cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The funeral
Sunt
A 'l inìsi a s véd sōl di filmâ ad cretinìśia fra amìg, pò tut 'd un trat i partìsan dal séni tiràdi śò ad nascòst cun dal telecaméri lugàdi dapartùt, cuma la Lisa (Lisa Marsh) ch'la pisa in dal cèso. Ray (Ray Winstone), regìsta a sò vòlta e sò marè, al s arlìa dimóndi e 'l è lè lè par tōr-as sù e andàr via ma pò 'l armàgn a 'l sò pòst giùst par véd'r-as in televiśiòṅ piciàr la sò dóna e tiràr sù dla dròga p'r al naś insém a Dominic (Dominic Anciano), Jude e a Burdis (Ray Burdis). Chi lò al dà adòs a 'n sò amìg sōrd e mut ch'al fà sōl di sîg quànd al próa a dascórar méntar Dominic invéci 'l in diś quàtar su i sòp ch'i gìr'n in sna scrana a rudèli («giusà cuma faṅ-i a spasàr-'s al cûl dòp ch'i aṅ cagâ?») e John (John Beckett), ch'al gh'à 'l stés prubléma, al gh'armàgn mâł. Sò mujér Holly (Holly Davidson), surèla dla Sadie, la cata 'l burslèṅ dla Lisa e la 'l vóda tut par tgnir-'s i bèsi, pò la 'l buta via. Ray, vdénd cuś l'à fat, al s arlìa sèg e cun John dand dla rója e di stròns a tut dū ma dòp al s pintìs e al gh dmanda scuśa. Andànd avànti in di filmâ a s sènt l’Holly dir-'n ad tut i culōr c'n al sò amìghi dla bravitù ad sò marè a lèt, piutòst la s insfìlsa dū bucìni sù par la pèpa, e lò far-as na putàna davànti a i sò amìg méntar lē la n gh'éra mia.
Festen - Festa in famiglia
Festen - Festa in famiglia (Festen - Fèsta in famìja) 'l è 'n film dramàtic danéś e śvedéś dal 1998 ad Thomas Vinterberg, al prim girâ tgnénd adrē a 'l règhli dal Manifèst Dogma. Par cal mutìṿ lè 'l à tòlt al nóm ad Dogme #1.
Platån
{{Metacaixa
Platòun al dgiva che'l savèir as pol distenguer in quater gred:
L'ombra del testimone
L'ombra del testimone (L'òra dal testimòni) 'l è 'n thriller americàṅ dal 1991 'd Alan Rudolph.
Custâ òt migliòṅ ad dòlar, al film al 'n à pò fat sù da piò ad daśnóṿ.
Regine per un giorno
{{Film }}
Regine per un giorno (Regìni p'r un dè) 'l è na cumèdia dal 2001 ad Marion Vernoux fata spindénd 20 migliòṅ ad franc francéś. La pelìcula l'è stada preśentàda a 'l 58śum Fèstival ad Venèsia.
Lenny
{{Metacaixa
Cabal
{{CITAZIONE|Anc tè 't sē 'n... Cabal.|Tagline dal film}}
Cabal (Cungréga) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1990 ad Clive Barker trat da 'n sò racònt umònim. In dla part dal catìṿ dal film, al dutōr masadōr seriàł, a gh'è 'l sò amìg regìsta David Cronenberg.
7 ed setèmber
Al  l'è al 250śum dè dal calendàri gregoriàn (251śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 115 dè a la fin dl'an.
Samuele Bersani
Samuele Bersani (Rìmin, 1 'd Utóbar dal 1970) 'l è 'n cantànt e scritōr ad canti itagliàṅ.
La fabbrica dell'orrore
{{Metacaixa
La fabbrica dell'orrore (La fàbrica dla scarésa) 'l è 'n film ad scarésa britànic dal 1971 ad Ted Hooker.
Speed Racer
{{Metacaixa
La pelìcula la tōś spunt da 'n cartòṅ animâ giapunéś di an Ssanta da 'l tìtul Superauto Mach 5 (Speed Racer in dal marcâ americàṅ).
1267
Al 1267 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Extreme Measures - Soluzioni estreme
Sunt
Guy Luthan (Hugh Grant) 'l è 'n dutōr uriginàri dl'Inghiltèra ch'al lavóra in un prònt sucōrs ad Manhattan. Na sira a riva lè 'n pasiènt cun di sìntum grâṿ e sénsa spiegasiòṅ. Guy al s dà da far par salvàr-ag la vita ma 'l óm al mōr dòp avēr dit la paròla „Triphase“. Al mèdag al próa a 'ndàr-'g a fónd parchè al sènt ch'a gh'è quèl ch'a traśa e 'l vîṅ a savēr ch'al cadàvar al n è mai rivâ a 'l ubitòri e ch'i gh'ìvan fat 'n eśàm dal sànguv sénsa mutìṿ pò scanślâ.
Jeff Dye
{{metacaixa
1829 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Vestito per uccidere
Sunt
In cal méntar al dutōr Elliott al ricév in dla sò segreterìa telefònica un mesàǵ dla transesuàla Bobbi, na sò pasìnta dascuntènta 'd lò, ch'la gh diś che lē la n vōl piò andàr a far-as curàr da lò parchè al n gh'à minga firmâ al parmés p'r al cambi dal sès. Cardénd-la 'n perìcul, Robert al decìd 'd andàr a dascórar cun al psichiàtar nóṿ.
Mimic
{{dialort | dial=Miranduléś}}
I fiumi di porpora (film)
Custàda quatórdas migliòṅ ad dòlar, la pelìcula la 'n à pò fat sù ssanta in tut al mónd.
Sunt
In séguit a salta fóra 'l cadàvar sóta 'l giàs 'd 'n àtar ch'al lauràva a l'università, Philippe Sertys (Olivier Morel), e pò qvél dal dutōr Bernard Chernezé (Jean-Pierre Cassel), e i dū caś i tàc'n a incruśàr-as.
Crocodile 2
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sunt
Un grup ad rapinadōr cmandâ p'r un sèrt Max (Darryl Theirse), dòp avēr purtâ via dimóndi bèsi da na banca, al ciàpa 'n vōl par scapàr in dal vilàǵ mesicàṅ ad Santo Cristo. Durànt al viàś, par via dna timpèsta e dòp ch'i delinquènt i aṅ masâ òṅ di pilòta (Eddy Chamichian) faghénd di dan a la consolle ad pilutàǵ, 'l aparéć al vîṅ śò finénd in un padól pîṅ ad cucudrìi magna-carna.
Marracash
Fabio Bartolo Rizzo, cgnusû méj c'n al nóm 'd art ad Marracash (Nicuśìa, 22 ad Maǵ dal 1979) 'l è 'n rapper e prudutōr discugràfic itagliàṅ, mémbar dal crew di Dogo Gang. 'L à sarnî cal nóm lè parchè a Milàṅ, in du 'l éra andâ a star da pìcul, i gh dàvan dal maruchèṅ par via dal culōr scûr dla sò pèla.
Culegamènt Estéran
}}
Mandingo (film)
{{Film }}
1047 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
'Sväldu Moles
All'è mìa tant cognussì, parchè al s'è masà in dal 1967 e la ditadüra all'ha quasi dasmantagä. ; ;
406 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 406, mo invéci 'l an 406, 't ê da 'ndèr chè) Al 406 (quaterseintsē, quattrocentosei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 405 (quaterseintsìnc) e 'l vin prìma dal 407 (quaterseintsèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDVI. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al quaterseintseéśim post.
Milva
L'è andàda a 'l Fèstival ad Sanremo quìndas vòlti da 'l 1961 a 'l 2007 e la gh'à dū scutmàj ch'i la batéśan: La Pantéra 'd Gôr e La Rósa par via dal culōr di sò cavìi e dal sò idéi pulìtighi.
Fra i sò pès più famóś a 'rcurdém Milord, Il Mare Nel Cassetto, Alexanderplatz (scrita par lē da Franco Battiato) e La Filanda.
Bob Einstein
{{metacaixa
Restless (film 2003)
Sunt
La Dominique Verdier (Bérangère Bonvoisin) l'è la respunsàbila di lavōr in na vila cumpràda in dal sud dla Frància da di itagliàṅ ch'i gh stànan sōl dū méś a 'l an. La dóna la dà 'l incàr'g a Bruno ad tiràr sù 'n mur in fónd a 'n andavèṅ par far un tanabùś. Al ragàs al decìd 'd aprufitàr dal fat ch'la vila la sia vōda par lugàr-'g al cadàv'r ad sò sîṅ. Ad nòt al carga 'l còrp su la màchina e 'l al pòrta dènt'r a la vila ma 'l gh'à na buta surpréśa quànd 'l è là. Al cata la Dominique ch'la spetàva 'l sò amànt Kamel (Marc Jarousseau), al sò séruv sadumàś, par far sès. Avēnd la sgnōra dâ 'n uciàda a 'l cadàvar, Bruno 'l è custrét a masàr-la, lugànd pò i dū mòrt in un pusòt là 'd fóra.
Meclembûrg-Pomeràgna Anteriōr
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La regiòṅ la gh'à soquànti ìśuli cuma Rügen, Hiddensee, Usedom e Poel. Al sò presidènt 'l è 'l sucialìsta Erwin Sellering. Al Meclembûrg-Pomeràgna Anteriōr, ch'l è divìś in siē sircundàri, al gh'à un migliòṅ e siē 'd abitànt a 'l incìrca e na superfìsi ad 23.180,14 km².
Persunàg famóś dal Meclembûrg-Pomeràgna Anteriōr i èṅ al ciclìsta Jan Ullrich, la śugadōra ad vòley ch'l'à vins un scudét e na Champions League a Mòdna, l'Hanka Pachale, e 'l biòlug Walther Flemming.
Hostel
Hostel (Ustèl) 'l è 'n film ad scarésa dal 2005 scrit e dirèt p'r Eli Roth ch'al 'l à anc prudót insém a Quentin Tarantino. Al gh'à abû dū séguit: Hostel 2 dal 2007 e Hostel 3 dal 2011.
Laura Siegemund
Caréra
A gl'Australian Open dal 2016 la Siegemund la bat dū òs dûr cuma la Kiki Bertens par 6-4 7-5 e la Jelena Janković par 3-6 7-6 6-4 ma pò la n pōl far gnint cun l'Annika Beck ch'la pasa 'l tùran sèg par 6-0 6-4. A San Pirenbûrg, dòp avér pasâ 'l qualificasiòṅ, la vins anc cun la Kristina Mladenovic par 1-6 7-5 6-1 ma pò la céd a la padròna 'd cà, la Dar'ja Kasatkina. Dòp èsar stada batùda subìt a Kuala Lumpur par la turca Çağla Büyükakçay, la teutóniga la fà secónd tùr'n anc a Indian Wells (2-6 1-6 da la Serena Williams) ma pò la và a bàtar la Madison Keys a Charleston, 6-7 6-4 6-4 al puntéǵ.
Jörg Haider
Biugrafìa
In dal 1989 al dvènta guvernadōr dla regiòṅ dla Carìnsia ma du an dòp 'l è custrét a dimét'r-as parchè 'l iva fat i cumplimènt a la pulìtica sóci-ecunòmica 'd Adolf Hitler. Ma a gl'austrìac a gh in ciàva gnint tant ch'in dal 1999 i 'l eléś'n incóra dand-ag dagnóra 'l 30% di vōt. Al stat 'd Ìśraēl però al n sèra minga gl'òć e 'l an dòp al diś che lò al n è minga na parsòna bèṅvgnùda da cla banda.
.ею
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l znêr dal 2016.
681 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
1830 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1830, mo invéci 'l an 1830, 't ê da 'ndèr chè) Al 1830 (mileotseinttrèinta, milleottocentotrenta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1829 (mileotseintveintnōv) e 'l vin prìma dal 1831 (mileotseinttreintùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCXXX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseinttrentéśim post.
1048 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Final Destination 2
{{Metacaixa
{{CITAZIONE|A n s pōl minga inganàr la mòrt par dū vòlti!|Tagline dal film}}
Lio
In dla sò caréra, in du l'à fat vgnir fóra nóṿ àlbum e quàtar racòlti, a livèl muśicàł la s è fata cgnós'r in Európa di an Utànta par soquànt sìngui cantâ in francéś cuma Amoureux solitaires, ch'al gh l'à cavàda a piasàr-'s a 'l prim pòst in Frància e Itaglia, Mona Lisa e Le Banana Split.
Decisione rapida
Decisione rapida (Deciśiòṅ impruvìśa) 'l è 'n film dramàtic dal 2001 ad Sergei Bodrov.
Garden Grove (Califòrgna)
Culegamènt estéran
}}
163 (nùmer)
{{Metacaixa
Gloria (film 2013)
{{dialort | dial=Miranduléś}}
In dla culòna sunòra i s càtan di pès dla Donna Summer (I Feel Love) e 'd Umberto Tozzi (Gloria, cantàda in spagnōl).
Magdaléna Rybáriková
A gh piàś dimóndi śugàr in sl'èrba e in sal cimènt. La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. Al film ch'a gh piàś da piò 'l è Pretty Woman. I quèi ch'la magna più luntéra i èṅ la pizza e al pui. La gh'à sèmpar sèg 'n ursét śugàtul ch'a sò dita al al gh pòrta bòṅ.
Caréra
In dal 2006 la riva in semifinàl a Cavriōl (2-6 7-6 3-6 da la Lucie Hradecká). In Maǵ la śōga i sò prim turnèo WTA a Praga (in dua da carta salvàdga la pèrd in di quàrt da la Shuai Peng par 5-7 4-6) e a Ìstanbul, in dua la bat in dal qualificasiòṅ l'Agnieszka Radwańska e la Sara Errani par pò pèrdar subìt da la Mashona Washington par 6-7 7-6 3-6.
Toxocàra
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La gabbianella e il gatto
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Il tredicesimo piano
Custâ sédas migliòṅ ad dòlar, al film al 'n à fat pò sù daśdòt e mèś.
Culegamènt estéran
}}
James Sie
James Sie  (Summit, 18 ad Dicémbar dal 1962) 'l è 'n atōr e 'n ardupiadōr americàṅ cun di urìgini cinéśi.
Zoboomafoo
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Quattro mosche di velluto grigio
{{Metacaixa
1601 (nùmer)
{{Metacaixa
Scarlet
{{Supereroi }}
Parènt
}}
Vania King
Caréra
La califurgnàna la s qualìfica a séd'ś an p'r i US Open e pò la gh la cava anc a pasàr al prim tùran cóntar la Klára Zakopalová prima ad cédar a la francéśa Nathalie Dechy.
