cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ŝafgrifo
Aspekto
La ŝafgrifo estas facile diferencebla el aliaj vulturoj per siaj longaj kaj mallarĝaj flugiloj kaj granda malhela vosto romboforma, kion la specio bezonas por akrobati dum la ostorompado (43–52 cm longa). Krome ili havas pluman kapon male kiel la aliaj vulturoj, ĉar ili enmetas nek kapon nek kolon en la kadavraĵojn. Same la specio havas grandan buŝon kie oni povas enmeti osterojn. La lango estas kiel hokilo kiu povas eniri en la ostoj kaj depreni la medolon.
Ties plumkoloro varias ege laŭ la aĝo; konstatendas ĝis 4 diversaj koloriĝoj longe de ties vivo:
Reproduktado
La paroj de Ŝafgrifoj formiĝas komence de maturiĝo kaj daŭras la tutan vivon. Ili estas loĝantaj birdoj, ne migras. Ili reproduktiĝas ĉiun jaron en ununura nesto konstruita ĉe enirejo de kaverneto aŭ protektita angulo en klifo. Reproduktado komencas en septembro aŭ oktobro per pariĝado; seksardo estas en novembro kaj decembro; la ino demetas unu aŭ du ovojn blankecajn kun ruĝbrunaj makuletoj inter decembro kaj marto kaj de tiu monato al junio ili prizorgas la idojn. Ambaŭ gepatroj kovas laŭvice dum iome malpli ol du monatoj (53 al 58 tagoj) kaj poste prizorgas la idojn, sed ili ne malhelpas kainismon.
Post 4 monatoj (106 al 130 tagoj) en nesto la pretervivanta ido elflugas, sed ĝi estos manĝigata de la gepatroj al kiuj akompanas por lernado de ekmanĝo. Tio daŭras el 95 ĝis 247 tagoj kaj tiam la ido emancipiĝas.
Manĝado
Ĝi nutras sin precipe el ostoj de kadavroj, do ĝi venas al la kadavraĵoj ankoraŭ post la aliaj vulturoj, korvoj, mamuloj, ktp., kiam tiuj jam malaperigis la karnon. Rimarkindas, ke ĝi scipovas kaj kutimas rompigi la tro malmolajn ostojn -ĉefe longajn- faligante ilin de la alto sur rokojn ekde alto de 20 ĝis 60 m. Poste ĝi suprenvenas spirale por manĝi la nutregan medolon kaj poste eĉ la pecojn de osto, ĉar la birdo povas digesti ilin. Se la osto ankoraŭ ne rompiĝis, ĝi ripetas la metodon. Fakte temas pri la ununura birdo kiu vivtenas sin preskaŭ nur el ostoj, -ĉirkaŭ 75 al 90 % el sia manĝaĵo-. Ĉiukaze temas pri prilaborita tekniko, kion junuloj lernas dum 7 jaroj.
La resto konsistas el haŭtaĵoj kaj karnorestaĵoj. Ili povas manĝi ankaŭ testudojn, kies karapacon ili rompas per la sama metodo kiel ostojn. Osto ŝajnas stranga manĝaĵo por birdo, sed estas nutra kaj krome gipaetoj ĝuas avantaĝon, ke neniu manĝorivalo estas inter birdoj.
Ili neniam predas, kvankam oni konstatis rarajn predadojn de malgrandaj vertebruloj (reptilioj). Ĉiukaze ili povas manĝi kadavrojn de etaj ronĝuloj, birdoj aŭ reptilioj kaj foje raboŝtelas manĝaĵon al iu birdo danke al sia akrobata flugkapablo.
Medio
Gipaetoj loĝas en krutaj montaraj zonoj -inter 500 kaj 4.000 m de alteco super marnivelo-, kie estas klifoj aŭ ravinoj, kie facile reproduktiĝas sen ĝeno kaj faligas siajn predojn super rokaroj. Ili kunhavas medion kun ĉamoj kaj ibekso.
Nestejoj kaj reproduktejoj estas forlasitaj se ne estas kadavroj, poste ili revenas. Studoj realigataj en Sudafriko pruvis, ke tiuj birdoj povas superflugi teritoriojn de ĝis 3000 m² serĉante manĝaĵojn. Ankaŭ junuloj emancipitaj flugas longajn distancojn, sed ili revenas al siaj naskiĝlokoj kiam maturiĝas por serĉado de partnero kaj nesti; pro tio la reproduktejoj ne ampleksiĝas rapide.
Kutimoj
La paro defendas kuraĝe kaj perforte la reproduktan zonon ĉefe de siaj samspecianoj. Ili serĉas manĝaĵon ĉu sole ĉu pare. Ili estas silentemaj birdoj, nur iome fajfas en reproduktejoj. Ili povas vivi ĝis 40 jaroj en kaptiveco.
Subspecioj
Oni konas tri subspeciojn de tiu specio, nome:
Etimologio
Tiu specio estis unuafoje priskribita de Linnaeus en sia verko Systema naturae de 1758 kiel Vultur barbatus. La angla nomo de Lammergeier originiĝis el germana Lämmergeier, kio signifas "ŝafo-vulturo" aŭ "ŝafo-grifo". Tio rilatas al miskredo ke tiu specio atakas ŝafojn.
Danĝeroj
Tiu palearktisa kaj afrotropisa specio malaperis de siaj tiamaj eŭropaj regionoj eĉ dum la lasta jarcento. Tion kaŭzis:
Dum la dua duono de la 20-a jarcento la specio preskaŭ malaperis el okcidenta Eŭropo. Tamen en la lastaj jardekoj iomete repliiĝis ĝis esti almenaŭ ĉirkaŭ 150 reproduktaj paroj en la tuta EU, el kiuj ĉirkaŭ 120 paroj loĝis en Pireneoj, ĉefe en la orienta kaj centra hispaniaj partoj. Tamen la repliiĝo draste haltiĝis en la komenco de la 21-a jarcento, ĉar la specio povas lukti kontraŭ morteco de junuloj, ĉar ili vivas longe; sed la problemo estas ke veneno (venenitaj kadavroj) mortigas ne nur junulojn, sed ĉefe plenkreskulojn. Tio endanĝerigas draste la supervivon de la specio.
Zoltán Miklósy (arkivisto)
Zoltán Miklósy [miklOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Miklósy Zoltán estis hungara arkivisto, historiisto, instruisto.
Zoltán Miklósy naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Lapásgyarmat (nuntempa Golianovo en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Zoltán Miklósy akiris 2 diplomojn en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1909 kaj 1912. Post siaj studoj li instruis stujaron en Sarkad, en 1913 li estis nomumita ĉefarkivisto de Selmecbánya. Li ankaŭ instruis en la katolika gimnazio. Ekde 1918 li ricevis postenon en la ĉefurba arkivejo. En 1934 li atingis la rangon ĉefarkivisto, en 1943 tutlanda ĉefarkivisto. Li okupiĝis mi la mezepoka historio.
