cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pommern
Pommern havas diversajn signifojn:
Jakono
Kvankam kelkfoje ĝin oni konfuzas kun la hikamo, la jakono estas vere proksima “parenco” de la sunfloro kaj la topinamburo (Helianthus tuberosus) (Terpiro).
Priskribo
Ĉi tiuj plantoj produktas du specojn de radikoj: tiuj kiuj disvastiĝas kaj tiuj kiuj rezerviĝas. La radikoj kiuj disvastiĝas kreskas sub la grundo kaj produktas novajn burĝonojn kiuj iĝos la surteraj partoj de nova planto. Ĉi tiuj radikoj similas al topinamburo. La radikoj kiuj rezerviĝas estas grandaj kaj manĝeblaj kun tuberoj kiuj povas pezi ĝis 1 kg.
La jakon-plantoj povas atingi 1,5 ĝis 2 metrojn, kvankam en kelkaj okazoj ili kreskas eĉ pli. Ĉi tiu daŭrfolia planto produktas malgrandajn florojn, flavajn kaj apenaŭ videblajn fine de la kreskosezono. Male al aliaj radik-legomoj kultivitaj de la inkaoj kiaj la ojuko kaj okao, la jakono ne estas sensiva al la lumperiodoj, kaj ĝi povas doni komercan rikolton en la tropikoj.
Ĝi atingis unuafoje Japanion en la 1970-aj jaroj, kaj de tie ĝi etendiĝis al aliaj landoj de Azio, precipe Sud-Koreio, Ĉinio, Filipinoj, Tajvano kaj en la nuno ĝi vaste disponeblas en ĝiaj bazaroj. Poste, en 1985, ĝi atingis Nov-Zelandon.
La jakono bone krekas en la sudo de Aŭstralio (inkluzive de Tasmanio), kie la klimato estas milda kaj la kreskosezono estas longa. Ĵuse ĝi eniris en la bazarojn kaj magazenojn de terkultivistoj kaj vendejoj pri naturaj kaj dietaj manĝaĵoj en Usono.
Proprecoj
La manĝeblaj radikoj enhavas inulinon, nedigesteblan sukeron, kio signifas ke kvankam ĝi dolĉas, tiu ĉi sukero ne estas asimilita de la homa metabolismo. Pro tio ĉi, la radikoj povas esti manĝataj kaj uzataj kontraŭ la kolesterolo kaj diabeto kaj tre ofte uzataj kiel antaŭbiotiko kaj dolĉigaĵo.
Ĝi havas antaŭbiotikojn kaj oni kredas ke ĝi havas favorigan efekton ĉe la intesta flaŭro. Ĝia radiko posedas vitaminojn B1, B kaj C kaj precipe konsistas el akvo kaj fruktoligosakaridoj.
Etimologio
Ĝia nomo venas de la vorto en keĉua lingvo yakun, substantiva flesio de la vorto yaku kiu rilatas al la akvo, ĉar la jakono estas sufiĉe akvoza, dolĉa kaj saniga.
Flugo de strigoj
Al la granda sukceso dum la ĉasado de strigoj grave kontribuas ankaŭ ilia sensona flugado, kiu fenomeno jam ofte timigis homojn, kiuj nokte renkontis strigojn. Ili aperas kiel fantomoj kaj ankaŭ sensone kiel fantomoj malaperas. Dumnokte aktivaj roduloj estas preskaŭ blindaj, sed iliaj oreloj estas des pli bonaj. Do, se strigoj flugus kun tiom da susurado kiel aliaj birdoj, ilia kaptosukceso estus konsiderinde malpli bona. Eĉ gufo, kiu havas enverguron de 1,5 m kaj pezas 2,5 kg, kio estas sufiĉe multe por flugkapabla birdo, flugas sensone.
Gidimaka
Gidimaka aŭ Kudimaka (ولاية غيديماغا) estas la plej suda regiono de la afrika lando Maŭritanio kaj ties sesa administra regiono, kiu havas relative malgrandan areon.
Flugo de strigoj
Du faktoroj kaŭzas la sensonan flugadon de strigoj: t.e. la strukturo de la plumoj kaj la fakto, ke la flugiloj estas tre grandaj kompare kun la korpomaso. Ekzemple, turstrigo, pezanta 500 g, havas flugilareon de proksimume 1680 cm². Tio signifas, ke ĉiu gramo de la korpo estas portata de 3,4 cm² de la flugilo, dum ĉiu gramo de la korpo de korvo estas portata de proksimume 2,4 cm². Ju pli granda estas la korpomaso kompare kun la flugilareo, des pli peze la flugiloj devas labori por porti la korpon. Eble vi foje eĉ aŭdis la grandan bruon faratan de ekfluganta fazano, por eĉ ne paroli pri tiu de ekfluganta cigno, kiu birdo cetere estas majstra kaj gracia fluganto. Kiel dirite, ankaŭ la strukturo de la plumoj grave kontribuas al la sensona flugado. Ĉe ordinaraj tagaj birdoj la grandaj flugilplumoj estas sufiĉe rigidaj kaj elastaj. Ili per granda forto batas la aeron. Male, la grandaj flugilplumoj de la strigoj ĉe la randoj portas fajnan franĝon kaj estas kovritaj de velura lanugo. Tiuj strigospecioj, kiuj ordinare ĉasas dumtage, havas pli malmolan plumaron kaj produktas pli da bruo dum la flugado.
Flugado de strigoj
Iu fama brita ornitologo, A. Oeming, foje observis laponan strigon (Strix nebulosa) penetri en dikan neĝtavolon kaj elporti inter siaj ungegoj lemingon. En la surfaco de la neĝo vidiĝis neniaj spuroj de tunelreto aŭ de movo, kiuj estus malkovrintaj la lokiĝon de la ronĝulo, tamen la strigo senerare faliĝis sur ĝin. Io direktis la birdon en la kaptakiro de la predo.
Gidimaka
La ĉefurbo estas Selibabi; Gidimaka estas dividata je du subregionoj: Selibabi kaj Oŭld Jenge.
Flugo de strigoj
Flugado de strigoj
Aŭdante pri strigoj, oni plejparte pripensas la noktan vivmanieron, la lamplumon de sciencistoj, la prudenton (oni konsideris la noktuon ŝatata birdo de Palasa Ateneo). Aron da tiaj aferoj, en kiuj grave rolas la okulo. Kaj vere, la strigoj havas bonegan vidkapablon.
Gidimaka
En sudokcidento dela regiono, la Rivero Senegalo formas la laimon al la samnoma lando, sudoriente la regiono limas al Malio, nordoriente al Assaba kaj en nordokcidento al Gorgol. Dum la popolnombrado de 2000, la loĝantara nombro de la regiono estis 177.707.
Flugo de strigoj
Flugado de strigoj
Sed en la naturo ofte malsufiĉas la lumo al ili por ekvidi siajn predojn, la etajn ronĝulojn. Aldone, en la ĉasado pri bestetoj, sin movantaj en kavernoj, sub sekfoliaro, iliaj okuloj ne helpas sufiĉe al ili: ili bezonas aliajn ilojn. Kvankam oni konas la eĥo-lokalizan kapablon de la sudamerika kaprimulgo kaj la sudorientazia salangano, en la kazo de la strigoj ties aplikado estas certe ekskludebla kiel tio, ke ĉeloj senskapablaj pri infraruĝaj radioj estus en ilia retino konsistanta plejparte el bastonetoj. Baze de esploradoj ni devas neglekti ankaŭ la eblon, ke la strigoj sin orientus per flarado. Ŝajnis multe pli verŝajna tio, ke al la lapona strigo helpis en la ĉasado ĝia aŭdkapablo: nome, ĝi ekaŭdis el sub la neĝo la rongadon de la lemingo. Inter la strigoj, nome, troviĝas pluraj, kiuj konfidas sin preskaŭ eksklude al siaj oreloj en la predokaptado. Tiun ĉi hipotezon pruvis la prikonduta ekzamenado de la turstrigo, la arbara orelstrigo, la amerika kaverna strigo -parenco de la noktuo- kaj multe da strigoj el la genro Strix.
"Supre" kaj "sube"
Ni spursekvu la vojon de la sono eligita de la lemingo, ĝis la oreloj de la strigo. Se la lemingo -t.e. la sonfonto- lokiĝas ĝuste fronte al la strigo, la elirantaj sonondoj devas trapasi egalajn distancojn ĝis la dekstra kaj maldekstra oreloj de la strigo, tiel ambaŭ oreloj sensas samfortan (samintensan) sonon. Se la sonfonto (aŭ ĝia aŭdanto) sin demovas, nome, se la lemingo situas jam ne vidalvide al la strigo, la sonondoj trapasas malsimilajn distancojn ĝis la du aŭdaperturoj. La vojdiferenco plej grandas, kiam la sono alvenas ĝuste el la flanko dekstra aŭ maldekstra. Ĉar la sonintenso inverse proporcias kun la kvadrato de la trapasita vojlongo, ankaŭ vojlongeto faras gravan diferencon en la sonintensoj sensitaj de la du oreloj. Al kiu orelo la sonfonto pli proksime situas, en tiu estiĝas la ekscito signanta la plifortan sonon. Tiamaniere la besto povas percepti el kiu flanko la sono alvenas, kaj ankaŭ en kiu angulo al la horizontala ebeno situas la sonfonto. Sed tiel ĝi ne ricevas informojn pri la enspaca lokiĝo de la sonfonto: ĝi ne povas konstati, ĉu "de supre", ĉu "de sube" la sono alvenis.
"Unuebena orientiĝo"
En naturaj kondiĉoj, ekzemple la strigoj devas lokalizi la predon de sur pli-malpli altaj branĉoj de arboj, kaj difini la klinon de la falflugo, al ili estas neneglekteble grava la sensado pri "supro" kaj "subo". Sed per la demoviĝo en vertikala direkto ne ŝanĝiĝas la vojdiferenco de la sonoj alvenantaj ĝis la du oreloj, ĉar ili alprenas ĉiam la valoron direkte proporcian kun la horizontala projekcio de la sonfonto. Pro tio la aŭdkapablo de la homo kaj pliparto da vertebruloj povas difini la precizan direkton de la sonfonto nur en unu ebeno. La sinorientadon en sonspaco la homo kaj pliparto da animaloj devas ellerni dum sia individua evoluado. Dum la lernado elformiĝas, asociiĝante kun la videkscitoj, la "altosenso" estas la kapablo sin akustike orienti en vertikala direkto. Grava grupo da strigoj, estantaj noktaj ĉasistoj, ne povas kalkuli pri videblaj ekscitiloj, manke de tiuj la dirita lernoprocezo ne povas estiĝi ĉe ili.
Plumsulkoj, haŭtloboj
Turstrigo en la stanforda universitato. Al tiu ĉi strigo kruciras la kapon en korformo ok paralelaj plumvicoj plejparte kun malhela pinto. Ĝian vizaĝon kovras eksterorde kompakte adaptiĝantaj plumoj, kiuj kurbiĝas preskaŭ formante parabolan muron. Tiamaniere ili taŭgas por kolekti la altfrekvencajn sonojn kaj direkti ilin al la orelaperturoj situantaj en la fokusoj.
La diferencigon pliefikigas tio, ke la dekstra haŭto kuniĝas al supro, kaj la maldekstra al subo. La varieco de la eksteraj ekranantaj elementoj fine rezultas ke la dekstra orelo estas pli sensiva al la altaj ricevitaj de supre, kaj la maldekstra al tiuj de sube, kvankam la strukturo kaj la funkcio de la mezaj kaj internaj oreloj estas tute simetriaj.
Amplifado laŭ direkto
Kial ĝuste la altaj sonoj havas distingitan signifon por la strigoj? Ĉiu sono -depende de sia ondlongo- povas duspece konduti alvenante objektojn en sia vojo. Se la ondlongo de la sono estas pli granda ol la objekto, la ondoj parte trapasas ĝin, parte ili disipiĝas per ĝi. Sed se la ondlongo estas sufiĉe malgranda rilate al la objektodimensioj, la ondlongo refraktiĝas, ĝuste al tiu direkto, el kiu ĝi venis. En la kazo de la turstrigo tio signifas, ke alta sono kun vibronombro 8000 Hz, kies ondlongo estas ĉ. 42 mm (se la sono propagiĝas kun la rapido 34 m/s), alveninte laŭ certaj anguloj, refraktiĝas de la haŭtloboj kovrantaj la orelaperturojn de la turstrigo, kaj ĝi ne penetras en la internajn orelojn. Tiu ĉi refraktiĝo grave pliigas la sensivon laŭdirektan de la orelo. La sonondojn atingintajn la orelaperturojn, sekve de la tunelforma funkciado de la haŭtloboj, depende de ilia direkto, la strigoj aŭdas diversmaniere. Se la sonfonto (aŭ la strigo rilate al ĝi) demoviĝas en vertikala direkto, pro tio mem ŝanĝiĝas la intenso de la sono alveninta ĝiajn orelojn. Se la strigo sin movas supren, tiam en ĝia dekstra, se suben, en ĝia maldekstra oreloj amplifiĝas la sensita sono.
Orelo sensas la fazoprokraston
La orelo do funkcias kvazaŭ amplifilo: la eta enalta demoviĝo de la sonfonto kaŭzas grandan ŝanĝiĝon en la intensoj de la sonoj aŭditaj de la du oreloj. Sed tiu amplifilo estas sensiva nur pri la altaj sonoj, ĉar la malpli altaj sonoj pli kaj pli malbone refraktiĝas de la ekranelementoj. Pro tio malboniĝas la direktosensivo kaj malpliiĝas la intensodiferenco de la sonoj sensitaj de la du oreloj. Ekzemple, la fonton de sono kun la vibronombro 3000 Hz (kies ondlongo estas ĉ. 110 mm) la strigoj jam ne kapablas lokalizi en vertikala direkto.
La oreloj de la turstrigo estas la plej sensiva pri la loko de la sonfonto en la spektro de 3000-9000 Hz. Sian predon ĝi povas kapti des pli precize, ju pli da altfrekvencaj komponantoj enhavas ĝia bruo. Helpe de esploradoj faritaj en laboratorioj oni konstatis, ke la striga orelo -simile al la homa- kapablas sensi la sonondojn ne nur laŭ ilia intenso, sed ankaŭ laŭ ilia fazo. Nome, certa ondofronto de la sonvibro atingas ne samtempe ambaŭ orelojn: la sonondo, alvenanta la dekstran kaj maldekstran orelojn, ĉiumomente estas en aliaj fazoj. La mezuro de la fazoprokrastiĝo informas la strigon pri la horizontala lokiĝo de la predo. Escepte, se la ondlongo de la sono ĝuste samas la distancon inter la du oreloj (ĉe strigoj tio estas ĉ. 50 mm). En tiaj kazoj, nome, la du orelojn atingas du samfazaj sonoj, kaj tiutempe la sonfonto situas ĝuste vidalvide al la strigo, aŭ dekstre, resp. maldekstre, en ĝia vizaĝ-ebeno. "Feliĉe" al la turstrigo, tia malprecizeco povas okazi nur sub laboratoriaj kondiĉoj. La naturaj sonoj nome konsistiĝas el multaj divers-longondaj komponantoj, kiuj ebligas en ĉiu cirkonstanco unusencan direktodifinon.
Abaíra
Abaíra [abaira] estas municipo de la brazila subŝtato Bahio, kiu taksis 8.316 loĝantojn en 2010.
Angelo Branduardi
Angelo Branduardi (naskiĝis en Cuggiono la 12-an de februaro 1950) estas itala kantisto kaj komponisto. Lia muziko kutime estas karakterizata kiel folklora roko kun mezepokaj influoj. A. Branduardi plenumas siajn kantojn en multaj lingvoj: la itala, franca, angla, hispana, arkaikaj lingvoj.
Biografio
Angelo Branduardi naskiĝis en Cuggiono, malgranda urbo en la Milana provinco, sed lia familio baldaŭ transloĝiĝis en Ĝenovon. Li studis violon-ludon en muzika lernejo. 18-jaraĝa, li verkis unu el siaj plej belaj kantoj "Confessioni di un malandrino" laŭ la verso "Konfeso de huligano" de Sergej Jesenin.
A. Branduardi havas edzinon Luisa Zappa (ŝi estas aŭtoro de tekstoj por plejmulto de liaj kantoj) kaj du filinojn.
La komenco
La plej unua albumo, kiu rezultis el kunlaboro de Angelo Branduardi kaj komponisto kaj talenta kantisto Maurizio Fabrizio, ne estis publikigita. La unua publikigita albumo estis "Angelo Branduardi" (1974).
Menestrelo
La albumo "La luna", inkludanta "Konfeson de huligano" kaj delikatan kanton, kiu donis la titolon al la tuta albumo, estis preludo al sekvontaj sukcesoj. La unua vaste konata albumo de Angelo Branduardi estis "Alla fiera dell'est" (1976). Ĝin sekvis "La pulce d'acqua" (1978) kaj "Cogli la prima mela" (1979). En tiuj ĉi albumoj A. Branduardi uzis antikvajn temojn, plejparte el muziko de Renesanco kaj frua Baroko. La kanto "Alla fiera dell'est" ĝis nun restas populara inter diversaĝaj italoj pro eblo kontroli, ĉu oni povas memorigi ĉiujn vortojn de tiu fabeleca kanto kun multaj ripetoj.
Tekstoj de la kantoj havas multajn inspirajn fontojn: mortodanco, temo pri amorantino de la satano, tradicioj de ĉinoj, indiaj popoloj kaj druidoj, apokrifaĵoj. Koncertojn sukcesigis talentoj de Maurizio Fabrizio kaj uzado de nekutimaj por pop-muziko muzikiloj, kiel zimbalono, pajnoŝalmo, liuto, klarneto, kune kun ordinaraj gitaroj kaj drumo.
Eksperimentado kaj krizo
En sekvintaj albumoj oni rimarkas kreskantan deziron al eksperimentado kaj ŝanĝoj. "Branduardi" (1981) havas pli intiman tonon. "Cercando l'oro" (1983) kaptas la atenton per eskvizitaj aranĝoj. "Branduardi canta Yeats" (1985) estas tributo al William Butler Yeats. En la albumo "Pane e rose" (1988) pentriĝas ankoraŭ inspirita, sed jam pli malluma bildo de la vivo kaj morto. Kvankam la stilo de kantoj en la 1980-aj jaroj ankoraŭ similas al la pli frua, ŝajnas, ke kantoj de A. Branduardi jam perdis fortan ritman energion, karakteran por tiaj liaj ĉefverkoj, kiel "Ballo in Fa Diesis Minore" kaj "Cogli la prima mela". La albumo "Il Ladro" (1991) markis tre delikatan punkton en la vivo de A. Branduardi lime de depresio, kio eĥis en morna kantad-stilo.
Reen al la vivo
La albumo "Si puó fare" 1993 revenigis A. Branduardi al normalo. Nun la artisto volas foriri de la imago de menestrelo, kiu fariĝis tro mallarĝa por li. En 1994 aperis "Domenica e Lunedì", dediĉita al Franco Fortini.
Novaj direktoj
En 1996, dum celebrado pro rekonstruo de la katedralo de Spilimbergo post la katastrofa tertremo en 1976, A. Branduardi registris eksterordinaran albumon "Futuro antico", kie li agis, kiel muzikisto de la frua Baroko. Li uzis ekzistantan muzikan materialon, miksis ĝin kun sia propra kaj aldonis tekstojn. Tiu sperto daŭris en "Futuro antico II" kaj "Futuro antico III".
En 1998 A. Branduardi kune kun la itala komediisto kaj verkisto Giorgio Faletti laboris super la albumo "Il dito e la luna".
Kreante la albumon "L'infinitamente piccolo", A. Branduardi reverkis antikvajn muzikajn temojn kaj prenis kantotekstojn el verkoj de Sankta Francisko kaj libroj pri li. A. Branduardi komponis ankaŭ muzikalon "Francesco" pri la sama temo.
En 2003, dum periodo, markita de plifortiĝo de rasismo kaj maltoleremo, A. Branduardi kolektis en la novan albumon "Altro ed altrove" am-historiojn de diversaj kulturoj.
Esperanto
Lia kanto Alla fiera dell'Est ricevis ankaŭ tradukon al Esperanto. En siaj traduko kaj aranĝo ĝin kantas la itala Esperantisto-kantisto Emanuele Rovere. Adaptita Esperantlingva teksto verkita de Lars Sōzūer sub la titolo Blanka muso estas populara kanto inter la partoprenantoj de Renkontiĝoj de Esperantistaj Familioj kaj similaj renkontiĝoj.
Erpolzheim
Erpolzheim - proksimuma prononco - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Dürkheim de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
apartenas al komunumaro, do administra ligo de pluraj najbaraj, formale sendependaj politikaj komunumoj, germane nomata Verbandsgemeinde Freinsheim.
Bergov
Historio
La malgranda domaro Bergov estis fondita per parceligo de senjoraj grundoj nur en la jaro 1800. Ĝi estis konsisto de senjorujo Vlčice kaj ekde la pereo de patrimonia administrado en la jaro 1850 ĝi estas parto de municipo Vlčice.
Al la posedantoj de ĉi tiea grandbieno apartenis ĉi tiea muelejo kaj segejo, komence de la 20-a jarcento ĉi tie estis konstruita malpli granda elektrejo. Dank' al pli favora transporta situo - sur ŝoseo I/60 - Bergov-on ne trafis tiel karakteriza postmilita ellandigo kiel plimulto de aliaj malpli grandaj domaroj en Riĥleba montaro.
Éva Kelemen
Éva Kelemen, laŭ hungarlingve kutima nomordo Kelemen Éva estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia edzo estis György Gozmány.
Éva Kelemen naskiĝis la  en Újpest, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Éva Kelemen akiris aktoran diplomon en Teatra Akademio en 1942. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Gaja Teatro, poste al pli malgrandaj teatroj. En 1944 ŝi edziniĝis. Inter 1949 kaj 1951 ŝi apartenis al Teatro de Kecskemét, inter 1951-1986 al Teatro Madách. Inter 1942-1984 ŝi estis videbla ankaŭ en filmoj.
Ŝi edziniĝis en 1944.
Miniac-Morvan
Miniac-Morvan estas franca situanta en departemento Ille-et-Vilaine, regiono.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Miniacois.
Tecoanapa
Tecoanapa estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Tecoanapa. Tecoanapa apartenas al la regiono Costa Chica, kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj kiu situas en la sudokcidento de Guerrero kun limo al la pacifika oceano. Al ĝi krome apartenas dek-kvar aliaj komunumoj. Al Tecoanapa apartenas entute 59 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12056.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 42619 loĝantojn. El tiuj estis 20910 viroj kaj 21709 virinoj. La komunumo havas surfacon de 776,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 420 metroj super la marnivelo.
Klimato
En la komunumo jare falas averaĝe 1600 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 31 °C.
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 36735 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 492 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,34 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
23785 de la loĝantoj de Tecoanapa en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 5728 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 24,08 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 29,55 % (3586 el 12135 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 18,39 (2142 el 11650 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Hardenberg
[[Media:Nl-Hardenberg.ogg|Hardenberg]] estas municipo kaj urbo (kun urborajtoj) ĉe la Overijsselse Vecht en la nederlanda provinco Overijssel.
En Hardenberg estas la municipejo de la municipo kiu ekestis en 2001 post la komunuma rearanĝo el Hardenberg, Avereest kaj Gramsbergen. Fine de en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo Hardenberg havas 17 200 loĝantojn.
Patrick Süskind
Patrick SÜSKIND (naskiĝis la 26-an de marto 1949) estas germana verkisto kaj scenaristo.
Süskind naskiĝis en Münsing-Ambach, kiel filo de la ĵurnalisto kaj aŭtoro Wilhelm Emanuel Süskind. Li studis historion en Munkeno kaj poste verkis scenarojn por teatraĵoj kaj televidaj elsendoj.
Internacian famon Süskind gajnis pro sia historia romano Das Parfum (La parfumo) 1985, kiu dum longa tempo en Germanio estis la plej bone vendita verko. Intertempe ĝi estas tradukita en 49 lingvojn kaj vendita en pli ol 15 milionoj da ekzempleroj. Alia furorlibro lia estis Das Kontrabass.
Stilo
Suskind ofte prezentas rolulojn de kontraŭherooj serĉantaj sian lokon en la mondo kaj rilate al aliaj.
Literatura kritikisto Marcel Reich-Ranicki entuziasmiĝis legi tiun ĉi romanon kaj diris tiel: "Ĉi tie ĝi ankoraŭ okazas aŭ okazas al ni denove: germana verkisto, kiu regas la germanan lingvon; nuntempa rakontanto, kiu tamen scias rakonti historion; Verkas romanojn, kiuj ne ĝenas liajn legantojn per la reflekto de sia propra umbiliko en la spegulo; Juna aŭtoro, kiu finfine ne enuigas." En 2006 ĝi estis prilaborita al filmo La Parfumo – La Historio de Murdisto, reĝisorita de Tom Tykwer.
Krom tio, Suskind verkis scenarojn por la televidserioj "Monaco France" (1982) kaj "Kir Royal" (1986), kaj ankaŭ por la filmkomedio "Rossini kaj la Murda Nombro Kiu dormis kun kiu?" (2005).
Komence de sia literatura kariero, Suskind verkis la absurdan teatraĵon monologan dramon "La kontrabaso" en 1981 de unu sola akto, kiu post ĝia premiero en la Teatro de Munkeno, gajnis eksterordinara sukceso sur la scenejoj de germanaj kaj internaciaj teatroj. En la jaroj 1984 - 1985, La kontrabaso estis la teatraĵo plej prezentita sur germanaj scenejoj - ĉirkaŭ 500 prezentoj.
Li verkis la novelon "La Rakonto de S-ro Sommer" ilustrita de franca karikaturisto Jean-Jacques Sempé.
En Esperanto
"La parfumo", trad. Vilhelmo Lutermano, MAS, 2015, 98 p., ISBN 978-2-36960-023-7
Teruki Origuchi
Teruki Origuchi (折口 輝樹, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Cerezo Osaka.
Menglembu
Menglembu (ĉine:万里望） estas ĉefa urbeto en Ipoh urbocentro Perak, Malajzio.
Historio
Historie, Menglembu kaj la ĉirkaŭaj regionoj de la Kinta Valo estis loĝitaj de ĉinoj de la Hakka dialektogrupo de Suda Ĉinio kiu laboris en la stanminejoj. Tiuj urbetoj estis tiel loĝitaj fare de la Hakkaj homoj kaj eĉ multaj el la ne-ĉina popolo parolis Hakkan. Poste, la plej granda parto de la ĉina popolo en la Ipoh adoptis la Kantonan, la ĉefan dialekton de Suda Ĉinio kiel ilian komunikadan lingvon.
Menglembu estas unu el la plej malnovaj urboj en Ipoh. La butikarejo estas unu el la antaŭmilitaj butikoj, konstruitaj en 1906. Ĝi estas unu el la tre malmultaj forlasitaj en la Menglembu-urbo. La plej multaj el la butikoj ĉirkaŭe estis malkonstruitaj kaj rekonstruitaj, dum kelkaj estis renovigitaj.
Ĝi estas eventuale unu el la tre malmultaj lasitaj urboj kiu estas trankvila kun sia origina stato. Apud la malnovaj konstruaĵoj kaj arakidaj plantejoj, nuntempe Menglembu estas unu el la fama lokoj por manĝi eksterhejme. Ekzemple, "Twins Chee Cheong Fun", "Traditional Curry Mee" kaj fama Ipoh 'White Coffee'. Ekzistas kelkaj ekzemploj, kiel ekzemple 有口福，明明记，来发 kie oni servas bonajn manĝaĵojn kaj trinkaĵojn.
Geografio-Loko
Menglembu estas ĉe la Kledang Monteto kaj fama por "Menglembu Peanuts" marko de arakidoj kiuj estas prilaboritaj kaj pakitaj fare de fabriko situanta en la urbo.
Gusztáv Molnár (aktoro)
Gusztáv Molnár [gustAv], laŭ hungarlingve kutima nomordo Molnár Gusztáv estas slovakia hungara aktoro.
Piktoj
La Piktoj estis konfederacio de triboj kiuj loĝis en la oriento kaj la nordo de la nuna Skotlando dum la malfrua ferepoko kaj la frua alta mezepoko. Oni pensas ke ili estis Keltoj. Ili loĝis norde de la riveroj Forth kaj Clyde, kaj parolis la piktan. Ilia vivmanero kaj kulturo estas konkludita per fortikaĵoj nomitaj broch, Brita nomo de lokoj kaj Piktaj ŝtonoj. La Piktoj estas konsiderataj kiel la idoj de la Caledonii.
Reĝoj
Kenneth la 1-a, Cináed mac Ailpín (skotgaele: Coinneach mac Ailpein) aŭ Kenneth MacAlpin (naskiĝis en 810 kaj mortis la 13-an de februaro 858 estis reĝo de la Piktoj kaj laŭ la tradicio estas konsiderata kiel la unua reĝo de la Skotoj. Domnall mac Ailpín (Skotgaele: Dòmhnall mac Ailpein; naskiĝis en 812 kaj mortis la 13-an de aprilo 862) estis reĝo de la Piktoj aŭ de la Skotoj de 858 ĝis 862. Li sekvis sian fraton Kenneth la 1-a. Áed mac Cináeda (mortis en 878) estis filo de Kenneth la 1-a. Li fariĝis reĝo de la Piktoj en 877 kiam li sekvis sian fraton Konstantino la 1-a. Causantín mac Cináeda aŭ Còiseam mac Choinnich (mortis en 877) estis reĝo de la Piktoj aŭ de la Skotoj de 862 ĝis 877. Li estas poste konata kiel Konstantino la 1-a, referante al lia placo en la modernaj listoj de la skotlandaj monarkoj, kvankam modernaj fontoj priskribas Konstantinon kiel Pikta reĝo. Filo de Kenneth MacAlpin, li sekvis sian onklon Donaldo la 1-a kiel reĝo de la Piktoj post la morto de ĉi-lasta, la 13-an de aprilo 862. Giric mac Dúngail (skotgaele: Griogair mac Dhunghail; naskiĝis ĉirkaŭ 832 en Skotlando kaj mortis en 889), konata en la angla lingvo simple kiel Giric estis reĝo de la Piktoj aŭ de Alba de 878 ĝis 889.
Gusztáv Molnár (aktoro)
Biografio
Gusztáv Molnár apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, pli poste en Slovakio. Li estis edukita en vilaĝo Zlatná na Ostrove, sed li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo. Li akiris aktoran diplomon en Universitato de Kaposvár en 2008. Post la diplomo li aŭ laŭokaze havis rolojn aŭ apartenis al malgrandaj teatraj kompanioj, tamen inter 2012-2014 li estis membro de Nacia Teatro (Miskolc). Li havis vivkunulinon, kiu naskis filon, tamen li elektis alian edzinon en 2020.
Poppenhausen
Poppenhausen havas diversajn signifojn:
Gyula Halaváts
Gyula Halaváts [djula halavAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Halaváts Gyula estis hungara inĝeniero, geologo, paleontologo, muzeologo.
Gyula Halaváts naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Zsena (nuntempa Jena (Gavojdia) en Rumanio). Li mortis la en Budapeŝto.
Biografio
Gyula Halaváts frekventis mezlernejojn en Miskolc, Szarvas, Nagykőrös poste li akiris inĝenieran diplomon pri minado en akademio de Selmecbánya en 1874. Post la diplomo li eklaboris en la reĝa geologia instituto, kie li estis librejestro depost la 1-a mondmilito. Li estis ankaŭ gvidanto de la instituta muzeo. En 1895 kaj en la sekva jaro li ricevis premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis filinon.
Ditrău
Ditrău  [ditrəŭ] (hungare: Ditró ) estas komunumo en Rumanio, nordokcidente de Gheorgheni. Administre apartenas al ĝi Jolotca kaj Țengheler.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 6 987 loĝantojn (hungaroj); en 1992 6 772 (97 % da hungaroj)-
Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1567. En 1910 ĝi havis 6 987 loĝantojn (hungaroj); en 1992 6 772 (97 % da hungaroj). Ĝis la 1919 kaj inter la 1940 kaj la 1944 ĝi apartenis al Hungario (Csík). En ĝia teritorio estis malkovrita la ŝtonspeco ditroito. De tie devenas la prauloj de de Tivadar Puskás, kies nomon portas la loka liceo fondita en 1956.
Specialaĵo
En 2007 la vilaĝo ricevis la premion Ora Stelo de Eŭropa Unio en kadre de la programo Civitanoj kune – sen limoj inter Newton Abbot (Britujo), Tekovské Lužany (Slovakujo), Kampen (Nederlando), Quaregnon kaj Conde sur l’Escaut (Belgujo), Aÿ-Champagne (Francujo), Besigheim (Germanujo), Bátaszék (Hungarujo).
Trumpetocigno
La Trumpetocigno (Cygnus buccinator) estas la plej peza indiĝena birdo de Nordameriko kaj estas averaĝe la plej granda vivanta specio de akvobirdo surtere. Ĝi estas la nordamerika simila specio kaj proksima parenco de la Kantocigno de Eŭrazio, kaj eĉ ambaŭ estis konsiderataj la sama specio fare de kelkaj fakuloj.
Aspekto
Plenkreskulo tipe estas 138–158 cm longa, pezas 7.7-12.7 kg, kaj havas 203 cm de enverguro. Tiu estas la plej granda vivanta specio de akvobirdo. Rekordaj plej grandaj maskloj de Trumpetocignoj povas atingi longon de 183 cm, enverguron de 3.05 m kaj pezon de 17.2 kg. La cignidoj (junuloj) estas grizaj laŭ aspekto, kaj iĝas blankaj post la unua jaro.
La Muta cigno povas facile esti distingataj pro ties oranĝa beko kaj diferenca strukturo (ĉefe la kolo, kiu estas preskaŭ ĉiam subenkurba). La Malgranda cigno plie similas al la Trumpetocigno, sed ĝi estas iom pli malgranda kaj kutime havas flavajn bridojn. Tamen ankaŭ kelkaj Trumpetocignoj havas flavajn bridojn; multaj el tiuj individuoj ŝajnas leŭcismaj kaj havas pli palajn krurojn ol la tipaj Trumpetocignoj. Distingi la Malgrandajn cignojn kaj la Trumpetocignojn eldistance (kiam grando estas malfacile taksebla) estas tre defia, kaj povas ofte esti farata nur per sperto kaj sufiĉa kono de strukturaj detaloj.
Teritorio kaj habitato
Ties reprodukta habitato estas grandaj neprofundaj lagetoj aŭ flakoj kaj larĝaj malrapidaj riveroj de nordokcidenta kaj centra Nordameriko, kaj plej grandaj nombroj de reproduktantaj paroj troviĝantas en Alasko. Naturaj populacioj de tiuj cignoj migras al kaj el marbordo de Pacifiko kaj aliaj partoj de Usono, flugante en aroj kun formo de V. Liberigitaj populacioj estas ĉefe ne-migrantaj. Vintre ili migras al suda tavolo de Kanado, la orienta parto de la nordokcidentaj subŝtatoj de Usono, ĉefe ĉe la areo de la Lagoj de la Ruĝa Roko de Montano, kaj la nordo de la regiono Puget Sound de nordokcidenta Vaŝingtonio; ili estis observitaj tiom sude kiom ĝis Pagosa Springs, Koloradio. Historie ili teritorias tiom sude kiom ĝis Teksaso kaj suda Kalifornio.
Tiuj birdoj manĝas dumnaĝe, foje kapaltere aŭ plaŭdante por atingi submerĝitan manĝon. Ties dieto estas preskaŭ tute el akvoplantoj. Vintre ili povas manĝi ankaŭ herbojn kaj grenon en kampoj. La junuloj manĝas insektojn kaj malgrandajn krustulojn kun plantoj dekomence, ŝanĝe al dieto bazata sur vegetaĵaro ĉirkaŭ la unuajn kelkajn monatojn.
Predantoj de ovoj de Trumpetocigno estas la Korako (Corvus corax), la Lavurso (Procyon lotor), la Gulo (Gulo gulo), la Amerika nigra urso (Ursus americanus), la Bruna urso (Ursus arctos), la Kojoto (Canis latrans), la Lupo (Canis lupus) kaj la Kanada lutro (Lontra canadensis). Plej el tiuj samaj predantoj predas ankaŭ junajn cignidojn, kaj same la Serpentotestudo (Chelhydra serpentina), la Kalifornia mevo (Larus californicus), la Granda kornostrigo (Bubo virginianus) kaj la Vizono (Mustela vison). Plej grandaj cignidoj kaj rare reproduktantaj plenkreskuloj estas predataj nur de la Reĝa aglo (Aquila chrysaetos), la Rufa linko (Lynx rufus), la Ruĝa vulpo (Vulpes vulpes) kaj la Kojoto. Predado de plenkreskuloj kiam ili ne estas reproduktantaj estas rara, kvankam ili povus esti ĉasataj de Reĝaj agloj.
Reproduktado
La ino demetas 3–12 ovojn averaĝe sur amaso de plantomaterialo en malgranda insulo, aŭ hejmo de kastoro aŭ Ondatro, aŭ flosanta platformo. La sama loko povas esti uzata dum kelkaj jaroj. La ovoj averaĝe estas 73 mm larĝaj, 113.5 mm longaj, kaj ĉirkaŭ 320 g pezaj. La periodo por kovado estas de 32 al 37 tagoj. Tiuj birdoj ofte pariĝas porvive, kaj ambaŭ gepatroj partoprenas en idozorgado, sed nur la ino kovas la ovojn. La junuloj kapablas naĝi post du tagoj kaj kutime estas kapablaj manĝi per si mem post maksimume du semajnoj. La ekflugo okazas post 3 al 4 monatoj.
Plenkreskuloj trapasas someran mudon kiam ili portempe perdas siajn flugoplumojn. La inoj iĝas senflugaj iom post la ekflugo de la junuloj; la maskloj trapasas tiun procezon ĉirkaŭ unu monaton poste kiam la inoj jam kompletigis sian mudon.
Konservostatuso
Malhelpo al la kresko de la populacio de Trumpetocignoj ĉe la Grandaj Lagoj estis la ĉeesto de kreskanta ne-migranta populacio de Mutaj cignoj kiu konkurencas pro habitato.
La Toronta Zoo komencis konservoprojekton en 1982, uzante ovojn kolektitajn en naturo. Oni prenis ankaŭ vivantajn birdojn el naturo. Ekde tiam pli da 180 estis liberigitaj en Ontario. Spite plumbovenenado en naturo pro pafado, la antaŭvidoj por restaŭrado estas konsiderataj bonaj.
La Trumpetocigno estis listita kiel minacata en la subŝtato de Minesoto.
21542 Kennajeannet
21542 Kennajeannet estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Kennan L. Jeannet, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2006 pro sia projekto pri bestoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Jeannet Homeschool de Fairbanks (Alasko, Usono).
Stacio Tsurumi
Stacio Tsurumi (japane: 鶴見駅 [Curumi-eki], angle: Tsurumi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Curumi, Jokohamo, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de JR Orienta: Linio Tōkaidō (ĉefa), Linio Tsurumi.
Eskalivado
Eskalivado estas tradicia preparaĵo de la valencia kaj kataluna kuirartoj, kio konsistas el kelkaj specoj de rostitaj legomoj, kiel melongenoj, dolĉaj ruĝaj kapsikoj, ruĝaj tomatoj, kaj dolĉaj cepoj. Post bone kuiritaj sur la rosto-krado, tiuj legomoj estas deŝiritaj kaj tranĉitaj je strioj, la semoj forigitaj, kaj spicitaj per olivoleo kaj salo, kaj ankaŭ foje per ajlo.
"Escalivar" signifas kuiri en varmaj cindroj. Tradicie la legomoj en eskalivado estas kradrostitaj, kaj en la pladon oni aldonas kradrostitajn viandojn. Montaj paŝtistoj estis lertaj je plenplenigi iliajn dorsosakojn kun iom da fromaĝo kaj vino kaj per dura ligno fari fajron apud la stonaj ĉirkaŭbariloj de iliaj paŝtejoj kie ili povus kradrosti miksaĵon de legomoj. Kelkaj verkistoj nomigas ĉi tion katalunstila ratatujo, sed eskalivado pli proksime similas al la tunizia salata mishwiyya, al kiu povus esti historie rilata.
Kornvala lingvo
La kornvala lingvo (Kernowek) estas kelta lingvo de la britona branĉo, tre proksima al la bretona lingvo. (La bretonoj de Francio estis kornvalanoj, kiuj transiris la maron en la 6-a jarcento).
Ĉi tiu lingvo oficiale formortis en 1777, kun la morto de sia lasta parolanto kiel gepatra lingvo. La lingvo estis revivigita en la 20-a jarcento, kaj nun estas parolata de ĉirkaŭ 3 500 loĝantoj de Kornvalo, distrikto sur la sudokcidenta pinto de Anglio.
Historio
Oni kutimis aserti, ke la lasta flua parolanto de la kornvala estis iu virino, nome Dolly Pentreath, kiu mortis en 1777, sed tio ne plu estas kredebla. Estas diversaj raportoj, ke ankoraŭ en 1875 troviĝis kelkaj parolantoj, kaj eĉ en 1906. La laste menciita estis virino nome Alison Tregenning, sed dum ŝia vivo la revigligo de la lingvo jam progresis. Resume, ŝajnas, ke la lingvo neniam estis tute forgesita. La revivigo komenciĝis en la 19-a jarcento precipe per la klopodoj de du elstaraj gvidantoj: Henry Jenner kaj Robert Morton Nance. En la fruaj jaroj de la 20-a jarcento, Jenner eldonis lernolibron kun la titolo A Handbook of the Cornish Language (Manlibro de la kornvala lingvo). Sekvis lernolibro verkita de Nance: Cornish for All (Kornvala por ĉiuj) (1929), kaj Lessons in Spoken Cornish (Lecionoj en parola kornvala) de A. S. D. Smith (1931). La rezulto de tiuj klopodoj estis estiĝo de tiel nomata Unuigita kornvala. Kelkaj opiniis, ke tiu formo de la lingvo estas tro rigida kaj arkaika, do kreiĝis iom reformita formo nomita Moderna kornvala.
La 5-an de novembro 2002 la brita registaro agnoskis la kornvalan kiel unu el la lingvoj inkludindaj laŭ parto 2 de la Eŭropa Ĉarto pri Regionaj kaj Malplimultaj Lingvoj, kaj deklaris, ke ĝi intencas registri ĉi tiun decidon ĉe la Konsilio de Eŭropo.
Vortprovizo
Ĉirkaŭ 80% de la vortprovizo en kornvala estas komuna kaj kun la kimra kaj la bretona. Ĉirkaŭ 35% estas ricevita de la irlanda kaj la skota gaela.
Ĉi tiu tabelo montras plurajn vortojn en kornvala (norma skriba formo) kun ekvivalentoj en kimra, bretona, kaj nuntempa franca.
Kornvala kaj Esperanto
Kimura Goro Christoph partoprenis en kolektiva verko La arto labori kune per artikolo La kornvala kaj Esperanto: entreprenoj similaj. En ĝi li prezentas la kornvalan lingvon kiel minoritata kaj disa en sia regiono same kiel Esperanto, kun kiu ĝi havas aliajn similaĵojn. Dekomence oni devas agnoski la karakteron de la kornvala kiel planlingvo por revivigo de iama lingvo, ne kiel la hebrea, ĉar ĝi ĝuis prestiĝon kaj komunikan bezonon, kio mankas al la kornvala, kiu nur en la 21-a jarcento sukcesis havi oficialan agnoskon. Simile (ne same) kiel ĉe Esperanto, ankaŭ la kornvala kreis "regionan lingvon sen denaskulara kerno", kaj tio pere de "kursoj, kluboj, kunvenoj kaj seminarioj"; tiele aperis originala literaturo kaj organizo por familio, nun same kiel ĉe Esperanto. Oni indikas kvar komunajn trajtojn por ambaŭ lingvoj: volontuleco, ne-etneco (multaj lernantoj de la kornvala ne estas kornval-devenaj), ne-teritorieco (ĉar la kornvala estas disa en apartaj lokoj) kaj interna ideo, anstataŭ "ekonomia aŭ profesia neceso", sed por la kornvala konsistas en liberigo de la regiono "de la nuntempa marĝeneco". Aliaj hazardaj similaĵoj estas la kreiva aliro al la lingvo kaj la kontribuo de iu Tonkin, nome Thomas Tonkin (1678-1742), estante Humphrey Tonkin mem kornvaldevena. Pro ĉio tio la aŭtoro proponas ke Esperanto lernu el la kornvala fari sociologiajn kaj lingvokapablajn studojn, dum la kornvala lernu el Esperanto fronti la skismojn.
Kvara Kabineto Orbán
La Kvara Kabineto Orbán estis la dekunua registaro depost fino de la socialismo. Tiu kabineto nun gvidas la landon Hungario ekde 2018.
Historio
La pli frua Tria Kabineto Orbán perdis 2/3 da plimulto, tial celo en la baloto de 2018 estis ne nur la eventuala venko, sed ankaŭ reakiro de 2/3 plimulto en la parlamento. Tiu plimulto laŭ la konstitucio rajtis ŝanĝi iu ajn leĝojn. Antaŭ baloto diversaj koruptoj okazis, eĉ Eŭropa Unio kritikis tion. Dum la balota kampanjo la sola temo estis la aziaj-afrikaj rifuĝantoj, pri kio la registaro timigis la loĝantaron. La opozicio ne povis kuniĝi, ili nenion lernis, fine Orbán reakiris la 2/3-on. Ŝajnas, la nova ministro provos modernigi la landan sanstaton, la ceteraj vivkondiĉoj restos senŝanĝaj.
Spite la furoran venkon duono de la ministroj ŝanĝiĝis. Orbán deklaris la novan kabineton familiamika.
1258 Sicilio
1258 Sicilio estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon de la mediteranea insulo Sicilio.
Amonia oleato
Amonia oleato, oleato de amonio aŭ C18H33O2NH4 estas pasteca solido kun malforta odoro je amoniako, tre akvomiksebla kaj eligas toksajn oksidojn de nitrogeno kiam troe varmigita. Ĝi povas esti irita al okuloj, per haŭtokontakto aŭ kiam ingestita.
The Kiss Seen Around the World
"The Kiss Seen Around the World" estas la oka televida epizodo de la tria sezono de la animacia televidserio Family Guy. Ĝi estas la 36-a epizodo elsendita de la serio, kaj la unua epizodo produktita por la tria sezono. Ĝi estis verkita de Mark Hentemann kaj reĝisorita de Pete Michels.
Intrigo
Televidkanalo 5 anoncas, ke ili volas du mezlernejajn internulojn. Meg Griffin, kiu amas novaĵankron Tom Tucker, kandidatiĝas kaj estas selektita. La alia internulo rezultas esti Neil Goldman, kiu mem amas Megon, sed ŝi ne sentas la saman manieron. Kiam murdisto minacas mortigi Hugh Downs en Urbodomo, Tom kaj Diane decidas sendi la internulojn por kovri la okazaĵon (anstataŭ iri sin, pensante ke la murdinto mortigos iun ajn kiu alvenas ĉe la scenejo). Timante morton kaj lamentante, ke ŝi neniam ricevis sian unuan kison, Meg kisas Neilon (imagante Tom Tucker), sed Hugh Downs kaptas la murdinton. Tiun nokton, Neil montras la kison sur la novaĵo, sed ne mencias, ke ŝi nur kisis lin ĉar ŝi pensis, ke ŝi mortos. Pro tio, ĉiuj nun pensas, ke li kaj Meg estas paro. Je la sekva tago, Neil donas al ĉiuj en la lernejo ĉemizon montrantan la kison, kaj poste en la nokto, Meg devas suferi dum vespermanĝo kun siaj gepatroj. Ŝi iras televiden por deklari ke ŝi malamas kunulon Neil Goldman, kaj ke ŝi nur kisis lin ĉar ŝi pensis ke ŝi mortos. Ŝi tiam faras sur la strato intervjuojn, demandante ĉu iu ajn volos kisi Neilon. Neniu volis; eĉ lia propra patro Mort. Tre malfeliĉa Neil minacas salti de la urbokerna tegmento. La bildo kiun Meg faris de Tom Tucker estas frakasita kiam ŝi ekkomprenas ke li ne volas savi Neil-on, sed nur ricevas amuzan rakonton por rangigoj. Neil falas, sed Meg rompas lian falon. Ŝi rakontas al li ke ĵus ĉar ŝi ne ŝatas lin, tio ne signifas ke ŝi volas ke li mortigu sin.
Dume, Peter kaj Lois Griffin aĉetas al Stewie triciklon, kiun li absolute amas. Ĉikananto ŝtelas la triciklon de Stewie. Li ricevas neniun helpon de la polico kaj, kiam li provas lukti ĝis batali kontraŭ la ĉikananto, gimnastikejo nur penas vendi al li membrecon. Kiel reprezalio, Stewie kaptas la ĉikananton kun retrompilo kaj ligas lin en la kelo por pridemandi lin. Tamen Lois aperas kun la triciklo, kiun ŝi trovis forlasita sur la strato.
Tetanoso
Tetanoso estas infekta malsano kaŭzata de la tetanosa bakterio (Clostridium tetani). Ĝi kaŭzas tetanion kun tre doloraj kontrakturoj. La bakterio eniras la korpon tra malfermaj vundoj.
La inkubacio daŭras inter tri kaj 20 tagojn; escepte ĝi povas daŭri eĉ kelkajn monatojn. Eblas protekto per vakcino.
9283 Martinelvis
9283 Martinelvis estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Nomo
Ĝia nomo honoras Martin S. Elvis, astrofizikiston kaj fakulon pri kvazaroj en la Centro de Astrofiziko Harvard-Smithsonian. Liaj lastaj esploroj koncernas la ecojn de atingeblaj, ambaŭ por ties sciencaj kaj resursaj interesoj.
Ibrahim Ferrer
Li atingis tutmondan famon en 1998 per la sukceso de la muzika projekto Buena Vista Social Club, en kiu li verkis 12 el la 14 temoj de la disko. La angla esprimo "social club" verŝajne reiras al la hispana "club social", kiu signifas proksimume "amuza klubo". Ferrer laŭdire naskiĝis en tia klubo dum dancvespero.
Biografio
La vivo de Ferrer ne estis facila; kiel infano li preskaŭ mortis de tetanoso, kaj je la aĝo de 12 jaroj li restis orfo. Devante perlabori sian vivon li ne povis regule viziti lernejon; li surstrate vendis dolĉaĵojn. Li entuziasmiĝis pri muziko kaj kune kun sia kuzo fondis muzikistan grupon, Jóvenes del Son (junuloj de sono), kiu muzikis ĉe lokaj festoj.
En la 1950-aj jaroj li iĝis ĉefa kantisto de la kuba orkestro de Pacho ALONSO kaj restis tiu dum pli ol dudek jaroj. En 1955 li kunlaboris kun la orkestro de Chepín-Chovén pri la sukcesa sondisko "El Platanar de Bartola". En 1975 li iris al Havano kaj laboris kun la legenda Orkestro Ritmo Oriental kaj kun la granda Beny MORÉ. Poste li reaniĝis en la grupo Los Bocucos de Pacho ALONSO. Li monde turneis kun tiu grupo kaj akiris pli kaj pli da ŝatantoj.
Tamen lia nomo restis ĉiam en ombro, li estis ŝatata de la publiko, sed ne de siaj kolegoj. Li perdis entuziasmon pri muziko kaj retiriĝis en 1991. Li poluris ŝuojn surstrate kaj forlasis sian domon por loĝi en malgranda pensiono, en kiu li enfermis sin, retiriĝe de la mondo kaj la muziko.
Sed en 1997 liaj amikoj lin konvinkis eliri el sia retiriĝo kaj reveni al la muziko por registri sian debuton kun la orkestro Afro Cuban All Stars, la pecaron Toda Cuba Le Gusta. Samjare sekvis lia apero en Buena Vista Social Club, pecaro, kiu rezultis el la laboro de Ry COODER, rekonata impresario muzika, kiu vojaĝis al Kubo por trovi talentulojn konatajn nur sur tiu insulo, kiaj Compay Segundo, Rubén GONZÁLEZ kaj Ibrahim Ferrer.
Liaj diskoj gajnis ĉiujn specojn de premioj, interalie unu Grammy. Liaj koncertoj plenigis Carnegie Hall en Novjorko, eŭropajn stadionojn kaj eĉ la plej pretendemajn aŭditoriojn de Japanio. Krome en 1998 ekestis filmo pri lia historio.
Géza Bárczi
Géza BÁRCZI aŭ laŭ hungara tradicio BÁRCZI Géza (naskiĝis la 9-an de januaro 1894 en Sombor (hungara vilaĝeto, nun en Serbio) - mortis la 7-an de novembro 1975, Budapeŝto) estis unu el la plej elstaraj hungaraj lingvistoj de la 20-a jarcento, membro de la Hungara Scienca Akademio, ekzemplomontra personeco de la sciencisto- kaj instruisto-edukado, parolanto de Esperanto. Lia ĉefa laborkampo estis la hungara lingvo, lia ĉefverko La biografio de la hungara lingvo.
Insuloj Aran
La Aran-insuloj aŭ irlande Oileáin Árann [ˌɪlɑːnʲ ˈɑːɾən̪] kaj Aran Islands, estas insulgrupo antaŭ la okcidenta marbordo de Irlando en la Galiva golfo. La insuloj, kiuj apartenas al la Graflando Galivo, nomiĝas Árainn [ˈɑːɾən̠ʲ] aŭ Inis Mór [ˌɪnɪʃ ˈmoːɾ], angligita al Inishmore, Inis Meáin [ˌɪnʲɪʃ ˈmʲɑːnʲ], angligita Inishmaan, kaj Inis Oírr [ˌɪnʲɪʃ ˈiːɾʲ] aŭ Inis Oirtheach [ˌɪnʲɪʃ ˈɪɾʲhəx], angligita Inisheer.
La insuloj ne intermiksu kun la insulo Arranmore angligita Aran-insulo en la graflando Donegal aŭ la Isle of Arran en Skotlando.
Geografio
La kompleta grandeco de la tri insuloj estas ĉirkaŭ 51 km². La plej granda insulo, Árainn (Inishmore), sur kiu situas la vilaĝoj Cill Rónáin ([ˌciːlʲ ˈɾoːnɑːnʲ], angligita, Kilronan) kaj Cill Mhuirbhigh ([ˌciːlʲ ˈwiɾʲəvʲə], angligita Kilmurvy), estas 13 km longa kaj 3 km larĝa. En 2011 loĝis 1251 homoj sur la insulo, 1225 en la jaro 2006.
Tipa por la insuloj estas malgrandareaj ĝardenoj ĉirkaŭataj de ŝtonremparoj. La ĝardenoj estis konstruitaj sur la antaŭe kalva roka insulo permane. La tiamaj homoj disigis albordigitajn makroalgojn kaj sablon sur la grundo. La ŝtonmuroj evitas ke la nova grundo eroziiĝu de pluvo kaj ŝtormo.
Geologio
La malfekundaj insuloj el kalkŝtono daŭrigas geologie la formacion Boireann de la ĉefa irlanda insulo.
Historio
En la 18a jarcento loĝis ĉirkaŭ 5000 homoj sur la insuloj. Hodiaŭ tie loĝas 1251 homoj, kiuj loĝas dum la tuta jaro sur la insuloj (stato 2011); aliaj laboras sur la ĉefa insulo kaj nur loĝas dum la somero sur la insulo.
Ĉefa enspezofonto de la loĝantoj estis en pasinteco la fiŝkaptado. Ekde la mezo de la 1990aj jaroj la insulanoj rezignas preskaŭ komplete pri fiŝkaptado. Helpe de la Eŭropa Unio la iamaj fiŝkaptistoj gajnas monon per la turismo. Multaj ankaŭ forlasis la insulojn.
Hodiaŭ la averaĝa aĝo de la loĝantoj estas pli ol 50 jaroj. Ekzistas ĉirkaŭ 80 lernejanoj sur la insulo. Multaj el ili forlasas la hejminsulo post sia 18a naskiĝdato kaj ne revenas, ĉar mankas enspezfontoj La nombro de la loĝantoj malkreskas jaro post jaro..
Kulturo
Sur la insuloj Inis Mór kaj Inis Meáin‘‘ la irlanda, estas la ĉefa lingvo de la loĝantoj.
La Aran-insuloj estas famaj pro la trikaĵoj de la loĝantoj. Tradicia trafikilo inter la insuloj estis la spcialaj boatoj nomataj kuraĥo, malprofunda boato el gudrigita veltuko.
La kulturo de la Aran-insuloj, precipe la uzado de la irlanda lingvo altiras multajn vizitantojn. La verkisto John Millington Synge vivis de 1899 ĝis 1902 sur la insuloj kaj verkis pri ili. La dokumentara filmisto Robert J. Flaherty faris de 1932 ĝis 1934 la filmon viroj de Aran.
Vidindaĵoj
La plej gravaj vidindaĵoj de la insuloj estas la multnombraj atestaĵoj el prehistoria tempo kaj de la frukristana tempo. Multas la spuroj de la monaĥeja tradicio de la sanktulo Enda de Aran el la 5a jarcento.
Vizitinda estas.