cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blanco White
Biografio
En Londono li publikis El Español (1810-1814), malpermesita en Hispanio kaj kie li kritikis la hispanajn aŭtoritatojn kaj montriĝis tre komprenema kun la hispanamerikaj revoluciuloj kiu ekleviĝis kontraŭ Hispanio, kvankam lia komenca sinteno estis por aŭtonomio, kaj ne por absoluta sendependeco. Liaj politikaj opinioj ŝanĝis el komenca jakobenismo al meza liberalismo. La 4a de oktobro de 1812 li eniris en la Eklezio de Anglio. En 1814 li iĝis pastro de sia nova eklezio. Li reviziis la tradukojn de la Biblio al hispana por la Biblia Britfremda Socio, tiom pri la teksto de la Nova Testamento Reina-Valera (1817), kiom pri tiu de la Biblio tradukita de Felipe Scío de San Miguel (1821), sed tiukaze li ricevis la kunlaboron de Andrés Bello. Li reviziis kaj tradukis ankaŭ la Evidencia de la Religión Cristiana de G. Paley kaj la Liturgia Anglicana.
Li suferis alian religian krizon en 1819, sed la Hispana liberala revolucio de 1820 reinteresigas lin pri sia lando kaj post mendo de Thomas Campbell, direktoro de The New Monthly Magazine, verkis Letters from Spain aŭ Leteroj el Hispanio, kiuj aperis en 1821 sub la seŭdonimo Leucadio Doblado kaj publikitaj en unu volumo en 1822. En tiuj, kun paĝoj pri Ĝenrismo kiel tiuj pri la Sankta semajno, pri la Toreo kaj pri la teatraj spektakloj, li akre kritikas la maltoleremon kaj malprogresemon de sia lando. Tiu verko, laŭdata de la poeto kaj hispanisto Robert Southey, Lord Holland, John Stuart Mill kaj Hemans, plisolidigis lian reputacion de verkisto en angla. Li tradukis hispanajn verkojn al tiu lingvo kaj kunlaboras en la Encyclopædia Britannica kaj en la Quaterly Review. Li laboras ankaŭ kiel bibliotekisto de la hispanisto Lord Holland kaj publikigas gravajn artikolojn pri hispana literaturo (tre progresemaj en tiu epoko estis, ekzemple, tiuj dediĉitaj al La Celestina aŭ al El Conde Lucanor). En 1823, post mendo de la eldonisto Rudolph Ackermann, aperis Variedades o Mensajero de Londres (1823-1825), gazeto kiu disvastiĝis tra Hispanameriko kaj en kiu publikigis artikolojn Juan Antonio Llorente kaj Leandro Fernández de Moratín. En 1825 li publikigis Practical and internal Evidence against Catholicism, teologia verko kontraŭ katolikismo. Li estis nomumita Master of Arts ĉe la Universitato de Oksfordo en 1826 kaj tien translokiĝis, kie loĝis kiel predikisto. Pro influo de novaj amikoj li publikigis en 1829 la du unikajn numerojn de The London Review.
En 1832 li translokiĝis al Dublino, kie li loĝis ĝis komenco de 1835. Li translokiĝis poste al Liverpool, abandonis la Anglikanismon kaj aliĝis al unitarismo, tiam verkis siajn Observations on Heresy and Orthodoxy (Pri herezo kaj ortodoksismo) (Londono, 1835), kie esprimas siajn religiajn dubojn. Li verkis sian aŭtobiografion en angla: The Life of... written by himself (Vivo de la pastro J. M.ª Blanco White), Londono, 1845, kiu estis tradukita kaj eldonita de Antonio Garnica, Sevilo, Universitato, en 1975. Li verkis krome kelkajn romanojn en hispana sub seŭdonimo, kiel Intrigas venecianas o Fray Gregorio de Jerusalén: ensayo de una novela española, publikita en kajeroj en la gazeto Variedades o Mensajero de Londres, aŭ Luisa de Bustamante o la huérfana española en Inglaterra (1840), kiun ne finigis, kaj kiu estis publikita en Revista de Ciencias, Literatura y Artes de lia nevo José Blanco-White y Olloqui. Li mortis en Liverpool ĉe sia amiko William Rathbone la 20an de majo de 1841. La Hispana Eklezio Reformita Episkopa (anglikana) konsideras ĝin kiel unu el siaj antaŭuloj
Blanco White malakceptis la fanatikismon de la katolikoj. Neniam pardonis al tiu eklezio instituciojn kiel tiuj kiuj konsideris leĝitiman la monaĥan enkarcerigon de liaj du fratinoj, kiun li ege bedaŭris en su aŭtobiografio. En Anglio li sukcesis regi perfekte la anglan, kiun li jam konis ekde infano pere de siaj komercaj rilatoj, kiel li rakontis en sia Vivo de la pastro J. M.ª Blanco White (1845). Li eĉ elstaris kiel verkisto en angla per poemoj kiel la soneto Night and Death (Nokto kaj morto) (1828), kiu impresis na Samuel Taylor Coleridge kaj kiu eniris en la antologiojn de la angla literaturo. Kiel kritikisto li riproĉis al la hispanlingva poezio ia klasikisma ankiloziĝo laŭ formo, stilo kaj temaro. Lia poezio en hispana povas estis klasita ene de la antaŭromantikismo.
Blanco White estis studita kaj eldonita ĉefe de Vicente Llorens kaj Juan Goytisolo. Ekzistas arĥivo kun siaj ĉefaj dokumentoj konservita en la Universitato de Princeton.
Dumao
Dumao (Дума : penso) signifas ĝenerale konsilanta asembleo, ekzemple urba konsilantaro. De 1906 ĝis 1917 kaj denove ekde 1993 unuavice temas pri la Ŝtata Dumao de Rusio, la unua ĉambro de la parlamento de la Rusia Federacio (ambaŭ parlamentaj ĉambroj kune estas la Federacia Asembleo de Rusio). Ankaŭ ekster Rusio (ekzemple en Ukrainio, kies parlamento oficiale nomatas Verĥovna Rada) la vorto eniris analogan uzon. La nuna rusia dumao estas (same kiel estis la historia rilate al la caro) en ne tre forta pozicio kompare kun la prezidento. Laŭ la konstitucio de 1993 en la dumaon elektiĝas 450 deputitoj; duono per listo, duono rekte. Ĉiu civitano de la Rusia federacio, havanta 21 jarojn aŭ pli, povas esti elektita por 4-jara ofica periodo.
József Csáky
József Csáky [jOĵef ĉAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo Csáky József estis hungara-franca kubisma skulptisto. Lia persona nomo en Francio estis Joseph-Alexandre.
József Csáky naskiĝis la en Szeged (Hungario), li mortis la  en Parizo.
Biografio
József Csáky studis en Reĝa Industriarta Lernejo en la lernojaro 1904, lia ĉefinstruisto estis Lajos György Mátrai. En la sekvaj jaroj li faris ĉiuspecajn laborojn. En 1908 li iris al Parizo perpiede, li aliĝis al la hungara artista kolonio kaj luis atelieron kun Ferenc Joachim. Helpe de hungara stipendio li vizitis liberajn lernejojn. Li debutis en ekspozicio en 1910. Li akiris francan ŝtatanecon kaj li batalis dum la 1-a mondmilito en la franca armeo. En 1935 li studvojaĝis al Grekio. Dum la 2-a mondmilito li estis rezistanto, ankaŭ komunisto. Li tenis kontaktojn kun Hungario, en 1959 li revizitis sian naskiĝurbon.
Sunleviĝo-kvarteto
La sunleviĝo-kvarteto apartenas al tiuj arĉkvartetoj, kiujn Joseph Haydn en 1797 komponis en la aĝo de 65 jaroj post sia reveno el Londono kaj dediĉis al grafo Erdődy. Ili estis eldonitaj en 1799. La kvara el tiuj ĉi kvartetoj ricevis la kromnomon „sunleviĝo-kvarteto“, ĉar ties unua movimento komencas per melodio de la unua violono, kiu post pluraj ekkuroj altiĝas el sonareo kaj kreskiĝas al fortisimo, simile al leviĝa suno. Laŭ Richard Wagner oni nomis ĝin ankaŭ „Tannhäuser-kvarteto“, ĉar oni opiniis retroviĝi la melodion en „Freudig begrüßen wir die edle Halle“.
Eksteraj ligiloj
Noten beim Mutopia-Projekt
Centerville (Teksaso)
Centerville estas urbeto en la subŝtato Teksaso de Usono. Ĝi estas la administra centro de la kantono Leon, en la orienta parto de Teksaso. Laŭ censa takso de ĝi havis  loĝantojn.
Alĥemiaj simboloj
Alĥemiaj simboloj, originale koncipitaj kiel parto de alĥemio, estis uzitaj por aludi kelkajn elementojn kaj ĥemiajn komponaĵojn ĝis la 18-a jarcento. Kvankam uzado de la simboloj estis modulita depende de la alĥemiisto, ĉi tiu paĝo mencias la plej laŭnorme ĝeneralajn kaj kutimajn.
Rimarkinde estas, ke ĉi tiuj elementoj, laŭ la alĥemia kaj hermetika tradicio, estis uzitaj por koncerni ne la malpurajn mondajn elementojn, sed kiel kvazaŭ-filozofa ĵargono kiu aludis superrealajn nociojn kaj konceptojn de homa kaj natura metafiziko kaj superkonsciajn estaĵojn kaj procezojn.
La tri bazoj
Laŭ Paracelso (1493–1541), la tri bazoj aŭ tria prima – disde kiuj materiaj substancoj estas komponitaj – estas:
La kvar bazaj elementoj
Okcidenta alĥemio uzadas hermetikajn elementojn. La simboloj uzitaj por ĉi tiuj estas:
La sep planedaj elementoj
Sep metaloj estas asociiĝitaj al la sep klasikaj planedoj, kaj sep diaĵoj, ĉiuj ene de tre grava alĥemia simbolismo. Malgraŭ tio ke la metaloj laŭkutime havas propran simbolon, la simbolo de la planedo mem estis plej ofte uzita, kaj la simbola kaj mitologia sepopo estas pli signifaj rilate al la okcidenta astrologio. La planeda simbolismo estas limigita al la sep vagantaj planedoj videblaj al la homa okulo, do la ekster-saturnaj planedoj - Urano kaj Neptuno - ne estas uzataj.
Mezurunuoj
Pluraj simboloj indikas mezurunuojn de tempo, volumeno, aŭ pezo.
Live Search
Live Search estas interreta serĉilo kreita de la entrepreno Mikrosofto kaj de ties interreta portalo MSN. Windows Live Search estas parto de Windows Live.
Origino
La nomo Live Search konsistas el la anglaj vortoj live, kiu signifas "vivon", sed ankaŭ "nun", "aktuale", kaj search, "serĉi". Esperanta traduko povus esti "tuja serĉado".
7219 Satterwhite
7219 Satterwhite estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Baidu
Baidu (ĉine: 百度, bǎidù, Esperantigite Bajduo) estas ĉina interreta serĉilo. La aparteco estas la eblo serĉi mp3-dosierojn. Laŭ statistiko de Alexa Internet, Baidu estas nuntempe unu el la dek plej ofte vizitataj TTT-ejoj.
Fondita de Yanhong Li (李彦宏) en januaro 2000 en Pekino, Baidu rapide fariĝis la plej sukcesa ĉina serĉilo. Unu el ĝiaj frapfrazoj estas: Baidu pli bone scipovas la ĉinan ol Guglo.
Cenzuro
Kunlaborado inter Baidu kaj ĉinaj oficoj daŭre akuzigis la serĉilon partopreni la ŝtatan cenzuron. Tiel Raportistoj sen limoj riproĉas al la entrepreno la sisteman filtradon de enhavoj subversivaj.
Baike
Baidu Baike (ĉine: 百度百科, bǎidù bǎikē) estas nova projekto de la serĉilo por starigi enciklopedion, similan al vikipedio, sed kun nur registritaj membroj. Ŝanĝoj estas validigotaj de kontrolisto.
Tertremo en Nikaragvo en 2014
La tertremo estis unu el la plej fortaj en la lando post la Tertremo en Managvo en 1972 -kies magnitudo estis la sama- kiu detruis la centro de la ĉefurbo kaŭzante pli ol 15,000 mortintoj, 20,000 vunditoj kaj 150,000 sen hejmaj homoj.
Dimanĉe la 13-an okazis pluraj sufiĉe fortaj posttertremoj, la plej gravaj okazis dum la nokto, je la 22:24 (4.4 Mw), poste alia je la 23:07 (5.6 Mw).
His Regeneration
His Regeneration estas usona komedia muta filmo de 1915 farita de Essanay Studios. En ĝi kiel nemenciita aktoro rolis Charlie Chaplin kiel kliento.
Sinoptiko
Kruda krimulo ekdisputis kun knabino en dancohalo.
Montréal-Ouest
Montréal-Ouest / Montreal West  "Montrealo-Okcidento" estas kanada urbo situanta sur Insulo Montrealo en la aglomeraĵo de Montrealo.
Villamartín
Villamartín estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Cádiz, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 210 km2 kie loĝas 12362 geloĝantoj. Villamartín situas je 92 km de la provinca ĉefurbo Cádiz.
Betagarri
Betagarri estas muzikgrupo el Eŭskio kiu naskiĝis fine de 1992, sed ne estis ĝis februaro de 1997 kiam surbendigis la unuan diskon, Betagarri, eldonita de Mil A Gritos Records.
Sălătrucel (komunumo, Vâlcea)
Sălătrucel estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Sălătrucel (la sidejo), Șerbănești, Seaca kaj Pătești.
Tra Sălătrucel fluas samnoma rivero, en kiun tie enfluas la rivereto Sălătruc. Proksime situas la nacia parko Munții Cozia.
La distrikta vojo DJ703G ligas Sălătrucel al la urbo Călimănești, 3 kilometrojn okcidente, kie estas la nacia vojo DN7 kaj fervoja stacio.
Stanoviště
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1327.
Sandro André da Silva
Li futbalis ĉe Kashima Antlers.
12760 Maxwell
12760 Maxwell estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la skota fizikisto kaj matematikisto James Clerk Maxwell (1831–1879), kiu laboris pri elektromagnetismo. En A treatise on Electricity and Magnetism (1873), la ekvacioj de Maxwell unuafoje aperas. Li sugestis, ke la ringoj de Saturno estas formitaj de malgrandaj individuaj partikloj.
Sarezzano
Sarezzano estas komunumo de Italio.
Izabella Györgyjakab
Biografio
Izabella Györgyjakab diplomitiĝis pri filozofio en 1998 en UBB de Kluĵo. Ŝi estas redaktorino de revuo Kellék.
Andeer
Pri la komunumo
Andeer estas komunumo de la komunumaro Schams kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 982 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Ander situas en la centro de Schams ĉe la kunfluo de Malantaŭa Rejno kaj Rejno de Ferrera, la du ĉefaj brakoj de Malantaŭa Rejno. Krom la vilaĝo Andeer mem al la komunumo apartenas ankaŭ al vilaĝoj Pignia kaj Clugin en nordo de la komunumo kaj la setlejoj Bavugls en oriento, Promischur sur alteco de 1843 m s.m. en okcidento kaj Bagnusch en sudo proksime de la impresa Rofla-Ravino.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Andeer limas en sudo al Donat, en sudoriento al Zillis-Reischen, en oriento al Salouf, en sudo al Ferrera, en sudokcidento al Sufers, kaj en nordokcidento al Casti-Wergenstein.
Trafiko
Tra Andeer pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 de Thusis tra San-Bernardino-Pasejo al Tiĉino kaj paralele al ĝi la svisa aŭtovojo A13, al kiu la komunumo posedas alveturejon en Reischen. Al la plublika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Thusis al Biasca.
Lingvoj
Ĝis en la 19-a jarcento Andeer estis romanĉlingva komunumo kun itallingvaj kaj germanlingvaj malplimultoj. Ankoraŭ en 1910 54% de la loĝantaro parolias la romanĉan lingvon. Post la Dua Mondmilito la nombro de la romanĉlingvanoj draste malaltiĝis. En la jaro 1980 jam 62,54 % de la loĝantaro parolis la germanan, dum nur ankoraŭ 24,74 % parolis la romanĉan, kaj 8,08 % la italan. En la jaro 2000 la parto de la germanlingvanoj kreskis al 81,02 % dum nur 9,12% estis ankoraŭ romanĉlingvanoj kaj la nombro de itallingvanoj estis 2,39 %.
Historio
La unua dokumenta mencio de Andeer datiĝas el la jaro 1208 kiel Anders. En la jaro 15 a.K. jam ekzistis sur la teritorio de la hodiaŭa Andeer romia setlejo kun la nomo Lapidaria. Dum mezepoko Andeer kun la cetera Schams apartenis unue al la episkopo de Koiro, kiu donis ĝin kiel feŭdo al la Senjoroj de Vaz kaj poste ĝis la Milito de Schams al la Grafoj de Werdenberg, kiuj en la jaro 1456 ĝin post la perdita milito revendis al la episkopo de Koiro. En la jaro 1458 la tuta valo de Schams sin liberaĉetis de la episkopa feŭdo. Ĝis la administracia reformo de 1851 Andeer formis kun Ferrara malaltan tribunalon en la tribunalkomunumo Schams. Ek de tiam ĝi estas komunumo de la komunumaro Schams en la distrikto Malantaŭa Rejno. En la jaro 1982 en Andeer estis malfermita kuracbanejo.
Sassierges-Saint-Germain
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Indre, en la regiono Centro-Valo de Luaro (Centre-Val de Loire, prononco [). Fine de en la komunumo vivis. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Châteauroux kaj al la kantono .
NGC 4564
NGC 4564 (aliaj indikoj — UGC 7773, MCG 2-32-150, ZWG 70.186, VCC 1664, PGC 42051) estas galaksio en konstelacio Virgo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
U
U estas la 21-a litero de la moderna latina alfabeto kaj la 26-a litero de la esperanta alfabeto.
En H-sistemo
H-sisteme por skribi Esperanton en kelkaj okazoj la litero "U" ankaŭ signifas la alian literon "Ŭ'" (U kun hoketo) de konsonanto. Ekzemploj estas "autobuso" (aŭtobuso), "hodiau" (hodiaŭ) ktp.
Snofru
Snofru aŭ Snefru estis la unua egipta faraono de la 4-a dinastio, kiu regis dum la 26-a jarcento a.K., de -2639 ĝis -2604, aŭ laŭ aliaj fontoj de -2613 ĝis -2589.
Lou Brooks
Lou BROOKS (naskiĝis 1913, mortis la 24-an de aprilo, 2001) estis Esperantisto kaj helpinto ĉe la Londona oficejo de la Esperanto-Asocio de Britio kaj ties koresponda kurso.
Li estis iama kasisto de EAB kaj la brita ILEI-sekcio. Li estis la reĝisoro de La graveco de la fideliĝo de Oscar Wilde, montrita en la Londona Jubilea Festo (1987, ankaŭ vidbende registrita), kaj de Kiel amas la aliuloj de Alan Ayckbourn, sukcesa en la Brajtona UK (1989).
Schopfheim
Schopfheim estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Lörrach, en la Regiono Alta Rejno-Konstanca Lago kaj en la distriktaro Freiburg de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Edmund S. Phelps
Edmund S. PHELPS (naskiĝis je la 26-a de julio 1933 en Evanston (Ilinojso)) gajnis la Premion de la Banko de Svedio pri Ekonomiaj Sciencoj memore pri Alfred Nobel 2006, ordinare nomatan la Premio Nobel pri Ekonomiko. Li estas usona ekonomikisto konata pro sia esplorado kaj teoriumado pri ekonomia kresko. Inter liaj plej gravaj au influaj kontribuoj estas la enkonduko de ekspekto-bazita mikroekonomiko en la teorion de dungado-determinado kaj la dinamiko prezo-salajra, kaj lia rudimenta teorio pri natura nivelo de senlaboreco.
Phelps studentis ce Kolegio Amherst (B.A. 1955) kaj doktoriĝis (Ph.D.) ĉe universitato Yale en 1959. Li komencis sian profesoran karieron ĉe Yale, daŭrigis gin ce la Universitato de Pensilvanio kaj fine enposteniĝis en 1971 en la Universitato Columbia (en Novjorko), kie li estas "McVickar Professor of Political Economy" ekde 1982. Li estas ankaŭ la estro de la Centro pri Kapitalismo kaj Socio ĉe universitato Columbia.
Premie festskribante pri li la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj diris, ke lia verko "pliprofundigis nian komprenon pri la rilato inter mallongdaŭraj kaj longdaŭraj efikoj de ekonomia politiko."
Eksteraj ligiloj
Pluraj utilaj anglalingvaj artikoloj kaj retejoj ligigas al la anglalingva Vikipedia artikolo.
Lajos Zombory
Lajos Zombory [lajoŝ zombori], laŭ hungarlingve kutima nomordo Zombory Lajos estis hungara pentristo, arkitekto. Lajos Zombory naskiĝis la  en Szeged, li mortis la  en Szolnok.
Biografio
Desegnaĵoj de Lajos Zombory jam ricevis premion en 1881 en industria ekspozicio de Debrecen. Poste li estis desegnisto en sia naskiĝurbo en arkitekta laborejo, sed en 1882 li estis soldato. Post jaroj li estis desegnisto en Budapeŝto en laborejo de Ödön Lechner 11 jarojn. En tiu periodo li faris ankaŭ memstarajn arkitektajn planojn (jurista domego de Szeged). Li studis en Modela Desegna Lernejo kaj majstrolernejo de Gyula Benczúr. Inter 1898-1902 li lernis en Munkeno de Heinrich von Zügel. Hejmenveninta li estis majstro de Artistkolonio (Szolnok). Li pentris ofte bestojn, vilaĝajn pentraĵojn, ĝenrojn. Li ricevis premion en 1921.
Hilozoismo
Dum la Renesanco, Bernardino Telesio kaj Giordano Bruno revivigis la doktrinon de hilozoismo. Bruno kredis specon de Kristana panteismo: Dio estas la fonto, kaŭzo, perilo, kaj celo de ĉio, do ĉio partoprenas je la "daŭranta" dieco. La ideoj de Bruno estis tiel radikalaj ke la Roma Katolika Eklezio tute malakceptis lin kaj li ankaŭ estis ekskomunikita de kelkaj Protestantaj grupoj, kaj finfine estis ŝtiparumigita por diversaj herezoj. Telesio komencis de Aristotelista bazo kaj, pere de radikala empiriismo, alvenis ĉe la kredo ke vivanta forto infuzas aŭ informas ĉion materian. Anstataŭe de la intelektaj universaloj de Aristotelo, li kredis ke vivo generas formon.
En Anglujo, kelkaj el la "Kembriĝaj Platonistoj" ankaŭ aliris al hilozoismo. Henry More kaj Ralph Cudworth akordigis Platonan ideismo kaj la Kristanajn doktrinojn de dia genero, kaj vidis la dia viv-forto kiel la informa principo en la mondo. Kiel Bruno, sed ne al ties ekstremeco, ili pensis ke la genera impulso de Dio donas vivon al ĉio, kio ekzistas.
La ideismo de Baruĥ Spinozo ankaŭ inklinas al hilozoismo. Kvankam li malakceptas la nocion ke neorganika materio posedas identecon, li, kiel la Kembriĝaj Platonistoj, vidas viv-forton aŭ vivantan forton en ĉio materia. Martin Buber ankaŭ tenas hilozoistan kredon. Li diras ke la esenco de aĵoj estas identebla kaj aparta, kvankam ne pra-ekzistanta, do li vidas animon en ĉiu aĵo.
En la 19a jarcento, Ernst Heinrich Haeckel prilaboris materialistan specon de hilozoismo. En lia La Mond-Enigmo, eldonita en 1899, li diras ke estas unueco inter organika kaj neorganika naturo. Ĉia agado aŭ cio, kio okazas de iu ajn speco de materio okazas per naturaj kaŭzoj kaj leĝoj. Do, lia hilozoismo renversas la kutiman modelon: anstataŭ diri ke neorganika materio posedas ion specialan nomita "vivo," li diras ke vivanta materio sekvas la samajn leĝojn kiel nevivanta, do ne estas vera diferenco.
Simpla vibra movo
En fiziko, simpla vibra movo aŭ Harmona oscilo estas sistemo kiu, kiam formovita de ĝia egalpeza pozicio, spertas reagan forton F proporcian kun la delokiĝo x:
kie k estas pozitiva konstanto.
Se F estas la nura forto aganta sur la sistemo, la sistemo estas simpla harmona oscilo, kaj ĝi post komenca ekscito (delokigo) havas sinusajn osciladojn ĉirkaŭ la egalpeza punkto, kun konstantaj amplitudo kaj frekvenco, la frekvenco ne dependas de la amplitudo.
Se ankaŭ frota forto (amortizado) proporcie kun la rapido estas, la harmona oscilo estas amortizita. En tia situacio, la frekvenco de la osciladoj estas pli malgranda ol en la ne-amortizita okazo, amplitudo de la osciladoj malpligrandiĝas kun tempo.
Se ekstera tempo-dependa forto estas, la harmona oscilo estas gvidata, oni nomas ĝin trudata oscilo.
Ĉi tiu artikolo diskutas la harmonan oscilon per klasika mekaniko. Vidi la artikolon kvantuma harmona oscilo por diskuto de la harmona oscilo en kvantummekaniko.
Simpla harmona oscilo
[[Dosiero:HarmOsc2.png|eta|400px|dekstra|La supra kurbo estas la pozicio de la oscililo laŭ la tempo.
La meza kurbo estas la rapido de la movo.
Ĉe la simpla harmona oscilo forto estas nur
Uzante neŭtonan duan leĝon
la akcelo "a" estas la dua derivaĵo de x (dum la rapido "v" estas ĝia unua derivaĵo).
Se oni difinas, tiam la ekvacio povas esti skribita kiel
Alternative, la ĝenerala solvaĵo povas esti skribita kiel
kie la valoro de φ estas ŝovita je \pi/2 \, relativa al la antaŭa formo;
kie A kaj B estas la konstantoj difinitaj per la komencaj kondiĉoj, anstataŭ A kaj φ en la antaŭaj formoj.
La frekvenco de la osciladoj, aŭ propra frekvenco de la sistemo, estas:
La kineta energio estas
kaj la potenciala energio estas
Trudata harmona oscilo
Ĉi tiu estas priskribita per la nehomogena lineara diferenciala ekvacio de dua ordo. Se la pelanta forto estas mem sinusa, la ekvacio estas:
Amortizita harmona oscilo
Ĉi tiu estas priskribita per la ekvacio:
kie la amortizanta forto estas proporcie kun b.
Ekzemplo: pezilo sur risorto mergita en likvaĵo.
Se la solvo estas: kaj estas konstantoj, kiuj dependas de komencaj kondiĉoj; la angula frekvenco estas:
Amortizata, trudata harmona oscilo
Se la pelanta forto estas mem sinusa, ĉi tiu estas priskribata per la ekvacio:
La ĝenerala solvaĵo estas sumo de pasema solvo (la nedaŭra solvaĵo por amortizita negvidita harmona oscilo, de homogena ODE) kiu dependas de komencaj kondiĉoj, kaj malŝanĝiĝema stato (solvaĵo de la nehomogena ODE) kiu estas sendependa de komencaj kondiĉoj kaj dependas nur de pelanta forto.
La malŝanĝiĝema-stata solvaĵo estas:
kie
estas la absoluta valoro de la impedanco
kaj
estas la fazo de la oscilado relativa al la pelanta forto.
Por certa pelanta frekvenco, f = ω/2π, la amplitudo (relative al donita forto F_0) estas maksimuma. Ĉi tiu okazas por la frekvenco fr pri kiu:
kaj estas la resonanco de delokigo.
La pasema solvaĵo bazita sur solvado de la ordinara diferenciala ekvacio estas por ajnaj konstantoj c1 kaj c2:
kie, kaj
La pasema solvaĵo estas sendependa de la gvidada funkcio (la dekstra flanko de la diferenciala ekvacio).
Por trovi la du nekonatajn konstantojn c1 kaj c2, oni bezonas du ekvacioj, kiuj estas donataj per la valoroj de la komenca amplitudo kaj de la komenca rapido.
Notu ke se r = 0 (sen amortizo) kaj ω = ω0, Zm = 0, tial la amplitudo de la gvidita oscilo estus infinita; praktike estas kondiĉoj, kiuj kompreneble limigas la amplitudon aŭ haltas la oscilon.
Maso sur risorto
Se oni kroĉas al fino de risorto mason m, ĝi plilongigos la risorton je longo x. Se oni kreskigas la ŝarĝon, kreskos ankaŭ la plilongiĝo. Post kelkaj mezuroj oni povas difini, ke la plilongiĝo estas proporcia je la maso de ŝarĝo, kaj dependas de iu faktoro k, ĝi estas la risorta konstanto. Pro la gravito la maso tiras la risorton per G forto.
En trankvila stato sur la ŝarĝo efikas la peza forto G, kaj la elasta forto de la risorto F 1, kiu laŭ supraj mezuroj estas kalkulebla:
Se oni pliigas la longon de la risorto per ekstra forto je longeto u al la pozicio 2, pliiĝos ankaŭ la risorta forto:
Post ĉesto de la ekstera forto, la risorta forto ektiras la ŝarĝon en la direkto de la antaŭa trankvila stato. La komenca risorta forto estas proporcia je la plilongigo de la risorto.
La movo de la ŝarĝo akcelas ĝis la origina ripoza punkto. Ĉi tie la risorta forto estas nula, sed la ŝarĝo rezulte de sia movenergio moviĝas plu je malakcela movo ĝis la supra morta punkto. Poste de tie pro sia pozicia energio la ŝarĝo ekmovas malsupren, ĝis la malsupra morta punkto. De ĝi tie denove ekmoviĝas supren, ktp. La alterna movo daŭras ĝis la tempo, kiam la transdonita energio per la tiro de la risorto konsumiĝas pro varmoperdo kaj aera froto.
Se oni bildigas la movon de la ŝarĝa korpo depende de tempo en koordinatsistemo, rezultas diagramo simila al sinusa kurbo. Tiaj sinusaj movoj nomiĝas harmoniaj vibroj. La distanco de la maspunkto de la moviĝanta korpo mezurita de la elira punkto estas la devio, kies grando laŭ la tempo alia kaj alia estas, kaj la plej granda devio estas la amplitudo. La tempo necesa por la tuta ciklo – de la elirpunkto ĝis la reveno al la elirpunkto –, estas la perioda tempo. La reciproko de perioda tempo, kiu montras la nombron de okazintaj periodoj dum tempounuo, estas la frekvenco.
La mezurunuo de la frekvenco estas la herco, je memoro de germana fizikisto Hertz, la malkovranto de la elektromagnetaj ondoj.
La 2\pi-oblo de frekvenco nomiĝas cirkla frekvenco aŭ angula frekvenco:
La cirkla frekvenco montras la parencecon inter cirkla movo kaj vibra movo, ja la ekvacio de cirkla frekvenco forme estas egala al tiu de cirkla movo.
Oni povas difini la akcelon de vibra movo laŭ la analogio de ekzameno de cirkla movo. La vibran movon oni povas rigardi, kiel la projekcion de cirkla movo. La projekcio de movo de punkto A cirkulanta laŭ la rado OA konformiĝas al la movo de masa centro de ŝarĝa korpo pendanta sur la fino de risorto.
La akcela vektoro de cirkulanta punkto sur la loko B1 estas a1. La projekcio de akcela vektoro al la rado OA estas a. La tasko estas difini la akcelon a. Laŭ la figuro surbaze de similaj trianguloj oni povas skribi la rilaton:
De tie:
Laŭ la 2-a aksiomo de Newton oni povas kalkuli la valoron de retira forto:
De ĉi tiu ekvacio oni povas esprimi la risortan konstanton:
de tie venas la perioda tempo kaj la frekvenco:
Videblas, ke la frekvencon de la vibranta sistemo difinas la frakcio de la risorta konstanto kaj la maso de vibranta korpo.
Vraĉev Gaj
Situo
Vraĉev Gaj situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ la rumana landlimo (kontraŭe Socol troviĝas).
Historio
La unua mencio devenis el 1713. En 1891 la fervojo atingis Varázsliget-on. La vilaĝo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto de Fehértemplom, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Vraĉev Gaj 1568 homoj, (1483 serboj (95 %) kaj aliaj).
Palventra pipio
La Palventra pipio (Anthus pallidiventris) estas mezgranda paserina birdo, membro de la genro de pipioj kaj familio de Motaciledoj (kiu enhavas ankaŭ la motacilojn kaj longungulojn) kiu reproduktiĝas en Angolo, Kameruno, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Egipto, Ekvatora Gvineo kaj Gabono. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj herbejoj de malaltaj teroj.
Ĝi estas specio tre kontrasta inter tre brunaj supraj partoj kaj sablokoloraj helaj subaj partoj, kio nomigas la specion en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie pallidiventris signifas precize “kun pala ventro”.
La raso esobe intergradiĝas kun la nomiga en la regiono de Bolobo, meze de DRKongo. Oni agniskas du subspeciojn, kiuj estas la jenaj:
Kadmo de Mileto
Kadmo de Mileto (en la greka Κάδμος ὁ Μιλήσιος Kádmos ho Milésios) estis laŭ kelkaj antikvaj fakuloj, la plej antikva el λογογράφοι - logografoi aŭ antikvaj historiistoj antaŭ Herodoto. Modernaj fakuloj kiuj akceptas tiun vidon, atribuas lin al ĉirkaŭ 550 a.K.; aliaj konsideras lin kiel pure mita. Konfuza noto en Suido mencias tri personojn samnomajn: la unua, la inventisto de la alfabeto; la dua, la filo de Pandiono, laŭ kelkaj la unua verkisto en prozo, iom posta al Orfeo, aŭtoro de historio de la fondo de Mileto kaj de Jonio ĝenerale, en kvar libroj; la tria, la filo de Arkelao, de posta dato, aŭtoro de historio de Atiko en dekkvar libroj, kaj de kelkaj poeziaĵoj de erotika karaktero. Ĉar Dionizio de Halikarnaso (Iudicium de Thucydide, ĉ. 23) distinge asertas ke la verko siatempa kun la nomo de Kadmo estis falsaĵo, plej probable estas ke la du unuaj estas identaj kun la fenica Kadmo, kiu, kiel supozata inventisto de literoj, estis sekve transformita en Mileta kaj en aŭtoro de historia verko. Tiurilate observeblas, ke la antikvaj nobeloj de Mileto skizis sian posteulon reen al Fenica aŭ al unu el ties kompanoj. La teksto de la noto pri la tria Kadmo de Mileto en Suido estas nefidinda; kaj estas necerta ĉu tio klarigos sammaniere, aŭ ĉu li estis historia persono, el kiu oni perdis postan registron.
Bíňa
Bíňa [bina], hungare Bény [bEnj] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nové Zámky.
Situo
Bíňa situas en valo, laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Želiezovce-Štúrovo. La lasta urbo troviĝas 16 km-ojn for.
Historio
Pli frue loĝis tie malamikoj de romianoj kaj avaroj. La lastaj konstruis remparon. En la 11-a jarcento la hungaroj havis tie teran fortikaĵon. La unua mencio pri la loko devenis el 1135 en formo Byn. Dum la historio formiĝis 2 vilaĝoj Nagy (=Granda) kaj Kis (=Malgranda) Bény. La poloj rabadis ĉi tie en 1683. En 1910 loĝis tie 1557 da homoj (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Esztergom (reĝa departemento), al la distrikto de Párkány, poste la vilaĝo iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj senrajtiĝis laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Bíňa 1438 da homoj (1289 hungaroj, 130 slovakoj).
Famuloj
En la iama Kisbény naskiĝis hungara kanoniko Alajos Roder.
Dénes Imets
IMETS Dénes (imeĉ) estis rumania hungara muzikinstruisto, muzikfolkloristo, dramverkisto naskita en Tuşnad la 18-an de aŭgusto 1929 kaj mortinta samloke la 8-an de julio 2011.
Kariero
Dénes Imets akiris diplomon de bazlerenja instruito en Regeno (1954), poste diplomon de muzikinstristo en Kluĵo (1964). Li instruis muzikon, gvidis ĥorojn. La dramverkoj Halmok hitével kaj la muzikteataraĵo Gál Sándor éjszakája estis prezentitaj de teatro Figura Stúdió Színház en Miercurea Ciuc. La studo Bartók és Kodály nyomában Csíkban) (En postsigno de Bartók kaj Kodály aperis en Sfântu Gheorghe [1972] (Kovászna Megyei Népi Alkotások és Művészeti TIK).
Jobato
Jobato (helene Ἰοβάτης, latine Iobates) estis en la helena mitologio likia reĝo, bopatro de Proito, reĝo en Tirinto kaj estis ankaŭ bopatro de la heroo Belerofono.
Lia filino Anteo aŭ Steneboio, edziniĝinta al la reĝo Proito, ekamis heroon Belerofonon, kiu rifuĝis al ŝia patro. Ĉar ŝi ne sukcesis, renversis ĉion kontraŭ Belerofono kaj ĉe sia edzo kulpigis lin, ke li volis seksatenci ŝin. Ĉar Proito ne volis puni gaston, eĉ ne pro ŝia peto, sendis lin al sia bopatro, reĝo Jobato kun sigelita letero en kiu Belerofonan kulpon priskribis kaj petis puni lin.
Sed nek al reĝo Jobato tio estis laŭ la gusto. Tamen li elpensis, ke li ordonos al Belerofono taskon, kiun li ne povos plenumi kaj tamen endanĝerigos sian vivon. Nome Jobato ordonis al li mortigi teruran monstron Ĥimeron, fantomon kun leona kapo, kapra korpo kaj serpenta vosto. Sed al Belerofono helpis dioj kaj lia flugilhava ĉevalo Pegaso, sur kiu li ekflugis kaj de alto pafis sagojn kontraŭ la monstro. Fine li frapis en ĝian gorĝon lancon kun plumba bulo, kiu per fajro en ĝia gorĝo fandiĝis, fluis en ĝian ventron kaj forbrulis ĝian visceron.
Sed tio ne sufiĉis al la reĝo Jobato, ankoraŭ sendis Belerofonon en militon kontraŭ solimioj kaj Amazonoj, kie Belerofono denove brile sukcesis kaj malamikojn venkis. Poste la reĝo dubis pri la kulpigo, lasis ĉion klarigi al si kaj poste Belerofonon senkulpigis kaj petis lin pri absolvo. Pli la reĝo edziniĝis al li sian filinon kaj nomis lin heredanto de likia trono.
Enikő Kálmán
KÁLMÁN Enikő [ka:lma:n], (Enikő Bíró) estas rumania hungara pentristino. Ŝi naskiĝis en Bârghiș en 1959.
Biografio
Enikő Kálmán akiris diplomon en 1982 en Arta Altlernejo de Kluĵo. Li instruis desegnon en Miercurea Ciuc. Ŝi ekspoziciis en 1986. De 1990 ŝi estis ano de Stigma Műhely.
Naoki Nakagawa
Naoki Nakagawa (中川 直樹, n. ) estas japana futbalisto.
Willi Hennig
Willi HENNIG, naskiĝis la 20-a de aprilo 1913, mortis la 5-a de novembro 1976, estis germana biologo kaj estas opiniata "patro" de la taksonoma sistemo nomigita kladistiko.
Naoki Nakagawa
Li futbalis ĉe Urawa Reds.
Puŝĉina Radioastronomia observatorio
La Puŝĉina Radioastronomia observatorio (PRAO) estas plej malnova radioastronomia observatorio en Rusio. PRAO estis establita en 1956 de la Lebedeva Fizika Instituto de la Rusia Akademio de Sciencoj (LFI RAS). Nun ĝi estas administrata de la AKC de LFI RAS.
Historio
...
Instrumentoj
RT-22 — plenturnebla radioteleskopo kun diametro de la ĉefa spegulo D = 22 m. Plej malnova teleskopo en PRAO kaj unu el plej malnovaj en Rusio. La konstruo de la RT-22 komenciĝis en fino de 1956 kaj finiĝis en Majo 1959.
BKR-1000 — Benda Krucforma Radioteleskopo 1000-metra.
GSA — Granda Skana Anteno.
Esploroj
...
Sulejovice
Sulejovice estas vilaĝo en Ĉeĥio, regiono Ústí nad Labem, distrikto Litoměřice troviĝanta 2 km sudokcidente de Lovosice. En la vilaĝo loĝas.
Historio
Unua skriba mencio pri la vilaĝo devenas el jaro 1251.
Marsha M. Linehan
En siaj kondutisme bazitaj esploroj ŝi koncentriĝas pri la temo de "psikoterapio de suicidemaj emocie malstabilaj pacientinoj, kaj evoluigis la Dialektike behaviorisman terapion - stude kontrolitan terapian koncepton, en kiu aparte gravas la emocia rilato inter terapiisto kaj terapiato en individuaj kunsidoj kaj la grupa trejnado de psikosociaj kapabloj de la terapiatoj. Specifa adapto por junuloj nomatas "dialektike behaviorisma terapio por adoleskuloj" (DBT-A).
"Malvalidigo"
"Malvalidigo" estas termino, kiun Marsha Linehan ekuzis en psikosocia senco kaj enkondukis en la psikologian lingvaĵon: Laŭ ŝia vortuzo la termino priskribas procedojn kaj situaciojn, en kiuj homoj devas vivi en psike malfavora etoso de manka empatio ĝis la travivo de psika misuzo kaj psikaj traŭmatoj. Tiel la koncernatoj povas evoluigi misfunkciajn psikajn strategiojn kaj sekve havi signifajn problemojn trakti siajn proprajn emociojn kaj kontroli la interpersonajn rilatojn. Se tiu malfavora etoso jam regas en infana kaj adoleska aĝo, la koncernatoj eĉ eble neniam lernis taŭgan trakton de siaj emocioj, kaj tiukaze estas aparte malavanĝigitaj.
Nagykökényes
Nagykökényes (nadjkokEnjeŝ) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en subregiono de Hatvan. La vilaĝonomo signifas: granda-prunelejo.
Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Hatvan troviĝas 11, Pásztó 27, Gödöllő 29 km-ojn.
Historio
La loko estis loĝata dum la pratempoj. Dum la mezepoko la kampoj apartenis al subepiskopo, poste al la Osmana Imperio. En 1715 oni komputis en la vilaĝo 17 domomastrumojn. En 1854 granda incendio okazis. En 1873 pro ĥolero vilaĝanoj mortis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, poŝto, interretejo.
Balázs Galkó
Balázs Galkó [balAĵ galkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo Galkó Balázs estas hungara aktoro, voĉoaktoro, deklamisto.
Balázs Galkó naskiĝis la  en Budapeŝto.
Biografio
Balázs Galkó studis en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo, sed antaŭ la finekzameno li forlasis la altlernejon pro persona konflikto en 1970. Li komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto), post 2 jaroj li estis membro de pluraj teatroj kaj province kaj ĉefurbe. Inter 1986–1998 li estis liberprofesiulo, poste li membriĝis en Nova Teatro (Budapeŝto). Li ofte reĝisoris aŭ deklamis kaj havis filmajn taskojn. En 2020 li resaniĝis el kancero. Li ricevis precipe ŝtatajn premiojn inter 2002-2020. Li edziĝis en 1977, lia edzino naskis 2 filojn en 1977 kaj 1980.
Surskribo
Surskribo aŭ epigrafo estas signo (plej ofte skribo, pli malofte  simbolo), kiuj estas enlasita en stabilaj materialoj, plej ofte sur objektoj de konstanta loko. La lingvaj surskriboj estas plej ofte mallongaj  memor-tekstoj, tombaj surskriboj,   konsekraj surskriboj, honor- kaj domsurskriboj, promesoj, donacoj al dioj, dekretoj, kaj juraj surskriboj.
Funkcio, materialo kaj tekniko
Surskriboj havas la funkcion, fiksi informon dum longa tempo. Ĝenerale temas pri reprezentado kaj memorado. La uzitaj materialo kaj tekniko estas imanenta konsisto de la estetika efiko.
Surskriboj ofte estas ĉizita j en ŝtono. Ofte la literoj estas ankaŭ farbitaj aŭ orumitaj. En la grek-romia antikvo la literoj ofte estas ruĝe koloritaj. Ankaŭ estis uzataj metalgisaĵo respektive  gravuraĵoj. Speciala tekniko estas la sgrafito. Ankaŭ estas uzataj gratteknikoj aŭ grafito.
La plej malnova surskribo devenas el la frua antikvo. La surskriboj estas gravaj historiaj fontoj por esplori la antikvon kaj la mezepokon. Surskriboj aŭ epigrafoj estas esplorataj de propra disciplino, la epigrafiko, historia helpscienco. Ekzistas centmiloj da antikvaj surskriboj. Ekde 1853 la latinaj epigrafoj el la iam Imperium Romanum (romia imperio) estas registritaj de la institucio Corpus Inscriptionum Latinarum (latina epigrafaro). Ĝi estas ekde la fondo fare de Theodor Mommsen la plej fama dokumentado de la epigrafa heredo el la romia antikvo.
31883 Susanstern
31883 Susanstern estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝia nomo honoras Susan Stern, mentorinon de unu finalist(in)o de la Broadcom MASTERS de 2015 : konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de mezlernejoj. Ŝi estas instruistino ĉe la Springhouse Middle School de Allentown (Pensilvanio).
18004 Krystosek
18004 Krystosek estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Rebecca Jennifer Krystosek, kiu gajnis la unuan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2003 pro sia projekto pri scienco de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la Bagley High School de Bagley (Minesoto, Usono).
Zahara de la Sierra
Zahara de la Sierra estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Cádiz, sude de Hispanio. La areo de la municipo estas 72 km2 kie loĝas 1529 geloĝantoj. Zahara de la Sierra situas je 124 km de la provinca ĉefurbo Cádiz.
Komuna Norma Datumaro
La Komuna Norma Datumaro aŭ Universala Norma Datumaro - germane nomata Gemeinsame Normdatei (GND), angle Integrated Authority File - estas norma datumaro enkondukita aprile 2012 en Germanlingvio. En la Komuna Norma Datumaro kolektiĝis la eksa germanlingvaj normaj datumaroj pri personaj nomoj (Personennamendatei, PND), pri trovilaj terminoj (Schlagwortnormdatei, SWD), pri ŝtataj kaj neŝtataj institucioj inkluzive de subnaciaj unuoj (Gemeinsame Körperschaftsdatei, GKD) kaj la unueca titola datumaro de la Germana Muzika Arkivo (DMA-EST-Datei aŭ en longa formo Deutsches Musikarchiv-Einheitssachtitel-Datei). La Komuna Norma Datumaro estas kune administrata fare de la Germana Nacia Biblioteko kun ĉiuj bibliotekaroj en Germanio, la Aŭstria Ligo de Bibliotekoj (Österreichischer Bibliothekenverbund, obv) kaj la Svisa Nacia Biblioteko (nacilingve nomata Schweizerische Nationalbibliothek, NB, Bibliothèque nationale suisse, BN, Biblioteca nazionale svizzera, BN, respektive Biblioteca naziunala svizra, BN).
La 19-an de aprilo 2012 ĝi anstataŭigis la ĝis tiamajn unuopajn germanlingvajn normajn datumarojn.
En la projekto "Virtuala Internacia Norma Datumaro", angle Virtual International Authority File (VIAF) la germanlingva kaj aliaj normaj datumaroj interligiĝas al virtuala internacia norma datumaro.
Carlo Blasis
Carlo BLASIS (Napolo, 1803 - Cernobbio, 1878), estis itala instruisto de baleto, koregrafo kaj dancisto. Lia profesia kaj pedagogia agado kontribuis al perfektigo de la baleto (Traité élémentaire, théorique et pratique de l'art de la danse, 1820; Code of Terpsichore, 1828). Li estis disĉiplo de Jean Dauberval kaj Salvatore Viganò, kaj poste estis kaj majstro kaj teoriulo de danco.
Biografio
Blasis estis filo de konata muzikisto kaj komponisto, edukiĝis en etoso de artoj kaj inter la ĉefaj tiamaj beletristoj. Li studis muzikon, arkitekturon, desegnon, geometrion kaj anatomion.
Li estis la unua kiu publikigis analizon pri la tekniko de baleto jam en 1820, en verko nomita “Traité élémentaire, théorique, et pratique de l'art de la danse” (Baza traktaĵo pri la arto de danco, la teorio kaj la practiko). Li poste verkis “The Code of Terpsichore” (La kodo de Terpsiĥoro). En tiuj lernolibroj li kodigis sian instruadon, metodojn kaj ĉiun sciaron pri tekniko de klasika baleto. Tiuj libroj –ankoraǔ nuntempe- utilas kiel bazo por la edukado en klasika baleto. Oni atribuas al li la dancosintenon "attitude", derivita el la fama statuo de Merkuro de Giovanni da Bologna.
Li malkovris la teknikon por eviti kapturniĝon dum turnoj nomita “spotting”, pere de kiu la dancisto turnas sian kapon pli rapide ol la cetero de la korpo, kaj tiel li tenas sian fokuson sur punkto, evitante tiel la senton de kapturno.
En 1855 li kreis la "stangon" kaj ekzempligis ĝian uzadon cele al faciligo de la lernado kaj perfektigo de la klasika danco.
134112 Jeremyralph
134112 Jeremyralph estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Kun granda duonakso de 3,197435, kalkulita por la epoko de la , ĝi orbitas je nur 383 600 km cis la arbitra limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono. Ĝi estas en orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Jeremy Ralph, Inĝeniero pri Planado de Flugo de United Launch Alliance por la raketo Atlas V, kiu lanĉis la Asteroidan Mision de Specimena Alvenigo OSIRIS-REx al 101955 Bennu. Li ankaŭ helpis por la misioj SDO, MSL kaj LDCM.
NGC 4565
NGC 4565 (aliaj indikoj — UGC 7772, MCG 4-30-6, ZWG 129.10, FGC 1471, KUG 1233+262, PGC 42038) estas galaksio en konstelacio Berenica Hararo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ajmaroj
La ajmaroj estas indiĝena popolo en Sudameriko, parolante la ajmaran lingvon. Ili parte loĝas en areo de Andoj sur altebenaĵoj en Bolivio. Ili estas tie ĉirkaŭ 30-40% de la loĝantaro. Aliaj ajmaraj grupoj loĝas en suda Peruo, kie ili estas ĉirkaŭ 5% de la loĝantaro kaj en norda Ĉilio, kie ili estas ĉirkaŭ 0,3% de la loĝantaro.
Origino
La indiĝenaj aŭtoroj reprezentas ĉefe tiun tezon, ke la ajmara kulturo venas de la anda altkulturo Tiwanaku (1580 a.K - 1172 p.K.). La iama imperia teritorio kongruas kun nuna lingvoareo de la ajmara. La ĉefurbo de Tiwanaku-imperio situas je 3 600 metroj kaj havis en la 12-a jarcento pli ol 40 000 loĝantojn. Tiu kulturo estis inter la unuaj komunumoj, kiuj konstruis per ŝtono. Kvankam la arkeologoj elfosis tuin urbon nur sesone, ĝi apartenas nun al la plej gravaj vidindaĵoj de Sudameriko.
Konsidero de tempo
Male al multaj aliaj popoloj, Ajmaroj konsideras, ke la pasinteco estas antaŭe, konata kaj videbla, kaj ke la estonteco, nekonata kaj nevidebla, estas malantaŭe.
Marek S. Huberath
Marek S. Huberath (naskiĝis 1954) - pseŭdonimo de pola fizikisto kaj sciencfikcia verkisto. Li laboris pri biologia fiziko kaj fiziko de solido en Jagielona Universitato en Krakovo.
Huberath debutis en 1987. Li ricevis Premio Zajdel por novelo Kara większa ("Puno pligranda" - 1991) kaj por romanoj Druga podobizna w alabastrze ("Dua imaĝo en alabastro" - 1997) kaj Gniazdo światów ("Nesto de mondoj" - 1999).
Bibliografio
Andrew Ellicott
Andrew ELLICOTT (24a de januaro 1754 – 28a de aŭgusto 1820) estis usona termezuristo kiu helpis mapigi multon el la teritorioj okcidente de la Apalaĉaj Montoj, terenmezurante la limojn de la Distrikto Kolumbio. Li pluigis kaj kompletigis la verkon de Pierre (Peter) Charles L'Enfant pri la plano por Vaŝingtono, kaj estis instruisto pri termezuradaj metodoj por Meriwether Lewis.
Melinda pipio
La Melinda pipio (Anthus melindae) estas mezgranda paserina birdo, membro de la genro de pipioj kaj familio de Motaciledoj (kiu enhavas ankaŭ la motacilojn kaj longungulojn) kiu reproduktiĝas en Kenjo kaj Somalio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj herbejoj de malaltaj teroj aŭ laŭsezone humidaj aŭ inunditaj herbejoj de malaltaj teroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.