cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koclířov
Tombejo
Al la tombejo gvidas pordego, ĝis la jaro 1773 ermitejo kun loĝejo de ermito. Estis rekonstruita novgotike kaj plialtigita en la jaro 1856. Ĝi estas masonita kun barele volbita traveturejo kaj kun loĝejo en la dua etaĝo. Sur eksteraj muroj estas niĉoj kun statuoj de Nemakulita, de Sankta Filomena, Sankta Jakobo, Sankta Sebastiano (ŝtelita) kaj Sankta Roĥo (ŝtelita). Al la tombejo situas du kapeletoj, unu kun ŝtonaj statuoj de Sankta Veronika kaj de sanktulo kaj en la dua kapeleto ligna plastikaĵo Noli me tangere (Ne tuŝu min) el la dua duono de 18-a jarcento.
Kapelo en Hřebeč
Pseŭdogotika kapelo de Sankta Jozefo estis konstruita en la jaroj 1869 / 1870, oblonga, poligone fermita kun tureto en la fronto. La ekipaĵo estas nuntempa.
Somerkasteleto
La somerkasteleto el la jaro 1691 estas renesanca konstruaĵo en formo de turo sur ovala bazo. Origine ĝi havis mansardan tegmenton, nun la tegmento estas simpla kun surkonstruaĵo. Ĉe la kasteleto estas en la unua duono de 20-a jarcento alkonstruita familia dometo.
Naturo
Naturrezervejo Rohová protektas vastajn florabundajn fagajn arbarojn kun apero de multaj protektataj kaj priminacataj specioj de kreskaĵoj kaj animaloj. Trans ĝi gvidas instrua pado kun 6 haltejoj, sur kiuj la vizitantoj konatiĝas kun historio kaj naturo de la regiono Hřebeč, kun loka geologio, hidrologio kaj kun minado en la regiono.
Lauriano das Trinas
Lauriano das TRINAS /laŭri'ânŭ daz'trinaz/ (mortinta en julio 1941 ) estis brazila esperantisto kaj militisto, majoro de armeo. Li batalis en interna milito de Canudos en fino de 19-a jarcento. Li esperantistiĝis komence de la 20-a jarcento kaj partoprenis en la estraro de Brazila Klubo Esperantista. Li instruis Esperanton en 1906 ĉe lernejo Colégio Cayrú. En tiu jaro, li estis ankaŭ 2-a vicprezidanto de Brazila Klubo Esperanto.
Stela nokto
Stela nokto estas olepentraĵo sur kanvaso de 92 je 73 cm de la nederlanda pentristo Vincent van Gogh. Ĝi reprezentas tion, kion povis vidi Van Gogh de sia ĉambro en la malsanulejo Saint-Paul-de-Mausole en Saint-Rémy-de-Provence maje de 1889. Ofte prezentita kiel la plej granda verko de Van Gogh, la pentraĵo estis kopiita multfoje, kaj verŝajne unu el liaj plej konataj pentraĵoj.
Jan Hulsker estas la aŭtoro de agnoskita katalogo de la verkaro de van Gogh, publikigita en 1978, reviziita en 1989 kaj denove en 1996. Liaj katalogciferoj estas antaŭataj de 'JH': tiel JH1731 referencas al la olepentraĵo de 1889 nome "Stela nokto" (nome antaŭe katalogita de Jacob Baart de la Faille kiel F612).
Ráztoka (apartigilo)
Ráztoka povas esti nomo de pluraj lokoj en Slovakio:
Bernát Friedmann
FRIEDMANN Bernát (fridman) estis hungara juristo, jurverkisto naskita en Nadjvarado la 10-an de oktobro 1843 kaj mortinta en Budapeŝto la 14-an de oktobro 1925.
Kariero
Bernát Friedmann li partoprenis en la t. n. proceso pri sangakuzo de Tiszaeszlár.
Burgonjo (apartigilo)
La nomo Burgundio aŭ Burgundujo aŭ Burgonjo, Bourgogne,  Burgund, povas celi al:
Lingva noto
La nomoj Burgundio, Burgundujo kaj Burgonjo estas ofte uzataj sinonime kaj interŝanĝeble. La uzo de tiu aŭ alia nomformo kutime ne precize indikas kiun el la multaj signifoj oni celas, preferinde oni aldonu necesajn precizigojn (kiel "duklando", "regiono" kaj simile).
Gladigau
Gladigau estas loĝloko kaj eksa administra komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Stendal de la federacia lando Saksio-Anhalto. Ekde la 7-a de junio 2009 la loĝloko estas parto de la hansa urbo Osterburg (Altmark). Fine de 2007 la komunumoparto havis 363 loĝantojn.
Nerval de Gouveia
Oscar Nerval de GOUVEIA /os'kaR neR'vał djgoŭveja/ (naskiĝis en la 22-a de septembro 1882), instruisto, estis brazila esperantisto en frua 20-a jarcento, unua kasisto de Brazila Esperanto-Ligo en 1907.
Estas grava komerca strato en Rio-de-Ĵanejro (inter kvartaloj Cascadura kaj Quintino Bocaiúva) kaj publika lernejo kun lia nomo. Everardo Backheuser verkis lian biografion portugallingve: "Um Mestre Insigne - Nerval de Gouveia” (1938);
Eszter Láng
LÁNG Eszter la:ng, estas hungara pentristino, grafikistino, poetino naskita en Corund (Harghita) la 3-a de januaro 1948.
József Gelei
GELEI József estis hungara zoologo, universitata profesoro naskita en Árkos la 20-an de aŭgusto 1885 kaj mortinta en Budapest la 20-an de majo 1952.
Cușmed
Cușmed (hungare: Küsmöd ) estas vilaĝo en Rumanio laŭ la rivereto Cușmed nordokcidente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al la komunumo Atid.
József Gelei
Biografio
La universitaton Gelei finis en Koloĵvaro, en 1909 li estis asistanto de István Apáthy, en 1912–13 li faris zoologiajn eksperimentojn en universitatoj de München, resp. en Würzburg. En 1914 li iĝis privatprofesoro de la universitato. Ekde 1919 li estis iom da tempo instruisto de unitariisma gimnazio. Ekde 1924 li instruis en la universitato de Szeged. Ekde 1945 li estis profesoro en la medicina fakultato, gvidanto de biologia instituto de Szeged. En 1935–36 kaj en 1937–38 li estis rektoro de la universitato.
Eszter Láng
Kariero
Láng Eszter diplomiĝis en la universitato de Debreceno pri filologio en 1972. Ŝi pristudis pentradon kaj grafikon de Sándor Torok. Ŝi ekspozicias de 1997.
Cușmed
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 718 loĝantojn; en 1992 430 (hungaroj). En la censo de 2002 ĉiuj 423 loĝantoj deklaris sin etnaj hungaroj kaj la hungaran sia lingvo
Historio
Ĝia preĝejo de Sankta Virgulino en 1466 ricevis permeson de la papo por estiĝi pilgrimejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Küsmöd apartenis al Hungario (Udvarhely).
Jarango
Jarango estas konusforma tendo-tipa loĝejo de siberiaj nomadoj (i. a. ĉukĉoj). Ĝi estas farata el leĝera ligna framo, sur kiun oni etendigas boacajn felojn. En tiu granda tendo oni kuiras, vivas, ripozas la nomadoj. En ĝi estas uzata ofte dua felta tendeto, en kiu la loĝantoj dormas, ludas, amindumas. Tiu tendeto rezervas la varmon, en ĝi estas ĉ. 20 °C, danke al la korpa varmo kaj la lumigilo.