Homa ekologio
La homa ekologio estas inter- kaj trans-faka studaro de la rilato inter la homoj kaj ilia natura, socia kaj konstru-medioj. La filozofio kaj la studo de la homa ekologio havas svagan historion kun progresoj en ekologio, geografio, sociologio, psikologio, antropologio, zoologio, epidemiologio, la publika sano kaj la hejma ekonomio, inter aliaj.
Temas pri la kvina vidpunkto rilata kun la sociologio, krom la kultura antropologio, la socia psikologio, la demografio kaj la homa geografio. Ĝi celas la studon de la konektoj de la loĝantaro kun la ekosistemo. Estas per si mem kiel metodo por la fokuso de la elekto kiun faras el siaj enhavoj kiel triopoj kaj duopoj: la loĝantaro adaptita al kulturo kaj spaco — kio estas komponita de socia organizado kaj teknologio —, al medio por survivi. La ekosistemo formita de tiuj kvar faktoroj estas nestabila kaj sur la limo de tiu procezo konflikta estas la ekologia plano de adaptado. Ĉar, se la loĝantaro etendiĝas, la medio malboniĝas, aŭ ne plenumas la novajn necesojn. Tiam, ĝi venas en konflikto kun la dezirata plano por la homa komunumo. Ekzemplo estas la studo de la problemoj okazigitaj de la trafiko en la urboj.
La fako de la homa ekologio enhavas jenon:
Dekdulatero
En geometrio, dekdulatero estas plurlatero kun 12 lateroj.
Regulaj dekdulateroj
Ĉe konveksa regula dekdulatero ĉiuj lateroj estas egalaj kaj ĉiuj enaj anguloj estas 150°. Ĝia simbolo de Schläfli estas {12}. Nekonveksa regula dekdulatero estas 12-latera stelo, stelodekdulatero. Ĝia simbolo de Schläfli estas {12/5}.
Andrew Gordon
Andrew George Gordon (naskiĝinta en la 15-a de junio 1712 en Cofforach, mortinta en la 22-a de aŭgusto 1751 en Erfurto) estis skota teologo, filozofo, fizikisto kaj benediktano.
Dekdulatero
Regulaj dekdulateroj
La areo de regula dekdulatero estas kalkulebla per la jenaj formuloj:
Regula dekdulatero estas konstruebla kun cirkelo kaj liniilo. Unu el variantoj konstrui ĝin estas jena:
Andrew Gordon
Superaj studoj
En la monaĥejo li ekstudis filozofion skolastikisman kaj iĝis adepto de Gallus Leith, kiun oni estis vokinta al la Universitato de Erfurto kiel profesoron de filozofio. Krome li aŭdis prelegojn de la dominikano Iselbrecher, antaŭ kiu li faris ankaŭ sian teologian disputacion. En 1735 Gordon sacerdotiĝis, poste studis ĉe la altlernejo de Salcburgo jurajn sciencojn. En 1737 li finis la studadon kaj estis ekzamenita kun la plej eble granda laŭdo.
Nova filozofio kaj esplorado de la naturo
En 1743 li forĵetis la tradiciajn metodojn filozofiajn kaj publikigis la rezultojn de siaj eksperimentoj kaj en la latina kaj en la germana (1744). En 1745 li skribis la unuan pamfleton kontraŭskolastikisman ("Philosophia utilis et jucunda") kaj malfermis la someran semestron per la polemiketa, fundamenta parolado "De Philosophia nova veteri praeferenda", kiu furoris en tuta Germanujo. Naturscience li progresis pli kaj pli kaj okupiĝis intense pri demandoj metafizikaj kaj pneŭmatologiaj. Sekve li iĝis honora membro de la Akademio de Perugia.
Liaj amikoj el salcburgaj tagoj sentas sin liberigitaj de ne plu aktualaj metodoj mezepokaj kaj provis sekvi la vojon de Gordon: li estas entuziasme ovaciita en Erfurto kaj Mainz - sed fare de jezuitoj erfurtanaj li estis daŭre atakata. La monaĥejestro Nollet proponas Gordon kiel telemembron de la pariza Akademio de la Akademio de Sciencoj de Francio kaj fakte: li akademianitis. En 1750 jezuitoj komenciĝis skribi verkojn kontraŭ la gordona filozofio, kies protagonisto tamen neŝanceligeble kontinuigis la esploradojn rilatajn al matematiko kaj fiziko. Tiel li povis publikigi en 1751 la unuan volumon "Physicae experimentalis elementa in usum Academicorum conscripta''.
Pro masaniĝo (ftizo) li povis nun koncentriĝi nur je la plej gravaj aferoj. La du sekvontaj volumoj aperis jam sub la zorgo de lia posteŭlo Bernhard Grant. Li entombigitis en la erfurta Preĝejo de la skotoj.
Literaturo
Martin Schneider: "Gordon, Andreas", en: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL), vol. 22, Bautz, Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2, kolumnoj 452–454.
Fayetteville (Arkansaso)
Fayetteville estas urbo kaj kantona sidejo de Kantono Vaŝingtonio en la ŝtato Arkansaso en Usono.
Ĝi ankaŭ estas la hejmurbo de la Universitato de Arkansaso, kio estas la plej granda universitato de la ŝtato.
Laŭ la popolnombrado de 2010, ĝi havis 73,580 loĝantojn.
Porbicikla urbo
Fayetteville estas la unua usona urbo se temas pri esti aljuĝita la nomo de "Bicikla urbo" fare de la Union Cycliste Internationale (UCI), la monda organizaĵo pri bicikla ŝporto. Ĝi ricevis la titolon en 2021 pro tio ke ĝi ne nur aranĝis gravajn UCI-bicikloŝportajn eventojn, sed ankaŭ ĉar la urbo faris gravan laboron por popularigi la bicikladon tra programoj kaj infrastrukturo.
Vidindaĵoj
La Nacia Parko-Servo indikas 64 strukturojn kaj ejojn en Fayettevillekiuj estas enlistigitaj en la Nacia Registro de Historiaj Lokoj (NRHP) ekde la 24-a de novembro 2018.
Abia de la Obispalía
Abia de la Obispalía [Abja de la obispaLIa] (A. de la Episkopaleco, kies simboloj aperas en la blazono) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Kvenko, regiono de Kastilio-Manĉo. Ties domaroj estas Abia de la Obispalía, Cabrejas, Casa del Montaraz kaj Ermita del Santo.
Loĝantoj
La censita loĝantaro en 2016 estis de 77 loĝantoj kaj la denseco estas de 1,13 loĝ/km².
Situo
Abia de la Obispalía estas situanta en la orienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Serranía Media-Campichuelo kaj Serranía Baja en la centra parto de la Provinco Kvenko, je altitudo de 1,075 m super marnivelo; je malpli ol 30 km el Kvenko, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 68,01 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°01′00″N 2°24′00″Ok.
Historio
Eestas restaĵoj de la kastelo de probabla romia deveno, sur tio plej alta el la setlejo ĉe la tombejo kaj restaĵoj de la antikva preĝejo, sur rokaro. El la kastelo restas cisterno kaj fundamentoj de la pilieroj.
