cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Modiino
Etimologio
La nomo "Modiino" (מודיעין, kun fina konsonanto ן, "n") venas de antikva vilaĝo historie nomita "Modi'im" (מודיעים, kun fina konsonanto ם, "m"). La moderna hebrea literumo por Modi'in sekvas rekonstruon bazitan sur la greka nomo Μωδαῒν / Μωδαί (Modain/Modin), preteratentante la pli antikvan literumon de tiu nomo trovita en la Miŝno, la unua ĉefa halaĥa verkaĵo de la judaj parolaj tradicioj aŭ "Parola Torao" (Pesahim 9:2; Hagigah 3:5), kie la nomo estas skribita Modi'im (מודיעים).
Plana koncepto
La planita urbo Modiino estas konstruita laŭ koncepto derivita de ĝia topografio:
La planadon de la nova urbo kunordigis la renoma arkitekto Moŝe Safdie.
La unuaj civitanoj translokiĝis al la nova urbo en 1996; la celplanado antaŭvidas populacion de 240 000 urbanoj, kun "pura" industrio kaj amaso da herbejo. Proksime de la urbo jam nun situas la parko kaj "biblia ĝardeno" Neot Kedumim. Kiam la projektita loĝantaro estos atingita, Modiino estos unu el la plej grandaj urboj en Israelo.
Torrejón del Rey
Torrejón del Rey [toreĤON delREJ] (Tureto de la Reĝo) estas municipo de Hispanio, en la Provinco Gvadalaĥaro, regiono de Kastilio-Manĉo.
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas Torrejonero [toreĥoNEro]. La censita loĝantaro en 2016 estis de 5 160 loĝantoj kaj la denseco estas de 205,01 loĝ/km².
Situo
Torrejón del Rey situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Kamparo de Gvadalaĥaro en la centr-okcidenta parto de la Provinco Gvadalaĥaro, lime kun la Madrida Regiono, je altitudo de 721 m super marnivelo; je 22 km el Gvadalaĥaro, provinca ĉefurbo, el 20 km el Alcalá de Henares, plej proksima urbo, je 49 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 25,17 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°38′45″N 3°20′08″Ok.
Geografio
Ĝi limas kun la municipoj Valdeavero, Fresno de Torote, Ribatejada (de la provinco Madrid) kaj kun Galápagos kaj Valdeaveruelo (provinco Gvadalaĥaro). La maksimuma alto de la municipo estas en ĉirkaŭ 830 m, kaj la minimuma alto en ĉirkaŭ 688 m. La vilaĝo Torrejón estas situa je altitudo de 721 msm. Estas malgranda enklavo de Torrejón ene de la provinco Madrido, nura teritorio de Kastilio-Manĉo izolita en alia regiono, konata kiel Los Barrancos (la ravinoj) kaj La Canaleja (la kanaleto). La municipo estas trafluata de la rivero Torote, foje rojo, kaj de subrojoj (Valdibañez, Valdemora, Macareno, Albatajar, Sordo, Barranquillo, Valtájar kaj La Dehesa). La ĉefa komunikvojo estas la nacia ŝoseo N-320 kaj la provinciaj ŝoseoj GU-1056 kaj GU-141. La loĝokernoj estas Torrejón domaro kaj la urbanizaĵo Parque de Las Castillas.
Historio
Oni trovis arkeologiajn restojn de antaŭromiaj setlejoj en la zono de Koridoro de Henares proksima al Torrejón. La romanigo de Karpetanio el 182 a.K. La pretoroj Sempronio Grakĥo kaj Postumio Albino submetis la teritorion. Ĉirkaŭ la 1-a a.K. okazis procezo de urbanizado de Karpetanio kaj Oretanio, kie estas domaroj aŭ fortifikitaj setlejoj anstataŭ "cives" (aŭ urboj) laŭ la geografo Strabono. Post la romanoj venis la visigotoj (5-a al 8-a jarcentoj) kaj la araboj (8-a jarcento).
Post la franca invado, la gerilano Juan Martín Díez, “El Empecinado”, kiu estris la batalionon “Batallón de Tiradores de Sigüenza”, rezistis kun la gerilo en Guadalajara, Cuenca kaj la Campiña del Henares. La Kortumo de Kadizo nuligis la jurisdikciajn senjoriojn per Dekreto de la 6a de julio 1811.
Ruĝnuka sevsuĉulo
La Ruĝnuka sevsuĉulo (Sphyrapicus nuchalis) estas mezgranda sevsuĉulo, tio estas birdo de la familio de Pegedoj kaj genro Sphyrapicus, karakteraj laŭ la komuna nomo pro suĉi sevon de arboj, kiu reproduktiĝas en Nordameriko. La genro inkludas ankaŭ la speciojn de la Buntvizaĝa sevsuĉulo, Ruĝbrusta sevsuĉulo kaj Nigroblanka sevsuĉulo.
Torrejón del Rey
Historio
Je la Hispana Enlanda Milito, Torrejón del Rey estis en la nomita respublika zono. En marto 1937, la fronto estis je malmultaj kilometroj de la vilaĝo. La frankistoj (naciistoj kaj itala bataliono) luktis kontraŭ la respublikanoj en la batalo de Guadalajara, dum malsukcesa klopodo por alveni al Madrido nordoriente.
Ruĝnuka sevsuĉulo
Habitato
Ties reprodukta habitato estas miksita arbaro de areoj de la Roka Montaro kaj Granda Baseno de Nordameriko. Ili nestumas en kavaĵo en morta arbo. Aliaj specioj kiuj nestumas en arbokavaĵoj reuzas nestojn iam uzitajn de tiu ĉi specio.
Priskribo
La Ruĝnuka sevsuĉulo estas tre simila al la Buntvizaĝa sevsuĉulo. Plenkreskuloj estas nigraj en dorso kaj flugiloj kun klare videblaj blankaj zonoj; ili havas nigran kapon kun blankaj larĝaj strioj (tiom larĝaj ke same oni povus diri, ke ili havas blankan vizaĝon kun nigraj strioj) kaj ruĝajn frunton, kronon kaj nukon (kaj tio estas la plej klara diferenco kun la Buntvizaĝa sevsuĉulo, flavajn bruston kaj supran ventron, blankan suban ventron kaj pugon kaj nigran voston kun blanka centra strio. Plenkreskaj maskloj havas ankaŭ ruĝan gorĝon, dum ino havas blankan supran gorĝon kaj nur suban ruĝan gorĝon. Ambaŭ seksoj havas tre belan kaj buntan vizaĝon. Krome ankaŭ la okuloj kaj la beko estas nigraj.
Torrejón del Rey
Demografio
Je la alveno de la industrio al la areo en la 1960-aj jaroj okazis unua demografia eksplodo pro la amasa alveno de laborforto ricevita de diversaj lokoj de la centro kaj sudo de Hispanio, ĉefe de la propra Gvadalaĥaro, sudo de Kastilio-Leono, Ekstremaduro, Manĉo kaj Andaluzio; zonoj tre tuŝitaj de la tiama kampara krizo, kies loĝantaro, ĉefe kamparana majoritate devis elmigri al la grandurboj kaj ties ĉirkaŭaĵoj. Ekde tiam, la loĝantaro kreskiĝis eksponenciale. La industria stabiligo en la zono kaj la plibonigo de servoj estis akompanataj de dua demografia eksplodo en la unuaj jaroj de la 21-a jarcento, fakto kiu tuŝis ĉefe la tutan areon de la Koridoro de Henares, kie oni ricevis loĝantaron ĉefe el la Madrida Regiono kaj de eksterlande.
Ruĝnuka sevsuĉulo
Priskribo
Tiuj birdoj migras suden kaj al malplenaj areoj de altaj niveloj.
Torrejón del Rey
Demografio
La historia evoluo demografia de Torrejón del Rey montras tiun krutan supreniron klare laŭ la ciferoj. En la komenco de la 20-a jarcento estis iom pli ol 400 loĝantoj. Post la Hispana Enlanda Milito kaj post la elmigra krizo de la ruraj areoj, male kiel okazis en aliaj setlejoj de la provinco la loĝantaro restis en similaj ciferoj en la fino de la 1960-aj jaroj, ĝuste kiam tute male okazis en multaj lokoj de Hispanio. Sed poste la ciferoj ege pli multe kreskis ĝis 1 500 komence de la 21-a jarcento kaj multe pli ĝis pli ol 5 000 lastatempe. Nun estas novaj urbanizaĵoj de la municipo, intir ili, la parko Las Castillas (ĉirkaŭ 2 500 loĝantoj)​ kaj Muriel.
Ruĝnuka sevsuĉulo
Priskribo
Laŭ la nomo de sevsuĉuloj sugestas, kaj kiel aliaj sevsuĉuloj, tiuj ĉi birdoj elfosas truojn en la arboj kaj suĉas la sevon kaj la insektojn allogitajn de tiu. Ili foje kaptas insektojn ankaŭ dumfluge; ili manĝas ankaŭ semojn kaj berojn.
Tiu birdo estis iam konsiderata kiel subspecio de la Buntvizaĝa sevsuĉulo.
Provençana (Metroo de Barcelono)
Provençana estas stacio sur linio 10 de la Metroo de Barcelono, situanta en L'Hospitalet de Llobregat. Ĝi estis malfermita la.
William Prout
William PROUT (1785-1850) estis angla multflanka fizikisto, fiziologa kuracisto kaj kemiisto, kiu faris gravajn esplorojn en la kampoj de la medicino, fiziologio, meteorologio kaj kemio. Li studis la procezojn de digesto, spiradon kaj formadon de la sango, la urinan sistemon, la urinon kaj la urinajn ŝtonojn, li identigis la ĉeeston de klorida acido (1823) en la gastra suko kaj proponis la teorion,  ke la atomaj pezoj de la elementoj estas la entjeran multoblon de la maso de la hidrogeno (hipotezo de Prout).
Prout estis la unua, kiu rekonis la organikan difektigon de la histoj. En 1827 li proponis klasadon de la nutraĵoj en sakarinaj (karbonhidratoj), oleaj (grasoj) kaj albuminaj (proteinoj). En la 11-a de decembro 1823, en la "Reĝa Kolegio de Kuracistoj" li prezentis sian verkon: "Pri la naturo de acidaj kaj salaj materioj kutime trovataj en la stomakoj de la bestoj"
Biografio
Prout naskiĝis en Horton, Gloucestershire en 1785 kaj edukita ĉe 17 jaroj de kleriko, sekvita de la Akademio Redland en Bristol kaj la Universitato de Edinburgo, kie li diplomiĝis en 1811 pri medicino. Lia profesia vivo estis kiel praktikanta kuracisto en Londono, sed li ankaŭ okupiĝis pri kemia esplorado.
En 1827, mi proponis la klasifikon de la substancoj en la manĝaĵoj en sukerojn kaj amelojn, oleajn korpojn kaj albumenon, kiuj poste estus konataj kiel karbonhidratoj, grasoj kaj proteinoj.
Prout estas pli bone memorata tamen pro siaj esploroj pri fiziko-kemio. En 1815, surbaze de la tiutempaj disponeblaj atomaj pezoj, li anonime hipotezis, ke la atoma pezo de ĉiu elemento estas entjera multoblo de la hidrogeno, sugestante, ke la hidrogena atomo estas la sola vere fundamenta partiklo (kiun li nomis protilo), kaj ke la atomoj de la aliaj elementoj konsistas el grupiĝoj de diversaj nombroj da hidrogenaj atomoj.
Pachira aquatica
Mongubo (Pachira aquatica) estas tropika malsekregiona arbo de la malva familio Malvacoj, apartenanta al Centra kaj Suda Ameriko kie ĝi kreskas en marĉoj. Ĝi estas konata per siaj popularaj nomoj Malabar-kaŝtano, franca arakido, Gujana-kaŝtano, Proviza arbo, Saba-nukso, Monguba (Brazilo), Pumpo (Gvatemalo) kaj estas komerce vendita sub la nomoj Monarbo kaj Monplanto. Ĉi tiu arbo estas foje vendita kun plektita trunko kaj estas kutime kreskigita kiel potplanto, kvankam pli ofte, tio kion oni vendas kiel la potplanto "Pachira aquatica", estas fakte simila specio, P. glabra.
La genra nomo devenas de lingvo parolata en Gujano. La specia nomo estas latine por "akva". Ĝi estas klasifikita en la subfamilio Bombacoideae de la familio Malvacoj. Antaŭe ĝi estis atribuita al Bombakacoj. La nomo "monarbo" ŝajnas rilati al historio pri ĝia origino, kiam malriĉulo preĝante por mono, trovis ĉi tiun "strangan" planton, prenis ĝin hejmen kiel antaŭsignon kaj enspezis monon vendante plantojn kreskintajn el ĝiaj semoj.
William Prout
Biografio
Li estis elektita ano de la “Reĝa Societo de Londono” en 1819. Li faris la Goulstonian Prelegon por la “Reĝa Kolegio de Kuracistoj” en 1831 pri la apliko de la kemio al al medicino.
Pachira aquatica
Priskribo
Pachira aquatica povas kreski ĝis 18 m (59.1 ft) en alteco en natura medio. Ĝi havas brilajn verdajn palmajn foliojn kun lancetformaj folietoj kaj glata verda ŝelo. Ĉi tiu specio formas iomete dikigitan radikon kun pli malgrandaj radikoj aŭ radikoj, kiuj ankaŭ funkcias kiel akvorezervujo. La relative glata ŝelo estas bruna tra griza kaj iomete fendiĝinta; junaj branĉoj estas verdaj. Ekstere, P. aquatica produktas larĝan kronon. La transiraj kaj longtigaj, kunmetitaj manformaj, iomete ledecaj folioj estas aranĝitaj ĉe la branĉaj finoj. La petiolo longas ĝis 24 cm. La folioj estas brile verdaj kaj brilaj kaj konsistas el ĝis naŭ folietoj (fingroj). La plejparte glataj, mallongtigaj flugfolioj estas ĝis 28 cm longaj kaj rondetaj per rondaj pintaj, pikitaj aŭ pintaj. Ili estas lancetformaj aŭ ovovataj, kun malpezaj mezaj vejnoj. Estas deklivaj stipuloj ĉeestantaj. Kaj la folioj kaj la floroj estas manĝeblaj.
William Prout
Biografio
Prout verkis la okan Traktaĵon de Bridgewater, “Kemio, Meteorologio kaj la Funkcio de la Digesto”, konsideritan rilate al la Natura Teologio. Ĝuste en ĉi tiu verko li kreis la esprimon "konvekcio" por priskribi specon de energitransigo.
