cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gera
Komerco kaj vidindaĵoj
Goldener Spatz (laŭvorte: Ora pasero) estas grava germanlingva porjunulara filmfestivalo. Ĝi okazas ĉiujare en Gera kaj en Erfurto.
De la ŝtonepoko ĝis la 17-a jarcento
Pluraj trovitaĵoj en la urba centro, kiel ekz. en Gera-Tinz kaj Gera-Untermhaus, atestas setlon en la nuna urbo jam en la malnova ŝtonepoko. Tre fruktodona elfosejo de paleolitikaĵoj estis la nun pereinta Hiena-kaverno ĉe la strato Pfortener Straße. Limoŝtonzono "terminus Gera" menciitas en 995 en donacdokumento de imperiestro Oto la 3-a en favoro de la monakejo de Zeitz. La de la imperiestra moŝto Oto en 999 al la konvento de Quedlinburg donacita areo kun la nomo "provincia Gera" (kies rilatoj al "terminus Gera" ne sufiĉe klaras) ampleksis lokojn situantajn sude de la rivero Brahme, kiuj parte jam estis tre proksime de la posta urbo. Voktan potencon pri la konventoposedaĵoj de Quedlinburg havis jam en la malfrua 12-a jarcento la voktoj de Weida, kiuj elektis Gera ĝis 1233 sidejo de flanka dinastilinio. Baldaŭ poste urbo fonditis verŝajne. Kvankam jam en 1237 faritis la mencio de "oppidum" (=urbeto kun fortikaĵo) la urborajtoj estis nur ekde 1487 postsekveblaj. La ĉefan luprenistan potencon oni donis en 1358 al la margrafoj de Meißen, kontraŭ kiuj la voktoj de Weida vane ribelis en 1378 kaj al kiuj la weida-anoj devis finfine obei. Nur post oficiala rezigno de la princo-elektisto de Saksio la heredantoj de la voktoj de Gera, la Sinjoroj (ekde 1637 grafoj) de Reuß, povis reekregi la urbon senlime en 1562. Ekde 1647 la urbo Gera estis sidejo de la komunua supera registaro por la posedaĵoj de la flankaj linianoj de Ebersdorf, Lohenstein, Schleiz kaj Gera kiel ankaŭ de la anoj de la Reuß-a dinastio de la pli maljuna linio. Post la estingiĝo de la linio Reuß-Gera (1802) daŭris ĝis 1848, ke Gera denove iĝis rezidejo: nun de duklando. En la ĉirkaŭaĵoj de Gera estis diversaj kavalirbienoj kun certaj juraj rajtoj, ekz. la Kavalirbieno Kaimberg.
Evoluo nekredebla
Henriko la 2-a (Reuß-Gera) klopodis multe evoluigi la urbon. Li fondis en 1605 la gimnazion Rutheneum kaj subtenadis la tukfaradon, kiu iĝis ekde la 15-a jarcento, krom la tanista kaj al bierfarista metioj, grava branĉo entreprena. Post la setlo de la nederlandano Nicolaus de Smitm, kiu enkondukis novajn teknikojn pri teksado kaj eldonado en Gera, komenciĝis vere la floro de la urbo. Ĝi estiĝis centro de tekstilaĵfabrikado. Malgraŭ intertempaj komercaj restriktoj de la najbaraj germanaj landoj - ĝuste pro la sukceso de la tukeksportadego - nur inter 1700 kaj 1750 la nombro de la manufakturoj kaj komercaj domoj triobliĝis! La bonhava burĝaro starigis multajn domojn belegajn kaj fortimpresajn publikajn konstruaĵojn (ekz. Kirko Sankta Savinto, orfejo) kaj dungis talentitajn skulptistojn kiel Johann Samuel Nahl aŭ Johann Wilhelm Rockstroh, kies verkaro ĝis nun ne estas bone esplorita. En 1737 la Silbermann-disĉiplo Christian Ernst Friederici fondis orgenkonstruatelieron. Samtempuloj nomis en 1767 la ege evoluintan urbon "Eta Lepsiko". En 1780 incendio detruis ĉirkaŭ 90 procentojn de la mezepoka urbokerno kaj la antaŭurbojn. La brulego startigis almozdonadon, kiun partoprenis homoj el 300 lokoj de Germanio kaj eĉ de eksteraj landoj. La rapida rekonstruo ebligis lokan malfruiĝantan floron de Rokoko kaj de la t.n. Harplektaĵa stilo.
Industriiga centro
En la 19-a jarcento Gera iĝis la plej granda industria loko de Orienta Turingio, kiun Jena egalvaloris nur dum la 20-a jarcento. Post la fondo de la unua maŝinfarejo (1841) la metalindustrio estiĝis, krom la farado de tekstilaĵoj, egale grava. La frua konekso al la fervoja liniaro en 1859 plirapidigis la industriigon ankoraŭ senteble. En 1882 fondis la juda komercisto Hermann Tietz en Gera komercan domon de tekstilaĵoj, el kiuj naskiĝis unu el la plej grandaj germanaj konzernoj ĉiovendejaj. Ĝi nomiĝis poste (Hertie).
La 20-a jarcento
Bonstato prospera dokumentitis inter la Periodo de spekulanto-kompanioj kaj la Unua mondmilito ankaŭ per unika egburĝara vilao-arkitekturo en Gera. La konstruado de luprenotaj loĝejoj nur post 1900 eksamis nivele. Ĝis 1933 faritis ankaŭ fabrikaj novkonstruaĵoj kaŭzantaj altajn arkitekturajn kostojn. Inter la plej gravaj arkitektoj de la 1920-aj jaroj nombriĝis ankaŭ la plej grava reprezentanto de la Socia realismo en Turingio, Thilo Schoder, kiu estis disĉiplo de la bauhaus-ano Henry Van de Velde. Post la abdiko de la Reuß-anoj (1918) ĝis la enkorpiĝo en Turingion Gera estis ĉefurbo de la Popolŝtato Reuß (1918-20). Inter 1952-94 la urbo estis GDR-distriktĉefurbo respektive sidejo de diversaj transurbaj administracioj.
Lachendorf
Lachendorf estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Celle de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de la jaro 2009 la komunumo havis 5774 loĝantojn. Samtempe la komunumo estas la administra sidejo de komunumaro, germanlingve nomata Samtgemeinde Lamspringe.
Arenas del Rey
Arenas del Rey (Sabloj de la reĝo) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la sud-centra parto de la komarko de Alhama. Limas kun la municipoj Cacín, Agrón, Jayena, Alhama de Granada, Fornes kaj Játar. Tiuj du lastaj estis ekde la 1970-aj jaroj parto de Arenas del Rey sed sendependiĝis en la 2010-aj jaroj.
La municipo enhavas la kernojn Arenas del Rey kaj Pantano de los Bermejales, situa ĉe la samnoma akvobaraĵo. Arenas del Rey estas sur la norda deklivaro de la Sierra Almijara, en la valo de la rivero Cacín.
Kemenesszentmárton
Kemenesszentmárton [kemeneŝsentmArton] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk. Kemenes estas nomo de la ĉirkaŭaĵo, kie troviĝas malaltaj montetoj. La sekvaj vortoj signifas: Sankta Marteno.
Situo
Kemenesszentmárton situas apud Celldömölk, havanta nur flankovojojn.
