cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Municipaj balotoj de 2014 en Parizo
1-a arondismento de Parizo
Iu listo gajnis absolutan majoritaton en la 1-a balota vico, la seĝoj estis atribuitaj post tiu 1-a vico.
Elektita urbestro de arondismento :
2-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Jacques Boutault (EELV)
10 seĝoj en la arondismenta Konsilio
2 seĝoj en la Konsilio de Parizo
8 listoj, ĉiuj kun 12 kandidatoj
Elektita urbestro de arondismento :
3-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Pierre Aidenbaum (PS)
10 seĝoj en la arondismenta Konsilio
Elektita urbestro de arondismento :
4-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Christophe Girard (PS)
10 seĝoj en la arondismenta Konsilio
2 seĝoj en la Konsilio de Parizo
7 listoj, ĉiuj kun 12 kandidatoj
Elektita urbestro de arondismento :
5-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Jean Tiberi (Unuiĝo por Popola Movado (UMP))
10 seĝoj en la arondismenta Konsilio
4 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
6-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Jean-Pierre Lecoq (UMP)
10 seĝoj en la arondismenta Konsilio
3 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
7-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Rachida Dati (UMP)
10 seĝoj en la arondismenta Konsilio
4 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
8-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : François Lebel (Diversa Dekstro (DVD))
Voluto
Voluto (fr.: volute, de lat.: volutum „la envolvitaĵo“) estas en arto kaj aparte en la arĥitekturo helikoforma ornamaĵo (spiralo).
Municipaj balotoj de 2014 en Parizo
8-a arondismento de Parizo
3 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Voluto
Laŭ Francisko Azorín voluto estas Geometria, spirala figuro; korpo aŭ bildo spiralforma. Li indikas etimologion el la latina voluta (envolvita).
Municipaj balotoj de 2014 en Parizo
8-a arondismento de Parizo
8 listoj, ĉiu kun 13 kandidatoj
Voluto
Priskribo
Volutoj troviĝas en la arĥitekturo ĉe konzoloj, gabloj kaj kapiteloj. La formo en antikva arĥitekturo estas karakteriza por la iona kaj eola kapiteloj same kiel por la kunmetita kapitelo. La interna helikece envolviĝa koridoro, la tiel nomata kanalo, povas esti profunda aŭ ebena. Jam pli frue aperis helikoj ĉe kapiteloj de la egipta arĥitekturo, kie ili estas deduktitaj el la natura formo de la malferma lotusa kaliko. Antikvaj vazoj ofte ankaŭ havas helikajn ansoformo. Por la fasonado de preĝejofasadoj ekde la renesanco helikoj ludas grandan rolon. La angulo inter la larĝa malsupra fasadoparto kaj la pli mallarĝa fenestrozono, ekestanta pro la bazilika strukturo de la domo, ofte estas vualita per granda heliko. Heliko nomiĝas jen la S-formo kune kun la du envolvitaj finaĵoj. Unuafoje Leon Battista Alberti enkondukis ĉi tiun skemon ĉe la baziliko Santa Maria Novella en Florenco kaj kreis per tio la normotipon de preĝejofasado en la renesanca arĥitekturo. Dum la malfrua renesanco helikoj apartenis al la bazaj elementoj de la arĥitektura ornamado. Ankaŭ la baroka arĥitekturo multmaniere uzis helikajn ornamaĵojn.
Municipaj balotoj de 2014 en Parizo
8-a arondismento de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
Voluto
Priskribo
Sciencisto Nicolaus Goldmann (1611–1665) priskribis popularan geometrian metodon por la konstruado de volutoj.
Municipaj balotoj de 2014 en Parizo
9-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Jacques Bravo (PS), kiu ne rekondidatiĝis.
10 seĝoj en la arondismenta Konsilio
4 seĝoj en la Konsilio de Parizo
7 listoj, ĉiu kun 14 kandidatoj
Elektita urbestro de arondismento :
10-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Rémi Féraud (PS)
14 seĝoj en la arondismenta Konsilio
7 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
11-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Patrick Bloche (Socialisma Partio (PS))
22 seĝoj en la arondismenta Konsilio
11 seĝoj en la Konsilio de Parizo
8 listes de 33 candidats chacune
Elektita urbestro de arondismento :
12-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Michèle Blumenthal (PS)
20 seĝoj en la arondismenta Konsilio
Elektita urbestro de arondismento :
13-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Jérôme Coumet (PS)
26 seĝoj en la arondismenta Konsilio
13 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
14-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Pascal Cherki (PS)
20 seĝoj en la arondismenta Konsilio
10 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
15-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Philippe Goujon (UMP)
36 seĝoj en la arondismenta Konsilio
18 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
16-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Claude Goasguen (UMP)
26 seĝoj en la arondismenta Konsilio
13 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
17-a arondismento de Parizo
24 seĝoj en la arondismenta Konsilio
Iu listo gajnis absolutan majoritaton en la unua vico, do la seĝoj estis atribuitaj post tiu unua vico.
Elektita urbestro de arondismento :
18-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Daniel Vaillant (PS)
30 seĝoj en la arondismenta Konsilio
15 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
19-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : François Dagnaud (PS)
28 seĝoj en la arondismenta Konsilio
14 seĝoj en la Konsilio de Parizo
8 listoj, ĉiuj kun 42 kandidatoj
Elektita urbestro de arondismento : François Dagnaud
20-a arondismento de Parizo
Elira urbestro : Frédérique Calandra (PS)
28 seĝoj en la arondismenta Konsilio
14 seĝoj en la Konsilio de Parizo
Elektita urbestro de arondismento :
Finna Ruĝa Kruco
La Finna Ruĝa Kruco - finne Suomen Punainen Risti, svede Finlands Röda Kors, do per tiu lingvo laŭnome Finnlanda Ruĝa Kruco - estas societo de humanitara helpo en Finnlando, kies celo estas provizi nacian krizan, katastrofan, ambulancan kaj sango-bankan servon. La societo membras en la Internacia Federacio de Societoj de Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento, internacie kunlaboras tie kun aliaj internaciaj societoj de humanitara helpo kaj precipe kun la aliaj naciaj asocioj de la federacio. Ĝia sidejo estas en la kvartalo Ullanlinna de Helsinko, kaj kiel la nuntempa prezidanto funkcias .
Břasy
Břasy (antaŭe Vranov, Wranow) estas municipo situanta en distrikto Rokycany en Ĉeĥio proksimume 11 kilometrojn norde de Rokycany. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1379.
Demokratia Respubliko Kongo en la Olimpikoj
Sportista teamo de la en la Olimpikoj unuafoje partoprenis en la somera Olimpiko 1968. Ekde la jaro 1971 la lando oficiale nomiĝis france Zaïre, esperante Zairio, sed dauris ĝis la somera Olimpiko 1984 kiam la teamo reaperis en olimpiko, daŭre, kaj ĝis la somera Olimpiko 1996, je la nomo Zairio. Ekde la jaro 1984 ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita al somero 2021, partoprenis en ĉiuj someraj eldonoj de la sporta evento, post 1997 je la nova nomo Demokratia Respubliko Kongo. En vintraj olimpikoj ankoraŭ neniam estis partoprenantoj de la lando.
La teamo ĝis la stato de somero 2022 ankoraŭ neniam atingis olimpikan medalon.
Kunordigas la teamon la Olimpika Komitato Konga, france Comité Olympique Congolais.
129119 Ericmuhle
129119 Ericmuhle estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.
LINGVO-Studio
LINGVO-Studio estas fama kaj sukcesa eldonejo en Budapeŝto, eldoninta la "plej oftan E-gazeton" Eventoj (inter 1992-2002), Esperantan vortaron (paperan kaj interretan), lernolibrojn, sonkasedojn (Ĵomart kaj Nataŝa: Debuto en eksterlando, Dinnyés: Al venko!, Händel: Mesio, ktp), KD-jn, funkciiganta plurajn internaciajn retajn servojn por Esperantistoj, kiel ekz. la "Plena Kalendaro de Esperantaj Aranĝoj", aŭ la retpoŝta novaĵservo Ret-Info - kun filtritaj novaĵoj.
129119 Ericmuhle
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Catalina Sky Survey, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de Eric Muhle, inĝeniero de Lockheed Martin pri Gvidado, Navigado kaj Regado (GN&R) por la Asteroida Specimena Alveniga Misio OSIRIS-REx, responsulo pri dinamika mastrumado. Li ankaŭ servis en operacioj de GN&R por Informaj Sistemoj kaj Ĝeneralaj Solvoj ĉe Lockheed Martin.
LINGVO-Studio
Lingvo-Studio estas fondita en 1984. Ĝia gvidanto estas László Szilvási, la kontaktadreso: szilvasi heliko eventoj.hu
Pliajn detalojn provizore vidu ĉe: https://www.eventoj.hu
Capistrello
Capistrello estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
Stacio Shiomibashi
Stacio Shiomibashi (japane: 汐見橋駅 [Ŝiomibaŝi-eki], angle: Shiomibashi Station) estas fervoja stacio en Kvartalo Naniŭa, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Nankai: Linio Nankai-Kōya.
Deșteaptă-te, române!
Deșteaptă-te, române! estas la nacia himno de Rumanio, depost 1989. Ĝi estis la nacia himno ankaŭ de Moldavio, inter 1991 kaj 1994.
La tekston verkis Andrei Mureșanu kaj la muzikon Anton Pann (1796-1854).
Wietze (apartigilo)
Wietze [vice] estas nomo de:
Esperanto apud Everesto
Esperanto apud Everesto estas vortareto kaj frazaro Esperanto-nepala-angla verkita de Mukunda Pathik kaj en 2004 eldonita  de la Nepala Esperanto-Asocio el Katmando.
Medina (Minas-Ĝerajso)
Eksteraj ligiloj
<!-- Probable utilas ankoraŭ ion reenmeti de la antaŭa, tro mallonga teksteto, plej bone per enporto en vikidatumojn:
(10488) 1985 RS1
(10488) 1985 RS1 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.
Hänigsen
Hänigsen  estas vilaĝo de Germanio kiu troviĝas ĉe Hanovro, kaj apartenas al la komunumo Uetze. Ĝi havas ĉirkaŭ ses mil loĝantoj.
Hänigsen estis unuafoje menciita en 1226 en formo de "Henighusen".
Jörg Breu la Juna
Jörg Breu la Juna (ĉirkaŭ 1510-1547) estis pentristo de Augsburg. Li estis la filo de Jörg Breu la Maljuna, kaj kunlaboris kun sia patro en kelkaj verkoj.
Hänigsen
La vilaĝo estas konata kiel la plej malnova naftejo de norda Germanio kaj la plej profunda kali-salminejo (1525 m).
Jörg Breu la Juna
En la 1540-aj jaroj, li partoprenis en la kreado de gvidiloj pri luktartoj nome Fechtbuch komisiita de Paulus Hector Mair. Li faris ankaŭ lignogravuraĵojn Lebenstreppen, kun Cornelis Anthonisz
Verkoj
Elekto:
Feldafing
Feldafing estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Starnberg kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario, borde de la lago Starnberger See. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ares Vallis
Ares Vallis estas elflua kanalo de Marso, nomita laŭ la greka nomo de la dio Marso: nome Ares, la dio de milito; ŝajne ĝi estis ĉizita de fluaĵoj, eble akvo. La valo 'fluas' nordokcidente el la montetara Margaritifer Terra, kie la depresio Iani Chaos 180 km longa kaj 200 km larĝa estas konektata al la komenco de Ares Vallis per 100 km larĝa transira zono centrita en 342.5° Oriento (17.5 Okcidento) kaj 3° Nordo. Ĝi poste sekvas tra la antikvaj altaj teroj de Xanthe Terra, kaj finas en delteca regiono Chryse Planitia. Ares Vallis estis surmarsigejo de la kosmoŝipo Mars Pathfinder de la NASA, kiu studis regionon de la valo ĉe lal imo kun Chryse en 1997.
Alhabia
Alhabia estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Almería, sude de Hispanio. Ĝi estas en la komarko Alpujarra Almeria. La areo de la municipo estas 16 km2 kie loĝas 710 geloĝantoj, do loĝdenso estas 44.4 loĝ./km2. Alhabia situas je 27 km de la provinca ĉefurbo Almería.
La brita rokmuziko Orchestral Manoeuvres in the Dark (OMD) filmis en tiu municipo la muzikfilmeton de "So In Love", en 1985.
Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 710 geloĝantoj de la municipo Alhabia estas 364 inoj kaj 346 viroj. En la 16-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 673 geloĝantoj, kaj aliaj 37 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 8, 0 inoj kaj 8 viroj, kaj mortis 5, 1 inoj kaj 4 viroj. Tiel la natura kresko estis 3 (0.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 290 homoj (40.8%).
