cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lou Zocchi
Kvankam Zocchi mem fasonis kelkajn ludojn (Alien Space, The Battle of Britain, Luftwaffe), li plej famas kiel fabrikanto de specialaj ĵetpluredroj, kaj inventinto de la 100-faca zokiedro, kiu tenas lian nomon en si. La ĵetkuboj de Zocchi estis la unuaj inkluzivitaj en la pakaĵoj de Drakoj kaj Galerioj (Dungeons & Dragons). Li estis ofta partoprenanto je lud-kunvenoj kiel Gen Con, kie li demonstradis la nehazardecon de multaj multobligitaj ĵetkuboj. Laŭ li plejmultaj ĵetkuboj ne precize ruliĝas pro ilia aĉa produktado. La ĵetkuboj favoras kelkajn numerojn kaj pli ofte stabiliĝas je tiuj. Zocchi montris la ĵetkuban nehazardecon pere de statistiko kaj fotoj de oblikvaj ĵetkubstakoj. Pro liaj demonstroj altegiĝis la vendado de nepoluritaj kaj "justaj" ĵetkuboj de lia propra kompanio Gamescience. Male al plejmultaj multobligitaj ĵetkuboj, tiuj de Zocchi laŭdire juste ruliĝus kaj neniam rompiĝus.
Masakro en la bazlernejo Sandy Hook
La masakro en la bazlernejo Sandy Hook okazis la 14-an de decembro 2012 en Newtown, Konektikuto, Usono, kiam 20-jaraĝa viro, Adam Lanza, pafmortigis 20 infanojn, kiuj aĝas inter ses kaj sep jarojn, kune kun ses plenkreskaj lernejaj laboristoj. Antaŭ ol veturi al la lernejo, li pafmortigis sian patrinon en ilia hejmo en Newtown. Kiam krizaj respondistoj alvenis al la loko, Lanza pafmortigis sin en la kapon.
La okazaĵo estis la plej mortiga amaspafado, ĉu en mezlernejo aŭ en bazlernejo, en la usona historio, kaj la kvara plej mortiga amaspafado de sola homo en la usona historio. La pafado instigis renovigitan debaton pri pafila kontrolo en Usono, inkludante proponojn por fari la histori-kontrolan sistemon universala kaj por fari novajn federaciajn kaj ŝtatajn pafilajn leĝojn, kiuj malpermesus la vendon kaj fabrikadon de certaj tipoj de duonaŭtomataj pafiloj kaj de magazenoj kun pli ol dek unuoj da pafaĵprovizo.
Maria Theresia von Paradis
Maria Theresia von Paradis (ankaŭ von Paradies) (la 15-an de majo 1759, en Vieno – la 1-an de februaro 1824, samloke) estis aŭstra muzikisto, kantisto, pianisto kaj komponistino, kiu perdis sian vidkapablon ĉe frua aĝo kaj por kiu Mozart eble verkis sian Pianan Koncerton Nu. 18 en B♭-maĵoro K456.
Vivo
Ŝi havis mirindan memoron kaj escepte precizan aŭdokapablon. Laŭdire, ŝi memoris pli ol 60 konĉertojn, same kiel grandan repertuaron de solludaj kaj religiaj verkoj. Kiel deksesjara junulino ŝi jam estis rekonita de vienaj artaj rondoj kiel virtuoza kantistino kaj interpretisto.
Paradis estis traktita de malfrua 1776 ĝis la mezo de 1777 fare de la fama Franz Anton Mesmer, kiu sukcesis mildigi ŝian blindecon provizore ĝis tiam ŝi estis forigita de lia prizorgo, meze de zorgoj unuflanke de ebla skandalo, aliflanke ĉe la ebla perdo de ŝia handikappensio. Ĉiukaze, okaze de la forlaso de D-ro Mesmer la blindeco revenis permanente.
Je siaj 24 jaroj ŝi komencis trijaran turneon en Eŭropo akompanata de sia patrino kaj Johann Riedinger, sia tekstaŭtoro kaj skribisto. Ŝi prezentiĝis en urboj kiel Parizo, Londono, Berlino, kaj Prago inter aliaj.
Ŝi ludis en almenaŭ 14 prezentaĵoj en Parizo kun bonegaj recenzoj kaj aklamo. "Journal de Paris" skribis pri ŝi: "Oni devas aŭskulti Maria Theresia por havi ideon pri ŝia takto, la precizeco, flueco kaj la viveco de ŝia interpreto".
Ŝi estis admirata de grandaj komponistoj de sia tempo kiel ekzemple Haydn aŭ Mozart. Oni diras, ke kiam Mozart malkovris ŝian talenton, li verkis por ŝi piankonĉerton en B♭-maĵoro K456.
Dum sia restado en Parizo, Maria Theresia Paradis komencis komponi muzikon por piano, same kiel pecojn por voĉo kaj klavaro. Ŝi povis komponi siajn verkojn danke al kompon-tabulo elpensita de Johann Riedinger, ankaŭ komponisto kaj tekstaŭtoro. La tabulo havis malsamajn formojn por ĉiu figuro kaj muzikalteco. Poste kopiisto transskribis la komponaĵojn al konvencia partituro. Krome, ŝi uzis la maŝinon elpensita de Wolfgang von Kempelen, por skribado de blinduloj.
En Parizo ŝi renkontiĝis kun Valentin Haüy, unu el la pioniroj en integriĝo de blinduloj en la socion. Maria Theresia kunlaboris kun li en la kreado de blindullernejo, helpante lin ellabori studprogramon, surbaze de metodoj, kiuj estis uzataj en ŝia persona edukado.
Post tri jaroj en turneo, ŝi finis sian karieron kiel solisto kaj revenis al Vieno. De tiam ŝi dediĉis sin al komponado kaj instruado. Ŝi fondis muziklernejon, kie ŝi specialiĝis pri la instruado al blinduloj.
Maria Theresia von Paradis komponis kvin operojn, tri kantatojn, piankonĉertojn, korusajn pecojn, ĉambran muzikon kaj aliajn pianajn verkojn. Ŝiaj kantoj estas plejparte de opereca stilo, elmontrante koloraturon kaj trilojn. La influo de Salieri povas esti vidata en la dramece komponitaj scenoj. Granda parto de la sceneja laboro estis inspirita per la viena stilo de Singspiel, dum ŝiaj pianverkoj montras grandan influon de ŝia instruisto Leopold Kozeluch.
Kvankam kelkaj el ŝiaj verkoj perdiĝis, ŝia muziko daŭre prezentiĝas hodiaŭ, konservante viva ŝian memoron. Maria Theresia von Paradis ne nur devis alfronti sian virinan kondiĉon por akiri lokon en la muzika mondo, sed ankaŭ ŝi devis venki sian blindecon, pruvante ke nenio povus haltigi ŝian talenton.
Listo de verkaĵoj fare de Maria Theresa Paradis
Scenejaj
Kantatoj
Instrumentalaj
Pénjamo
Pénjamo estas komunumo en la meksika subŝtato Gvanaĥŭato. La regurbo de la komunumo same nomiĝas Pénjamo.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 138157 loĝantojn. El tiuj estas 63879 viroj kaj 74278 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1554,82 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1780 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 670 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 26′ norda latitudo kaj 101° 43′ okcidenta longitudo.
Sociogeografio
En la komunumo vivas 125848 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 179 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,14 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.
Progreso
La vorto havas plurajn signifojn:
Meksiko Filozofio Aliaj
Pénjamo
Sociogeografio
89583 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 75815 alfabetoj kaj  13669 analfabetoj. Do 15,26% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Animusic
Animusic estas usona firmo faka en la produko de animaciaj filmoj kiuj imagas muzikon MIDI. La firmo estis fondita de Wayne Lytle, bazita en Novjorko kaj havas oficejojn en Teksaso kaj Kalifornio. Ĝia unua nomo estis Visual Music kaj poste iĝis Animusic en 1995.
MOE
La vorto havas plurajn signifojn:
Animusic
Kompiloj
Du videaj albumoj estis produkitaj:
Animusic: A Computer Animation Video Album
Enhavo:
Animusic audio CD bonus tracks
Tri aliaj muzikaĵoj estas diponeblaj nur sur la KD: Ĉi tiuj ne havas animacion.
Animusic 2: A New Computer Animation Video Album
Enhavo:
Animusic 2 audio CD bonus tracks
La bonusoj en ĉi tiu KD estas la mallongigita versio de Heavy Light kaj de Fiber Bundles:
Animusic 3
Animusic estas produkanta la 3-an videa albumo de la serio Animusic; la dato de publikigo ne estas ankoraŭ konata.
S-Bahn de Vieno
La S-Bahn de Vieno estas S-Bahn-sistemo en la regiono de Vieno operaciata de la entrepreno ÖBB-Personenverkehr AG. Male al la S-Bahn-sistemoj en kelkaj aliaj urboj kiel Berlino, la viena S-Bahn uzas normalajn plenfervojajn trakojn vetureblajn ankaŭ de aliaj trajnoj.
Linioj
Ĉiuj linioj de la viena S-Bahn nomiĝas per la litero "S" kaj numero.
Plej multaj linioj de la viena S-Bahn uzas ene de Vieno la tiel nomatan "trunkvojon" (Stammstrecke) inter Wien Floridsdorf kaj Wien Meidling. La trunkvojo estas la plej veturata fervojo en Aŭstrujo. Plej multaj linioj havas grandajn intertempojn de duona horo ĝis horo, sed pro la ĉeesto de pluraj linioj kaj ankaŭ regionaj trajnoj, sur la trunkvojo estas ĝenerale mallongaj atendotempoj.
La jena liniskemo estas valida en 2013 (ne ĉiuj trajnoj iras ĝis la montrata fina stacio):
Surfaca integralo
En matematiko, surfaca integralo estas difinita integralo prenita tra donita surfaco. Surfaca integralo estas duopa integralo analoga al la kurba integralo.
Surfaca integralo povas esti prenita de skalara kampo (kio estas funkcio kies redona valoro estas nombro) aŭ de vektora kampo (kio estas funkcio kies redona valoro estas vektoroj).
Surfacaj integraloj havi aplikoj en fiziko, aparte kun la klasika teorio de elektromagnetismo.
Surfacaj integraloj de skalaraj kampoj
Estu surfaco S kaj estu skalara kampo f difinita en S.
Al trovi eksplicitan formulon por surfaca integralo, necesas parametrigo de S, kiel  w(s, t), tia ke kiam (s, t) varias en iu regiono T en la 2-dimensia ebeno,  w(s, t) varias tra la tuta S. Tiam, la surfaca integralo estas donita per
kie estas la grandeco de vektora produto de partaj derivaĵoj de w(s, t) laŭ s kaj laŭ t; ĉiu el la partaj derivaĵoj estas vektoro-valora funkcio de s kaj t. Ĉiu tiu multiplikato enkonsideras tion ke se kaj  estas perpendikularaj tiam la areo kovrata per ŝanĝo de s kaj t estas maksimuma ebla, se ili estas ne perpendikularaj tiam la areo estas malpli granda, kaj se ili estas paralelaj tiam la areo estas nulo kaj ĉi tiu loko ne donas kontribuon en la rezultan valoron de integralo.
Noto ke pro uzo de la vektora produto, la formulo pli supre validas nur por surfacoj en tri dimensia spaco. Pli ĝenerala formulo povas esti skribita per taŭga uzo de skalara produto anstataŭ vektora produto.
Se la surfaco estas donita en implica formo z=f(x, y) kaj la parametrigo estas per x kaj y tiam  w=(x, y, z)=(x, y, f(x, y)) kaj do
Ankaŭ
Tiel
Surfacaj integraloj de vektoraj kampoj
Estu vektora kampo  v  sur S, tio estas, por ĉiu  w  en S,  v(w) estas vektoro. Imagu ke estas fluido fluanta tra S, tia ke  v(w) difinas la rapidon de la fluido je  w . La fluo estas difinita kiel la kvanto de fluido fluanta tra S en unuo de tempo.
Se la vektora kampo estas tanĝanto al S je ĉiu punkto, tiam la fluo estas nulo, ĉar la fluido fluas ĝuste paralelo al S, kaj nek enen nek eksteren. Se v ne estas nur fluo laŭ S do v havas ambaŭ tanĝantan kaj normalan komponantojn. Tiam nur la normala komponanto kontribuas al la fluo. Por trovi la fluon necesas preni la skalara produto de v kun la unuaobla surfaca normalo al S je ĉiu punkto. La valoro de skalara produto estas skalara kampo difinita ĉie sur S, kaj ĝi povas esti integralita kiel pli supre. Tiel:
La vektora produto en ĉi tiu formulo estas surfaca normalo difinita per la parametrigo.
Ĉi tiu formulo estas difino de la integralo de la vektora kampo v sur S.
Surfacaj integraloj de diferencialaj 2-formoj
Estu
diferenciala 2-formo difinita sur la surfaco S, kaj estu
konservanta orientiĝon parametrigo de S kun (s, t) en D. Tiam, la surfaca integralo de f sur S estas donita per
kie
Surfaca integralo de ĉi tiu 2-formo estas la sama kiel la surfaca integralo de vektora kampo kun komponantoj f_1, f_2 kaj f_3.