Historio
Tiu ĉi loko estis loĝata jam dum la neolitiko, kuprepoko, bronzepoko. La mezepoka katolika preĝejo trakonstruiĝis al fortresopreĝejo por defendi la vilaĝon kontraŭ la turkoj. La preĝejo havas la nomon Sankta Marteno, pri tio la vilaĝo ricevis la nomon.
Famuloj
En Kemenesszentmárton naskiĝis bestokuracisto György Endre Guoth.
Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando
(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!)
August Friedrich Ernst Langbein
August Friedrich Ernst LANGBEIN [aŭgust fridriĥ ernst langbajn] (naskiĝis la en Radeberg; mortis la  en Berlino) estis germana poeto kaj romanverkisto.
Werner Pfennig
Werner Pfennig (esperantigebla al Vernero aŭ karesnome Vernereto) estas germana esperantisto, loĝanta en la urbo Neubrandenburg (Nojbrandenburgo) en la federacia lando Meklenburgio-Antaŭpomerio. Li kunlaboras en urba radio de Neubrandenburg en la elsendo "Ondo Esperanto".
Li krome estas estrarano en la Landa Asocio Meklenburgio-Antaŭpomerio de la Germana Esperanto-Asocio (mallonge LAMA) kaj ties estro. Vernero ankaŭ estas la edzo de la estrino de la Esperanto-Societo Neubrandenburg Brunhilde Pfennig.
1960aj jaroj
En 1968 li sevkis klubestrare la spurojn de sia instruisto Günter Anton iĝante estro de Esperanto-klubo en Anklam. Inter 1956 kaj 1966 Pfennig estis idisto.
1970aj jaroj
En la jaro 1971 decidis en la urbo Prenzlau la provizora distrikta estraro dum kunsido de Werner Pfennig, Karl Moser kaj Horst Steinbrück la eldonon de distrikta informilo. Dum la sekva distrikta renkontiĝo la en Neubrandenburg estis elektita la estraro kaj Vernero fariĝis la distrikta estro.
De la 8a ĝis 10a de oktobro 1971 vojaĝis triopa delegacio sub la gvidado de Werner Pfennig al la pola urbo Koszalin.
Post sia transloĝiĝo en 1973 al Neubrandenburg Vernero tre aktivis en la tie nove fondita Esperanto-grupo. Krome li transprenis la gvidadon de la ĉiujaraj kursoj por komencantoj kaj progresintoj.
Li kunorganizis la unuan Semajnfinan Seminarion en Neubrandenburg, kiu okazis de la 16a ĝis la 18a de februaro 1979.
Li kun Carola Lehr antaŭpreparis la subskribon de amikeca kontrakto kun la ĉeĥaj partneroj en Mlada Boleslaw. La subskribo de la kontrakto okazis la.
De la 18a ĝis la 25a de aŭgusto 1979 Vernero kunorganizis la duan SEFT.
De la 2a ĝis 4a de novembro 1979 Vernero gvidis kun Carola Lehr du kursojn dum la dua Semajnfina Seminario, kiu okazis en Neubrandenburg.
1980aj jaroj
De la 22a ĝis la 24a de februaro 1980 Vernero gvidis kurson dum la tria Semajnfina Seminario, kiu denove okazis en Neubrandenburg.
1990aj jaroj
En 1996 li partoprenis ĉe la Universala Kongreso en la ĉeĥa ĉefurbo Prago.
En 1997 li sukcesis ekzameniĝi dum la Semajnfina Esperanto-Seminario en Neubrandenburg en la lingvo Esperanto. Al la ekzamena komisiono apartenis s-ro Till Dahlenburg kaj Fritz Wollenberg.
Ekde 2000
De la 16a ĝis la 22a de aprilo 2007 li kunlaboris ĉe informstando en la orienta kvartalo de Neubrandenburg.
Risa Shimizu
Risa Shimizu (清水 梨紗 n. ) estas japana futbalisto. Ekde la jaro 2018 ŝi membras en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Almuñécar
Priskribo
Ĝi situas en la okcidenta pinto de la marbordo de Mediteraneo en tiu provinco. Ĝi limas kun la municipoj granadaj Otívar, Jete, Ítrabo kaj Salobreña, kaj kun la municipo malaga Nerja. Tra ĝia municipa teritorio trafluas la rivero Verde (Verda). La municipo estas komprenata de la domaroj Almuñécar — municipa ĉefurbo —, La Herradura, Velilla-Taramay, Torrecuevas, Río Seco, El Rescate kaj El Cerval.
Ĝi havis 27.544 loĝantojn en 2008.
Estas grava centro por turismo, inter maro kaj montaro. Dum la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj kaj komence de la 2000-aj jaroj oni ampleksigis la urban areon, kun granda nombro de hoteloj kaj urbanizaĵoj, multaj el tiuj de duaj loĝejoj. Krome estas grava produktanto de subtropikaj fruktoj kiel avokadoj, ĉerimolioj, mangoj, mespiloj ktp.
La nuntempa toponimo derivas de la araba حصن المنكّر (ḥiṣn al-munakkar), «fortikaĵo inter [montoj]».
Historio
Kiam venis romianoj, ili trovis jam establitan urbon de fenicoj kun industrio de salnutraĵoj kaj stampado de propraj moneroj. Dum la Romia Imperio oni urbigis plie la urbon per temploj, teatro kaj akvedukto. En tempo de Al Andalus, la fama vojaĝisto Muhammad al-Idrisi jam menciis la ruinojn de iamaj tempoj. En 755 elŝipiĝis tie Abd ar-Rahman la 1-a, kiu fondis post unu jaro la Emirlandon de Kordovo. Almuñécar apartenis al la korao de Elvira. Tiam estis sur la marbordo hisn aŭ kastelo, kaj nur en la 11a jarcento estis vera urbo aŭ medina. Oni produktis sukerkanon, bananojn, sekvinberojn, cerealon, fruktojn kaj estis grava fiŝkaptado. Estis fiŝkaptista haveno, kvartaloj ekstermuregaj, bazaro kaj ĉefa moskeo. En la alandalusaj epokoj de la Tajfo Granado kaj de la Nazaria Granada Reĝlando, Almuñécar estis la plej grava marborda urbo kaj estis vizitata de la reĝa familio. Post la falo de Baza al la kristanoj en 1489 la marbordo de Granado kapitulacis al Kastilio decembre samjare, laŭ kapitulacoj subskribitaj en Almuñécar. En 1569, dum la Milito de Alpujarras, la estro de la moriskoj nome Aben Aboo, atakis la vilaĝon kun tri mil homoj, sed malsukcese. En la postaj jarcentoj ankaŭ turkoj kaj britoj atakis la kastelon.
Strandoj
Almuñécar disponas de dek naŭ kilometrojn de marbordo, en kiu menciindas dek ok strandoj, kiuj de okcidento orienten estas la jenaj:
Alchenstorf
Alchenstorf estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 569 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Geografio
Alchenstorf situas en la Svisa Mezlando meze inter Burgdorf kaj Herzogenbuchsee ĉe la orienta marĝeno de la flotebenaĵo de la rivero Emme. Tra la komunumo fluas la rojo Wynigebach, orienta alfluanto de Oesch. La komunumo konsistas el la setlejoj Unteralchenstorf, Alchenstorf, Oberalchenstorf, Rain, Tannwald, Mösli, Tannhölzli, Tumli kaj Wil, kiu lasta ĝis 1888 estis aparta civitana komunumo, kaj divesaj izolitaj bienoj. La komunumoj Alchenstorf, Hellsau, Höchstetten, Koppigen kaj Willadingen formas la komunumasocion Koppigen.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,56 km², de kiuj 32,0% estas kovritaj de arbaro, 60,8% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.
Trafiko
Alchenstorf situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas la vojo n-ro 1427 de Koppigen al Wynigen, kiu konektas la kantonan ĉefvojon n-ro 1 kun la kantona ĉefvojo n-ro 240. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 8 kilometrojn sudokcidente de la komunumo apud Kirchberg.
Historio
La unua dokumenta mencio de Alchenstorf datiĝas el la jaro 1221 kiel Alchirstorf. Inter la jaro 1275 ĝis 1471 ekzistas mencio pri preĝejo en Alchenstorf, ĝis hodiaŭ tamen ĝia starloko ne povis estis trovita. Ĝis la Helveta Revolucio Alchenstorf apartenis al la tribunala distrikto Koppigen, kies historian sorton ĝi dividis. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Alchenstorf apartenis al la distrikto Wangen. Ek de 1803 ĝi estis komunumo de la distrikto Burgdorf, kiu en la jaro 2010 plej parte estis integrita al la administra distrikto Emme-Valo. En la jaro 1888 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Wil estis atribuita ankaŭ al Alchenstorf.
Lidéřovice
NomonLidéřovice havas pluraj setlejoj:
similan nomon havas:
Wilfried Martens
Wilfried MARTENS (naskiĝis la en Sleidinge, mortis la   en Lokeren) estis belga flandra kristandemokrata politikisto. Li plurfoje estis ĉefministro de Belgio inter 1979 kaj 1992. Poste li estris la Eŭropan Popolan Partion ĝis sia morto.
Funelo
Funelo aŭ enboteligilo estas ilo por enmeti fluidaĵojn aŭ pulvoron en ujon kun malgranda apertaĵo, la supra parto estas konusforma kaj finiĝas per rekta tub-forma kolo. Ĉe altvaloraj funeloj la kolo havas noĉon, por ke aero eliĝu el la ujo.
Pleškovec
Pleškovec, hungare Bányahegy [bAnjahedj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje, en municipo de Sveti Juraj na Bregu.
Funelo
Proverbo
Ekzistas proverboj pri funelo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof :
Pleškovec
Historio
Ĝis Traktato de Trianon Bányahegy apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste denove de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.
Demosponguloj
Demosponguloj aŭ Demospongiae estas klaso de la filumo Porifera. Ĝia skeleto estas formita de silikaj spiketoj kaj spongina proteino-fibroj; kvankam iuj ordoj de demosponguloj perdis siajn spiketojn. La klaso inkludas 90% de ĉiuj spongaj specioj. Plejpartaj maraj spongoj kaj preskaŭ ĉiuj dolĉaj spongoj apartenas al ĉi tiu klaso. La plej abunda tipo de strukturo estas leuconoide.
La demosponguloj okupas grandan varion de niĉoj. Ili estas eĉ en la maro en grandaj profundoj. Kelkaj el ili estas tre koloraj, ili prezentas grandan varion de formoj kaj grandecoj, malsamaj vivaj kutimoj, malsamaj tipoj de reproduktado kaj diversaj defendaj mekanismoj.
La farmacia industrio konsideras ilin ebla fonto por la esplorado de novaj aktivaj ingrediencoj por kuraciloj.
Klasifikado
Hooper kaj Van Soest proponis klasifikon en subklasojn kaj ordojn de la demosponguloj. Tamen, molekula evidenteco sugestas ke tia propono povus inkluzivi iun eraron kaj ke ĝi bezonus revizion.
Muzeo metiista (Bakede)
La Muzeo metiista (germane: Handwerkermuseum) troviĝas en Bakede, urboparto de Bad Münder am Deister, Germanio, Alter Kirchweg nr 1. Najbaras regionhistoria muzeeto en la bazlernejo, Schulstraße nr 1.
Priskribo
La metiista muzeo en garbejo gastigas la laborejojn el pluraj iamaj metiistaj atelieroj montrante i.a. tutajn laborprocedojn kaj instrumentojn por ŝufarado, ĉarpentado, ŝnurfarado, selfarado, doma buĉado kaj por diversaj aliaj agrikulturaj agoj. El iama ŝpatoforĝejo venas gamo da ŝpatoj finfabrikitaj, sed oni povas ankaŭ sekvi la procedon disde la krudmaterialhavigo al la fina produkto.
Salbris (stacidomo)
Salbris estas franca stacidomo sur linioj Les Aubrais-Orléans - kaj Salbris -, situanta en  Salbris, en departemento Loir-et-Cher, regiono Centro-Valo de Luaro.
Muzeo metiista (Bakede)
Komplementa muzeeto
Ene de la elementa lernejo troviĝas regionhistoria sekcio, kiu en du salonoj informas pri antivkvaĵoj lernejaj kaj nelernejaj elmontrante ankaŭ dokumentojn, skribaĵojn kaj memoraĵojn de forpelintaj germanoj el Malsupra Silezio, konkrete el Gierałtów (Nowogrodziec). Tiu ĉi pola komunumo estas ankaŭ ĝemelurbo oficiala.
San Salvatore Telesino
San Salvatore Telesino estas komunumo de Italio.
Muzeo metiista (Bakede)
Komplementa muzeeto
Ambaŭ instalaĵoj muzeaj povas esti kombinitaj per migrado sur la t.n. Vojo de ĉiuj sencoj respektive sur aventurpado de la najbara monto Süntel.
Fonto
Arbeitskreis der Museen im Landkreis Hameln-Pyrmont (eld): Museumsführer für den Landreis Hameln-Pyrmont, faldfolio, 1-a eldono, 2014.
Salbris (stacidomo)
Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj Centro-Valo de Luaro.
NGC 1503
NGC 1503 (aliaj indikoj — PGC 14137, ESO 83-13, IRAS03561-6611) estas galaksio en konstelacio Reteto.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Vučetinec
Vučetinec, hungare Oskolahegy [oŝkolahedj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje, en municipo de Sveti Juraj na Bregu.
Kenafo
Kenafo (Hibiscus cannabinus) estas tropika ĝis subtropika planto el la familio de Malvacoj, kiu estas kultivata por ricevi la samnomajn fibrojn kaj oleon.
Karakterizaĵoj
La floroj sidas unuope en la supraj foliingoj. Ili estas grandaj, blankaj ĝis flavaj kaj havas malhelruĝan makulon je la bazo. La floroj malfermiĝas antaŭ la sunsubiro kaj forvelkas jam je meztago de la sama tago. Plejparte ekzistas memfertiligado. La kapsulfruktoj estas eĝaj kaj havas fajnajn harojn. Ilin ĉirkaŭas malmoliĝintaj pikilhavaj sepaloj. Maturiĝante la kapsuloj kun kvin klaboj malfermiĝas kaj liberigas la 5 x 3 milimetroj grandaj semojn. Tiuj estas grize nigraj kaj kojnforme eĝaj. Ili entenas 15 ĝis 20 % de duonseka oleo.