A 'l inìsi dal 2012 la cata par dū vòlti la Daniela Hantuchová a Brisbane e a Pattaya City e la sò bistiàsa négra la gh fà patìr la sètma scòpla su sèt incóntar baténd-la in di utàṿ e in di quàrt dòp che l'americàna l'éra stada bòna ad rivàr a 'l tèrs tùran anc a Melbourne (3-6 4-6 da la Ana Ivanović). A Indian Wells la bat subìt la Sara Errani 7-6 6-4 e l'Anastasija Pavljučenkova 6-4 6-4 ma pò la n è minga bòna ad śugàr 'l incóntar dòp cun l'Angelique Kerber. La King la cata incóra la tedésca a 'l secónd tùr'n a Róma e la gh pèrd par 3-6 2-6 dòp avér stéś la Cvetana Pironkova par 6-0 6-1. In Istâ la riva in semifinàl a Washington ma pò la pèrd in tri sét da l'Anastasija Pavljučenkova. In séguit la mét in fila sinc prim tùr'n ad fila pardénd cun l'Eleni Daniilidou a Cincinnati, cun la Jaroslava Švedova a gl'US Open, cun la Kiki Bertens a Seùl, cun la Jie Zheng a Tokyo e cun la Julia Görges a Pechîn.
Karen Black
La Karen Blanche Ziegler, cgnusùda méj cuma Karen Black (Park Ridge, 1 ad Luj dal 1939 - Los Angeles, 8 'd Agóst dal 2013), l'è stada n'atōra americàna.
1255 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1255, mo invéci 'l an 1255, 't ê da 'ndèr chè) Al 1255 (mileduśeintsinquantasìnc, milleduecentocinquantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1254 (mileduśeintsinquantaquàter) e 'l vin prìma dal 1256 (mileduśeintsinquantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCLV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileduśeintsinquantasinchéśim post.
Marìa ad Mòdna
{{Metacaixa
Culegamènt estéran
}}
45 (nùmer)
In dla śmòrfia ed Napol
In dla śmòrfia, al nùmer 45 al vōl dìr "al vèin bòun" ('O vino bbuono in napoletàṅ, damànd ch'a gìsen il vino buono in itagliàṅ).
Giuliana De Sio
Biugrafìa
La De Sio la crés e la stùddia a Cava di Tirêṅ pò a daśdòt an la và a star a Róma a cà 'd un sò amìg. Lè la cgnós al cap dna cumùna 'd hippy ad Terrasini e la sa stablìs là par soquànt méś, pò la tórna a Róma òspit dla sò amìga Teresa Ann Savoy. In cal méntar la cgnós Alessandro Haber ch'al la cùcia a far l'atōra. Dòp avér laurâ cun Elio Petri, ch'al dvintarà in séguit al sò muróś, in di prim an Utànta la tōś part a Scusate il ritardo ad Massimo Troisi e a Io, Chiara e lo Scuro ch'a gh fruta 'n Dàvid ad Dunatèl e 'n Nàstar 'd Argìnt.
La parola all'accusa
Sunt
La Kimberly Jantzen (Estella Warren), ciamàda Kim, l'è na ragàsa madar canadéśa ch'la viṿ da par lē in na cà da quàtar sòld insém a sò fiōla Lizi (Madison Dewalt). La gh'à na relasiòṅ cun Billy (Aaron Pearl), ch'al gh mét da spés i còran, e par tiràr avànti la lavóra in na stasiòṅ 'd servìsi. Un dè, dòp avēr vist ch'al sò muróś al gh'iva na ragàsa in màchina, la s arlìa sèg e, durànt la litgàda, la s taja a na maṅ. Andàda a 'l prònt sucōrs par far-as védar, la finìs sóta a 'l dutōr Richard Darian (John Hannah) ch'al gh dà dla śdòrmia par psēr-la viulentàr in santa paś.
Anna-Lena Friedsam
Caréra
In dal 2015 la n và minga tant bèṅ in dla prima part dla stagiòṅ. In Śugn però la s mét in bisàca 'n ITF da sinquànta-mila dòlar a Ilkey (èrba), pò la fà i quàrt a Tashkent (6-3 3-6 5-7 da la Donna Vekić) e finàl a Linz, la sò prima, in dua la bèca 'n 4-6 3-6 da l'Anastasija Pavljučenkova. In Lussembûrgh la bat l'Annika Beck par 4-6 6-3 6-4 ma minga la Stefanie Vögele a 'l secónd tùran. A la fiṅ d'l an la riva a èsar la nùmar 87 dal ranking dal fémni.
La niña santa
La niña santa (La santa putìna) 'l è 'n film dramàtic dal 2004 dla Lucrecia Martel, prudót par Pedro Almodóvar.
Demonia
Sunt
La Liza (Meg Register) l'è na śóvra archeòluga canadéśa ch'la fà 'n viàś in Sicìglia par di scâṿ in un sit archeulògic. A gh và sèg al prufesōr Paul Evans (Brett Halsey). La ragàsa l'armàgn culpìda guardànd un munastēr mediuevàł ch'al s cata in sima a na culìna in dal paéś ad Caltabellotta.
Tura Satana
Culegamènt estéran
}}
9 ed setèmber
Al  l'è al 252śum dè dal calendàri gregoriàn (253śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 113 dè a la fin dl'an.
Eleonora Giovanardi
Ligamm ad föra
}}
283 (nùmer)
{{Metacaixa
Credo ut intelligam
Credo ut intelligam l'è na manéra ed dir latèina ch'a vōl significhèr "A crèd per capìr" e 'l la giva Sant'Agostèin insèm a cl'èter dìt intelligo ut credam, a dìr "a capìs per crèder", che difàt al Veschev al vliva significhèr che 'l capìr e 'l crèder i gh'àn d'andèr a brasèt, e minga destachê 'l un da cl èter, indû l'inteligìnsa la n'riva minga, là a gh'riva la fēd, e anca avéreg dal vèder al 't fà crèder.
Concert: The Cure Live
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Lenny Kravitz
Leonard Albert Kravitz, cgnusû méj cuma Lenny Kravitz (New York, 26 ad Maǵ dal 1964), 'l è 'n cantantautōr, sunadōr, atōr e prudutōr americàṅ.
Culegamènt estéran
}}
Aldo Cazzullo
Biugrafìa
In dal 2003, dòp quind'ś an a La Stampa, al pasa a 'l Corriere della Sera, ciamâ par Stefano Folli, in alóra diretōr dal giurnàŀ.
Spuśâ cun dū fiōi (Francesco e Rossana), al scriv anc adès par la testàda milanéśa, faghénd 'l inviâ speciàŀ e scrivénd di edituriàŀ.
1049 (nùmer)
{{Metacaixa
1602 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1602, mo invéci 'l an 1602, 't ê da 'ndèr chè) Al 1602 (mileseseintdū, milleseicentodue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1601 (mileseseintùn) e 'l vin prìma dal 1603 (mileseseinttrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseseintduéśim post.
1832 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1832, mo invéci 'l an 1832, 't ê da 'ndèr chè) Al 1832 (mileotseinttreintadū, milleottocentotrentadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1831 (mileotseinttreintùn) e 'l vin prìma dal 1833 (mileotseinttreintatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCXXXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseinttreintaduéśim post.
Èter progèt
}}
Taps - Squilli di rivolta
Culegamènt estéran
}}
Femmine carnivore
Sunt
In cal mént'r i rìv'n in paéś tri óm ch'i gh'aṅ la màchina buciàda da giustàr: al femnàr Tommy (George Ardisson), al ciciòṅ Leo (Klaus Dahlen) e Olaf (Kurt Zips). Anc chi lōr, vdénd ch'al mecànig l'è na dóna ciamàda Dolly (Anne-Marie Kuster), i faṅ a mènt ch'in sità di masć a n gh 'n è briśa ma a lōr a n gh in ciàva gnint parchè i péscan da gusàr anc s'i èṅ bèla spuśâ. La Dolly la i spedìs in dla clìnica e a taca na fèsta quànd i rìvan ma cal dóni i gh faṅ anc la fèsta dabòṅ cupànd prima Olaf e pò Leo. L’Eva la véd tut e la próa a cuntàr incòsa a la pulisìa ma a n gh'è gnint da far parchè lè i èṅ tut 'd acòrd: in dla clìnica a gh'è 'n grup ad fémni magna-carna ch'i s cumpòrtan cuma dal màntidi che dòp 'l acupiamènt i màgn'n i masć.
Deliria
{{CITAZIONE|Al teàtar dla mòrt.|Tagline dal film}}
29 ed setèmber
Al  l'è al 272śum dè dal calendàri gregoriàn (273śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 93 dè a la fin dl'an.
Giovanni Fornasini
Giovanni Fornasini (1915-1944), it:Medaglia d'oro al valor militare, it:Servo di Dio.
Pearl Jam
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Jason Marsden
{{metacaixa
Sospesi nel tempo
Sospesi nel tempo (Suspéś in dal tèmp) l'è na cumèdia ad scarésa dal 1996 ad Peter Jackson prudóta par Robert Zemeckis c'n un budget ad vint-siē migliòṅ ad dòlar. Al 'n à pò fat sù da piò ad vint-nóṿ.
Morra cinéśa
Règhli dal śōg
}}
Lunbardie stôrica
Apartgnainsa dl’Emeja
Al fiom Pô, anch in di trat ch’i en emijan, al gniva ciamê Pô ’d Lunbardie.
Il cervello che non voleva morire
{{Film }}
Vìrus Zika
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Charlize Theron
{{Metacaixa
.グーグル
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2014.
1257 (nùmer)
{{Metacaixa
Strungilòid stercuràlis
Al bêg al pōl far vgnir mâł a la pansa, spiùra a la pèl, ingòsa, śbóc ad sangṿ, al cagaròt, gòmit e 'n mâł ciamâ strungiluidóśi ch'al pōl anc purtàr a la mòrt s'al sugèt al gh'à dal diféśi débuli.
Serena Grandi
Biugrafìa
La sò caréra la cuntìnua anc in di an Nuànta (a 'rcurdém, fra i àtar, In nome del popolo sovrano ad Luigi Magni e Radiofreccia ad Luciano Ligabue) ma la patìs un brut cōlp in dal 2003 quànd la vèṅ arestàda parchè i gh'ìvan catâ dla cucàina anc se pò la n và mia a prucès parchè la dròga la l'iva tòlta par lē. 'L an dòp la tōś part a 'l reality show ad Raiuno Il Ristorante cundót par l'Antonella Clerici.
Brèghi
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Ligàm a fōra
}}
Frequèinsa cardìeca
Frequèinsi cardìechi in del persòuni
A secònda dla frequèinsa ch'a 's se spèta normalmèint in di batit dal cōr, in dl ascultèr-el, a s dirà ch'l è:
869 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Estelle Reiner
L’Estelle Lebost (New York, 5 ad Śugn dal 1914 – Beverly Hills, 25 'd Utóbar dal 2008) l'è stada n'atōra e cantànta americàna.
Empirìśem
{{Metacaixa
Latêr
{{Metacaixa
.谷歌
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2014.
Hey, Vern, It's Ernest!
Hey, Vern, It's Ernest! 'l è 'n progràma dla televiśiòun americàna, tachê in dal 1988.
Vōś lighèdi
televiśiòun
595 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Ripper - Lettera dall'inferno
'L è stâ girâ in Cànada a Victòria.
Amici per gioco, amici per sesso
Custâ déś migliòṅ ad dòlar, al film al 'n à fat pò sù dagnóra quìndas.
Sunt
Stuart al naśa ch'al sò amìg al prév èsar fnòć, incóra vìrgin fra 'l àtar, e 'l pròva a urganiśàr quèl fra lò e Richard (Alexis Arquette), studènt anc lò dal campus. Eddy però al scapa via incóra na vòlta.
1834 (nùmer)
{{Metacaixa
Proprietê matemàtichi
Al 1834 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 col 917: Fatoriśasiòun:
Capucine
{{Metacaixa
Biugrafìa
La Germaine Lefebvre da śōvna la sarnìs 'd ciamàr-as Capucine, al nóm druâ in francéś p'r al fiōr Tropaeolum. Anc s'la sò famìja la vliva ch'la dvintìs n'insgnànta lē la và avànti listés par la sò strada par tgnir adrē a 'l sò deśidèri 'd far l'atōra.
Cécile de Volanges
La stòria dal personâǵ
La ragasōla Cécile l'è vgnuda sù educhèda dàint'r ind un cunvèint ed sōri e só mèder la l'à prumìsa in spōśa a 'l còunt ed Gercourt. N'amìga 'd famìja, la marchéśa 'd Merteuil la gh'à però 'n còunt in suspēś pròpia cun chilò, e alōra a chilē a gh'vin in a-mèint ed vindichèr-'s ed lò, strulghènd la manéra 'd tōr vìa la verginitê ala ragàsa prìma ch'la gh'vaga a nósi. Per 'rivèr a cal riśultê chè, la marchéśa la gh'la chèva 'd cunvìns'r al só amìg dimòndi libertèin, al viscòunt ed Valmont, a profitèr edl'ingenvitê dla ragasōla màinter ch'la vin ospitèda in dla cà dla stèsa sina dal viscòunt, la sgnōra 'd Rosemonde.
Quattro matrimoni e un funerale
Culegamènt estéran
}}
Cypress (Califòrgna)
Culegamènt estéran
}}
Prigionieri dell'oceano
Sunt
'L elemènt ad cuntràst invéci al rèsta sèmp'r al tedésc. Quànd a s vèṅ a savér che al quèl che lò al guardàva da spés a n éra briśa al sò arlój ma na busla ch'al druàva par purtàr la barca da i naśìsta, che 'l à butâ śò Gus, ch'al capìs perfetamènt 'l Ingléś e ch'al tgniva na butìglia 'd àqua sōl par lò quànt tut i patìvan la sē, al grup al decìd ad cupàr-al.
Giovani assassini nati
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sunt
Ma adès ch'l è turnâ lìbar, Alan al vōl dal spiegasiòṅ c'n i dū, specialmènt al vōl savēr s'i èṅ stâ lōr a cuntàr incòsa a la pulisìa. L’Anders la vōl savēr cuś a sia sucès dòp parchè i aṅ catâ 'l cadàvar masâ 'd Alan e 'l è fàcil che David al sava quèl.
1051 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1051, mo invéci 'l an 1051, 't ê da 'ndèr chè) Al 1051 (milesinquantùn, millecinquantuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1050 (milesinquànta) e 'l vin prìma dal 1052 (milesinquantadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MLI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesinquantunéśim post.
Bastêrd
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Dirty Love - Tutti pazzi per Jenny
Dirty Love - Tutti pazzi per Jenny (Amōr spurcaciòṅ - Tut mat par la Jenny) l'è na cumèdia americàna dal 2005 ad John Asher, in alóra marè dla prutagunìsta e scritōra dla pelìcula, la Jenny McCarthy.
Al film 'l à vins quàtar Razzie Awards in dal 2005, in dal categurìi film lòfi, atōra prutagunìsta lòfi, senegiatùra lòfi e regìsta lòfi méntar la Carmen Electra l'è stada batùda par la Paris Hilton cuma atōra minga prutagunìsta lòfi p'r al film La maschera di cera.
Sunt
A pinsàr-ag bèṅ la Rebecca 'n óm giùst par lē la gh 'l arév anc: al sò amìg John (Eddie Kaye Thomas).
Culegamènt estéran
}}
Carla Bruni
Biugrafìa
'L 11 ad Luj dal 2008 la Bruni la fà gnir fóra al sò tèrs disc, Comme si de rien n'était, tut cantâ in francéś a part dū cover: la vècia You Belong to Me e Il Vecchio e il Bambino (Al vèć e al putèṅ) braṅ dal mudnéś Francesco Guccini.
La piccola bottega degli orrori (film 1986)
{{Metacaixa
Ùstascia
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La piccola bottega degli orrori (film 1986)
Sunt
In di an Ssanta a New York Seymour Krelborn (Rick Moranis) 'l è 'n ragàs “nerd” ch'insém a la sò culéga Audrey (Ellen Greene) al lavóra in dal negòsi 'd fiōr dal sgnōr Mushnik (Vincent Gardenia). Seymour al vrév tacàr na stòria cun l′Audrey ma chi lē l'è bèla impgnàda c'n un dentìsta sàdig ciamâ Tony Scrivello (Steve Martin).
P'r al fat che 'd cliènt a gh 'n è pròpria pôc, al titulàr al pénsa 'd saràr la butéga ma l′Audrey la gh cunsìlia prima 'd mét'r in vedrìna na piànta carnìvura che Seymour 'l iva tòlt da di cinéś e ch'l à ciamâ Audrey II.
Lo sconosciuto del terzo piano
{{Metacaixa
Urechis unicinctus
'L Urechis unicinctus, cgnusû anc cuma „Budèla 'd mâr“ o anc cuma „Pés Cas“, 'l è 'n pés invertebrâ e mulsèṅ a tucàr-al dla spécie di Echiùra. P'r èsar più preciś a sarév méj batśàr-al cuma 'n vérum marèṅ.
Descrisioṅ
}}
Blob - Il fluido che uccide
Custàda déś migliòṅ ad dòlar, la pelìcula la 'n à fat pò sù òt e dū.
.memorial
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2014.
The River Wild - Il fiume della paura
{{Film }}
Accidental Love
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
409 (nùmer)
{{Metacaixa
165 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
1835 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1835, mo invéci 'l an 1835, 't ê da 'ndèr chè) Al 1835 (mileotseinttreintasìnc, milleottocentotrentacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1834 (mileotseinttreintaquàter) e 'l vin prìma dal 1836 (mileotseinttreintasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCXXXV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseinttreintasinchéśim post.
La notte della lunga paura
{{CITAZIONE|Quànt òć gh'à-la la scarésa? Quànti vòlti culpìs-'l al terōr?|Tagline dal film}}
'L è stâ girâ in Ariśòna druànd di cunèṅ dumèstic.
Ring Ring
{{Metacaixa
Ring Ring 'l è 'l prìm àlbum in studi di ABBA, gnû fóra in dal mêrs dal 1973 dala cà discugràfica Polar. In dal 1997 e 2001 l'Universal Records la 'l à turnê a masteriśèr.
Trine Michelsen
Biugrafìa
La Katrine la pèrd i sò genitōr, al giurnalìsta e crìtic ad cìnema Ole e sò mujér Nina, in 'n incidènt in màchina quànd la gh'iva sōl tri an. In dal 1984 la vins al tìtul ad Miss Danimàrca e par lē i s vèr'n al pòrti dal cìnema in Itàglia.
Culegamènt estéran
}}
L'assassino ha prenotato la tua morte
{{Metacaixa
Sunt
In séguit a dal risérchi, Helmut al capìs chi 'l è 'l sasèṅ dal filmâ, Hervé Breton (Jean Rochefort), presidènt dla sucietà “Sōl e Natùra”. Insém a Marco al và a sequestràr-al purtànd-al via da la sò cà 'd Parì, pò 'l al sèra dènt'r a la vila Max sénsa dar-ag la manéra 'd scapàr via. Hervé però al n cgnós mia al sgnōr Topfer e a n gh'à briśa di mutìṿ vàlid par masàr-al.
Scott Weiland
'L è stâ 'l cantànt dal grup di Stone Temple Pilots e, in di an Dumìla, di Velvet Revolver. Scott 'l à sèmp'r abû di distùrub bipulàr e ad dròga. 'L è stâ spuśâ dū vòlti e al gh'iva dū fiōi.
Americani
Sunt
Un dè i pruprietàri Mitch e Murray i gh màndan al tajadōr ad tèsti Blake (Alec Baldwin) par dir-ag ciàr e tónd ch'i tèmp i s èṅ fat dificìi par tut e lōr quàt'r i gh'aṅ da dar-as da far da piò s'i vōlan tgnir stric la scrana sóta a 'l cûl. Qvél ch'al vindarà da piò at tut al s purtarà a cà un machinòṅ par prèmi, al secónd al ciaparà invéci un servìs ad curtèi, chi àtar dū invéci i saràṅ mandâ a cà e pèś par lōr.
1605 (nùmer)
{{Metacaixa
91 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Helsinki
Helsinki l’é la capitèl d'la Finlàndia.
1052 (nùmer)
{{Metacaixa
Sola nel buio
{{Film }}
Sola nel buio (In dal scûr da par lē) 'l è 'n thriller dal 2013 ad Joseph Ruben.
Non guardare in cantina
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Culegamènt estéran
}}
Bicarbonê 'd sodi
{{Metacaixa
L'occhio del gatto
Al Generàl
Al gat al riva, viaśànd in un vagòṅ dal tréno, in na sità in du al vèṅ catâ e tòlt in cà da na putìna, Amanda (Drew Barrymore) ch'al gh dà 'l nóm ad Generàl. Sò màdar (Candy Clark) però la n è briśa 'd acòrd parchè la gh'à paùra ch'al pòsa far dal mâl a 'l sò papagàl e acsè la fà star al gat fóra. Generàl però al stà sèmpar lè 'd intóran parchè 'l à vdû un troll pìcul e mustruóś andàr dèntar e lugàr-as in dla cambra 'd Amanda. Na nòt al móstar al próa a 'ndàr adòs a la putìna méntar l'è drē a durmìr ma 'l gat 'l è śvélt e al al para via ma sōl dòp ch'al troll 'l iva cupâ 'l papagàl. Quànd pò la màdar la 'l vèṅ a savér, la dà la cólpa a Generàl e la 'l manda via, in un negòsi par bèsti, par far-al masàr. La sira dòp, al troll al vèṅ incóra fóra da 'l mur par rubàr al fiâ a l’Amanda ma 'l gat 'l è incóra lè a diféndar-la, esénd gnû dèntar p'r al camèṅ. Dòp na lòta dura, Generàl al buta 'l móstar còntar 'l ventiladōr, spaplànd-al dal tut. Sinténd i sîg dla putìna, i genitōr i rìvan subìt in dla sò cambra da lèt. Vdénd i rèst dal troll i capìsan che l’Amanda la la cuntàva giusta quànd la dgiva ch'al gat al l'iva salvàda la nòt prima. Generàl al pōl star acsè a vìvar sèg.
Layne Staley
{{Metacaixa
Cichlasoma salvini
Al Cichlasoma salvini 'l è 'n pés 'd àqua dōlsa dla famìja Cichlidae. Al s cata in Mèsic, in Guatemàla e in di fiùm d'l Amèrica Sentràla. 'L è śal cun dal righi négri e 'l pōl rivàr a èsar lung 22 cm.