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Abia de la Obispalía, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro, kaj ankaŭ ĉe Abia de la Obispalía; sed poste la proksimeco al la ĉefurbo rekuperis la loĝantaron al la nunaj 77.
Ekde la Hispana transiro al la demokratio la urbestro estis plej ofte de maldekstra partio PSOE kaj same lastatempe.
Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj, ĉefe pro proksimeco al la provinca ĉefurbo.
Hulín
Hulín (Hullein) estas urbo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž, 6 km nordoriente de Kroměříž. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1224. Grandan influon por la evoluo de urbo havis konstruado de Norda fervojo de imperiestro Ferdinando en la jaro 1841. Ekde tiu tempo Hulín estas grava transporta nodo.
Norde de la urbo estiĝis antaŭurbo Kroměřížská Ulice, dume tra suda direkto antaŭurbo Žabínek.
Dial M for Murder
Dial M for Murder estas usona krima mistera filmo de 1954 reĝisorita de Alfred Hitchcock, en kiu stelulas Ray Milland, Grace Kelly, Robert Cummings, Anthony Dawson kaj John Williams. Kaj la scenaro kaj la sukcesa teatraĵo sur kiu la filmo estis bazita kaj verkita de la angla dramaturgo Frederick Knott. La teatraĵo estis premierita en 1952 en BBC Television, antaŭ esti ludita sur scenejo en la sama jaro en la teatro West End de Londono en junio, kaj poste en Novjorko en Broadvejo en oktobro. La filmo enspezis ĉirkaŭkalkulitan 2.7 milionojn da dolaroj en biletvendoj Nordameriko en 1954.
Tony Wendice (Ray Milland) deziras murdi sian edzinon Margot (Grace Kelly) ĉar ŝi estis perfida, kvankam li plej interesiĝas pri ŝia riĉaĵo. Li ĉantaĝas iaman kolegon de la universitato por ke tiu eniru en la domo dum lia foresto kaj strangolu Margot kiam tiu ricevu telefonalvokon. Sed detalo malmuntas la tutan planon.
Hitchcock aperas en la foto de vespermanĝo de kursofino kiu estas pendita sur muro.
Sâncrai
Sâncrai estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.
Puĝetio
Puĝetio estas la landoj surborde de la Puĝeta Fjordo en la usona ŝtato Vaŝingtonio. En la pratempo, saliŝa popolo, la laŝucidoj loĝis sur ĉiuj bordoj de la fjordo, de la maro ĝis la montoj (krom norde de la rivero Stillaguamish je la orienta flanko, kie loĝis la parencaj lumioj kaj nuksakoj, kaj norde de Port Gamble, kie loĝis la parencaj klalamoj kaj la neparencaj ĉemakumoj.
Penne
Penne estas komunumo de Italio.
Villeneuve VD (stacidomo)
Villeneuve VD estas fervoja stacidomo en Villeneuve, Svislando.
Termés
Termés termeŝ (Rikolto) estis kvaronjaro hungarlingva revuo en Koloĵvaro inter 1942 kaj 1944 kun subtitoloj: Printempo, Somero, Aŭtuno, Vintro. Redaktis: István Asztalos, György Bözödi, Zoltán Jékely, Jenő Kiss, László Szabédi. Ĝiaj pli gravaj kunlaborantoj estis: Imre Horváth, István Horváth, Gyula László, László Mikecs, Albert Wass.
Auvers-sur-Oise
Auvers-sur-Oise estas komunumo de Francujo, kiu troviĝas en la departemento Val-d'Oise kaj la regiono Francilio.
Geografio
Auvers-sur-Oise troviĝas 35 km nordokcidente de la urbocentro de Parizo ĉe la dekstra bordo de la rivero Oise inter Pontoise kaj Butry-sur-Oise.
(11845) 1987 RZ
(11845) 1987 RZ estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Pro ĝia orbita granda duonakso de 3,1942636, por la epoko de la , ĝi orbitas je nur 858 154 km cis la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.
Minas Novas
(oficiale Município de) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Vale do Jequitinhonha (foje esperantigita: Valo de Ĵekitinjonja) kaj en la mikroregiono Capelinha (esperante: Kapelija). Laŭ la stato de en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en estis. La teritorio havas komunan limon kun.
Eksteraj ligiloj
<!-- Probable utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
Kiel kiseto
Kiel kiseto
Kiel kiseto (2005) estas nomo de kinfilmo far irana reĝisoro Bahman Farman-Ara.
La plej nova kinfilmo de Bahman Farman-Ara, nomata Jek buse kuĉulu (laŭlitere: Unu eta kiso, aŭ kiel ĝia frapfrazo implicas: Kiel kiseto) ne surekraniĝis dum la Internacia Film-Festivalo de Tehrano (2005), tamen ĝia broŝureto disdoniĝis dum la festivalo.
Verkinto kaj reĝisoro
Bahman Farman-Ara
Geaktoroj
Rolato: Rolanto
Esmail Ŝebli: Ĝamŝid Maŝajeĥi
Mohammad Reza Sadio: Reza Kijanian
Nur-Ĝahan (Mondlumo): Hedje Tehrani
S-ro Kamal: Ĝamŝid HAŜEM-PUR
Parvane: Fateme MOTAMED-ARIA
Ĵale: Faĥri Ĥorvaŝ
S-ino Basiri: Marjam Saadat
Amir Hosejn: Babak Hamidijan
Ĝuĝe Ĝavad (Ĝavad-kokido): Hedajat Haŝemi
Naser-ed-din: Pajam DEH-KORDI
Ŝejko Hasan: Esmail PUR-REZA
Fontoj
Tiu ĉi materialo unue aperis en Esperantlingva artikolo en Irana Esperantisto, n-ro 11, jaro 4, Printempo 2005, 56 p., p. 4-8.: Kiel kiseto far Ŝima Bastani. Jen ties fontoj:
BAHARLU, Abbas. Sad ĉehreje sinemaje Iran (Cent vizaĝoj de Irana kino), Teherano: Naŝre gatre, 2002, 208 p. http://www.eye.net/eye/issue http://www.golshirifoundation.org http://www.nyu.edu/greyart/exhibits/iran http://citypaper.net/movies/s/smellofcamphor.shtml http://www.videoflicks.ca/titles/1101/1101291.htm http://www.reel.com/reel.asp?node=features/interviews/farmanara http://www.1worldfilms.com/iran/princeehtejab.htm http://www.filmref.com/directors/dirpages/farmanara.html
Latinida valuta unio
La latinida valuta unio estiĝis jare 1865 rezulte de interkonsento de Francio, Belgio, Italio kaj Svislando. Grekio ekmembriĝis en la union dum la jaro 1868. Celo de la unio estis tenado de mona dumetalismo (mona sistemo, en kiu funkcion de monoj plenumas oro kaj arĝento). Interkonsento antaŭdifinis liberan stampadon de moneroj de du metaloj en proporcio 1:15,5. La bazaj valutoj de la membroŝtatoj, franca, svisa kaj belga franko, itala liro kaj greka drakmo estis adekvataj al 0,29 gramoj de pura oro aŭ al 4,5 gramoj de pura arĝento. Alia karakterizaĵo de la unio estas, ke emisiitaj monbiletoj estis ŝanĝeblaj kontraŭ oro aŭ arĝento kaj ke la naciaj moneroj estas libere cirkulantaj ene de la tuta unio.
La unio formale malfondiĝis fine de la jaro 1926, fakte jam ne plu funkciis ekde la komenciĝo de la Unua Mondmilito. Ĉefa kialo de la malfondo estas, ke la bazaj principoj, sur kiuj la unio baziĝis, estis rompitaj de preskaŭ ĉiu membroŝtato, kaj ke ĉiuj landoj signife pliakcentis siajn proprajn celojn kaj interesojn, do ekmankis politika unueco de ĉiuj membroŝatoj.
Dum la sama epoko, en norda Eŭropo pro samaj ekonomiaj kialoj funkciis la skandinavia valuta unio. Ambaŭ valutaj unioj iusence estas rektaj antaŭuloj de la nuntempa komuna eŭropa valuto Eŭro.
Vidu ankaŭ
belga franko, franca franko,  itala liro,  moderna greka drakmo kaj  svisa franko.
Ariège
Ariège (franca elparolo: [], Arièja) estas unu el la departementoj de la franca regiono Okcitanio. Ĝi etendiĝas sur kaj estas maldense loĝata (153,954 loĝantoj en 2020) pro tio, ke ĝi situas grandparte en alta montaro. La plej altaj pintoj de la Pireneoj formas la naturan landlimon kun Hispanio. Ĝi originas sian nomon de la eponima rivero Ariège, kiu trafluas ĝin.
La plej grava ekonomia sektoro restas agrikulturo: tritiko kaj maizo en la valoj, bredado en la montaro. Arbaro okupas grandan parton de la teritorio. Estas malmulte da industrioj, sed notindaj estas la hidroelektra industrio kaj siderurgio.
La ĉefurbo de Ariège estas Foix, [fŭa] (okcitanlingve Fois, [fuiŝ]), 10 000 loĝantoj, kiu havas belegan mezepokan kastelon, malnovan posedaĵon de la potencaj grafoj de Foix. La departemento plie enhavas 332 komunumojn.
Ariège estas ankaŭ grava turisma departemento, pro la montaro : skiado vintre, pied- aŭ ĉevalekskursoj somere, multaj prahistoriaj grotoj, mezepokaj fortikaĵoj kaj vilaĝoj, termofontoj.
29672 Salvo
29672 Salvo estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la italaj astronomoj Andrea Boattini kaj Luciano Tesi elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Maria Elena Salvo, kiu, post studo pri supernovaoj ĉe la Universitato de Padovo, komencis programon de supernovaa serĉo en la suda ĉielo ĉe la Nacia Aŭstralia Universitato de Kanbero.
Ĥmelnickija provinco
Ĥmelnickija provinco (Хмельницька область) estas unu el la 24 administraj unuoj de Ukrainio, kiuj nomiĝas oblastoj (область).
Geografio
Ĝiaj plej grandaj urboj estas krom la administra centro Ĥmelnickijo (Хмельницький) la urboj Horodok (Городок) kaj Kamjanec-Podilskij (Кам'янець-Подільський).
En la regiono vivas proksimume 1,37 milionoj da homoj (stato de decembro 2005). En ĝia teritorio fontas la rivero Suda Bugo. La rivero Dnister estas la sudokcidenta limo al la najbara Ĉernivca provinco. Norde de la urbo Ĥmelnickijo la rivero Sluŝ pasas la areon de okcidento al oriento.
La provinco estas laŭ areo la plej eta de Ukrainio - de oriento al okcidento ĝi vastas 120 kilometrojn, de sudo al nordo 220 kilometrojn. Tra la teritorio pasas gravaj fervojaj linioj kaj stratoj. Laŭ nombro de loĝantoj de la oblasto estas la 12a plej granda el entute 25 administraj regionoj de la ŝtato (krom la 24 oblastoj kunkalkuliĝas la Aŭtomona Respubliko Krimeo).
Stacio Nunose
Stacio Nunose (japane: 布忍駅 [Nunose-eki], angle: Nunose Station) estas fervoja stacio en Macubara, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Kintetsu: Linio Kintetsu-Minami-Ōsaka.
Montreuil-sur-Mer (stacidomo)
Montreuil-sur-Mer estas franca stacidomo sur linio - Étaples, situanta en , en departemento Pas-de-Calais, regiono Hauts-de-France.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj Hauts-de-France.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio St-Pol-sur-Ternoise - Étaples (308000).
(141447) 2002 CW59
(141447) 2002 CW59 estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde observatorio de la Laboratorio Lincoln en la situejo de Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Orbito
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Ĝia discentra orbito ekstere, ne tre proksime, tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la ruĝa planedo.
Arcalia
Arcalia (arkalja) (hungare: Árokalja arokalja, germane: Kallesdorf) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Bistriţa. Administre ĝi apartenas al Şieu-Măgheruş
Samara Karimowa
Samara Ermekowna Karimowa (Самара Эрмековна Каримова) naskiĝis la10-an de aprilo 1991 en la teritorio de Batken. Ŝi estas kirgizia popkantistino kaj stelulino en ŝia hejmlando. Ŝi estas solistino en la nacia teatro en Osh. Ŝi edziniĝis kaj havas tri filojn.
Eksteraj ligiloj
Samara Karimowa ĉe SoundCloud
Arcalia
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 877 loĝantojn (germanoj, rumanoj); en 1992 697.
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1235. En mezepoko ĝi estis saksa servutulvilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Árokalja apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka).
Grizbrusta turdo
La Grizbrusta turdo, Turdus obscurus, esta birdospecio membro de la genro de Turdoj ene de la familio de Turdedoj.
Ili reproduktiĝas en densaj arbaroj de koniferoj kaj tajgo oriente de Siberio. Ili estas ege migrantaj, kaj vintras suden al sudorienta Azio kaj Indonezio. Ĝi estas rara vaganto en okcidenta Eŭropo.
Ili nestumas en arboj, kie la ino demetas 4-6 ovojn en simpla nesto. Migrantaj kaj vintrantaj birdoj ofte formas etajn arojn. Ili estas ĉiomanĝantaj kaj nutras sin el ampleksa vario de insektoj, tervermoj kaj beroj.
Temas pri bela turdo, kun grizaj dorso kaj kapo, tiu kun nigra traokula strio, bordita je blanko ĉefe supre kio estas pli videbla. La centra brusto estas griza (de kio devenas la nomo) kaj la flankoj estas kontraste tre oranĝkoloraj kaj preskaŭ fermas la grizon de la supra brusto, dum la ventro estas blanka. Ambaŭ seksoj estas tre similaj, sed nematuruloj havas pli brunan dorson. Ĉiukaze la latina scienca nomo Turdus obscurus pravas ĉar temas pri sufiĉe malhela (obscurus) au griza turdo.
La masklo havas simplan fajfan kanton, similan al tiu de la rilata Viskoturdo.
En 2007 ekzemplero de Grizbrusta turdo estis vidata en Jerusalemo, Israelo. Tiu estis la dua registrita vidaĵo en Israel, dum la unua okazis ĉe Eilat, en oktobro de 1996.
26737 Adambradley
26737 Adambradley estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Adam Bradley Halverson, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto pri elektra kaj mekanika inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Garretson High School en Garretson (Suda Dakoto, Usono).
Oak Harbor (Vaŝingtonio)
Oak Harbor (signifante "Kverka Haveno" pro la multaj tieaj kverkoj Garry, Quercus garryana) estas urbo en la insulo Vidbejo, Vaŝingtonio, Usono, kaj la plej granda en ties Kantono Island. Ĝi estas la urbo plej proksima al la Mararmea Flugbazo Vidbeja.
Fontoj
Bazita sur la angla Vikipedio.
Pugo
Pugo aŭ postaĵo estas la parto de korpo, sur kiu homoj kaj simioj sidas. Ĝi konsistas el du muskolaj masoj, nomitaj sidvangoj aŭ gluteoj.
Freienwil
Pri la komunumo
Freienwil estas komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 881 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
Pugo
La sidvangoj konsistas el muskoloj respondecaj por la movoj de la kruroj, aparte por la cirkla movado de la femuro. Tie troviĝas, en la virinoj, la graso uzata en la formado de la feto.
Freienwil
Geografio
La komunumo situas 4 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Argovio ĉe la orienta deklivo ĉe la orienta deklivo de la monto Siggenberg ĉe la norda flanko de la valo de la rivero Surbo.
Pugo
La pugo apartiĝas en du gluteoj per divido, nomata interglutea sulko, kiu entenas la anuson. La formo kaj la amplekso de la sidvangoj en la primatoj ebligas al ili, resti sidantaj sen bezono uzi gambojn kiel aldona apogo, kaj en la homo ili estas la plej gravaj muskoloj por ties staranta pozicio.
Freienwil
Geografio
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,99 km², de kiuj 1,55 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,36 de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 624 m s.m. sur la monto Siggerberg, la plej malalta punkto je 428 m s.m.ĉe la bordo de la rivero Surbo.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Freienwil limas en nordo al Lengnau, en oriento al Ehrendingen, en sudo al Ennetbaden, kaj en okcidento al Obersiggenthal.
Pugo
La malnovaj Grekoj donis al la diino Afrodito la epiteton "la belpuga" (Καλλίπυγος).
Freienwil
Trafiko
Freienwil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas ligita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Baden al Dötigen.
Historio
La unua dokumenta mencio de Freienwil datiĝas el la jaro 1230 kiel Friginwillare.
En mezepoko Freienwil estis habsburga posedaĵo. Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo, Freienwil fariĝis parto de la voktejo Ehrendingen en la Grafejo Baden. Post la Helveta Revolucio de la jaro 1798 Freienwil dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden, kaj estis kun tiu en la jaro 1803 integrita al la nova Kantono Argovio kiel komunumo de la distrikto Baden.
Perano
Perano estas komunumo de Italio.
Vitalismo
La termino vitalismo unuflanke aludas al la filozofia doktrino kiu postulas, ke la vivaj organismoj estas karakterizataj pro tio ke posedas vivan forton aŭ elanon kiu diferencas ilin fundamente disde el la neanimataj estaĵoj. Tradicie ĝi estas priskribita kiel nemateria specifa forto, diferenca el la energio studita de la fiziko kaj de alia tipo de sciencoj, kiuj, agante pri la organizita materio, rezultus en vivo kaj sen kio estus neebla ties ekzisto. Tiu fizika fundamento en ties plej pura senco troviĝas aktuale malakceptita, tamen, ĝi trovas bazon ankaŭ en fundamentoj kaj antropocentraj aŭ raciistaj, inter aliaj.
Duaflanke, la termino povas aludi ankaŭ al tio kion Scott Lash kaj aliaj aŭtoroj nomas "defendo de la vivo". Tiele ĝi estus uzata ankaŭ de movadoj kiaj animalismo, la kontraŭbortismo, la kontraŭmilitarismo, la ekologiismo, la pacismo aŭ la vegetarismo, sed ankaŭ fare de fakuloj pri la verkaro de pensuloj kiel Friedrich Nietzsche aŭ José Ortega y Gasset. La orientaj rezultoj de tiu dua difino devenus el la fakulo de Ĝajnismo nome Mahavira en Oriento, kiu kombinis la asketismon de Pārśvanātha kun la instruoj de la naturalismaj "ājīvika", termino kiu, en sanskrito, signifas "vivuloj".
Burgo de Veszprém
La burgo de Veszprém [vespre:m] estas parte detruita historia konstruaĵa komplekso en Hungario, en urbocentro de Veszprém.
Historio
En tiu loko Stefano la 1-a (Hungario) fondis diocezon. Por defendi ĝin, baldaŭe ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis. Dum dominado de turkoj 17-foje okazis sukcesa sieĝo (la unua en 1552), dume la diocezo ŝanĝis lokon al Sümeg. Fine la Habsburgoj eksplodis ĝin en 1704, tamen kelke da partoj restis. Poste la eklezio rericevis la lokon. La fortikaĵo havas nur unu straton, kie precipe katolikaj palacoj funkcias, sed ankaŭ prizono kaj lernejo. Nuntempe la turistoj vidas diversajn muzeojn, Ĉefepiskopan palacon, Kapelon de Gizela, Bazilikon-Katedralon de Veszprém, Preĝejon de Emeriko de Hungario, Kirkon Stefano la 1-a kaj fajroturon. Lastfoje okazis tie batalo en 1956: la Ruĝa Armeo okupis la fortikaĵon.
Pedro Alexandre (Bahio)
Pedro Alexandre [pedrŭaleŝandre] estas municipo de la brazila subŝtato Bahio, kiu taksis 16.995 loĝantojn en 2010.
Turka turto
La Turka turto aŭ Kolringa turto, Streptopelia decaocto, estas membro de la familio de birdoj Kolombedoj, kiu inkludas turtojn kaj kolombojn kaj unu el la plej grandaj koloniistoj en la mondo de birdoj.
Disvastiĝo
La origina teritorio estis mezvarmaj regionoj el la suda Azio, al Japanio kaj ĉefe en la regionoj de Barato al Turkio, en ĉiaj lokoj loĝataj de homoj; ĝi atingis Eŭropon tra la sud-orienta parto; de la jaroj 1930 ili komencis moviĝi al Eŭropo nordokcidentdirekte (unue vidita en Vieno en 1947, en Nederlando en 1949, Svedio, Belgio kaj Alzaco en 1950), ĝis atingi Brition ĉ. 1960 (en Anglio la unua nestofaranta paro en 1955, en Skotlando en 1957). Ili estas nun tre oftaj ankaŭ en eŭropaj urboj. Ĝi reproduktiĝas ankaŭ norde de la Arkta Cirklo en Skandinavio. Ĝi ne estas migranta birdo.
Ĝi estis enmetita en Bahamoj en la 1970aj jaroj kaj translokiĝis al Florido ĉirkaŭ 1982. Ties ĉefa teritorio en Usono estas ankoraŭ la marbordo de la Golfo de Meksikio, sed nun ĝi troviĝas ankaŭ tiom sude kiom ĝis Veracruz, tiom okcidenten kiom ĝis Kalifornio, kaj tiom norde kiom ĝis Brita Kolumbio kaj la Grandaj Lagoj. La konsekvencoj de tia surpriza disvastiĝo super la indiĝenaj specioj ne estas sufiĉe konata; ŝajne tiu ĉi specio okupas ekologian niĉon inter tiu de Plorturto kaj tiu de la Rokkolombo; kelkaj sugestis, ke la disvastigon kaŭzis la profito de niĉo kiun lasis libera la ekstingo de la Migrokolombo, sed tio ne eksplikus la same surprizan disvastigon en okcidentan Eŭropon.
Aspekto
Temas pri eta turto, sablogriza kun pli malhela kaj iom pli bruna dorso kaj blugriza flugilmakulo. La vostoplumoj finiĝas blanke. Ĝi havas nigran duonkoluman makulstrion en la nuko kaj kolflanke (iomete bordita de blanko) kaj de tie devenas unu el ĝiaj nomoj. La mallongaj kruroj estas ruĝaj kaj la beko estas nigra. La irizo estas ruĝbruna, sed de malproksime la okuloj ŝajnas nigraj, ĉar la pupilo estas relative granda kaj videblas nur mallarĝa irizoringo ruĝbruna ĉirkaŭ la nigra pupilo; eĉ ĉirkaŭ la tuta okulo estas blanka mallarĝega ringokulo kio kontrastigas pli la okulon.
Kutimoj
Temas pri gregema specio kaj pro tio multnombraj aroj formiĝas vintre kie estas manĝodisponeblo kiel granoj. La voĉo estas iu kuku-kuu ripetita multfoje. Tiuj sonoj fonetike tre similas al Greka vorto decaocto ('dekok'), kaj de tie venas la scienca nomo de la specio.
La voĉo estas raŭka "trr-trr", ĉefe kiam ekflugantaj kaj laŭta mekanika alvoko "ku-ku-kuu" dum 2 sekundoj, ĉefe kiam ripozas kaj ĉefe somere.
Ili reproduktiĝas ĉie ajn kie estas arboj por nestumi, ĉu ĝardenoj, ĉu arbaroj; la ino demetas du blankajn ovojn en nesto konstruita el bastonetoj kaj sekaj herberoj. La kovado daŭras 14-18 tagojn, kaj la idoj elnestiĝas post 15-19 tagoj. Ĝi ne estas timema kaj troviĝas tre ofte inter homoj kaj inter homaj loĝejoj.
Alia
La Turka turto estas unu el la du specioj (la alia kaj pli probable, la Afrika turto, Streptopelia roseogrisea) kiuj estas supozataj kiel sovaĝaj praspecioj de la hejma Hejmturto, S. risoria. Eble la Turka turto interreproduktiĝas kun la Hejmturto.
William Wellington Gqoba
William Wellington Gqoba (Aŭgusto 1840–26-a de aprilo 1888) estis sudafrika kosa poeto, tradukisto, kaj ĵurnalisto. Li estas unu el la plej gravaj deknaŭ-jarcenta kosa verkisto, en sia relative mallonga vivo li laboris vagonfaristo, instruisto, tradukisto de kaj al kosa kaj angla, kaj pastro.
Gqoba naskiĝis en Gaba, apud Alice, Okcidenta Kablando.
Gqoba mortis en Lovedale, apud Alice.
Anna Diósi
Anna Diósi [diOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Diósi Anna estis hungara aktoro, operetkantisto. Ŝia familia nomvarianto estis Diósy, ŝia persona nomvarianto (=karesnomo) estis Nusi [nuŝi], ŝia neuzita persona nomo estis Gizella. Anna Diósi naskiĝis la en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Miklós Balassa
Miklós Balassa [miklOŝ balaŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo Balassa Miklós estis hungara advokato.
Miklós Balassa naskiĝis la en Nagykanizsa, li mortis la  en Pécs.
Biografio
Miklós Balassa frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj en cisterciana gimnazio de Pécs, poste li studis en Ĉefepiskopa Jura Akademio (Eger), pli poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Erzsébet, fine li akiris advokatan-juĝistan diplomon en 1920. Li 1-a mondmilito interrompis la studadon, li batalis en la armeo. En 1920 li malfermis advokatan atelieron. Ekde 1929 li ankaŭ politikadis en la municipa kunsido de Pécs. Li estis membro de la Provizora Nacia Asembleo (1944-1945), poste li forlasis la politikon kaj estis nur advokato ĝis la pensiuliĝo en 1965. Li edziĝis en 1922, lia edzino naskis 2 filojn (1923, 1927).
Martin Frecht
Marteno Freĥt (naskiĝis la 8-an de septembro 1494, mortis la 8-an de septembro 1556) estis germana humanisto kaj reformatoro. Li studis en la Universitato de Hajdelbergo, kie li graduiĝis kiel bakalaŭro (1515), Majstro (1517) kaj Doktoro (1531), kaj tie li instruis teologion ekde la jaro 1529. En 1531, li translokiĝis al Ulm, kie li iĝis reformisto de la urbo. En 1536, li partoprenis en la Konkordato de Wittenberg, iĝinte mediacianto inter Lutero kaj la reprezentantaro de Strasburgo en la Demando pri la sakramentoj.
Li ankaŭ partoprenis en la religinegocaro inter protestantoj kaj katolikoj en la Kolokvo de Vormio (1540) kaj Regensburgo (1546). Ĉar li malakordis kun la aŭgsburga reĝa dekreto pri religiaj kontraktoj li estis arestita en 1548, kaj en 1549 li estis forpelita de Ulm. En 1552, li nomumiĝis profesoro pri teologio en la Universitato de Tubingeno.
Domo sur la akvo
Domo sur la akvo (Ĥanei ruje ab) estas la dua postrevolucia filmo de la irana reĝisoro Bahman Farman-Ara. Ĝi aperis en 2001 kaj estas 111 minutojn longa.
Ĝiaj temoj kaj etoso similas al lia antaŭa kinfilmo Odoro de kamforo, aromo de jasmeno, tamen neniel ripetece. Ĝi ĝuas tute alian atmosferon kaj formon. Ambaŭ rilatas al morto, sed ĉiu alimaniere.
Komence de la filmo la ĉefa karaktero dum akcidento per sia aŭto survoje, vundas anĝeleton. Do la spektantoj dekomence komprenas, ke temas pri surreala kaj mistikeca verko. Tamen ne multon oni spektas tiel; pli ol 90% spegulas nur tuŝeblajn realaĵojn. La ĉefrolulo, d-ro Sepid-baĥt (laŭlitere: blank-estontulo, bonfortuna, aŭ bonfina), mezaĝa ginekologo, havas bonajn, nebonajn kaj malbonajn ecojn – kiel plejmulto de ni homoj. Sepid-baĥt kun pasintaj eraroj kaj estanta soleco hazarde konatiĝas kun okjara knabo, kiu parkeras la tuton de La Nobla Korano kaj kiu ekenkomatiĝas. Eble tial unue la nomo de la filmo estis Komato kaj en intervjuo Farman-Ara priskribis la estontan filmon kiel “La historio de socio en kolektiva komato”.
La doktoro, kiu nun spertas “liberan falon en la vivo”, pasinte, ekzemple, kaŭzis nenaskivecon al sia sekretariino-amatino, kiu neniel pardonivas lin pro tio, kion li faris al ŝi, kiam ŝi estis eĉ pli juna. Inter la sociaj problemoj, pri kiuj la filmo elmontras estas narkotismo de junuloj, prostituo kaj aidoso. Ie en la filmo la d-ro responde al iu, kiu lin nomis sia lasta espero, diras: “(Do) Ni estas en feka mondo, kiam mi estas ies lasta espero.” Okcidentaj filmkritikistoj jam komparis iujn socisatirajn (p)ecojn de la filmoj de Farman-Ara kun tiuj de Woody Allen.
La doktoro ankoraŭ simpatias kun sia eksamatino, kiu nun estas ĉefflegistino kaj pasigas kemi-terapion pro la severa malsano; kun juna knabino, kiu ĵus komprenis, ke ŝi suferas aidoson; kaj kun sia filo, kiu suferas narkotismon.
Ankaŭ tiu ĉi filmo de Farman-Ara tre plaĉis al la juĝistoj de la Internacia Film-Festivalo de Tehrano (2002) kaj gajnis multajn premiojn, i.a. kiel la plej bona irana filmo kaj pro la plej bona aktoro (Reza Kijanijan).
Verkinto kaj reĝisoro
Bahman Farman-Ara
Geaktoroj
D-ra patro: Ezzat-ol-lah Entezami
D-ra filo, Mani: Mehdi Safavi
D-ra sekretariino: Hedje Tehrani
Ĉefflegistino: Bita Farrahi
Knabino kun aidoso: Behnaz Ĝafari
Literaturo
Tiu ĉi materialo unue aperis en Esperantlingva artikolo en Irana Esperantisto, n-ro 11, jaro 4, Printempo 2005, 56 p., p. 4-8.: Kiel kiseto far Ŝima Bastani. Jen ties fontoj:
BAHARLU, Abbas. Sad ĉehreje sinemaje Iran (Cent vizaĝoj de Irana kino), Teherano: Naŝre gatre, 2002, 208 p.
Ásotthalom
Ásotthalom [Aŝothalom] estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Mórahalom.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ la serba landlimo sen limpasejo, ĉefvojo Szeged-Baja preteriras.
Historio
La loko unuafoje aperis en 1760, en 1778 ankaŭ la nomo aperis. Tiutempe la kampoj apartenis al Szeged. Poste multe da farmoj kaj farmocentroj formiĝis. Post la granda inundo en Szeged okazinta en 1879 oni disdonis multe da parceloj kaj kreskiĝis serio da farmoj. Inter 1919-1922 la serboj okupis la regionon. La nuna vilaĝo restis hungara, sed apud la novaj limoj. En 1950 en la regiono formiĝis 5 vilaĝoj: Ásotthalom, Domaszék, Mórahalom, Ruzsa kaj Zákányszék. Post unu jaro Ásotthalom ricevis elektran kurenton, poste kolĥozoj formiĝis. Tiutempe 8000 da homoj loĝis tie. En 1968 la komunumo havis la rangon limogarda vilaĝo. Impona sportejo konstruiĝis en 1992.
Vidindaĵoj
Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, klubo de maljunuloj, interreta ĉambro.
Famuloj
En Ásotthalom naskiĝis restaŭristo Vilmos Osgyányi.
Stodůlky (Praga metroo)
Stodůlky estas stacio de Metroo en Prago sur Linio B, malfermita en jaro 1994.
Unuanivelaj produktantoj
Unuanivelaj produktantoj konvertas abiotan fonton de energio (ekz. lumo) en energio stokita en organikaj komponaĵoj, kiuj povas esti uzataj de aliaj organismoj (ekz. heterotrofoj). La unuanivelaj produktantoj povas konverti la energion de la lumo (fototrofoj kaj memfototrofoj) aŭ la energion en neorganikajn kemiajn komponaĵoj (kemolitotrofoj) por konstrui organikajn kombinaĵojn, kio estas kutime stokita en formo de biomaso kaj estos uzata kiel karbo kaj energifonto fare de aliaj organismoj (ekz. heterotrofoj kaj miksotrofoj). La memfototrofoj estas la ĉefaj unuanivelaj produktantoj, kiu konvertas la energion de la lumo en kemia energio pere de la fotosintezo, finfine konstruante organikajn molekulojn el karbona dioksido, nome neorganika karbonfonto. Ekzemploj de kemolitotrofoj estas kelkaj arĥeoj kaj bakterioj (unuĉelaj organismoj) kiuj produktas biomason el la oksidigo de neorganikaj kemiaj komponaĵoj, tiuj organismoj estas nomitaj kemomemtrofoj, kaj estas ofte troveblaj en hidrotermaj fontoj en profunda oceano. Unuanivelaj produktantoj estas la plej malaltaj trofa nivelo, kaj estas la tialoj kial la Tero estis eltenebla por la vivo ĝisnune.
Burgo Hammerstein (ĉe Rejno)
La Burgo Hammerstein estas ruino de montburgo sur alteco de 195 m s.m. sur altejo ĉe la Rejno sude de la loko Hammerstein en la distrikto Neuwied en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
János Varga (bestokuracisto)
János Varga [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Varga János estas hungara bestokuracisto, fakulo pri epidemio, profesoro, membro (korespondanta en 2001, ordinara en 2007) de Hungara Scienca Akademio.
János Varga naskiĝis la  1941 en Győr.
Biografio
János Varga frekventis bestokuracistan altlernejon en Budapeŝto inter 1959-1964. Post la diplomo li eklaboris en la bestokuracista instituto. En 1967 li revenis al la jam bestokuracista universitato por instrui. En 1976 li akiris PhD. Li profesoriĝis en 1985, en la sekva jaro li estis katedrestro ĝis 1990. Li doktoriĝis en 1994 antaŭ la akademio. Li partoprenas en redaktado de Acta Veterinaria Hungarica. Li okupiĝis precipe pri infektaj malsanoj de la dombestoj.
Ermanno Wolf-Ferrari
Ermanno Wolf-Ferrari (n. 12-an de januaro 1876 en Venecio; m. 21-an de januaro 1948 samloke) estis german-itala komponisto.
Vivo
Wolf-Ferrari naskiĝis kiel Hermann Friedrich Wolf kaj estis filo de la pentristo August Wolf el Weinheim ĉe Bergstraße kaj la venecianino Emilia Ferrari, kies naskiĝnomon li aldonis ekde 1895 al sia familia nomo. Kvankam li jam frue ricevis pianinstruon, li ŝajnis sekvi la profesion de sia patro, studante ekde 1891-92 ĉe Accademia di Belli Arte en Romo. Poste tamen li ŝanĝiĝis al Akademio de Tonarto en Munkeno kaj fariĝis lernanto de Josef Gabriel Rheinberger. En 1895 li revenis sen diplomo al Venecio, direktis ekde 1896 germanan ĥoron en Milano kaj trafis tie sur Arrigo Boito kaj Giulio Ricordi, kiu tamen rifuzis la publikadon de liaj unuaj komponaĵoj.
(18869) 1999 TU222
(18869) 1999 TU222 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ermanno Wolf-Ferrari
Vivo
En 1897 Wolf-Ferrari geedziĝis kun la kantistino Clara Kilian kaj translokiĝis en 1900, post la malsukceso de sia unua prezentita opero Cenerentola, reen al Munkeno. Liaj fruaj intrumentaj komponaĵoj kiel Sinfonia da camera op.8 (1901) kaj la kantato La vita nuova op.9 (1901) laŭ Dante sekvis la germanan romantisman tradicion de Mendelssohn, Schumann kaj Brahms. En Germanio li tamen havis siajn plej grandajn sukcesojn, kiam li turnis sin al revivigo de la itala komika opero, kun kiu precipe estas ligita lia nomo. Post Die neugierigen Frauen (1903) laŭ Goldoni la operoj Die vier Grobiane (1906), ankaŭ laŭ Goldoni, kaj Susannens Geheimnis (1909) estis liaj plej grandaj sukcesoj. Ili ĉiuj estis unuafoje prezentitaj en Munkeno, kvankam Wolf-Ferrari 1903-09 estis direktoro de la Liceo Musicale en Venecio. Poste li denove loĝis en Munkeno.
La opero Der Schmuck der Madonna, unua foje prezentita en 1911, estis malmulte kontentiga ekskurso en ekscita verismo, sed per L’amore medico (1913) laŭ Molière Wolf-Ferrari retrovis siajn fortecojn. La kruelaĵoj de la unua mondmilito dronigis la german-italon tamen en gravan, preskaŭ dekjaran kreokrizon, kiun fortigis geedzaj problemoj. Dum la milittempo li fuĝis al Zuriko kaj en 1921 li geedziĝis kun sia dua edzino Wilhelmine Christine Funk. Inter liaj malfruaj operoj plej famiĝis Sly (1927) laŭ Shakespeare, sed neniu el ili povis retrovi la sukcesojn antaŭmilitajn. Finfine Wolf-Ferrari sin turnis denove al la instrumenta muziko, ekzemple per Idillio-Concertino op.15 (1933) kaj la violonkonĉerto op.26 (1946). Tiujn ĉi komponaĵojn li verkis en melodia postromantisma tonsingvo sen rilato al samtempaj tendencoj de Nova Muziko.
En 1939 Wolf-Ferrari profesoriĝis pri kompozicio ĉe Mozartejo en Salzburg. Li suferis psike sub la faŝismo en Germanio kaj Italio kaj sub la ekeksplodiĝinta dua mondmilito, dum kiu lia domo estis ruinigita. Denove li fuĝis en Svision kaj revenis post la milito en sian naskiĝurbon Venecio, kie li mortis en 1948. Lia tombo estas sur la tombejoinsulo San Michele norde de Venecio.
To Catch a Thief
To Catch a Thief (Kaptu ŝteliston) estas usona krima mistera filmo de 1955 reĝisorita de Alfred Hitchcock, el scenaro de John Michael Hayes bazita sur la samnoma romano de 1952 "To Catch a Thief" de David Dodge. En la filmo stelulas Cary Grant kiel retiriĝinta domŝtelisto kiu devas savi sian reformitan reputacion kaptante trompiston kiu predas al riĉaj turistoj de la Lazura Marbordo. Grace Kelly stelulas kontraŭ li en amafero en sia fina filmo kun Hitchcock.
En majo 2018, estis anoncita ke Viacom estis adaptante la filmon kiel hispan-lingva televida serio. Ĝi estis lanĉita en oktobro 2019 kiel Atrapa a un ladrón (es).
La agado okazas en la Franca Riviera, kaj en la filmo Grant ludas la rolon de retiriĝinta ŝtelisto John Robie, kiu iĝas la ĉefa suspektito pro lavango de ŝtelado en Riviera. Intrigema usona heredantino ludita de Kelly supozas lian veran identecon kaj klopodas allogi lin. "Spite la evidentan aĝ-diferencon inter Grant kaj Kelly kaj malpezan intrigon, la ingenian scenaron (kun duobla kompreno) kaj la bon-natura aktorado atingis ekonomian sukceson." Ĝi estis la lasta filmo de Hitchcock kun Kelly. Ŝi poste edziniĝis al la Princo Rainiero de Monako en 1956, kaj tiel finis ŝia kinkariero.
Boršt pri Dvoru
Boršt pri Dvoru estas unu el 51 vilaĝoj, kiuj formas občina Žužemberk, en la Regiono Sudorienta Slovena.
Loko, priskribo
La vilaĝo kovras areon de 1,42 km2 kaj fine de 2018 estis 56 loĝantoj. La vilaĝo situas ĉirkaŭ 6 km oriente de Žužemberk - la centro de la občino.
La vilaĝo estas mallarĝa kaj longeca de nordokcidento al sudoriento. La alteco estas ĉirkaŭ 350-526 m. La nordorienta parto de la monteto (526 m super marnivelo) estas arbarkovrita.
Najbaraj vilaĝoj estas: Dolnji Ajdovec norde, Gornji Ajdovec oriente, Sele en Ajdovec sude, Srednji Lipovec en la sudokcidento, Podlipa okcidente.
Referencoj
Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T13_F410:10118506_x501183_y75050.75_s15_b4
Mekanika avantaĝo
Transmisia rilatumo estas koeficiento, per kiu fizika grando multobliĝas en konstantigita stato pro meĥanika aŭ hidraŭlika sistemo. Ĝi nomiĝas ankaŭ mekanika avantaĝo.
La ideo de simpla maŝino originiĝis ĉe la greka filozofo Arkimedo ĉirkaŭ la 3a jarcento a.K., kiu studis la arkimedajn simplajn maŝinojn: nome levilo, pulio kaj ŝraŭbo. Li malkovris la principon de mekanika avantaĝo en la levilo. Postaj grekaj filozofoj difinis la klasikajn kvin simplajn maŝinojn (eksklude la deklivan ebenaĵon) kaj kapablis proksimume ĉirkalkuli ties mekanikan avantaĝon.
Champéry (stacidomo)
Champéry estas fervoja stacidomo en Champéry, Svislando.
(11857) 1988 RK9
(11857) 1988 RK9 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.