Disvastigo
Kenafo originas en la afro-azia regiono. Ĝi ne toleras froston kaj tiel ĝi kreskas en Mezeŭropo nur kiel unujara planto. Sen frost la planto povas kreski plurajn jarojn. La ĉefa kultivregiono estas Barato, Ĉinujo kaj Sudorienta Azio.
Produktkvantoj
Tutmonda produkado de fibroj de la kategorio "Kenafo kaj similaj fibroj" 2007/08
precizajn nombrojn pri la tutmonda produktado de kenafo ne ekzistas. La ONA de UN kenafo estas menciita en la kategorio "Kenafo kaj similaj fibroj. Al la jutosimilaj fibroplantoj ekzemple apartenas sabdarifo.
Kenaffibroj
Kenafo estas uzata por fari ŝnurojn aŭ saktukon. Novaj uzebloj estas kiel konstruterialo kaj materialo por absorbi. Kenafo ankaŭ estas uzata por fari paperon.
Kenaffibroj povas esti uzataj por plifortigi platajn fibrojn. Kiel multaj aliaj naturfiroj kanafo havas banajn mekanikajn ecojn ĉe malgranda denseco. Ankaŭ el ekonomiaj vidpunktoj kenafo estas interesa. Ankaŭ en kombino kun polipropileno eblas fari Naturfibrajkombinaj materialoj, kiuj estas ekstreme firmaj koncerne tirado kaj fleksigado.
Kenafsemoj
Se kenafo estas uzata por ricevi oleon, la pohektara rikoltokvanto estas 0,7 ĝis 1,0 tunoj. La oleo el kenafaj semoj estas uzataj por teknikaj celoj, sed ankaŭ kiel nutraĵo.
Sarein
Sarein aŭ Sareyn (en persa: سرعين‎, latinigita ankaŭ kiel Sar‘eyn, Sara’eyn, Sar‘eīn, Sar ‘Eyn) estas urbo kaj ĉefurbo de la Distrikto Sarein, en la Ardabila Provinco, Irano. Sarein estas konata pro siaj varmaj fontoj. La loĝantato estas de ĉirkaŭ 8000, kaj pliiĝas ĝis pli ol 20 000 en somero pro multaj turistoj kiuj venas pro la ĉarma klimato. Ĝi distas 25 km el Ardabilo kaj la totala areo estas de 1.28 km². En la popolnombrado de 2006 estis 4 478 lokanoj, en 1,135 familioj.
La fontoj de Sarein estas apud neaktiva vulkano en la monto Sabalan kaj ties akvo enhavas partiklojn de sulfuro, kio estas supozita saniga kontraŭ doloroj de ostoj kaj artikloj.
La vorto Sarein en persa signifas "Elirejo de fontoj".
Sarein estas fama ankaŭ pro la produktado kaj vendado de mielo kaj pro sia populara 'Aŝe Doogh' (Jogurta supo); dum la buntaj someraj epokoj, oftas, ke multaj lokaj vendejoj preparas kaj vendas tiun supon.
Enlil
Laŭtradicie lia edzino estis Ninlil kaj iliaj filoj Ninurta, Ishkur kaj Sin. Lia plej granda porkulta loko estis la urbo Ekur, nome la templo de la Monto en la sumera urbo Nippur. Iuj tradicioj volas ke li pro eraro allasis Inanon al ladio Enki, sian paredron.
Eksteraj ligiloj
•
Zasadberg
Zasadberg, hungare Gyümölcshegy [djumolĉhedj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje, en municipo de Sveti Juraj na Bregu.
Kalanchoe blossfeldiana
Kalanchoe blossfeldiana aŭ koralfloro estas plantospecio el Madagaskaro, el genro kalanchoe. Ĝi altas 30 cm, havas koralruĝajn florojn, kiuj floras de januaro ĝis aprilo. Ĝi estas ornamplanto, potplanto. Ĝia ĝardena kultivado komenciĝis en 1928 kaj disvastiĝis dum kelkaj jaroj dismonde. Oni reproduktas ĝin per semado, stikado de folioj, ŝosoj.
Ĝi povas flori, se ĝin tuŝas sunlumo je maks. 8 horoj, dum tri semajnoj. La florado ekokazas en la tria monato, post la komenciĝo de la lumreduktado. Dum la vintraj monatoj, la floraj koloroj estas palaj.
Șesuri
Șesuri [ŝesurj] estas la nomo de pluraj vilaĝoj en Rumanio:
Vekaralo
Vekaralo, Weka aŭ Aŭstrala ralo (Gallirallus australis) estas nefluga birdospecio de la familio de la raloj. Ĝi estas endemia de Novzelando, kie oni agnoskis kvar subspeciojn. Ili estas fortikaj diketaj brunaj birdoj, de grando simila al tiu de koko. Kiel ĉiomanĝantoj, ili manĝas ĉefe senvertebrulojn kaj fruktojn. La ino demetas ovojn inter aŭgusto kaj januaro; ambaŭ seksoj helpas al la kovado.
Jolin Tsai
Jolin Tsai (蔡依林, naskiĝinta en 1980) estas tajvana mandopopmuzika kantistino kaj dancistino.
Fundación Esperanto
Ĝi estis kreita en 1969, sub la impulso de la tiama prezidanto de HEF, Miguel Sancho Izquierdo.
La jura sidejo de la Fondaĵo troviĝas en Zaragoza, kie ĝi kundividas ejon kun la loka grupo "Frateco".
En la komenco ĝi dependis de Hispana Esperanto-Federacio, kies prezidanto estis laŭnature tiu de la Fondaĵo, sed post la modifo de la leĝoj en Hispanio, nur du el la Patronoj estas elektitaj de HEF. La Fondaĵo estas regata de Patronaro, kun eventuala helpo de Direktoro kaj/aŭ Administranto.
La Fondaĵo estas konata ankaŭ (aŭ ĉefe) pro ĝia eldona laboro. Inter ĝiaj verkoj elstaras la eldono en 1977 de la esperanta traduko de "Don Kiĥoto de la Manĉo" de Miguel de Cervantes
Le Saut-du-Doubs
Le Saut-du-Doubs (salto de Doubs en la franca) estas akvofalo (La Chute). Ĝi situas en la komunumo Les Brenets, en kantono Neŭŝatelo en Svislando. Ĝia alia flanko situas en Francio en departemento Doubs en regiono Franche Comté. Ĝia alteco estas 27 m. Oni atingas ĝin paŝante dum proks unu horo el la vilaĝo Les Brenets. Oni povas atingi restoraciojn proksime de la akvofalo per ŝipo el Les Brenets aŭ el Villers-le-Lac, franca vilaĝo, veturante sur trankvila lageca parto de la rivero Doubs inter belegaj klifecaj muregoj (Bassins du Doubs). Inter la restoracioj kaj la akvofalo mem estas ponteto. Per ĝi eblas iri de Svislando al Francio kaj inverse. La promenado inter la restoracio kaj la akvofalo daŭras proks 8 minutojn. Ĝi ebligas vidon al dekliva rapida fluo de la rivero (Les Rapides). Do la sinsekvo el Les Brenets orienten estas: "La Lago", "Les Bassins", "Les Rapides", "La Chute".
Retejo de la franca ŝipkompanio
Retejo de la svisa ŝipkompanio
Tiuj ŝipoj veturas sur la lago kaj "Les Bassins".
Laŭ la ŝoseeto inter Les Brenets kaj la akvofalo vidiĝas en la roko verda stelo kaj la vorto ESPERANTO ĉe benko. Ĝin pentris Edouard Ducommun komence de la dudeka jarcento.
Inter Les Brenets kaj Le Saut-du-Doubs kaj poste orienten la rivero Doubs estas la limo inter Francio kaj Svislando.
Retejo de la vilaĝo Les Brenets
Gusztáv Rados
Gusztáv Rados [gustAv radoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Rados Gusztáv estis hungara matematikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (korespondanta en 1894, ordinara en 1907, honora en 1937). Lia frato estis Ignác Rados. Gusztáv Rados naskiĝis kiel Raussnitz Gusztáv la  1862 en Pest (urbo). Li mortis la 1942 en Budapeŝto.
Biografio
Gusztáv Rados frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj Lejpcigo. Ekde 1885 li estis privata profesoro en teknikuniversitato en Budapeŝto, kie baldaŭe li atingis pli altajn instruajn rangojn, plurfoje li estis eĉ rektoro. Ekde 1897 ĝis la pensiuliĝo en 1933 li estis gvidanto de la loka universitata biblioteko. Li ricevis premion en 1936.
Ierșnic
Ierșnic [jerŝnik] (hungare: Jerce) estas vilaĝo en Rumanio norde de Lugoj. En 1910 ĝi havis 573 loĝantojn (rumanoj); en 1992 220 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1454. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Ohaba Lungă.
2401 Aehlita
2401 Aehlita estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al Aelita (cirile Аэлита), eponima rolulino de sciencfikcia romano de Aleksej Nikolajeviĉ Tolstoj.
Jaldao
En multaj kulturoj ne nur la irana, sed ankaŭ afgana, kurda, araba kaj eĉ en la hispana, korea, aŭstralia kaj kanada, tiu ĉi vespero estas honorata kaj festata. Dum tia nokto oni (ĉefe plejaĝuloj de la familioj) multe voĉlegas poezion kaj rakontas malnovajn historiojn. Oni ankaŭ maĝadas dum Jaldanokto diversajn freŝajn fruktojn (kiel granatojn, akvomelonojn kaj persimonojn) kaj/aŭ sekigitajn fruktojn (kiel oranĝojn, persikojn, vinberojn kaj plumojn), kaj diversajn nuksojn (kiel pistakojn, migdalojn kaj juglandojn) kaj multspecajn dolĉaĵojn. La Jaldo-nokto estas signo kaj simbolo de solidarceo, homa kunestsdo kaj festado de la vivo.
Origino
La 13a-jarcenta irana poeto Sadio skribis en sia tre fama poemaro Bustano (Aromejo): "La vera mateno ne estos veninta, ĝis la jaldaa nokto estas irinta". Sekve de la irana kalendara reformo de 1925, kiu alligis iujn laŭsezonajn eventojn al specifaj tagoj de la kalendaro, Jaldao festiĝis je la nokto antaŭ kaj de la unua tago de la deka irana monato (dejo) laŭ la ĝalalia kalendaro. Depende de laŭsezona ŝanĝo, ĉi tiu tago povas foje esti tago antaŭ aŭ tago post la reala vintra solstico, do la 21a aŭ la 22a de decembro.
Sekve de la falo de la sasanida imperio kaj la posta altiĝo de Islamo, la religia signifo de la evento estis perdita, kaj kiel aliaj Zoratruŝmismaj festoj, ankaŭ Jaldao fariĝis socia okazaĵo kiam familio kaj intimaj amikoj kolektiĝas kune. Malgraŭ tio, la deviga servado de freŝaj fruktoj dum vintromezo estas rememorigaĵo pri la antikvaj kutimoj alvokantaj la diojn petante ilin protekti la vintrajn kultivaĵojn.
Jaldao hodiaŭ
Familioj ankoraŭ plenumas tradiciajn kolektiĝojn dum Jaldao. Iranaj radioj kaj televidoj dissendas specialajn programojn dum la nokto de Jaldao. Akvomelonoj estas lokitaj sur la korsio, tradicia meblo simila al tre malalta tablo, ĉirkaŭ kiu la familio sidas sur la tero, piedojn sub la korsio. Sur ĝi, vasta kovraĵo el lano estas sternita, tiel ke ĝiaj randoj atingas la teron, homoj lasas siajn piedojn sub la tablon. Sub la korsio, varmo estas produktita per (antaŭe) karbo, (nun) elektro aŭ gaso. Junularo okazigas jalda-partiojn.
Tiunokte iuj irananoj ne dormas ĝis la tagiĝo, cele al "helpi al la patrino nokto naski sian infanon, la suno". Tiun festadon akompanas manĝado, dancoj kaj kantado. Fakte la maniero festi tiun nokton varias laŭ la malsamaj regionoj de Irano. Inter la tradicioj de Jaldao oni trovas manĝadon de sekigitaj fruktoj kaj nuksoj, tranĉaĵojn de akvomelonoj, rikoltitaj dum la somero, manĝado de meleagro, ktp.
Artikolo el la Enciklopedio Iranika
Okaze de la Jalda-nokto de la jaro 2020, tradukoj de artikolo (far Mahmoud Omidsalar) el la anglalingva Encikopedio Iranika en Esperanton kaj la persan estis voĉlegitaj dum virtuala ceremonio okazigita fare de la Irana Esperantista Junulara Organizo (IrEJO) kaj la Irana Esperanto-Asocio (IrEA).
Jen la kompleta traduko de la artikolo en Esperanto:
Ĉelleo en la Persa Folkloro
Laŭ la tradicia kalendaro (de Irano) estas tri ĉelleoj en jaro. Unu somere, ĉelleje tabestun (somera ĉelleo), kaj du vintre. La somera ĉelleo, ankaŭ nomita galb al-asad (la koro de l’ leono), komenciĝas la 1an de tir-monato / t.e. la 21an de junio kaj finiĝas la 5an de mordad-monato, nome la 26an de julio. Ĝi daŭras nur 35 tagojn kaj ne 40.
Ĉar la somera ĉelleo ne gravas kiel la vintra kaj ĉar eĉ nek daŭras kvardek tagojn, mi (Mahmoud Omidsalar) suspektas, ke ĝi estas duaranga evoluo kreita per analogio kun ili. La vintraj Ĉelleoj estas nomataj Ĉelle-je bozorg aŭ Ĉelle-bozorge "la granda Ĉelleo" kaj Ĉelle-je kuĉek aŭ Ĉelle kuĉke "la malgranda Ĉelleo." La granda Ĉelleo komenciĝas en la unua vintra tago, tio estas ekde la 1a de dej-monato / t.e. l a 22a de decembro kaj daŭras kvardek tagojn ĝis la 11a de bahman-monato / nome la 30a de januaro.
La malgranda Ĉelleo komenciĝas ekde la 10-a de Bahman-monato kaj daŭras dudek tagojn (20 tagoj + 20 noktoj = 40 noktoj kaj tagoj, do Ĉelleo) kaj finiĝas en la lasta tago de bahmano (la 30a de bahmano / egala kun la 20a de februaro; Donaldson, p. 95;, p. 18; Massé, Croyances, p. 182).
La du vintraj Ĉelleoj pli gravas ol tiu de somero kaj tial rilatas al specialaj festoj kaj kutimoj tra la tuta Persujo. La plej malvarmaj vintraj tagoj estas la lastaj kvar tagoj de la granda Ĉelleo kaj la unuaj kvar tagoj de la malgranda Ĉeleo kaj tial ili nomiĝas Ĉarĉar “kvar-kvar”.
Oni diras, ke la du Ĉelleoj, kiuj fakte estas du fratoj nomataj Ahman kaj Bahman, argumentas unu kontraŭ la alia dum la periodo de ĉar-ĉar (kvar-kvar). La pli juna frato, Bahman, malestimas sian pli aĝan fraton, Ahman, pro ne kaŭzi sufiĉe severan malvarmon por difekti la homojn kaj la gregojn. Li diras al sia frato, "Se mi havus tiom da tempo kiel vi, mi farus la veteron tiel malvarmega, ke nenaskitaj ĉevalidoj frostiĝus en la utero de siaj patrinoj."
Moeno Sakaguchi
Moeno Sakaguchi (阪口 萌乃 n. ) estas japana futbalisto. Ekde la jaro 2018 ŝi membras en la japana virina nacia teamo de futbalo.
Jaldao
Artikolo el la Enciklopedio Iranika
Tamen lia pli aĝa frato respondas: "Vi ne povas fari ion ajn, ĉar la printempo alvenas tuj post vi" (Enjavī, I, p. 3). La malgranda Ĉelleo estas sekvita de dek- aŭ sep-taga periodo en la monato de esfando nomita diversmaniere, ekz-e sarmaje pire-zan (frosto de maljunulino), ĥale pire-zan (onklin-maljunulino), Ĉelle pire-zan (Ĉelle-maljunulino), aŭ bard al-ʿaĝuz (frosto de maljunulino) (Enjavī, I, pp 2-4; II, p. 6).
La nokto de la granda Ĉelleo estas nomata ŝab-e ĉelle aŭ ŝab-e jalda kaj estas la okazo de specialaj ceremonioj. En plej multaj partoj de Persujo la grandfamilioj kolektiĝas unu ĉe la alia kaj ĝuas bonegan vespermanĝon.
Multaj specoj de fruktoj kaj dolĉaĵoj speciale preparitaj aŭ konservitaj por ĉi tiu nokto estas servataj. En iuj regionoj oni kredas, ke kvardek variaĵoj de manĝaĵoj devas esti servataj dum la ceremonio de la nokto de Ĉelleo (Enjavī, I, p. 130). La plej tipa frukto de Ĉelleo estas akvomelono speciale konservita de somero por ĉi tiu ceremonio.
Oni kredas, ke konsumado de akvomelonoj dum la nokto de Ĉelleo certigos la sanon kaj bonfartadon de la individuo dum la someraj monatoj protektante lin/ŝin de viktimiĝo pro la troa varmeco aŭ malsanoj produktitaj de varm-naturaj manĝaĵoj. Post la vespermanĝo la plej aĝaj familianoj amuzas la aliajn dirante al ili rakontojn kaj anekdotojn (Enjavī, I, p. 18-27).
Alia plej ŝatata kaj ĝenerala ŝatokupo de la nokto de Ĉelleo estas aŭgurado (fale Hafez) per deklamado el la Divane Hafizo (Poemaro de Hafizo, t.e. la Gazalaro de Hafizo). Oni kredas, ke neniu aŭgur-deklamu de la Gazalaro de Hafizo pli ol tri fojojn (tiunokte), se ne la poeto eble koleros (Pāyanda, pp. 180-82; Enjavī, I, p. 126).
La nokto de Ĉelleo estas magie potenca nokto. Ĝia magio tamen ĉefe rilatas al manĝado. Ekzemple, en Ĥorasano kredo estas, ke ĉiu, kiu manĝas karotojn, pirojn, granatojn kaj verdajn olivojn, estos protektita kontraŭ la malutila mordo de insektoj, precipe de skorpioj.
Manĝi nuksojn ĉi-nokte protektas onin kontraŭ doloroj en la artikoj. Meti onian buŝon proksime al orelo de azeno kaj flustri en ĝian orelon certe resanigos ĉian malsanon, dum miksado de kamela graso kun lakto de ĉevalino kaj bruligado de ili protektos kontraŭ insektoj la lokon, en kiun penetras fumo de ĉi tiu miksaĵo (Šakūrzāda, p. 227).
Alia ofta praktiko dum la nokto de Ĉelleo rilatas junajn virojn havantaj fianĉinojn. Ĉi tiuj sendas pladon enhavantan sep specojn de diversaj fruktoj kaj diversajn donacojn al siaj fianĉinoj ĉi-nokte. En iuj lokoj la fianĉino kaj ŝia familio redonas la favoron sendante donacojn por la juna viro (Enjavī, II, p. 154; Šakūrzāda)
Bibliografio:
Abū Rayḥān Bīrūnī, al-Tafhīm le awāʾel ṣenāʿat al-tanjīm, red. J. Homāʾī, Teherano, 1316 š. / 1937.
B. A. Donaldson, La Sovaĝa Strato, Londono, 1938.
A. Enjavī, Jašnhā o ādāb o moʿtaqadāt-e zemestān, 2 vol'oj., Teherano, 1352 Š. / 1973.
M. Pāyanda, ānhā wa bāvardāšthā-ye mardom-e G ol o Deylam, Teherano, 2535 = 1355 /./1976.
ʿA.-R. Ṣafīpūrī, Farhang-e ʿarabī be fārsī-e Montaha’l-arab fī loḡat al-ʿarab, 2 vol'oj., Teherano, sendate
E. Šakūrzāda, ʿAqāyed o rosūm-e mardom-e Ḵorāsān, 2a red., Teherano, 1363 Š. / 1984.
(Verkita de Mahmoud Omidsalar en la angla, tradukita far Ahmad R. Mamduhi)
3827 Zdeněkhorský
3827 Zdeněkhorský estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.
Nomo
Ĝia nomo honoras la ĉeĥa astronomon kaj historiiston Zdeněk Horský (1929–1988).
Tubercelerio
Tubercelerio (Apium graveolens var. rapaceum), ankaŭ nomata radikcelerio , kreskiĝas duone sub grunda rezervorgano. Tiu tubero estas kuna organo de la ĉefa radiko, la hipokotilo kaj la mallongigita tigo. Sur la tigoparto oni vidas la cikatrojn de la iama folioj, la hipokotilo estas sencikatra kaj la radikzono estas rekonebla je la flankradikoj. Ankaŭ la nomo bulbo ne estas tute malĝusta. La flankradikoj fariĝas pli mallongaj dum la kreskado kaj tiras la tuberon en la grundon (tirradikoj). Ĉiuj organoj de la planto havas olekavaĵojn. En la volatila oleo enestas ftalidoj, kiuj respondecas pri la tipa celeria aromo. La kulturformo ne esta frostrezista kaj devas esti protektita en vintro. En la dua jaro la planto kreskigas ĝis 2 m alta kun blankaj floroj okupita vaste disbranĉita inflorskotigo, kiu foruzas la rezervojn de la tubero.
Tubercelerio apartenas al la supverdaĵo. Ĝi estas manĝebla krude ekzemple en salatoj, ekzemple valdorfa salato). En diskoj tranĉite ĝi povas esti frititaj.
Enhavosubstancoj
En 100 gramo de freŝa celeria tubero enestas:
Jaume Grau Casas
Vivo
Esperantisto de 1914, li estis redaktoro de Kataluna Esperantisto inter 1920 kaj 1924, kaj longe aktivis kiel prezidanto aŭ sekretario de la Internaciaj Floraj Ludoj, kies Natura Floro (ĉefa premio) li gajnis en 1919 kaj 1936. Membro de la Lingva Komitato ekde 1926 kaj vicprezidanto de la Akademio de Esperanto. Li estis enkarcerigita pro sia katalunismo post la okazaĵoj de la 6a de oktobro 1934 kaj denove en 1938, dum konfliktoj en la respublika flanko dum la hispana enlanda milito. Post la fino de la milito li ekziliĝis al Francio, kie li pasigis kvin jarojn en diversaj koncentrejoj. Dum liaj periodoj en malliberejoj kaj koncentrejoj li skribis diversajn artikolojn, kelkajn el kiuj aperis en la tiama gazetaro. En la lastaj jaroj li okupiĝis pri la redaktado de hispana antologio (kiu perdiĝis) kaj pri ortografia reformo de Esperanto, celanta forigi la supersignojn. En 2008 lian personan arkivon transprenis Kataluna Esperanto-Asocio.
En 2017 estis publikigita en esperanto Tagoj kaj Ruinoj, preskaŭ 600-paĝa taglibro pri sia vivo en la francaj koncentrejoj, beletre verkita. Ĝin tradukis Miguel Fernández.
Universitato de Suda Kalifornio
La Universitato de Suda Kalifornio (University of Southern California, USC) estas private fundita universitato en Los-Anĝeleso, Kalifornio, Usono.
La universitato fondiĝis en 1880, kaj nun instruas ĉirkaŭ 28 000 studantojn, kun diplomprogramoj laŭ la Kolegio de Belarto kaj Scienco, la Kolegio de Diplomiĝintoj, kaj 16 kolegioj profesiaj. Krom la ĉefa tereno ("Parktereno de la Universitato", ĉirkaŭ 3 km sudokcidente de la urbocentro), al la universitato apartenas la Tereno de Sanscienco ĉirkaŭ 3 km nordoriente de la urbocentro, kaj la Instituto de Informatiko en Marina del Rey (Kalifornio).
Interalie, USC estas mondfama por sia Kolegio de Kino kaj Televido, fondita en 1929, unu el la plej fruaj kinokursaroj ĉe la universitata nivelo. Inter la studintaro troviĝas tiaj direktoroj kiaj George Lucas (Star Wars ka) kaj Robert Zemeckis.
Mijako (insulo)
Mijako (宮古島, laŭ la transskriba sistemo Hepburn Miyako-jima) - estas la plej granda el la Mijako-insuloj. Ili situas en la gubernio Okinavo de Japanio. Mijako kovras areon de 159,26 kvadrataj kilometroj. Laŭ la censo de marto 2011 sur la insulo vivis personoj, la plej multaj en la ĉefloko Mijakoĝima.
Anĥizo
Anĥizo (helene Αγχίσης, latine  Αnchises) estis en la helena mitologio filo de la dardana reĝo Kapiso. Lia patrino estis Kapisa edzino Hieromnema. Li devenis el familiaro Dardanoj. Fondinto de la familiaro Dardano estis filo de la plej alta dio Zeŭso kaj Plejado Elektra. Ilia regno Dardanio estas parto de Malgranda Azio, kiu dum regado de lia avo Asarako dividiĝis je Dardanio kaj Trojo. Anĥizo estas bildigata kiel tre maljuna viro. Sed tiu li estis nur en tempo de la Troja milito. Kiel juna aŭ matura viro li estis bonkreska kaj bela, kion atestas krom aliaj la fakto, ke ekamis lin eĉ diino Afrodita kaj naskis al li filon Eneo. Kiam komenciĝis la Troja milito, konservis Anĥizo neŭtralecon, malgraŭ li estis kun Trojanoj en parenca rilato. Sed la neŭtraleco daŭris nur ĝis kiam Aĥajoj dezertigis la urbon Lirneson. Post tiu ĉi faro li sendis siajn trupojn en Trojon kaj li mem ankaŭ translokiĝis en ĝin. Kiam en la deka jaro de la milito Aĥajoj ruze eniĝis en la urbon kaj dum nokto dezertigis kaj cindrigis ĝin, estis Anĥizo malforta maljuna viro. Sed li kaj lia familio bonŝancis kaj detruado kaj murdado evitis ilin. Lia filo Eneo elportis lin surdorse el brulata urbo kaj kun grupo de postvivantoj kaj elmigrintoj fornavigis okcidenten kaj post multaj suferoj ĝisnavigis en novan patrujon – Italion. Sed tio estis jam sen Anĥizo. Li mortis du la navigado kaj estis sepultita en Sicilio.
Peter Dvorský
Peter Dvorský naskiĝis 25-an de septembro 1951 en Partizánske. Li estas opera kantisto. Muzikan talenton li heredis post gepatroj. Sian infanaĝon li travivis en Horní Ves. Senton de hejmo li havas en Bratislava.
NGC 1504
NGC 1504 (aliaj indikoj — PGC 14336, MCG -2-11-8, NPM1G -09.0180) estas galaksio en konstelacio Eridano.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Municipoj de Rondonio
Listo de la 53 municipoj en subŝtato Rondonio, Brazilo.
Gsteig ĉe Gstaad
Pri la komunumo
Gsteig ĉe Gstaad estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Saanen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Simme-Valo-Saanen en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 973 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Geografio
Gsteig situas en la Berna Oberlando sude de Saanen ĉe la vojo al la montpasejon Col du Pillon. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Gsteig kaj Feutersoey. Tra la komunumo fluas la rivero Sarino. En okcidento de la komunumo situas sur alteco de 1542 m s.m. la montara lageto Arnesee.
Najbaraj komunumoj
La komunumo Gsteig ĉe Gstaad limas en nordo al Saanen, en oriento al Lauenen, en sudo al Savièse, en sudokcidento al Ormont-Dessus, kaj en nordokcidento al Château-d'Œx.
Trafiko
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo 142 de Saanen tra la montpasejo Col du Pillon al Les Diablerets. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinio de Les Diablerets al Saanen. Aertelfero kondukas al la Baraĵlago de Sanetsch kaj dum vintro en la komunumo funkcias diversaj skiliftoj. De la Lago de Sanetsch somere cirkulas unufoje tage poŝtaŭto tra la Sanetsch-Pasejo al Siono en Valezo.
Historio
La unua dokumenta mencio de Gsteig datiĝas el la jaro 1312 kiel Chastelet. Malnova setlejo Ussers Gründ dum mezepoko estis detruita per rokfalo.
(17129) 1999 JM78
(17129) 1999 JM78 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Insulo Ĉiloe
La Insulo Ĉiloe aŭ Insulo Ĉiloeo (Isla de Chiloé [ĉiloE]), konata ankaŭ kiel Granda Insulo de Chiloé (Isla Grande de Chiloé) estas la plej granda insulo el la insularo Ĉiloeo ĉe la bordo de Ĉilio, en la Pacifika Oceano. La insulo estas situanta en suda Ĉilio, en la regiono Los Lagos. La loĝantaro estas 154,775.
Geografio
Kun areo de 8,394 km², la Insulo Ĉiloeo estas la dua plej granda insulo de Ĉilio, post la Isla Grande de Tierra del Fuego, kaj la kvina plej granda el Sudameriko. Ĝi estas separata el la Ĉilia ĉeftero de la Ĉakao Markolo (Canal Chacao) norde, kaj de la Golfo Ankudo (Golfo de Ancud) kaj la Golfo Korkovado (Golfo Corcovado) oriente; la Pacifika Oceano kuŝas oriente, kaj la Insularo Ĉonos kuŝas sude, tra Boca del Guafo. La insulo estas 190 km longa el nordo al sudo, kaj averaĝe estas 55-65 km larĝa. La ĉefurbo estas Castro, ĉe la orienta flanko de la insulo; la dua plej granda urbo estas Ancud, ĉe la nordokcidenta angulo de la insulo, kaj estas kelkaj pli malgrandaj havenurboj ĉe la orienta flanko de la insulo, kiaj Quellón, Dalcahue kaj Chonchi.
La Insularo Ĉiloeo kaj la Insularo Ĉonos estas suda etendo de la Ĉilia marborda montaro, kiu etendas norde kaj sude, paralele al la Pacifika marbordo kaj al la Andoj. La Ĉilia Centra Valo kuŝas inter la marbordaj montaroj kaj la Andoj, el kiuj la Golfoj Ankudo kaj Korkovado formas la sudan etendon. Montoj etendas norde kaj sude kiel spino de la insulo. La orienta marbordo estas tre malrekta, kun kelkaj naturaj havenoj kaj nombraj pli malgrandaj insuloj.
Kukpetrelo
La Kukpetrelo (Pterodroma cookii), unu el plej malgrandaj petreloj, estas specio de marbirdo kaj membro de la genro de la burdopetreloj. La birdo estas 25–30 cm granda kun enverguro de 65–66 cm. Ĝi estas membro de la subgrupo de petreloj konataj kiel petreloj 'Cookilaria', kio inkludas la tre similan specion de la Longbeka petrelo.
Tiu specio estas tre pelaga, escepte dum la reprodukta sezono, kiu okazas sur ĉemarbordaj insuloj, arbarbordoj, aŭ krutaj deklivoj. La Kukpetrelo reproduktiĝas nur en Novzelando sur tri malgrandaj insuloj: nome Insulo Malgranda Bariero, Insulo Granda Bariero, kaj Codfish. Ĝi migras al la Pacifika Oceano el Novzelando kiam ĝi ne reproduktiĝas. Ĝi foje povas esti facile vidata ĉe la okcidenta marbordo de Usono kaj ĉe la okcidenta marbordo de tropika Sudameriko. La Kukpetrelo manĝas ĉefe fiŝojn kaj kalmarojn, kaj ankaŭ iome da krustuloj.
Inter karakteroj de Kukpetrelo elstaras, ke la beko estas longa kaj nigra kun tuboformaj naztruoj ambaŭflanke. Kiel ĉe ĉiuj membroj de la ordo Procelarioformaj, tiu naztrua formo permesas tre akran flarsenton, kiun la birdoj uzas por lokigi manĝon kaj nestolokojn en malhelo.
Referencoj
Rayner, Matthew. 7a Julio 2007 "Cook’s Petrel - Pterodroma Cookii." ARKive - Discover the World's Most Endangered Species. Web. <http://www.arkive.org/cooks-petrel/pterodroma-cookii/#text=FactsStatus >.
Fiscal
Fiscal estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la okcidento de la komarko Sobrarbe (kies ĉefurboj estas Boltaña kaj Aínsa) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). En la loĝloko, krom la hispanan, oni parolis variaĵon de la aragona lingvo uzitan en la Pireneoj.
Geografio
Ĝia municipa teritorio estas en la okcidento de la komarko Sobrarbe, lime norde kun Broto kaj Fanlo, kaj sude kaj oriente kun Boltaña. Krom la loĝloko Broto, la municipo enhavas ankaŭ la loĝlokojn Albella, Arresa, Borrastre, Jánovas, Javierre de Ara, Lacort, Lavelilla, Lardiés, Ligüerre de Ara, Planillo, San Felices de Ara, San Juste, San Martín de Solana kaj Santa Olaria de Ara.
La trafluanta rivero Ara (akso de ĝia valo) estas supozata la nura grava rivero de Hispanio kiu ne suferas artefaritan akvobaraĵon en sia tuta fluejo de 70 km ĝis sia kunfluejo kun la rivero Cinca en Aínsa.
La loĝloko Fiscal mem (768 msm) estas je 76 km norde de Huesca, alirebla laŭ la ŝoseo N-260 el Boltaña aŭ el San Julián de Basa (Yebra de Basa). Iom norde estas Broto kaj poste Torla-Ordesa, alirejo al la Nacia Parko Ordesa y Monte Perdido. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun tre deklivaj ardezaj tegmentoj kaj konustrunkaj kamenoj.
Historio
Ĝi aperis registrita ekde 1042 kiel Fiscal, Fiscali, Fiscalem kaj Fiskali.
La historio de Fiscal estis markita per sia situacio en valo kiel trapasejo por la transmigra brutobredado (citita jam de Alfonso la 10-a en la 13-a jarcento.
Dum la 17-a jarcento Broto floris, dum paco kun Baregés, komerco kaj kontrabando riĉigis familiojn kiuj povis starigi multajn el la domegoj kiuj ankoraŭ konserviĝas.
Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Fiscal mem kie oni malaltiĝis el 659 loĝantoj en 1920 ĝis 250 loĝantoj fine de la jarcento, sed poste oni rekuperiĝis ĝis nunaj 361 loĝantoj (2022) pere de la altiro de turismo.
Aktualo
La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj montaraj agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al forstado, natura, sporta, kultura kaj rura turismo. Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo de la Asunción; romanika pordego devena de la preĝejo de Jánovas, nune senhoma; turdomego Torre Costa de Fiscal; fulejo devena de la nun senhoma Lacort (Fiscal); Ermitejoj de Jesuo kaj de Sankta Savinto; Groto de Santo Viejo, kun rokpentraĵoj; komplekso fortikaĵa de Lavelilla ktp. En ĉiuj submunicipoj estas preĝejoj, mirindaj naturaj lokoj kaj aliaj vidindaĵoj.
Ladbergen
Ladbergen estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Steinfurt de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ĝia teritorio apartenas al la regiono lando de Tecklenburg, la areo de eksa graflando samnoma, kaj en pli vasta senco al la historia regiono Monastera Lando, al kiu ankaŭ apartenas tri najbaraj distriktoj kaj la urbo Monastero, Münster (Westfalen); la historia regiono ne havas fikse difinitajn limojn – pli-malpli limoj estas la mezalta montaro Teŭtoburga Arbaro nordoriente, la rivero Lippe sude kaj la limo al la najbara ŝtato Nederlando okcidente.