cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vovĉansk
Vovĉansk (Вовчанськ) estas urbo en Ĥarkiva provinco, Ukrainio. Ĝi havis loĝantojn en 2022.
22694 Tyndall
22694 Tyndall estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
Anna Netrebko
Anna NETREBKO (Анна Юрьевна Нетребко, naskiĝis en Krasnodar, Sovetunio, do nun -jara) estas kantistino (soprano) rusa.
Anna Netrebko estas filino de inĝeniero kaj de geologino. En marto 2006, Netrebko petis iĝi civitanino el Aŭstrio, kies ŝtatanecon ŝi ricevis fine de julio. Laŭ intervjuo ĉe la ĉiusemajnaj aŭstriaj novaĵoj, ŝi loĝos en Vieno kaj Salcburgo. Tio okazigis polemikon en Rusio.
Losheim am See
Losheim am See estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Merzig-Wadern de la federacia lando Sarlando. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Kamuflimito
En evolua biologio, Kamuflimito aŭ Imitokamuflo estas la simileco inter du specioj, kiu protektas unu el ili aŭ eĉ ambaŭ. Tiu simileco povas funkcii laŭ aspekto, kutimoj, sono, odoro kaj eĉ laŭ geografio, ĉar kamuflimito troviĝas en similaj lokoj kiel ties modeloj.
Dungeon Keeper 2
Dungeon Keeper 2 estas la dua ludo de la serio Dungeon Keeper de strategiaj ludoj. Ĝi estas disvolvita de Bullfrog Productions kaj eldonita en 1999 de Electronic Arts por Vindozo. Kiel en la unua ludo, la ludanto kontrolas malbonan demonan reĝon kiu administras subteran konstruaĵaron (dungeon) kun magiaj estaĵoj kaj ĉambroj por ataki malamikojn.
Kritikistoj laŭdis la uzadon de artefarita intelekto en la ludo, sed kelkaj el ili ankaŭ kritikis la similecon kun la originala.
Rakonto
La regno de Harmonia, regita de reĝo Reginaldo, estis konstante atakita de submondaj estaĵoj, do liaj sorĉistoj disvolvis Portalan Gemon, devizo kiu malhelpas tiujn estaĵojn atingi la surfacon. Ĝi havas dudek Portalajn Gemojn kaj ĉiu el ili estis protektita de kavalira gardanto. Malbona demona batalisto, Horned Reaper (aŭ "Horny") kredas, ke li povas venki Reginaldon, do li konstruas kaj administras subterajn konstruaĵarojn por akiri la dudek Portalajn Gemojn. Li devas kunvoki mallumajn estaĵojn por venki ĉiujn el la kavaliroj kaj iliaj armeoj.
12298 Brecht
12298 Brecht estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la germana verkisto, kanzonkomponisto kaj socia kritikisto Bertolt Brecht, (1898–1956), naskiĝinta en Augsburg. Lia Leben des Galilei (1943) estas vera ĉefverko. En 1933 li forlasis Germanion kaj rifuĝis en Usonon. En 1949, li fondis la Berliner Ensemble en Orienta Berlino, kune kun Helene Weigel.
Károly Serák
Károly Serák [kAroj ŝerAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo Serák Károly estis hungara bestoĝardenestro. Lia filino estis Márta Serák.
Károly Serák baptiĝis la en iama Adacs [adaĉ], kiu nuntempe dispartiĝas al Kunadacs kaj Kunpeszér, li mortis la  en Budapeŝto.
Biografio
Károly Serák naskiĝis sen apartenanta al familio, pri la junaj jaroj kaj lernejaj jaroj datenoj ne estis trovitaj. Li estis nomumita bestoĝardenestro de la Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto), kiu estis en katastrofa financa stato. Serák ne ricevis financan apogon de la ĵus fondita Budapeŝto, tial li prezentis ne nur bestojn, sed ankaŭ cirkajn spektaklojn kaj indiĝenajn tribojn el foraj landoj. La buĝeto stabiliĝis, poste jam ricevis apogojn. Estis konstruitaj novaj bestodomoj kaj Serák povis aĉeti valorajn bestojn. En sia lasta periodo li estis malsana, tamen lia posteno restis ĝismorte. Li edziĝis trifoje.
Marhaň
Marhaň (hungare Margonya [margonja], germane Margan) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
Situo
Marhaň situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bardejov troviĝas je 22 km.
Historio
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1299. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Margonya 475 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Marhaň 904 homoj, (812 slovakoj, 89 ciganoj).
(122258) 2000 OD44
Orbito
Ĝi estas iom proksima de orbita resonanco 1:2 kun Marso.
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,122049 astronomia unuo, tie estas 18,258 milionoj da km.
Konscienceca obĵeto
Konscienceca obĵeto, militserva obĵeto aŭ militserva rifuzo estas individua sinteno de rifuzo por realigi iajn agojn, kiam ĉi tiuj postulitaj de aŭtoritato estas konsiderataj en kontraŭdiro kun intimaj konvinkoj (laŭ propra morala konscienco) de karaktero religia, filozofia aŭ sentema. Tia obĵeto, profunde konsiderita aŭ pli spontanea, esprimas malfacilecon konformiĝi al deviga situacio, kaj eble estas neleĝa akto kaŭzante procesadon kaj justican kondamnon. Konscienceca obĵeto estas universala aspekto de "libereco de konscienco", kiu inkludiĝas en historia klopodo de la homaro por pli bone ĉirkaŭlimigi la potencon de civilaj kaj religiaj aŭtoritatoj, kaj eĉ la ekonomiajn povojn.
Konscienceca obĵeto pri milito
Ekde la frua dudeka jarcento, la termino "konscienceca obĵeto" estas plejparte aplikata en kazo de rifuzo partopreni en milita agado. Tiaj obĵetantoj ĝenerale konsideratas pacistoj aŭ kontraŭmilitaristoj. Ili rifuzas volontuli al la alvoko al la militservo, kaj servi eĉ se estas deviga militservo. En landoj kie militservo estas deviga, leĝoj kelkfoje permesas al konsciencecaj obĵetantoj plenumi alternativan servon, kutime nomitan civila servo anstataŭ aliĝi al la armeon (kazo de Svisio). Ankaŭ okazas ke "konsciencecaj obĵetantoj" rifuzas pagi la impostojn, kiuj kontribuas al la armeoj kaj militoj. Konscienca obĵetantoj ankoraŭ estas malliberigataj en multaj landoj.
La difino de rifuzo pro konscienco estis oficiale vastigita la 8-an de marto 1995 en decido numero 1995/83 de la Komisiono pri Homaj Rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj kiu decidis la jenon: "Personoj kiuj estas devigitaj en militservo ne estu rifuzita la rajton rifuzi militservon pro konsciencaj kialoj." Tiu ĉi determino estis reasertita en 1998 kiam la UN-Komisaro pri Homaj Rajtoj publikigis la dokumenton: "Konscienca Rifuzo al Militservo, Unuiĝintaj Nacioj-Komisiona Decido 1998/77" en kiu ĝi formale rekonis "Personojn en militservo kiuj povas formi konsciencan obĵeton."
Konscienceca obĵeto al militservo laŭ religio
[[Dosiero:Conscientious_Objector_memorial,_Tavistock_Sq_Gardens.jpg|eta|La ŝtona surskribo. Ĉirkaŭ la maldekstra, supra kaj dekstra randoj:
POR MEMORIGI VIROJN kaj VIRINOJN kiuj estas KONSCIENCAJ OBĴEKTantoj AL MILITA SERVO ĈIE EN LA MONDO kaj EN ĈIUJ PERIODOJ
En la centro:
Etty Hillesum
Esther "Etty" HILLESUM (naskiĝis la kaj mortis la  en la koncentrejo Auschwitz / Aŭŝvico) estis juda virino kies leteroj kaj taglibroj, garditaj inter 1941 kaj 1943, priskribas la vivon en Amsterdamo dum la germana okupado dum la Dua Mondmilito. Ili estis publikigitaj en 1981. Ŝi mortis en la koncentrejo Auschwitz.
Konscienceca obĵeto
Konscienceca obĵeto al militservo laŭ religio
Laŭ la malsupra rando:
Dediĉita la 15-a de majo, la internacia tago de Konscienco-Obĵeto.]] La kialoj de opozicio al militservo estas multaj kaj diversaj. Multaj el la militrifuzantoj atribuas sian opozicion surbaze de religio. Tiuj, kiuj aliĝas al la unitara universalismo, kontraŭas la militon surbaze de la sesa principo, laŭ kiu: "La celo de internacia komunumo kun libereco, paco kaj justeco por ĉiuj". Pacifistaj kristanaj eklezioj inkluzive de: la kvakeroj, menonitoj, kaj la amiŝoj, kontraŭstaras la militon surbaze de la kredo ke la kristana kredo estas malkongrua kun batalema ago ĉar Jesuo instigis siajn kredantojn ami iliajn malamikojn kaj rezisti agojn de perforto. Ekde la Usona Enlanda Milito, membroj de la Sepataga Adventisma Eklezio estis konataj pro sia opozicio al partoprenado en la batalfortoj kaj elektis labori en hospitaloj kaj sukuristpozicioj prefere ol batalroloj, kiu estas instigita fare de la eklezio. Membroj de Atestantoj de Jehovo kaj Fratoj en Kristo, kvankam ne pacifistoj en la plena signifo de la esprimo, sindetenas de lerni la arton de luktosporto.
Etty Hillesum
Biografio de Etty (Esther) Hillesum
Kun sia familio Etty sekvis la delokadojn de la patro, profesoro pri klasikaj lingvoj. Ŝi loĝis en Tiel, Winschoten kaj ekde 1924 en Deventer kie pasigis sian adolesko-aĝon. Ŝi diplomiĝis pri jurisprudenco ĉe la Universitato de Amsterdamo, la lasta urbo en kiu ŝi loĝis, ĉe la numero 6 de la Gabriel Metsustraat, kun la fenestroj alrigardantaj al unu el la precipaj placoj, la Museumplein, siavice rigardanta al la Rijksmuseum. Ŝi enskribiĝis ankaŭ ĉe la fakultato pri Slavaj Lingvoj kaj ĉe la komenco de la Dua monda milito interesiĝis pri Jung-a psikologio. Sed ŝiaj studoj pri tiuj temoj interrompiĝis pro la milito.
Etty estis virino je viva inteligento, brila kaj ema la diversaj interesoj. En 1942, dungiĝinta kiel tajpistino ĉe la sekcio de Juda Centra Oficejo, ŝi havis ankaŭ la eblecon sin savi el naziaj persekutoj, sed ŝi decidis, fortigite per humanaj konvinkoj kaj religiaj, partopreni en la sortoj de ŝia popolo. Ŝi petis, kaj obtenis, labori, ekde la 30-a de julio 1942, en la Koncentrejo de Westerbork kiel sociala asistanto por la personoj destinitaj al Aŭsvico. Tiel ŝia asistemo fariĝis pli intensa kaj dediĉoplena.
727 Nipponia
727 Nipponia estas malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Maria familio.
Etty Hillesum
Vivstilo kaj mondpercepto de la junulino Etty
Etty estas judino religie nepraktikanta, konstante vizitas intelektulajn mediojn forajn el religio kaj ateismemajn, kaj pasigas la vivon en diboĉado, pri kiu per propraj vortoj diris: vivo libera kaj senregula. Oftas ŝiaj amspertoj, per kiuj ŝi gaje pasigas de unu viro al la alia, kaj distanciĝoj el la tradiciaj kutimoj de sia popolo, en kiuj Dio estas neglektata kaj pensata, eŭfemisme senutila, kiel estas dirate en ŝiaj leteroj, skribitaj al diversaj amikoj dum ŝia deĵorado kaj enprizonado en Westerbork. Sed la intensa dialogo kun la psikoterapiisto, fuĝinta el la nazia Germanio, ŝanĝas ŝian vivon ĝis atingi la pintojn de mistikismo kaj ĝis fariĝi “volontula” deĵorantino inter la kaptitaj judoj de Westerbork, en kiu fine oni enprizonigos ankaŭ ŝin.
727 Nipponia
Ĝi estis unue malkovrita la elde Tokio, de la japana astronomo Shin Hirayama, sed tiu-ĉi ne sukcesis determini ĝian orbiton. Ĝi estis remalkovrita de la germana astronomo Adam Massinger, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la.
Etty Hillesum
Vivstilo kaj mondpercepto de la junulino Etty
Ŝanĝas do ŝia mondpercepto kaj juĝo pri la homoj, ne plu ekzistas malamiko, Etty legas la Biblion, meditas sur la Evangelioj, rutinas kun enmane verkoj de Sankta Aŭgusteno de Hipono, la fama ero pri la kristana amo (karitato) de la 1-a epistolo al la korintanoj de Sankta Paŭlo (13, 1) vekas en Etty konsenton, allogon kaj praktikadon kaj kun ĝi ekrigardas la homaron eĉ la persekutantojn.
727 Nipponia
Adam Massinger lasis la honoron nomi la asteroidon al Shin Hirayama, kiu elektis la nomon "Nipponia", latina formo de "Nippon" ; Japanio en japana lingvo.
Etty Hillesum
La Taglibro de Etty Hillesum
La taglibro estis kompilita en Amsterdam, inter 1941 kaj 1943, eble sugeste de juda-germana psikologo kaj psikoterapiisto Julius Spier (kies ŝi estis dekomence pacientino), pri kiu ŝi abunde parolas lin simple menciante S, kaj kun kiu ŝi nutris fortan ligon. Temas pri raporto pri ŝiaj lastaj du vivojaroj.
Malsame ol por Anne Frank, ŝia taglibro estis publikigita nur en 1981.
"Radikala altruismo"
'''“Bone, mi akceptas tiun novan certecon: ili volas nian tutan neniigon. Nun tion mi scias. Mi ne donos ĝenon per miaj timoj, mi ne estos tristigita se aliaj ne komprenas tion kio koncernas la sorton de ni judoj. [...] Mi daŭrigas labori kaj travivi kun la sama konvinko kaj trovi la vivon ankoraŭ riĉan je signifoj. 3-a de julio 1942'''
En ŝia persona vojira traserĉo Hillesum trafis novan sintenon rilate la vivon, difineblan, laŭ la zorgisto de la eldono de Taglibro, “radikala altruismo”, en la strebo “helpi Dion plejeble”, sin fordonante al Li sen neceso sin rekoni en iu specifa kredokonfesio.
Konscienceca obĵeto
Konscienceca obĵeto al militservo laŭ religio
La unua registrita militrifuzanto estas Maksimiliano de Tebeso (274–295), kiu estis konskriptita en la romian armeon en la jaro 295, sed "rakontis al la prokonsulo en Numidio ke pro liaj religiaj konvinkiĝoj li ne povis servi en la militistaro". Li estis ekzekutita por tio, kaj poste estis enkanonigita kiel kristanisma martiro sankta Maksimiliano.
Grupo de amerika pastraro malfavora al la Vjetnama milito en la 1970-aj jaroj, prenis sian nomon de li. La nomo de Maksimiliano estis regule laŭtlegita, kiel reprezenta militrifuzanto de la Romia Imperio, ĉe la ĉiujara ceremonio markanta Internacian Tagon de Konsciencaj Obĵetantoj, la 15-a de majo, ĉe la Memorŝtono por la Konsciencaj Obĵetantoj, en Placo Tavistock, en Londono. En la sama parko apud la ŝtono situas statuo de Mahatma Gandhi kaj ĉerizarbo plantita en 1967 memore al la viktimoj de la atoma bombado de Hiroŝima kaj Nagasaki.
Ekde tiam kelkaj organizoj tra la mondo festas la principon la 15-an de majo kiel Internacia Tago de Konscienco-Obĵeto. La esprimo ankaŭ estis etendita al kontraŭado de laborado por la arme-industria komplekso pro konscikrizo.
Dolerus
Larvoj
La larvoj aspektas kiel raŭpoj.
Konscienceca obĵeto
Konscienceca obĵeto pri ekonomio
En ekonomia politiko, ekzistas "kreskobĵetantoj", kiuj rekomendas daŭripovan malkreskon. En la kampo de sia dungeco, laboristoj pretendas la rajton rifuzi iujn kontraktojn. Precipe la senlaboruloj estas foje devigitaj akcepti taŭgan dungon en kampo aŭ en entrepreno, kies celoj estas kontraŭaj al iliaj valoroj.
Konscienceca obĵeto pri sanzorgo
En la kampo de flegado, konscienceca obĵeto estas rifuzo provizi traktadon aŭ plenumadon, bazitan sur personaj valoroj de morala, religia aŭ etika karaktero, kiuj estas malakcepteble trudaj por la koncernita sanzorga profesiulo. La konflikto de konscienco povas ekesti en preskaŭ ĉiuj kampoj de medicino kaj ĉiuj medicinaj disciplinoj. Iuj fakoj estas pli problemaj kiel ginekologio (ekz. aborton, homa fekundigon per provtubo, gravedado de feto per patrino kiu havas neniun ties genetikan ligon kaj eŭtanazio), medicina genetiko kaj la forigo de organoj por ĉelotransplantado. Konscienceca obĵeto okazas tiel ofte antaŭnaskiĝeco, en intensaj sanzorgoj aŭ paliativa prizorgo por homoj en vivofino.
Dum la dudek unua jarcento, la kampo de konscienceca obĵeto pli kaj pli larĝiĝas pro la subordigo de la morala leĝo al la civila leĝo, kiu tirane kreas novajn rajtojn.
Etty Hillesum
"La vivo estas malfacila, sed ne gravas"
Signifa fragmento de ŝia Taglibro, skribita la 20-an de junio 1942, dum obseda nazia opudo de Nederlando:
“Estonta paco povas ekekzistiĝi vere tia nur se antaŭe ĝi estos trovita de unuopulo ene de si mem – se ĉiu homo sin liberigos de la malamo al la proksimularo, de iu ajn raso aŭ popolo, se li neniigos tiun malamon kaj ĝin transformos al io ajn malsama, eble iom post iom al amo se tio ne estas postuli tro. Temas pri la unika solvo ebla. Kaj tiele mi povus daŭrigi... Tiu ero de eterneco kiun ni entenas ene povas esprimiĝi per unusola vorto same kiel per dek volumoj. Mi estas feliĉa persono kaj laŭdas tiun vivon, mi ĝin laŭdas tro, en la jaro de Sinjoro 1942, la pludaŭra jaro de milito.” (Taglibro p. 126-127).
Konsiderante Dion “la parto plej profunda kaj riĉa de mi, en kiu mi ripozas”, Etty spertas serenecon kiu jam ĉiam akompanos ŝian vojaĝon en intima pensa-kora dialoga kun Dio..
Verkoj
Tradukitaj al la itala lingvo
Reelvokoj
La filmo The Convoy (La konvojo)'', de André Bossuroy (60 min, 2009), parolas pri du junuloj, Alexandra kaj Florian, kiuj vojaĝas tra Eŭropo pro studi la diskriminaciojn de la kontinenta socio, instigite de la legado de la Taglibro de Etty Hillesum.
Bibliografio
Inspiritaj el la verkoj de Hillesum:
San Juan de los Cues
San Juan de los Cués estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Juan de los Cues. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 206.
Geografio
San Juan de los Cués apartenas al la distrikto Teotitlán al kiuj apartenas entute 26 komunumoj. Ĝi situas en la kanjona regiono de Oaĥako (regiono Cañada), kiu apartenas al la norda parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2447 loĝantojn. El tiuj estis 1217 viroj kaj 1230 virinoj. La komunumo havas surfacon de 116.10 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 860 metroj super la marnivelo.
Sociogeografio
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 828 indiĝenoj. El tiuj 684 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 684 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
1921
1921 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
28343 Florcalandra
28343 Florcalandra estas malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo Lowell Observatory Near-Earth-Object Search (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).
1921
En la jaro 1921 post Kristo okazis, interalie:
Segismundo Casado
Segismundo CASADO (Nava de la Asunción, Segovio, 1893 - Madrido, 1968), konata ankaŭ kiel Kolonelo Casado estis hispana militisto.
28343 Florcalandra
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Segismundo Casado
Filo de militisto, eniris dekkvinjaraĝa en la Akademio de Kavalerio de Valadolido. Li estis membro de la framasonoj, kaj iĝis komandanto de la eskorto de la prezidento de la Respubliko (1934-1936) kiam eksplodis la enlanda milito.
Luktis defende de la 2a Respubliko. En 1936 li ascendis al subkolonelo. El oktobro al novembro de 1936 trejnis kaj organizis Brigadojn de la Popola Armeo de la Respubliko. Li partoprenis en la defendo de Madrido, en la batalo de Jarama kaj en la batalo de Brunete. Poste posteniĝis en alta militestraro en Andaluzio kaj en 1938 en Aragono, kie li iĝis kolonelo kaj poste anstataŭis la generalon Miaja en la estraro de la Centra Armeo.
Kontraŭa al komunistoj, li estis konvinkita de la malutilo pluigi la lukton ĝis la fino, kaj insurekciis kontraŭ la registaro de Negrín kiam la milito estis jam perdita. La 4a de marto de 1939, kiam restis malpli da unu monato de milito, Casado, konvinkita ke la Ĉefministro Juan Negrín planis la trapason de la povo al komunistoj, estris puĉon helpe de la moderuloj de la Partido Socialista Obrero Español, estrataj de Julián Besteiro, kaj kelkaj seniluziigitaj anarkiistoj. La 6an de marto de 1939 kreis en Madrido Nacian Konsilion de Defendo kiu danke al apogo de la 14a Divizio estrata de la anarkiisto Cipriano Mera venkis la restintajn trupojn de la teoria registaro de Negrín. La lukto finis la 12an de marto. La Generalo José Miaja en Madrido unuiĝis al la ribelo la 6an de marto kiam li ordonis la arestojn de la komunistoj en la urbo. Negrín, fuĝonta al Francio, ordonis la komuniston Luis Barceló Jover klopodi rekonkeri la kontrolon de la ĉefurbo. Liaj trupoj eniris en Madrido kaj okazis akra lukto. La anarkiistoj de Cipriano Mera venkis kaj Barceló estis kaptita kaj mortpafigita.
Tiu venko permesis al Consejo Nacional de Defensa - estrata de Julián Besteiro - klopodi negocadi kun Franco, por akiri negocitan pacon. Tamen malsukcese ĉar la frankistoj ne volis iun ajn negocadon kaj akceptis nur senkondiĉan kapitulacon. Antaŭ la tuja okazonta eniro de la frankismaj trupoj en Madrido, Segismundo Casado eliris al Valencio, kaj de tie ekziliiĝis en Marsejlo (Francio). Poste ekziliixgis en Britio, Venezuelo kaj Kolombio.
Li revenis al Hispanio en 1961, kie li estis juĝita kaj poste senkulpigita fare de militjuĝo. Li klopodis ke oni agnosku lian militistan rangon malsukcese.
Publikis la jenajn verkojn: Organización del Ejército francés (1931), The Last Days of Madrid (publikita en Londono en 1939) kaj siajn memorojn Así cayó Madrid (1968).
Sanchidrián
Sanchidrián [sanĉiDRJAN] estas municipo en la nordoriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Moraña aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Ávila, en la centro de la provinco. La nomo Sanchidrián estas kunmetaĵo de Sankta Hadriano aŭ de Sanĉo Hadriano.
Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 26,60 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 727 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 32 km de Avilo, provinca ĉefurbo.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
En Sanchidrián havis loĝejon la familio de la renesanca komponisto Tomás Luis de Victoria kaj oni supozas, ke li naskiĝis en tiu urbeto. La predikejo de la preĝejo estis verko en 1612 de la skulptisto Diego González de Montemayor, kaj la ĉefretablo estis verko de Juan de Arbites kaj de Diego González de Montemayor: oni petis la pagon en 1631.​ La fervojo kiu trairis Sanchidrián el Avilo al Valadolido estis finkontruita en Marto 1863.​
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Senlis
Senlis estas la nomo de du francaj komunumoj:
Szvetiszláv Sasics
[svetislAv ŝaŝiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Sasics Szvetiszláv estis hungara moderna pentatlonisto, olimpiano, mondĉampiono, altlerneja instruisto.
Biografio
maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto. Li akiris trejnistan diplomon en 1977, pedagogian diplomon en 1981 en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Ekde 1980 li instruis akrobatikon, rajdadon kaj skermadon en Teatra kaj Filma Altlernejo. Li pensiuliĝis en 2008.
Sporta kariero
provis plurajn sportojn en Budapeŝto, poste li estis moderna pentatlonisto en diversaj ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono dufoje en 1976 kaj 1978 teame, dum li apartenis al la hungara nacia teamo ekde 1973. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1976 sen medalo, sed en mondĉampionumo li estis la unua en 1975 teame. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1980.
Felisedoj
La kato-familio (Felidae) enhavas leonojn, tigrojn, hejmajn katojn, kaj aliajn bestojn. Ili estas la plej komplete karnomanĝemaj de la naŭ familioj de la ordo Karnomanĝuloj.
Mortintaj subfamilioj
subfamilio : † nimravenoj - Nimravinae
subbfamilio : † maĥairodenoj - Machairodontinae - machairodonti
Kat-devenaj: subfamilio : felinenoj - Felinae
Felisoj - kato - ĉina dezerto-kato - sablo-kato - kano-kato - sovaĝa kato - mallongahara kato - nigrapieda kato -
Iktailuroj - platkapa kato -
Dezerto-linkoj/Karakaloj - karakolo -
Leopardusoj/Tigro-katoj/Ocelotoj - nana tigro-kato - oceloto - akrobata tigro-kato - oceloto de Geoffroy
Leptailuroj/servaloj - servalo
Linkailuroj - pampo-kato
Linkoj/Linksoj - linko - kanada linko - ibera linko - ruĝa amerika linko -
Majailuroj - kato de Iriomoto
Oreailuroj - monto-kato
Otokoloboj - palasa kato
Profelisoj - afrika ora kato - azia ora kato
Prionailuroj - fiŝ-kato - leopardo-kato - rustmakula kato
Pumoj - pumo
pli detale:
Panter-devenaj: subfamilio : panterenoj - Pantherinae
Neofelisoj - neofeliso
Panteroj - jaguaro - leopardo - leono - tigro
Pardofelisoj - marmoro-kato - ruĝa bornea kato
Uncioj - neĝleopardo -
pli detale:
Gepardo-devenaj: subfamilio: gepardenoj - Acinonychinae
Acinonicoj
Loučky (Verneřice)
Loučky estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Verneřice. Ĝi troviĝas proksimume 3 km oriente de Verneřice. Estas ĉi tie registritaj 61 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Loučky situas en katastra teritorio Loučky u Verneřic kun areo 7,4 km².
Historio
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1543.
Post la jaro 1945 la vilaĝo estis iom post iom ellandigita.
Valiĉa fazano
La Valiĉa fazano, Catreus wallichii, estas endanĝerita specio de la familio de Fazanedoj de Kokoformaj birdoj. Ĝi estas la ununura membro de la monotipa genro Catreus. La scienca nomo rememoras la danan botanikiston Nathaniel Wallich.
Distribuado
La Valiĉa fazano distribuiĝas en la altaj teroj kaj arbustaroj de la regionoj de Himalajo de Barato, Nepalo, Kaŝmiro kaj Pakistano. Ili troviĝas ĉefe okcidente de Nepalo, Kumaon, Garhwal, Tehri Garhwal, Simla, Bussahir, Ĉamba ĝis ĉe la Hazara Distrikto. Censoj de 1981 kaj de 2003 en la areo de Dhorpatan de okcidenta Nepalo kontrolis 70 alvokejojn, sugeste la nombrojn ekzistantajn en tiu areo (proksimume 200 birdojn). Ili troviĝas ĉefe super 6,000 futoj de altitudo kaj ĝis 10,000 futoj somere.
Fizikaj karakteroj
Tiuj orientalisaj birdoj ne havas la kolorojn kaj brilon de plej parto de fazanoj, kun sablokolora griza plumaro tre punkteca (plumoj ekzemple de brusto estas nigraj kun helaj bordoj) kaj longaj grizaj krestoj. Ties longa vosto havas 18 plumoj kaj la centraj vostoplumoj estas multe pli longaj kaj ties koloro estas ĉefe griza kaj bruna kun horizontalaj nigrecaj strioj. La vizaĝo montras ruĝan nudan haŭtaĵon ĉirkaŭokule kun flaveca okulringo. Pugo, suba dorso kaj subaj partoj estas oranĝecaj. La ino estas iome pli malgranda ĝenerale.
Biologio kaj socia kutimaro
Maskloj estas monogamaj. Ili reproduktiĝas ĉe krutaj klifoj dum somero per ovodemetadoj de 10 al 11 ovoj.
Konservado
Pro pliiĝanta habitatoperdo, malgranda populacigrando kaj ĉasado en kelkaj areoj, la Valiĉa fazano estas pritaksata kiel Vundebla ĉe IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Ĝi estas listita en la Apendico I de CITES. Klopodoj por reenmeti kaptivajn ekzemplerojn de Valiĉa fazano en Pakistanon malsukcesis.
Bargagli
estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al provinco nomata metropola urbo Ĝenovo de la regiono Ligurio. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patroneco estas la doktrino de ĉielenpreno de Maria, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Davagna, Genova, Lumarzo kaj Sori.
NGC 1893
NGC 1893 (aliaj indikoj — IC 410, OCL 439, LBN 807) estas malfermita stelamaso kun emisia nebulozo en konstelacio Koĉero.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ŝerdenoj
Ŝerdenoj (ankaŭ Ŝirdana, Ŝerden, Serden aŭ Ŝardana) estis antikva popolo de piratoj kiu konstituis unu de la grupoj de la nomitaj Maraj popoloj, kiuj aperas en historiaj fragmentitaj registroj de skribaĵoj de Antikva Egipto pri la zono de la Mediteraneo de ĉirkaŭ la jaro 2000 a.K.; la informaro tamen pri ili estas tre malabunda. En la bildoj ili aperas vestante komplikan armaĵon de surmetitaj bendoj el ledo aŭ metalo, kaj kasko kun vertopinto. La armaĵo aspektas simila al tiu uzita de la filiŝtoj de Medinet Habu, kaj simila, sed ne identa al tiu kiu troviĝas en la tombo 12a de Dendra kie oni trovis ceramikon mikenan IIB-IIIA de la dua duono de la 15-a jarcento a.K. La glavo de Ŝerdenoj, laŭ la teorioj de James Henry Breasted, eble estis disvolvigita el plilongigo de eŭropaj tranĉiloj aŭ ponardoj kaj estis asociita kun la minindustrio de la stano en la regiono de la aktuala Bohemio. Robert Drews ĵus sugestis ke la uzado de tiu armilo inter la grupoj de pagsoldataj ŝerdenoj kaj filiŝtoj faris ilin kapablaj rezisti atakojn de kavalerio, kio faris ilin tre valora forto por la milito.
En Sardio la datado de la armiloj kaj armaĵoj de la Bronzepoko similaj al tiuj de la egiptaj bildoj de Ŝirdana havigas datojn tre postajn en kelkaj jarcentoj al la periodo de la Marpopoloj.
Sámuel Csernátoni Vajda
Sámuel CSERNÁTONI VAJDA [ĉernAtoni] hungara reformita instruisto naskita en Deĵo ĉirkaŭ 1750 kaj mortinta la 12-an de oktobro 1803 en Marosvásárhely.
Kariero
Sámuel Csernátoni Vajda studis en 1776 en Göttingen, en 1778 en Utrecht. De 1780 li instruis en Székelyudvarhely, de junio 1783 ĝis 12-a de novembro 1803 en Marosvásárhely.
Gerard Frederick van Tets
Gerard Frederick van Tets (1929-1995), konata ankaŭ kiel Jerry van Tets, estis brita, kanada kaj aŭstralia ornitologo kaj paleontologo de la 20a jarcento. Naskiĝinto el nederlandaj gepatroj, Hendrik Barthout van Tets kaj Therese van Heukelom, en Londono la 19an de januaro 1929, Jerry pasis sian infanaĝon en Nederlando. Post la Dua Mondmilito, li moviĝis al Anglio por kompleti sian lernadon ĉe Hazelmere. Li kompletis du jarojn de nacia militservo ĉe Anglio kaj Aŭstrio antaŭ elmigri al Kanado kie li studis ĉe la Universitato de Toronto (1952-54) kaj ĉe la Universitato de Brita Kolumbio (1954-1963), akirante sian doktorecon en 1963. Li iĝis membro de la American Ornithologists' Union en 1958. En Novembro 1963, li edziĝis al Patricia Anne Johnston en Vankuvero (Brita Kolumbio), kaj moviĝis iom poste al Aŭstralio, kie li aliĝis al la Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO) en la Divizio de Naturo kaj Ekologio, nune Divizio de Elteneblaj Ekosistemoj.
Jerry estis naĝisto ĉe la naĝoteamoj de la Britaj Trupoj en Aŭstrio, la Universitato de Toronto kaj la Universitato de Brita Kolumbio.
Jerry ricevis agnoskon pro siaj studoj pri birdofrapo damaĝa al aviado, kaj poste pro siaj studoj pri birdostoj en la Australian National Wildlife Collection, inklude tiujn de la formortinta Tasmana naivulo kiun li priskribis science en 1988, kaj iĝis specialista fakulo pri la ŝafopetrelo kaj la kormorana familio. Kun Michael Crowley, Chris Davey, Peter Fullagar, Ederic Slater, Petrus Heyligers kaj aliaj, Jerry helpis starigi kaj elteni longdaŭran ekologian studon ĉe la Insulo Montague. Jerry estis kompilisto de la unuaj kvarvolumoj (birdoj) de la Zoological Catalogue of Australia kaj sub-eldonisto pri kutimaro de la unuaj tri volumoj de Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds.
Retiriĝinta en 1988, Jerry plulabris kiel priserĉisto kaj zorgisto pri osteologio por la Australian National Wildlife Collection kaj la Faunal Reference Collection of the Prehistory Department de la Aŭstralia Nacia Universitato. Li mortiĝis en Kanbero, Aŭstralio la 14an de Januaro 1995. Jerry lasis edzinon kaj tri gefilojn, Janet Bradly, Ian van Tets kaj Kit Cassidy.
La formortinta Novzelanda oksiuro, Oxyura vantetsi, ricevis nomon en lia honoro.
La Gerard Frederick van Tets Field Research Station de la Insulo Montague ricevis nomon kial agnosko de la laboro de Jerry tie.
Nigra pipro
Nigra pipro (Piper nigrum) estas pipro-specio el la familio de piprujacoj, origine de suda Hindio kaj Srilanko. Ĝi kreskas kiel ligneca liano ĝis 15m alta, kun glataj, globaj beroj unue verdaj, poste ruĝaj, fine nigraj. De tiuj oni faras la kuirejan nigran pipron.
Nigra pipro estas la sekigita frukto de la nigra pipero, havanta sian nigran ŝelo. Ĝi havas pikan guston kaj estas uzata kiel spicaĵo.
Historio de UEA
La historio de UEA estas unuflanke nur la historio de tiu organizaĵo Universala Esperanto-Asocio, sed aliflanke iel ankaŭ la kerno de ĉiu ĝenerala historio de Esperanto, pro la centreco de la Asocio por la Esperanto-lingvokomunumo.
UEA kaj ĝiaj eksperimentaj jaroj, 1908-1914
Hector Hodler, la unua direktoro de UEA, estis helpata interalie de Eduard Stettler, kiu funkciigis la Centran Oficejon kaj aranĝis la financan reformon de 1912. Al tiu reformo apartenis ne nur realismaj kotizoj, sed ankaŭ la kreo de "garantia kapitalo", ia praformo de la dumviva membreco. Tiu, kiu aĉetis atestilon kontraŭ 125 svisaj frankoj, ricevis la revuon senpage, kaj rajtis ankaŭ kundecidi pri la uzo de la kapitalo. Ĝi servis por sekurigi la asocion kontraŭ financaj problemoj.
En 1913 la asocio diskutis dum la UK 1913 en Berno pri la propono de la vicprezidanto Théophile Rousseau, ĉu ekskludi ŝovinistojn el la asocio. La fina celo de Rousseau estis pacifismo. Estis sufiĉe da rezisto de pluraj flankoj. Estintus problemo decidi, kia ekzakte estas "ŝovinisto". Al Stettler sukcesis ŝovi la proponon en la komisionon pri statuto, kie ĝi estis forgesita.
Intermilita epoko ĝis la "nova UEA", 1920-1934
Hector Hodler, en 1919 reelektita prezidanto, mortis en marto 1920 en svisa sanatorio. Li postlasis al la asocio monon, sian bibliotekon kaj la gazeton Esperanto.
La periodo inter la du mondmilitoj estis superombrata de konfliktoj inter UEA kaj la naciaj societoj, sed samtempe organizita kunlaboro, kiel per la Helsinki-sistemo. Fakte estis multe da persona interŝanĝo en la helsinkaj organoj, kaj en 1924-28 Edmond Privat estis kaj UEA- kaj ICK-prezidanto. Pro la "skandalo Delanoue" Privat preferis, malgraŭ granda subteno en la asocio, rezigni. La alia UEA-prezidanto dum tiu periodo estis Eduard Stettler, same sviso, de 1920 ĝis 1924 kaj 1928 ĝis 1934.
Dum tiu tempo UEA per siaj deficitoj preskaŭ tute foruzis la konsiderindan kapitalon, kiun postlasis Hodler. UEA faris siajn buĝetojn por 10.000 membroj, sed fakte ĝi restis ĉiam iomete sub tiu nombro. Hans Jakob, la oficejestro de 1920 ĝis 1934, faris reklamilojn ankaŭ en naciaj lingvoj kaj provis stimuli la internacian esperantistan merkaton per UEA-respondkuponoj. Jam frutempe estis kritikoj pri Jakob, ekzemple de Anton Vogt.
La nombro de oficistoj kreskis, kaj eblis doni iom pli da atento al la biblioteko de UEA, donaco de Hodler. Petro Stojan kaj Henri Vatré prizorgis ĝin, kaj tiutempe estiĝis la Bibliografio de Internacia Lingvo ĉefe surbaze de tiu biblioteko. La gazeto Esperanto (tiam nomata ankoraŭ ne revuo) estis en 1920-34 redaktata de Edmond Privat, helpata teknike de Jakob.
La naciaj societoj ne estis kontentaj pri la Helsinki-sistemo, kaj kiam UEA en 1932 ne povis plene pagi sian kontribuon, ili decidis rompi la kontrakton kaj fondi novan asocion. Post akraj kvereloj en la Interkonsento de Kolonjo de 1933 oni akiris ke UEA fariĝu tegmenta organizo de la tuta movado, sed kun granda influo de la naciaj societoj (nun: landaj asocioj).
Transformiĝo al "nova UEA"
En 1933/34 UEA transformiĝis al "nova UEA", laŭ la interkonsento de Kolonjo. Necesis ŝanĝo de la statutoj. La unuaj naciaj societoj (nun nomataj landaj asocioj) aliĝis en aprilo 1934. Restis ankoraŭ kvereloj kun diversaj landaj asocioj - pro la regulo "unu lando, unu asocio aliĝinta". En Belgio, Ĉeĥoslovakio kaj Hispanio estis etnaj diferencoj (tamen malsamecaj), kaj en Nederlando baldaŭ montriĝis skismo pro personaj kvereloj. UEA estis sufiĉe strikta pri sia regulo.
La nova estraro, elektita dum UK 1934 en Stokholmo, estis estrata de Louis Bastien, unu el la vicprezidantoj estis la germana esperantisto Anton Vogt, la alia J. R. G. Isbrücker. Estas disputeto en la esperanta historiografio ĉu la nova estraro estu konsiderata pli dekstra aŭ pli naciisma. Fakte la nova estraro havis similajn problemojn kiel la malnova, kaj estis malespera pri la estonteco de la asocio. La enspezoj ne sufiĉis por kovri la kostojn.
Politikaj malfacilaĵoj kaj "skismo"
Alispeca problemo, kaj en la daŭro multe pli grava, estis la venko de diktaturoj en pli kaj pli da landoj. Precipe la Hitler-regado en Germanio kaŭzis malfacilaĵon al UEA, ĉar oni perdis multe da membroj en tiu tradicie forta Esperanto-lando, fine ĉiujn mil UEA-membrojn, ĉar en 1936 germanoj ne plu rajtis membriĝi en internacia planlingva asocio. La persekutoj en Sovetunio kompare malmulte efikis, ĉar UEA tie apenaŭ havis membrojn.
Kiam la estraro en 1936 decidis transloki la oficejon de Ĝenevo al Londono, protestis eta grupo de svisaj membroj, la tiel nomataj "ĝenevaj protestantoj", pro ne adekvata proceduro. Svisa tribunalo pravigis ilin. La sekvo estis tiel nomata skismo, disdividiĝo de la neŭtrala movado. La plej multaj aktivuloj, membroj kaj landaj asocioj transiris al Internacia Esperanto-Ligo (IEL) kun nova organo Esperanto Internacia. Malplimulto restis en la tiel nomata ĝeneva UEA, kiu daŭrigis la revuon Esperanto. Post la milito, UEA devis konfesi al si mem, ke ĝi ne havos estontecon, kaj serĉis unuiĝon kun IEL ("kunfandiĝo" de 1947).
Komunismo kaj kontraŭkomunismo, 1945-1955
Post la dua mondmilito komence komunistoj provis atingi influon en UEA, sed sekvis fazo de malpermesoj aŭ malhelpoj al Esperanto en la komunistaj landoj (ekde 1949). Dum la unua postmilita kongreso (1947) la estrarano Ivo Lapenna luktis por ke la kongreso akceptu rezolucion. La proponita rezolucio alvokis ĵeti "faŝistojn" el la asocio, kaj ĝenerale la lingvaĵo estis tiu de la komunistoj, kiuj sub la sama preteksto akaparis la povon en la orienteŭropaj landoj. Unu el la diskutantoj postulis, ke oni kondamnu diktaturojn ĝenerale, ne nur faŝistajn. Lapenna insistis pri voĉdono en la ĝenerala kunveno kaj du trionoj malakceptis la proponon.
Proksimume samtempe, UEA havis problemon pri la konduto de George Alan Connor el Usono, kiu asertis, ke komunistoj havas tro da influo ĉe UEA. Post ripetaj atakoj la komitato de UEA fine decidis eksigi lin kaj Esperanto-Asocion de Norda Ameriko, la malnovan landan asocion de Nord-Ameriko. Jam en 1955 UEA estis akceptinta - esceptkaze - duan landan asocion en tiu mondoparto, nome Esperanto-Ligon por Norda Ameriko.
Jam signo de nova, post-stalina epoko estis la sukceso de la Esperanto-movado en Montevideo. Danke al la sindeteno de la orienta bloko, la Unesko-konferenco de 1954 en tiu urbo akceptis rezolucion, kiu agnoskis la laboron de UEA favore al la interkompreniĝo de la popoloj. Aliflanke, UEA ne sukcesis havi iajn rezultojn rigarde al la tiam komenciĝanta eŭropa unuiĝo.
Konflikta estis la fazo de 1954/1955, kiam UEA-estrarano Ivo Lapenna volis forvendi la domon en Heronsgate kaj anstataŭe aĉeti luksan oficejon en Londono. Li deziris fariĝi novspeca Ĝenerala Sekretario de UEA kiel pagata estrarano. Tion ebligu nova statuto, sed ĝin akceptis la landaj asocioj kaj individuaj membroj nur en dua voĉdono. Lapenna kiel ĝenerala sekretario ne ricevis salajron, sed kompenson, kaj devis koncedi kelkajn detalojn.
La epoko Ivo Lapenna, 1955-1974
La juristo Ivo Lapenna eniris la Estraron de Internacia Esperanto-Ligo en 1938, sed fariĝis internacie aktiva precipe post la dua mondmilito. Ekde 1950 la jugoslaviano vivis en okcidento, ĉefe en Londono. Dum pli ol dudek jaroj li estis la fakta aŭ oficiala gvidanto de UEA, kiam li estis ĝenerala sekretario (ekde 1955) kaj poste kiel prezidanto (ekde 1964). Pro liaj klopodoj kaj sukceso ĉe Unesko-konferenco en 1954 oni nomas lin foje "heroo de Montevideo". Tamen ankaŭ lia epoko estis nur unu inter aliaj en la daŭre ŝanĝiĝanta Asocio. La nombro de Individuaj Membroj dum la pli ol dudekjara periodo de lia gvidado apenaŭ ŝanĝiĝis, la nombro de Landaj Asocioj kreskis, sed en pluraj LA-oj rimarkeblis malkreskoj.
Lapenna kiel ĝenerala sekretario fariĝis la ĉefa estrarano, dum la prezidantoj restis por reprezentaj taskoj kaj enmiksiĝis nur en kazo de bezono. La prezidantoj Giorgio Canuto (1956-1960), jura medicinisto, kaj Hideo Yagi (1962-1964), ginekologo, estis en la ekstermovada vivo eminentaj personoj, laŭ la gusto de Lapenna. Sed ekde 1964, kiam Lapenna fariĝis prezidanto, kaj ankaŭ nun, la ĝenerala sekretario estas nur estrarano kun specialaj taskoj, la gvido estas denove la afero de la prezidanto kaj la direktoro.
Ĉar la mono ne sufiĉis por domo en Londono, UEA translokiĝis en oktobro 1955 al Roterdamo, Nederlando. Tie estis sufiĉe grandaj lokaj grupoj por rekruti oficistojn. Nova estro de la Centra Oficejo estis Marianne H. Vermaas, nova KKS fariĝis Gian Carlo Fighiera, en 1956 nova redaktoro de Esperanto William Auld, geamikoj de Lapenna. Ekde 1962 UEA sidas en propra domo en la sama urbo.
Lapenna montriĝis sufiĉe elspezema ĝenerala sekretario kaj prezidanto, kion montris ekzemple la lanĉo de la nova gazeto Monda Kulturo kaj la kampanjo ĉe UN en la Jaro de Internacia Kunlaboro (1964-1966). UEA havis dum pluraj jaroj sufiĉe altajn deficitojn.
Komence de la jardeko de 1970 kreskis opono al la regado de Lapenna en UEA. La oponantoj, ekzemple la estraranoj E.L.M. Wensing kaj Werner Bormann, riproĉis al li la buĝetajn deficitojn kaj lian kelkafoje tre ordoneman sintenon. Lapenna komprenis la malkonsentojn kiel atakon kontraŭ lia gardado de la politika neŭtraleco de UEA, supozante ke komunistoj volas turni UEA al siaj partiaj celoj. Li konfliktis kun TEJO ekde 1971 pri ties rilatado kun organizoj amikaj al la soveta registaro, dum la sinteno de la Estraro de UEA estis dividita.
Jam post la foriro de Lapenna aperis Esperanto en Perspektivo, nova komuna verko de la movado, sub la ĉefo-redaktoreco de Lapenna. Tiu manlibro priskribis, en siaj plej valoraj partoj, la historion de la movado kaj asocio kaj la situacion en la unuopaj landoj. Ĝi estis konsiderata provizora anstataŭanto de nova Enciklopedio de Esperanto. Ivo Lapenna origine pensis pri nova eldono de sia La Internacia Lingvo el 1952, kaj kombinis tion kun la laboro pri nova enciklopedio. Ulrich Lins estis la fakta redaktoro, kiu havis la kontaktojn kun la multaj unuopaj aŭtoroj, kaj verkis originalajn kontribuojn pri historio. Tazio Carlevaro respondis pri literaturo. (Vidu la ĉefartikolon: Esperanto en Perspektivo.)
Plia universaliĝo ĝis 1989
Post la demisio de Lapenna, prezidantoj estis Humphrey R. Tonkin kaj Grégoire Maertens; plia multjara estrarano estis Flóra Szabó-Felső, la unua virino en UEA-estraro. En 1974-1980 diversaj UEA-aktivuloj kunlaboris por la statuto de 1980, valida senŝanĝe ĝis nun.
En tiu tempo, alvenis novaj landaj asocioj el la komunista bloko sed ankaŭ el la tria mondo, precipe Sud-Ameriko. La UK 1981 en Brazilo estis la unua en la suda duono de la globo, kaj ĝenerale la asocio fariĝis pli kuraĝa kongresi ekster Eŭropo (1976-78 ĉe la periferio, 1981 en Brazilo, 1984 en Kanado, 1986 en Ĉinio). Sukceso de la eksterrilata politiko de UEA en tiu tempo estis precipe, ke en UK 1977 (Rejkjaviko) venis al la inaŭguro la ĝenerala direktoro de Unesko.
UEA fondis pliajn oficejojn krom la Centra, ekz. la Grafikan Centron en Antverpeno (Belgio) kaj la Sciencan Eldonan Centron en Budapeŝto (Hungario). Kaj, en la 1980-aj komenciĝis la komputila epoko ĉe UEA. En 1986 la asocio unuafoje devis renovigi sian oficejon en Roterdamo, kun alkonstruo de alo apud la ĝardeno.
Al la grandaj eventoj de tiu periodo apartenas la "jubilea jaro" de 1987 (cent jaroj de Esperanto), ekplanita jam de 1980. Fakte temis pri jarego, ĉar oni oficiale komencis ĝin en 1986 kaj lasis ĝin daŭri ĝis 1988. La UK 1987 en Varsovio estis la ĝis nun plej granda kongreso, kvankam oni devus konsideri, ke ne ĉiuj (precipe el la orientaj) partoprenantoj estis esperantistoj.
1952
1952 estis superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
Historio de UEA
Plej aktuala epoko ekde 1989
Malfacilas, ĉiam, superrigardi la plej freŝan historion. Ĝenerale la ŝanĝoj en orienta Eŭropo de ĉ. 1989 faris la tiean movadon pli simila al la okcidenteŭropa. Orienta Eŭropo restis grava parto de la movado, ankaŭ tiel reprezentanta en la UEA-estraro. Al la ŝanĝoj en orienta Eŭropo apartenas ankaŭ la disfalo de Sovetunio kaj Jugoslavio, kio liveris novajn landajn asociojn. Dum la UK 1992 en Vieno oni diskutis pri la aliĝo de la slovena kaj kroata ligoj, kun la sekvo ke ankaŭ jugoslavaj eroj aliĝis.
1952
En la jaro 1952 post Kristo okazis, interalie:
Historio de UEA
Plej aktuala epoko ekde 1989
Unu el la plej konfliktaj prezidantiĝoj en la historio de UEA estis en la jaro 2001, ĉar proteste al la elektiĝo de Renato Corsetti eksiĝis tri oficistoj el la Centra Oficejo, inter ili ĝenerala direktoro Osmo Buller. István Ertl, kundemisiinta Esperanto-redaktoro, verkis pri la koncernaj okazaĵoj en la satira romano La Postdomo, en 2003. En la sama jaro komencis aperi la retgazeto Libera Folio, okaze de la demisio de KKS Nikola Raŝiĉ. Post dujara direktorado de Trevor Steele (2002-2004), la Estraro sentis sin devigita peti Buller reveni. En aprilo 2004 Buller komencis denove labori kiel Ĝenerala Direktoro.
En 2003-2005 UEA dungis, subtenite de Esperantic Studies Foundation, Ziko van Dijk por Biblioteko Hector Hodler. Rezulto estis konsila plano por la estonto de la kolekto, por la loka situo kaj diversaj publikigaĵoj de UEA, interalie la unuaj kompaktdiskoj, kiujn ĝi eldonis: la kvarpartan serion Tiel sonis... kun historiaj sondokumentoj.
Ĉirkaŭ 2003 okazis serioza diskuto ĉu UEA restu en Roterdamo aŭ serĉu alian urbon por la Centra Oficejo. Fine la Estraro decidis resti kaj renovigi la ĝisnunan domon. Tiu renovigo komenciĝis en 2006. Biblioteko Hector Hodler transiris al alia ĉambro.
Membronombroj
Vidu ĉefartikolon: Membronombroj de UEA
Galileo Ferraris
Galileo FERRARIS (naskiĝis la, mortis la ) estis itala fizikisto kaj elektroinĝeniero, plej konata pro siaj studoj pri alterna kurento.
Biografio
Ferraris akiris bakalaŭrecon pri tekniko kaj fariĝis asistanto pri teknika fiziko je la Reĝa Itala Industria Muzeo. Ferraris sendepende esploris la rotacian magnetan kampon en 1885. (Tio estis tri jaroj post Nikola Tesla identigis la koncepton). Ferraris eksperimentis kun tipoj da nesinkronaj elektraj motoroj. La esploro rezultigis en la disvolvado de alternkurenta motoro. En 1888, Ferraris publikigis sian esploradon en letero al la Reĝa Akademio de Sciencoj en Torino (la sama jaro kiam Tesla akiris US patenton n-ro 381968).