1836 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1836 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 col 918: Fatoriśasiòun:
Despair
Culegamènt estéran
}}
Sheer Heart Attack
{{Album }}
1606 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1606 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 con 'l 803: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Jennifer Aniston
Biugrafìa
La Jennifer la s fà cgnósar da śōvna faghénd la Rachel Green in dal telefìlm Friends da 'l 1994 a 'l 2004 ch'al gh fruta 'n Prèmi Emmy e 'n Golden Globe. In chi an lè la gira anc dimóndi film tacànd c'n al film ad scarésa Leprechaun par pò pasàr a la cumèdia sentimentàla cun di tìtui quài Romantici equivoci (1997) e L'oggetto del mio desiderio (1998).
Francesco Gaetano Caltagirone
Culegamènt estéran
}}
Gingén'na
Râzi
A ghé diférénti râzi d'la sòrta Numida meleagris:
872 (nùmer)
Al 872 (ôtseintstantadū, ottocentosettantadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 871 (ôtseintstantaùn) e 'l vin prìma dal 873 (ôtseintstantatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt DCCCLXXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al ôtseintstantadūéśum post.
Renault
Renault è un'compagnia francéśa che prodûşen veìcol.
Virginie Ledoyen
Biugrafìa
La fà 'l sò debùt a 'l cìnema a und'ś an in dal film itagliàṅ L'iniziazione ad Gianfranco Mingozzi e pò in dal 1991 la lavóra insém a Marcello Mastroianni e a l'Ángela Molina in dla pelìcula Il ladro di ragazzi.
Anaconda (film)
Anaconda (Anacónda) 'l è 'n film ad scarésa dal 1997 ad Luis Llosa. Al gh'à abû tri séguit: Anaconda: alla ricerca dell'orchidea maledetta, Anaconda 3 - La nuova stirpe e Anaconda - Sentiero di sangue.
Girâ in Amaśògna, Nevàda e Califòrgna, 'l à fat sù da piò ad sènt-trentasìnc migliòṅ ad dòlar a frònt 'd un budget ad quarànta-sinc.
410 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 410, mo invéci 'l an 410, 't ê da 'ndèr chè) Al 410 (quaterseintdēś, quattrocentodieci in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 409 (quaterseintnōv) e 'l vin prìma dal 411 (quaterseintùndeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al quaterseintdècim post.
Padania
Regiòun d'la repòblica
Ètri
Minas Gerais
Minas Gerais (in Portoghês: Estado de Minas Gerais) l'è voin d'i 26 Stä Federäi dal Brasil, c'al fa part ad'la Regiòun Sudeste. La sò capitäla all'è Belo Horizonte e in dal 2010 al g'hava 20.997.560 abitänt e 'na süparfìs ad 586.522,122 km2.
Uomo bianco, tu vivrai!
A s trata dal film ad debùt par Sidney Poitier e par la Mildred Joanne Smith.
Minas Gerais
Storia
A ghè béle nutìsia ad pupulasòn Indios in dal Minas Gerais in dal sécul XVI. Al nùm Minas Gerais i gl'hann dä parchè in sal sò teirtòri gh'è d'i mineräi a bòta.
Uomo bianco, tu vivrai!
Sunt
Wharton al próa a pascàr l'èx mujēr ad Johnny, l’Edie Johnson (Linda Darnell), ma gnanc chi lē la gh diś ad sè anc parchè, prima 'd divursiàr sèg, l'éra stada l'amànta 'd sò fradèl. Cla nòt lè in sità a scòpia 'n arvòlta dimóndi bruta fra biànc e négar.
La preda nuda
La preda nuda (Casâ nûd) 'l è 'n film 'd asiòṅ americàṅ e sudafricàṅ dal 1965 ad Cornel Wilde ch'l è anc al prutagunìsta dla pelìcula.
Sunt
Finìda la casa, mént'r i biànc i màgnan dascurénd a tavla, i rìv'n i salvàdag ch'i i ciàpan purtànd-i pò in dal sò vilàǵ. La guìda la véd murìr i sò cumpàgn òṅ dòp c'l àtar tgnénd adrē a qvél ch'a diś al cap dla tribù (Morrison Gampu) vòlta par vòlta. Òṅ al vîṅ cuśinâ viṿ cuma 'n ninét su 'l fōg, 'n àt'r al finìs insfilsâ cun dal lanci, al tèrs murśgâ par na bisa dòp èsar stâ ligâ cuma 'n salàm.
La bolognese
La bolognese (La bulgnéśa) 'l è 'n film eròtic dal 1975 'd Alfredo Rizzo ch'al 'l à scrit insém a Piero Regnoli. In dla part dal cuntadèṅ Tonino a gh'è 'l cantànt Robertino ch'al gh'à la manéra 'd cantàr dū pès in dal film: Tango del male e Vieni in campagna.
Alice in Wonderland (film 2010)
Sunt
A “Sotmónd” la ragàsa la cgnós al Calìf-Ruga, al Stri-Gat, la Lévra Marsulìna, i baghét śmèi e budlòṅ Pincopanco e Pancopinco (Matt Lucas) e 'l Caplàr Mat (Johnny Depp) ch'al la juta in dla sò batàja cóntar la Regìna Rósa (Helena Bonham Carter) ch'la vōl tajàr la tèsta a tut qvéi ch'i gh s métan cóntar.
Nei panni di una bionda
{{Metacaixa
1297
Al 1297 (MCCXCVII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Sergio Martino
Sergio Martino (Róma, 19 ad Luj dal 1938) 'l è un regìsta itagliàṅ, anvō a sò vòlta dal regìsta Gennaro Righelli e fradèl dal prudutōr Luciano Martino. 'L è cgnusû p'r èsar òṅ di più grand regìsta dal cìnema, acsè dit, ad "gènar".
The Carpenters
{{Metacaixa|id=0|color=|bt1=Miranduléś|bticona1=|ps1=
Frankenstein di Mary Shelley
{{CITAZIONE|La stòria più spavintóśa e devastànta ad tut i tèmp.|Tagline dal film}}
Sunt
A la fiṅ dal XVII sécul al siensiâ Victor Frankenstein (Kenneth Branagh) al viṿ a Ginévra insém a i suo, a la sò muróśa Elizabeth (Helena Bonham Carter) e a 'l sò amìg Henry Clerval (Tom Hulce). Al prugèt ch'al gh'à in tèsta 'l è qvél ad dar la vita a di urganìśum mòrt druànd la curènt, tgnénd anc adrē a di studi 'd un sò prufesōr.
Paul Kantner
Colegamèint estèren
}}
L'oggetto del mio desiderio
Culegamènt estéran
}}
1607 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1607, mo invéci 'l an 1607, 't ê da 'ndèr chè) Al 1607 (milseseintsèt, milleseicentosette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1606 (milseseintsē) e 'l vin prìma dal 1608 (milseseintòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseintsetéśim post.
L'inferno
L'Inferno (’L inféran) 'l è 'n film dramàtic dal 1994 ad Claude Chabrol, trat da na vècia scritùra dal 1964 'd Henri-Georges Clouzot che però al n à briśa psû purtàr-la a cumpimènt par di mutìṿ ad salùt.
Sunt
Parchè la bèla Nelly, ch'la và in gir p'r al paéś cun cal stanèli lè che tut i la tìnan 'd òć, stà-la sèg? P'r amōr o p'r i bèsi? Cuś à'l fat lò par meritàr-as na bunàsa acsè?
La Nelly la ciàma 'n dutōr ch'l al vìśita e al gh prumét ch'al dè dòp 'l al purtarà a far-as ricuveràr. Ma a gh'è incóra na nòt da pasàr insém e Paul 'l è prònt a far incòsa cóntar cla "malnéta" ad sò mujér.
The adult version of Jekyll & Hide
{{Film }}
Sunt
A 'l dutōr Chris Leeder (John Barnum) i gh piàśan dimóndi cal dóni tant ch'al s gusa la sò infarméra Debby (Rene Bond) in dal sò studi anc s'la muróśa la gh l'à bèla, la Cynthia (Laurie Rose). Un dè, mént'r al s cata in na librarìa, al véd in di scafài un vèć lìbar pardû dal dutōr Henry Jeckyll e 'l al vōl a tut i cóst cumpràr. Quànd al negusiànt (Norman Fields) al gh diś ad nò, lò 'l al cópa par fargàr-'g-al.
Perry King
Perry Firestone King (Alliance, 30 's Avrìl dal 1948) 'l è 'n atōr americàṅ.
3 d'utóber
Al  l'è al 276śum dè dal calendàri gregoriàn (277śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 89 dè a la fin dl'an.
John O'Hurley
John George O'Hurley, cgnusû méj cuma John O'Hurley (Kittery, 9 'd Utóbar dal 1954) 'l è 'n atōr, ardupiadōr e cundutōr televiśìṿ americàṅ.
Àtar prugèt
}}
.shriram
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l dicèmber dal 2014.
873 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Ṡdâz
Al ṡdâz l é un uṡvai ch'al sarvéss a fèr dla faréṅna o par cavèr äl góss dla frótta o dla verdûra, ch'la véggn separè da i pzulén pió grand ch'i s câten int al sô intêren. Al é druvè anc cme filter pr äl sâbi, sasulén, giarablén, prêd preziåuṡi e äl craid.
Urtóna
Urtona non esiste, grazie per l'attenzione
A Day at the Races
Al dìsc 'l éra stê incìś in di Stùdi 'd Sarm West, The Manor e Wessex Studios in Inghiltèra cul tecnic Mike Stone. Al titul 'dl album al fa riferimèint a quèl 'd al dìsc presedèint, A Night at the Opera. Infàti tut dū i titul i s ciamen cuma i dū film di fradē Marx.
Bulåggna
Etè di cmónn
Dåpp Bulåggna la taché a cràsser e la guintè dal Mediuêv cmóṅna lébbra, la s żunté a la Lîga Lunbèrda cåntr a Federîg Berbaråssa dal 1164. Dal 1088, l é stè fundè l'Universitè ed Bulåggna, la pió vècia d Eurôpa ch'l avêva di luminèri cme Irnêri e l'à avó cme studént da la sô fundaziån Dante, Boccaccio e Petrarca. Dal 1100, la zitè ch'la s ṡlarghèva la tachèva a avair biṡåggn 'd'na nôva lénnia ed mûr, ch'l é stè finé dal 1500.
Såtta al Stèd dla Cîṡa
Al raggn ed Żvân al dṡmité dal 1506 quand al Pèpa Giólli II arivé col só eṡêrcit a Bulåggna e al purté vî tótta l'èrt ch'ai êra int al sô palâz. Da alåura fén a la fén dal 1700 Bulåggna l é stè såtta al Stèt dla Cîṡa e al guêren ai êra al cardinèl lighè mandè da Råmma insàmm a un Senèt ch'al eleżêva ògni dû mîṡ un gånfalunîr (gióddiz), con di èter òt cónsul pió vîc'.
Inpurtanza
Bulåggna l é un zänter däl ferovî e däli autostrè dimónndi inpurtànt. Al distràtt dla Fîra l é al secånnd pió grand in Itâglia dåpp quall ed Milàn e al quèrt pió grand in Eurôpa, col só eṡibiziån 'na móccia inpurtànti cme al Motorshow (mâchin, motoziclàtt; al pió inpurtànt dal månnd, as dîṡ, dal 2019 as câta a Môdna), Saie, Saiedue e Cersaie (costruziån), Cosmoprof (scanbiàtt), Lineapelle, ecz. Bulåggna e la só ârea metropolitèna l'à dimónndi 'd indósstri såura tótt mecânichi, dal magnèr e de l'eletrònica e po anc dî zänter ed vànndita pr äl butaig (al Centergross dl'ârea nòrd), fén dal 1973, ch'l é stè par di ân al pió grand 'd Eurôpa e al marchè itagliàn pió inpurtànt dla frûta e dla verdûra. Pó Bulåggna l é péṅna ed monumént, muṡî e ai é una vétta culturèla inpurtànta.
Quartîr
Bulåggna dal 2016 l'à såul 6 quartîr, mo ai é pió ed sî rión e żòn. I quartîr stòric én:
Bàsschet
Dåu däl méi scuèdri ed bàsschet 'd Itâglia, la Virtus e la Fortitudo äli én bulgnîṡ.
Mirandeṡ
Storia
Dal 1986-1987 il la fan imparä in dil scòl ai ragas ad 10-11 an par recuperäl. Incö a l'é parlä da 5.000 parson, ma a s' pëinsa che i la pärlan quäsi in 15.000 a Miranda do Douro, Vilar Seco & Angueira, Mogadouro, Macedo de Cavaleiros e Bragança.
Fuga di mezzanotte
Fuga di mezzanotte (Scapàda 'd meśanòt) 'l è 'n film dramàtic dal 1978 'd Alan Parker ch'al tōś spunt da 'n fat sucès dabòṅ a 'l americàn Billy Hayes a Ìstanbul in du 'l è stâ arestâ p'r avēr purtâ sèg d'l hashish. 'L è stâ preśentâ in cuncōrs a 'l 31{{sup|śum}} Fèstival ad Cannes.
La senegiadùra 'd Oliver Stone 'l è stada premiàda c'n un Prèmi Òscar acsè cuma 'l itagliàṅ Giorgio Moroder par la culòna sunóra mént'r al debutànt Brad Davis 'l à vins un Golden Globe.
Dellamorte Dellamore (film)
Sunt
Da 'n quàlc tèmp, par n'epidemìa misterióśa, i cadàvar dal simitèri i tórnan in vita cuma śómbi dòp sèt dè da la mòrt e 'l śōvan, p'r a n pèrd'r al pòst, 'l è custrét a far-i fóra śbragànd-ag la tèsta par pò saplìr-i incóra.
Acqua alla gola
{{CITAZIONE|Al film ch'l à fat la stòria dal śal!|Tagline dal film}}
La noia (film 1998)
Culegamènt estéran
}}
411 (nùmer)
{{Metacaixa
Amore e altre catastrofi
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Leicester
Culegamènt estéran
}}
Amore e altre catastrofi
Culegamènt estéran
}}
1608 (nùmer)
{{Metacaixa
Philippe Pinel al fà tōr vìa el cadèini ai mât dl uspidêl 'd Bicêtre 'd Parì
Al dutōr Pinèl, in dal mêś edla pitùra, al s fà strèda da mêś ala mùcia 'd mât pugê ded sà e ded là in cundisiòun da pietê. Cun la màn alvèda, lò al dà 'l cmand ai servidōr dl uśdêl, ed sćianchèr vìa el cadèini dai pōls e dai śgarlèt di malê: dal cundisiòun più umàni i s'rèven acsè stèdi pusìbil anc per chilōr.
Simśa di lèt
In gènar al fémni i s acòpian tut i dè dòp avér magnâ e in dla sò vita i èṅ bòni ad far duśènt o tarśènt óṿ in tut.
