Kopta_lingvo
La Graveco de la Kopta
La apero de la kopta malfortigi la ligiloj inter Egiptioj kaj la antikva Egipta kulturo, kaj fondis la bazo de la kopta identeco kiu adoptis agnosticimon, kaj kristanismon. La kopta literaturo presakaŭ estas skribita kiel manuskriptoj. Manuskriptoj ekzistas en kodeksoj (libroj) ne volvlibroj. La kopta estas la nura etapo de la Egipta lingvo kiu estas klare kaj prononceble kaj kompreneble, tial ĝi helpis S-ro Ĉampoliono komprei la antikva Egiptan lingvon. Jen miloj da medicinaj, magiaj, alĥemiaj, matematikaj, historiaj kaj religioj skribaĵoj. Legendoj, mitoj, kaj apokalipsoj ekzistas en la kopta literaturo. La magiaj tekstoj aperis inter la 1-a jarcento a.K kaj la 3-a jarcento. Tamen, La plej parto de la kopta literaturo skribiĝis inter la 3a kaj 13a jarcentoj. La koptaj tradukoj de la Biblio estas gravaj inter la tradukoj de la Biblio. La tradukoj de la Biblio ekaperis en la 3-a jarcento. Iliestas unu el la plej malnovaj tradukoj kiuj montras la komprenadon de la unua eklezio de la teksto. La traduko al kaj la boarika kaj la fajumika dialektoj aperis en la 9a-jarcento. La traduko al sahidika kaj aĥmimika dialektoj aperis ĉirkaŭ la 4a-5a jarcento j aŭ eble antaŭe. Eble la fontoj de la boarika kaj la fajumika biblio malsamas al sahidika kaj la aĥmimika biblio. La ne kanonaj skribaĵoj de patroj montras la fruan komprenadon de Kristanismo laŭ la patroj de la eklezio. La tradukoj de la respubiko de Πλάτων (Platono), la gnostikaj verkaĵoj ekz. la evangelio laŭ Tomaso kaj la evangelio laŭ Judaso estis trovita en la kopta nur, la apokrifaj skribaĵoj , kaj la manikeaj skribaĵoj. La skribaĵoj de patroj de la Kopta Ortodoksa Eklezio ekz. Papo Atanasio de Aleksandrio (tradukata el la greka). Papo Atanasio skribis en kaj la greka kaj la kopta. Sankta Antonio la granda eble estas unu el la plej fruaj kiuj skribis en la kopta, sankta Ŝenudo de Atribo (347–465) estas la plej grava verkisto en la kopta ĉar li skribis multe kaj lia skribaĵoj atingis altan nivelon. La skribaĵoj de sankta Visa sian aliĝanto sekvas la paŝoj de sankta Ŝenuda. Sankta Paĥomo skribis la reguloj de monaĥoj tiu skribaĵo influis monaĥismon en multajn lokojn. La kopta uzas precipajn terminojn por la monaĥa vivmaniero kaj kulturo. Sanktaj Tadroso de Tabeneseo kaj sankta Horsijesjoso siaj aliĝantoj daŭris la skribaĵoj pri monaĥismo. Sankta Basandjo de Kifto, kaj la diroj de multaj koptaj patroj estis skribita en la kopta. Hijerakaso de Leontopoliso la aliĝanto de Origeno skribis psalmojn en la kopta kaj influis la disvolviĝon de la kopta. Ankaŭ, la vivoj de gemartiroj, gesanktuloj, gemonaĥoj, geermitoj, asketoj kaj patroj estis skribita en la kopta aŭ tradukita al la kopta el greka. La himnoj, la akrostiĥaj himnoj, multaj ĉantoj la liturgio kaj la preĝoj de la Kopta Ortodoksa Eklezio estis skribita en la Kopta. La plej frue koptaj himnoj aperis dum la 8-a jarcento. Ankaŭ, jen la sorĉaj, kuracaj, alĥemiaj, sciencaj, leĝaj kaj ĉiutagaj skribaĵoj en la kopta. Jen multaj manuskriptoj en Daĥla oazo (la 4-a jarcento), Baŭito kaj Tebo (la 7-a jarcento), Afrodito (la 8-a jarcento), kaj la arĥivejo de Kora ibn Ŝarik (la 8-a jarcento). Ankaŭ Champollion (Ĉampoljono) dependis de la koptan por kompreni la Egiptajn hieroglifojn dum la jaro 1822. Li skribis ke  'Miaopinie, Kopta estas la plej perfekta, la plimulto de racia lingvo sciata' . Profesoro Rudolfo Kasero (Rudoph Kasser) diris pri la Kopta ke ĝi estas  'unu el la plej bela, la plimulto de lerte strukturita kaj la plimulto muzika de la mondo'  Ankoraŭ, jen multaj epistoloj, leteroj, leteretoj, estis skribita en la Kopta antaŭ sia malvivo dum la 17-a jarcento La nubia lingvo ⲛⲟⲩⲃⲓⲓⲛ estas skribita en la koptan alfabeton signojn plus aliaj literoj ⳣ ⳡ. Eble la cirila alfabeto alprenis la literon ϣ kaj eble ϣ iĝis ш en la cirila alfabeto.