Laŭ unu el la teorioj, la vorto "jaranga" estas persdevena, signifanta "loko de gasto".
Brazila Klubo Esperanto
Brazila Klubo Esperanto (BKE) estis unua Esperanto-grupo en Rio-de-Ĵanejro, fondita en la 29-a de junio 1906. Kune de la fondintoj estis verkisto Everardo Backheuser. Backheuser proponis la fondiĝon de esperanta klubo por la disvastigo de la lingvo. Tiel naskiĝis ĉe la sidejo de la ĵurnalo ‘’O Paiz’’ kun la partopreno de pli ol 100 personoj, Brazila Klubo Esperanto (Clube Brasileiro de Esperanto). Okaze de la elekto de la unua estraro de Brazila Esperanto-Ligo, la nelacigebla Everardo Backheuser fariĝis ĝia prezidanto. La ceteraj estraranoj estis: D-ro Nuno Baena (1-a vic-prezidanto), D-ro Nerval de Gouvêa (2-a vic-prezidanto), S-ro Lauriano das Trinas (Sekretario) kaj S-ro Honório Leal (Kasisto).
En la fino de 1906 sennombraj esperantaj kluboj funkciis en la urbo kaj en la najbararoj, sub la aŭspicioj de Brazila Klubo: en la Nacia Gimnazio (estonta Colégio Pedro Segundo) kaj en la Lernejo Spencer (D-ro Everardo Backheuser); en ‘’Pedagogium’’ (D-ro Nuno Baena); ‘’Colomy-Club’’ (D-ro Couto Fernandes); Asocio de la Komercoficistoj (S-ro Hernani Mendes); du kursoj en la Milita Lernejo (Daltro Santos); Lernejo Cayrú (Lauriano das Trinas); kurso en Niterói (Francisco Almeida Júnior); Liceu de Artes e Ofícios kaj Lernejo Alfredo Gomes (D-ro Leonel Fonseca).
Kvankam enhavante en la titolo la nomon Brazila, post la fondiĝo de Brazila Esperanto-Ligo en 1907, Brazila Klubo fariĝis nur loka asocio.
Dum 20-a jarcento Brazila Klubo Esperanto daŭrigis siajn aktivecojn ĉe la sidejo de la Ligo, kie ĝi igis prelegojn kaj kursojn.
American Broadcasting Company
La American Broadcasting Company (ABC) estas unu el la plej grandaj komercaj televidkanaloj en Usono. Fondita en 1943 ekde la antaŭa reto NBC Blue Network, ABC nun estas propraĵo de The Walt Disney Company kaj estas parto de Disney-ABC Television Group. La unua elsendo de tiu ĉi kanalo estis en 1948. Kiel unu el la "Big Three Television Networks" (Tri Grandaj Televidkanaloj), ĝi kontribuis al la populara kulturo de usono per la programaro.
La korporacia sidejo de ABC troviĝas en la kvartalo Upper West Side de Manhatano en Novjorko, kaj la novaĵagentejoj de la kompanio ankaŭ situas en Manhatano, dum la oficejoj por la amuzprogrameroj troviĝas en Burbank, Kalifornio, apude al Walt Disney Studios kaj la korporacia sidejo de The Walt Disney Company.
Kvalitsensilo
Kvalitsensilo mezuras la kvalitojn de materio, kiel koncentrato de difinitaj jonoj, koncentrato de difinitaj molekuloj, denso, kondukteco ktp.
pH-mezurado
Tre grava mezurado en multaj fluidaj kemiaj procesoj estas tiu de pH: la mezurado de koncentrato de hidrogenaj jonoj en fluida solvaĵo. Solvaĵo kun malalta pH-valoro estas nomita acida kaj solvaĵo de alta pH-valoro estas nomita baza. La ofte uzata pH-skalo komencas de 0 (forta acida) ĝis 14 (forta baza), meze de skalo estas 7 reprezentita pura akvo.
Maria Kristina de Savojo
Maria Kristina de Savojo aŭ Maria Kristina Ĉarloto Jozefa Kajetana Efizia de Savojo aŭ Beata Maria Kristina (naskiĝis la 14-an de novembro 1812 en Kaljaro; mortis la 31-an de januaro 1836 en Napolo) estis princino de la regno de Sardio laŭ naskiĝo, kaj reĝino de Reĝlando de la du Sicilioj laŭ geedziĝo. En 2014 la Katolika Eklezio ŝin beatproklamis.
Kvalitsensilo
pH-mezurado
La logaritma pH skalo laboras tiamaniere: solvaĵo kun 10−12 Mol da hidrogenaj jonoj havas pH-on de 12; solvaĵo kun 10−3 da hidrogenaj jonoj havas pH-on 3 ktp.
Maria Kristina de Savojo
La familio kaj la infanaĝo
Maria Kristina estis la malplej aĝa filino de Viktoro Emanuelo la 1-a de Sardio kaj de arkidukino Maria Tereza de Habsburgo-Este. Do, Kristina povis fieri pri altranga deveno tra dinastioj regantaj kaj famaj nobeloj. Reveninte al Torino, ankoraŭ infana, ŝi estis edukata kaj instruata en reĝaj medioj kaj kortego. Je ŝia honoro oni dediĉis la Fort Marie-Christine, milita fortikaĵo najbare de la urbo Aussois, parto de ĉeno de fortikaĵoj, hodiaŭ teritorioj de Francio.
Kvalitsensilo
pH-mezurado
Estas eble mezuri la pH-on uzi ŝanĝo de koloro de difinitaj kemiaj pulvoroj (ekz. lakmusa talono), sed kontinua mezurado kaj kontrolado bezonas aliajn metodojn. La plej ofte uzata metodo estas aplikado de speciala preparita elektrodo kiu tralasas hidrogenajn jonojn en la solvaĵo tra selektiva bariero dum produkti mezureblan potencialan diferencon en proporcio kun la pH de la solvaĵo.
Maria Kristina de Savojo
Geedziĝo
En 1830 la torina aristokratio organizis ŝiahonore grandan feston, pro ŝia fianĉado kun Ferdinando la 2-a. La kronikoj de tiu okazo povas esti resumitaj per tio kion skribis en siaj memoraĵoj la baronino Olimpia Savio, kiu en tiu sama cirkonstanco estis faranta sian debuton en la mondumo: “La princino Kristina tiam ankoraŭ ne atingis la dudekan jaraĝon: ŝi estis bela, per belo serioza kaj agrabla: stature alta, karnaspekte blanka, du abundaj brunaj tufoj buklitaj ornamis poete tiun vizaĝon, palan, lumigitan de du grandaj okuloj intense esprimaj. Ŝi survestis lazurblankan veston, koloroj de la ĉielo al kiu ŝi estis destinita, kaj portis sur la frunto grandan diademon juvelplenan. Ŝi ne dancis ĉar la rigida etiketo tion ne permesis. Altirita de tiu simpatia, aparta kaj samtempe modesta persono, mi havis okulojn nur por ŝi, la sola altira.”
Ŝi edziniĝis en 1832 al Ferdinando la 2-a de la du Sicilioj, fariĝinte reĝino de la du Sicilioj; la nupto estis celebrita la en la Sanktejo de Nia Sinjorino de Acquasanta en Ĝenovo.
Maria Kristina nutris profundajn religiajn sentojn: Nefacile oni sukcesis ŝin persvadi rezigni monaĥan vivon per tiu de edzino: Kristina troviĝis travivi en kortego kies vivstilo estis tre fora el sia vivelekto. Kun la edzo, ege verva, naskiĝis kelke da malfacilaĵoj en la rilatoj, sed la virino sukcesis malkrudiĝi, se ne en la moroj, almenaŭ en la politiko ne tute demokrata. Dum la malmultaj jaroj en kiu ŝi estis reĝino, ŝi sukcesis malhelpi la efektivigon de la mortokondamnoj kaj “ĝis kiam ŝi vivis ĉiuj mortokondamnitoj obtenis indulgon”.
Kristina ne havis okazon enŝoviĝi en aliajn politikajn aferojn: ŝi precipe sin dediĉis zorgi pri la bezonuloj kaj malsanuloj kaj kapablis ankaŭ reagi al la ŝercoj de la edzo: iun tagon, kiam la reĝino estis sidiĝanta al la piano, Ferdinando retrotiris la seĝon ridante, sed ŝi senkolere replikis: “mi kredis esti edziniĝinta al reĝo de Napolo, ne al lazarono.”.
Ĉiu-kaze, kontraste kun iuj voĉoj, la "Reĝinela Sankta", kiel ŝin kromnomis la napola popolo, amis Ferdinandon kiu korespondis al tiu sento: inter korteganoj kuris susuro, konstatita laŭvera, laŭ kiu la geedzoj kune recitis la Rozarion antaŭ ol decidi pri io grava.
Morto
Maria Kristina mortis sojle de sia 24-a jaraĝo pro akuŝaj postsekvoj, dum la enmondigo de la unika filo de Ferdinando la 2-a, Francisko kiu, alirante la tronon, estus la lasta reĝo de la du Sicilioj. Tiu reĝo estis edukita en la memoro de la patrino, ĉiam pli nomata la Regina Santa.
Ankaŭ Francisko la 2-a reĝo de la du Sicilioj edziĝis, al Maria Sofia de Bavario. Naskiĝis filino, kiu ricevis la nomon de la avino, Maria Cristina Pia de Burbono, sed mortos iujn monatojn poste, dum la reĝo kaj reĝino estis jam ekzilitaj. (13-a de februaro 1861.
Beatiga proceso
Reĝo Ferdinando la 2-a startigis la beatigan proceson de la forpasinta reĝino-edzino. La 10-an de julio 1859 la Apostola Seĝo komunikis ke al la forpasinta reĝino estis agnoskata la titolo de venerinda.
La 2-an de majo 2013 papo Francisko, dumaŭdience al prefekto de la kongregacio por la kaŭzoj de la sanktuloj sciigis ke estis permesita la promulgon de la dekreto koncernanta la miraklon atribuitan al la propetado de Maria Kristina.
Kaj sabate de 25-a de januaro 2014, je la deka horo, en la Baziliko de Sankta Klara en Napolo, panteono de la burbona familio, kie ripozas la mortaj restaĵoj de la “Reginella Santa” oni celebris la liturgian ceremonion de la beatproklamo de Maria Kristina. Ĉeestis la religian liturgiaĵon multaj posteuloj de la reĝaj familioj, aparte la princino Klotilda por la Savoja dinastio kaj diversaj membroj de la burbona-napola dinastio kune kun multaj posteuloj de la aristokratioj tiutempaj. Prezidis la ceremonion la loka episkopo, nome kardinalo Crescenzio Sepe.
18774 Lavanture
18774 Lavanture estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Budavanso
La Budavanso (Buddhavaṃsa), ankaŭ konata kiel la Kronikoj de la budhoj, estas budhisma teksto, kiu priskribas la vivon de la budho Gotamo kaj de la dudek sep budhoj kiuj antaŭvenis lin. Ĝi estas la dek-kvara libro de la Kudakanikajo, kiu estas parto de la Sutra Pitako de la Tripitako aŭ Palia Kanono de teravada budhismo.
Laŭ la plejmulto de la erudiciuloj, la Budavanso, kune kun la Apadano kaj la Ĉarijapitako, estis verkita dum la 1-a kaj 2-a jarcentoj p.K., do ĝi estas posta aldono al la Palia Kanono.
Puduvro
Puduvro (Poudouvre franclingve, Paeï d'Poudouv galolingve kaj Daoudour bretonlingve) estas tradicia lando nord-oriente de Supra-Bretonio, malnova graflando, kiu estis ankaŭ subregiono de la episkoplando de Saint-Malo. La nomo "Poudouvre" venas de la bretona lingvo kaj signifas « akvolandon ». Tie estas parolataj nun la franca kaj la galoa lingvoj. Ĝiaj ĉefurboj estis Dinan kaj La Bellière (Côtes-d'Armor).
Historio
Puduvro estis subregiono de la episkoplando de Saint-Malo kun Porhoët kaj Clos Poulet. Devenanta de la malaperinta vicgraflando de Alet, la vicgraflando de Puduvro estis fondita en ĉirkaŭ 1184 de Alano (franclingve "Alain"). La Familio de Dinan heredis ĝin en la 13-a jc kaj multe disbranĉiĝis, pro tio mankas informo pri la estonteco de la vicgrafando de La Bellière en 1461. La kastelo La Bellière estis la ĉefurbo de la vicgraflando kaj ĝi donis sian nomon al la komunumo en 1877.
La nuna agnoskita ĉefurbo de Puduvro estas Dinan, sed iuj fontoj indikas ke en la unua periodo de la vicgraflando, la ĉefurbo estis Dinard ; poste per la posedo de la domanaro de Dinan, Dinan fariĝis ĉefurbo kaj poste estos La Bellière.
Geografio
Puduvro situase inter la riveroj Arguenon, Rance kaj la Manika Markolo]]. Okcidente, la rivero Arguenon estas la limo inter Puduvro kaj Pentievro same kiel tiu inter la episkoplando de Saint-Malo kaj tiu de Saint-Brieuc). Oriente, la rivero Rance estas la limo inter Puduvro kaj Clos Poulet (Saint-Malo). Puduvro situas ambaŭflanke de la nunaj departementoj Ille-et-Vilaine kaj Côtes-d'Armor.
33591 Landsberger
33591 Landsberger estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
5432 Imakiire
5432 Imakiire estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).
33591 Landsberger
Nomo
Ĝia nomo honoras Huws Yoshito Landsberger, kiu gajnis en 2016 la duan rangon de la Intel International Science and Engineering Fair pro sia projekto pri fiziko kaj astronomio. Li lernis ĉe la Palos Verdes Peninsula High School de Palos Verdes Estates, Kalifornio, Usono.
5432 Imakiire
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de la japana navigadistino Kyoko Imakiire, kiu faris solecan vojaĝon inter Kagoŝima kaj San-Francisko en 1988 kaj solecan ĉirkaŭiron de la mondo en 1991 - 1992.
Distrikto Traŝijangste
Traŝijangste (dzonke :བཀྲིས་གཡང་རྩེ་རྫོང་ཁག), estas unu el la dudek distriktoj de Butano. Ĝi kovras areon de 1.754 km² kaj en ĝi loĝas 35.600 personoj (2005). La ĉefurbo estas Traŝijanste.
István Friedreich
FRIEDREICH István (fridrajh), plumnomo Görcsöni Dénes estis hungara ĵurnalisto naskita en Gernyeszeg la 11-an de novembro 1878 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de marto 1915.
Kariero
István Friedreich studis en Koloĵvaro kaj Budapeŝto, poste li iĝis en Budapeŝto reĝalerneja instruisto, de 1904 kunlaboranto de gazeto Alkotmány kaj regula artikolisto de la revuo Katolikus Szemle.
Brada (Brada-Rybníček)
Brada estas norda parto de municipo Brada-Rybníček en distrikto Jičín, Ĉeĥio. Estas ĉi tie registritaj 32 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas.
Brada estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,93 km². En la katastra teritorio Brada situas ankaŭ Rybníček. La vilaĝo situas sur orienta montopiedo de samnomata monteto Brada.
Seleuș (Zagăr)
Seleuș [seleuŝ] (hungare: Szászszőlős [sassoloŝ], germane: Kleinalisch) estas vilaĝo en Rumanio sude de Târgu Mureș kaj administracie apartenas al komunumo Zagăr. En 1910 ĝi havis 719 loĝantojn (germanoj) kaj en 1992 220 (rumanoj, germanoj, 8 % hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1348. Ĝi estis en la 13-a jarcento fondita saksa vilaĝo. Ĝia saksa loĝantaro plejparte rekoloniiĝis en la dua parto de la 20-a jarcento en Germanion. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kis-Küküllő vármegye).
En la censo de 2002 la 244 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn :
Etiko (Spinozo)
Etiko estas la ĉefverko de Spinozo kaj unu el la majstroverkoj de okcidenta filozofio. Tiu libro estis skribite latinlingve sub la titolo Ethica Ordine Geometrico Demonstrata (Etiko demonstrata laŭ geometria ordo) sed aperis nur post la morto de Spinozo en 1677.La libro estas dividita en kvin partoj :
Etiko estas redaktita laŭ geometria ordo, tio volas diri ke Spinozo uzas difinojn, aksiomojn, postulatojn, proponojn (kvazaŭ teoremojn) kaj demonstrojn por montri sian koncepton de Dio kaj de la homo. Tiumaniere, Etiko de Spinozo estas libro sensama. Por kompleti, por komenti siajn demonstrajn argumentadojn, Spinozo kromaldonas skoliojn.
Pri Dio
En tiu parto, Spinozo demonstras ke Dio necese ekzistas, ke Li estas ununura, nefinita, kaŭzo de ĉio, ĉiopotenca, perfekta, eterna, ktp... Li ne estas homa. En la Apendico de tiu parto, Spinozo radikale kritikas la dion de religioj, "tiu azilo de nescio". Dio ne estas egoista, morala. Dio ne estas persono kiu aranĝas la mondon laŭvole. En la parto 4 (La Homo Dependeco), Spinozo precizigos sian koncepton de Dio skribante diskrete "Dio, tio estas Naturo..." (Et IV, pr. 4, dem.). Fakte lia koncepto de Dio estas tiu de Dio-Naturo. Laŭ Spinozo, Naturo identiĝas al Dio. Pri lia filozofio oni povas paroli pri imanentismo.
Debatoj okazis por montri ĉu Spinozo estas ateisto ĉu li estas panteisto. Liaj verkoj (Etiko kaj ĉefe Traktato Teologio-Politika) almenaŭ montras lin kiel la unua radikala pensulo kontraŭ religioj.
Laŭ Spinozo, Dio ("tio estas Naturo") estas substanco (ununura, nefinita ktp...) kiu konsistas en nefiniteco de atributoj pri kiuj la homoj povas nur koni la Penson kaj la Vastecon tra la ege multnombraj kaj diversaj modoj (t.e la korpoj, la ideoj, ĉio kiu estis, estas aŭ estos...). Sed tiuj tri konceptoj de Spinozo (gravegaj en lia filosofio) ne estas apartigitaj sed estas nur facoj de sama realo. Ekzemple, ia konkreta penso estas nur esprimo de la atributo Penso de la substanco Dio-Naturo. Oni povus skribi : Dio-Naturo = Penso = ia penso sed ankaŭ Dio-Naturo = Vasteco = ia korpo.
Tio enhavas almenaŭ du gravajn konsekvencojn :
1) Se ĉio estas esprimo de la substanco Dio-Naturo, ne povas ekzisti en la Naturo "bono" aŭ "malbono". Tiuj ideoj "bono" kaj "malbono" estas nur pensmanieroj de la homo. En Et. II def 6, Spinozo skribas "Per realo kaj per perfekto mi komprenas la saman aferon."
2) Nenio en la Naturo estas sen kialo, ĉio estas rezulto de determinismo. Nur Dio estas "kaŭzo de si", "kaŭzo libera" kaj "kaŭzo de la esto de aĵoj". Neniu konkretaĵo povas esti kaŭzo de si. "Oni devas, al ĉiu konkretaĵo, atribui kialon ne nur de ĝia ekzisto sed krome de ĝia neekzisto" (Et I, pr 11, alia dem.). Pro tio, la homoj ne estas liberaj (ili ne estas "imperio en imperio"). Ili kredas je sia libereco nur ĉar ili ignoras la kialojn de siaj agadoj. Laŭ Spinozo, la memvolo ne ekzistas.
Naturo naturata - Naturo naturita
Atentu ke ni ne konfuzu la naturon (la arboj, la birdoj ktp...) kun la Naturo. La naturo estas modo de la Naturo. La Naturo est la Tuto, la Realo.
La Naturo laŭ Spinozo (sed tio devenas de la skolastikismo) estas duaspekta. La Naturo naturata, tio estas la Naturo kiel kaŭzo de si kaj de ĉiuj atributoj eternaj kaj nefinitaj de la substanco Dio. La Naturo naturita estas ĉiuj modoj finitaj kiuj dependas de io (kiel la homo ekzemple), ĉiuj efektoj de la Naturo naturata, ĉiuj ekzistoj aŭ neekzistoj (ĉar ankaŭ neekzisto dependas de io !), konkrete la mondo.
Pri Menso
En tiu parto, Spinozo detalas sian teorion de la homo. Homo estas ekzistada modo laŭ du atributoj (Penso kaj Vasteco) de la substanco Dio-Naturo : homo estas samtempe Penso (per sia Menso) kaj Vasteco (per sia Korpo). Laŭ Spinozo, ne estas dualismo kiel por Kartezio kie Menso kaj Korpo estas apartigitaj. Laŭ Spinozo, Menso kaj Korpo montras samtempe la saman realon.
Pri Afektoj
"Mi komprenas per  Afektoj la afekciojn de la korpo per kiuj ties agopotenco estas kreskigita aŭ malkreskigita, helpita aŭ subpremita kaj samtempe tiuj afekcioj, ties ideoj" (Et.III def3)
Chicago White Sox
La Chicago White Sox estas usona basbala teamo en la Grandaj Ligoj de Basbalo. La asocio hejmludas en U.S. Cellular Field (ĝis 2003 New Comiskey Park) en Ĉikago, Ilinojso. Tie okazis ankaŭ la unua (6-an de julio 1933) All-Star-Game de Major League Baseball.
La White Sox estas trifoja gajninto de la "Mondserio" (1906, 1917, 2005).
La skandalo de 1919
La skandalo Black Sox estis basbala skandalo, laŭ kiu oni subpagis 8 ludantojn de la Chicago White Sox por ke oni lasu venki la teamon de Cincinnati Reds en la "Mondserio" de 1919.
La akuzitaj ludantoj estis:
Laŭ juĝistaraj protokoloj, la 8 ludantoj ricevis po 70.000-100.000 da usonaj dolaroj, por malvenki en 5 ludoj.
En 1920 Cicotte, Williams, Jackson kaj Felsch rekonis antaŭ la juĝistaro la fraŭdon. La pruvaĵoj malaperis el la dokumentarejo de la juĝistaro, tiel oni liberigis ilin, sed malpermesis por ili la konkuran basballudon por ĉiam.
Pri la afero oni faris eĉ filmon.
ludantoj
ludantoj kun * ludis min. 5 ludtempon ĉe White Sox.
Lola Réz Kosáryné
Lola RÉZ KOSÁRYNÉ [koŝArinE], hungare Kosáryné Réz Lola estis hungara verkistino kaj tradukisto. Ŝia origina nomo hungarsisteme estis Réz Lola, post la edziniĝo aldoniĝis Kosáryné. Ŝia patro estis Géza Réz, ŝia filo estis Domokos Kosáry.
Biografio
Lola Réz Kosáryné frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo. Ŝi komencis sian karieron kun kontraŭmilitaj poemoj, kiuj aperis en diversaj revuoj. Ŝi edziniĝis kaj baldaŭe naskis filon. En 1920 ŝi atingis la unuan lokon en literatura konkurso. Inter 1921-1944 ŝi verkadis 38 porjunularajn romanojn. Ŝi tradukis el la angla, franca kaj germana lingvoj kaj redaktis diversajn revuojn. Ankaŭ nuntempe ŝiaj verkoj estas reeldonitaj.
Pluŝa urso
Pluŝa urso estas pupa ludilo populara ĉe infanoj kaj kiel konsolilo kaj kiel ludilo. Pluŝaj ursoj ne estas veraj ursoj, sed ursoformaj pupoj.
Historio
Laŭ legendo la unua pluŝa urso aperis post ĉaso kie Theodore Roosevelt konkursis kun amikoj por mortigi ursojn kaj aliajn bestojn kaj ne sukcesis. Aliaj kunĉasantoj kaptis urson kaj ligis ĝin al arbo. Ili ofertis al la prezidanto mortigi ĝin por ne esti la sola ĉasanto sen sukceso, sed li rifuzis, dirante ke tiu ago ne estas sporta.
Poste karikaturo aperis en ĵurnalo kaj ludilvendisto, nomita Morris Michtom, ricevis la permeson de Theodore fari ursoformajn ludilojn nomatajn "Teddy's Bears". El tiu ĉi nomo naskiĝis la nuna angla nomo "Teddy Bear". Kaj la nomo esperantlingva rezultas el la pluŝo kiu kovras tiajn ĉi ludilojn.
2164 Lyalya
2164 Lyalya estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 11-an de septembro 1972 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.
Nomo
Ĝi ricevis la nomon "Ljalja", karesa formo de la virina antaŭnomo "Elena", en omaĝo al Elena Konstantinovna Ubijvovk (cirile Елена Константиновна Убийвовк), studentino pri astronomio mortigita dum la dua mondmilito.
Ivanovci
Ivanovci, hungare Alsószentbenedek estas vilaĝo en Slovenio. La historia hungara nomo estis Ivanóc.
Historio
La vilaĝo ĝis fine de la 1-a mondmilito apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, kiu baldaŭe iĝis Jugoslavio. Inter 1941-1945 Alsószentbenedek denove apartenis al Hungario, ekde 1991 al Slovenio.
Alain Delon
Alain Delon (naskiĝis la 8-an de novembro, 1935) estas franca aktoro. En la 1960-aj jaroj, li estis unu el la plej grandaj sekssimboloj de eŭropa kino.
Li naskiĝis apud Parizo. Sian unuan grandan sukceson kiel kinoaktoro li gajnis per la krimfilmo Plein soleil, produktita laŭ romano de Patricia Highsmith. Delon konvinkis la publikon per sia prezento de murdisto kun samtempe abomenindaj kaj simpatiaj trajtoj.
La filmo Le samurai, en kiu li aperis kiel profesia murdisto laboranta senemocie nur profitcele, fiksis lin poste por ĝuste tiu ĉi rolotipo. Nur kelkfoje li sukcesas eskapi el tiu ĉi skemo, por prezenti verajn karakterajn rolojn.
En 1995 li kadre de la Berlina Internacia Film-Festivalo Berlinale en Germanio ricevis la premion Honora Ora Urso pro sia vivoverko.
Kresta tadorno
La Kresta tadorno (Tadorna cristata), el la ordo de anseroformaj birdoj kaj familio de anasedoj, troveblas aŭ trveblis en la Nordoriento de Ĉinio, sudorienta Rusio, Koreio kaj Japanio. Ĝi estas aparta specio de tadornoj. Ĝi estas draste endanĝerita kaj multaj supozas, ke estas jam formortinta.
Aspekto
La maskla birdo havas malhelverde brilantajn nigrajn striojn sur la verto, kiuj etendiĝas al la nuko kaj formas pendantan plumkreston; simile la antaŭa brusto, nuko, unuarangaj kaj vosto brilas nigreverde, dum la vizaĝo, mentono kaj gorĝareo estas brunecnigraj; la malsupra parto de la dorso estas griza; sur la flugiloj estas blankaj makulegoj; la ventro, subvosto kaj flankoj malhelbrunas kun helbrunaj transversaj makuloj; la beko kaj kruroj estas ruĝaj. La supraj flugilkovriloj estas blankaj kiel ĉe aliaj samgenranoj, kio videblas eĉ ripoze kiel malgranda makulo. La speguleto estas malhelverda, kiel ĉe aliaj samgenranoj.
La ina birdo ne havas tiom evidentan nudan kreston kaj nigrecverdan brilon sur la brusto sed ja ian kreston; ĝia bruna korpo estas plena de transversaj blankecaj strioj kun blankaj okulrando kaj ringo ĉirkaŭ bekobazo, same kiel ĉe la ino de la Aŭstralia tadorno. Estas nigra krono ĝis subokule, blankecaj vizaĝo, mentono, gorĝareo, kolo kaj supraj flugilkovriloj, dum ŝia korpo estas malhelbruna kun blanka strieco.
La beko kaj kruroj de la masklo estas rozkolorecaj, sed tiuj de la ino estas pli palaj ol tiuj de maskloj. La beko de la masklo havas malgrandan, karunklon baze. La plumaro de la nematurulo estas nekonata.
Statuso
La Kresta tadorno estas rara specio. En 1877, 1913 kaj 1916, oni kaptis en Sovetunio kaj Koreio tri tiuspecajn tadornojn. En la posta duonjarcento neniu vidis plu tiuspecan birdon, tial oni iam opiniis ke ĝi jam malaperis. Sed en 1964 oni trovis tri krestajn tadornojn en Vladivostoko, kio signifas, ke la birdoj ankoraŭ ekzistis en la mondo. Por protekti tiun pereantan specion la Forstuma Ministrejo de Ĉinio donis anoncon, ke oni liveru informojn pri la Kresta tadorno. Tiu, kiu la unua trovos la birdon, estos premiita (tio okazis en la 1980-aj jaroj). Ĝis kiam oni oficiale agnosku, ke oni trovis novajn ekzemplerojn de la specio, ĝi estas ankoraŭ en listo de Formortintaj specioj.
Oni konas malmulte pri tiu birdo pro la limigita nombro de observaĵoj de tiu specio. Ĝi ŝajne reproduktiĝas en Koreio kaj orienta Rusio kaj estas probable relikta specio kiu havis pli ampleksan distribuadon en prahistoriaj epokoj. Kelkaj opinias, ke tiu specio estas formortinta, kvankam oni informas pri eventualaj vidaĵoj, inklude nombrajn ĵusajn vidaĵojn el internaj humidejoj de Ĉinio. Pro la konstantaj informoj peri la survivado de tiu specio, ĝi estis listita kiel draste endanĝerita. Tamen la Kresta tadorno ne estis definitive vidata ekde 1964.
Taksonomio
La Kresta tadorno estis dekomence kolektita en aprilo 1877 ĉe Vladivostoko, Rusio. Tamen, ĝi ne estis priskribata ĝis 1890 kiam la angla zoologo Philip Lutley Sclater decidis, ke la specimeno estis ebla hibrido inter la Rusta tadorno (Tadorna ferruginea) kaj la Falĉilanaso (Anas falcata). Ĉirkaŭ 1913, oni kolektis paron en Koreio, kaj la masklo estis prezentita al la japana ornitologo Nagamiĉi Kuroda. Kuroda notis, ke la plumaro de la specimenoj ne estis definitive intermeza inter la de Sclater sugestitaj gepatroj de la supozata hibrido. Ali ino estis kolektita kaj donata al Kuroda en 1916, kaj subtene de tri specimenoj de birdo kiu klare ne estis hibrido kaj de historia vidaĵo de la specio en Japanio, Kuroda priskribis tiun birdon kiel Pseudotadorna cristata en 1917. La ino de 1916 estis deklarita holotipo kaj konservata kun la masklo en la kolekto de Kuroda. Kiel membro de la familio de Anasedoj, tiu specio estis konsiderata sufiĉe distinga por meriti sian propran genron fare de Kuroda, sed ĝi estas nune lokita en la genron Tadorna, kiu inkludas ses aliajn speciojn de tadornoj el Malnova Mondo. La genronomo Tadorna devenas el vorto de keltoj nome tadorne kio signifas "makuleca akvobirdo", esence simile al la angla "shelduck". La specifa epiteto, cristata, devenas el la latina vorto por kresta. La komuna nomo de la specio devenas el la tufo de malhelverdaj plumoj en la tadorna kapo. Tiu specio estas nomata ankaŭ kiel Korean krestotadorno, Korea tadorno, aŭ Korea mandarenanaso.
Distribuado kaj habitato
La Kresta tadorno estis kolektita ĉe Vladivostoko en Rusio kaj ĉe Pusano kaj Kunsan en Koreio. Oni proponis, ke tiu specio reproduktiĝas en malproksima orienta Rusio, norda Nordkoreio, kaj nordorienta Ĉinio kaj vintras en suda Japanio, sudokcidenta Koreio, kaj laŭlonge de la orienta marbordo de Ĉinio tiom sude kiom ĝis Ŝanghajo. Oni supozas, ke ĝi havas reliktan teritorion, aŭ ke ĝi havis pli etendan en historiaj epokoj.
Oni supozas, ke tiu specio loĝis en ampleksa vario de humidejoj kaj profundakvaj habitatoj je diversaj altecoj. Dum ĉiuj kolektitaj individuoj estis el marbordo, ĉefe ĉe riverfluoj, ĵus estis kelkaj vidaĵoj el internaj humidejoj de nordorienta Ĉinio. Oni spekulis ĉu tiu specio povus reproduktiĝi en montaj areoj malproksime el akvo aŭ ĉe vulkanaj lagoj.
Ekologio kaj kutimaro
Kvankam oni scias malmulte pri tiu tadorno, oni supozas, ke ĝi estas migranta, kaj veturas el Siberio en la reprodukta sezono al Koreio, suda Rusio, kaj Japanio por vintrumado. La Kresta tadorno ŝajne manĝas akvan vegetaĵaron, agrikulturajn produktojn, algojn, senvertebrulojn, moluskojn, krustulojn, kadavraĵojn, kaj rubaĵojn. Oni sugestis, ke tiu tadorno povus esti nokta manĝanto. Ĉar oni ne priskribis ties nestojn, oni povas almenaŭ memorigi ke similaj tadornoj nestumas en truoj kaj kavaĵoj; oni sugestis ankaŭ ke tiu specio eble nestumas en arbokavaĵoj. Oni proponis, ke tiu specio demetas malpli da 10 ovojn kiujn nur la ino kovas. Oni supozas, ke la reprodukta sezono daŭras el majo al julio. La tadorno estis observata en aroj de 2 al 8 birdoj.
Konservado
La Kresta tadorno neniam estis nombra en modernaj epokoj, kvankam oni supozas, ke ĝi estis pli disvastigata historie pro ties esto en japana birdobredado. Tiu specio estas konata nur el malmultaj vidaĵoj kaj kelkaj deklaris ĝin formortinta en 1916 post kiam ino estis mortpafita en Pusano, Sudkoreio. En 1943, vidaĵo de tiu birdo estis registrita ĉe Ĉuŝinhokudo, esperigamte, ke la specio survivas. Grupo de tri birdoj, du inoj kaj unu masklo, estis vidata de du rusaj studentoj en 1964 en la Insularo Rimski-Korsakov ĉe Vladivostoko kun malgranda aro de Arlekenanasoj. En 1971 ĝi estis vidata el nordorienta marbordo de Norda Koreio kaj en 1985 oni vidis du en orienta Rusio. Tamen, estas seriozaj duboj pri la certo de la vido de 1971. Ĵusa enketo al ĉinaj ĉasistoj rezultis en nombraj nekonfirmataj vidaĵoj el nordorienta Ĉinio. Ekzemple ĉina forstolaboristo asertis, ke li senscie manĝis du en 1984. Estas ankaŭ nekonfirmitaj vidaĵoj de ĉirkaŭ 20 Krestaj tadornoj en la region de Daŝanbao de Junano, kvankam multaj opinias ke tiu aro estis misidentigita aro de Rustaj tadornoj. Oni supozas, ke se la specio survivas, estas verŝajne malpli da 50 individuoj.
Tiu specio estas minacata al formorto pro habitatoperdo, ĉasado kaj trokolektado. Cele arigi informojn pri tiu specio kaj levi konscion por eviti ke ĉasistoj konsumu tiun specion, oni distribuis 300,000 broŝurojn en Rusio, Japanio, Ĉinio, Sudkoreio kaj Nordkoreio en 1983, sed ĝis nun la ununura rezulto pluestas la vidaĵo de 1971 en Nordkoreio. Oni distribuis 15,000 broŝurojn en nordorienta Ĉinio en 1985 kaj 1991. Kvankam tio okazigis 82 vidaĵojn pri la specio, sekvaj enketoj en la areo malsukcesis trovi la tadornon. La Disvolviga Projekto Tumangan minacas detrui la eventualan habitaton en la areo de kelkaj el la historiaj vidaĵoj.
Rilataro al homoj
Tiu anaso estis kolektita en Koreio kaj eksportata al Japanio inter 1716 kaj 1736 por birdobredado, kaj tie ĝi estis konata kiel Korea mandarenanaso. Ĝi estis kaptata por birdobredado en Japanio ĝis almenaŭ 1854 kaj estis priskribita en Kanbun-Kinpu, japana verko pri birdobredado. Malnovaj ĉinaj tapiŝoj montras ankaŭ anason similan laŭ aspekto al la Kresta tadorno. Kuroda asertis, ke japanaj ĉasistoj estis ankoraŭ ĉasante tiun specion en Koreio en la 1920-aj jaroj. Ekzistas tri specimenoj en muzeoj. La ununura maskla specimeno estas tenita kun ino en la kolekto de Kuroda en la Jamaŝina Birdinstituto, Tokio. La masklo estis kolektita en la elfluo de la rivero Geŭm en 1913 aŭ 1914, dum la ino estis kolektita ĉe Pusano en Decembro de 1916. La ina specimeno priskribata de Philip Lutley Sclater, kolektita de la Leŭtenanto F. Irmininger ĉe Vladivostoko en Aprilo 1877, estis montrata en 1894 ĉe la Zoological Society of London kaj nune estas tenita en la Nacia Muzeo de Danio en Kopenhago. Oni scias, ke iam ekzistis du aldonaj specimenoj de Kresta tadorno, kvankam ambaŭ perdiĝis. La ino kolektita en 1913 kun la ununura masklo estis donata al amiko fare de kolektisto kaj sekve malaperis. Krome ĉirkaŭ 1900 ĉina ĉasisto proponis specimenon al profesoro de la Pekina Universitato, sed, ĉar tiu ne konsciis pri kiom rara estis la birdo, ĝi estis malakceptita. En 1991, la Kresta tadorno aperis en poŝtmarko de Mongolio.
Weiding
Weiding havas diversajn signifojn:
Kodo
Laŭ la 9ª Oficiala Aldono kodo estas «sistemo de signoj aŭ signaloj por prezenti mesaĝojn aŭ ordonojn: internacia marista signalkodo; Morsa kodo; sepbita kodo; gena kodo; ĉifro estas sekreta kodo».
Inter aliaj, kodoj estas uzataj por prezenti signojn per entjeroj. Ĉi tiaj signokodoj estas:
Baleto de Novjorko
La Baleto de Novjorko (angle: New York City Ballet) estas baletkompanio fondita en 1948 de la koreografoj George Balanchine kaj Lincoln Kirstein. La kompanio naskiĝis el baleta trupo nomata Ballet Society. La nomo ŝanĝiĝis por iĝi nova kompanio kun sidejo en Novjorka Centro por Muziko kaj Dramo. Ĝi konvertiĝis en la unua baletkompanio en Usono kun konstantaj kontraktoj en du lokoj: unu en New York State Theater de Lincoln Center kaj alia en Saratoga Performing Arts Center, en Saratoga Springs, Novjorko.
La City Ballet, kiel ĝi estas konata, sub la gvido de Balanchine konvertiĝis en usona baletkompanio je mondskala famo kaj ankoraŭ havas la plej ampleksan repertuaron inter ĉiuj usonaj baletkompanioj.
Daiki Goto
Daiki Goto (後藤 大輝, n., do nun -jaraĝa) estas japana futbalisto.
Li ekde la jaro 2019 futbalas ĉe la unua vira teamo de la klubo Giravanz Kitakjuŝu aŭ Ĝiravanc Kitakjuŝu (ギラヴァンツ北九州, latinliterigite Giravantsu Kitakyūshū).
Artistkolonio de Baia Mare
Pri la hungara periodo vidu apartan artikolon Artistkolonio (Nagybánya)!
Artistkolonio de Baia Mare estas unu el la gravaj modernaj artistskoloj en Hungario
Historio
Ĝi estis fondita en Nagybánya en 1896. La fondintoj estis Simon Hollósy, István Réti, János Thorma, Béla Iványi-Grünwald kaj Károly Ferenczy. Ĝi formiĝis el la liberskolo de Hollósy estigita en Munkeno, kies anoj ĉiusomere venis por pentri en Baia Mare. Post la foriro de Hollósy en 1902, la aliaj fondis liberskolon. En 1911 oni fondis la Asocion de Artistoj de Baia Mare. Post la Unua mondmilito ekde 1919 ĝis 1927 ĝi funkciis sub la direktado de János Thorma. La nombro de disĉiploj estis 1919 48 kaj 1927 112. Ankaŭ rumanaj lernantoj partoprenis ĝin el Bukareŝto, Iaşi, Chişinău. En 1927 oni refondis la skolon sub la nomo Belarta Skolo de Baia Mare kaj direktadis ĝin János Krizsán kaj András Mikola ĝis 1935, kiam la estraro de la urbo malestigis ĝin. Sándor Ziffer pentris tie ekde 1906, tie vivis ekde 1918 ĝis sia morto.
Aktiva povumo
La aktiva aŭ aga  povumo estas la elektra povumo utiligita por produkti aliajn energiformojn (ekzemple, mekanika, termika aŭ kemia) fare de la uzantoj. Necesas distingi ĝin de la blinda povumo, kiu ne estas uzebla.
La mezurunuo de la aktiva povumo P estas la vato precizigita. En la kazo de konstanta tensio kaj konstanta kurentintenso la aktiva povumo egalas al la produkto de tensio U kaj kurento I: En la kazo de variantaj valoroj u kaj i la aktiva povumo estas la sama valoro de la averaĝa tuja povumo p: Por periode variantaj tensioj kaj kurentoj necesas mezumi super la daŭro de unu periodo T:
Difinoj por sinuso-forma alterna tensio
Grava apliko estas la reto de transmisio de elektra energio aŭ reto de trifaza elektro. La tensio varias sinuse en la tempo; tensio kaj kurento varias kun la sama fundamenta frekvenco.
Prezento per tempo-funkcioj
La sinusa variado de la kurento okazas, se nur liniaj ŝarĝoj estas en la reto. En la kazo de pure okecaj ŝarĝoj tensio kaj kurento estas en fazo. Kiam en la cirkvito estas ankaŭ kapacitaj aŭ induktaj ŝarĝoj okazas defaziĝo de la faza angulo inter la kurento kaj la tensio. Kun la efikaj valoroj de tensio U kaj kurento I, la amplitudoj kaj  la defaziĝa angulo \varphi kaj la cirkla frekvenco  rezultas Aplikante la trigonometriaj rilatoj sekvas kaj kun la uzo de la efikaj valoroj La esprimo enhavas
La komponanto de la kurento I, kiu estas decida por la aktiva povumo, estas nomata aktiva kurento.
Prezento en la kompleksa ebeno
En elektrotekniko oni uzas efektivigi la kalkulojn de sinuse alternaj grandoj helpe de montriloj en la kompleksa ebeno, ĉar ĉi-tio estas pli facila ol la kalkulo per trigonometriaj funkcioj. Por adapti al kompleksa kalkulo la valorojn rilatajn al povumo estas difinita la kompleksa ŝajna povumo, kiu kunmetas la aktivan kaj la blindan povumon en ununura kompleksa grando. Ĝi estas kalkulita kiel produto de la kompleksa efika valoro de la tensio kun la konjugit-kompleksa efika valoro de la kurento. La ŝajna povumo S, kiu estas la valoro de la kompleksa ŝajna povumo, estas la pitagorea sumo de la aktiva kaj la neaga povumo. La aktiva povumo P estas la reela parto, la neaga povumo Q la imaginara parto de la kompleksa ŝajna povumo.
Nervobiologio
Nervobiologio aŭ neŭrobiologio estas la scienco kiu studas la ĉelojn de la nerva sistemo kaj la organizadon de tiuj ĉeloj ene de funkciaj cirkvitoj kiuj procezas la informadon kaj peras en la konduto. Estas subfako kaj de la biologio kaj de la neŭroscienco. La neŭrobiologio diferencas disde la neŭroscienco, kiu estas kampo multe pli ampleksa rilata kun ajna scienca studo de la nerva sistemo. La neŭrobiologio ankaŭ ne devas esti konfuzita kun aliaj subfakoj de la neŭroscienco kiel la komputila neŭroscienco, la kogna neŭroscienco, la neŭroscienco de la konduto, la biologia psikiatrio, la neŭrologio, neŭrolingvistiko kaj la neŭropsikologio spite la ofta koincido inter tiuj subfakoj. La sciencistoj kiuj studas la neŭrobiologion estas nomataj neŭrobiologoj aŭ nervobiologoj.
Regiono Arusha
Arusha (Mkoa wa Arusha) estas unu el la regionoj de Tanzanio. Ĝi havas loĝantojn (censo de 2002). Ĝia ĉefurbo same nomiĝas Arusha; pliaj urboj estas Monduli (en la sudo), Longido kaj Loliondo (en la nordo).
La regiono estas subdividita al kvin distriktoj: La tuta norda flanko de la regiono limas al Kenjo. Krome ĉirkaŭas ĝin kvar tanzaniaj regionoj:
En la regiono troviĝas la Internacia Flughaveno Kilimanĝaro, kiu servas precipe al la urboj Arusha kaj Moshi. Ĝi havas grandan signifon por turismo. En 2004 turistoj vizitis la rezervejon Ngorongoro.
Klozoneismo
Klozoneismo estas pentrarta teĥniko inventita en 1886 de juna pentristo, Louis Anquetin.
Tiu teĥniko inspiriĝas el teĥniko de vitralo, de japana Ukijo-e (japanismo), de Epinal-bildo kaj de primitiva arto.
Antaŭulaj artistoj influitaj de Louis Anquetin kaj ankaŭ de japanismo estis Paul Gauguin kaj Émile Bernard. Ambaŭ fondis la Skolon de Pont-Aven en la malfruaj jardekoj de la 19-a jarcento, kiu utilis kiel katalizilo kaj disvastiganto de tiu teĥniko. Tamen, la depostulo pri patreco de klozoneismo estis la startpunkto de konflikto inter ambaŭ artistoj, kio definitive ĉesigis ilian kunlaboradon. Aliaj artistoj, kiaj Maurice Denis, Vincent van Gogh aŭ Henri de Toulouse-Lautrec alproksimiĝis al klozoneismo, ĉiu siamaniere.
Hodiaŭ, klozoneismo estas teĥniko nedisigebla de bildliteraturo kaj animeo. Nuntempaj artistoj kiaj Valerio Adami kaj Pierre Alechinsky alproprigis al si tiun pentristan teĥnikon.
Prilly-Malley (stacidomo)
Prilly-Malley estas fervoja stacidomo en Prilly, Svislando.
Weil
Weil havas diversajn signifojn:
Tulcea
Tulcea [tUlĉa] estas urbo en Rumanio, la ĉefurbo de la samnoma distrikto. Ĝi situas en la nordo de la provinco Dobruĝo. Ĝi posedas gravan havenon ĉe Danubo.
Publikaj transportiloj
Tulcea havas publikan transportreton kun aŭtobusoj, servatan de S.C. Transport Public S.A. La ĉefa aŭtobusa linio estas linio 1, kiu ligas la liceon A. Saligny al la kvartalo Neptun (kun variaĵo 1b, de la lieco al ANL). Krome ekzistas pliaj busaj linioj, kiuj servas preskaŭ la tutan urbon. La loka trafiko servas ankaŭ la lokojn Babadag, Nalbant, Iazurile, Nufăru, Visterna kaj Zebil.
En Tulcea ekzistas pluraj taksiaj kompanioj. La prezoj estas identaj inter si, sed iom pli altas nokte (22-a – 6-a horoj) ol tage.
Fervoje
En Tulcea ekzistas du stacioj: Tulcea Mărfuri ("vara") kaj Tulcea Oraș ("urba"). Ĉi-lasta, pli grava, estas finstacio de la linio 804, kiu ligas Tulcea al Medgidia (144 km). Labortage iras du paroj de personaj trajnoj al Megidia kaj unu rapidtrajno al Bukareŝto.
Trafiko
Vidu ĉe transporto.
Edukado
En la komunumo Tulcea estas kvar universitatoj, 11 gimnazioj, 13 ĝeneralaj lernejoj kaj 24 infanvartejoj.
Heinrich Ludolf Ahrens
Franz Heinrich Ludolf AHRENS (naskiĝinta la en Helmstedt, mortinta la  en Hanovro) estis germana klasika filologo kaj pedagogo kiu verkis bazajn librojn pri helenaj dialektoj kaj komencinstruado por la malnovgreka lingvo.
Vivo
Estante sepa filo de instruisto li naskiĝurbe frekventis Julianum-gimnazion ekde 1817. Inter 1826 kaj 1829 li studis ĉe Karl Otfried Müller kaj Georg Ludolf Dissen je la Universitato de Göttingen sciencojn pri antikvo kaj lingvistikon. Lia skribaĵo De Athenarum statu politico honoritis fare de la filozofia fakultato kaj li samloke kaj doktoriĝis kaj habilitiĝis jam en 1829 (kiel 20-jaraĝulo!). En 1830 li iĝis helpinstruisto ĉe la göttingen-a gimnazio kaj en 1831 instruisto en Ilfeld (ĉe pedagogia faklernejo), kie li restis dum 14 jaroj kaj edzinigis filinon de la lernejestro Adolf Friedrich Brohm. En Ilfeld li publikigis sian ĉefverkon pri helenaj dialektoj kiu orientiĝis je la metodoj de Jacob Grimm kaj igis Ahrens fondinto de la nova dialektologio. Herbert Weir Smyth taksis tiun ĉi libron pioniraĵon nevenkita la sekvintajn kvar jardekojn. Tiam la dekstra mano de Ahrens suferis inflamon; sekve li komencis skribi maldekstre (ĝis 1869).
En 1845 nomumitis direktoro de la gimnazio en Lingen kaj en 1849 li fariĝis lernejestro de la Vilhelma kaj konsilantara gimnazio en Hanovro posteulonte Georg Friedrich Grotefend. Tiun ĉi deĵoron li plenumis dum ne tute 30 jaroj. Lia disĉiplo Otto Crusius memoris pri modesta persono kiu kapablis fascini la aŭskultantaron per nobleco kaj spriteco. La instruadon, precipe por komencantoj, Ahrens pedagoge revoluciis modelante por estontaj generacioj. Unu lia metodo estis la uzo de originalaj tekstoj el Odiseo ekde la komenco (post ses semajnoj de enkonduko en bazajn gramatikaĵojn). Stupidan kaj senkuntekstan parkeradon de gramatikaj paradigmoj li ne ŝatis.
Graveco
Estante oficiala sendito de la superaj lernejaro Ahrens en 1849 membris en la Unua ĉambro de la parlamento hanovra. De tie li baldaŭ poste removigitis pro sia nekaŝita inklino je tutgermana unuiĝo. En 1869 la prusia reĝo Vilhelmo vokis lin en la unuan hanovran landan asembleon. Ahrens estis ekstera membro de la Akademio de Göttingen (historia-filologia klaso) kaj de la Rusa Akademio de Sciencoj, ekde 1863 krome membro de la Germana arkeologia instituto je Romo. En 1879 Ahrens retiĝiris kiel sekreta registarkonsilisto. Havis li du filinojn kaj tri filojn.
Verkoj (elekto)
Ĉiuj liaj publikigitiaĵoj troveblas ĉe Heinrich Ludolf Ahrens: Kleine Schriften von H. L. Ahrens. Eldonis Otto Crusius, Hannover 1891, p. X-XV. Krome Ahrens publikigis multajn eseojn, ekz.: Por lerneja uzo bonis: Elekto de ties historiaj laboraĵoj: