992), la Piramido de Manĝaĵa Gvidilo (1992-2005), kaj MyPyramid (2005–2013).
Multaj aliaj registaroj kaj organizoj kreis nutradogvidlistojn. Iuj, kiel la Eatwell Plate de Britio, la aŭstralia Gvidilo al Sana Manĝado, kaj la sistemo Kreu vian pladon de la American Diabetes Association, ankaŭ uzas pladajn diagramojn.
En decembro de 2018, la Departemento pri Agrikulturo de Usono diskonigis planojn por modifi la limojn de MyPlate pri lakto, natrio, lerneja matenmanĝo kaj lernejaj manĝ-opcioj.
Tekom
Tekom estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Tekom. La komunumo situas en la sudorienta parto de Yucatán en la regiono 2 "Oriente", kiu limas al la al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento kaj sudo, al la regiono 1 "Litoral Oriente" en la nordo, al la regiono 4 "Centro" en la nordoriento kaj al la regiono 5 "Centro Sur" en la okcidento. Eta parto en la sudo krome limas al la regiono 9 "Sur". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31081.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 82,1 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,7 °C. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1671 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1234 scipovis legi kaj skribi kaj 435 personoj estis analfabetoj. Do 26,03% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2660 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2280 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 85,7% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
La Ercina
La Ercina [laerZIna] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Montaña de Riaño, en la nordoriento de la provinco. La Ercina estus komprenebla etimologie kiel La kverko. En ties montara teritorio fluas la rivero Esla.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj), poste minado, kaj tial aperas minlampo en la blazono sur verda fono. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado, etnografia muzeo). Estas fervoja stacio.
3727 Maxhell
3727 Maxhell estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Nomo
Ĝia nomo honoras la hungaran jezuitan sacerdoton kaj astronomon Maximilian Hell (1720–1792).
Liberanimo (Teruela Esperanto Asocio)
Liberanimo estas nova esperanto-asocio, kiu estis fondita en Teruelo (Hispanio) en la jaro 2016.
Historio
La nova Esperanto Asocio "Liberanimo" de Teruel estis prezentita al la urbestrino Emma Buj. Ĝia prezidanto, Alberto Granados, proponis al ŝi, ke la urbestraro dediĉu placon al Esperanto, kaj ke oni prezentos la kandidatecon de Teruel kiel sidejo por la Hispana Esperanto-Kongreso de 2017. En septembro de 2016 oni ekkomencis kurson de Esperanto en Teruelo.
La 76a Hispana Esperanto-Kongreso
Organizita de la esperanta asocio "Liberanimo" de Teruel, okaze de la 800a datreveno de la historio de la "Geamantoj", la 76a Hispana Esperanto-Kongreso okazis en Teruel de la 23a ĝis la 25a de junio de 2017, kaj tie kunvenis pli ol 150 geesperantistoj el 15 landoj. Oni celebris ankaŭ la centjariĝon de la forpaso de la aŭtoro de Esperanto.
Dum la kongreso oni prezentis la libron "La calle Zamenhof" (en la hispana) fare de ĝia verkinto, la pola Roman Dobrzynski, oni inaŭguris "Placon de Esperanto" en la kvartalo San Julián.