Sudafrika Komunista Partio
La Sudafrika Komunista Partio (SKP) aŭ en angla South African Communist Party (SACP) estas komunista partio en Sudafriko. Ĝi estis fondita en 1921, estis deklarita eksterleĝa en 1950, kaj partoprenis en la lukto kontraŭ la reĝimo de la apartismo. Ĝi estas partnero de la Triopa Alianco kun la Afrika Nacia Kongreso (ANK) kaj la Kongreso de Sudafrikaj Sindikatoj (COSATU) kaj tiele markis influon en la sudafrika registaro. Famaj membroj de ties Centra Komitato estis Nelson Mandela, Thabo Mbeki kaj Jacob Zuma.
La Sudafrika Komunista Partio estis finance kaj per armilaro helpata de la ŝtatoj el la komunista bloko. Speciale estis aktiva SKP en la batalo kun apartismo dum la 70-aj jaroj de la 20a jc, kiam ĝiaj aktivuloj partoprenis i.a. en la ribelo en Soweto. Post la falo de la apartismo la partio SKP kun la ANK transprenis la regadon en Sudafriko. La gvidanto de la partio SKP Chris Hani en la jaro 1993 estis mortigita fare de poldevana Janusz Waluś.
18830 Pothier
18830 Pothier estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de David Guillaume Pothier, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto en teamo pri matematiko ; li ankaŭ ricevis la unuan rangon en la Memoria Premio Karl Menger de la American Mathematical Society. Li estis lernanto ĉe la Fairview High School de Boulder (Koloradio Usono).
Arthur Miller
Arthur MILLER (naskiĝis la 17-an de oktobro 1915 en Novjorko, mortis la 10-an de februaro 2005 en sia loĝloko Roxbury en Konetikuto) estis usona verkisto.
En 1956 li devis aperi antaŭ la Komitato pri Kontraŭusona Aktiveco de la Usona Kongreso, ĉar Elia Kazan estis malkaŝinta komunan partoprenon en komunismaj kunvenoj. En 1957 la Usona Kongreso deklaris lin kulpa pri malrespekto, ĉar li rifuzis malkaŝi la nomojn de anoj de literatura rondo suspektata pri komunismo. En 1958 la Apelacia Kortumo nuligis tiun juĝon.
De 1956 ĝis 1961 li estis la edzo de la aktorino Marilyn Monroe.
En 1985 li vizitis Turkion kun la brita verkisto Harold Pinter. Ĉe aranĝo de la usona ambasadejo por honorigi Miller-on, Pinter estis elĵetita pro tio, ke li parolis pri torturo en Turkio, kaj Miller foriris kun li por montri subtenon.
Moderna malfermo
Moderna defendo kun 1.... d6
1.d4 d6
Moderna defendo kun 1.... g6
1.d4 g6
Guebwiller
Guebwiller (origine germane Gebweiler kaj alzace Gawill'r) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin (Supra Alzaco), kiu apartenas al la historia regiono Alzaco kaj al la en 2016 kreita administra regiono Grand Est. La komunumo etendiĝas sur kaj havis  laŭ la lasta oficiala nombro de.
Geografio
Guebwiller situas 22 kilometrojn nordokcidente de Mulhouse, en la mezalta montaro Vogezoj.
Vincento Karduĉo
Vincento KARDUĈO (itale, Vincenzo CARDUCCI; hispane, Vicente CARDUCHO) (Florenco 1576-Madrido 1638), frato de Bartolomeo Karduĉo, pentristo. Li estis la dominanta figuro de la madrida baroka skolo dum la unua kvarono de la 17-a jarcento. Li estis ankaŭ teoriisto.
Budești (Bistrița-Năsăud)
Budești [budeŝtj] (hungare: Budatelke) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Bistrița. En 1910 ĝi havis 1 244 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 673. Ĝia unua mencio skriba estis en 1318. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre apartenas al ĝi Budești-Fânațe, Țagu kaj Țăgșoru.
Pál Lipták (antropologo)
Pál Lipták, laŭ hungarlingve kutima nomordo Lipták Pál estis hungara antropologo, altlerneja instruisto.
Pál Lipták naskiĝis la en Békéscsaba, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Pál Lipták maturiĝis en luterana gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1937, en la sekva jaro li doktiriĝis. Li ekinstruis en pedagogia altlernejo de Miskolc, poste li estis soldato 2 jarojn (1939–1941). Li denove ekinstruis, sed jam en Budapeŝto, sed en 1944 li denove soldatiĝis. Inter 1944–1948 li estis militkaptito en Sovetunio. Hejmenveninta li instruis jaron, poste inter 1949 - 1960 li laboris en muzeo. Intertempe en 1956 li kandidatiĝis, inter 1957–1992 li redaktis antropologian periodaĵon. Inter 1958 kaj 1962 li estis membro de la Antropologia Komisiono de la Hungara Scienca Akademio. Inter 1960 kaj 1980 li estis katedrestro de Scienca Universitato József Attila. En tiu periodo en 1969 li defendis sian doktoran disertaĵon. Li emeritiĝis en 1980.
Groto Cussac
Situo kaj kronologio
Tiu groto situas en Francio, en la departemento Dordogne [prononcu : Dordonj], tiu chi lasta apartenanta al la regiono Akvitanio. Pli precize, la groto situas sur la teritorio de la komunumo le Buisson de Cadouin en la valo de Dordogne. Ĝin malkovris en la 30 de Septembro 2000 la amatora speleologo Marc Delluc. Sekve, la 23an de Novembro 2000, la groto estis klasigata far la francaj instancoj por la protektado de la historia patrimonio. La malkovro estis anoncita per gazet-komunikaĵo far la Ministerio de Kulturo la 8an de Decembro 2000.
La arto de Cussac
La verkoj de Cussac estas preskaŭ ekskluzive gravuraĵoj, ofte tre grandaj, realigitaj aŭ sur la vandoj per ŝton-iloj aŭ en la grund-argilo simple per la fingroj. Uzado de pigmentoj konsistas nur en kelkaj ruĝaj punktaĵoj. La desegnaĵoj konsistas el klasikaj bestoj de la malfrua paleolitiko (bizono, ĉevalo, mamuto, rinocero, ibekso) kaj aliaj pli maloftaj, kiel birdoj aŭ enigmaj figuroj. Kvar virino-siluetoj profile desegnitaj estis trovitaj. Ĉiuj ĉi verkoj estas tre proksimaj laŭ la temo kaj stilo de tiuj, kiuj estas jam konataj kaj datumitaj de Gravetio en la grotoj situantaj en la departemento, aparte en la groto Pech Merle [prononci : peŝ Merl]. La aĝo de la verkoj ĉirkaŭas 25 000 jarojn.
Pál Lipták (antropologo)
Biografio
Li ricevis 4 premiojn inter 1960-1994. Li havis edzinon ekde 1943, poste 3 filinoj naskiĝis.
Groto Cussac
La homaj restaĵoj
La groto Cussac konstituas ankaŭ ununura manifestiĝo pri asociado de vandaj verkoj kaj homaj sepultejoj. Almenaŭ kvin individuoj, kvar adoltoj kaj unu adoleskanto, estis deponitaj en truojn, kiuj antaŭe estis ursejoj. Pluraj fosiliigitaj ostoj estis deprenitaj por datado per karbono 14, kaj unu el ili donis kiel rezulton 25000 jarojn antaŭ nuntempo. Sekve, la samaĝeco de la verkoj kaj sepultejoj estas kredebla, tiom pli ke la enirejo de la groto sendube estis rapide obstrukcita post la restado de la prahistoriaj artistoj
Capitignano
Capitignano estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Abruco kaj la provinco de La-Aglo.
Malforte harmonia funkcio
Je analitiko, malforte harmonia funkcio estas malforta solvo de la Laplaca ekvacio. Tamen, la koncepto estas ekzakte ekvivalenta al tio de (ordinare) harmonia funkcio.
Difino
Reelvalora funkcio sur Rimana sternaĵo M estas malforte harmonia se, pri ĉiu ajn kompakta subaro kaj ĉiu ajn dufoje kontinue derivebla funkcio, la ĉi-suba ekvacio veras: Surprize, ĉi tiu difino estas ekvivalenta al la ŝajne pli forta difino. Tio estas, f estas malforte harmonia se kaj nur se ĝi estas harmonia funkcio.
Baud (stacidomo)
Baud estas franca varstacidomo sur linio -, situanta en  Languidic, apud , en departemento Morbihan, regiono.
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).
11818 Ulamec
Nomo
Ĝia nomo honoras la germanan terfizikiston Stephan Ulamec, esploristo ĉe la Germana Centro pri Aera kaj Kosma Flugado (DLR - Berlino), kiu servis kiel mastrumanto de projekto por Philae, la alterigilo transportita de la ESAa misio Rosetta.
Basilius Amerbach la Juna
Basilius Amerbach la Juna (1533-1591) estis profesoro pri juro, rektoro kaj kanceliero en la Universitato de Bazelo, filo de Bonifacius Amerbach (1495-1562), nepo de Johann Amerbach (1440-1513), nevo de Basilius Amerbach la Maljuna (1488-1535) kaj frato de Faustina Amerbach (1530-1602).
Samkiel sia patro, li ĝuis grandan famon pro sia laŭleĝa kompetenteco. Li interesiĝis pri numismatiko kaj arkeologio, specialiĝante pri roma epigrafio. Li ekis la elfosadojn de la roma teatro de Augusta Raurica, Svisio, tiele sekurante la bazoj por la sciencaj studoj de la klasika arkeologio norde de la Alpoj.
Vivo
Post studi juron inter 1549 kaj 1560, li iĝis juĝisto en la Imperia Ĉambra Kortego en Speyer. Dum tiu epoko, Basilius surprizis sian patron elektante vivi kun Jacob zur Glocke, iu oraĵisto, anstataŭ je advokato. Post unu jaro kiel juĝisto, li iĝis profesoro en la Universitato de Bazelo
Okaze de la morto de Bonifacius, en 1562, Basilius heredis lian kuriozaĵkabineton. Li ampleksis la kolekton da artaĵoj, antikvaĵoj, moneroj kaj aliaj artobjektoj. Liaj aldonoj al la Amerbach-Kabineto ankaŭ inkludis la ekvivalenton al "la tuta enhavo de minimume du oraĵlaborejoj". Basilius faris inventaron de sia kolekto en 1586, kiu enhavis rimarkindajn erojn tia kia unukornulan kornon kaj dekkvin pentraĵoj de Hans Holbein la Juna (1497-1543). Tio iĝis la ĝermo de la Kunstmuseum Basel.
(18831) 1999 NP37
(18831) 1999 NP37 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Christian-Reichart-monumento
La monumento por Christian Reichart troviĝas sur gazonaro ĉe la fluegfoso en Erfurto, Germanujo, okcidente de la strato Pförtchenstraße.
Historio de la monumento
Du jaroj post la granda internacia hortikultura ekspozicio en 1865 oni starigis omaĝe al Christian Reichart unuan monumenton. La statuon el grejso faris Georg Carl Kölling vestante la skulptiton laŭ la modo de la malfrua 18-a jc. Ĝi starigitis ĉe la iama placo "Am Wasserthor" kiu tiam alinomitis "Reichartplatz". Poste ĝi fariĝis la "Imperiestra placo" pro la monumento de Vilhelmo la 1-a (Vilhelmo la 2-a vizitis Erfurton en la 25-a de aŭgusto 1890 por ĉeesti ĉe la monumentinaŭguro: la unua vizito al Erfurto estis estinta jam en septembro de 1891) en 1945 finfine "Placo Karl Marx". La statuo de Reichardt en 1899 translokitis al la idiliecaj sed necentraj parkaĵoj ĉe la fluegfoso, okcidente de la Pförtchenstraße.
Klopodoj fare de historiemuloj reloki la monumenton sur la originalan situon aŭ almenaŭ renomi la placon malsukcesis, ankaŭ pro obstineco de lokaj politikistoj kaj la urba administracio.
Alia monumento
Dua, monumento (busto) el la 1985-a jaro estas en la ĝardeno de la iama Inĝenierlernejo por hortikulturo en la Leipziger Straße, kiu hodiaŭ estas parto de la fakaltlernejo. Kelkaj volis aliloki ĝin antaŭ la centre situantan Preĝejon de la kanonikoj aŭgustenanaj, kie Reichardt agadis dum jarcentoj kiel orgenisto por ke urbocentre ie memorigu al la grava erfurtano - sed vane.
La persono
Christian Reichardt (1685-1775) kromnomiĝas "patro de la florurbo Erfurto". La erfurtano estis juristo kaj ĝardenisto kaj pioniro de la scienca hortikulturado en Germanio. Reichart faris tion, kion oni hodiaŭ nomus intensivigon de agrikulturo, ekzemple: la vitaminriĉan kreson, de longe sovaĝe kreskinta en la privata ĝardenlageto, li kulturigis grandstile kaj laŭplane. La Kresoparko ekzistas ĝis hodiaŭ!
En 1753 eldonitis lia sesvoluma verko "Land- und Gartenschatz". La ĝardenisto-juristo antaŭenigis scion pri la moderna agrikulturo ankaŭ ĉe publikaj institucioj. Li reklamis por scienca trejnadonde ĝardenistoj kaj modernigo de agrikulturaj studoj. Kiel politikisto en Erfurto li nomumitis en 1737 Pli juna urbestro kaj en 1752 Dua konsilantarmajstro.
De 1753-74 eldonitis en ses volumoj la unua eldono de lia verko Land- und Gartenschatzes. En 1758/59 li publikigis sian Einleitung in den Garten- und Acker-Bau kaj en 1762 la Gemischte Schriften. Posedante vastajn bienojn kaj estante bonstata li sukcesis fari multajn eksperimentojn por pli efika ekspluato de la tereno. Lia eble plej saneciga merito estis esti pelinta la erfurtanojn al la kultivado kaj konsumado de legomoj. Li hejmecigis la florbrasikon en Germanujo. Krome li inventis plurajn ilojn por hortikulturo. Jam dum sia vivo li estis honorita plurfoje kaj iĝis en la 1754-a jaro membro de la Akademie gemeinnütziger Wissenschaften.
Fosfora trifluorido
Fosfora trifluorido aŭ PF3 estas neorganika kombinaĵo de fosforo kaj fluoro, senkolora, senodora, volatila, kaj alte toksa gaso kiu reakcias kun la akvo. Ĝia ĉefa uzo estas kiel liganto em metalkompleksaĵoj. Kiel liganto, ĝi similas al la karbona unuoksido kiu formas plurajn metalkarbonilaĵojn (=CO), kaj efektive ĝia tokseco kuŝas en la fakto ke ĝia molekulo ligiĝas al la fero de la hemoglobino laŭ simila maniero kiel la karbona unuoksido.
Báthory
La dinastio Báthory (pole: Batory) estis hungara nobela familio devananta el la klano Gutkeled. La familio ekhavis la nomon Báthory kaj la blazonon en 1325. Dum la malfrua mezepoko kaj la renesanco ĝi atingis la pinton de sia influo. Dum la 16-a kaj 17-a jarcento ĝi rivalis kontraŭ la Habsburgoj pri la potenco en Hungario kaj Transilvanio.
Inter la membroj de la familio Báthory estas unu reĝo de Pollando, Stefano Báthory, kaj pluraj vojvodoj kaj princoj de Transilvanio.
Branĉoj
Gravaj branĉoj de la familio estis:
Irén Naszódi
Irén NASZÓDI [nadso:di], nask. Agárdi estis rumania hungara instruistino, etnografino. Ŝi naskiĝis en Alsófernezely la 6-an de februaro 1918 kaj mortis la 25-a de novembro 1997.
Kariero
Irén Naszódi finis porinstruistan lernejon en Szeged kaj Debrecen. Ŝi instruis en Cenaloș (1942-49), Izvoru Crișului (1950-53), Văleni (Călățele) (1953-54), Bicălatu (1954-80). Ŝi publikigis en Előre, Igazság, Művelődés, Falvak Dolgozó Népe kaj en Dolgozó Nő.
Gneven
Gneven estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Crivitz (ekde 2014, antaŭe Amt Ostufer Schweriner See). Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
V formado
V formado estas la simetria V-forma flugmaniero de anseroj, anasoj, kaj aliaj migrantaj birdoj. V formado ankaŭ plibonigas la mazutan malspezon de aviadiloj kaj estas tiele uzata por militaj flugomisioj.
Aerodinamiko
La V formado ege plialtigas la efikon kaj la teritorion de la flugantaj birdoj, ĉefe laŭ longaj migrovojoj. Ĉiuj birdoj escepte la unua flugas en la aerforto de flugilpintoj de la birdo antaŭa. Tiu aerforto helpas ĉiun birdon elteni sian propran pezon dumfluge, same kiel aerglitiloj povas grimpi aŭ pluteni alton senfine sur leviĝanta aero. En V formado de 25 membroj, ĉiu birdo povas atingi redukton de indukta rezisto ĝis 65% kaj kiel rezulto plialtigi sian forton je 71%. La birdoj kiuj flugas pinte kaj antaŭe rotacias laŭvice por eviti troan laciĝon inter la anaro.
Brunkapa anaso
La brunkapa anaso (Aythya ferina) estas mezgranda birdospecio de la grupo de la merganasoj.
Aspekto
La brunkapa anaso grandas 46 cm (iomete pli ol Platbeka anaso) kaj havas mallongan nigran voston, kiu indikas alten dumnaĝe. Ĝi havas specifan kapoformon: alta kaposupro kaj longa, krute klina frunto (triangula kapo). Ĝi estas iom simila al la proksime parencaj specioj de Nordameriko nome Blankadorsa anaso kaj Blubeka merganaso.
Temas pri specio kun klara seksa duformismo. La viranaso estas facile rekonebla pri la kaŝtanbrunaj kapo kaj kolo, nigra brusto kaj palgriza korpo (deproksime videblas fajnega strieco). La beko estas nigra (ĉefe pinte kaj ĉe la fortikega bazo) kun helblua centra parto; la flugilstrio estas griza. La iriso estas tre ruĝa kaj rimarkinda en la bruneca kapo. La somerfina plumaro (eklipsa plumaro) de la masklo estas simila al tiu de la ina ansero, sed la dorso estas pli griza kaj la kapo kaj kolo ankoraŭ iome ruĝecbruna.
La femala brunkapa anaso havas brunecajn kapon kaj bruston, bluetan bek-ringon, hela makulo de la bekobazo ĝis la mentono kaj hela okulringo kaj postokula strieto. La junulo estas simila al ino, sed ne havas la bekajn kaj vizaĝajn markojn, ties krono kaj dorso estas pli malhelaj.
Distribuado
Ties reprodukta habitato estas marĉoj kaj lagoj kun nur unu metro aŭ iom plie de profundo, sed ankaŭ ĉiaj humidejoj kiaj nesalaj lagetoj, salaj lagunoj kaj marĉoj ktp. Tiuj merganasoj reproduktiĝas en multe de moderklimata kaj norda Eŭropo (el norda Francio al Rusio) al okcidenta Azio. Ili etendiĝis dum la 20a jarcento al norda kaj centra Eŭropo.
Ili estas migrantaj, kaj vintras en suda kaj okcidenta Eŭropo (en Brita Insularo kaj el okcidenta Germanio al Iberio, la bordaj regionoj de Mediteraneo, Turkio, Kaŭkazo, Kaspia Maro kaj okcidenta Azio al norda Ĉinio kaj eĉ Japanio); multaj vintrumas eĉ pli sude al subsahara Afriko.
Ili estas gregemaj birdoj, kiuj formas grandajn arojn vintre, ofte mikse kun aliaj merganasoj kiaj la Tufanaso, kun kiuj ili povas hibridiĝi.
En la Brita Insularo, birdoj reproduktiĝas en orienta Anglio kaj malaltaj teroj de Skotlando, en malgrandaj nombroj en Norda Irlando kaj pliiĝante, kaj foje en Respubliko Irlando. Kompare multaj pli grandaj nombroj vintrumas en Britio, kiam la birdoj retiriĝas el Rusio kaj Skandinavio.
Kutimaro
Tiu palearktisa birdo ripozas dumtage sur la akvo (dolĉakvoj, lago, fiŝlagoj), aŭrore kaj malfruvespere nutroserĉas. Ĝi lerte subakviĝas, vertikaliĝas. Tiuj birdoj manĝas ĉefe per plaŭdado aŭ plonĝado (13 al 16 sekundoj). Ili manĝas akvajn plantojn (semojn, radikojn, foliojn) kun iome da moluskoj, akvaj insektoj (larvoj) kaj malgrandaj fiŝoj.
La voĉo de la viransero estas raŭka fajfo „ĥorr-ĥorr", tiu de la inbesto estas malfajna murmurado. La fluganta grupo eligas mallaŭtan, fajfajn sonojn. Ĉiukaze temas pri specio sufiĉe silentema. La nupta pariĝado limiĝas al kelkaj kapomovoj de la masklo, akompanataj de nazecaj fajfoj. La reprodukta sezono okazas el aprilo al junio, iompli ĉe la nordaj populacioj. La ino demetas 5 al 12 ovojn, en surgrunda nesto ĉe kareksejo proksime de akvo konstruita el herboj kaj folioj, ligneroj, plumoj (patrina lanugo) ktp. La kovado daŭras 27 aŭ 28 tagojn. Tuj post eloviĝo la patrino kondukas la anasidojn al akvo. Ili restos kun la patrino dum 8 semajnoj. La masklo restas nur ĝis ovodemetado, poste ne partoprenas en kovado aŭ idozorgado, kiel faras multaj aliaj anasoj.
La flugo estas rapida kaj povega foje en formiĝo kiel litero vo, sed la ekflugo el akvo estas malfacila kaj ili ekaltiĝas nur post granda peno. Pro tio kaj diference el aliaj anasoj, tiuj ofte submerĝiĝas por fuĝi el danĝero.
Tamariksia vespo
Tamariksia vespo, Tamarixia radiata, estas himenoptera vespo el la familio de Eulofedoj, kiu estis malkovrita en la 1920-aj jaroj en la regiono de nordokcidenta Barato (Panĝabo), nun Pakistano. Ĝi estas parazitoido de la Azia citruspsilido (Diaphorina citri), ekonomie grava plago de citrusaj plantejoj tra la mondo kaj vektoro de la citrusa malsano Hŭanglongbingo kaŭzata de la bakterio Candidatus, Liberibacter spp.
Priskribo
La plenkreskuloj de Tamarixia radiata estas malgrandaj, 0,92 ĝis 1,04 mm longaj, nigraj vespoj, kiuj havas vaste apartigitajn okulojn, kiuj estas ruĝaj ĉe nove aperintaj plenkreskuloj sur kapo iomete pli larĝa ol ĝia longo. Ĝi havas travideblajn flugilojn, kiuj havas palflavajn vejnojn. Estas konsiderinda seksa duformismo kun la masklaj antenoj unu kaj duonan fojojn pli longaj ol la inaj antenoj, la antenoj de la maskloj enhavas longajn kaj iomete kurbajn haregojn dum femalaj antenoj havas mallongajn haregojn. La maskloj ankaŭ estas iomete pli malgrandaj ol inoj en longo kaj havas pli malgrandajn flugilojn, kaj normale estas pli malhelaj ĉe la abdomeno. Ĉe la inoj la ovodemetilo apenaŭ elstaras. Kaj ĉe maskloj kaj ĉe femaloj la kapo kaj torako estas brile nigraj kaj la malantaŭaj dorsaj kaj flankaj partoj de la stomakaj segmentoj estas nigraj kaj la ellastruo kaj peco sur la antaŭa dorsa metazono estas palaj, iam flavaj. La kruroj estas blanke koloraj.
Disvastigado
Tamarixia radiata estis komence priskribita kiel Tetrastichus radiatus en 1922 fare de la brita entomologo James Waterston el specimenoj kolektitaj en 1921 en parto de Panĝabo, kiu nun estas en Pakistano. La natura teritorio de T. radiata etendiĝas de Jemeno kaj Saud-Arabio en la okcidento ĝis Ĉinio kaj Indonezio en la oriento. Kiam oni raportis, ke ĉi tiu specio estis tre efika parazitoido de Diaphorina citri sur la franca maskarena insulo Reunio, ĝi estis disvastigita tra la mondo por batali kontraŭ sian gastiganton. T. radiata estis enkondukita aŭ disvastigita al Argentino, Brazilo, Kolombio, Gvadelupo, Maŭricio, Meksiko, Filipinoj, Tajvano, Vjetnamio, Porto-Riko kaj Usono.
Tamarixia radiata estas idiobionta (ekskluziva) ektoparazitoido de Diaphorina citri. La ina vespo demetas unu aŭ okaze du ovojn sur la malsupra flanko de nimfo de sia gastiganto, inter la tria paro de kruroj. Eĉ se du ovoj estas demetitaj sur nimfo nur unu plenkreska vespo rezultos, tiel T. radiata estas sola parazitoido. Unu plenkreska ino T. radiata povas demeti ĝis 300 ovojn dum sia vivo. Post eloviĝo la larvoj ligas sin al la gastiganto kaj komencas nutriĝi el ĝia hemolimfo, tio poste rezultas je la morto de la gastiganto. La nove elkovitaj larvoj estas ĉirkaŭ 0,28 mm longaj kaj 0,11 mm larĝaj, ili trairas kvar stadiojn kaj atingas 0,14 mm longajn kaj 0,59 mm larĝajn en sia lasta stadio. En la tutaj stadioj de sia kresko la larva T. radiata estos tute elfosinta la korpan kavon de la gastiganta nimfo. La korpo de la nimfo fariĝas malhelbruna koloro kaj fariĝas "mumiigita". La T. radiata pupo ekskrecias silkaĵon, kiu estas uzita por aligi la elfositan mastro-korpon al la ŝosoj kie la nimfo manĝis kaj foje la silkecfadenoj videblas ĉirkaŭ nimfo kun T. radiata pupo ene La larvoj tiam krizalidiĝas ene de la restaĵoj de la gastiganto kaj la plenkreska vespo eliras tra truo, videbla per nudaj okuloj, ĉe la torako aŭ kapo de la nimfo. La vespoj parazitos ajnan aĝon de gastiga nimfo sed preferas la nimfojn. En laboratoriaj kondiĉoj, la tempo de disvolviĝo de ovodemetado ĝis la apero de plenkreskulo de la gastiganto povas daŭri 11,4 tagojn.
Plenkreska femalo de T. radiata vivas averaĝe 23,6 tagojn dum la pli mallongdaŭraj maskloj havas mezan longvivecon de 11,4 tagoj. La maskloj estas poliginaj sed la inoj kutime pariĝas unufoje kaj pariĝado ne influas longvivecon. La inoj pariĝas tujposte eknaskiĝo, aŭ almenaŭ post unu tago, kaj plej multaj pariĝas nur unufoje. Estas kutime po 1,8 inoj por 3,2 maskloj, sed la seksproporcio varias depende de la origino de la kolonio kaj kondiĉoj sub kiuj la vespoj estas bredataj. Krom parazitado de la nimfoj de ĝia gastiganta plenkreska ino T. radiata povas akiri proteinon por ovodemetado manĝante la hemolimfon de D. citri-nimfoj, kiujn ili akiras pikante la haŭton de la nimfo per sia ovodemetilo. Oni supozas, ke unu ina T. radiata povas mortigi ĝis 500 nimfojn de D. citri dum sia vivo per kombinaĵo de parazitado kaj predado. Kaj la maskla kaj la ina vespoj estis observitaj manĝante la mielroson sekreciitan fare de D. citri. Kvankam plenkreskulojn de T. radiata allogas fluoreskaj lumoj, oni supozas, ke la inoj detektas gastiganton per odoraj signaloj. Eksperimentoj montris, ke inaj vespoj estas altiritaj al la volatilaj kemiaĵoj elsenditaj de la nimfoj de D. citri dum maskloj estas altiritaj al la volatilaj kemiaĵoj elsenditaj de ina T. radiata. Oni ankaŭ trovis, ke ino T. radiata evitas demeti ovojn en nimfoj, kiuj jam estis parazititaj, krom se mankas nimfoj, en tia okazo povas okazi superparazitismo.
Uzado en biologia lukto
Tamarixia radiata estas deviga ektoparazitoido de la azia citruspsilido (Diophorina citri) kiu estas plago de citrusaj kultivaĵoj, la tipa specimeno estis kolektita de D. citri atakante citronarbajn foliojn. D. citri estas unu el la ĉefaj vektoroj por la transdono de la bakteria infekta malsano Hŭanglongbingo al citrusaj arboj, malsano kiu povas detrui citrusajn fruktoplantejojn kaj konata en Ĉinio ekde la 19-a jarcento. En la frua parto de la 20-a jarcento ĝi komencis esti registrita en novaj lokoj en Azio kaj Afriko kaj en la 1950-aj jaroj psilidoj montriĝis vektoroj de la malsano. Komence de la 2000-aj jaroj la malsano estis trovita en Brazilo kaj Florido. En la fruaj 1960-aj jaroj kaj T. radiata kaj la encirtedo Diaphorencyrtus aligarhensis, alia parazitoido de D. cirti estis enkondukitaj en Reunio kie ili sukcese atakis populaciojn de sia gastiganto kaj reduktis la efikon de la malsano. En enketo farita sur Reunio montris ke T. radiata parazitis ĝis ĉirkaŭ 70% de la eblaj gastigantaj nimfoj, dum D. aligarhensis parazitis malpli ol 20%.
Post kiam la malsano aperis en Floridaj, kolonioj de T. radiata estis importitaj de Tajvano kaj Vjetnamio kaj liberigitaj inter 1999 kaj 2001 kaj ĝi ŝajnas esti almenaŭ parte sukcesa establi sin. Ĝi ankaŭ estis registrita en Porto-Riko kaj Teksaso kie neniuj konataj konsciaj disvastigoj okazis. Ĝia efikeco en subpremado de siaj gastigantaj populacioj en Florido variis probable pro la klimataj diferencoj de iliaj devenaj lokoj kaj predado fare de kokcenelaj skaraboj, kiuj predis la psilidojn konsumantajn multajn, kiuj gastigis T. radiata.
26668 Tonyho
26668 Tonyho estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Tamariksia vespo
Uzado en biologia lukto
En Kaliforniaj kolonioj de T. radiata estis breditaj de specimenoj kaptitaj en Panĝabo ĉar la klimato tie supozeble estis plej proksima al tiu de suda Kalifornio. La vespoj estis rekaptitaj kelkajn monatojn post la komenca liberigo, kio sugestis, ke ili reproduktiĝis en naturo kaj kapablas formi memsubtenajn populaciojn. La vespoj ankaŭ estis trovitaj ĝis 65 mejlojn de la liberigejoj montrante, ke ili disvastiĝas. La projekto estas prizorgita de Kalifornia Universitato je Riverside kaj la insektoj breditaj de ili montras pli larĝan genetikan ŝanĝeblecon ol T. radiata aliloke, rezulte de la zorgeman alportadon kaj selektadon de la fondaj specimenoj.
26668 Tonyho
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Tony Ho, kiu gajnis la duan rangon en la Intel International Science and Engineering Fair de 2010 pro sia projekto en teamo pri medicino kaj sano. Li estis lernanto ĉe la Lynbrook High School de San-Joseo (Kalifornio, Usono).
Tamariksia vespo
Uzado en biologia lukto
La liberigo de Tamarixia radiata por biologia lukto de D. citri en Kalifornio eble estis influita de formikoj, precipe la argentina formiko. Formikoj gardas la nimfojn de diversaj cimoj kontraŭ rekompenco de mielroso. Oni konstatis, ke formikoj kaptas kaj konsumas Tamariksiajn vespojn, kiujn ili renkontas inter aretoj de D. citri-nimfoj kaj ankaŭ postkuras la vespojn for de la nimfoj, se ili ne kapablas kapti ilin. Kiam D. citri-populacioj estas prizorgitaj fare de formikoj, tiam regado de la formikoj povas esti necesa se la parasitoidoj devas estu uzataj kontraŭ la psilidojn. Krome, eble la uzo de insekticidoj povus influi la populaciojn kaj indicojn de parazitado de D. citri fare de T. radiata, do efika programo integrita lukto de plagoj implikus la uzon de selektemaj insekticidoj aŭ insekticidoj damaĝaj nur al la plenkreskaj vespoj, kondiĉe ke la plenkreskuloj ne estu parto de memsufiĉa (natura) populacio aŭ ke la apliko de la insekticido ne koincidu kun ellasoj de plenkreskaj vespoj
Brunkapa anaso
Populacio
Oni ĉirkaŭkalkulas eŭropan populacion de 260,000 al 360,000 paroj, el kiuj triono en Rusio. Krome estas pli da 10,000 paroj en aliaj sep landoj: nome Pollando (40 al 70,000), Rumanio (20 al 40,000), Ukrainio (25 al 28,000), Hungrio (20 al 30,000), Ĉeĥio (10 al 20,000), Germanio (23,000) kaj Finnlando (12 al 15,000). Aliaj miloj da paroj reproduktiĝas en Litovio (7 al 9,000), Bielorusio (7 al 8,000), Slovakio (2 al 3,000), Hispanio (3,000 al 3,500), Francio (2,600 al 3,000) kaj Svedio (1,500 al 5,000). La nombroj ne estas tiom konataj en Azio.
Tiu specio estas unu kiu ege suferas pro plumbovenenigo, ĉar plonĝa manĝado helpas tion.
Bunești (Brașov)
Bunești [buneŝtj] (Szászbuda, germane: Bodendorf) estas vilaĝo kaj komunumo en Rumanio nordoriente de Rupea. Administre apartenas al ĝi Criț, Meșendorf, Roadeș, Viscri.
Loĝantaro
En 1910 Szászbuda nombris 1 022 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj), en 1992 647 (rumanoj, ciganoj).
Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1337. Ĝi estis saksa vilaĝo. Ĝia saksa loĝantaro en la dua parto de la 20-a jarcento transloĝiĝis en Germanion. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Nagy-Küküllő.
Komunumoj pri szász (= sakso) en Hungara reĝlando
Iam tie loĝadis saksoj.
Kastela kirko de Torgau
Princo-elektisto Johano Frederiko la Grandanima ne nur estis princo renesanca sed antaŭ ĉio ankaŭ ĝismorte fidela adepto de Marteno Lutero kaj pieca, subtenegante la Reformacion. Li komisiis la arkitekton Nikolaus Gromann konstrui en la Kastelo Hartenfels de Torgau (Germanujo) kapelon modelan (Schloßkirche Torgau).
Ekstero ene de kastela komplekso
Distingiĝas la kapelo el la tuta arkitektura komplekso de la menciita kastelo nur per la portalo montranta scenojn el la pasiono de Kristo: ses anĝeloj portas la martirilaron de Jesuo. Sur la dekstra soklo videblas anĝelo kun la monujo de Judaso Iskarioto. Maldekstre estas anĝelo kun la glavo de Simono Petro kaj la fortranĉita orelo de la servanto Malĥo. Sur la portalo estas reliefo de la entombigo de la Savinto kun du balustradaj kolonoj enkadrigantaj. La emblemo de la ŝtonskulptisto estas de Simon Schröter el Torgau.
Graveco kaj historio
Tiu ĉi kastela kapelo estas la unua evangelia novkonstruo en Germanlando. Martelo Lutero havas bildon pri perfekta preĝejo kiu realiĝis tie ĉi kaj ordonis tiun ĉi kapelon kvazaŭ modela por protestanta kirkokonstruado ĝenerale. Lutero mem konsakris la ejon en la 5-a de oktobro 1544. En sia prediko pri la vortoj de la evangeliisto Luko (ĉapitro 14, 1-11) Lutero parolis pri la senco kaj la eco de evangeliaj diservoj: "Estu la destino de la ejo nur esti taŭga por la parolado de la nia Sinjoro kun ni pere de la Biblio kaj por nia respondo per preĝado kaj laŭdokantado." La koruso kantis sub la gvido de Johann Walter moteton komponitan speciale okaze de la kapelokonsekro por sep voĉoj pri la psalmo nr 119 kun la titolo "Wohl denen, die ohne Tadel leben, die im Gesetze des Herrn wandeln."
En tiu komponaĵo de Walter la princoelektisto prikantatas kiel defensor veri dogmatis (=defendanto de la vera kristana kredo) kaj Lutero kiel Melanktono kiel "nostrae lumina terrae" (=lumoj de nia tero). Dum certa ĉetabla konversacio Lutero onidire laŭdis la konstruon de tiu ĉi preĝejo per la vortoj: "Salomono nenie tiom belan templon konstruis kian havas la Torgau-anoj."
Priskribo de la interno
Konserviĝis la interno grandparte laŭ la origina aspekto. La haloforma konstruaĵo kun du galerioj supre tegitis de gotika retvolbaĵo. Restaŭradlaboroj profundaj estis en 1983/84.
La ambono kiel centra loko de divservoj protestantaj belegas. Ĝi faritis en la ateliero de Simon Schröter. Ĝia pozicio centra ankoraŭ substrekas la gravecon kaj ĝi ŝajne ŝvebas super la aŭskultantoj de la Dia vorto. Sur ĝi representatas tri bibliaj historioj gravaj por Reformacio: