cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santa Cruz de la Zarza
Industrio
El tradiciaj metioj per kiuj estis fama Santa Cruz de la Zarza (kia produktado de kestoj, ledaĵoj) survivas nur la memoro; kelka tradicia panfarejo aŭ nutrindustrio familia ekkomercis kelkajn «tipajn produktojn», por interna kaj sezonturisma konsumo, krom la semajnfinoj.
Surigao
Geografio
Surigao situas en norda pinto de la insulo laŭ marbordo sur marborda ebenaĵo, tamen rande sur montetoj. Butuano troviĝas 93, Tacloban 171, Cagayan de Oro 178, Cebuurbo 182, Malaybalay 186, Tagum 263, Dabao 304, General Santos 410, ĉefurbo Manilo 725, Kezonurbo 726, Baguio 908 kilometrojn (aere).
Santa Cruz de la Zarza
Industrio
Estis ankaŭ grava industrio de teksiloj por fortaj tolaĵoj por kamparanoj kaj tinkturejoj krom kaldrono por produktado de sapo.
Surigao
Historio
Surigao estas unu el la plej maljunaj havenurboj en Mindanao, fondita fare de hispanaj koloniigistoj en 1655. La havenurbo iĝis la provinca ĉefurbo en 1750. Pirataj atakoj ofte okazis, eĉ la havenurbo estis detruita, la loĝantoj sklaviĝis. Ekde 1901 la usonaj koloniigistoj konservis la ĉefurban statuson. Dominadon de Usono interrompis la mallonga japana okupo (1942-1945). En 1960 la provinco estis dispartigita, sed Surigao restis plu ĉefurbo tamen por pli malgranda provinco. En 1964 tifono detruis la urbon, la detruo estas pli granda, ol la 2-a mondmilito. Ĝi atingis la komponentan urborangon en 1970 kaj internacian klasifikadon grandurbo en la 1990.
Santa Cruz de la Zarza
Komerco kaj servoj
Kiel jam indikita, Santa Cruz de la Zarza estas municipo ĉefe dediĉata al la sektoro de servoj, ĉefe al komerco de ĉia tipo de produktoj je loka, komarka aŭ nacia nivelo. Okazas surstrata merkato ĉiumerkrede. En la municipo tiu estas konata kiel placo, ĉar ĝis la jaro 2006 tiu merkato okazis en la Placo de la Konstitucio. Tiu okazas en Santa Cruz de la Zarza ekde la Mezepoko en la nomita aktuale Placo de la Konstitucio.
La Raspa estis la ppulara nmo por la transportilo plej fama (nome buseto) en Santa Cruz de la Zarza, ĉar ekde la jaro 1954 estis uzata por alporti lokanojn al la stacio de fervojo. Ĝi havis la ĉasion de kamioneton Ford al kiu oni aldonis karoserion en ĉarpentejo de la municipo. Ĝi estis uzata ankaŭ kiel taksio ĉirkaŭe kaj eĉ kiel ambulanco se necese.
Sendungo
La nombroj de sendugitoj en Santa Cruz de la Zarza tuŝas ĉefe la virinojn. La informo relativa al junio de 2008 indikas ke estas 121 personoj inskribitaj kiel sendungitoj en la municipo, nome 44 viroj kaj 77 virinoj. Laŭ laborsektoroj, registras plej altan nombron de sendungitoj la sektoro de servoj kun 67, dum estas 37 en la industrio kaj 12 en la konstruado. Laŭ studnivelo, la ciferoj de sendungitoj estas: 59 ĉe tiuj kiuj finis la unuan etapon de mezinstruado, 39 ĉe tiuj kiuj havas nur bazan instruadon, 9 ĉe kiuj finis la mezinstruadon, 4 kun universitataj studoj, 2 kun Metia Instruado (FP) supera kaj 8 analfabetoj.
Laŭ aĝoj, estas plej da sendungitoj inter 25 kaj 29 jaroj kun 20; sekve de inter 30 kaj 34 jaroj, kun 19; inter 40 kaj 45, kun 19; kaj inter 35 kaj 39, kun 15. Estas 2 pli junaj ol 20 jaroj sendugitoj.
Infrastrukturoj kaj komunikado
Santa Cruz de la Zarza estas komunikata per ŝoseo kun urboj kiaj Toledo, Kvenko, Tarancón aŭ Toledo nome per la ŝoseo N-400, kie ĝi precize estas situanta ĉe la kilometro 82.
La fervojo kiu haltas ĉe Santa Cruz de la Zarza estas tiu de la vojo R6 de trajnoj Madrido-Kvenko-Valencio kaj trapasas la municipan teritorion la linio de Alta Velocidad Española (AVE) nome grandrapida trajno inter Madrido kaj Valencio.
Ĉiutage estas busoj al Madrido aŭ Toledo.
La jena tabelo montras la distancojn de Santa Cruz de la Zarza al aliaj municipoj aŭ urboj.
En Santa Cruz de la Zarza estas radio, nome Onda Santa Cruz, funkcianta ekde la 1980-aj jaroj.
Monumentoj kaj interesaĵoj
En la urba kerno estas granda nombro de palac-domoj kun abundo de senjoraj blazonoj. La tuta antikva domaro estas pavimita.
Preĝejo de Santiago
Ĝi estis konstruita ĉe malgranda preĝejo kiun la santiagismaj kavaliroj konstruigis ĉirkaŭ 1180. La nuna preĝejo estas de plano de latina kruco de tri navoj. La centra navo komponiĝas el du eroj, plus ĥorejo malantaŭa. La ĉefa kapelo ŝajne estis konstruita ĉirkaŭ 1593 fare de la samaj arkitektoj kiel la resto de la konstruaĵo. La plej bonkvalita pentraĵo de la muzeo estas la Ĉieliro de Nia Senjorino de Alonso del Arco.
Preĝejo de Sankta Mikaelo
La unua novaĵo pro ties ekzisto estas de 1185, tiam ekstermure de la vilaĝo; en la 15-a jarcento estis malgranda preĝejo, el gipso de tri navoj al kiu estis donacitaj ornamaĵoj fare de Isabel la Katolika. Estas de tri navoj sur arkoj kaj tuta el ŝtono. Kiel ĉe la preĝejo de Santiago, suferis la detruon de la Ĉefa Retablo dum la Hispana Enlanda Milito.
Antikva konvento de Triunuanoj
La antikva konvento de Triunuanoj estis fondita en 1678 de Pascual Sánchez en malgranda kaj nesufiĉa konstruaĵo, pro kio ĉirkaŭ la jaro 1680 oni ŝanĝis ĝin por terenoj ĉe la placo kaj tie ili konstruis novan, kie ili loĝis ĝis la elklostrigo; el ĝi restas nur ruinoj. Francisco Asenjo Barbieri loĝis en ĝi dum tri jaroj.
Blazondomoj
En la urba domaro de Santa Cruz de la Zarza estas nombraj nobelaj palac-domoj kun abundo de senjoraj blazonoj. La Casa de los Diez Hidalgos (domo de la dek hidalgoj) kiu iĝis muzeo-domo, situanta ĉe la strato Los Hidalgos, konservas kelkajn originajn ĉambrojn kaj ejojn kaj aliaj estis adaptitaj al pli moderna kaj loĝebla kondiĉaro. Estas la sidejo de la Asocio Kultura Amikoj de la Etnologia Muzeo, en kies unua etaĝo oni ekspozicias fotojn de lernokursoj, instruistoj, lernolibrojn, iamajn ludilojn kaj kuriozaĵojn pri iama edukado. En la dua etaĝo oni montras agrikulturajn labolilojn: nome jugoj, draŝiloj, plugiloj... Estas ankaŭ fota arkivo, same kiel dokumenta kaj pri aliaj materialoj, kiel festoprogramoj, afiŝoj pri aktivadoj kaj eventoj, libroj, ktp.
Alia de tiuj domoj estas La Casa del Gallo (kokodomo), kiu havas barokan enirejon kaj turon kun koko kiel ventoflago. Ĝi estas de la 17-a jarcento, elstaras la tureto sur la centra pordo kun ornamo el briko kaj fino el araba tegolo.
Estas diversaj domoj de stilo ĉurigera en la strato Chacón, kiaj la Casa Chacón kaj la domo de José Sierra. La Casa Chacón elstaras pro ĝia pordego lintela kaj granda blazono kiu staras super la kornico de la konstruaĵo.
En la strato Mayor situas la domo de la sinjoroj Gómez Rodríguez Monje, kiu posedas ankaŭ turon, kaj la domo Díaz Cézar, probable kiu plej bone konservas sian originan formon interne. La Domo de Cézar estas de la 17-a jarcento, de toleda mikso el briko kaj ŝtono kun arkaro super pordego por ĉararo kaj ornamaj elementoj ĉe la fasado.
La Casa de las Cadenas (domo de la ĉenoj) estis gastejo kiu havis azilrajton, kun bonkvalitaj feraĵoj kaj kun la Ora Ŝaffelo kaj la dato de 1626. Estas eble la plej antikva kaj finkonstruiĝis en 1688, elstaras la du kolonoj de 1,50 m kiuj utilas kiel temilo de granda ferĉeno. Estas ankaŭ fera reĝa krono de la Habsburgoj kun la blazono de Hispanio kaj la Ora Lanfloko. Ĝi troviĝas ĉe la preĝejo de Sankta Mikaelo. Tiu domo havis plejan prestiĝon el la 16-a al la 18-a jarcento. Ŝajne gastis tie la reĝo de Hispanio, Karlo la 2-a, kiu devis tranokti unufoje en la municipo en 1680, kaj pro tio oni metis la Oran Lanflokon.
EStas ankaŭ aliaj blazondomoj kiaj la domo de la Tercias Reales (ia imposto), poste konvertita en gastejo; la domo de la Senjoroj de Azor, de la 17-a jarcento; la domo de la du pordoj, de la 17-a jarcento, ĵus rekonstruita, ĝi havas tri etaĝojn, kun turo de kvar en angulo; kj la domo de Emilio Lárraga, de la 18-a jarcento, situanta ĉe la strato Juan Cano. Elstaras ties centra podego kun blazono.
Arko de la Vilaĝo
Unika resto de la antikva murego kiu ĉirkaŭis la vilaĝon. Estas sendube alia de la historiaj konstruaĵoj de Santa Cruz de la Zarza, kvankam ne estas precizaj novaĵoj pr ties konstruo. Oni supozasm ke temas pri la pordo de antikva mureca cirklo kiu iam enhavis la vilaĝon. La referencoj al la murego kaj al la Arko de la Vilaĝo, estas malabundaj kaj mallongaj, el kiuj la ĉefan oni havas en la relaciones, nome priskriboj menditaj de Filipo la 2-a en la jaro 1576 en kiuj laŭtekste oni diras, ke estas ĉirkaŭata la Vilaĝo de turoj antikvaj.
Alia grava referenco estas tiu de Pascual Madoz en la jaro 1839, kiu diras, ke estis fortikigita vilaĝo; oni konservis tiam 4 turojn ĉirkaŭ la preĝejo de Santiago. Oni supozas, ke tiun konstruon faris homoj kiuj partoprenis en la reconquista de la valareo de la rivero Taĵo kaj ricevis la influon de la arabaj konstruoj; de tie la aspekto mudeĥara de la Arko de la Vilaĝo (ĉefe pro la brikoj kiuj komponas ĝin). Oni povas konstati la konstruon de la fortikaĵo de La Encomienda, murego kaj Arko de la Vilaĝo en la lasta kvarono de la 12-a jarcento.
Urbodomo
Ne estas referencoj pri dato aŭ atestilo verkita de la konstruo de la Urbodomo. La unua novaĵo kiun oni havas datas de komencoj de la 12-a jarcento. Ĝi estis reformita en 1894. En la jaro 1922 oni konstruis la Turon de la Horloĝo. Pri la teretaĝo iam karcerĉeloj, ties konstruo povus dati de la 15-a aŭ 16-a jarcento. La pentraĵoj de la kunvenejo estas faritaj sur tolaĵo kaj reprezentaa Liberecon kaj Justecon, de aŭtoreco nekonata.
Cerealujo
La konstruaĵo de la Cerealujo estas situanta ĉe la strato Mayor kaj estis uzata kiel municipa biblioteko dum multaj jaroj. Ĝi estis reformita de la lernantoj de la Escuela taller «Santa Cruz» (atelierlenejo) por organizi tie la estontan Muzeon de Santa Cruz. La projekto Escuela Taller «Santa Cruz» ekis la 18-a de julio de 2006, finis la 17-a de julio de 2008 kaj celis personojn de inter 16 kaj 24 jaroj de la municipo aŭ de najbaraj municipoj. Ties fundamentaj celoj estis la laboriga helpo, la atingo de la bazaj niveloj de studado, la lernado de metio kaj la rehabilitado de konstruaĵoj de historia intereso.
Fuente de los Caños kaj Encaño
La Fonto de la Akvotuboj estas tradicia hidraŭlika verko kun akvotuboj kaj lavujoj, kie iam venis la virinoj de la vilaĝo lavi la tolaĵojn. La Encaño estis dukto de subtera akvo de la 16-a jarcento kiu fluas subtere sub la strato Zanja kaj kiu alvenas ĝis la Fonto de la Akvotuboj. Estas formata de kondukejo vizitebla konstruita sub volbo ascenda el briko. La akvo fluas subplanke laŭ kanaleto el ŝtono interrompita de ujetoj por dekantado kie sedimentas la sablo solvita en la akvo. Antikve sur ĉiu ujeto estis ŝtono kiu kaŝis la ujeton (stratnivele) kaj permesis, malkaŝite, aliri al la ujeto kaj purigi ĝin senecese subeniri.
Kavodomoj
En la municipo estis nombraj kavodomoj el kiuj kelkaj estas ankoraŭ loĝataj. Ili sinsekvas laŭlinie laŭlonge de la deklivoj de Santa Cruz de la Zarza. El ekstero elstaras ties blankaj fasadoj per kalko kaj la kameno kiu staras montrante kuriosan formon konusan, kelkaj kun rimarkinda volumeno kia tiu nomata Chimenea gorda (dika kameno).
