cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Landes
Landes [] (okcitane Lanas [lanos]; esperante Erikejoj) estas unu el la departementoj de la franca regiono Nova Akvitanio. La departemento Landes estas la dua plej granda de Francio, sed havas malmultajn loĝantojn (397,226) , ĉar ĝia teritorio estas plejparte kovrita de granda arbaro (60 %). Tiu ĉi arbaro estas ankaŭ la plej ampleksa el la tuta okcidenta Eŭropo. La ĉefurbo de tiu departemento estas Mont-de-Marsan. La departemento entute havas 331 komunumojn.
La departemento Landes havas longan kaj rektlinian fasadon al la Atlantika Oceano (pli ol ), kelkajn lagojn kaj estas plejparte ebena. Nur en la sudorienta parto de la teritorio troviĝas kelkaj montetoj.
Pro la vastega arbaro, la agrikulturo resp. kultivado ludas malgrandan rolon en la ekonomia vivo de Landes. Industrio prezentiĝas per aeronaŭtiko, elektroniko kaj fabrikado de plastaj materioj.
Turismo nun disvolviĝas, precipe danke al multnombraj ban-urboj (unua franca ban-departemento): Dax, Eugénie-les-Bains, Tercis-les-Bains, Saubusse ktp. La turisma vivo ankaŭ viglas somere laŭ la longa marbordo kun siaj agrablaj banlokoj (Côte d’Argent: Arĝenta Bordo).
Heksapla
La Heksapla prezentis ses versiojn de la Biblio en ses kolumnoj. ĉiu paĝo en la Heksapla havis ses kolumnojn, en la sekva sinsekvo:
En la tempo de Origeno, la Septuaginto estis la ĉefa versio inter la kristanoj kaj la Masora Biblio inter la judoj. La Heksapla montras la rilaton inter la du versioj.
La Septuaginto ne estas traduko de la Masora Biblio, sed de alia, antikva hebrea teksto, kiu ne jam ekzistas. Estis gravaj diferencoj inter tiu teksto kaj la Masora. Tio instigis Origenon ellabori la Heksaplan.
La transliterumo de la hebrea en la grekan alfabeton, kiu aperas en la dua kolumno, gravegas por scii la prononcon de la hebrea en la tria jarcento.
Aquila, kiu estis kristano, tradukis la Masoran Biblion laŭvorte. Symmachus, kiu estis de Ebionito, poluris kaj elegantigis la tradukon de Aquila. La traduko de Theodotion ŝajne estis revizio de la Septuaginto por pliproksimigis ĝin al la Masora.
En iuj partoj de la Biblio, estas aliaj kolumnoj por du aŭ tri aliaj grekaj tradukoj.
Sankta Hieronimo utilis la Heksaplan, inter aliajn tekstojn, por ellabori sian latinan tradukon de la Biblio, la Vulgaton. Ĝenerale, li favoris la tradukon de Symmachus. La Heksapla ankaŭ estis disponebla al Eŭsebio de Cezareo kaj Epifanio.
La Heksapla ŝajne malaperis en la 7-a jarcento post la araba venko super Bizantio en Palestino, kie la manuskripto(j) ekzistis.
Ortodoksismo agnoskas la Septuaginton kiel la pli ĝusta teksto de la Malnova testamento, katolikismo la Vulgaton, kaj protestantismo kaj moderna judismo la Masoran Biblion.
Konscio
Konscio estas la kapablo fari spertojn kaj akiri kaj interrilatigi sciojn. En pli strikta senco, foje nomata mem-konscio, ĝi inkluzivas la kapablon ekkoni la propran ekziston, kompreni sin kiel individuon kaj distingi sin de la cetera mondo.
Priskribo
Ĝenerale oni opinias, ke la iom kompleksaj bestoj (granda parto de la vertebruloj) havas konscion. Multaj rezervas la memkonscion al la homo, kvankam eksperimentoj montras, ke almenaŭ kelkaj aliaj primatoj havas specon de memkonscio.
Ĝenerale akceptata ekzakta difino de la termino, kiu ebligus ĝian traktadon ekzemple en la kampo de artefarita intelekto, ĝis nun ne ekzistas. Tamen la koncepto akiris certan signifon en la kvantuma fiziko, kiu en sia "interpreto de Göttingen" atribuas al la "konscia observado" efikon al okazaĵoj
Konscio estas unu el la ecoj de la menso, kaj ĝenerale oni atribuas al ĝi trajtojn kiel subjektiveco, memkono, perceptokapablo kaj kompreno, kaj la kabaplo recepti la rilaton inter persona identeco kaj la media ĉirkaŭĵo.
Estas malfacilege difini aŭ montrigi la konscion. Multaj kulturoj kaj religioj pretendas ke la konscio estas en la animo, aparte de la korpo. Tamen multaj sciencistoj opinias ke la konscio estas forte ligita al la neŭrona funkcio de la cerbo.
Konscio kaj lingvo
Ĉar homoj esprimas la statojn de sia konscio per kaj helpe de lingvo, tentas paraleli inter lingvokapabloj kaj konscio. Tamen ekzistas homoj sen aŭ nekapablaj al lingvo (beboj, sovaĝinfanoj, aŭ cerbhandikapuloj) kiuj oni konsideras kiel posedantoj de konscio kvankam ili ne kapablas sinesprimi lingve. Multaj inteligentaj estaĵoj uzadas malsimplajn komuniksistemojn, kiuj ankoraŭ estas ne sufice klare komprenataj de psikologaj sciencistoj kiel montras scienca enketo pri la cerbo de nehomaj primatoj, kaj ĉefe inter ili la Makakprimatoj. De la komplekso de komunikado oni povas konkludi pri tiom kiom estas kompleksa la komunikata mesaĝo, sed ne necese pri la grado de konscio pri la mesaĝo ĉe la komunikankoj, tiuj estas kaj la transdonanto kaj la receptanto.
Sansaro
Sansaro estas vorto el Sanskrito (संसार saṃsāra), kiu signifas „vagado“ aŭ „mondo“, kun kunsenco de cikla, cirkvita ŝanĝo. Ĝi ankaŭ temas pri la teorio de renaskiĝo kaj la cikleco de ĉiuj vivoj, aferoj, ekzisto, fundamenta parto de ĉiu darmo. Oni ofte parolas pri sansaro per vortoj kiel transmigrado, karma ciklo, reenkarniĝo kaj „ciklo de sencela drivado, vagado kaj banala ekzisto. Ĝi ofte estas bilde prezentata en "rado de vivo“".
Dolle (distrikto Börde)
Dolle estas eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Börde de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de 2008 la komunumo havis 557 loĝantojn. Ekde la 1-a de januaro 2010 la loĝloko estas parto de la komunumo Burgstall.
Sansaro
La koncepto sansaro havas radikon en la veda literaturo, sed oni ne priparolas pri la teorio tie. En la "Upaniŝadoj" ĝi aperas en ellaborita formo, sed sen detaloj pri ĝia meĥaniko. La kompletan priskribon de la sansara doktrino oni trovas en ŝramanaj religioj, kiel budhismo kaj ĝajnismo, ankaŭ en pluraj skoloj el hindua filozofio, post ĉ. la 1-a jarmilo a.K. La samsara doktrino estas kunigita al la teorio pri karmo de la darmaj religioj, kaj la liberiĝo de sansaro estas en la kerno de la spirita serĉo de darmaj tradicioj, ankaŭ ĝi estas kie ili interne malkonsentas. La liberiĝo de sansaro nomiĝas mokṣa, nirvano, mukti aŭ Kaivalya.
Etimologio
Saṃsāra deriviĝas de la sanskrita saṃsārí, kiu signifas “flui kune”, “trapasi malsamajn statojn”, “vagadi”. "Samsara" estas la radiko de la malaja vorto "sengsara", kiu signifas suferon. La persono subigita de saṃsāra nomas sin saṃsāri.
La historiaj originoj de la koncepto de la ciklo de ripetado aŭ reenkarniĝo ne estas klaraj sed la ideo aperas ofte en religiaj kaj filozofiaj tekstoj de la antikva Grekujo kaj Hindujo dum la unua duono de la unua jarmilo antaŭ la Komuna Erao. Orfeismo, platonismo, ĝainismo kaj budhismo pridiskutas la transmigradon de la estaĵoj de unu vivo al alia. En Hindujo la koncepto ŝajnas esti originita en la vedisma religio de la kultura ŝramana heterogeneco. Budhismo kaj ĝainismo estas la postsekvo de tiu tradicio. Ankaŭ la frua movado de la Upaniŝadoj estis influita de ĝi. La reenkarniĝo estis adoptita de la ortodoksa veda brahmanismo. La brahmanoj registris unuafoje tiujn ideojn en la unuaj Upaniŝadoj.
Ciklo de naskiĝoj kaj mortoj
Samsara estas la ciklo de naskiĝoj, vivo, mortoj kaj renaskiĝoj en la plimulto de la filozofiaj tradicioj de Hindujo inkluzive de hinduismo, budhismo kaj ĝainismo. En tiuj tradicioj la cicklo estas prikredata kiel nekontestebla fakto de la naturo. Tiuj tradicioj malsamas en la terminologio per kiu ili priskribas la procezon kaj kiel ĝi estas interpretita.
La plimulto de tiuj religioj konsideras la sansaron negativa, kiel staton de suferado de kiu oni devas eskapi. Kelkaj, kiel la anoj de advajto, opinias, ke la mondo kaj la partopreno en sansaro estas fundamente maya (iluzio). En hinduismo, kiu enhavas kredon pri la ekzisto de ia metafizika egoo, oni preferas la terminon reenkarniĝo por prezenti la ciklan revenon de la estaĵo al la spaco de sansaro, dum en budhismo, kiu ne enhavas la kredon pri iametafizika egoo, oni preferas la terminon renaskiĝo por prezenti la saman procezon de cikla reaperado en sansaro.
La nocio de sansaro en hinduismo
En la hinduismo sansaro estas rigardata kiel nura nescio pri la vera naturo de la estaĵo: ne estas malsameco inter la animo (la egoo) kaj Brahmao (la diaĵo). Kaŭze de avidya (“nesciado” en sanskrito, la kontraŭo por vidya) la animo kredas je la realo de la tempa kaj fenomena mondo, kio kondukas al la konfuziĝo kredi, ke la korpo estas la egoo. Tiu stato de fantazio estas konita kiel māyā (iluzio).
Laŭ la hinduismo priegoa, sansaro estas originita de la deziro de la animo ĝui apartigite de la Diaĵo kaj ties kunuloj.
Liberiĝo disde saṃsāra
La hinduismo havas plurajn terminojn por nomi la staton de libereco disde la materio, ekzemple (en sanskrito): mokṣa, mukti, samādhi aŭ mahasamadhi. La tradicioj de jogo enhavas malsamajn kredojn. Moksa aŭ liberiĝon oni povas atingi per:
En Budhismo
En budhismo, sansaro estas la ago plu vagadi de vivo en vivon kaj la ĉesigo de tiu ago estas la celo de la tuta praktiko de budhismo.
Sansaro estas ankaŭ figure reprezentita kiel loko kiam la budho Gotamo parolas pri "transiri al la alia bordo", ĉi tiu bordo estante sansaro kaj la alia bordo, nirvano. Ankaŭ, kiam nirvano estas reprezentita kiel insulo, kaj la maro kiel sansaro.
NGC 7409
NGC 7409 (aliaj indikoj — ZWG 453.18, NPM1G +19.0555, PGC 69939) estas galaksio en konstelacio Pegazo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Erzsébet Erdei
ERDEI Erzsébet estis rumanihungara pentristino. Ŝi estis naskita en Zilah la 23-an de septembro 1909 kaj mortinta en Zalău la 28-an de aŭgusto 2001.
Kariero
Erdei Erzsébet studis en la Belle-Arte de Kluĵo kaj Temeŝvaro. Ŝi laboris en sia naskiĝurbo kiel desegninstruisto. Ŝi partoprenis en grupaj ekspozicioj de la Barabás Miklós Céh.
Brita Hindio
Brita Hindio aŭ Brita Hindujo estas nomo de eksa brita kolonio ekzistanta ekde la 1-a de novembro 1858 ĝis la 15-a de aŭgusto 1947, kies parto estis Barato (sen hodiaŭa ŝtato Goao, teritorioj Damano kaj Diuo, Dadro kaj Nagar-Havelio kaj Pondiĉero, kaj okcidentbengala urbo Ĉandannagar), Bangladeŝo, Pakistano kaj ĝis la 1-a de aprilo 1937 ankaŭ Birmo.
Listo de monarĥoj
La titolon "Imperiestr(in)o de Hindio" havis la reĝ(in)o de Britio ekde 1876 ĝis 1947:
Esperanto en Brita Hindio
Brita Hindio. La ĉefa plantinto de Esperanto estis la fama angla propagandisto kolonelo John Pollen. Pro sia ofico ofte li vizitis tiun landon kaj varbis por Esperanto adeptojn el diversaj sociaj rondoj. La unuaj Esperantistoj estis Louis Peltier en Bombay (Mumbajo) en 1903, I. B. Banerjea en Calcutta (Kolkato) kaj T. Adinarayana Chettiar en Salem en 1905, presinta la 24-an de oktobro la unuan artikolon pri Esperanto en "Indian Review". Samjare aperis la unuaj Esperanto-grupoj en Bombay kaj Udipi. En 1906, post Esperanto-kunveno aranĝita en "Asiatic Society of Bengal", oni fondis Esperanto-grupon ankaŭ en Calcutta, kie A. Sirnper gvidis kursojn. Ankaŭ samjare oni fondis la gazeton "La Pioniro en Marikappan" kaj propagandaj artikoloj aperis en "Madras Times" kaj "Madras Mail" kaj la estrino de misiista kristana lernejo en Damoh s-ino I. Franclin enkondukis Esperanton kiel unu el la novaj lingvoj. En 1907 Esperanto-grupoj troviĝis en Penĝab: en Agra kaj Travancur, kaj la diversaj Esperanto-grupoj unuiĝis en la societo "The Esperanto Association of India". En 1914 oni ricevis informon pri la oficiala enkonduko de Esperanto en Supera Lernejo de Benares. La movado kreskis senhalte dum vivis ĝia inspiranto J. Pollen, sed post lia morto en 1923 haltis ĉio kaj laŭ la statistiko de Johannes Dietterle en 1928 eĉ unu Esperanto-grupo ne ekzistis, nur izolaj Esperantistoj en 12 lokoj. "Simile kiel Eŭropo, Hindujo kun sia multlingveco estas antaŭdestinita por propagando de Esperanto. Kvankam la hindustana kaj angla lingvoj tie jam plenumas la servon de helplingvoj, Esperanto havos sufiĉe da ŝancoj, tuj kiam ni povos propagandi Esperanton per hindlingvaj propagandiloj" (ICK-raporto 1930). "Nia speciala delegito, s-ro Scherer, faris paroladojn en Rangun (Jangono), Calcutta kaj Bombay, vizitis multajn redakciojn de indiĝenaj gazetoj. Bedaŭrinde la politika situacio absolute malfavoris publikan agadon dum la vojaĝo kaj plej granda retenemo estis necesa." (1931) "D-ro Privat, post reveno el Hindujo (kien li akompanis Gandhion) skribis al ni, ke li faris paroladojn pri Esperanto en la Universitato de Delhi, en Benares ĉe la Hinda Universitato, en Santiniketan kaj en Madraso. En diversaj lokoj fondiĝis rondo por eklerni la lingvon." (1932) "Por longa tempo ankoraŭ Hindujo restos malfacila, kvankam tre taŭga teritorio por nia laboro. Marin, okaze de vojaĝo, kiel antropologo, propagandis en Delhi, Agra kaj aliaj urboj. L. Sinha klopodis speciale en Bengalio, ankaŭ lia frato skribis en la gazetaro favore por Esperanto." (1933.) UEA-delegitoj estis dum 1933 en Bombay kaj Calcutta.
TWN
La vorto havas plurajn signifojn:
Stacio Rakusaiguchi
Stacio Rakusaiguchi (japane: 洛西口駅 [Rakusajguĉi-eki], angle: Rakusaiguchi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Niŝikjo, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa).
Laŭlum
Lia vivo
Je la 29-a de marto 1923 Li Shijun naskiĝis en kamparana familio de la vilaĝo Shatou (沙头村, sablejo) ĉe la bordo de Hutuo-rivero en Anguo-gubernio de Hebei-provinco, Ĉinio. En 1936 kiel lernoknabo li aŭdis, ke gestudentoj de Pekino uzis Esperanton en korespondado dum la Kultura Movado de 4-a de Majo, por eviti persekuton de reakciuloj. En 1939 li akiris la broŝuron Esperanto en Unu Monato kaj komencis memlerni la internacian lingvon. En 1940 li partoprenis la Korespondan Esperanto-Lernejon por daŭrigi sian studon de Esperanto. Ekde 1941 li partoprenis E-movadon, aranĝis E-ekspoziciojn kaj gvidis E-kursojn. En 1950 li partoprenis la preparadon de la fondo de Ĉina Esperanto-Ligo kaj la redaktadon de la monata gazeto El Popola Ĉinio. Samtempe li kontribuadis al la gazeto Popola Mondo. En la sesdekaj jaroj li fariĝis gvidanto en la traduka laboro de El Popola Ĉinio, en la okdekaj jaroj li eklaboris kiel vicĉefredaktoro de tiu gazeto. En 1983 li fariĝis membro de la Akademio de Esperanto, membro de la Ŝtata Komisiono por Juĝo pri Kompetenteco de Superaj Tradukistoj kaj estro de Ĉina Esperanto-Instituto. Ekde 1990 li ĝuis ŝtatan subvencion pro sia speciala kontribuo en ĵurnalisma laboro.
Lia verkado
Li esperantigis jenajn verkojn: Sinjoro Dongguo (1962), La Okcidenta Ĉambro, Ora Hakilo, Kvin Fratoj Liu, Knabino kaj Garolo, Pri Popoldemokratia Diktaturo, Pri Praktiko, Pri Kontraŭdiroj, Paroladoj ĉe la Literatura Kunsido en Yan’an, Raporto pri la Kamparana Movado en Hunan, Aŝma (1965, 1980 dua eld.), Aŭtuno en la Printempo (春天里的秋天, 1980, 1981 dua eld.), Ŭang Guj kaj Li Ŝjangŝjang (王贵与李香香, 1985), Qu Yuan (1987), Frosta Nokto (寒夜, 1988), Elektitaj Ĉinaj Antikvaj Poemoj Ilustritaj (1990) Mirrakontoj de Liaozhai (1994), Noktomezo (romano, ĉefverko de Mao Dun, parte aperinta en El Popola Ĉinio  kaj Verda Stelo ), Ĉe Akvorando (klasika romano, 2004), 5000 Ĉinaj Popoldiroj (parte aperinta en La Mondo ), Romano pri la tri regnoj (klasika romano, 2008).
Li tradukis aŭ poluris kune kun aliaj la verkojn Ĉina Antologio (en tri volumoj), Noveloj de Lusin, Montara Vilaĝo, Ruĝdoma Sonĝo (Klasika romano, 1996), La Familio (1998), Noveloj el Antikva Ĉinio (1999).
Li verkis Lernolibro de Esperanto (1949), 222 Simplaj Versaĵoj por Komencantoj(1994), Pri la Traduka Arto de Esperanto  (kurso, 1997), 250 Rakontoj pri Afanti  (en versoj, parte aperis en El Popola Ĉinio) kaj Penseo, poemojn, novelojn, dramojn, eseojn kaj recenzojn, kiuj aperis en diversaj gazetoj.
Li kompilis Nova Vortaro Esperanto-Ĉina (kune kun aliaj, 1959), Esperanta Konversacio (1964), Gvidlibro de Esperanta Konversacio (2001), Esperanto-Kurso por Memlernado (1984), Unua Ŝtupo de Esperanto (1983), Nova Kurso de Esperanto (1986), Esperanto-Ĉina Vortaro (kune kun aliaj, 1990), 100 Jaroj de Esperanto en Ĉinio (kune kun aliaj, 1999), Esperanta Antologio (kune kun aliaj, 1988), Esperanta Vortareto por Lernantoj (parte aperinta en La Movado, 2002-2003).
5331 Erimomisaki
5331 Erimomisaki estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.
Nomo
Ĝi estis nomita laŭ la Kabo Erimo (japane 襟裳岬, Erimo-misaki), en sudo de Hokajdo.
Modane
Modane estas franca situanta en departemento Savoie, regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Modanais.
Krabo
Krabo estas komunlingva nomo por dekpiedaj krustacoj kun malgranda abdomeno.
Plej multaj krabaj specioj vivas en maro, tamen kelkaj en nesala akvo aŭ eĉ surtere. Ilia antaŭa pied-paro estas transformita al pinĉiloj, uzeblaj kiel preniloj, sed ankaŭ kiel bataliloj.
Foje kraboj estas konfuzataj kun salikokoj.
Aspekto
Kraboj estas ĝenerale kovritaj per dika eksterskeleto, formita ĉefe de kalcia karbonato, kaj armita kun ununura paro de ungoj. Kraboj estas troveblaj en ĉiuj oceanoj de la mondo, dum multaj kraboj vivas en dolĉa akvo kaj surtere, precipe en tropikaj regionoj. Kraboj varias en grandeco el la piza krabo, kelkajn milimetrojn larĝe, al la japana aranea krabo, kun krura amplekso ĝis 4 metroj.
Kraboj ofte montras markitan seksan duformismo. Maskloj ofte havas pli grandan ungegon.
Alia elstara diferenco estas la formo de la abdomeno; en plej multaj masklaj kraboj, ĝi estas mallarĝa kaj triangula en formo, dum virinoj havas pli larĝan, rondigitan abdomenon.
Reproduktado kaj viva ciklo
Kiam fekundiĝo okazis, la ovoj estas liberigitaj al la abdomeno de la ino, sub la vosta klapo, sekurigita per algluiĝa materialo. En ĉi tiu loko ili estas protektitaj dum embria evoluado. Kiam evoluado estas kompleta, la virinaj liveros la lastatempe-elkoviĝitajn larvojn en la akvo, kie ili estas parto de la planktono. La ellaso ofte koincidas kun la tajdoj. La libernaĝanta eta larvoj povas flosi kaj utiligi akvajn fluojn. Ili havas spinon, kiu verŝajne reduktas la indicon de predado de pli grandaj bestoj.
Plejpartoj de specioj de surteraj kraboj devas migri malsupren al la oceano por liberigi siajn larvojn; en kelkaj kazoj tio ĉi necesigas tre vastajn migradojn. Post vivi dum mallonga tempo kiel larvoj en la oceano, la junaj kraboj devas fari ĉi tiun migradon inverse. En multaj tropikaj areoj kun landaj kraboj, ĉi tiuj migradoj ofte rezulta en konsiderinda ŝosemortigado de la kraboj.
Konduto
Kraboj tipe moviĝas flanke. Kelkaj kraboj, precipe la portunidae kaj matutidae, estas ankaŭ kapablaj de naĝado.
Kraboj estas plejparte aktivaj bestoj kun kompleksaj kondutaj skemoj. Ili povas komuniki tamburadante aŭ svingante sia ungegojn. Kraboj emas esti agresaj unu al alia kaj maskloj ofte batalas por akiri aliron al virinoj.
Kraboj estas ĉiomanĝantoj, nutrantaj sin ĉefe per algoj, kaj prenantaj iun ajn alian manĝaĵon, inkluzivante moluskojn, vermojn, aliajn krustulojn, fungojn, bakteriojn kaj forĵetaĵojn, depende de ties havebleco kaj la kraba specio. Tamen, kelkaj specioj estas pli specialigitaj en iliaj dietoj. Kelkaj manĝas planktonon, kelkaj manĝas unuavice krustulojn kiel pektenoj kaj iuj eĉ kaptas fiŝojn.
Külzbach
La rojo Külzbach estas apenaŭ 14 km longa dekstra flankrivero de la rivereto Simmerbach en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi fluas de nordo suden.
Geografio
La rojo fontas en alteco de ĉ. 500 m en la mezmontaro Hunsrück kaj estiĝas per la kunfluo de du fontrojoj, kiu defluas de la nur kelkajn kilometrojn fora akvodislimo inter Kastellaun kaj Bell.
La rojo trafluas larĝan valon kie stuas la vilaĝoj Alterkülz, Neuerkirch, Külz, Keidelheim kaj Kümbdchen. Post ĉ. 12 km ĝi enfluas en la rivereton Simmerbach apud Simmern.
Flaŭo kaj faŭno
La Külzbach trafluas valaj herbejoj, kiuj estas nur agrikulture utiligate ekstenzive. Ĉe la bordo staras precipe salikoj kaj alnoj. Griza ardeo kaj platbeka anaso estas la plej oftaj akvobirdoj en la valo
Tour de France Femmes 2022
La Tour de France Femmes 2022 estas la 1-a Tour de France Femmes ("Rondiro de Francio por Virinoj").
Dollern
Dollern estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stade de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi konsideriĝas parto de la metropola regiono Hamburgo.
Kuŝnicja
Kuŝnicja (Кушниця, Кушница [kuŝnica], Kušnice, Kovácsrét [kovAĉrEt]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava.
Situo
Kuŝnicja situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Irŝava troviĝas je 37 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1383 en formo "Kuhnyche". En 1910 vivis en Kovácsrét 1780 loĝantoj, (1149 rumanoj, 268 germanoj, 51 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Dolha, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Kuŝnicja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
TXT
TXT povas rilati al:
Baroka pentrarto
Baroko estas kultura movado inter 16-a kaj 18-a jarcentoj, kiu en historio pri arto sekvas Renesancon. Pli precize, baroko situas inter manierismo kaj rokoko, kiam Kontraŭreformacio de katolikismo reagis al la novaj kulturaj movadoj, kiuj produktis Reformacion kaj novan sciencon.
La termino baroko, el la itala lingvo, origine signifis "stranga, ekstravaganca", kaj verŝajne devenas de la portugala vorto barroco, kiu signifis "neperfekta perlo".
Krom pro sia arkitekturo, muziko kaj literaturo, la epoko aparte konatas pro sia stilo de skulptado kaj de baroka pentrado.
Iuj famaj reprezentantoj de baroka pentrado, prezentataj en vikipediaj artikoloj, estas:
Jen elekto de kvin diversaŭtoraj ekzemplaj pentraĵoj, priskribataj en apartaj vikipediaj artikoloj:
Kyuma Fumio
KYŪMA Fumio (久間章生 [kjūma fumio]; 4-a de decembro 1940 - ) estas Japana politikisto. Li naskiĝis en Minamiŝimabara en la Nagasaka Prefektujo.
Tamen, la 3-an de julio 2007, li eksiĝis pro sia diro pri atombombado: tri tagojn antaŭe, li diris, ke la atombombadoj kontraŭ Hiroshima kaj Nagasaki estis neeviteblaj por ŝtopi la duan mondmiliton. Tiujn parolojn multaj japanoj ne povis akcepti : Japanio estas la ununura lando, kiu suferis pro atombombado, kaj multaj viktimoj ankoraŭ suferas pro tio. Laŭ la gazeto Asahi Shimbun, Kyuma piedpremis la fundamentojn de la postmilita japana socio, kiu havas kontraŭmilitan konstitucion. Pro tio, liaj paroloj ekigis krizon en Japanio. Poste li klarigis sian eksiĝon, dirante ke li ne volis esti konsiderata "minuso" de la ministraro.
<!--- Posttagmeze de la 4-a de julio sinjorino Koike Yuriko transprenis la nacidefendan ministrecon de Kyuma Fumio, kiu rezignis la oficon pro forta kritiko de la japana publiko, kaŭzita de lia parolo. La 30-an de junio li faris prelegon en la universitato Reitaku. Li diris, ke pro la usona atombombo-atako Nagasako travivis tragedian katastrofon, tamen la 2-a Mondmilito finiĝis tuj post tio; tiukonsidere Usono havis neniun elekton pli bonan ol ĵeti la atombombojn, kaj li ne malamas Usonon pro tiu ĉi evento. Lia parolo tuj kaŭzis bruegon en Japanio. Kan Naoto, aganta prezidanto de la japana Demokratia Partio, kritikis, ke la parolo de Kyuma Fumio malkonvenas al lia rolo kiel nacidefenda ministro. Shii Kazuo, prezidanto de la Komunista Partio de Japanio, diris, ke estas ne indulgeble, ke li faris tiun ĉi parolon, estante ministro de Japanio, la lando, kiu suferis pro la usona atako. La 2-an de julio spite al pluvo ĉirkaŭ miliono da loĝantoj venis al la Paca Parko de Nagasako. Ili manifestaciis protestante kontraŭ la parolo de Kyuma Fumio. Vespere japanaj opoziciaj partioj okazigis urĝan kunvenon alvokinte personojn koncernajn al societoj de atombombaj suferintoj. Ili postulis eksigi Kyuma Fumio de la posteno de nacidefenda ministro. En la kunveno de urba parlamento, Taue Tomihisa, nagasaka urbestro, kondamnis Kyuma Fumio pro lia malkonvena parolo, kaj la 3-an en Tokio li prezentis proteston al ĉefministro Abe Shinzo kaj Kyuma Fumio. Du tagojn poste, Kyuma Fumio publike petis pardonon pro sia parolo, kaj ankaŭ Abe Shinzo klopodis senkulpigi lin, ke li nur interpretis la usonan vidpunkton, tamen fronte al la tajdo de kritikoj li fine deklaris abdikon. Japanaj amaskomunikiloj opinias, ke li rezignis la oficon por maksimume redukti la negativan influon antaŭ la senata elektado. Iuj rimarkigis, ke antaŭ tio pro la problemo de pensio la subtena procento de Abe Shinzo grandmezure malaltiĝis, kaj la nuna evento refoje embarasis la japanan kabineton, gvidatan de Abe Shinzo.
Takacuki
Takacuki (高槻市 [takacuki-ŝi], Hepburn: Takatsuki-shi, Kunrej: Takatuki-si) estas urbo situanta en norda parto de Gubernio Osaka en Japanio.
Ŝiplifto Niederfinow
La ŝiplifto Niederfinow - germane Schiffshebewerk Niederfinow - estas la plej malnova funkcianta ŝiplifto en Germanio. Ĝi troviĝas en la proksimeco de Eberswalde kaj estas parto de Oder-Havel-Kanal. La diferenco inter la akvonivelo estas 36 m, kiun superas la lifto je 5 minutoj (20 minutoj kun la en/elŝipigo. La ŝiplifto mem altas 60 m, longas 94 m kaj larĝas 27m. La sinkiga mekanismo pezas 4290 tunojn, kiun tenas 256 kabloj kaj pelas 4 elektromotoj kun povumo de 75ĈP. La instalaĵo apartenas al la akvotransporta oficejo Eberswalde (germane mallongigite WSA Eberswalde).
Historio
La ŝipvojo Berlin–Stettin estis solene malfermita en 1914. Ĉe Niederfinow oni uzis 4 kluzojn por venki la altodiferencon. Ĉar la kluza kapacito baldaŭ estis tute eluzita, oni devis establi la ŝiplifton. Oni konstruis ĝin inter 1927 kaj 1934. La solena inaŭguro okazis la 21-an de marto 1934.
Hodiaŭ, ĝi havas la jaran kapaciton de 11.000 ŝipoj.
Hannah Arendt
Vivo
Grandan famon Hannah Arendt gajnis pro siaj esploroj pri totalismo. Sciencaj verkoj kiel La Originoj de Totalismo (1951) kaj Eichmann in Jerusalem : a report on the banality of evil (1963) atingis vastan legantaron.
Verkaro
La heredaĵo de Arendt inkluzivas pli ol 450 verkojn, diversajn laŭ temoj, sed kunigitaj de la ideo kompreni modernecon ("pensi pri tio, kion ni faras"). Tra la jaroj, ŝi publikigis plurajn influajn eseojn pri temoj kiel ekzemple revolucio, libereco, aŭtoritato, kulturo, tradicio kaj modernismo.
Inter la ĉefverkoj oni kalkulas:
Ideoj
Ŝiaj pozicioj pri totalismo, cionismo kaj demokratio multe kontribuis al ŝia famo.
Pri totalismo
Laŭ Arendt, "homoj, ne Homo" vivas sur la Tero, kaj la esenca karakterizaĵo de homo, kiu distingas lin de besto, estas lia deziro "montri per faroj kaj vortoj, kiu li estas en sia unikeco". Ŝi kredis, ke la centra karakterizaĵo de iu socio estas la ekvilibro inter publikeco kaj privateco, kaj la malobservo de la harmonia rilato inter ĉi tiuj sferoj distordas la normalan kurson de la homa vivo. En totalismaj socioj, la malekvilibro favore al publikeco maksimume vastigas la limojn de ŝtata interveno en la homa vivo, minimumigante la eblecojn por homo manifestiĝi en privata sfero.
En la moderna tempo, laŭ Arendt, la ĉefa danĝero por la monda civilizacio estas minacata ne de ekstere - de naturaj katastrofoj aŭ "ekstera barbareco", sed de interne. Ekde la 20-a jarcento montriĝis, ke la monda civilizacio povas generi barbarecon de si mem. Unu el la fenomenoj, kiuj donis rektan impulson al la apero de totalismaj movadoj, Arendt konsideras la aperon de la fenomeno "amaso" en la 20-a jarcento. "La falo de la protektaj muroj inter la klasoj", skribis Arendt, "transformis la dormeman plimulton malantaŭ ĉiuj partioj en unu grandegan, malorganizitan, senstrukturan amason de koleraj individuoj ... Ili havis neniun deziron refuti la argumentojn de siaj kontraŭuloj kaj konstante preferis metodojn kiuj finiĝis en morto prefere ol konvertiĝo, promesante teruron prefere ol re-konvertiĝo. Totalismo estiĝas el kombinaĵo de subpremo kaj la interna memtruda, "tiraneco de logiko" de la homoj, totalisma ideologio. Al ĉi tiu "tiraneco de logiko" homoj konfidas la produktadon de siaj pensoj, kio estas perfido de sia interna libereco. Ŝi prezentis tre diskutitan tezon, ke totalismaj movadoj povas kapti ĉiun mondkoncepton kaj ideologion kaj transformi ilin en novan formon de registaro per terpro. Laŭ ilia opinio, nur nacisocialismo kaj stalinismo povis plene realigi tion ĝis 1966. Ĝi reliefigas la novan kvaliton de totala regado super ordinaraj diktatorecoj. La unua validas por ĉiuj kampoj de homa vivo, ne nur politikaj. En la centro estas amasa movado. Sub nacisocialismo okazis kompleta renverso de la jura ordo. Krimoj, amasmurdoj estis la regulo. Aldone al teruro, ŝi konsideras la strebadon al mondregado kiel grava karakterizaĵo de totala dominado.
Listo de urboj de Butano
Listo de urboj de Butano
TYE
La vorto havas plurajn signifojn:
Hannah Arendt
Pri demokratio
Arendt estis terurigita je la ideo redukti demokration laŭ la Westminster-modelstereotipo kiu referencas al la "potenco de nombroj" aŭ la " ĝenerala volo de la homoj". La regado de la abstraktaj homoj estis por ŝi alia formo de tiranio.
Listo de urboj de Butano
Eksteraj ligiloj
Bhutan
Saint-Gervais-les-Bains
Saint-Gervais-les-Bains estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france Haute-Savoie, arpitane Savouè d'Amont), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france Auvergne-Rhône-Alpes). Fine de en la komunumo vivis.
Ĝiaj loĝantoj nomiĝas Saint-Gervolains.
Hannah Arendt
Pri demokratio
Por Arendt, komunumo devas havi politikan engaĝiĝon por funkcii kiel demokratio, kaj do ankaŭ oferti lokon por diverseco, doni voĉon al ĉiuj, inkluzive de individuoj kaj minoritatoj (pli al la unuaj ol al la duaj, ĉar grupa pensado facile kondukas al identigo). Tamen ĝenerala partopreno en la estraro estas bela sed malfacile atingebla idealo. Arendt montris sin kiel rekomendinto de "rekta demokratio", sed ne ellaboris teorion pri kiel tio povus esti konkrete realigata. Arendt ŝatis la ideon ke civitanoj devus povi paroli laŭte spontanee kaj poste elekti sin, kiel la antaŭaj 'konsilantaraj respublikoj'. En tia ŝtato, ĉiu potenco kuŝas en la manoj de aŭtonomaj konsilioj. Ankaŭ la liberecana socialismo kaj anarkiismo strebis al socio simila al la soveta respubliko (kiu estis formele konsilia respubliko de 1922 ĝis 1936) kie demokrataj laborkonsilioj kaj komunumoj regas socion sen hierarkio.
Pri cionismo
Ŝi ne aprobis la cionisman politikon kontraŭ la araboj. Ŝi deklaris ke ŝi amas individuojn, ne popolojn kaj aliajn grupojn. Laŭ Arendt, necesis unuiĝi ne kun politikaj fortoj, sed kun aliaj subpremataj popoloj, antaŭ ĉio araboj.
Kritiko
Shamal Kaveh kredas ke "la kreskanta intereso en Arendt estas parte sekvo de la novliberala ekonomia pensado kie politiko estas subigita al la ekonomio".
Noto kaj referencoj
Tiu ĉi artikolo estas parte bazita sur la samtitola artikolo en la rusa vikipedio, listo de aŭtoroj.
Itsuo Tsuda
Itsuo Tsuda naskiĝis en 1914. Je la aĝo de 16 jaroj li ribelis kontraŭ la volo de sia patro, kiu destinintus heredigi al li la familiajn posedaĵojn (rajto de la unua filo). Li do lasis sian familion kaj komencis vagabondi, serĉante pensliberon.
Post repacigo kun sia patro, li flugis Francien en 1934, kie li studis sub la gvidado de Marcel Granet kaj Marcel Mauss ĝis 1940, jaro en kiu li revenis al Japanio: tie li studis Noo-teatron kun Majstro Hosada, Seitaion kun Majstro Haruchika Noguchi kaj aikido kun Majstro Morihei Ueshiba.
Itsuo Tsuda reflugis al Eŭropo en 1970 por disvastigi la renaskigan movadon kaj sian idearon pri ĉjio. En 1973 li eldonis sian unuan verkon, franclingve, "La Ne-faro", kromtitole: "Lernejo de la Spirado".
Li forpasis en Parizo je 1984 sed, hodiaŭ eŭrope en la doĵooj de la "Lernejo Itsuo Tsuda", vivadas la filozofio praktika kaj la instruado kiun li komunikis per sia verkaro kaj sia laboro.
Therese Giehse
Therese GIEHSE [tereze gize] (naskiĝis la 6-an de marto, 1898, mortis la 3-an de marto, 1975) estis germana aktorino.
Post la Dua mondmilito Therese Gift laboris kun Bertolt Brecht en Zuriko kaj Berlino. Krom en teatraĵoj de Brecht (i.a. kiel Mutter Courage) ŝi brilis en dramoj verkitaj de Gerhart Hauptmann, Henrik Ibsen, Friedrich Dürrenmatt kaj Maksim Gorkij.
En filmoj ŝi malofte aperis, sed menciindaj estas Mädchen in Uniform (Germanio, 1958) kaj Lacombe Lucien (Germanio/Francio/Italio, 1973). Ŝi mortis en Munkeno.
Dollerup
Dollerup estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Langballig, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.
Gaberono
Gaberono (Gaborone, pronuncata Ĥaborone, pli frue Gaberones) estas la ĉefurbo de la sudafrika ŝtato Bocvano kaj havas ĉirkaŭ 186.000 loĝantojn (2001).
Historio
La urbo estis fondita en 1890 fare de Gaborone Matlapin, loka ĉefulo. Oni translokis en 1965 la registarejon de Bocvano (tiam Beĉuanalando) de Mafikeng al Gaberono.
Ekonomio
Gaberono estas urbo kun la plej alta vivnivelo inter kelkaj ŝtatoj de la regiono.
Lokaj entreprenoj
La proksime troveblaj mangan- kaj asbest-minejoj certigis la ekonomian krerskon.
Sporto
En la regiono popularas futbalo. Lokaj futbalkluboj estas Botswana Defence Force 11, Gaborone United, Botswana Meat Commission FC, Mochudi Centre Chiefs FC, Notwane FC, Police 11, Township Rollers kaj Uniao Flamengo Santos FC.
Diversaĵoj
En Gaberono funkcias la Universitato de Bocvano, fondita en 1976.
Tra Gaberono kondukas la grava fervoja linio de Kaapstad al Harare.
Stacio Higashi-Mukō
Stacio Higashi-Mukō (japane: 東向日駅 [Higaŝi-Mukō-eki], angle: Higashi-Mukō Station) estas fervoja stacio en Muko, Gubernio Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa).
Lisiĉovo
Lisiĉovo (Лисичово, Лисичево [lisiĉevo], Lisičovo, Rókamező) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava.
Situo
Lisiĉovo situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Irŝava troviĝas je 40 km-oj.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1465 en formo "Liszicza". Ekde 1760 produktejo pri papero funkciis. En la 19-a jarcento oni trovis feroercon, komenciĝis ankaŭ la prilaborado. En 1910 vivis en Rókamező 1733 loĝantoj, (1563 rutenoj, 80 germanoj, 28 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Dolha, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Lisiĉovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.
Portbou
Portbou estas hispana komunumo situanta en la nordo de Katalunio, en Provinco Ĝirono, komarko Alt Empordà.
NGC 7410
NGC 7410 (aliaj indikoj — ESO 346-12, MCG -7-47-2, IRAS22522-3955, PGC 69994) estas galaksio en konstelacio Gruo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Péter Alvinczi (predikisto)
ALVINCZI Péter [pr. alvinczi] estis hungara reformita predikisto, prireligia polemikisto naskiĝinta en Nadjenjedo, ĉirkaŭ 1570 kaj mortinta en Kassa la 22-a de novembro 1634.
Kariero
Péter Alvinczi post siaj studoj en Nadjenjedo, Nadjvarado studis en Wittenberg kaj Hajdelbergo. Reveninte en Transsilvanujon li estis predikisto lasta foje en Kassa ekde la fino de la jaro 1605 ĝis sia morto. Li havis ankaŭ gravan politikan rolon kiel konsilanto kaj konstanta kortega pastro de Stefano Bocskai, poste de Gabrielo Bethlen. Laŭ onidiroj li estas la aŭtoro de la politika polemikverko Querela Hungariae, Magyar Ország Panasza (Kassa, 1619). Li havis polemikojn kun Péter Pázmány kaj Tamás Balásfi.
Kaŝtankolora pasero
La Kaŝtana pasero, aŭ Bruna pasero (Passer eminibey), estas birdospecio kiu apartenas al genro Pasero. Ĝi estas la plej malgranda membro de la genro Passer, ĉirkaŭ 11 cm longa. La reprodukta masklo havas tre brunan plumaron kaj la ino kaj junuloj estas pli senkoloraj laŭ aspekto. Kiel ĉe la plej proksima parencoj nome la Arabia orflava pasero kaj la Sudana orpasero, ĝi estas gregema kaj troviĝas en aridaj areoj.
Ĝi loĝas en meza parto de Afriko. Teritorio ampleksas en orienta Afriko el Darfur al Tanzanio, kie ĝi troviĝas sur sekaj savanoj, marĉoj de papiruso kaj ĉe homa setlejo. Plenkreskuloj kaj junuloj manĝas ĉefe herbosemojn kaj flugas en aroj, ofte kun aliaj specioj de birdoj en miksitaj kunmanĝantaroj, por trovi manĝon. Ili nestumas en arboj, kie ili konstruas siajn proprajn kupolajn nestojn, kaj ankaŭ ŝtelante la pli prilaboratajn nestojn de teksistoj.
Aspekto
Kiel ĉe aliaj membroj de la pasera familio, la Kaŝtana pasero estas malgranda, diketa kantobirdo kun dika beko taŭga por sia dieto de semoj. Ĝi estas 10.5 al 11.5 cm longa, kaj la plej malgranda membro de la genro Passer. Ĝi pezas inter 12 kaj 17 g. Enverguro gamas el 6.0 al 6.5 cm ĉe maskloj kaj el 5.7 al 6.0 ĉe inoj. Vosto, beko kaj tarso estas respektive ĉirkaŭ 4, 1 kaj 1.5 cm. La plumaro de la reprodukta masklo estas ĉefe malhelbruna (kio nomigas la specion) kun nigra nuanco ĉe vizaĝo, flugiloj kaj vosto. Li ne estas facile konfuzata kun iu ajn alia birdo escepte pri la Bruna teksisto, kiu estas pli granda kaj havas blankon en flugiloj. La kruroj kaj piedoj de la reprodukta masklo estas kornokoloraj (palgrizaj). La nereprodukta masklo de Bruna pasero havas blankan punktecon en supraj partoj, kaj multe de la plumaro estas sablokolora aŭ blankeca kun brunaj duonlunaj markoj, ĝis kiam la brilbruna de la reprodukta plumaro aperas pro eluzado. La beko de la nereprodukta masklo nuancas al malhelpinta kornokoloro, simila al tiu de inoj, sed sen malhelaj nuancoj en la tranĉa bordo de la makzelo (malsupra parto de la beko).
Inoj havas la saman plumarbildon de maskloj, kvankam iom pli senkoloran. La ino havas grizan kapon; sablokolorajn superokulan strion, mentonon kaj gorĝon; nigrecajn kaj brunecajn suprajn partojn; kaj blankecajn subajn partojn. La beko de la ino estas palflava kun pinto kaj tranĉa bordo de la makzelo malhelaj. Junuloj estas grizecaj kun bruna dorso, palflava superokula strio kaj pala kornokolora beko. Inoj kaj junuloj havas brunajn nuancojn en superokula strio, ŝultroj kaj gorĝo, per kio ili povas esti distingataj el aliaj paseroj, kiaj la Kenja pasero kaj la aliaj ruĝecaj paseroj, kiuj estas komunaj en multo de la teritorio de la Bruna pasero; aŭ el la Dompasero, kiu loĝas ankaŭ en partoj de ties teritorio.
La baza alvoko de la Kaŝtana pasero estas trenata ĉirpado, kun du konstatitaj variaĵoj: kuraĝa minacalvoko, sone kiel ĉrrrrit aŭ ĉrrrrreeeerrrrrrrr kaj ĉiu ĉiu flugalvoko. Memmontrantaj maskloj elsendas altatonan babileman triladon, sone kiel ĉiŭiza ĉiŭiza ĉi-ĉi-ĉi-ĉi- sii-sii-sii-siiĉi.
Taksonomio
Tiu specio estis unuafoje priskribata en 1880, de Gustav Hartlaub en Journal of Ornithology, kiel Sorella emini bey.
Hartlaub donis al la specion la sciencan nomon emini bey honore la esploriston Emin Paŝao, kiu kolektis la tipan specimenon ĉe Lado en norda Ugando, kaj foje la specio ricevis la komunan nomon de Eminbeja pasero. Hartlaub konsideris ties koloron kaj morfologion sufiĉe distingan por lokigi ĝin en propra monotipa genro, Sorella. Kvankam kelkaj fakuloj sekvis la traktadon de Hartlaub, ĝi estis kutime lokita en la genro Passer.
Ĝi estas tre simila al la du orpaseroj, el kiuj ĝi povus iam esti nur kline diferenca. La masklo de Arabia orpasero estas preskaŭ entute orkolora, dum la masklo de Kaŝtana pasero estas ĉefe bruna kaj la masklo de Sudana orpasero estas intermeza. Britia ornitologo Richard Meinertzhagen konsideris tiujn tri speciojn kiel samspecifaj; tamen la teritorio de la Sudana orpasero koincidas iom kun tiu de la Kaŝtana pasero sen konata interreproduktado en malgranda areo de Sudano.
Tiuj specioj estas similaj laŭ konduto, kiu estas adapto al la neantaŭvideblaj kondiĉoj de la arida habitato. Partikulare, ili kaj la Moaba pasero kunhavas similajn kazojn de pariĝada memmontrado en kiuj maskloj tremoskuas siajn flugilojn super la korpo. Tiu intensa memmontrado estas probable adapto al nestumado en grupo de arboj ĉirkaŭataj de simila habitato, kie tia intensa memmontrado povus utili kiel grava ilo por pluhavi kolonion grupigita.
Dum iom da tempo tiuj specioj estis konsiderataj tre praaj inter la paseroj de la genro Passer, kaj nur de malproksime rilataj al la nigramakulaj paseroj de la Palearkto kiaj la Dompasero. Agnoske de tio, ili estis foje enmetitaj en separata genro aŭ subgenro Auripasser. Oni supozis, ke la ceremonia memmontrado de la Moaba pasero evoluis separate en simila medio, kiel ekzemplo de konverĝa evoluo.
Tamen studoj de paseroj pere de DNA indikas, ke la Bruna kaj la Orpaseroj estas ĉu devenaj el aŭ estas la plej proksimaj parencoj de la palearktaj nigramakulaj paseroj. Oni ne agnoskas subspeciojn, sed unu estis priskribata de britia ornitologo George L. G. Van Someren en 1922 el norda Kenjo, kiel Sorella eminibey guasso.
Distribuado kaj habitato
La Kaŝtana pasero troviĝas en Orienta Afriko laŭlonge de larĝa zono de malaltaj teroj el Darfur tra suda Sudano, Somalio, Ugando kaj Kenjo al norda-centra Tanzanio. Ties teritorio etendas ankaŭ nordorienten al sudokcidento kaj valo Granda Rifto de Etiopio. Kiel ĉe la Orpaseroj, ĝi estas foje nomadeca kiam ne reproduktiĝas. Oni konstatis vagantojn tiom for de la reprodukta teritorio kiom ĝis Dar es Salaam. Ĝi troviĝas ĉefe en seka savano kaj en kampoj kaj vilaĝoj, sed malkiel la parencoj, ĝi troviĝas foje ankaŭ en marĉoj de papiruso (kelkaj specioj de Cyperus). Ties populacio ne estis kalkulita, sed ŝajne estas komuna tra tre granda teritorio kaj estas taksata de la IUCN Ruĝa Listo kiel Malplej Zorgiga rilate tutmonda formorto.
Kutimaro
La Kaŝtanaj paseroj estas gregemaj, kaj nur foje troviĝas for de aroj. Ili ofte asociiĝas kun teksbirdoj de la genro Quelea kaj aliaj teksistoj. Plenkreskuloj manĝas herbosemojn, kaj tiuj ĉe homaj setlejoj manĝas ankaŭ rubaĵojn. Oni manĝigas idojn ĉefe per pli mildaj herbosemoj, kaj ankaŭ oni konstatis malgrandajn skarabojn en ties dieto.
Reproduktado
La nestokutimaro de la Kaŝtana pasero estis kialo de konfuzo. Fruaj informoj priskribis la neston de tiu specio kiel tipa pasera konstruita en arbo; poste oni informis, ke la Kaŝtana pasero havas prilaboritajn nestojn kiel tiuj de teksistoj.
En 1967 la ornitologo Robert B. Payne studis la Kaŝtana pasero ĉe kolonio de Grizkrona teksisto en akacio ĉe Lago Magadi en suda Kenjo, kaj en 1969 li disvastigis siajn trovojn en la ornitologia gazeto Ibis. Payne trovis, ke la Kaŝtana pasero nestas nur per ŝtelado de nestoj de sociaj teksistoj. Post informi tion, kaj noti ke la distribuo de la Kaŝtana pasero ege koincidas kun tiu de la sociaj teksistoj de la genro Pseudonigrita, Payne sugestis, ke la Kaŝtana pasero estas deviga nestoparazito (ne reprodukta parazito, kiel multaj malnovmondaj kukoloj kaj molotroj). Payne notis ankaŭ en gazeto ke "Nestoparazitado estas ĝenerale konsiderata kiel ŝtupo en la evolua disvolvo de reprodukta parazitado", ideo kiu restas akceptata, kaj sugestis, ke la Kaŝtana pasero povus evolui al deviga reprodukta parazitado.
Tamen oni scias ke krom ŝteli nestojn de teksistoj aŭ uzi ties abandonitajn nestojn, la Kaŝtana pasero ankaŭ konstruas siajn proprajn nestojn. Nestoj konstruitaj de la Kaŝtana pasero, kiel plej parto de paseraj nestoj, estas fuŝaj kupolaj strukturoj faritaj el herbo kaj kovritaj per plumoj. La reprodukta sezono varias inter diferencaj regionoj, sekve de pluvoj, kaj de la reproduktaj sezonoj de ties gastigantoj en areoj kie ili parazitas nestojn; kiel rezulto de tio oni konstatis reproduktadon en ĉiu monato de la jaro tra la tuta teritorio.
La paseroj ekpariĝas kiam la teksistoj ekkonstruas siajn prilaboratajn nestojn. Kiam la reprodukta sezono komencas, "la unua impreso estas de paseroj nestumantaj kaj la Grizkrona teksisto ĉirkaŭŝtele". Maskloj celebras memmontradon ĉirkaŭ la novaj teksistaj nestoj, kaŭre, stare kaj tremoskuante flugilojn en formo de litero V, kaj altatone trilante. Maskloj estas forpelataj de la teksistoj, sed revenas persiste, ĝis kiam ili estas kunigitaj de inoj. Kiam ino venas ĉe memmontranta masklo, la masklo pliigas la tremadon de flugiloj, etendas kaj maletendas sian voston, kaj klinas sian kapon ĝis kiam la korpo formas arkon. Tiu troa memmontrado povas esti adapto rilata al parformo en foresto de nestokonstruanta masklo, kaj povus servi ankaŭ por fokusigi atenton en reproduktaj kolonioj kaj pluhavi la birdojn en kolonio kune, ĉar kolonioj estas en areoj de arboj ĉirkaŭataj de arboj en simila habitato.
Dum la studo de Payne, oni vidis seksumadon nur ĉe akacioj, ĉe la nestoj de la sociaj teksistoj. Inoj flugas al memmontrantaj maskloj kaj postulas seksumadon per tipa pasera sistemo de kaŭro, tremo kaj mallevo de flugiloj. Kiam masklo vidas memmontrantan inon, li flugas al ŝi kaj tuj suriras ŝin. Masklo pluas la flugiltremadon dum seksumado, kaj ino kaŭras, tremas, levas kapon kaj metas sian voston horizontale. Post seksumado la ino forflugas kaj la masklo pluas memmontradon. Dum tiu pariĝado kaj poste, maskloj kaj pariĝintaj paroj interferas kun la nestokonstruado de la teksistoj, ĝis kiam ili forpelas tiujn. Dum la studo de Payne, "oni vidis forpelojn kaj luktojn inter la du specioj preskaŭ ĉiun minuton de observado", kaj la masklaj paseroj pasis ĉirkaŭ kvinonon de la tago ĉikane la sociajn teksistojn. Oni scias malmulte de la kovo- kaj idozorga periodoj en naturo. En kaptiveco la kovoperiodo daŭras 18 al 19 tagoj. Ovaro tipe enhavas 3 aŭ 4 ovojn, kiuj estas ovoformaj, ĉefe blankaj aŭ bluecblankaj. Kelkaj observoj indikas ke la idoj estas manĝigataj nur de la ino.
Poiana (Arad)
Poiana [pojana] (hungare: Csúcsmező) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Sebiş apartenanta al komunumo Vârfurile. En 1910 ĝi havis 457 loĝantojn (rumanoj), en 1992 249. Ĝia unua skriba mencio estas en 1510. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Arad vármegye).
Lofo kaj leo
Lofo estas termino el la faklingvo de maristoj kaj signifas: la flanko montranta al la vento.
Leo (aŭ mallofo) estas la kontraŭa flanko, turnita for de la vento.
Ambaŭ terminoj evidente estas gravegaj en la velado. Kiel multaj vortoj el la marista lingvo ili devenas el la nederlanda (loefzijde, lijzijde). Depost la 17-a jarcento oni uzas ambaŭ terminojn en ekzemple meteorologio kaj geografio:
Lofo estas la flanko de iu elstaraĵo, kiun trafas la vento. Por pluflui la aero devas leviĝi, tiel ĝi malvarmiĝas, la tenata vaporo kondensiĝas al akvo: pluvas. Lofo de monto do estas la flanko, kie falas precipitaĵo. Analoge leo estas la ventoŝirmita flanko de elstaraĵo, kie la aero falas, varmiĝas, "suĉas" humidecon - tipa feno, varma seka vento.
Kompreneble lofo/leo ankaŭ gravas en milito, nome dum batalo de velŝipoj: ŝipoj en lof-pozicio povas pli facile manovri, do libere proksimiĝi aŭ malproksimiĝi al la malamika ŝipo, dum ŝipo en le-pozicio povas alproksimiĝi al la malamika ŝipo nur kontraŭ la vento.
Distrikto Ústí nad Orlicí
Distrikto Ústí nad Orlicí estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Pardubice. La distrikto estas unu el kvar distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 111 urboj kaj vilaĝoj.
Ĝirafa gazelo
Ĝirafa gazelo aŭ ĝirafkola gazelo aŭ gerenuko (Litocranius walleri, el kio litokranio) estas specio el parhufuloj, ordo bovedoj, familio antilopenoj.