Jerónimo Suñol
Jerónimo Miguel Suñol y Pujol, en kataluna Jeroni Miquel Suñol i Pujol (Barcelono, Katalunio, 1840 – Madrido, 1902), estis skulptisto hispana.
Bozânta Mare
Bozânta Mare [bozınta mare] (hungare: Nagybozinta, germane: Gross-Böschendorf) estas vilaĝo en Rumanio okcident-sudokcidente de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 508 loĝantojn (rumanoj); en 1992 606 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1383. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Közép-Szolnok, poste Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al Tăuţii-Măgherăuş.
Surfaca integralo
Unikeco kaj ekzisto
La surfaca integralo estas difinita uzante parametrigon de la surfaco. La sama surfaco povas havi multajn malsamajn parametrigoj. Ekzemple, se la surfaco estas parto de ebeno eblas uzi diverse turnitajn karteziajn koordinatojn kaj polusajn koordinatojn kun diversa situo de la centro. Se la surfaco estas sfero parametrigita per la latitudo kaj longitudo povas esti diversaj situoj de la polusoj.
Jerónimo Suñol
Li laboris en la ateliero de Venanci kaj Agapit Vallmitjana, kaj perfektiĝis poste en Romo. Li iĝis unu el unuaj skulptistoj siatempaj, iniciatinto de la movado orientinta la skulptarton al la viva realo, apartigante ĝin disde la abstrakta simbolismo.
Fuensaldaña
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Fuensaldaña, Los Viñales kaj El Molar, okupas totalan areon de 25,09 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 996 loĝantojn. Ĝi ne perdis tiom da loĝantoj kiel aliaj samregionaj loĝlokoj dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, sed male ĝi pliiĝis pro sia proksimeco al la provinca ĉefurbo. Ĝi distas nur 12 km de Valadolido, provinca ĉefurbo, kaj 9 km de Cigales, komarka ĉefurbo.
Surfaca integralo
Unikeco kaj ekzisto
La surfaca integralo de skalara kampo ne dependas de elektita parametrigo, ĉi tio povas esti montrite per konsidero ke ĝi donas valoron de maso de la surfaco farita el materialo (vidu ekzemplon pli supre), kaj la maso ne dependas de la parametrigo.
Fuensaldaña
Geografio
Ĝi limas kun Valladolid, Mucientes, Cigales, kaj Villanubla, ĉiuj samprovincaj. Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la aŭtoŝoseo Autovía de Castilla A-62.
Surfaca integralo
Unikeco kaj ekzisto
Ĉe la surfaca integralo de vektora kampo, la surfaca normalo estas uzata. Se estas du donitaj parametrigoj de la sama surfaco por kiuj surfacaj normaloj montras en la sama direkto, rezultas la sama valoro por la surfaca integralo por ambaŭ parametrigoj. Se surfacaj normaloj montras en la kontraŭaj direktoj, rezultas la valoro de la surfaca integralo kun la mala signo. Tiel por donita surfaco, oni ne bezonas uzi ĉiam la saman parametrigon, sed oni devas decidi en kiu direkto estas la normala vektoro kaj lekti ajnan konvenan al la direkto de normalo parametrigon. Por fermitaj surfacoj, kutime oni konsideeras ke la normalo montras eksteren.
Fuensaldaña
Historio
Iam estis setlejo de Vakceoj. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Jam en la 12-a jarcento, la tiam nomita Fuent Saldania, ekkonstruis sian unuan kastelon. En 1520 la komunumanoj okupis la kastelon, kaj la 17an de Decembro tiujare la Junta de las Comunidades de Valladolid fidis ties tenadon al Pedro Cisneros (vidu artikolon Milito de la Komunumoj de Kastilio). Filipo la 2-a nomumis unua grafo de Fuensaldaña na Juan Pérez de Vivero, pro la servo farita en Flandrio.
Surfaca integralo
Unikeco kaj ekzisto
Ekzistas surfacoj kiuj ne havas parametrigojn kiu kovras la tutan surfacon, aŭ por kiuj uzo de parametrigo kiu kovras la tutan surfacon estas malfacila. Tiam eblas disdividi la surfacon en kelkajn pecojn, kalkuli la surfacan integralon aparte sur ĉiu peco, kaj poste adicii la pecajn rezultojn. En integralado de vektora kampo per ĉi tiu maniero oni devas tiel elekti parametrigojn de la pecoj, ke je linioj de la disdivido la surfacaj normaloj de ambaŭ najbaraj pecoj havu la saman direkton. Ekzistas tamen surfacoj por kiuj ne eblas taŭge elekti surfacajn normalojn por ĉiuj pecoj. Ĉi tiuj estas ne-orienteblaj surfacoj, ekzemple rubando de Möbius. Se ĉi tia surfaco estas disdividita en pecojn, kaj sur ĉiu peco parametrigo kaj respektiva surfaco normala estas elektita, tiam nepre ie okazos disdivida interpeca linio, tia ke la du najbaraj pecoj havas surfacajn normalojn montrataj en la kontraŭaj direktoj. Sur ĉi tiu speco de surfaco ne ekzistas ĝenerale konsentita maniero kalkuli surfacan integralon de vektora kampo, kvankam kalkulado surfaca integralo de skalara kampo eblas tute bone. Ekzemple fluo de magneta kampo tra rubando de Möbius ne povas esti kalkulita (temas pri fluo tra la surfaco mem, ne pri fluo tra la truo de la ringo-simila rubando), sed maso de rubando de Möbius povas esti kalkulita (vidu pli supre pri ideo de kalkulado de maso).
Fuensaldaña
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo kaj ĉefe vinproduktado) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la kastelo kun impona ĉefturo kaj kvar cilindraj angulturoj (estis provizora sidejo de la regiona parlamento en moderna epoko); kaj la preĝejo de la 13-a al la 16-a jarcento gotik-mudeĥara kun ĉefretablo de baroka stilo.
Champigneulle
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ardennes (prononco []), en la regiono Grand Est (prononco [], (france, en Esperanto Granda Oriento) kaj en la antaŭa regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Vouziers (prononco [], ) kaj al la kantono .
Nigrakrona filoskopo
La Nigrakrona filoskopo (Phylloscopus herberti) estas specio de la genro de filoskopoj aŭ Phylloscopus lastatempe konsiderata kiel tipa genro en la propra familio de Filoskopedoj kaj antaŭe enmetita en la familio de Silviedoj.
Ĝi troviĝas en angulo de la Golfo de Gvineo nome en Kameruno, Ekvatora Gvineo, kaj Niĝerio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.
Germana teknika muzeo Berlino
La Germana teknika muzeo Berlino estas granda muzeo pri tekniko. La muzeo kun estas sekva muzeo kun pli ol 100 teknikaj kolektaĵoj de fruaj jarcentoj.
Partoj de "Germana teknika muzeo Berlino"
Temoj estas
Libroj
Pri Aviado: Pri fervojo:
Miklós Kovács
Miklós Kovács
Jean-Claude Romand
. Li estas fame konata, ĉar dum 18 jaroj li mensogis pri sia vera vivo. Li asertis ke li estis kuracisto kaj serĉisto ĉe Monda Organizaĵo pri Sano en Svislando al siaj familianoj. En 1993 li murdis sian edzinon, siajn gefilojn hejme en Prévessin-Moëns kaj siajn gepatrojn en Clairvaux-les-Lacs, kiam ili preskaŭ malkovris la veron.
Li estis kondamnita en 1996 je 22-jara enkarcerigo. Li loĝas en malliberejo en Saint-Maur (Indre), en la ĉirkauaĵoj de Châteauroux (Francio), kaj oni liberigos lin en 2015.
La romano "L'Adversaire" (esperante: "la malamiko") de Emmanuel Carrère (2000), kaj poste la filmo (2002), kiun reĝisoris Nicole Garcia kun Daniel Auteuil kiel ĉefrolludanto, estas bazita sur la vera historio de Jean-Claude Romand.
MOF
La vorto havas plurajn signifojn:
79144 Cervantes
Nomo
Ĝi estas nomita en memoro de la hispana verkisto Miguel de Cervantes (1547–1616), plej bone konata pro lia Don Kiĥoto el Manĉo (1605). En sia ok humuraj skeĉoj Entremeses, li enkondukis elementojn el sia romano, kreante klarajn bildojn de la ĉiutaga vivo de sia tempo. Lia unua granda verko estas La Galatea (1585).
MOI
La vorto havas plurajn signifojn:
Kenji Wakai
Kenji Wakai (若井 研治, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima.
István Kovács (futbaltrejnisto)
István KOVÁCS [kovAĉ], rumane Ștefan Kovács, rumania hungara futbalisto, trejnisto. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 2-an de oktobro 1920 kaj mortis en Kluĵo la 12-an de majo 1995. Li estis la pli juna frato de futbalisto Miklós Kovács.
(17684) 1997 AS16
(17684)1997 AS16 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).
Gildone
Gildone estas komunumo de Italio.
Gitta Ötvös
Gitta Ötvös naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Pri lernejaj jaroj de Gitta Ötvös mankas informoj. Ŝi debutis sur scenejo en 1906 en jam malkonstruita teatro. En la sekva teatra jaro ŝi apartenis al Népszínház, poste ŝi revenis al sia debuta scenejo. En 1909 ŝi edziniĝis jam duafoje kaj ŝi forlasis la teatron, sed en 1922 ŝi revenis. En 1940 ŝi malfermis kukejeton en interna parto de Budapeŝto.
Kantono Wayne (Okcidenta Virginio)
La kantono Wayne - angle Pendleton Wayne - estas kantono de Usono en la subŝtato Okcidenta Virginio. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Wayne.
2674 Pandaro
2674 Pandaro estas granda malhela troja asteroido de la "Troja Tendaro", tie estas orbitanta apud la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de Richard Eugene McCrosky, Cheng-Yuan Shao, G. Schwartz, J. H. Bulger kaj aliaj teamanoj de la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono).
Nomo
Ĝia eponimo de la helena mitologio, Pandaro, estis filo de Likaono kaj nepo de Priamo. Troja pafarkisto dum la Troja milito, li estis mortigita de Diomedo.
Smil Flaška
Smil Flaška z Pardubic (naskiĝis antaŭ la mezo de la 14-a jarcento - mortis 1403) estis ĉeĥa nobelo, kiu postlasis politikajn satirojn.
Li estis nevo de la ĉefepiskopo Arnošt z Pardubic, fariĝis bakalaŭro de la praga universitato kaj la plej supera landa skribisto.
Siajn politikajn spertojn li esprimis en poemo Nova konsilantaro. Reĝo leono kunvokis ĉiujn bestojn kaj birdojn, por ke ili konsilu al li, kiamaniere regi. La konsiloj estis celataj al la reĝo Venceslao la 4-a.
Al Smil Flaška estas atribuataj pluraj verkoj, ĉe kiuj lia aŭtoreco ne estas certa: Konsilo de la patro al la filo (kavaliro transdonas glavon kun konsiloj al la filo), Kverelo inter akvo kaj vino kaj latinlingva proverbaro Proverbia Flassconis.
Károly Aszalós
Károly Aszalós [kAroj asalOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Aszalós Károly estas hungara koreografo, altlerneja instruisto.
Károly Aszalós naskiĝis la en Baja, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Károly Aszalós maturiĝis en cisterciana gimnazio de Baja, poste li akiris pedagogian-trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1951. Pli frue ekde 1950 li estis koreografo de prestiĝa dancensemblo. Post la diplomo li ekinstruis en la Ŝtata Baleta Instituto. Ekde 1970 li ekinstruis en instituto pri cirkistoj, kie li estis institutestro en 1986. Li enkondukis la lernadon ankaŭ por eksterlandanoj, krome tie studis ankaŭ la manekenoj kaj stuntistoj. Li ricevis ŝtatan premion en 1960.
Toquinho
Toquinho, kies vera nomo estas Antonio PECCI FILHO (naskiĝis en São Paulo, Brazilo, la 6-an de julio 1946) estas brazila italdevena muzikisto, kantisto kaj poeto.
Biografio
En la sekva jaro li kantis kun Chico Buarque Per un pugno di samba (de Ennio Morricone).
Granda sukceso estis en 1983 lia kanto Aquarela; kaj en 1990 ĉe la Festivalo de Sanremo per Nas asas de um violão (itale: Ringrazio Dio) kantita kun Paola Turci.
Alan Gardiner
Sir Alan Henderson Gardiner (29a Marto 1879, Eltham – 19a Decembro 1963, Oksfordo) estis unu el pioniraj britaj egiptologoj de komenco kaj mezo de la 20a jarcento. Kelkaj el liaj plej gravaj publikaĵoj estas lia verko de 1959 "The Royal Canon of Turin" kaj lia verko de 1961 nome Egypt of the Pharaohs, kiu kovris ĉiujn aspektojn de la Egiptiaj kronologio kaj historio je la publikigepoko.
Du ĉefaj kontribuoj al filologio de Egiptio fare de Gardiner estas liaj tri famaj eldonoj de Egyptian Grammar kaj ties korespondaj listoj de la the hieroglifoj de Meza Egipto en Gardiner's Sign List.
(12582) 1999 RY34
(12582) 1999 RY34 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.
Georg Basilius Brinkmann
Georg Basilius BRINKMANN (naskiĝinta la en Kalefeld-Willershausen, mortinta la  en Ilfeld) estis germana evangelia teologo.
Vivo
Estante filo de predikisto je Willershausen li frekventis lernejojn en Einbeck, Osterode am Harz kaj Merseburg. La studojn pri teologio (pri kiu li magistriĝis) trapasis ĉe la univeristatoj de Jena kaj Helmstedt. Poste li iĝis helppastoro kaj en 1691 paroĥestro je Ilfeld, kie li intertempe ankaŭ funkciis kiel rektoro de la lernejo en la eksa Monaĥejo Ilfeld.
Reed College
Reed College estas nepublika universitato en la sudoriento de la usona urbo Portlando en la ŝtato Oregono. Ĝi estis fondita en 1908. Ties konstriaĵoj estas inspirita de la Tudorstila Novgotiko kaj en la kerno estas naturo kun kanjona arbaro. Ĝia profesoraro estas de 135 kaj ĝis lernantaro de 1,442.
Bușag
Bușag [buŝag] (hungare: Buság) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 494 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 520. Ĝia unua mencio skriba estas el 1493. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Tăuții-Măgherăuș.
Pareaj Montoj
La Pareaj Montoj estas monta ĉeno en nordorienta Tanzanio, nord-okcidente de la Usambaraj Montoj. Administre, la montoj estas parto de la Kilimanĝara Regiono. Estas du montaj ĉenoj - Nordaj kaj Sudaj Pareaj ĉenoj, kiu altas ĉe Ŝengena Pinto. Ili estas parto de la Orienta Monta Arko. Popolo nomata Pareoj vivas en la areo.
La Pareaj Montoj estas alireblaj per tutterenaj aŭtoj, sed estas malmultaj ŝoseoj en la Sudaj Pareoj. Specioj en la Pareaj montoj inkluzivas la endemian Sudparean blankokululon (Zosterops winifredae), la montobuteon (Buteo oreophilus), la olivec-pegon (Mesopicos griseocephalus).
Dum la germana okupo, la areo ĉirkaŭ Neu-Hornow (moderna Shume) estis uzita por ligno-eksportaĵoj per la Usambara Fervojo.
Hisashi Hiroike
Hisashi Hiroike (廣池 寿, n. ) estas japana futbalisto.
Li futbalis ĉe Sanfrecce Hiroshima.
Polusa esplorado
Polusa esplorado estas esplorvojaĝo al la arktaj kaj antarktaj reĝionoj trans la polusaj cirkloj. En la 19-a kaj 20-a jarcentoj, estis defio por multenombraj esploraj vojaĝistoj pro la severaj klimataj kondiĉoj de tiuj reĝionoj.
Norda poluso
La usonano Robert Peary (1856 – 1920) estus la unua homo, kiu atingis la nordan poluson la per hundosledo, sed pro manko de registrado de lia pozicio dum la lastaj ducent kilometroj, estas dubinde ĉu li precize atingis la poluson. La unuaj, kiuj certe atingis la nordan poluson estas la norvego Roald Amundsen (1872 – 1928) kaj la italo Umberto Nobile (1885 – 1978) kiuj superflugis ĝin en la aeroŝipo Norge la. En 1926, la ruso Ivan Dmitrijeviĉ Papanin alteriĝis sur la poluson en aviadilo kaj la brito Wally Herbert atingis ĝin per hundosledo la.
La unua submarŝipo kiu atingis la poluson estis la usona USS Nautilus la, pasinte sub la nordpolusa flosglacio.
Suda poluso
La Suda poluso estis atingita de la norvego Roald Amundsen kaj lia teamo la, malmulte antaŭ la malfeliĉa grupo de la brita Robert Scott : la anoj de tiu-ĉi ekspedicio ĉiuj mortis dum la reveno.
En 1914, la brita esploristo Ernest Shackleton en la Imperia Transantarkta Ekspedicio, provis trairi Antarkton per ŝipo, sed sia trimastulo Endurance estis frakaspremita de la glacio kaj dronis. Tamen la ŝipanaro sukcesis postvivi kaj reveni per siaj propraj rimedoj.
Mukoviskozeco
Mukoviskozeco (de muko kaj viskoza), alinome kista fibrozo pankreata, estas genetika malsano, kiu koncernas ĉiujn organojn kovritajn de glanda epitelo. Inter la eŭropaj popoloj ĝi estas la plej ofta mortiga malsano cede aŭtosome heredebla. Inter azianoj kaj afrikanoj ĝi estas kompare tre malofta.
Mukoviskozeco misfunkciigas kloridajn kanalojn en ĉeloj kaj tiel perturbas la konsiston de ĉiuj sekreciaĵoj de ekzokrinaj glandoj. Normale tiuj kanaloj fortransportas el la ĉelo kloridajn jonojn, kiuj efikas eliron de akvo al la ĉirkaŭa histo. Pro la perturbo rezultas tro malmulte da akvo en la sekreciaĵoj de la bronkoj, la pankreato, la maldika intesto, la hepato kaj la ŝvitaj glandoj, do la sekreciaĵoj iĝas viskozaj. Tio kaŭzas diversspecan misfunkciadon de la koncernataj organoj, precipe akumuliĝon de muko. Kvankam la malsano koncernas multajn organojn, la spirorganoj estas plej forte trafataj; ilia misfunkcio kaŭzas la pliparton de la mortoj. Plej ofte la malsano aperas jam ĉe infanetoj.
Terminologio
Ambaŭ nomoj de la malsano ekestis, kiam la ĉel-biologia kaŭzo ankoraŭ ne estis konata, do necesis priskribi ĝin laŭ ĝiaj simptomoj. Medicine karakteriza estis afekcio de la pankreato, "kista fibrozo pankreata", kiu tamen estas flanka simptomo (kaj ne kaŭza por la aliaj simptomoj). Pro tio Fanconi kreis la nomon "mukoviskozeco" (germane Mukoviszidose, france mucoviscidose) kaj per tio nomis la kernan simptomon, nome la afekciitan ĉelan sekreciadon. En multaj lingvoj tamen restis kaj disvastiĝis la origina nomo.
Miklós Kovács (futbalisto)
Miklós KOVÁCS [kovAĉ], rumane Nicolae Kovács, rumania hungara futbalisto. Li naskiĝis en Ekés la 29-an de decembro 1911 kaj mortis en Temeŝvaro la 7-an de julio 1977. Li estis la pli aĝa frato de futbaltrejnisto István Kovács.
Kariero
Miklós Kovács estis ano de rumana selektita futbalteamo en 1930 (Uruguay), 1934 (Italio) kaj 1938 (Francio), fine de selektita teamo de Hungario en 1941.
23814 Bethanylynne
23814 Bethanylynne estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Bethany Lynne Johnson, finalistino en 2007, de la Discovery Channel Young Scientist Challenge (DCYSC), scienca konkurso por mezlernejoj, pro ŝia projekto pri biokemio, medicino, sano kaj mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la Life Christian Academy de Harvest (Alabamo).
Bálint Baráth
Biografio
Bálint Baráth lernis muzikon unue en sia naskiĝurbo, poste en muziklernejo de Kecskemét, pli poste en muzika instituto de Universitato István Széchenyi, fine en Parizo en École Normale de Musique. Li instuas en muziklernejo de Budakeszi, krome li komponas kaj koncertas. Li ligas la belaerton kun la muziko, tial li aranĝas koncertojn en malfermoj de ekspozicioj. En 2017 li estis membro de muzika grupo Neszmese, poste li muzikas duope (vidu la subajn bildojn!).
Purísima del Rincón
Purísima del Rincón estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo estas Purisima de Bustos.
Robotron
Robotron estis granda entrepreno en la Germana Demokratia Respubliko, kiu produktis elektronikaĵojn (i. a. personajn komputilojn) por multaj socialismaj ŝtatoj. Ĉirkaŭ 30 mil personoj laboris en diversaj branĉoj de Robotron.
Purísima del Rincón
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 55910 loĝantojn. El tiuj estas 26927 viroj kaj 28983 virinoj. La komunumo havas surfacon de 288,44 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1740 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 525 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 21° 2′ norda latitudo kaj 101° 53′ okcidenta longitudo.
Fabiola
Fabiola (Fabiola or, the Church of the Catacombs) estas romano pri la katakomboj de la brita kardinalo Nicholas Wiseman.
Purísima del Rincón
Sociogeografio
En la komunumo vivas 38386 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 76 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,20 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.
Robotron
La branĉoj de la entrepreno estis jenaj:
Purísima del Rincón
Sociogeografio
26739 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 24003 alfabetoj kaj 2709 analfabetoj. Do 10,13% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.
Fabiola
Temas pri interesa rakonto, kiu priskribas la morojn de la romianoj kaj de la unuaj kristanoj.
Robotron
La marko "Robotron" estis uzata ankaŭ por remarkado de importitaj produktoj: ekzemple, printiloj Epson, aĉetitaj en Japanio, ricevadis nomon "Robotron" antaŭ la vendo.
Purísima del Rincón
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Fabiola
En Esperanto aperis
La romanon esperantigis, el la angla, la verkistino Maria Milsom (Ramo) en 1911; la dua eldono estis reviziita de Emmanuel Robert, ampleksis 437 paĝojn kaj enhavis 24 bildojn. Ĝi estis Kronita verko de la Akademio.
Richárd Pauli
Richárd Pauli, laŭ hungarlingve kutima nomordo Pauli Richárd estis hungara operkantisto, (tenoro), altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis berzéki, lia origna familia nomo estis Paulikovics, lia persona nomvarianto estis Rikhárd. Lia edzino estis same operkantisto Ilka Markovits.
Richárd Pauli naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Rakovic (nuntempa Rakovice (distrikto Piešťany) en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Richárd Pauli lernis en Nagyszombat, kie li estis talenta preĝeja kantisto. Li lernis kantadon, pianludon kaj violonludon en Vieno. En 1857 li debutis en Pressburg, poste li kantadis en Olmütz, Graz, Brünn, Krakovo, Bukareŝto. Inter 1859 kaj 1862 li estis la ĉefa tenoristo en Nacia Teatro de Kolozsvár, poste en Nacia Teatro de Pest. En 1869 li edziĝis, en 1882 li ekinstruis en la Muzikakademio. En 1884 li kantadis dekomence en la ĵus fondita Reĝa Operejo de Budapeŝto. Li samloke adiaŭis de la scenejo en 1890, samptempe li ricevis reĝan premion. Kelkfoje li komponis kantojn.
Pueblo Nuevo (Guanajuato)
Pueblo Nuevo estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Pueblo Nuevo.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9750 loĝantojn. El tiuj estas 4396 viroj kaj 5354 virinoj. La komunumo havas surfacon de 60,55 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1700 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 751.2 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 31′ norda latitudo kaj 101° 22′ okcidenta longitudo.
Sociogeografio
En la komunumo vivas 9198 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 14 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,15 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.
6752 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 5646 alfabetoj kaj 1102 analfabetoj. Do 16,32% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI
Eksteraj ligiloj
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/guanajuato/municipios/11024a.htm
Emeric Tauss Torday
Emeric Tauss Torday [emerik taŭs tordai], laŭ hungarlingve kutima nomordo Tausz Torday Imre estis hungara-franca pentristo (portretisto kaj pejzaĝisto), altlerneja instruisto. Emeric Tauss Torday naskiĝis la en Budapeŝto, li mortis la  en Parizo.
Biografio
Emeric Tauss Torday estis disĉiplo de Fülöp Elek László, li jam estis premiita en la aĝo de 17. Li trejnis baldaŭe en Prago kaj Parizo. Ekde 1934 li vivis en Parizo ĝis sia morto. Li ankaŭ instruis en Sorbonne kelkajn jarojn. En 1955 li vojaĝis al Hispanio, kie li pentris signifajn pejzaĝojn kaj portretojn.
Orienta platgermana lingvo
Parencaj lingvoj
La orienta platgermana lingvo apartenas al la dialekta kontinuaĵo de la kontinentaj okcidentaj ĝermanaj lingvoj.
En la okcidento ĝi fande enfadiĝas en la okcidentan platgermanan lingvon. Tian distingon oni kutime faras atentante la pluralajn finaĵojn de la verboj: En la orientaj platgermanaj tiuj finaĵoj estas bazitaj sur la malnova unua/tria-persona finaĵo: -e(n), dum ke la okcidentaj platgermanaj finaĵoj estas bazitaj sur la malnova dua-persona finaĵo: -(e)t. La diskategoriigon de la platgermanaj lingvaj dialektoj en orientan kaj okcidentan grupojn ne faras ĉiuj lingvistoj.
En la sudo, ĝi enfadiĝas en la orienta centra germana. La diferenco estas ke la diversajn orientajn platgermanajn lingvojn ne afektis la altgermana konsonanta ŝovo. La areoj afektitaj de la altgermana konsonanta ŝovo estas ankoraŭ disvastiĝanta hodiaŭ, aparte la berlina dialekto, kiu estas gajnanta super la brandenburga dialekto de kiu ĝi estas ĉirkaŭita.
Dialektoj
Orientaj Platgermanaj lingvaj dialektoj estas:
Ĝi ankaŭ inkluzivas:
La Baltendeutsch estas alt-germana variaĵo influita de la orienta platgermana lingvo antaŭe parolata de germanoj en Baltio.
Verkistoj
Fritz Reuter estas iu el la plej famaj platgerman-lingvaj verkistoj.
87097 Lomaki
87097 Lomaki estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥaj geastronomoj kaj geedzoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý, elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Lomaki Pueblo, unu el plej malgrandaj puebloj, kiu ĉirkaŭas la ĉefan Wupatki Pueblon. La restaĵoj konservas indikilojn pri geologia historio, ekologiaj ŝanĝoj kaj antikva homa agrikultura setlejo en la dezerta norda Arizono. Lomaki Pueblo estis konstruita ĉe la rando de kanjono en la 1190-aj jaroj.
Hendrik Willem Mesdag
Hendrik Willem Mesdag (Groningo, 23-an de februaro 1831 – Hago, 10-an de julio 1915) estis nederlanda pentristo, akvarelisto, akvafortisto kaj litografisto.
Mesdag estis la majstro-marvidaĵopentristo de ŝeveningaj fiŝistaj barkoj. Li apartenis al la Haga skolo. Lia plej konata verko estas la Panoramo Mesdag de Scheveningen, videbla en la Zeestraat 65 en Hago. Breeuwen (Kalfatrado) kaj Voorbereiding voor vertrek (Preparado por foriro) estas du aliaj pentraĵoj de Mesdag. Li ankaŭ estis fama artkolektanto kun propra muzeo, la Muzeo H.W. Mesdag, nuntempe konata per la nomo La Mesdag kolekto, je la Laan van Meerdervoort 7 en Hago.
Gal Costa
Gal COSTA (fakte Maria das Graça Costa Penna Burgos; 26-a de septembro 1945, Salvador de Bahio - 9-a de novembro 2022, San-Paŭlo) estis brazila kantistino.
Vivo
Dum sia junaĝo ŝi ludis gitaron kaj kantis dum festoj.
En la jaro 1966 ŝi ŝanĝis laŭ konsilo de organizanto Guilherme Araújo sian artistonomon de Maria da Graça en Gal. Ekde 1967 ŝi estis membro de la movado tropicalismo. Tutlandan famon ŝi akiris per sia furorkanto Divino Maravilhoso (Mirakla diaĵo) kaj kun la kanto Baby, kiun por ŝi komponis Caetano Veloso.
Kiam Caetano Veloso kaj Gilberto Gil en 1969 devis fuĝi en ekzilon, Gal Costa kunlaboris kun komponistoj kiel Jards Macalé. Dum la sepdekaj kaj okdekaj jaroj, kiam la fazo de tropikalismo malfortiĝis, ankaŭ Gal Costa sin turnis en pli komercan direkton, por servi la maturiĝintan muzikpublikon. Dum la okdekaj jaroj ŝi kunlaboris kun Jorge Ben, Cole Porter kaj novuloj kiel Carlinhos Brown kaj validas tiam kiel plej grava kantistino de Muziko Populara Brazila.
Gal Costa intertempe festis sian 35-jaran scenejojubileon kaj prezentis krom tradiciaj prezentaĵoj ankaŭ eksperimentemajn spektaklojn, kiujn la recenzistoj parte kritikis malbone.
Harmonia (mitologio)
Harmonia, (helene Ἁρμονία, latine Harmonia) estis en la helena mitologio filino de la milita dio Areso kaj de la diino de amo Afrodito, edzino de la unua teba reĝo Kadmo.Ŝi longe vivis feliĉe, sed ne estis al ŝi de la sorto permesita en maljuneco ĝui siajn infanojn. Ŝi perdis du siajn filinojn, Semela kaj Inoa, kiujn pereigis al ŝi diino Hero kaj pli malfrue ankoraŭ nepon Aktaiono, kiu fariĝis ofero de kolero de la diino Artemiso. Pro funebro Harmonia kun sia edzo forlasis Tebon kaj foriris en Ilirion. Foje Kadmo cerbumis pro kio ili estas punataj de dioj kaj rememoris, ke dum fondado de Tebo li mortigis de la dio Areso la sanktan serpenton, kiu disŝiris liajn kunulojn. Li ekĝemis, ke estus pli bone se li mem estu serpento, ol tiel suferi. Kiam li tiujn vortojn diris, lia korpo plilongiĝis, liaj kruroj kunkreskis kaj pli frue ol venis Harmonia, li estis transformita en serpenton. Malfeliĉa Harmonia ekkriis, ke estus pli ĝuste se la dioj transformu en serpenton ŝin mem. En tiu momento ankaŭ ŝia deziro estis plenumita.
Ramos Arizpe
Ramos Arizpe estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Ramos Arizpe. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05027.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 56708 loĝantojn. El tiuj estis 28800 viroj kaj 27908 virinoj. La komunumo havas surfacon de 5306,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1380 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 31734 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 38 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,12 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 22193 personoj apartenis al la katolika religio kaj 1336 personoj al la protestantisma religio. 258 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 847 personoj statistike apartenis al neniu religio.
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Guido Fanconi
Guido FANCONI (naskita la en Poschiavo (Grizono), mortinta samloke la ) estis svisa infankuracisto. Li esploris kaj detale priskribis plurajn malsanojn.
Fanconi vizitis gimnaziojn unue en Schiers, poste en Zuriko en la german-lingva parto de Svislando. Ekde 1911 li studis medicinon en Lausanne, Bern kaj Zuriko. En 1919 (aŭ 1918) li doktoriĝis en Zuriko; de 1920 ĝis 1926 li laboris sub Emil Feer ĉe la tiea infana malsanulejo kaj specialiĝis pri infana medicino. En 1922 li studis biokemiajn metodojn ĉe Emil Abderhalden en Halle. En 1929 li iĝis direktoro de la malsanulejo kaj profesoro pri infanmedicino ĉe la Universitato Zuriko. En 1962 li emeritiĝis.
Fanconi enkondukis en medicinon biokemiajn kaj fiziologiajn analizilojn kaj estis la unua, kiu uzis pektinon kontraŭ diareo, unue en la formo de krudaj fruktoj. Li estis la unua, kiu supozis kromosoman difekton kiel kaŭzon de trisomio 21.
En 1945 Fanconi fondis la medicinan revuon Acta Helvetica Pediatrica. De 1947 ĝis 1950 li estis prezidanto de International Pediatric Association (internacia infan-kuracista asocio, IPA), poste ĝis 1967 ties ĝenerala sekretario. Pluraj malsanoj kaj simptomaroj, kiujn li esploris, portas lian nomon.
Selmice
Vilaĝo Selmice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, ĉe la rivero Elbo, 12 km okcidente de la urbo Přelouč, 12 km nordoriente de la urbo Chvaletice. Vivas ĉi tie.
MOL
La tri-litera kombinaĵo MOL havas plurajn signifojn, inter aliaj:
Selmice
Historio
La vilaĝo Selmice estis de la jaro 1142 posedaĵo de la monaĥejo en Sedlec, en la jaro 1368 estis atestita la paroĥeja preĝejo.
Preĝejo
La ligna kirko estis en la jaro 1831 malkonstruita. La nova masonita preĝejo de Sankta Adalberto, pseŭdogotika, estis konstruita nur en la jaro 1907 laŭ planoj de J. Hrádek. La ekipaĵo estas ankaŭ pseŭdogotika, bildo sur ĉefaltaro de František Dvořák el la jaro 1907, Kalvaria vojo de Untersberger el la jaro 1896.
Ĉevalbredejo
Ĉevalbredejo Františkov el la jaroj 1829 - 1831 apartenis al ĉevalbredejo Kladruby nad Labem. Konstruigis ĝin imperiestro Francisko la 1-a. Rekonstruita estis en la jaro 1855.
Statuo
Statuo de Sankta Gotardo estas el la jaro 1729.
Kleine Kalmit
Kleine Kalmit (de la calvus mons = kalva monto) estas la nomo de 270,5 m alta monto en la orienta Palatinata arbaro. La monto situas ĉe la rando de la Haardt apud Ilbesheim en la distrikto Südliche Weinstraße kaj sur la teritori de la sendistrikta urbo Landau in der Pfalz, Rejnlando-Palatinato. Por distingi la nomon de la monto de la pli granda Kalmit (ankaŭ nomata granda Kalmit); kiu havas altecon de 672,6 m, ĝi ricevis la atributon klein (= malgranda). Sur ĝia kupolo staras la Mater Dolorosa-kapelo (kapelo por konsolo de la malriĉuloj) kiel de fore videbla rekonilo.
Situo
La malgranda Kalmit altiĝas en la oriento de la Naturparko Pfälzerwald. Ĝia pinto situas en la Südpfalz ĉ. 15 km sudsudokcidente de la granda Kalmit kaj 6 km sudsudokcidento de la urbocentro de Landau in der Pfalz. Ĝia plej granda parto de la areo apartenas al la teritorio de la 1,2 km nordoriente situanta Arzheim, 1,8 km sudoriente troviĝas Wollmesheim; ambaŭ estas urboparto de Landau. La suda kaj okcidenta flanko apartenas al la kelkaj cent metroj fora vilaĝo Ilbesheim.
Fluantaj akvejoj
Norde de la Kleiner Kalmit troviĝas la valo de la rivereto Ranschbach kiu pasas Arzheim pli norde. Sudokcidente kaj sude estas la valo de la rivereto Birnbach, kiu tie trafluas Ilbesheim kaj Wollmesheim. Ambaŭ estas deokcidentaj alfluantoj de la rivereto Queich.
Naturo
La malgranda Kalmit havas la reputacio de botanika juvelo. Ĉi-tie kreskas abunde malofta ordinara pulsatilo. Al la speciriĉa flaŭno apartenas 87 specioj de araneoj kaj 43  specioj de papilioj. Nur la plej malgranda areo kovraata de naturprotektejo Kleine Kalmit.
Plessur
Plessur estas rivero en Kantono Grizono. Ĝi trafluas la tutan distritkon Plessur, kiu laŭ la rivero nomiĝas.
Fluvojo
La rivero fluas okcidenten tra la valo Schanfigg, kiel la supra kaj meza parto de la Plessur-Valo nomiĝas. Post la fonto la rivero fluas unue norden pasas la Baraĵlagon de Aroso kaj poste en Langwies turniĝas okcidenten. Apud Langwies impresa viadukto de la Retia Fervojo de Koiro al Arosa transpontas la riveron sur alteco de 62 m super la rivero. Post Langwies la rivero fluas tra Peist. Tiam tra Molinis paralele al la limo inter Molinis kaj Sankt Peter-Pagig sed ĉiam sur teritorio de Molinis. Tiam la rivero fluas tra Lüen por poste formi la limon inter Lüen, Castiel, Calfreisen kaj Maladers norde de la rivero kaj Tschiertschen-Praden sude de la rivero. Tiam sur proksimume 2 kilometroj la rivero estas la limo inter Churwalden kaj Maladers, kaj fine ĝi fluas tra la tuta urbo Koiro.
Alfulejo
Okcidente de Koiro Plessur alfluas sur alteco de 560 m s.m. preskaŭ 2000 m sub la fonto al Rejno. La lastan parton de sia fluvojo tra Koiro, la rivero estas praktike komplete kanaligita.
Historio
La unua dokumenta mencio pri la rivero datiĝas el la 12-a jarcento kiel Plassura. Supre de la urbo Koiro jam dum mezepoko ekzistis du muelejriveretoj por komerca utiligado de la akvoenergio de la rivero. Ĝis la riverkorekto en la jaro 1765 la urbo Koiro suferis regule pro la gravaj inundoj de Plessur.
Forra lingvo
La nomo signifas "liberigita sklavo" en la portugala. La lingvo estas ankaŭ nomita la santomea kriolo (crioulo santomense). Ĝi devus esti ne konfuzita kun la santomea (santomense), la dialekto de la portugala parolata en Santomeo kaj Principeo.
Historio
Santomeo estas insulo de la Golfo de Gvineo, esplorita de la portugaloj en la 15-a jarcento. Ĝi estis neloĝata tiutempe, sed portugalaj setlantoj uzis la insulon kiel centron de la sklava komerco, kaj estis bezono por sklavoj en la insulo. Ĉar ambaŭ homgrupoj bezonis komuniki, piĝino formiĝis. La substrataj lingvoj estis de la Bantua kaj Kwa lingvo-grupoj. Ĉi tiu piĝino tiam iĝis fiksita (kreoliĝinta) dum ĝi iĝis la patrina lingvo de infanoj nask(ig)itaj de portugalaj viroj kaj afrikanaj virinaj sklavoj. (Rase miksitaj geedzecoj estis tiam kuraĝigataj de la Portugala Krono, por favori setladon.)
La santomea kreolo estas nomata la forra (~Forro), lingvo de la liberigitaj sklavoj aŭ "Crioulo Santomense", por ne konfuzi la santomean kriolon kun la santomea propre (variaĵo kaj dialekto de la portugala en Santomeo kaj Principeo).