Kulturo
La Karnavalo havis tradicion el la 19-a jarcento kaj post la tranĉo de la reĝimo de Francisco Franco, oni repopularigis ĝin el la 1980-aj jaroj ĝis nun.
Estas bez- kaj mez-lernejoj. Por sporto estas naĝejo, futbalejo, kaj aliaj sportejoj.
La kuirarto koincidas kun la tipa kuirarto de Kastilio-Manĉo.
Surigao
Ekonomio
Surigao estas la centro de politiko, komerco, bankado, industrio kaj eduko de la provinco. Ekonomie ĝi estss ĉefe agrikultura urbo produktanta plejparte kopron, rizojn, maizojn, legomojn, bananojn, kokosojn kaj aliajn fruktojn. Fiŝkaptado ankaŭ gravas. Ekde 1967 oni produktas cementojn kaj oni minas nikelojn kaj ferercojn en malgranda insulo (1969).
Religio kaj eduko
La loĝantoj estas plejparte katolikoj, la urbego estas diocezo. En Surigao katolika universitato funkcias ekde 2002, instituto ekde 1997, kolegio ekde 1998.
Neparolanta aŭtismo
Neparolanta aŭtismo estas kategorio de aŭtismo. Karaktera estas, ke la ulo ne parolas, uzas tre malmultan vortojn, aŭ ne uzas lian parolkapablon por komuniki. Oni konsideras, ke tute neparolantaj uloj estas mutaj, ĉar ili ne lernis paroli.
Surigao
Trafiko
Surigao estas atingebla laŭ la marborda ĉefvojo ambaŭflanke. Enurbe tricikloj, aŭtorikiŝoj por ses pasaĝeroj, aŭtobusoj kaj busetoj trafikas. La urbo havas havenon (ankaŭ por pasaĝeroj) kaj lokan flughavenon.
Neparolanta aŭtismo
Fono
Laŭ fruaj kalkuloj, 25%-50% de infanoj diagnozitaj pro aŭtismo diras maksime nur tre malmultajn vortojn. Esploroj pri aŭtismo okupiĝis tre malmulte kun neparolantaj uloj. Ankaŭ la kalkuloj ne estas esploritaj; mankas akceptitaj metodoj por esplori ilin. Estas metodoj, kiuj estas apartaj por malgrandaj infanoj, sed ne al pli aĝaj infanoj, adoleskantoj aŭ adultoj. Oni ofte konsideras neparoladon kiel signo de malfunkciado.
Surigao
Klimato
Surigao situas en la ekvatora klimato. Jare pluvas po 3652 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter oktobro-aprilo pli ofte. La averaĝa jara temperaturo estas 28 °C kaj varias inter 24-32 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Neparolanta aŭtismo
Fono
Oni okupiĝis pleje kun parolevolvo ĉe aŭtismuloj, kaj havis intereson en prognozoj pri parolevolvo. Laŭ esploroj, parolado devas komenci pli frue ol 5 jaroj; se oni ne parolas kiam li estas 5 jara, li ne parolos aŭ li ne uzos normale funkcionantan parolon. Frua lingva evolvo montras sukceson en lernado, laboro, sociala vivo kaj sendependeco.
Infanoj kiuj estas diagnozitaj per aŭtismo estis pleje inter 2 kaj 3 jaroj, kaj estis diagnozitaj laŭ sia konduto kaj sociaj problemoj. Ili povas havi digestajn problemojn, atakojn kaj dormajn problemojn.
Prognozoj
Oni ne konas kialojn de neparolanta aŭtismo, sed oni trovis ligilon kun komuna atendo kaj lingvaj kapabloj. Komuna atendo estas, ke oni montras per mano aŭ per okulo al iu; alia persono sekvas tiun, kaj poste ili atendas la saman objekton. Oni montris, ke aŭtismuloj ofte havas problemojn kun tiu. Sondo montras, ke malfruoj, malesto aŭ ĝenerala neadekva responso estas pli oftaj ĉe neparolataj aŭtistoj. Ankaŭ serĉado al repetitivaj aŭ intensaj stimuloj estas pli ofta ĉe ili. Tiu povas montri alian ligilon.
Kialoj
Oni ne konas la kialojn. Oni havas teorion pri rolo de amigdalo, sed oni necesus plian pruvon. La teorio fokusas al graveco de amigdalo en socialaj kontaktoj, kaj montras, ke problemoj en socialaj kontakto estas unu ĉefa simptomo. Oni pensas, ke amigdalo gravas en fuĝo-lukto reago, kaj ĝia aktiveco korelas kun timo. Ĝi havas ankaŭ rolon en socialaj kontakto, kiel eksperimentoj kun animaloj sugestas. pruvoj proponas, ke trofunkcionado estas pli akurata, ol teorio pri lezio.
Laŭ sondoj pri lezioj, damaĝoj de amigdalo rezultas gravajn problemojn de socialaj kontaktoj en bestoj. Vervet simioj ne flegis iliajn idojn, eĉ ili mistraktis ilin. Ratoj iĝis pli malsovaĝaj. Simioj kun lezio de antaŭa temporala lobo montris simptomojn de sindromo de Klüver–Bucy: perdon de timo, hiperseksualecon, hiperoralecon, kaj ofte ili povis ne rekoni objektojn.
Analizo de homaj cerboj post morto, oni trovis kreskitan denson de neŭronoj en amigdalo de aŭtismaj cerboj, kiu signifikas potencialan rilaton, kaj subtenas modelon pri hiperaktiveco.
En sondo, aŭtismaj subjektoj devis determini emocion de persono, kiun ili povas vidi en imaĝoj. Pli malgranda amigdalo plilongigis tempon por respondo, sed akuratecon ne. Amigdalo de aŭtismuloj igis malpli aktiva ol amigdalo de kontrolaj personoj. Anstataŭe regiono en tempia lobo reagis, kies tasko estas nomi aŭ priskribi imagojn. Oni pensas, ke tiu estas malpli por uzi emociajn kaj socialajn ligojn, ol objektiva kaj fakta prilaborado. Oni konkludis, ke aŭtismuloj ne inteligas, kiun la persono sentas, sed ili lernis, kiu mieno kiun emocion signifikas. Tiu subtenas mentalan deficiton pri komunikado de sentoj.
Speciale, en neparola aŭtismo amigdaloj estas pli malgrandaj ol en kontrolaj personoj, sed ne mapli neŭronon, kiu sugestas hiperkontektecon. Oni trovis negativan korelacion de grandeco de amigdalo kaj severeco de simptomoj.
Uzante okulsekvantajn programarojn, esploristoj trovis, ke pli malgranda amigdalo asocias kun malkreskado de okula fiksado. En homa komunikado, okuloj komunikas pri emocioj, do tiu estas baza en komunikado kaj rekonado. Oni trovis ligilon ankaŭ kun metakomunikado. Tiu sugestas gravan rolon de amigdalo en komunikado generale kaj en imitado de konduto.
Esploristoj povis trovi asocion ankaŭ kun neparola komunikado. Tiu sugestas, ke amigdalo havas tre grandan rolon en ĉiu formo de komunikado; kaj ĝi havas similan gravan rolon en kontakto kun homoj, kiu eblas imitadon de memtenado.
Lingva evolviĝo bazas sur imitado, simile al aliaj interpersonaj kapabloj. Neparolantaj aŭtismuloj povas lerni pli bazajn metojn, kiel montri al imagoj aŭ objektoj. Tiu ne bezonas personajn interrilatojn, kiel por lerni paroli.
Gravas, ke oni kredu al tiuj esploroj garde. Oni devus fari longtempajn esplorojn por ekkoni pli bone la patologio de aŭtismo. Anomalioj pleje ekiĝas el kompleksa interago de plena cerbo. Oni devus trakti aŭtismon kiel pli kompleksa, ol aproprigi ĝin simple al difekto de amigdalo.
Komunikado
Pleje oni donas imagojn al aŭtismuloj, kaj instruas al ili, kiel uzi tiujn. La imagoj povas esti en libro, en kartoj, aŭ en monitoro. Komputeraj sistemoj ankaŭ povas eldiri vortojn. Unue la infano lernas tiel signi bazajn necesojn; poste li lernas, kiel uzi la sistemon por lerneja lernedo. Adoleskantoj lernas multipaŝajn sistemojn, kiujn ili devas enŝalti, kaj serĉi imagojn aŭ foliumi. Tiuj sistemoj estas uzeblaj en plia ĉirkaŭoj, hejme, en lernejo, aŭ dum laboro. Laŭ longtempa sondo, PECS virkas pozitive al socializado kaj komunikado. Ankaŭ komuna atendo kaj iniciado kaj igado en komunaj ludoj, tiuj gravas al akirado kaj evolvado de lingvaj kapabloj.
Sondoj
Oni ofte sugestas, ke indentifikado kaj reprodukado de silaboj gravas dum parolevolvo. Laŭ sondo, lingvaj kapabloj povis pli evoviĝi, se neparolantaj aŭtismuloj povis atendi al unu silabo dum unu tempo. Oni povas helpi al aŭtismuloj lerni paroli, se oni montras kaj sonas silabojn, kiujn la infano imitas.
Pleje la sondoj estas malgrandaj kaj necesus aliajn sondojn por subteni iliajn rezultojn, kaj serĉi, ĉu oni povus ĝeneraligi ilin al ĉiu grupo de aĝo. Pleje oni okupiĝis pri uzado de parolgeneralaj sistemoj en neparolanta aŭtismo, kiuj bazas sur pli bazaj kapabloj, kiel montri al unu bildo kaj demandi stimulojn. Serĉado pri elvoviĝintaj metodoj de komunikatoj estas tre rara.
Gyula Szalay
SZALAY Gyula [salai] estis hungara historiisto, instruisto naskita la 8-an de decembro 1889 en Kézdivásárhely kaj mortinta la 4-an de junio 1978 en Budapeŝto.
Gonçalo Neves
Gonçalo NEVES [gonsAlu nevŝ] (naskiĝis en Setúbal, Portugalio, la ) estas Esperanto-verkisto, agronomo, licenciito pri plantpatologio, iama fakulo pri aĉetado kaj kvalitkontrolo de nutraĵoj, nun tradukisto, lingvoinstruisto kaj leksikografo. Eklernis Esperanton en 1987. Aktivis en la portugala Esperanto-movado inter 1987 kaj 1993. Ekverkis en 1989. Lingva revizianto de Monato inter 1995 kaj 2000. Akademiano inter 1995 kaj 1998. Plurfoje premiiĝis en la Internaciaj Floraj Ludoj kaj en la Belartaj Konkursoj de UEA. Aperigis poemojn, rakontojn, eseojn kaj recenzojn en pluraj gazetoj. Prelegis pri literaturaj temoj en Portugalio, Hispanio, Katalunio kaj Malto. Eklernis ankaŭ aliajn planlingvojn (Volapük, Ido, Interlingua). Publikigis plurajn Ido-librojn en 2002, 2007-2008 kaj ekde 2016. Pro sia Historia Vortaro de Esperanto, li ricevis en 2018 duan Premion Grabowski, kune kun Bernhard Pabst.
Neves estas membro de la Ibera Skolo de Esperantlingvaj verkistoj.
Aliaj
Kontribuis al BA2, BA8, BA10.
Gilvánfa
Situo
Gilvánfa situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Sellye troviĝas 12, Szentlőrinc 17, Szigetvár 23, Harkány 28, Pécs 35, Budapeŝto 231 km-ojn.
Historio
Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En Gilvánfa aŭtonomio de ciganoj funkcias, ili havas 71 %-n. La infanĝardeno funkcias loke, sed la municipa administracio en Magyarmecske funkcias. En Gilvánfa migra poŝto servas.
Santo Domingo de Pirón
Santo Domingo de Pirón [santodoMINgo depiRON] estas municipo en la centrosudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierras de Segovia (Teroj de Segovio) en la sudo de la provinco. La loknomo Santo Domingo de Pirón estas etimologie komprenebla kiel Sankta Dominiko de Pirón, alude al tiea rivero.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 27,64 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 59 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 150 el la 1930-aj jaroj.
Ĝi distas 18 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Brieva, Pelayos del Arroyo, Sotosalbos, Basardilla kaj Alameda del Valle (Madrid).
Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.
Fernando Delgado Sanz, konata ĉefe kiel El Tuerto de Pirón (Unuokululo) estis bandito (1846-1914) el la loko kun sia samlokano Aquilino Benito Pérez. Laŭdire li ŝtelis el riĉuloj, atakis preĝejojn kaj vojojn, ĉefe en la sierra de Guadarrama kaj en la baseno de la rivero Pirón, sed famis ankaŭ tra la tuta provinco Segovio kaj eĉ en parto de la provinco Madrido. Laŭdire en 1866 reveninte al Santo Domingo de Pirón post la militservo lia fianĉino de Santo Domingo de Pirón jam estis edziniĝinta pro familia premo. Tial li decidis ekkarieri per ŝtelado kaj humiligado al ŝia patro, caciko de la zono.
Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj, kiel la preĝejo de Sankta Dominiko kaj fasadoj kun sgrafiarto.
Hájek (Všeruby)
Hájek estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Všeruby, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Všeruby. Estas ĉi tie registritaj 35 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Hájek situas en katastra teritorio Hájek u Všerub kun areo 3,58 km².
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1586.
Saint Bonnet-Laval
Saint Bonnet-Laval estas nova franca situanta en departemento Lozère, regiono.
NGC 5783
NGC 5783 (aliaj indikoj — NGC 5785, UGC 9586, MCG 9-24-50, ZWG 273.33, IRAS14519+5216, PGC 53217) estas galaksio en konstelacio Bovisto.
Ĉi tiu objekto estas en NGC-katalogo kelkfoje, kun indikoj NGC 5783, NGC 5785.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Rochefort-sur-Brévon
Rochefort-sur-Brévon estas franca komunumo lokita en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Geografio
La komunumo enhavas la vilaĝon Rochefort kaj la vilaĝeton Le Puiset. etendiĝas sur kaj havis  loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de, tiel ke la loka loĝdenso estas po 0 homoj laŭ kvadrata kilometro.