Pachira aquatica
Priskribo
Ĝiaj okulfrapaj floroj, inter la plej grandaj arbofloroj en la mondo, havas longajn, mallarĝajn petalojn, kiuj malfermiĝas kiel banana ŝelo kaj malkaŝas harecajn flavecajn oranĝajn stamenojn. La verdflavaj aŭ kremkoloraj, hermafroditaj kaj tre grandaj, mallongaj kaj dik-tigaj floroj kun duobla perianto similas al razaj penikoj longaj stamenoj. La finaj, unuopaj du- aŭ trioblaj floroj aspektas kiel vespert-polenitaj floroj. La ĝis ĉirkaŭ 2 cm longa, ekstere hareca, verdecbruna kaj superkreskita Ĉi tiu specio, verdecbruna kaliksa tasforma kaj ĉirkaŭ 2 cm longa. Ĉiuj longformaj petaloj estas ĝis 30 cm longaj. Floroj havas el ĉirkaŭ 180-250 rozkolorajn stamenojn kun longformaj anteroj. La kvinĉambraj ovarioj plej supre kun longa grifelo kundividita, mallonga loba cikatro. La kapsuloj estas grandaj, brunaj, lignecaj, ĝis 20-30 cm longaj, malglataj kaj ovformaj, kun diametro de ĉirkaŭ 10-15 cm, pezas ĉirkaŭ 1-1,5 kg kaj enhavas 10-25 nuksojn.
William Prout
Biografio
En 1814, Prout edziĝis kun Agnes Adam, filino de Alexander Adam, de Edinburgo, Skotlando, kaj kune ili havis ses infanojn. Prout mortis en Londono en 1850 kaj estis entombigita en la Tombejo Kensal Green.
Pachira aquatica
Kultivado
La arbo kreskas bone kiel tropika ornamaĵo en humidaj, senfrostaj lokoj, kaj povas esti komencita de semo aŭ tranĉado. Ĝi estas fortika planto kaj bone adaptiĝas al malsamaj kondiĉoj. La planto postulas brilan lumon, sed ne rektan sunlumon. Oni devas enkonduki intern-kreskitan planton iom post iom por direkti la sunlumon ekstere por malpliigi la eblojn sunbruli siajn foliojn. Ĉi tiu arbo prosperas kaj en kutima potgrundo kaj en akvo en hidropona sistemo.
William Prout
Biografio
La "Prout" estas unuo de nuklea ligo-energio, kaj estas 1/12 la ligo-energio de la deŭterono, aŭ 185,5 keV. Ĝi ricevis la nomon de William Prout. "Proutons" estis unu el la unuaj kandidatoj por la nomo de tio, kio nun nomiĝas protonoj.
Pachira aquatica
Kultivado
La planto kreskas bone en brila lumo, sed ankaŭ toleras partan ombron ĉe ĉambraj temperaturoj de 12 ° C ĝis 25 ° C. La folioj de planto povas flaviĝi kaj fali kiam tagoj estas pli mallongaj en aŭtuno, kio ne estas signo de malsano, kaj la planto rekomencos sian kreskon senprobleme la sekvan printempon. Arbo maturiĝas kiam estas 4-5-jara. Ĝi produktas siajn unuajn fruktojn printempe kaj aŭtune. Krome, ĝi povas elteni temperaturojn ĝis 5 ° C sen perdi siajn foliojn, kvankam homoj rekomendis ne kreskigi ĝin sub 12 ° C kiel oranĝejo, la ideala kulturotemperaturo estas ĉirkaŭ 20 ° C la tutan jaron kun alta humido. Foja malforta frosto povas kaŭzi, ke ĝi perdas siajn foliojn, kaj ĝi kreskigas novajn foliojn en la sekva printempo. En Orienta Azio, Pachira aquatica (ĉine: 馬拉巴 栗; pinjine: Minlābā lì; nome 'Malabar-kaŝtano') estas ofte nomata "monarbo" (發財樹 fācái shù). Ĉi tiu arbo estis delonge populara kiel ornamaĵo en Japanio. En 1986 tajvana kamionisto unue kultivis kvin malgrandajn arbojn en ununura florpoto kun iliaj kofroj plektitaj. La populareco de ĉi tiuj ornamaĵoj ekflugis en Japanion kaj poste al multe de la cetero de Orienta Azio. Ili estas simbole asociitaj kun bona financa riĉaĵo kaj vidiĝas tipe en entreprenoj, foje kun ruĝaj rubandoj aŭ alia ornamaĵo alkroĉita. La arboj ludas gravan rolon en la agrikultura eksporta ekonomio de Tajvano kun eksportadoj de 250 milionoj NT (7 milionoj da usonaj dolaroj) en 2005. Tamen multaj specimenoj en kultivado vendataj kiel Pachira aquatica estas fakte la simila specio, P. glabra, kiu disvolvas dikan bazon en pli juna aĝo kaj havas pli malgrandan kreskokutimon, malpli okulfrapajn florojn, kaj 6 verdajn semkapsulojn prefere ol 12 brunajn semkapsulojn.
Kemio
La ĉeesto de ciklopropenoidaj grasacidoj en la nuksoj estis uzata por konstati, ke la nuksoj ne manĝeblas kaj ne taŭgas por homa konsumado, malgraŭ ke la nuksoj estas manĝataj aŭ uzataj en medicino. Almenaŭ unu recenzo indikas, ke CPFA estas kancerigaj, kunkancerigaj kaj havas kuracajn kaj aliajn efikojn al bestoj; laŭ ĉi tiu recenzo, "CPFA en manĝaĵoj estas danĝera por la homa sano." El 6 ratoj testitaj en studo pri P. aquatica, 5 mortis post konsumado de la nuksoj. La pluviva rato pligrandigis organojn inkluzive de la stomako, hepato, pankreato, renoj, pulmoj kaj ankaŭ havis lienan atrofion. Esplorado pri la sanaj efikoj de manĝado de nuksoj ĉe homoj nuntempe mankas.
Irma Török
TÖRÖK Irma (toeroek) estis hungara dramaktorino naskita en Temesvár la 13-an de marto 1871 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de novembro 1945.
Kariero
Irma Török post fino de aktorakademio en 1893 estis dungita de Ede Paulay en la Nemzeti Színház (Nacia Teatro de Budapeŝto). Dum la mondekspozicio de Parizo ŝi faris teatran studvojaĝon eksterlande. En 1900 ŝi havis sukceson en Londono kiel poemdeklamistino. En 1914 ŝi retiriĝis. El 1924 ŝi iĝis eterna ano de Nemzeti Színház.
Vriĝio
Vriĝio estis sendependa respubliko (gaṇarājya aŭ gaṇasaṅgha ) regita de konfederacio de ok klanoj, inkluzivante la liĉaviojn, ĉ. de –700 ĝis –300, kaj ĝi estis unu el la dek ses grandaj regnoj de antikva Barato. La regno regis la regionon Mitilon en nuna norda Biharo kaj ties ĉefurbo estis Vajŝalio, kiu estis ankaŭ la ĉefurbo de la liĉavioj.
En literaturo
Kaj la budhisma Grada kolekto kaj la ĝajnisma Bhagavati sutra inkluzivas Vriĝion en ilia listo de dek ses grandaj regnoj (solahamahājanapada).
Etimologio
La nomo Vriĝio (Vṛji) venas de la nomo de unu el la regantaj klanoj, la vriĝioj (vṛji), kiu estas menciita de Paninio, Ĉanakjo kaj Ŝjuanzango.
Teritorio
La teritorio de Vriĝio estis norde de la rivero Gango en la nuna Barata ŝtato Biharo kaj etendiĝis ĝis la regiono Madeŝo. Okcidente, troviĝis la rivero Gandakio, kiu verŝajne markis la limon inter la sendependa respubliko Vriĝio kaj la sendependa respubliko Malao kaj kredeble ankaŭ disigis la respublikon de la raĝlando Kosalo. Oriente, ĝia teritorio kredeble etendiĝis ĝis la arbaroj ĉe la bordoj de la riveroj Kaŭŝiko kaj Mahanando.
Gravaj urboj
La ĉefurbo de la sendependa respubliko Vriĝio estis Vajŝalio. Aliaj gravaj urboj estis Kundapura aŭ Kundagrama —antaŭurbo de Vajŝalio—, Bhoganagara kaj Hatthigama.
Regantaj klanoj
La regantaj de la sendependa respubliko Vriĝio estis konfederacio de ol klanoj (aṭṭhakula) el kiuj la vriĝioj, la liĉavioj, la ĝnjatrioj kaj la videhoj estis la plej gravaj. Manudevo estis fama raĝo de la liĉavioj, kiu deziris Amrapalion post kiam li vidis ŝin danci en Vajŝalio. La identeco de la aliaj kvar klanoj ne estas klara, sed en parto de la Sutrakritanga, la urgoj, la bogoj, la kaŭravoj laj la ajkŝvakoj estas logitaj kun la ĝnjatrioj kaj la liĉavioj kiel regitaj de la sama reganto kaj membroj de la sama asembleo.
Didier Burkhalter
Didier BURKHALTER estas svisa politikisto kaj membro de la Radikal-Demokrata Partio de Svislando. Burkhalter elektiĝis la 16-an de septembro 2009 kiel sekvanto de Pascal Couchepin kiel membro de la Federacia Konsilio de Svislando. Li naskiĝis la 17-an de aprilo 1960 en Neŭŝatelo.
Politika kariero
Didier Burkhalter aktivis de majo 1988 ĝis septembro 1990 kiel membro de la komunuma konsilio de Hauterive. De julio 1991 ĝis junio 2005 li estis membro de la urba registaro de Neŭŝatelo, krome li membris de majo 1990 ĝis majo 2001 en la parlamento de la Kantono Neŭŝatelo. De decembro 2003 ĝis decembro 2007 li estis membro de la Nacia Konsilio kaj ek de tiam de la Ŝtata Konsilio de Svislando. Ek de 2005 li estis vicprezidanto de la liberal-demokrata frakcio de la Nacia Asembleo, kies grupo en la Ŝtata Konsilio li prezidis ek de 2007 ankoraŭ ĝis lia ekoficiĝo kiel membro de la Federacia Konsilio la 1-an de novembro 2009.
Kiel "ministro" pri eksteraj aferoj li prezidas la Svisan Konfederacion dum la jaro 2014 kaj samtempe prezidas la Organizon por Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo. En 2017 he demisiis de sia ministra okupo pro sia oponado al liverado de svisaj armiloj al militantaj landoj (kiel Sauda Arabio, Turkio, Ukraino inter aliaj).
Didier Burkhalter kaj Esperanto
Kiam Didier Burkhalter malfermis la grandan librofoiron "Salon du Livre" en Ĝenevo en aprilo 2011, li deklaris, ke li tre ŝatas Jules Verne. Mireille Grosjean sendis al li tekston pri Jules Verne kaj Esperanto kaj decembre la verkon Jules Verne espérantiste. Li respondis kun danko kaj indiko, ke li ne konis tiun aspekton de la verkisto. Li ankaŭ ricevis de Mireille Grosjean la verkon San Carlos, kiu entenas Voyage d'études, verkon de Jules Verne pri esperanto.
Renkontiĝo inter Didier Burkhalter kaj Mireille Grosjean okazis en Les Brenets la trian de julio 2014 dum somera ekskurso de la tuta Federacia Konsilio; Jules Verne kaj Esperanto estis mallonge pritraktitaj.
La 13-an de decembro 2017 Didier Burkhalter estis en Le Locle por prezenti sian libron Enfance de terre. Mireille Grosjean je tiu okazo donacis al li ekzempleron de la UNESKO-Kuriero en esperanto kaj ekzempleron de Sonorilurĉjo de Chönz/Carigiet tradukita al esperanto.
José María Morelos (Quintana Roo)
José María Morelos estas unu el la 9 komunumoj de la meksika subŝtato Quintana Roo, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko)
La ĉefurbo de la komunumo estas José María Morelos. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 23006.
Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 32746 loĝantojn. El tiuj estis 16673 viroj kaj 16073 virinoj. La komunumo havas surfacon de 6,739 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas inter 35 ĝis ĉirkaŭ 100 metroj super la marnivelo (ju pli for de la atlantiko, des pli alta ĝenerale estas la reliefo).
En la komunumo ekzistas 110 loĝlokoj (laŭ INEGI statistike por urboj, vilaĝoj, domaroj). La ĉefaj loĝlokoj estas la sekvaj:
Sociogeografio
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 26564 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 18128 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 68,2 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Skara Brae
Skara Brae estas neolitika setlejo sur la Orkadoj. Ĝi situas tuj ĉe la okcidenta marbordo de la ĉefa insulo Mainland en Skotlando. Ĝi estas datita en la tempo inter 3.100 kaj 2.500 a. K. Oni trovis tie ekzemplerojn de la noĉita ceramiko. La uzado de Skara Brae finiĝis dum la kulturo de sonorilformaj pokaloj. Por la tre bona stato de la konservado Skara Brae estas ankaŭ nomata la „Pompejo de  Skotlando“.
Alfonso la 10-a (Kastilio)
Alfonso la 10-a, nomata la Saĝulo (Alfonso X el Sabio, naskiĝis en 1221 en Toledo, mortis en 1284 en Sevilo), estis reĝo de Kastilio kaj Leono (en la nuna Hispanio) (1252-1284). Li estis filo de Fernando la 3-a, la Sanktulo.
Li kreis la Akademion de Tradukistoj de Toledo, grupon de saĝuloj kristanaj, judaj kaj islamaj, kiuj retrovis antikvajn tekstojn kaj verŝis ilin al la okcidentaj lingvoj, kio havis grandan influon super la posta eŭropa klereco.
Alfonso verkis aŭ kompilis tekstojn jurajn (Fuero real de Castilla, Código de las siete partidas), historiaj (Crónica general e grand estoria), muzikajn (Cantigas de Santa María) aŭ ludajn (Libros de ajedrez, dados y tablas, unua regularo de la moderna ŝako).
Li klopodis por esti nomumita imperiestro de la Sankta Romia Imperio, pro sia germana patrino, sed ne sukcesis. Li konkeris diversajn andaluzajn urbojn.
Lia unua filo Ferdinando mortis antaŭ la patro, kaj lia dua filo Sanĉo la 3-a, fariĝis reĝo post li, kontraŭ la volo de Alfonso, kiu favoris la rajtojn de la filoj de Fernando.
Tibor Andrásofszky
ANDRÁSOFSZKY Tibor (andra:ŝovski) estis rumanuja hungara kuracisto naskiĝinta en Koloĵvaro la 31-an de julio 1914 kaj mortinta en Târgu Mureş la 27-an de majo 1978.
Regiono Ĝajzano
La regiono Ĝizano (‏جيزان‎) estas unu el la 13 administraj regionoj (arabe manatik idarija, singulare mintaka idarija) kiuj sume konsistigas la teritorion de Sauda Arabio. Ĝi situas en la pleja sudo de la lando, borde de la Ruĝa Maro kaj lime al Jemeno.
Tibor Andrásofszky
Biografio
Tibor Andrásofszky estis la lektoro de neŭrokirurgio (1949), doktoro docento (1954), profesoro (1959), ekde 1974 konsultant-profesoro en Universitato pri Medicino kaj Farmacio Târgu Mureş. Li estis rektoro de la instituto (1953-64), ĉefredaktoro de Orvosi Szemle-Revista Medicală (1955-64), kunlaboranto de revuo Neurologie en Bukareŝto.
Regiono Ĝajzano
La plej granda urbo de la regiono estas la samnoma ĉefurbo Ĝajzano. La regiona areo ampleksas kvadratajn kilometrojn. Laŭ la stato de 2010, en ĝi vivis loĝantoj. La loĝdenso sekve estas po loĝantoj laŭ kvadrata kilometro, signife pli alta nombro ol en iu alia parto de Sauda Arabio.
La regiona teritorio dividiĝas en 14 guberniojn (arabe plurale محافظات, muhafazat, singulare muhafaza). Tiu nombro ankaŭ inkluzivas la regionan ĉefurbon Ĝajzano, kiu havas apartan statuson kiel memadministrata urbo (amana) kaj estas regata de urbestro (amin). La regionaj gubernioj pludividatas en po plurajn subguberniojn (marakiz, singulare markaz).
12-a jarcento a.K.
La 12-a jarcento antaŭ Kristo komenciĝis la 1-an de januaro 1200 kaj finiĝis la 31-an de decembro 1101 antaŭ nia erao.
1631
1631 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1631 post Kristo okazis, interalie:
Moitron
Moitron estas franca komunumo, kiu situas en departemento Orbordo en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
Vidindaĵoj
La preĝejo sankta Léger datiĝas el la 18-a jarcento.
La lavejo datiĝas de 1844.
La loko nomita Les 4 Chênes estas agrabla ripoza loko. Tie estas kvar kverkoj.
Anluŝana ribelo
La Ribelo de An Luŝan (en tradicia ĉina: 安祿山之亂, en simpligita ĉina: 安禄山之乱, en pinjino: Ān Lùshān zhī luàn) estis milita ribelo okazinta en Ĉinio dum la dinastio Tang, inter la jaroj 755 kaj 763. Kiel ĝia nomo sugestas, la ribelo estis iniciatita de An Luŝan, generalo kiu memproklamiĝis imperiestro kaj fondis la efemeran dinastion Ĝan. En ĉina, la termino estas uzata ofte por la komenca momento de la ribelo, ĉar An Luŝan mortis en la jaro 757, murdita de sia propra filo An Kingŝu, kaj la ribelo pluis sub la estreco de Ŝi Siming, kiu murdis siavice na An Kingŝŝu. Pro tio, la ĉinlingva nomo plej ofta por la kompleta ribelo estas Ribelo de An-Ŝi (安史之亂, 安史之乱, Ān Shǐ zhī luàn). Ĝi estas konata kiel la Ribelo de Tianbao (天寶之亂, 天宝之乱, Tiānbǎo zhī luàn), ĉar ĝi ekis en la jaro 14a de la erao de Tianbao, laŭ la tradicia ĉina kronologio.
La ribelo daŭris dum la regado de tri imperiestroj. La unua imperiestro, Xuanzong, devis forlasi kun sia kortego la ĉefurbon Ĉanganon kaj fuĝis al Siĉuano. Dum la fuĝo, liaj militistoj devigis lin murdigi la faman konkubinon Ĝang Guifei kaj ŝian kuzon, Ĝang Guoĵong. La imperiestro Suzong, filo de Xuanzong, estis proklamita imperiestro fare de la armeo kaj la eŭnukoj de la vaganta kortego dum alia grupo de oficiroj lokaj kaj kleraj de konfuceismo proklamis alian princon en Jinling (aktuale Nankino).
La ribelo estis subpremita dum la regado de Daizong fare de la generaloj Guo Ziĝi (郭子儀) kaj Li Guangbi (李光弼). Spite esti venkinta kontraŭ la ribelo, la dinastio Tang vidiĝis ege malfortigita pro la ribelo kaj en postaj jaroj suferis pro la kreskinta povo de la militestroj. La konflikto ankaŭ okazigis profundajn konsekvencojn en la ekstera politiko, kiu iĝis multe pli strikta kaj ksenofoba, kontraste kun la karaktero kosmopolita kaj akceptema de la unua duono de la periodo Tang.
Ĝi estis unu de la konfliktoj plej detruaj kaj mortigaj de la historio de Ĉinio, kun ĉirkaŭkalkuloj de preskaŭ 50% de la totala loĝantaro kiu mortis en la milito. La censo de la jaro 754 indikis rezulton de 52 880 488 loĝantoj, dum tiu de la jaro 764 indikis ĉirkaŭ 16 900 0001​ (tio estas, malaltigo de 36 milionoj). Tamen, tiuj ciferoj ne estas totale akceptitaj en la aktualo. Kelkaj historiistoj kiel C.P. Fitzgerald argumentis, ke la ciferoj ne kongruas kun rakontoj tiutempaj de la milito, kaj krome, pro la kaoso en la Imperio kaj la dekadenco de la centra aŭtoritato, ili ne povas esti konsiderataj kiel fidindaj fontoj​. Oni ĉirkaŭkalkulas, ke unu kvarono de la loĝantaro jam ne vivis en la areo atingita de la censoj, pro la dekadenco de Tang kaj pro la perdo de gravaj teritorioj​. En sia verko "Kroniko definitiva de la 100 plej akraj ferocecoj de la Historio", Matthew White ĉirkaŭkalkulas, ke la nombro de realaj mortoj eble estis ĉirkaŭ 13 milionoj​.
Iván (vilaĝo)
Iván estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. La loknomo signifas hungare: Ivano (vira persona nomo).
Geografio
Iván situas inter arbaroj, laŭ flankovojoj, ĉefvojo inter Sopron kaj Balatono estas proksime. Flankovoje Csepreg kaj Bük estas proksime.
Vidindaĵoj
Vidindaĵoj estas preĝejo omaĝe al Sankta Andreo el 1820 kaj klasikisma kastelo de Széchenyi el 1830, kiu estas nun lernejo. Apud la vilaĝo fiŝkaptistaj lagoj troviĝas.
Famuloj
En Iván naskiĝis Tamás Kiss (arkitekto).
NGC 2590
NGC 2590 (aliaj indikoj — IC 507, UGC 4392, MCG 0-22-10, ZWG 4.20, IRAS08224-0025, PGC 23616) estas galaksio en konstelacio Hidro.
Cahokia
La urbo troviĝas nun proksime al la hodiaŭ St. Louis en usona federacia ŝtato Ilinojo. Ĝi ekzistis ekde ĉirkaŭ 700 p.K. kaj estis planita urbo. La loĝantaro rapide kreskis ĉirkaŭ 1000, danke al la disvolviĝanta maizkultivado. Oni kalkulas la tiaman loĝantaran nombron je 8.000-20.000. En la socio elformiĝis hierarĥio, la potenculoj vivis sur holmoj.
La urbo havis promlemon pro la agrikultivado ekde 1250 (erozio, malgranda glaciepoko, forkonsumo de la dur-lignaj arboj ks), tiel la loko pli kaj pli sengraviĝis kaj senhomiĝis en la 1500-aj jaroj.
Holmoj
Cahokia etendiĝas sur areo de 74.000 m² kaj sur kiu la plej granda holmo estas Monk's Mound, altanta 30 m. Ĝi estas terpiramido, kun longo*-larĝo de 300*240 m. Tiu piramida stumpo estas la plej granda arta konstruaĵo el la antaŭkolumba, norde de Meksiko.
Sub holmo 72 troviĝis ĉirkaŭ 40-jara viro, kiu mortis en ĉirkaŭ 1050. Li kuŝis inter 20.000 konkoj kaj 800 neuzitaj sagoj. En la tombo kuŝis ankaŭ restaĵoj de 4 viroj, kies kapo kaj kruroj estis detranĉitaj; plue 53 sufokitaj virinoj en aĝo de 15-25 jaroj. Oni trovis ĝis nun 280 skeletojn, el kiuj 50 en profunda puto.
Feng Shan Shan
Feng Shan Shan (冯 珊珊) (n. 5-an de aŭgusto 1989) estas ĉina profesia golfludistino. Ŝi ludas en la usona ligo LPGA por inoj. Nome ŝi estis la unua ĉinino kiu faris tion, precize en 2008.
Horizonto (gazeto)
Horizonto estis "kultura kaj informa revuo de la Neŭtrala Esperanto Movado" (NEM). Ĝi aperis komence en Zaragoza (Hispanio) zorge de Inés Gastón, depost 1980 en Rødovre (Danio) zorge de Peter Zacho.
Al Horizonto kontribuis precipe esperantistoj, kiuj staris en la tendaro de Ivo Lapenna post la eventoj dum la Universala Kongreso en Hamburgo en 1974, kiam Lapenna ne estis reelektita kiel prezidanto de UEA. Inter la plej konataj aŭtoroj de Horizonto estis (en alfabeta ordo): k.a.
Laŭ la subtitolo "kultura kaj informa revuo" kaj laŭ la programo verkita de la iama sekretario de la Akademio de Esperanto, Jean Thierry, en la unua numero de Horizonto, la enhavon oni povas klasifi en du ĉefaj kategorioj: Dum multaj kontribuoj de la unua grupo pro ŝanĝita politika situacio nur historie plu estas interesaj, multaj kontribuoj pri esperantaj lingvo kaj kulturo daŭre estas legindaj. Horizonto kiel periodaĵo, kiu celis internacian esperantistaron, estis skrupule lektorita kaj pro tio ankoraŭ en 2009 lingve kaj stile daŭre restas klasike modela.
Artaŝato
Artaŝato (Արտաշատ, en greka lingvo Ἀρτάξατα, Artaksata) estas urbo de Armenio, ĉefurbo de la provinco Ararato, situanta en la valo de la rivero Aras. Ĝi estis starigita je 20 km sude de Erevano. Artaŝata estis la antikva ĉefurbo de Armenio ekde la 2-a jarcento a.K. ĝis la 2a jc. p.K. Ĝia nomo venas de la iraniaj lingvoj kaj signifas "la ĝojo de Aŝa" «Արտաշատ» (Artaŝt). Artaŝato estis konata kiel «Ostann Hajoc» – "kortego" aŭ «sidejo de la armenoj».
Etimologio
Moderna Artaŝato situas ĉirkaŭ 8 km norde de la pratempa urbo Artaŝata. Antikva Artaŝata mem estas nomita laŭ reĝo Artaŝes la 1-a la fondinto de la artaksia dinastio de la antikva reĝlando Armenio. La nomo de la urbo devenas de iranaj lingvoj kaj signifas la "ĝojon de Artaŝes". Fondita de reĝo Artaŝes la 1-a en 176 a.K., Artaŝata funkciis kiel ĉefurbo de la Armena reĝlando de 185 a.K. ĝis 120 p.K., kaj estis konata kiel la "Vostan Hajoc" ("kortego/sidejo de la armenoj".
Ĝenerala priskribo
Krom esti unu el la plej antikvaj urboj de Armenio, Artaŝato estas unu el la plej modernaj kaj disvolvitaj. Malgraŭ tio, ĝi ne havas pli ol 35.100 loĝantojn.
En la urbocentro oni povas vidi la konstruaĵojn de Marzpetaran, la hotelo de la urbo kaj la monumento al la reĝo Artaksias la 1-a de Armenio, fondinto de la urbo. Artaŝato ankaŭ posedas stadionon, lernejoj kaj universitaton, antikvan teatrejon, artan centron Charles Aznavour, bankojn, oficejojn, vendejojn, monumentojn kaj belajn konstruaĵojn. La 1-a de junio 2004 estis inaŭgurita nova parko.
Antikvo
Artaŝes ankaŭ konstruis citadelon (kiu poste nomiĝis Ĥor-Virapo kaj akiris eminentecon kiel la loko, kie Gregorio la Iluminanto estis malliberigita de Tiridato la Granda) kaj aldonis aliajn fortikaĵojn, inkluzive ĉirkaŭfosaĵon.
Dum la regado de Tigrano la 2-a, la armena reĝlando disetendiĝis kaj konkeris multajn teritoriojn en la sudo kaj okcidento, finfine atingante Mediteraneon. Pro la malproksimeco de Artaŝata en la pli granda kunteksto de la imperio, Tigrano konstruis novan ĉefurbon nomatan Tigranakerto. Tamen, en 69 la romia generalo Lucullus invadis Armenion, venkis la fortojn de Tigrano en la periferio de Tigranakerto, kaj forrabis la novan ĉefurbon. Ĉar la romiaj trupoj daŭre moviĝis nordorienten por serĉi la armenan reĝon, dua elstara batalo okazis, ĉi-foje ĉe Artaŝato kie, laŭ romiaj fontoj, Tigrano la 2-a denove estis venkita. Artaŝat estis restarigita kiel ĉefurbo de Armenio en 60 a.K.
En 449, ĝuste antaŭ la Batalo de Avarajr, la urbo atestis la "Konsilion de Artaŝat", kie la politikaj kaj religiaj gvidantoj de kristana Armenio kunvenis por diskuti la minacojn de la persa sasanida reĝo Jazdegerdo la 2-a. Tamen, post perdi sian statuson kiel ĉefurbo favore de la urboj Eĉmiadzin kaj poste Dvin, Artaŝat iom post iom perdis sian signifon.
La ĝusta loko de praa Artaŝat estis identigita dum la 1920-aj jaroj, kun arkeologiaj elfosejoj komenciĝantaj en 1970. La arkeologia loko de malnova Arataŝ estas je 8 kilometroj sude de la moderna urbo Artaŝato, proksime al la monaĥejo Ĥor-Virapo.
Moderna historio
La moderna urbo Artaŝato estis fondita de la soveta registaro en 1945 kiel urba komunumo, kun la kuniĝo de tri vilaĝoj: Alta Ghamarlu, Malalta Ghamarlu kaj Novruzlu, kie Alta Ghamarlu estas la plej granda. Ĝi ricevis la nomon de la historia urbo Artaŝato, situanta 8 km nordokcidente de la moderna urbo.
Ĝis la 1920-aj jaroj Alta Ghamarlu havis multajn malgrandajn fabrikantojn de armena konjako. Dum la soveta epoko, la urbo iom post iom kreskis kiel industria nabo, ĉefe en la sfero de nutraĵprilaborado kaj konstruado de materialoj. En 1970, Artaŝato ricevis la statuson de "urbo de respublikana subigo" ene de la Armena SSR.
En 1995, kun la nova leĝo pri la teritoria administrado de la Respubliko Armenio, Artaŝato fariĝis la provinca centro de la nove formita provinco Ararato.
Geografio
Artaŝato situas oriente de la centra parto de nuntempa Armenio, okupante la sudorientan parton de la Ararat-ebenaĵo, nur 3,5 km oriente de la rivero Aras ĉe la landlimo Armenio-Turkio. Je proksimuma alteco de 830 metroj super la marnivelo, la urbon regas la montoj Jeranos ekde la nordo, la montoj Gegham, Dahnak kaj Mizkatar de la oriento kaj la montoj Urc de la sudoriento.
Historie, la nuna teritorio de la urbo estis parto de la kantono Vostan Hajoc de la provinco Ajrarato de Antikva Armenio.
Nuntempe Artaŝat dividiĝas en 4 distriktojn: Norvzlu, Kentron, Ghamarlu kaj Sudokcidenta distrikto. Preskaŭ duono de la loĝantaro de la urbo loĝas en la sudokcidenta distrikto. La urbon ĉirkaŭas la vilaĝoj Mrgavan, Vostan kaj Ŝahumjan respektive de la nordo, oriento kaj sudo.
Klimato
Artaŝato havas kontinentan klimaton. La vintroj estas malvarmaj, sed mallongaj, kaj la neĝado estas malpli ofta ol en la resto de Armenio kaj la someroj estas tre varmaj (de 35 °C al 40 °C).
Demografio
La plimulto de la loĝantaro en Artaŝato estas etnaj armenoj, kiuj migris de la iranaj urboj Ĥoj kaj Selmas, post la rusa-persa milito de 1826–1828. Ili apartenas al la Armena Apostola Eklezio. La reguliga korpo de la eklezio estas la Ararata Pontifika Diocezo, estrata de ĉefepiskopo Navasard Kĝojan (sidejo en Erevano).
La nova preĝejo de la urbo Surp Hovhannes (Sankta Johano la Evangeliisto) estis konsekrita la 31-an de majo 2015. Artaŝato estas hejmo de etaj asiriaj kaj rusaj komunumoj.
Loĝdiagramo de Artaŝato ekde 1945:
Kulturo
La kultura vivo de Artaŝato pliboniĝas kun la ĉeesto de pluraj institucioj. La urbo havas kulturan palacon, artan centron nomatan laŭ Charles Aznavour, draman teatron nomatan Amo Ĥarazjan kaj publikan bibliotekon Ohan Ĉubarjan (malfermita en 1948).
Antikva Artaŝata estas urbo kie la plej unua teatra spektaklo estis prezentita en la historio de la armena nacio. Reĝo Artavazd la 2-a (55-34 a.K.) enscenigis kaj reĝisoris Bakĥantinoj de Eŭripido ĉe la amfiteatro Artaŝato en 53 a.K. kun la ĉeesto de reĝo Orodes la 2-a de Partio.
Nuntempe la Artaŝata Dramteatro nomita Amo Ĥarazjan regule prezentas plurajn armenajn kaj internaciajn klasikajn kaj ankaŭ modernajn verkojn.
Edukado
Artaŝato havas ok lernejojn, universitaton, du muzikajn institutojn, artlernejon kaj du sportlernejojn. En la Universitato de Artaŝato, fondita en 1996, studeblas kvar materioj: pedagogio kaj metodologio, ekonomio, ĵurnalismo kaj juro.
Ekonomio
Nuntempe Artaŝato estas hejmo de multaj grandaj industriaj firmaoj, ĉefe okupitaj pri nutraĵa prilaborado kaj konstrumaterialoj. La "Artfood Artashat Cannery" (ekde 1961) estas inter la plej elstaraj prilaboritaj manĝaĵoj en Armenio. La "Shaumyan Alco" por brando kaj vodko funkcias en la urbo ekde 2007. En 2009, la "Ararat-Grupo" pri minerala akvo kaj nealkoholaĵoj malfermis sian fabrikon en Artaŝato kun totala investo de 27 milionoj da usonaj dolaroj.
Aliaj industriaj fabrikoj de Artaŝato inkluzivas la kompanion "Izipanel" specialiĝinta pri fabrikado de aluminiaj paneloj, kaj ankaŭ multajn malgrandajn plantojn, kiuj produktas konstrumaterialojn, teksaĵojn, ktp.
Multaj grandaj konstrufirmaoj funkcias ankaŭ en la urbo.
Igaloj
La igaloj estas etno en Niĝerio. Ilia hejmregiono, la iama Igala Reĝlando, estas proksimume triangula areo de proksimume 14,000 km2 en la angulo inter la Benue kaj Niĝero riveroj. La areo estis antaŭe la igala parto de provinco Kabba, kaj estas nun parto de la ŝtato Kogi. La ĉefurbo estas Idah en Kogi ŝtato.
Kulturo
La igalan reĝlandon regas la posteno "atao". Idakwo Micheal Ameh la 3-a fariĝis la dudek-sepa atao post la morto de ties antaŭulo Atao Alhaji Aliyu Obaje je 2012.
17305 Caniff
17305 Caniff estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la Palomar–Leiden survey.
Carpenedolo
Carpenedolo estas komunumo de Italio.
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la provinco Breŝo de la regiono Lombardio. Fine de en la komunumo vivis. Najbaras la komunumoj Acquafredda, Calvisano, Castel Goffredo (MN), Castiglione delle Stiviere (MN) kaj Montichiari.
Kristana patrono de la komunumo estas la sankta Apostolo Bartolomeo, kies religia memortago sekve estas la komunuma festotago.
Eksteraj ligiloj
}}
Huis te Glimmen
La  Huis te Glimmen (Domo en Glimmen) estas monumenta biendomo en la antaŭa municipo Haren (nun Groningen) en la vilaĝo Glimmen Nederlando. Ĝi havas alveturaleon de ĉ. 700 metroj. Sur la apartenanta bienego de 36 ha (Quintus-arbaro) kun per malnovaj kverkoj ĉirkaŭitaj herbejoj estas kelkaj malnovaj farmdomoj.
Ginette Martin
Geneviève MARTIN, karesnome Ginette Martin [ĵinet' marten'] (naskiĝis en 1938 en Francio, mortis la 3an de decembro 2018) estis franca esperantistino kaj instruistino.
Huis te Glimmen
Historio
Sur la loko kie nun situas la Huis te Glimmen, verŝajne en la 13-a jarcento, oni konstruis plifortigitan domon. Dum plipostaj tempoj la tereno estis ĉirkaŭita per fosaĵo. Partoj de la hodiaŭa majesta domo datas el la 16-a jarcento, sed estus konstruitaj sur malnovaj fundamentoj de kastelo.
Geografia pozicio: )
Ginette Martin
Biografio
Ginette, instruistino, eklernis Esperanton en 1988. Ŝi estis tre aktiva en la Esperanto-movado, kiel membro de Orientfranca Esperanto-Federacio (Espéranto France-Est). Ŝi kreis grupon en Gérardmer kaj invitis al ĝi prelegantojn el diversaj landoj. Ŝi ankaŭ instruis Esperanton en pluraj lernejoj. Ĉiun duan jaron ŝi organizis la amikan tagon en la Vogezoj, kiun ĉeestis esperantistoj el la germana Badenvirtembergo kaj orienta Francio. Ŝi ofte partoprenis en diversaj kongresoj kaj aliaj Esperanto-aranĝoj, enlande kaj eksterlande, laste en la 103a UK en Lisbono. Ŝi raportis pri tiuj kunvenoj en la regiona bulteno La informilo. De sia esperantistiĝo ŝi restis fidela aŭskultantino de Pola Radio, poste de Pola Retradio.
Traduka agado
Ĉe sia forpaso, ŝi tradukadis la raportojn de Hori Jasuo pri Fukuŝimo kaj la sekvoj.
Villach
Villach [FILaĥ] estas urbo en la aŭstria federacia lando Karintio, ĉirkaŭata de la banlokoj ĉe la lagoj Ossiacher See, Magdalenasee, Leonharder See, Vassacher See. Fine de en la komunumo vivis. En 1997 Villach honoriĝis per la titolo Alpa urbo de la jaro.
En la centro de la Karintia Lago- kaj Montoregiono, je la kruciĝpunkto de internaciaj trafiklinioj, ĉe Drau (Dravo), la ĉefrivero de Karintio, situas la Kurac- kaj kongresurbo Villach kun la Termofonto-Kuracbanejo Villach (germane Warmbad Villach). Okcidente de la termobanejo leviĝas la giganta montomasivo de la Villacher Alpe (Filaĥer Alpe).
Multnombraj historiaj vidindaĵoj memorigas la varioplenan pasintecon de la urbo, kiu jam en la antikva tempo havis apartan signifon kiu grava "pont-loko". De la jaro 1007 ĝis 1759 la urbo apartenis al la Monaĥejo Bamberg.
Ferenc Gillemot
Ferenc Gillemot [ĵilmo], laŭ hungarlingve kutima nomordo Gillemot Ferenc estis hungara sportisto en pluraj branĉoj (futbalisto, trejnisto, remisto) sportĵurnalisto naskita en Budapeŝto la 11-an de septembro 1875 kaj mortinta en proksimeco de Petrozsény la 9-an de novembro 1916. Lia filo estis László Gillemot.
Kariero
Ferenc Gillemot havis sukcesojn en bicikla sportoj. Li gajnis dufoje en la siatempa plej granda hungara konkurso (inter Budapeŝto – Siófok). Li estis ankaŭ piedpilkisto, atleto. Li estis la unua konata trejnisto de la hungara nacia futbala teamo (1902-1904). De 1907 li estis futbalisto de Bp.-a Torna Club, poste ĝia trejnisto. De 1910 li gvidis la sportrubrikon de gazeto Az Est. En 1911 li fondis sportĵurnalon titolitan Tribün, kiu ĉesis en 1912. Li mortis en la Unua mondmilito.
Linio Kintetsu-Yunoyama
Linio Kintetsu-Yunoyama (japane: 近鉄湯の山線 [Kintecu-Junojama-sen], angle: Kintetsu Yunoyama Line) estas linio de la fervojo reto Kintetsu en Kansajo, Japanio.
István Polgár
POLGÁR István (polga:r) estis hungara ĵurnalisto, eseisto, kritikisto verkisto naskita en Marosvásárhely la 23-an de julio 1919 kaj mortinta en Târgu Mureș la 29-an de januaro 1988.
Kariero
Polgár István finis siajn studojn en la Universitato de Koloĵvaro (1944). Li estis jam kiel studento kunlaboranto de gazetoj Ifjú Erdély, Március, Kelet Népe, Pásztortűz. Li estis raportisto de Székely Szó (1942-44) de Marosvásárhely, redaktoro de la Szabad Szó (1947), kultura rubrikestro de Romániai Magyar Szó (1947-51). Fine de 1958 li estis interna kunlaboranto de Új Élet.
Aŭstralia hirundo
La Aŭstralia hirundo (Hirundo neoxena) estas specio de birdo de la familio de Hirundedoj, kaj de ties plej tipa genro nome Hirundo, kiu troviĝas en Aŭstralio kaj Melanezio, sed nur ĝis antaŭnelonge en Novzelando, kiu estis koloniigita dum la lasta duonjarcento. Ĝi estas tre simila al la Pacifika hirundo kun kiu ĝi estas ofte konsiderata samspecifa.
Tiu aŭstralazia specio reproduktiĝas en suda kaj orienta Aŭstralio en vario de habitatoj, sed ne en dezertoj aŭ densaj arbaroj. Orientaj populacioj estas ege migrantaj, vintrantaj en norda Aŭstralio. Okcidentaj birdoj kaj tiuj de Novzelando estas ĉefe nemigrantaj.
La Aŭstralia hirundo estis unue priskribita de John Gould en The birds of Australia kiel membro de la genro Hirundo, sed la unua publikigo estas ofte neĝuste farita en Proceedings of the Zoological Society of London.
La Aŭstralia hirundo estas tre brilmetale (pli ol aliaj membroj de la genro) blunigra supre, kaj helgriza sube en brusto kaj ventro, kaj ruĝeca en frunto, gorĝo kaj supra brusto. Ĝi havas longan forkoforman voston, kun linio de blankaj punktoj unu po plumo kiel ĉe la kamphirundo. Tiuj birdoj estas ĉirkaŭ 15 cm longa, inkludante la eksterajn vostoplumojn kiuj estas iom pli mallongaj ĉe inoj. La alvoko estas miksaĵo de trilado kaj milda pepado krom akra fajfado por alarmo.
Junuloj de Aŭstralia hirundo estas pli senkoloraj blankecaj, anstatatŭ ruĝecaj, en frunot kaj gorĝo, kaj havas pli mallongajn vostodirektilojn.
La vintra teritorio en norda Aŭstralio koincidas kun tiu de vintrumado de la kamphirundo (Hirundo rustica), sed tiu lasta estas facile separebla pro sia blua brustozono. Aŭstralia hirundo facile reproduktiĝas ĉe homaj loĝejoj. La nesto estas malferma pokalo de koro kaj herberoj, farita de ambaŭ gepatroj, kaj estas algluita al taŭga strukturo, kiel vertikala rokmuro aŭ konstruaĵo. Ĝi estas kovrita de plumoj kaj haroj, kaj tie la ino demetas 3 al 5 ovojn. Okazas ofte dua ovodemetado en unu sezono.
Nur la ino kovas la ovojn, kiuj rompiĝas post du aŭ tri semajnoj. La idoj estas manĝigataj de ambaŭ gepatroj, kaj elnestiĝo okazas post 2 au 3 semajnoj.
Tiuj birdoj estas tre lertaj flugantoj, kiuj manĝas insektojn dumfluge. Ili ofte flugas rapide kaj malalte super grundo en malferma kamparo laŭ grandaj cirkloj kiel la bildo de la 8. Ili ofte akrobatas ĉirkaŭ animaloj aŭ homoj en malfermaj areoj.
Pál Török (historiisto)
TÖRÖK Pál (toeroek) estis hungara historiisto naskita en Koloĵvaro la 1-an de februaro 1885 kaj mortinta en Budapeŝto la 22-an de novembro 1943.
Kariero
Török studis en Budapeŝto, estis ano de Eötvös-kolegio, doktoriĝis en 1909 kaj li iĝis instruisto de la supera komerca lernejo en Győr. De 1934 li estis bibliotekisto de la MTA. En 1935 li estis privatprofesoro de la Universitato de Budapeŝto, plurajn jarojn redakttis la revuon Protestáns Szemle. Li pristudis multe la problemojn de diplomatia historio de la unua parto de la 16-a jarcento rilate precipe de hungara-turka kaj Habsburga-turka. Lia manuskripto pri raportoj el Konstantinopolo konservitaj en Vieno troviĝas en OSZK (Landa Széchényi Biblioteko).
Střítež (distrikto Frýdek-Místek)
Střítež (Trzycież, Trzitiesch) estas municipo en distrikto Frýdek-Místek de Moraviasilezia regiono de Ĉeĥio. Ĝi enhavas, kaj 18.8% estas poloj (laŭ 2000 popolnombrado). La rivero Ropičanka fluas tra la vilaĝo.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1305.
Keeshond
Keeshond aŭ kees-hundo aŭ nederlanda barĝohundo estas hundoraso, uzita longtempe sur nederlandaj riveraj barĝoj kiel gardohundo.