cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Negrín
Profesia kariero
Pro la problemoj devenaj el la Unua Mondmilito, li revenis en Hispano oktobre de 1915, kaj la 22-a de februaro de 1916, ekde Las Palmas de Gran Canaria, petas al la Junta para la Ampliación de Estudios stipendion por pludaŭri siajn studojn en diversaj centroj de usona priserĉado de Novjorko kaj Harvard, pro kio li estis proponita de Santiago Ramón y Cajal por direktori novan Laboratorion de Generala Fiziologio en Madrido, kio pro manko de spaco en la Nacia Instituto de Sciencoj, situantas en la keloj de la Residencia de Estudiantes, kion li akceptis.
En 1919, post eksterordinara bakalaŭro, ricevis habilitigon ed sia germana titolo kiel Kuracisto kaj Kirurgo. Venontjare li doktoriĝis kaj prezentis novan tezon: El tono vascular y el mecanismo de la acción vasotónica del esplácnico, kvalifikata kiel Esltara; ties teorio pri "akceptaj substancoj" iĝos poste certa, kaj antaŭvida tra jardekoj. En 1922, post la morto de la profesoro José Gómez Ocaña en 1919, ricevis la katedron de Fiziologio de la Universidad Central de Madrid. Ekde tiu posteno organizis Laboratorion de Praktikoj en la Altlernejo de Medicino, dum tiun de la Residencia de Estudiantes direktas al priserĉado. Lia akademia kaj administra taskoj el 1923, kiam li estis nomumita sekretario de la Altlernejo, estis ampleksa kaj efika: li iniciatis ŝanĝojn en la studprogramaro, kreadon de Instituto por Kontrolado de Medicinoj (estre dekomence de lia disĉiplo José Domingo Hernández Guerra) kaj, jam en 1932, de Lernejo de Fizika Edukado kaj Sporta Medicino (estre de lia disĉiplo Blas Cabrera Sánchez)... Poste li estos nomumita al la sekretario por la Konstrua Konsilantaro de la Nova Universitata Urbo, kreita en majo de 1927. }}
Negrín ĉefe okupiĝis por kreado de tutmonda fama skolo pri Fiziologio. Li havis disĉiplojn kiaj Severo Ochoa (kiu ricevos la Nobel-premion de Fiziologio kaj Medicino), José María García-Valdecasas kaj Francisco Grande Covián, kiuj profitis la impresan bibliotekon pri Fiziologio kiun Negrín estis alportinta el Germanio kaj poste kompletis. Spite siaj konoj, kaj laŭ atestoj de disĉiploj kiaj la propra Severo Ochoa, "li malbone eksplikis" kaj "tro multe maltralasis".
Post fekundaj jaroj de instruado kaj scienca priserĉado, li forlasis la profesian karieron por eniri en politiko. Unu de la plej gravaj hospitaloj de Kanarioj, situanta en Las Palmas de Gran Canaria, por lia honoro nomiĝas "Hospital Dr. Negrín".
Politika kariero
Li eniris en la Hispana Socialisma Laborista Partio en 1929 al la flanko de Indalecio Prieto dum la diktaturo de Miguel Primo de Rivera, kaj en 1931 iĝis deputito de la Las Palmas, kio li pluestis ĝis 1934. Negrín ne sentis grandan intereson por la marksismo. Neniam rilatis kun la sindikatoj kaj apartenis al la plej modera flanko "prietista" de la partio. Li estis nur modera socialisto kaj estis konvinkita pri neceso de laika edukado en Hispanio por progresigi la landon.
Dum la Dua Hispana Respubliko, plenumis altajn postenojn kaj parlamentajn kaj ene de la socialisma organizo.
Post la Hispana Revolucio de 1934, estis priserĉata pri partopreno en ĝi, sed ne estis procezita. Tiele li iĝis vicprezidanto de la grupo parlamenta socialista, funkciante kiel prezidanto, pro enkarcerigo de Largo Caballero pro ties partopreno en la malsukcesa klopodo revolucia.
Hispana Enlanda Milito
Negrín estis nomumita ministro de Trezoro en la unua registaro de Largo Caballero, kreita la 4-a de septembro de 1936, reprezente de la PSOE kaj kiel membro de la prietista flanko. En tiu posteno li aprobis kaj kontrolis la sekretan transporton de la plej parto de la rezervoj el oro de la Banco de España, 460 el 635 tunoj de oro, al Kartaĥeno, kaj ties fina destino en Moskvo (la fama oro de Moskvo); tio estis necesa por akiri armilaron el Sovetunio, sed estis kritikata de la frankisma reĝimo, kiel perfidulo kaj ŝtelisto favore al Sovetunio kaj kontraŭ Hispanio.
En la printempo de 1937, ekludis gravan rolon en la politiko de la respubliko hispana. Dum tiuj monatoj la registaro de Largo Caballero estis fiaskonta, pro malkontento de komunistoj, prietistoj kaj maldekstraj respublikanoj, pro manko de integrado de la registaro kaj malbona administrado de la milita peno (Largo Caballero estis ankaŭ Militministro). Liaj oponantoj akuzis lin pro malefiko, manko de centrigo kaj emo al la fortoj de la respublika maldekstro (anarkiistoj, kabajeristoj kaj komunistoj de la partio POUM). La komunistoj provokis krizon de registaro, kaj petis lian anstataŭon kiel Militministro, kion la prezidanto de la Respubliko, Azaña, akceptis. Fine, antaŭ la premo de la prietistoj, kiuj proponis Negrín kiel prezidanto, post la demizio de Largo Caballero la 17-a de majo de 1937 la Prezidanto de la Respubliko Manuel Azaña nomumis lin kiel Prezidanto de la Registaro. Ŝajne li ne konis la murdon de Andreu Nin kaj de estraranoj de la POUM fare de ties komunistaj rivaloj, ĝis post la faktoj, kvankam li preteratentis ilin por pluteni helpon de la sovetoj.
La unua grava politika decido de la nova registaro Negrín estis la publikado de la nomataj "Dektri Punktoj" (30-a de aprilo de 1938), kiuj precizigis la celojn por kiuj oni pludaŭrigis la enlandan militon kaj laŭ kiuj oni intencis negoci kun la malamika venkanta flanko:
Nefrito
Nefrito estas malsano, kies ĉefa simptomo estas la inflamo de renoj. La vorto nefritis devenas de la latina lingvo, kiu mem heredis ĝin el la greka νεφρίτιδα.
Tiu malsano estas kaŭzita de variaj infektoj aŭ toksaĵoj.
Dieto
En la 19-a jarcento la rusia gastroenterologo Manuil Pevzner ellaboris serion da dietoj por diversaj tipoj de nefrito. Ili nomiĝas dieto N 7 kaj varias depende de tipo de malsano — a (а), b (б), v (в), g (г).
Dieto N 7v
Ĝi estas destinita por malsanuloj kiuj perdas multe da proteino kun urino.
Celo
Celo de la dieto estas rekompenci proteinon, perdatan kun urino, helpi al normaligo de metabolo de proteinoj, lipidoj, kolesterolo kaj malgrandigi edemojn.
Ĝenerala karakterizo
La dieto havas normalan energian valoron kun kresko de proteinoj, modera malkresko de lipidoj (tiuj de bestaj), normala enhavo de karbohidratoj kun limigita enhavo de sukero. Oni draste limigas salon, likvaĵojn, ekstraktaĵojn, kolesterolon, okzalatan acidon, sukeron. Oni kreskigas nombron de lipotropaj elementoj. Viando kaj fiŝaĵo estas kuirataj en bolanta akvo. Manĝaĵoj estas kuirataj sen salo. Temperaturo de la pladoj estas normala.
Kemia enhavo kaj energia valoro de la dieto
Proteinoj: 110-120 gramoj (60-65% la bestaj).
Lipidoj: 70-80 gramoj (30% la plantaj).
Ŝiduĥ
Ŝiduĥ aŭ ŝiduĥo el shidduch (en hebrea: שִׁדּוּךְ, pl. shidduchim שִׁדּוּכִים, en aramea שידוכין) estas sistemo de parigado per kiu judaj fraŭloj estas enkondukitaj unuj al aliaj en komunumoj de Ortodoksa Judismo por celoj de geedzigo.
Nefrito
Dieto N 7v
Karbohidratoj: 350-400 gramoj (30-40 gramoj da sukero).
Ŝiduĥ
Ambaŭ flankoj (kutime la gepatroj, proksimaj parencoj aŭ amikoj de la koncernaj personoj, kaj la fraŭloj mem) plenumas demandaron pri la planita partnero, ekz. pri lia/ŝia karaktero, inteligento, nivelo de lernado, financa statuso, familia kaj sana statuso, aspekto kaj nivelo de religia observado.
Nefrito
Dieto N 7v
Energia valoro: 2500-2600 kilokalorioj.
Ŝiduĥ
Ŝiduĥ ofte komencas pere de rekomendo el familianoj, amikoj aŭ aliaj kiuj vidas parigadon kiel micvo, aŭ ordono. Kelkaj en tio ĉio kiel profesio kaj postulas pagon pro siaj servoj. Kutime profesia parigisto estas nomita ŝadĥan, sed ankaŭ iu ajn kiu faras ŝiduĥon estas konsiderata ŝadĥan.
Nefrito
Dieto N 7v
Libera likvaĵo: 0,8 litro.
Ŝiduĥ
Post kiam la propono estis farita, la planitaj partneroj renkontiĝas nombrajn fojojn por akiri impreson ĉu ili estas kongruaj unu kun la alia. La nombroj de rendevuoj antaŭ anonci la fianĉiĝon povas varii laŭ la komunumo. En kelkaj, la rendevuado pluas dum kelkaj monatoj. En pli striktaj komunumoj, la paro povas decidi jam kelkajn tagojn post la dekomenca renkontiĝo. Ankaŭ la aĝo kiam povas esti komencita la shidduchim povas varii laŭ la komunumo.
Nefrito
Dieto N 7v
Nombro de manĝoj: 5-6 tage.
Pladoj: rekomendataj kaj ekslkudendaj
Ruĝaj Kmeroj
La Ruĝaj Kmeroj aŭ Ruĝaj Ĥmeroj (ខ្មែរក្រហម; prononco []; Khmers rouges) estis maoisma-naciisma gerila movado, kiu en 1975 akiris la ŝtatan potencon en Kamboĝo. La nomo devenas de la kamboĝa ŝtata popolo, la kmeroj, kaj de la simbola uzo de la ruĝa koloro por komunismo, kvankam la ekstreme brutala regado de la reĝimo kaŭzis ke la nomo nun aparte elvokas penson pri la koloro de sango. La Ruĝaj Kmeroj perforte volis ŝanĝi sian landon al ideologio de agrikultura komunismo. Kadre de tio la loĝantaro de la ĉefurbo Pnom-Peno estis preskaŭ komplete forpelita al la landa kamparo, kaj fine rezultiĝis escepte kruela genocido de la propra popolo, kiu konatiĝis tutmonde. Ĝis la fino de la movada regado en 1978, laŭ internaciaj taksoj inter 1,7 kaj 2,2 milionoj da kamboĝanoj estis murditaj. Post la forpelo de la Ruĝaj Kmeroj fare de invada armeo el Vjetnamio en 1978, la Ruĝaj Kmeroj ree iĝis gerila organizaĵo, kiu kadre de la Malvarma Milito parte ricevis subtenon de nekomunismaj, okcidentaj ŝtatoj kiel Usono. La jura prilaboro de la genocidaj krimoj komenciĝis malfrue kaj laŭ la stato komence de la 2010-aj jaroj ankoraŭ neniel estas finita.
Nefrito
Dieto N 7v
Pano kaj bakaĵoj
Supoj
Vegetaraj supoj kun grioj, legomoj, fruktoj, lakto. Ekskludendaj estas viandaj, fiŝaj kaj fungaj buljonoj.
Viando kaj birdaĵoj
Negrasaj bovaĵo, bovidaĵo, porkaĵo, kuniklaĵo, kokaĵo, meleagraĵo — kuiritaj kaj poste bakitaj aŭ frititaj, en pecoj aŭ hakitaj. Ekskludendaj estas grasaj viandoj, hepataĵo, renoj, cerbo, kolbasoj, fumaĵaĵoj, konservaĵoj.
Fiŝaĵo
Pladoj el diversaj grioj kaj makaronoj (kaĉoj kun lakto aŭ akvo, pudingoj, pilafo ktp).
Legomoj
Pladoj el terpomoj, karoto, legoma brasiko, kukurboj, legomkukurboj, beto, verda pizo, tomatoj, kukumoj, aliumo, laktuko, aneto, petroselo, rafaneto. Ekskludendaj estas rafano, rumekso, ajlo, spinaco, legomaj konservaĵoj, salitaj legomoj.
Dolĉaĵoj
Iuj ajn fruktoj kaj beroj — ĉu krudaj aŭ forme de pladoj. Laktaj kiseloj, ĵeleoj. Sukero kaj konfitaĵoj estas limigataj. Anstataŭ sukero uzendas mielo. Ekskludendaj estas ĉokolado kaj kremaĵoj.
Saŭcoj, spicaĵoj
Lakta, acidkrema, tomata, legoma saŭcoj aprobindas. Citrata acido, vanilino, petroselo, aneto. Ekskludendaj estas viandaj, fiŝaj, fungaj saŭcoj, kreno, mustardo, pipro.
Trinkaĵoj
Teo kun citrono aŭ kun lakto, neforta kafo kun lakto. Freŝaj sukoj el legomoj, fruktoj, beroj. Dekoktaĵo de eglanterio aŭ tritikaj branoj. Ekskludendaj estas kakao kaj mineralaj akvoj riĉaj je natrio.
Grasoj
Nesalita butero, plantaj oleoj. Ekskludendaj estas ĉiuj aliaj grasoj.
Ekzemplo de la dieto
La unua matenmanĝo: legoma salato kun planta oleo, omleto el ovoblankoj, teo kun lakto.
La dua matenmanĝo: sekaj fruktoj, moligitaj en akvo.
Tagmanĝo: vegetara barĉo (duonporcio), kotletoj el hakita viando bakitaj en acidkremo, stufita karoto, freŝaj pomoj.
La dua tagmanĝo: dekoktaĵo de eglanterio.
Vespermanĝo: kuirita fiŝaĵo, pudingo kuirita sur vaporo, el malgrasa kazeo, teo.
Antaŭ dormi: kefiro.
Le Burg (stacidomo)
Le Burg estas franca stacidomo sur linio -, situanta en  Varetz, en departemento Corrèze, regiono Nova Akvitanio.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Nova Akvitanio.
Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) de la linio Nexon - Brive-la-Gaillarde (613000).
András Kontur
Biografio
András Kontur abiturientis en industriarta mezlernejo en sia naskiĝurbo, poste li praktikadis en studioj. Li akiris diplomon en Hungara Belarta Universitato en 2008. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ádám Farkas (skulptisto) kaj Zoltán Karmó. Li jam dum la mezlernejo okupiĝis pri ŝtonskulptaĵoj, tion ne postlasis post la diplomo. En 2007 li partoprenis en restaŭradoj de ornamskulptaĵoj en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Li ricevis premion en 2016.
9190 Masako
9190 Masako estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Masako Muramatsu, edzino de la dua malkovrinto.
Tullio Levi-Civita
Tullio LEVI-CIVITA, membro de la RSL (29a de Marto 1873 – 29a de Decembro 1941; [ˈleːvi ˈtʃivita]) estis itala matematikisto, plej fama pro sia verko pri absoluta diferenciala kalkulo (tensorkalkulo) kaj ties aplikaĵoj al la teorio de relativeco, sed kiu faris ankaŭ gravajn kontribuojn en aliaj areoj. Li estis disĉiplo de Gregorio Ricci-Curbastro, nome inventinto de tensorkalkulo. Lia verko inkludis fundamentajn artikolojn pri kaj pura kaj aplika matematiko, ĉiela mekaniko (ĉefe ĉe la trikorpa problemo), analiza mekaniko (nome la kondiĉoj pri separeblo de Levi-Civita en la ekvacio Hamilton–Jacobi) kaj pri fluidodinamiko.
Saint-Michel-de-Fronsac
- jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone Sent Miquèu de Fronsac, ankaŭ foje literumata Sent Michèu de Fronsac - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france Gironde [] respektive okcitane kaj gaskone Gironda), en la administra regiono Nova Akvitanio (france Nouvelle-Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Nòva Aquitània) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france Aquitaine [], okcitane kaj gaskone Aquitània). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ Liborna) kaj al la kantono .
Tullio Levi-Civita
La simbolo de Levi-Civita estas simbolo de n {\displaystyle n} {\displaystyle n} indicoj, kiuj estas aŭ +1 aŭ −1 depende de la pareco de la permuto de indicoj.
Saint-Michel-de-Fronsac
Laŭ la stato de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj.
(18587) 1997 YR5
(18587) 1997 YR5 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Ildikó Pécsi
Ildikó PÉCSI [pEĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pécsi Ildikó estis hungara aktorino, voĉoaktoro, reĝisoro, parlamentano. Ŝia edzo estis Lajos Szűcs (defendisto). Ildikó Pécsi naskiĝis la 1940 en Polgár, ŝi mortis la 5-an de decembro 2020.
Biografio
Ildikó Pécsi frekventis Teatran Altlernejon inter 1958-1962 en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Pécs). Baldaŭe ŝi aliĝis al diversaj teatroj, ekzemple al Teatro Radnóti, Teatro József Attila. Baldaŭe ŝi edziniĝis, poste naskis filon. Ŝi ofte aranĝas spektaklojn pri hungaraj poetoj, ekzemple Sándor Petőfi, Endre Ady, Attila József, Miklós Radnóti kaj ŝi estis ankaŭ parlamentano. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2007, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Ŝi verkis 4 librojn kaj ankaŭ reĝisoradis.
En Esperanto
En 1983 dum la 68-a UK en Budapeŝto estis surscenigita Leteroj prezentita de Ildikó Pécsi.
10413 Pansecchi
Nomo
Ĝia nomo honoras Luigi Pansecchi, kiu faris precizajn studojn pri. Kiel ano de la Gruppo Astrofili Giovanni e Angelo Bernasconi kaj de la Società Astronomica Italiana, li kunlaboris kun la Observatorio San Vittore kaj kun la Observatorio de Brera en Milano.
Denta formulo
Denta formulo estas kutima formo de priskribo de dentiĝo de mamuloj. Ĉiu mamulo havas de unu ĝis kvar apartajn tipojn de dentoj, kiuj aranĝiĝas je difinita maniero sur iliaj makzeloj. Do, entute estas kvar tipoj de dentoj, troveblaj en mamuloj: incizivoj, kaninoj, antaŭmolaroj kaj molaroj. Multaj mamuloj havas ne ĉiujn tiujn tipojn, kaj en kelkaj specioj dentoj estas tute ne apartigeblaj. Tiuj lastaj nomiĝas homodontoj ("samdentuloj", ĉar ĉiuj dentoj de ili estas pli-malpli la samaj). Ekzemple, monotremoj, ksenartroj, pangolinoj kaj cetacoj estas homodontaj.
La dentoformulo karakterizas la mamulan dentaron. Por la priskribo de la dentaro oni uzas la komencliteron de la latina nomo:
Absoluta plimulto de mamuloj havas genetike fiksitan nombron de dentoj kaj nombron de ĉiu tipo de dentoj. Ĉar la makzeloj estas simetriaj, oni povas oportune priskribi nur duonon de ĉiu makzelo, komencante de la centro. Plej kutime oni markas ĉiun denton per litero (I por incizivo, C por kanino, P por antaŭmolaro kaj M por molaro) kaj orda numero. Ekzemple, homoj havas du incizivojn (I1 kaj I2), unu kaninon (C1), du antaŭmolarojn (P3 kaj P4) kaj tri molarojn (M1, M2, kaj M3). Kiam oni decidas rapide priskribi strukturon de makzelo de iu animalo, oni ne bezonas literojn kaj povas simple skribi nombrojn de dentoj de ĉiu tipo, apartigitajn per punktoj en la maniero I.C.P.M: 2.1.2.3
Oni karakterizas la nombron de la dentoj per frakcio, kie la supraj ciferoj montras la dentonombron de la supera makzelo kaj la subaj nombroj montras tiun de la suba makzelo. Ĉar la nombro de la dentoj estas la sama ambaŭflanke, pro tio oni uzas en la formulo nur la prezenton de unu flanko. La formulo komenciĝas ĉiam per la tranĉodentoj.
Ĉar multaj animaloj havas malsaman nombron de dentoj sur supraj kaj malsupraj makzeloj, oni skribas la formuloj por ili en la maniero de matematika frakcio: formulo de supra makzelo estas super la lineo kaj formulo de malsupra makzelo estas sub ĝi. Do, plena denta formulo por plenkreskaj homoj estas =32. Por katoj la formulo estas, por pandoj ĝi estas ktp.
Se iu tipo de dentoj mankas en iu animalo, oni kutime skribas nulon en ĝia loko. Ekzemple, denta formulo por kunikloj estas, ĉar ĉe ili mankax kaninoj. Rodentoj, kiuj nur havas incezivojn kaj molarojn, havas formulon. Tamen, oni kutime preterlasas la lastajn nulojn en la formulo, ĉar estas facile diveni, ke se en la formulo estas nur tri numeroj, do sur tiu makzelo mankas molaroj, se nur du - mankas ambaŭ molaroj kaj antaŭmolaroj ktp. Se iu animalo estas homodonto, oni povas skribi nur unu numeron super kaj unu numeron sub la lineo. Ekzemple, por homodonta dazipo la formulo estas \frac{7}{7}. Se nombro de iu tipo de dento varias de individuo al individuo, oni skribas maksimuman kaj minimuman valoron apartigante ilin per haltostreko. Ekzemple, por bradipoj la formulo estas, ĉar ili havas de 8 ĝis 10 dentojn sur malsupra makzelo, depende de la individuo. Alternative, oni povas skribi plej kutiman nombron kaj pli malkutiman varion apude in la parentezoj. Do, saman formulon por bradipo oni povas skribi kiel.
La dentoformulo de la bovo: La 2 nuloj en la formulo montras, ke la bovoj ne havas incizivon kaj kaninon en la supra makzelo.
Maksimuma denta formulo (t.e. formulo kun plej granda ebla nombro de ĉiu denta tipo) por placentuloj estas. Marsupiuloj kutime havas pli da dentojn. Ekzemple, por oposumo la formulo estas.
János Pelsőczi Kovács
János Pelsőczi Kovács  [jAnoŝ pelŝOci kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Pelsőczi Kovács János estis hungara pastro, kalvinana episkopo. Lia nobela antaŭnomo estis pelsőci.
János Pelsőczi Kovács naskiĝis en 1672 en Hungara reĝlando en Pelsőc (nuntempa Plešivec en Slovakio). Li mortis la 1749 en Transilvanio en Magyarigen (nuntempa Ighiu (Alba) en Rumanio),
Biografio
János Pelsőczi Kovács frekventis altlernejojn en Debrecen, Miskolc kaj Gyulafehérvár. Ekde 1697 li plulernis en universitatoj en Frankfurto ĉe Odro, Utrecht, Leiden kaj Franeker. Hejmenveninta en 1700 li estis pastro en diversaj komunumoj. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
Islama oferofesto
La islama oferofesto (arabe عيد الأضحى, latinliterigo ʿĪdu l-Aḍḥā, aŭ laŭ tre proksimuma prononco Eid ul-Adha) okazas memore de la preskaŭ-ofero al Alaho de Iŝmaelo, fare de lia patro Abrahamo - malsame al la judoj kaj kristanoj, kiuj laŭ la libro Genezo kredas, ke Abrahamo prenis sian duan filon Isaakon al la monto por oferi lin al la Dio, islamanoj post longaj teologiaj diskutoj nun ĝenerale kredas, ke estis la unua filo Iŝmaelo, kiun Abrahamo prenis al la monto. Oni celebras la feston je la 10-a tago de la monato Dhu al-hiĝĝah (arabe: ذو الحجة ), post la jara pilgrimado - la haĝo - al Mekao en Sauda Arabio. La festo okazas 70 tagojn post la fino de la fasta monato de Ramadano, je la fino de kiu oni festas la unuan feston de la islama kalendaro, la Eid ul-Fitr (عيد الفطر "finfasta festo").
Dum tiu ĉi kvartaga festo, oni laŭdas la submeton de Abrahamo al la volo de Alaho. Kaj kiel simbolo de lia ofero de ŝafo (anstataŭ Iŝmaelo), oni oferas bestojn kiujn oni taksis halalaj, t.e., indaj (aŭ permesitaj) oferi. Tial oni nomas tiun ĉi feston, en Barato ekzemple, bakrid (la kapro-festo).
(105808) 2000 SZ135
(105808) 2000 SZ135 estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lincoln Near-Earth Asteroid Research elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Ĝi orbitas, kun granda orbita klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata «Troja Tendaro».
Saint-Claude
Saint-Claude estas loknomo en franclingvaj landoj.
Aladár Lászlóffy
Biografio
Aladár Lászlóffy akiris abiturientan diplomon en Kluĵo, poste li studis en Universitato Bolyai de Kluĵo kaj li ricevis diplomon de mezlerneja instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo. De 1961 li laboris en la redakcio de Literatura Eldonejo de Kluĵo, sekve inter 1962-1969 ĉe la porinfana revuo Napsugár. Li estis redaktoro ankaŭ de la ĵurnalo Előre, Utunk.
Valenzuela (Kordovo)
Valenzuela estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Córdoba, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 19 km2 kie loĝas 1355 geloĝantoj, do loĝdenso estas 71.3 loĝ./km2. Valenzuela situas je 84 km de la provinca ĉefurbo Córdoba.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1355 geloĝantoj de la municipo Valenzuela estas 682 inoj kaj 673 viroj. En la vilaĝo loĝas 1284 geloĝantoj, kaj aliaj 71 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 8, 4 inoj kaj 4 viroj, kaj mortis 16, 9 inoj kaj 7 viroj. Tiel la natura kresko estis -8 (-0.6%). La laborkapabla loĝantaro estis 609 homoj (44.9%).
Agnus Dei
Agnus Dei (latine ŝafido de Dio) estas en la kristanismo ekde pratempo disvastigita simbolo por Jesuo Kristo.
Tiu ĉi simbolo referencas pri la ŝafido kiel viktimo en la Tanaĥo resp. malnova testamento, precipe pri la Pesaĥoŝafidoj, kies sango la Izraelidoj ŝmirpentris dum la nokto de la eliro el Egiptio kiel protektosigno antaŭ la mortanĝelo sur la pordofostojn (Eliro 12; komparu paskoŝafido). "Kiam mi vidos la sangon, mi preteriros".
Jesuo Kristo kiel la Filo de Dio estas por la kristanoj la Ŝafido de Dio, oferita de Dio pro la pekoj de la homoj inkluzive la prapekon de la homoj. Laŭ kristana teologio Jesuo Kristo estas la peranto, kiu per sia viktimomorto kreis la repacigon inter Dio kaj la dekadenta kreitaĵo (Genezo 3). Tiu ĉi repacigo transiras en la kredo je Jesuo kiel Redemptoro kaj la bapto al la homo.
La komunio de Jesuo Kristo, atestata en la nova testamento, referencas pri la pesaĥŝafido, ĉar dum la nokto de la pesaĥfesto Jesuo kun siaj apostoloj celebris la pesaĥmanĝadon. Laŭ tio li disdonis, simile al judaj tradicioj, neacidiĝintan panon kaj vinon al la apostoloj. Kredante la vortoj de ĝia sinjoro Jesuo "Prenu, manĝu; ĉi tiu estas mia korpo; vi ĉiuj trinku; ĉar ĉi tiu estas mia sango de interligo, kiu estas elverŝata por multaj, por la pardonado de la pekoj " la eklezio celebras ĝis hodiaŭ tiun ĉi komunion en ĝiaj diservoj. Pro tio en la lutera eklezio la komunumo kantas la Agnus Dei en la komunia liturgio post la enmetaj vortoj. Ĝi adoras per tio la Sinjoron ĉeestantan en la Sankta Komunio, kies korpon kaj sangon sub la elementoj pano kaj vino ĝi perbuŝe ricevas por pardono de la pekoj.
En la romkatolika kaj ĉiuj de ĝi devenaj liturgioj per tiu ĉi Kristalvoko komencas litanieca preĝo, kiun oni kantis aŭ parolis. La teksto apartenas al la ordinariumo de la meso, kaj multaj komponistoj el ĉiuj epoko kaj konfesioj muzikigis ĝin.
Latina teksto: Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona nobis pacem.'' Esperanta teksto en la katolika versio:
Ŝafido de Dio, kiu forigas la pekojn de l‘ mondo, kompatu nin. Ŝafido de Dio, kiu forigas la pekojn de l‘ mondo, donu al ni la pacon.''
Esperanta teksto en la lutera versio:
Kristo, Di-Ŝafido, portas Vi la pekojn for: Vi nin kompatu. Kristo, Di-Ŝafido, portas Vi la pekojn for: Donu Vian pacon. Amen.''
Tiu ĉi preĝo (kutime liturgia kanto) estas ero de la evangela-lutera sanktmanĝa liturgio kaj la romkatolika eŭkaristia liturgio, kie ĝi estas kantata post la pacosaluto.
Paulus skribas en la 1-a epistolo al la Korintanoj 5, 7 : "Forpurigu la malnovan fermentaĵon, por ke vi estu nova maso, kiel vi estas nefermentintaj. Ĉar por ni ankaŭ Pasko estas oferita, nome Kristo."
En la kristana pentrarto la Dia Ŝafido estas montrita kiel Kristosimbolo (kelkfoje kun Krucflago). Laŭ ordono de Justiniano la 2-a tiu ĉi prezentado en 691 estis malpermesata en la kanono 82 de la Trulana Sinodo; la koncilio tamen ne estis agnoskita en la okcidento.
Eksteraj ligiloj
]
16192 Laird
16192 Laird estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo Spacewatch elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Natriko
La natriko (Natrix) estas genro de serpentoj el la familio de kolubredoj. Ili ne estas venenaj kaj plej ofte eĉ ne mordas, se oni kaptas ilin per mano. Ili havas tre longan, sveltan korpon kun ovala kapo kaj rondaj okuloj (dum la plej multaj venenaj serpentoj havas "fenditajn", katosimilajn okulojn). Tipa, karakteriza signo estas du flavaj makuloj ĉe la malantaŭa parto de la kapo. Se natriko estas atakata, ĝi ŝajnigas esti morta, pendigas la langon el la buŝo kaj eligas fiodorantan sekrecion por tiel fortimigi malamikojn.
La natriko bezonas lagojn, marĉojn, malrapide fluantajn riverojn aŭ ĝardenajn lagetojn por travivi. Ĝi ŝatas sunumi sin sur akvorozaj folioj, ŝtonoj aŭ falintaj arboj. La sangotemperaturon ĝi adaptas al la ĉirkaŭaĵo. Ju pli malvarme estas, des pli malrapide la besto reagas. Ĝi estas leĝe protektita kaj tute sendanĝera. Ĝi nutras sin per fiŝoj, ranoj kaj aliaj malgrandaj bestoj, kiujn ĝi kaptas kaj ekster kaj en la akvo, ĉar ĝi bonege naĝas kaj divas.
La natriko demetas ovojn, volonte tie, kie evoluas iom da varmo, ekz. en kompoŝtejo. Dum la kreskado la haŭto (kiel ĉe ĉiuj serpentoj) ne kunkreskas. Pro tio la haŭto kelkfoje dum la jaro devas esti demetita. Antaŭ la necesa demeto la haŭto, inkluzive de la okuloj, aspektas lakteca. Dum tiu tempo la bestoj estas relative senhelpaj kaj retiriĝas.
La natriko atingas aĝon de ĉirkaŭ 20 jaroj kaj dormas vintre de oktobro ĝis aprilo, volonte en grupoj.
Freistatt
Freistatt - prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Diepholz centre de la federacia lando Malsupra Saksio, sude de la urbo Bremeno. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La kompare malgranda komunumo estas parto de la komunumaro Kirchdorf, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Natriko
Naturaj malamikoj de la natriko estas ardeoj, vulpoj, musteloj kaj katoj.
Géza Apáthy
APÁTHY Géza apa:ti [familonomo: Apáti] estis rumanuja hungara ĵurnalisto, poeto, tradukisto naskita en Braŝovo la 17-an de aŭgusto 1943 kaj mortinta samloke la 16-an de oktobro 1976.
Biografio
Géza Apáthy finis la fakon pri germana-hungara lingvoj en Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo en 1966 kaj laboris kiel ĵurnalisto ĉe la Brassói Lapok. Liaj poemoj aperis en Utunk, Igaz Szó, Brassói Lapok, Hargita kaj en antologio Vitorla-ének (1967). Li publikis regule publicistikaĵojn, poem- kaj proztradukaĵojn el germana kaj rumana lingvoj. Li publikis ankaŭ en la rumana semajngazeto ASTRA. Je lia memoro la gazeto publikigis poemojn de Éva Lendvay, Emilian Lupu kaj Lajos Magyari (Brassói Lapok 1976/43).
Livinské Opatovce
Livinské Opatovce, hungare Apátlévna estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
Situo
Livinské Opatovce situas fine de sakovojo el Livina. Partizánske troviĝas je 15 km-oj.
Altenstadt
Altenstadt havas diversajn signifojn:
Livinské Opatovce
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 laŭ tiama hungara ortografio "Levna Apaty", kiel eklezia bieno. En 1828 loĝis tie 685 vilaĝanoj en 99 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Apátlévna 299 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitrazsámbokrét, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1947 incendio okazis. En 2001 vivis en Livinské Opatovce 245 homoj, (241 slovakoj).
Deutscher Schallplattenpreis
La Deutsche Schallplattenpreis estis sondiskopremio de la Deutschen Phono-Akademie (Germana Sonregistra Akademio), kiu estis disdonata ekde 1963 ĝis 1992. La premio Echo sukcedas la Deutscher Schallplattenpreis.
Thomas Beatie
Thomas Trace Beatie (naskiĝis kiel Tracy Lehuanani LaGondino la 20-an de januaro 1974 en Honolulu, Usono) estas usona aŭtoro kaj GLAT-aktivulo. Li famiĝis en 2008 kiel la unua graveda viro. Li naskis 3 infanojn.
Villafranca de los Barros
Villafranca de los Barros estas municipo kaj urbeto de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. Tie loĝas 13,084 loĝantoj kaj lastatempe inter ili multaj enmigrintoj.
Situo
Villafranca de los Barros okupas la centron de ampleksa valo de fruktodona argila tero de karaktera ruĝa koloro, kio nomigas la distrikton kiel Tierra de Barros (Kototero), formante duoncirklon la proksimaj montarĉenetoj de Alange, Hornachos kaj Fuente del Maestre. Limas ĝia teritorio, norde kun tiuj de Almendralejo kaj Alange, sude kun tiu de Los Santos de Maimona; oriente kun tiu de Ribera del Fresno kaj okcidente kun tiu de Fuente del Maestre. La urba kerno okupas ĉirkaŭ 2 km². Pere de distriktaj ŝoseoj eblas atingi proksimajn vilaĝojn kiel Ribera del Fresno, Fuente del Maestre, Aceuchal kaj Palomas; kaj pere de fervojo kun la urboj Llerena kaj al Sevilo kaj kun Mérida al Madrido.
La tuta zono sendas sian akvaron al riveretoj kaj rojoj daŭre sekaj somere kaj eĉ dum parto de la aŭtuno, nomitaj Pendelías, Valdequemao kaj Las Guaridas, unu el kiuj, tiu de Valdequemao trapasas la urbon el sudo norden; tiu de Pendelías, oriente kaj kuniĝas ambaŭ ĉe la lastaj domoj kie komencas la nomo de Río Cagancha. La alia rojo estas tiu de Las Guaridas, kiu trapasas la municipan teritorion oriente. La tutta rojaro enfluas al rojo Bonhabal, alfluanto de la rivero Matachel, kiu estas siavice alfluanto de la rivero Gvadiano.
Kune kun Almendralejo, tiu urbo estas la ĉefurbo de la distrikto Tierra de Barros.
Historio
En la municipa teritorio estas arkeologiaj restaĵoj kiuj evidentigas agrikulturan okupon ekde la Prahistorio ĝis nuntempo. La plej antikvaj restaĵoj estas el la Kuprepoko aŭ Kalkolitiko (ĉirkaŭ 1800 a. K.). Tio en la loko de Los Cortinales, kie nune estas la urbaj akvujoj. Tie estas strukturoj malfacile kompreneblaj, sed ĉiukaze loĝejoj kaj stokejoj por grenoj pli profundaj; la tegmentoj estis vegetalaj. Estis restaĵoj rilataj al agrikulturo, brutobredado kaj eĉ minado, sed oni ne trovis metalaĵojn. Estas ankaŭ tomboj de la Bronzepoko en la loko de Las Palomas, je nur 3 km. sude de la vilaĝo. En la ĉirkaŭaj vilaĝoj estas restaĵoj de posta epokoj, sed ne en tiu ĉi municipo.
Ekonomio
Historie la bazo de la ekonomio estis la unuavica sektoro, ĉefe agrikulturo, en la lastaj jaroj ekŝanĝis la situacio. Aktuale la agrikulturo reprezentas 12,10%, industrio 16,70%, konstruado 17,10% kaj servoj 54,10%. La Vito (67.000 hektaroj) ebligas la produktadon kaj komercadon de vinoj laŭ la oficiala nomigo Ribera del Guadiana (Gvadiana bordo); krome, gravas la produktado de leo kaj olivoj kaj duarange de hordeo.
En Villafranca estas du gravaj vitokooperativoj: tiuj de San José kaj San Isidro. En 1996 instaliĝis la entrepreno "Productos Tartáricos Internacional", kaj en 1998 Barbosa & Almeida, entrepreno de portugala kapitalo dediĉita al la produktado de vitro. La projekto, de la kapitalisto Gallardo de Jerez de los Caballeros, konstrui petrolrefinejon en la Sierra de San Jorge levis akran polemikon en la urbo kaj en la tuta regiono pri indo aŭ malindo aprobi tiun instalon, kiu endanĝerigis la regionon per tre polua industrio.
Venezuel-hispana lingvo
La Venezuel-hispana Lingvo estas dialekto de la Hispana lingvo parolata en Venezuelo.
La italaj kaj la portugalaj enmigrintoj venis poste en la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj; iliaj lingvaj kontribuoj, plejparte la italaj, difinis ĉi tiu dialekton. La hispanoj aldone alportis afrikanajn sklavojn. Ĉi tio estas la fonto de esprimoj kia chévere ("bonega"), kiu venis de la Joruba ché egberi. Aliaj ne-latinidaj vortoj venis de indiĝenaj lingvoj, ekz. guayoyo (speco de kafo) kaj caraota (komuna fabo).
Regionaj variaĵoj
Estas kelkaj sub-dialektoj en la Venezuel-hispana lingvo.
Tristan Tzara
Tristan TZARA (naskiĝis kiel Samuel ROSENSTOCK la 16-an de aprilo 1896 en la orient-rumania urbeto Moineşti - la 24-an de decembro 1963 en Parizo) estis franca-rumana poeto kaj eseisto. Li debutis tre frue (1912), sub la pseŭdonimo S. Samyro, per simbolismaj versaĵoj en la kultura revuo Simbolul (La simbolo). Baldaŭ li disiĝis de la simbolisma influo kaj ekpublikigis poemojn pli kaj pli originalajn, laŭ metriko, sintakso kaj logiko.
En la aŭtuno de 1915 li vojaĝis por universitataj studoj al Svislando, lando en kiu li decidis resti, ne senkiale se enkalkuli ke kiel judo li sentis sin pli sekura en tiu lando ol en aliaj partoj de la militanta Eŭropo.
Sekvajare, kune kun la germanoj Hugo Ball kaj Richard Huelsenbeck kaj la elzacano Hans/Jean Arp, li iniciatis (en Zuriko) artan movadon novigan kaj renverseman, ekde tiam konatan kiel dadaismo aŭ dada. Pri la etimologio de la nomo oni ankoraŭ spekulativas, kvankam Tzara "klarigis" ĝin en Manifesto Dada 1918: "Dada signifas nenion."
En 1919 li translokiĝis al Parizo, kie li daŭrigis sian kolorplenan vivon (inter aliaj, li aliĝis al surrealismo kaj al komunismo). Paralele, en Rumanio liaj amikoj publikigis liajn rumanlingvajn poemojn postlasitajn manuskripte, kaj en 1934 aperis la unua broŝuro kun liaj poemoj, titolita Primele poeme ale lui Tristan Tzara (La unuaj poemoj de Tristan Tzara).
Dum la Dua Mondmilito li aliĝis al la franca rezistmovado. Liaj spertoj en tiu movado kaj tiuj de komunisto alproksimigis lin al liaj ĉirkaŭuloj kaj maturigis lin. Li verkis poste pli lirikan poezion kaj postlasis kolekton de eseoj en kiu li deklaris sin, spite al ĉio, dadaisto.
Edzo de filino de sveda industriisto, li fartis pli bone ol la plejparto de siaj artaj samtempuloj. Tio tamen ne malhelpis lin piki la burĝajn valorojn kaj sintenojn, precipe pri arto.
Tzara mortis en la "urbo de la lumoj" la tagon de la 1963-a Kristnasko.
Fontoj
Prenita, kun permeso, el: Tristan Tzara. Sep manifestoj dada. Berkeley: Bero, 2001.
14541 Sakrobosko
14541 Sakrobosko estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la angla astronomo Johano de Sakrobosko (ĉ. 1155 – ĉ. 1256) de la Universitato de Parizo kaj aŭtoro de la latina traktato Tractatus de sphaera mundi (1220–1230). Li estis la plej populara mezepoka libro pri elementoj de astronomio kaj tercentra kosmologio, grave bazita sur la Almagesto de Ptolemeo, kaj estis uzata ĝis la 17-a jarcento
Rino Fisichella
Biografio
Salvatore Fisichella, konata kiel Rino Fisichella, (naskiĝis la en Codogno, en la Provinco de Lodi, en Lombardio) estas itala arĥiepiskopo, profesoro kaj teologiisto. Li estas prezidanto de Papa Akademio por la vivo.
Naskiĝinta en la Provinco de Lodi, Rino Fisichella studis en Collegio San Francesco, de Patroj Barnabitoj, en Lodi. Li estis pastrigita en Romo de kardinalo Ugo Poletti la.
En 1980, li faris priserĉan laboron pri Hans Urs von Balthasar.
Okupoj
Nomumita en 1994 rektoro de preĝejo de Gregorio de Nazianco, paroĥo de la Ĉambro de deputitoj, li estis nomumita titulara episkopo en Romo la. Li ricevis episkopan konsekradon de kardinalo Camillo Ruini, kardinalo-vikario de Romo, la 12-an de septembro samjare.
Li tiam estis elektita prezidanto de la dioceza komisiono por ekumenismo kaj interreligia dialogo kaj laboris ene de la Kongregacio por la doktrino de la Fido kaj de la Kongregacio por la afero de la Sanktuloj.
Li kunlaboris al la publikigo de la Encikliko Fides et Ratio en 1998.
En 2002, li fariĝis rektoro de Papa Universitato de Laterano kie li antaŭe instruis fundamentan teologion.
Li intervenis favore al paco dum la afero de karikaturoj de Mahometo. Li havis tutkorajn interrilatojn kun Oriana Fallaci. En 2005, li celebris la centan datrevenon de la publikigo de la Kateĥismo de sankta Pio la 10-a.
La, li estis promociita titulara arĥiepiskopo okaze de lia nomumo kiel prezidanto de Papa Akademio por la vivo.
Moto
« Viam veritatis elegi » (« Mi elektis la vojon de la vero »)
István Járai
JÁRAI István estis hungara pedagogo, publicisto naskita en Mezőkeszü la 10-a de decembro 1883 kaj mortinta en Budapest la 18-an de majo 1933.
Kariero
Járai diplomitiĝis en Koloĵvaro, kie li estis studento de Sándor Márki; en 1908 li akiris diplomon pri historio kaj latino kaj li fariĝis instruisto de Kolegio Bethlen de Nagyenyed. De 1917 li estis direktoro de la ĉefgimnazio.
Huty
Huty (hungare Hutti) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Huty situas laŭ flankovojoj. Liptovský Mikuláš troviĝas je 16 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1545 jam en la nuna slovaka formo "Huty". La unuaj loĝantoj okupiĝis pri vitroproduktado. En 1787 800 vilaĝanoj loĝis en 126 domoj, en 1828 1290 vilaĝanoj loĝis en 186 domoj. Post 1902 la oficiala hungara loknomo iĝis "Liptóhuta" pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Liptóhuta 960 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Partizánska Ľupča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.
6192 Javiergorosabel
6192 Javiergorosabel estas malgranda, malrapide rotacianta sed treege hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, en la kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
Ĝi estas asteroido de spektra klaso "S", tie estas "ŝtona" asteroido, kies surfaco konsistas ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio. Tiaj asteroidoj ĝenerale havas grandan albedon ; facte ĝi resendas ĉirkaŭ unu trionon de la suna lumo.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la eŭska hispana astronomo Javier Gorosabel Urkia (1969 — 2015), kiu grave kontribuis al la studo de la. Li estis fervora popularigisto de astronomio.
Altheim
Altheim havas diversajn signifojn:
Eichenbühl
Eichenbühl estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Miltenberg kaj en la distriktaro Malsupra Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Miliono
Miliono estas natura nombro kaj egalas 106.
Laŭ skribo
Ĉina skribo: 百万
Pri la nombro 1000000
1000000 estas la unua nombro skribita per 7 ciferoj en la dekuma sistemo.
La prefikso por mezurunuoj kun koeficiento je miliono (uzata ankaŭ en SI) estas "mega-".
Milionono estas la inverso al miliono.
Ivan Strinić
Ivan Strinić estas kroata futbalisto en la pozicio de defendisto. Li naskiĝis en Split, Dalmatio, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Dnipro  - antaŭe li en 2006-2007 estis profesia futbalisto de la klubo Le Mans B, en 2007-2008 de la klubo Hrvatski Dragovoljac de Novi Zagreb, urboparto de Zagrebo, kaj en 2008-2011 de la klubo  Hajduk Split, en kies junulaj teamoj li jam membris ĝis la jaro 2006.Krome Ivan Strinić ekde la jaro 2009 estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuras pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012. Antaŭe li laŭ sia tiutempa aĝo jam membris en la naciaj teamoj de sub-17-, sub-19- kaj sub-21-jaruloj.
Guahiba lingvo
La Guahiba lingvo (aŭ Gvahiba lingvo), la indiĝena lingvo de la Guahiba popolo, estas unu el la Guahibiaj lingvoj, kiu estas parolata de ĉirkaŭ 23 006 homoj en Kolombio kaj aldonaj 8 428 en Venezuelo. Estas po 40% elcento de monolingalismo, kaj po 45% el legiva parto.
Codlea
Codlea [kodlja] (Feketehalom, Zeiden) estas urbo en Rumanio okcident-nordokcidente de Braŝovo.
Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1267. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Brassó). Ĝi estis saksa kamparurbo.
Jurij Andruĥoviĉ
Jurij Andruĥoviĉ (Юрій Андрухович; nask. en 1960, Stanislavivo) estas ukraina poeto, prozisto, lingvisto, tradukisto, politika eseisto. Loĝas kaj verkas en Ivano-Frankivsko (eksa Sanislavivo). Diplomiĝis en Ukraina Poligrafia instituto (1982, Lvivo). Doktoro de lingvistiko. Lernis en Literatura instituto de Gorkij en Moskvo (1990-91). Kunfondinto de literatura grupo Bu-Ba-Bu. Redaktas literaturan revuon "Ĵaŭdo".
Debutis per poemaro "Ĉielo kaj placoj". Aŭtoro de multaj poem-kolektoj, eseo-kolektoj, romanoj. Tradukas de la angla (Ŝekspiro), germana, pola, rusa (Boris Pasternak). En 2005 li estis honorigita per pola premio literatura ANGELUS.
Liaj verkoj estas tradukitaj en multajn lingvojn, Viktor Pajuk esperantigis fragmenton de la romano "Perversio" kaj ĉapitron “Ŝikago, 2001” (Usona Esperantisto, 2022, 1) el la libro-puzlo 'Leksikono de intimaj urboj'.
Sonko
Sonko aŭ laktokardo (Sonchus) estas genro de la familio de asteracoj (kun enkapitulaj floroj). "Lakto" atentigas pri la fakto, ke la tigo eligas laktaspektan sukon, kiam ĝi estas rompita (laktosuko); "kardo" al ilia aspekto simila al la kardoj, sed ne tiel rigidaj, nek pikaj (escepte Sonchus asper).
Listo de urboj, komunumoj kaj vilaĝoj en distrikto Covasna
Aldoboly (Dobolii de Jos), Alsócsernáton (Cernat), Angyalos (Angheluş), Árapatak (Araci), Árkos (Arcuş), Bálványosfüred (Băile Bálványos), Barátos (Brateş), Bardoc (Brăduţ), Barót (Baraolt), Bélafalva (Belani), Bélmező (Lunca Mărcuşului), Bereck (Breţcu), Bibarcfalva (Biborţeni), Bikfalva (Bicfalău), Bita (Bita), Bodos (Bodoş), Bodzaforduló (Întorsura Buzăului), Bölön (Belin), Bölönpatak (Belin - Vale), Borbat (Sărmaş), Bredét (Brădet), Cófalva (Ţufalău), Csángótelep (Cărpinenii), Csomakőrös (Chiuruş), Csomortán (Lutoasa), Dálnok (Dalnic), Dobolló (Dobârlău), Dobollópatak (Valea Dobârlăului), Ozsdola (Ojdula), Egerpatak (Aninoasa (Covasna)), Előpatak (Vâlcele), Erdőfüle (Filia), Erősd (Ariuşd), Esztelnek (Estelnic), Étfalvazoltán (Zoltan), Feldoboly (Dobolii de Sus), Felsőrákos (Racoşul de Sus), Floroaia (Floroaia), Fotosmartonos (Fotoş), Futásfalva (Alungeni), Gelence (Ghelinţa), Gidófalva (Ghidfalău), Haraly (Harale), Hatolyka (Hătuica), Hetye (Hetea), Hídvég (Hăghig), Hilib (Hilib), Ikafalva (Icafalău), Illyefalva (Ilieni), Imecsfalva (Imeni), Kálnok (Calnic), Kézdialbis (Albiş), Kézdialmás (Mereni), Kézdikővár (Petriceni), Kézdimárkosfalva (Mărcuşa), Kézdimartonfalva (Mărtineni), Kézdimartonos (Mărtănuş), Kézdiszárazpatak (Valea Seacă), Kézdiszentkereszt (Poian), Kézdiszentlélek (Sânzieni), Kézdivásárhely (Târgu Secuiesc), Kilyén (Chilieni), Kisbacon (Băţanii Mici), Kisborosnyó (Boroşneu Mic), Kiskászon (Caşinu Mic), Kispatak (Valea Mică), Kökös (Chichiş), Kökösbácstelek (Băcel), Kommandó (Comandău), Köpec (Căpeni), Kovászna (Covasna (urbo)), Középajta (Aita Medie), Kraszna (Crasna), Kurtapatak (Valea Scurtă), Ladoc (Lădăuţi), Lécfalva (Leţ), Lemhény (Lemnia), Lisznyó (Lisnău), Lisznyópatak (Lisnău-Vale), Magyarhermány (Herculian), Maksa (Moacşa), Málnás (Malnaş), Málnásfürdő (Malnaş-Băi), Márkos (Mărcuş), Merişor (Merişor), Miklósvár (Micloşoara), Mikóújfalu (Micfalău), Nagyajta (Aita Mare), Nagybacon (Băţanii Mari), Nagyborosnyó (Boroşneu Mare), Nagypatak (Valea Mare), Nyáraspatak (Iarăş), Nyújtód (Lunga), Ojtoz (Oituz), Olasztelek (Tălişoara), Oltszem (Olteni), Orbaitelek (Telechia), Páké (Pachia), Papolc (Păpăuţi), Réty (Reci), Sepsibesenyő (Pădureni), Sepsibodok (Bodoc), Sepsibükszád (Bixad), Sepsikőröspatak (Valea Crişului), Sepsimagyarós (Măgheruş), Sepsiszentgyörgy (Sfântu Gheorghe), Sepsiszentkirály (Sâncraiu), Sugásfürdő (Băile Şugaş), Szacsva (Saciova), Szárazajta (Aita Seacă), Székelypetőfalva (Peteni), Székelyszáldobos (Doboşeni), Székelytamásfalva (Tamaşfalău), Szentivánlaborfalva (Sântionlunca), Szentkatolna (Catalina), Szitabodza (Sita Buzăului), Szörcse (Surcea), Szotyor (Coşeni), Tálpatak (Scrădoasa), Torja (Turia), Uzon (Ozun), Uzonkafürdő (Ozunca-Băi), Vargyas (Vârghiş), Zabola (Zăbala), Zabrató (Zăbrătău), Zágon (Zagon), Zágonbárkány (Barcani), Zalán (Zălan), Zalánpatak (Valea Zălanului).
Sonko
Manĝado
La junaj folioj de la planto antaŭ florado estas bongustaj kiel legomo, krude aŭ kuirite, komparebla kun endivio. Iuj plantoj povas esti piketaj - tiuokaze vi povas simple fortondi la randojn. Bongusta en terpomkaĉo. Ankaŭ la tigoj estas manĝataj kiel asparago aŭ rabarbo, sed necesas forigi la eksteran ŝelon. La florburĝonoj kuireblas kiel artiŝoko.
Chidea
Chidea [kidja] (Kide) estas vilaĝo en Rumanio norde de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Vultureni.
Sonko
Trinkado
La folioj kaj la radiko uzeblas por teo. Per la rostita radiko eblas fari kafo-alternativon.
Chidea
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 796 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 225 (99% hungaroj).
Sonko
Kuraca efiko
Sonko estas bona por la hepato (forigus toksaĵojn) kaj por purigi la sangon. La semoj estis uzataj por flegi ikteron. Teo de la folioj havas trankviligan efikon. Teo de la radikoj flegas astmon, tusadon kaj aliajn spirproblemojn.
Chidea
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1332. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Kolozs).
Kapelo Notre-Dame-du-Haut (Ronchamp)
Kapelo Notre-Dame-du-Haut ("Nia Sinjorino de la Alto") estas Katolika kapelo konstruita de 1953 ĝis 1955 sur monteto de Bourlémont en Ronchamp en Haute-Saône, regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Temas pri kreaĵo de svis-franca arĥitekto Le Corbusier. Ĝi estis starigita sur loko de malnova romia sanktejo kaj de malnova kapelo unuafoje rekonstruita inter la du mondmilitoj.
Devotismo
Devotismo (el la latina: devotio), en religia kaj spirita kunteksto, difiniĝas intensa sento de amo spertita de la homa kreaĵo al Dio aŭ supera estaĵaro kun sindona disponebleco kiu manifestiĝas eĉ ekstere per simpati- kaj admir-montraj agadoj, kiel preĝoj aŭ oferoj aŭ piaĵoj ktp. Kutime ĝi transcendas la materian sensaĵaron kaj ligaron, tamen foje povas eksteriĝi nivele de fizikaj evidencoj: en tiu kazo oni parolas pri fenomenoj enkadrigeblaj en mistiko aŭ ekstazo. Foje oni ĝin sinonimiigas kun religieco aŭ religiismo, kiu tamen esprimas ion pli enan kaj ĝeneralan. Foje ĝi aludas al io profana kiel amo aŭ omaĝo al la patrio, aŭ al siaj devoj ktp.