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas.
La rivero trapasas la komunumon dum proksimume 4 km, ĝi meandras kaj tie estas pluraj marĉoj. La principa aktiveco de la komunuo estas la forstkulturo, ĝia arbaro estas la suda parto de la granda arbaro de Châtillon.
Historio kaj vidindaĵo
En 1888 la markizo de Broissia konstruigis la novan kastelon, en 1896 li konstruigis ankaŭ mirindan ĉevalejon.
La preĝejo datiĝas el la 12-a jarcento
Hunor Pető
PETŐ Hunor [petoe:] estas hungara artisto, skulptisto. Li naskiĝis en Baraolt la 9-an de julio 1968.
Biografio
Hunor Pető pristudis skulptoarton inter 1990-95 en Arta Ĉeflernejo de Budapeŝto.
Žakovce
Žakovce [ĵakovce], (hungare Izsákfalva [iĵAkfalva], germane Eisdorf) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Žakovce situas laŭ traira flankovojo. Kežmarok troviĝas je 7 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1209 en formo "Isaac". Post invado de la tataroj en 1241 saksoj refondis la vilaĝon, kiuj minadis kupron kaj hidrargon. En 1412 la minvilaĝo estis hipotekita al Pollando. En 1787 587 vilaĝanoj loĝis en 70 domoj, en 1828 718 vilaĝanoj loĝis en 99 domoj. Ĝis 1892 la oficiala hungara loknomo estis Zsákóc, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Izsákfalva 596 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Kežmarok, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post 1945 la germanoj deportiĝis al Germanio. En 2001 vivis en Žakovce 614 homoj, (595 slovakoj).
Reiss-Engelhorn-Muzeoj
La Reiss-Engelhorn-Muzeoj (mallonge REM, ofte minuskle rem) estas publika organizaĵo kun pluraj muzeoj en la urbo Mannheim de la germana federacia lando Baden-Virtembergo.
Muzeoj
La organizaĵo enhavas 6 muzeojn kaj 1 instituton.
Loko
Ekde jaro 2007 oni denove malfermis la muzeon "Arsenalo". La
Ekspozicioj en jaro 2010
Inter septembro 2010 ĝis februaro 2011 en la muzeo Arsenalo en Mannheim montriĝis vaste atentata historia ekspozicio pri "La Ŝtaŭfoj kaj Italio". Aparta retejo (vidu sube) ankoraŭ nun donas impreson pri ĝi.
Himantoglossum hircinum
Himantoglossum hircinum, estas frapa plantospecio el la genro de la Himantoglossum en la familio de la Orkidacoj (Orchidaceae), kiu troviĝas en la plej varmaj regionoj de Mezeŭropo.
Vegetativaj karakterizaĵoj
Himantoglossum hircinum estas multjara herba planto, kiu kreskas de 25 ĝis 100 cm, tre fortaj ekzempleroj estas pli altaj. La geofito formas kiel rezervorgano oblongajn-ovalajn plantbulbojn. La folioj longas 7 ĝis 15 cm kaj larĝas 3 ĝis 5 cm. Jam antaŭ la flortempo la planto komencas velki.
Generativaj karakterizaĵoj
La floraro havas multajn florojn, grandaj plantoj povas havi pli ol 100 florojn. La floroj odoras forte kiel virkapro. La eksteraj kaj internaj involukraj folioj de la floroj estas formitaj al kasko kaj havas verdecan kaj brunece blankan koloron. La lipoj estas trilobaj, ĉe la rando onda kaj je la bazo blankece verdaj kun ruĝaj punktoj. La meza lobo longas 3 ĝis 6 cm kaj havas verdan ĝis brunan koloron.
18243 Gunn
18243 Gunn estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Himantoglossum hircinum
Ekologio
La plantoj ĝenerale ne etas tre longviva. Ju pli forta unu planto estas, des pli verŝajne estas, ke ĝi ne aperos en la sekvanta aŭtuno aŭ nur tre malforte. La planto povas flori unu ĝis kvarfoje, en maloftaj okazoj kvinfoje, antaŭ ol la energirezervoj elĉerpiĝas kaj la planto formortas.
18243 Gunn
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo James E. Gunn, profesoro ĉe la Universitato Princeton. Li estas bone konata por sia kontribuo al la teoria astrofiziko, kosmologio kaj al la disvolvo de la instrumentaro, precipe por la Sloan Digital Sky Survey.
Himantoglossum hircinum
Kreskejoj
La planto bezonas kalkriĉajn lomajn grundojn.
Tasdorf
Tasdorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Plön de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Bokhorst-Wankendorf, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en Wankendorf.
Himantoglossum hircinum
Taksonomio
La valida nomo estas Himantoglossum hircinum (L.) SPRENG. Carl von Linné priskribis ĝin 1753 sub la bazonimo Satyrium hircinum L.
Satyrium estas hodiaŭ la genronomo de orkido, kiu ĉefe troviĝas en Suda Afriko.
Sinonimoj
Ekzistas jenaj sinonimoj:
Subspecioj
Diversaj specioj de la Himentoglossum estis en la pasinteco rigardata kiel subgenro al tiu specio.
Deveno de la nomo
La nomo Himantoglossum venas de la grekaj vortoj ίμάς himas = rimeno, γλώσσα glossum = lango kaj hircinum de la latina hircus = virkapro.
Transponilo
Transponilo estas teknika aparato por transponado de muziko en aliajn tonalojn. Ĝi povas esti enigita en muzikinstrumento (ekz. en cifereca piano) aŭ esti memstara aparato, kiu transsendas ekz. MIDI-datumojn ŝanĝitaj.
Międzyodrze-Wyspa Pucka
Międzyodrze-Wyspa Pucka estas setlejo de la urbo Szczecin en Pollando. Ĝi estas parto de la kvartalo Śródmieście. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 37-an lokon en la urbo kaj la 10-an lokon en la kvartalo; la 26-an de aprilo 2015 ĝi havis 1041 loĝantojn. Międzyodrze-Wyspa Pucka estas la plej granda setlejo de la Śródmieście.
Ĝi najbaras al la urba setlejoj Drzetowo-Grabowo (norde), Dąbie, Podjuchy kaj Żydowce-Klucz (oriente), Stare Miasto, Nowe Miasto kaj Pomorzany (okcidente). Międzyodrze-Wyspa Pucka nuntempe havas ĉefe familiaj ĝardenoj. La setlejo etendiĝas inter riveroj Odra kaj Regalica kaj lago Dąbie.
Per la setlejo kondukas du aŭtovojoj, kiuj konektas lefta kaj dekstra bordo de la urbo. La norda vojo konsistas al la stratoj Gdańska kaj Energetyków kaj Kastela Vojo, dum la suda vojo konsistas al la nuntempa strato de Florian Krygier (eksa Poznana Aŭtovojo)
Inseloj
Al la setlejo apartenis la jenaj inseloj:
(11543) 1992 UN2
(11543) 1992 UN2 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Nobuhiro Kawasato elde la observatorio de Uenohara (gubernio Jamanaŝi).
Celina & Reutilio
Celina & Reutilio estis duopo de kuba muziko, kiu konsistis el Celina González kaj Reutilio Domínguez. La du elstaris en la kampara muziko de Kubo, aparte en la gŭaĥiro, la gŭaraĉo kaj la punto cubano kaj sin distingis per tio, ke ili enigis en la tekstojn de siaj kantoj preĝojn, nomojn kaj vortojn rilatantajn kun la santerio.
Biografioj
Kiam Celina estis infano, ŝiaj gepatroj – kamparanoj – kaj gefratoj kantis en la dancarangoj de la semajnfinoj. Ángela ludis la kuban gitaron „tres“ kaj kantis, kaj Jesús ludis la liuton.
Celina lernis la melodian kaj ritman bazon de la cante guajiro, kaj de sia patrino la sindediĉon al la kreolaj religioj de Kubo kaj al la gedioj de la Joruboj: Ochún, Babalú Ayé, Ŝangoo kaj Jemaja.
Dum ŝia infaneco ŝia familio translokiĝis aj Santjago de Kubo. Danke al la radio kaj al sia prefero por la por la sono de punto cubano ŝi komencis improvizi decimojn kaj kvartetojn (kvarversaĵojn), ĝis kiam ŝi en 1943 konatiĝis kun Reutilio, kiu fariĝis la amo de ŝia vivo.
La punto cubano
La duopo sin diskonigis en Santjago de Kubo. Finfine en 1947 ĝi unuafoje prezentis en sendaĵo de la radiostacio CMKR. Alia populara muzikisto el Santjago, jam establiĝinta sur nacia kampo, Antonio Fernández, pli konata kiel Ñico Saquito kaj aŭtoro de sonoj kiel "María Cristina", "Adiós Compay Gato", "Jaleo", "No dejes el camino por vereda" kaj de la pratipo de protestkanto "Al vaivén de mi Carreta", irigis la duopon al Havano en 1948, por ke ili aperu en la regiona stacio Radio Cadena Suaritos. Tiu ĉi radiostacio estis enmodiginta la muzikon plej pure afrikan de la lando, prezentante je la semajnfinoj muzikojn kaj kantojn de la santeria religio kun kantistoj kiel Celia Cruz, Mercedes Valdés kaj Gina Martín.
Por ilia unua prezentado en Havano Celina & Reutilio komponis numeron, kiu fariĝos insigno de la duopo: "A Santa Bárbara", ankaŭ konata kiel "Que viva Changó". La sukceso de ĉi tiu gŭaraĉo estis plenplena kaj tuj vena.
Per ĉi tiu komponaĵo Celina & Reutilio rompis malnovan disigon, kiu ekzistis inter la muzikoj gŭaĥira kaj afrika, establis novan kunfandon, en kiu restas la metriko aŭ la hispana decimo kaj la stilon de la punto gŭaĥira, sed la teksto referencas al temoj de la kultura heredaĵo afrika. La akcepto de la publiko ne nur estas atribuenda al la noveco de la kantmaniero, sed eble al variaj aliaj kaŭzoj. La duopo kombins la "erupcian" voĉon de Celina, kiel oni ĝin nomis, kun la sono, kiun produktis Reutilio, kiu ŝajnis deveni ne de unu, sed de du aŭ pli gitaroj. Valoras la penon profundiĝi pri ĉi-lasta. En la tradiciaj duopoj kaj triopoj de "punto cubano" kaj "son montuno" ĝenerale oni uzis du gitarojn aŭ unu gitaro ku alia kordinstrumento. Unu muzikisto ludis la tiel nomatan "unuan gitaron", respektive la altajn tonojn, kiel en la kazo de Miguel Matamoros en sia triopo, dum kiam dua ‘apogis’, nome markis la malaltajn tonojn, kiel faris Rafael Cueto kun siajn famaj "tumbaos" en el Trío Matamoros. Reutilio Domínguez kunigis evoluintan teĥnikon kun supere fleksiĝemaj fingroj, manartikoj kaj antaŭbrako, kio kapabligis lin ludi la „unuan“ kaj „duan“ gitarojn samtempe, pro kio la duopo de Celina kaj Reutilio sonis kiel triopo.
Radio kaj televido
La sukceso de Celina & Reutilio en Radio Cadena Suaritos baldaŭ havigis al ili kontrakton kun radiostacio de tutlanda atingopovo, la RHC, Cadena Azul, al kiu ili tuj transiris kaj komencis surdiskigi la numerojn, kiujn la publiko favorigis. La unua sonregistraĵo de Celina & Reutilio estis A Santa Bárbara, en kiu ili sin apogis sur la pianakompanado de komponisto kaj aranĝisto Obdulio Morales kaj la bongado de alia elstara perkutisto habana, konata kiel Papá Gofio.
Ene de malmulta tempo Celina & Reutilio fariĝis en favoratoj tutlandaj. La recepto kombini la decimojn kaj kvartetojn tipajn de la kanto gŭaĥira kun temoj de la gedioj el la diaroj jorubaj kaj kongaj el la afrika pasinteco ricevis grandan atenton de la publiko, kaj la duopo komencis produktis tutan serion da similaj numeroj kiel "A la reina del mar", "El hijo de Elegua", "A la caridad del Cobre" kaj aliaj. Krom tio ili surdiskigis multan da gŭaĥira muziko kaj da son montuno de aliaj aŭtoroj, ekzemple "Lágrimas negras", "Me tenían amarrao con P" –compuesto por Ñico Saquito–, "El cuarto de Tula" kaj multajn plu.
La sekvonta ĉapitro estas tiu de la vojaĝoj eksterlanden. Celina & Reutilio vizitis Novjorkon, kie ili prezentis en la Teatro Puerto Rico en la kvindekaj jaroj, akompanataj de Benny Moré; poste en 1947 ili vojaĝis al Domingo, kie ilia muziko estis konata, ekde kiam radiostacio CMKR en Santiago de Cuba dissendis ilian muzikon, kaj ili reiris al Novjorko en akompano de la kantisto de danzonoj Barbarito Diez.
En Kubo ilia prestiĝo plialtiĝis, kaj Celina & Reutilio aperis en du kinofilmoj, "Rincón Criollo" kaj "Bella la Salvaje". Ili kantis en radioprogramoj dediĉitaj al gŭaĥira muziko en diversaj radiostacioj, aperis en la televido, elstaris per prezentadoj en la grandaj kabaretoj de la ĉefurbo inkluzive la legendan Tropicana. Ili surdiskigis en l956, subtenataj de unu el la plej estimataj orkestroj de la tempo, la Orquesta Sensación. Ili rilatis kun ĉiuj aliaj kantantoj de punto guajiro de la insulo kiel Ramón Veloz, Coralia Fernández, el Indio Naborí, Raúl kaj Radeunda Lima, kaj anoncantoj mendis de ili la surdiskigon de granda kvanto da rekonmelodioj.
La kantoj de Celina & Reutilio komencis cirkuli tra landoj de la Kariba baseno, aparte en Kolumbio, Venezuelo kaj Domingo. Unu el iliaj numeroj, registrata en epoko, en ke la gŭaĥira muziko montris signojn da senfortiĝo en la populareco, Yo soy el punto cubano fariĝis kune kun A Santa Bárbara alia mita sukceso de Celina & Reutilio, kiu trapasis variajn landojn de Latinameriko.
La kunlaboro de Celina & Reutilio daŭris ĝis ilia separo en 1964. Reutilio mortis en 1971. Inter 1964 kaj 1980 Celina González daŭrigis sian karieron kiel solisto. Ekde 1980 komencis nova etapo en la kariero de Celina. Ŝia filo Lázaro Reutilio finis siajn lecionojn de muziko, kaj patrino kaj filo decidis lanĉi novan version de Celina & Reutilio. Apogante sin sur la muzika ensemblo de la kamparmuzika programo "Palmas y Cañas" la novaj Celina & Reutilio ne plu estis duopo, sed moderna ensemblo da gŭaĥira muziko kaj son montuno kun Celina kaj sia filo Lázaro Reutilio kiel la stelulaj voĉoj.
La lastaj jaroj
En 1984 la duopo Celina & Reutilio vojaĝis al Bogoto kaj al la Feria de Cali kaj ekde tiam ili prezentis jaron post jaro en la ĉefaj urboj de Kolumbio: Cali, Palmira, Bogotá, Popayán, Pereira, Manizales, Cartagena, Barranquilla kaj Montería. Ankaŭ ili kantis en la televido kaj radio dum multaj okazoj, prezentantaj sian repertuaron same kiel tiun de Matamoros, Saquito, Carlos Puebla, José Pinares –aŭtoro de "Viejito Cañandonga"–, El Guayabero y Los Compadres.
Celina & Reutilio triumfis ankaŭ en Eŭropo, kie ili rikoltis sukcesojn en Britujo, Svisujo, Francujo kaj Grekujo. Celina transprenis kantojn de la de la Nueva Trova, aparte el la verkaro de Silvio Rodríguez, Girón; krom tio ŝi kunlaboris kun la grupoj Manguaré kaj Adalberto Álvarez y su son, kun kiuj ŝi sonregistrigis por du longeludaj diskoj.
Celina influis kreskan nombron da kamparaj kantantinoj ene kaj ekster Kubo. Ŝia efiko en la kuba muziko estas vaste rekonata. Kiel tekstis Alejandro Ulloa, Celina estis por la gŭaĥira muziko, kio Celia Cruz estis por la gŭaraĉo kaj la sono.
Celina mortis en la aĝo de 86 jaroj la 4-an de februaro 2015 pro plilongitita cerboangia malsano.
Lierneux
Lierneux (france: [ljerNE], valone: Lierneu) estas municipo en Belgio. Komence de ĝi havis  loĝantojn.
Blankgorĝa korvo
La Blankgorĝa korvo, Corvus leucognaphalus, estas birdospecio de la familio de korvedoj kaj el ĝia tipa genro Corvus ene de la ordo de paserinoj. Ĝi estas la plej granda korvospecio (42 al 46 cm longa) de la kvar propraj de Karibio. Du aliaj specioj, nome la Kuba korvo, Corvus nasicus kaj la Jamajka korvo, Corvus jamaicensis ŝajne estas pli proksime parencaj al ĝi kunhavante gravajn morfologiajn trajtojn. La kvara specio el tiu regiono, la Palmokorvo, Corvus palmarum ŝajnas pli malfrua alveninto (almenaŭ laŭ evoluo) kaj montras afinaĵojn kun kaj la Fiŝkorvo kaj du specioj de Meksiko en Nordameriko.
Listo da S-Deklaroj
Ĉi-deklaroj pri sekureco uziĝas internacie, ne nur en la Eŭropa Unio, kaj nuntempe ekzistas senĉesaj klopodoj cele al internacia harmoniigo.
Rimarko:Mankantaj kunigaĵoj de S-deklaroj indikas la forigon de tiuj frazoj aŭ anstataŭigo per alia frazo.
Blankgorĝa korvo
Ĝi estas fortika birdo kaj arbarkorvo trovebla ĉefe en la granda insulo de Hispaniolo kiu enhavas la ŝtatojn de Dominika Respubliko kaj Haitio. Ĝi troviĝis ankaŭ en Puerto-Riko sed oni konsideras, ke ĝi formalaperis de tiu insuloj ekde la komencon de la 20a jarcento pro la konsiderinda arbarklarigado kaj ĉasado. Ili loĝas kaj en malaltaj teroj kaj en montaraj arbaroj kaj malkiel la rilata Kuba korvo, ŝjane ne toleras areojn klarigitajn por farmado. Ili ofte flugas alte super la arbarbrabĉaro kaj ŝvebas sur varmaj aerfluoj malkiel la parenca Palmokorvo kiu rare ŝvebas.
La ĝenerala aspekto estas nigra kun blupurpura nuanco sub bona lumo. La nigra beko estas longa kaj profunda kaj kurbas milde suben pinte kio donas al la birdo grandkapan aspekton. La naza bridaĵo ne multe kovras la naztruojn malkiel ĉe plej parto de specioj de tiu genro. Estas makulo de malhelgriza nuda haŭtaĵo malantaŭ la okulo kaj baze de la suba makzelo havas nudan strion de samkolora haŭto. La iriso estas distinga ruĝokra kaj la gamboj kaj piedoj estas nigraj.
La manĝo estas tipe kiel de plej parto de arbarkorvoj inkluda grandan kvanton de frukto sed ankaŭ manĝas kvanton de senvertebruloj dum idomanĝigado. Oni trovis ankaŭ etajn vertebrulojn preditajn en la stomakoj de kolektitaj birdoj inklude etajn indiĝenajn bufoj kaj birdidojn. Oni supozas, ke tiu specio ankaŭ rabas ovojn se eblas.
La nesto estas ĉiam soleca kaj konstruita en alta arbo, kvankam oni ne scias multe pli pri ĝia reproduktado.
La voĉo de la Blankgorĝa korvo estas tre rimarkinda kaj konsistas el serio de likvidecaj bobelaj sonoj, grakaj kaj tartalaj miksitaj kun mildaj kaj akraj notoj inklude kelkajn kiuj sonas kiel tiu de Komuna korako, Corvus corax.
Ákos Szabó
SZABÓ Ákos [sabo:] estas hungara grafikisto. Li naskiĝis en Baraolt (Rumanio) la 16-an de junio 1979.
Biografio
Ákos Szabó studis en sia naskiĝurbo nur inter 1986-1990. Siajn artajn studojn li faris en Altlernejo de Nyíregyháza (2002-2003), poste li pristudis bildgrafikon de 2004 en Hungara Arta Ĉeflernejo de Budapeŝto.
Akvosporto
Estas multo de sportoj kohera kun akvo. Kelkaj sportoj inkluzivas nur unu parto kohera kun naĝado, kiel por ekzemplo triatlono.
Olimpiaj ludoj
Akvosportoj en la Olimpiaj ludoj estas:
Fehér (familia nomo)
Fehér estas hungara familia nomo kun la signifo blanka. Ankaŭ tiu nomo etendiĝis en la hungara diasporo tutmonde. Kelkaj ekvivalentoj de Fehér en aliaj lingvoj: angle: White, germane Weiß, france Leblanc. Historia nomvarianto de la hungara Fehér estas Fejér.
Fehér interalie povas rilati al
Mózes Turóczi
TURÓCZI Mózes [turo:ci] estis hungara kupristo, partopreninto en la hungara revolucio de 1848. Li naskiĝis la 23-an de januaro 1813 en Kézdivásárhely kaj mortis la 16-an de majo 1896 en Kézdivásárhely.
Biografio
Mózes Turóczi la metion de kupristo lernis de sia patro. En 1848 – 49 kune kun Áron Gábor li fabrikis 64 kanonojn en la fondejo de Kézdivásárhely. Post 1850 li daŭrigis sian metion.
Robert Blum
eta|Memortabulo en memoro de Blum, en [[Kolonjo, laurbo kie li estis naskita.
La surskribo sur la memortabulo: "Naskita en ĉi tiu loko la 10-an de novembro 1807, pafita en Vieno la 9-an de novembro 1848; mi mortis pro la libereco de Germanio, por kiu mi batalis. Mia patrujo memoru min."]] Robert BLUM (naskiĝinta la en Kolonjo, mortinta la  en Wien-Brigittenau) estis germana politikisto, eldonisto kaj ĵurnalisto.
Vivo
Blum lernis la metion de zonfaristo kaj venis poste al fabriko de lanternoj servante mallongan tempon kiel soldato. En 1830 li iĝis teatreja deĵoranto sub la estro Ringelhardt, en 1831 kasisto antaŭ sekvi lin al Lepsiko. Tie li iĝis ĵurnalisto kaj beletraĵisto kaj fondis en 1840 Ŝileran societon interesiĝante ankaŭ pri la porverkista klubo Literatenverein. En tempo de ĝenerala ekscito politika Blum baldaŭ evidentiĝis bonega agitadisto.
Fonto
Herders Conversations-Lexikon. Freiburg im Breisgau 1854, vol 1, p. 571-572, kio relegeblas tie ĉi.
NGC 5786
NGC 5786 (aliaj indikoj — ESO 327-37, MCG -7-31-4, IRAS14556-4148, PGC 53527) estas galaksio en konstelacio Centaŭro.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Palota (distrikto Medzilaborce)
Palota (ankaŭ hungare, rutene Палота [palota]) estas malgranda vilaĝeto, limpasejo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Palota situas laŭ rojo, laŭ la pola landlimo, laŭ vojo kaj fervojo Pollando-Medzilaborce. Tiu urbo troviĝas en distanco 10 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1330 en formo "Palata". En 1556 neniu pagis imposton. En 1787 498 vilaĝanoj en 70 domoj, en 1828 559 vilaĝanoj en 76 domoj loĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Palota 413 homoj, (rutenoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto Medzilaborce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 pro la bataladoj la vilaĝo bruldetruiĝis. En 2001 vivis en Palota 183 homoj, (90 slovakoj, 64 rutenoj, 25 ciganoj).
Kafejo Arco
Historio
La literatura kafejo havis sian kulminon kiam renkontiĝis surloke anoj de la t.n. Praga rondo (Pražský kruh, Prager Kreis). Inter la vizitintoj menciindas Franz Kafka, Felix Weltsch, Oskar Baum, Willy Haas, Egon Erwin Kisch, Franz Werfel, Ernst Polak, Paul Kornfeld kaj František Langer, kiujn la kritikisto Karl Kraus titolis ŝerce arkonaŭtoj. Johannes Urzidil porĉiamigis la kafejon en sia rakonto Nacht des Schreckens. Poste alvenis ankoraŭ la verkistoj Max Brod, Anton Kuh, Else Lasker-Schüler, Kurt Tucholsky kaj Ernst Weiß. Sed ne nur aŭtoroj gastis. Dume preferis la intelektuloj ekskluzive ĉeĥlingvaj la kafejon Café Union, kunvenis en Arco-kafejo la germanoj kaj la judoj kiuj tamen ne estis malinteresighantaj je ĉeĥaj aferoj; memkompreneble estis multaj el ili dulingvaj.
Post la fino de Dua mondmilito (forpelo de la germanlingvanoj), holokaŭsto (mortigo de judoj) kaj la komunismaj jaroj la kafejo perdis tute sian karakteron. Post multjara fermiĝo kaj nedaŭra utiliĝo oficirkazina ĝi estas hodiaŭ modesta restoracio.
Jimmy Cobb
Wilbur James „Jimmy“ Cobb (naskiĝis la 20-an de januaro 1929 en Vaŝingtono, mortis la 24-an de majo 2020 en Manhatano) estis usona frapinstrumentisto de moderna ĵazo, kiu estas fama pro sia „rektlinia senornama malmolbopo-stilo“.
Vivo kaj verkado
Kiel ĉefe sininstruinto Jimmy Cobb atingis fariĝi la plej longtempe kunmuzikisto en la plej multaj el la ensembloj de Miles Davis. Ekde 1946 li lernis frapinstrumentan ludon ĉe Altlernejo Armstrong en Bostono. Li akompanis komence en Vaŝingtono Ĉarlion Rouse kaj Bilian Holiday, antaŭ ol li en 1951 koncertvojaĝis kun Earl Bostic tra Usono. Dum la sekvaj jaroj li laboris kiel akompanisto de Dinah Washington kaj muzikis ankaŭ kun Frank Wess, Leo Parker aŭ Pearl Bailey. En 1957 li laboris ĉe Cannonball Adderley, tiam mallonge ĉe Stan Getz kaj Dizzy Gillespie. Ekde 1958 ĝis 1963 li muzikis en la bando de Miles Davis, lia frapinstrumentara ludo troviĝas i. a. sur historiaj registraĵoj kiel „Kind of Blue“, „Sketches of Spain“, „Someday My Prince Will Come“, „Live at Carnegie Hall“, „Porgy and Bess“ kaj multaj aliaj sonregistraĵo de Miles Davis; krom tio Cobb ankaŭ surdiskigis kun John Coltrane („Giant Steps“). Dum la 1960-aj jaroj li muzikis en klubejoj triope kun Wynton Kelly kaj Paul Chambers, parte ankaŭ kune kun Wes Montgomery. En la 1970-aj jaroj li akompanis Saran Vaughan. Poste li estis aŭdebla kun Kenny Drew la pli maljuna, Art Farmer, Nat Adderley, Jesse Davis aŭ Roman Schwaller. Malmultajn tagojn post sia 75-a datreveno ekestis kun Ellis Marsalis la albumo Marsalis Music Honors Jimmy Cobb kun kvar komponaĵoj de la frapinstrumentisto.
Jimmy Cobb estas la lasta restanta vivanta muzikisto, kiu kunverkis la sonregistraĵojn por la mita ĵazalbumo „Kind of Blue“.
Por 2009 li ricevis stipendion de NEA.
Antropa principo
Antropa principo (ἄνθρωπος, homo) estas grupo da postulatoj kaj hipotezoj en kosmologio kaj filozofio, emfazanta ke la bazaj ecoj kaj naturleĝoj de observebla Universo devas esti tiaj, ke en ĝi povu ekzisti viva observanto (t.e. homo).