Fêr dal dé
Êter prugèt
}}
874 (nùmer)
{{Metacaixa
Spider-Man 2
{{CITAZIONE|L'aventùra la vóla incóra più in élt!|Tagline dal film}}
1840 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1840 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 col 920: Fatoriśasiòun:
Sesso, bugie e videotape
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sunt
L’Ann (Andie MacDowell) la fà la raśdōra, l'è la mujér 'd 'n avucàt śōv'n ad sucès, John Mullany (Peter Gallagher), e la gh'à na surèla ch'la s ciàma Cynthia (Laura San Giacomo) ma la n gh'à minga di rapòrt bòṅ sèg. Inólt'r a chi lē a gh piàś far-'s avànti cun la gint, a difarénsa sua, anc cun sò cugnâ tant ch'la dvènta prèst la sò amànta. Un dè un vèć amìg ad John, Graham Dalton (James Spader), al riva in sità e al vèṅ a savēr che lò al mét i còr'n a la sò spóśa. Lò al taca a davśinàr-'s a l’Ann ma a gh'è 'n prubléma: al gh'à 'l mâł dla lumàga.
Il fiore del male
Sunt
Durànt al cuntéǵ di vōt, un Gérard imbariàg pódag al và in d'l ufìsi dla Michèle pruànd a far al purcùs sèg. Dòp na lòta fra i dū, 'l óm al strabùca par tèra e 'l mōr. Sò sîna Line (Suzanne Flon) la la juta a lugàr al cadàvar pò la gh cunfèsa ch'l'è stada lē a cupàr sò pàdar parchè al s éra mis da la part di naśìsta faghénd masàr sò fiōl e di àtar partigiàṅ. Par prutéśar sò anvōda, la vècia la s tōś lē la cólpa.
Fasulèt
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Élber
I élber i s divìden incòri p'r avér-'gh el fój a fórma 'd gùci o cun la fója lèrga; s'i tìnen da cât el só fój anch' in dl invèren o s' a i fàn caschèr.
An 1820
I an 1820 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 1820 infìn a 'l 1829 ciapê dèinter.
Gravidànsa istèrica
Descrisiòṅ
Al deśidèri ad dvintàr màdar, par sèrti parsòni, 'l è acsè fòrt ch'al gh fà vgnir di distùrub tìpic dal dóni ch'i gh'àṅ 'd avér fiōl cuma 'l téti grôsi e lat, ingósa e gòmit, mestruasiòṅ ch'i sparìsan, pansa ch'la s impinìs e sensasiòṅ 'd avér-'g un nasènt ch'al s mōv dèntar. Dal vòlti al dóni i còntan ad patìr i dulōr fòrt di nasiòṅ.
Nine Lives
Nine lives (Nóṿ viti) 'l è 'n film thriller americàṅ dal 2002 dirèt p'r Andrew Green. 'L è stâ girâ in Inghiltèra cun un budget pìcul.
1262 (nùmer)
{{Metacaixa
Johnny Depp
John Christopher Depp II, cgnusû méj cuma Johnny Depp (Owensboro, 9 ad Śugn dal 1963) 'l è 'n atōr, regìsta, prudutōr ad film e sunadōr americàṅ, candidâ a i Prèmi Òscar cuma atōr minga prutagunìsta p'r al film La maledizione della prima luna (2004), Neverland - Un sogno per la vita (2005) e Sweeney Todd - Il diabolico barbiere di Fleet Street (2008).
875 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Young People Fucking
L'è stada preśentàda a 'l Fèstival Internasiunàł dal Cìnema ad Turònt dal 2007.
Sunt
Ken (Callum Blue) e la Jamie (Diora Baird) i èṅ dū a 'l prim apuntamènt, lò 'l è 'n squasamarléti ad trént'un an, lē na puta 'd vint-a-tri an dimóndi diśurdnàda in cà e c'n al frigo vōd.
Matèina (pêrt dal giōren)
La matèina (mattino in italiân) l'é un mumèint ed la giurnêda, ch'l'é cumpâgn al secònd quêrt ed l'ideêla spartisiòun dal 24 ōri dal giōren. In sté significhêt, al vîn dôp ed l' êlba e l'é préma dal mezdé.
Carateréstichi
In cól mumèint, al Sōl as câta int al quadrânt tra "matèina" e "mezdé" int la pêrta êlta ed la Tèra; tra "matèina" e "sîra" int la pêrta bâsa.
Luna Rossa (barca)
La Louis Vuitton Cup 1999/2000
Al barchi ch'i tōśan part a 'l regàdi dla Louis Vuitton Cup par sfidàr al difensōr Black Magic dla Śelànda Nóva i èṅ ùndas, cun i britànic, i rus e qvéi 'd Hong Kong ch'i s èṅ tirâ indrē a 'l ùltim:
In dla secónda faś al siē barchi armàśi in gara i gh'aṅ da scuntràr-as par dū vòlti l'una cóntar cl'atra e 'l dū barchi ch'i faṅ più punt i pas'n in finàl. La Luna Rossa la taca mâł pardénd subìt cun Stars & Stripes ma pò la s tōś l'arvìnsita sèg vinséns la secónda. Cun America True e Asura i rìvan quàtar punt fàcii abàsta a difarénsa di dū punt fat sù c'n i francéś ch'i èṅ dimóndi fòrt in pópa e ch'i pèrdan sèmpar par pôc, specialmènt al secónd match race in dua la barca itagliàna l'iva patî dū penaliśasiòṅ. Al cuncurènt più fòrt 'l è Paul Cayard, vèć skipper 'd Il Moro di Venezia, che cun la sò nóva America One (“USA-61”) al s mét in bisàca tut dū i punt. Al 5 ad Śnar dal 2000 la Luna Rossa la scavśa in dū 'l àlbar e la gh'à da bandunàr, pò la céd anc in dla secónda regàda par sōi òt secónd. A pâr ch'a sia 'n vista 'n sparéś parchè America One la lasa 'n punt a Stars & Stripes ma pò a 'l ùltim America True, guidàda da na dóna, la Dawn Riley, la bat a surpréśa Dennis Conner mandànd-'l a cà.
Granèda
{{dialort | dial=Mudnés}}
La befana e i strègh
In dal cherdèinsi popolêr, la granèda l'è al meż ed trasport tipich ed la befàna e da i stregh, fin dal mediêv.
Se solo fosse vero
{{Metacaixa
Granèda
Noti e referèinsi
}}
Se solo fosse vero
Sunt
Al sò apartamènt al vîṅ tòlt in afìt da 'n ragàs armàś véduv da pôc, David Abbott (Mark Ruffalo), ch'a 'l impruvìś al taca a véd'r al spìrit dl’Elizabeth in cà. La ragàsa la taca a dascórar sèg e a tgnir-'g adrē, in fiṅ tant ch'i dū i s inamōran dabòṅ anc s'i n s pōlan gnanc tucàr e sōl lò 'l è bòṅ ad far-'g a mènt. Un dè però al dutōr Brett Rushton (Ben Shenkman) al dascór cun l’Abby par dmandàr-'g al parmés ad dastacàr la spina esénd che quàl lè 'l éra 'l vulēr ad sò surèla s'la s fus catàda in cal cundisiòṅ lè.
Casunèt
I casunèt gl'ìn ed metâl o 'd plàstica e 'd diferèint culōr, a secònda dal tîp ed rùsc ch'i gh'àn da tōr.
Labbra di lurido blu
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Shakira
{{Metacaixa
690 (nùmer)
{{Metacaixa
Al 690 (seseintnovànta, seicentonovanta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 689 (seseintutantanōv) e 'l vin prìma dal 691 (seseintnovantùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCXC. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al seseintnovantéśim post.
Mia moglie è una strega
Sunt
In dal 1656 na stria ciamàda Finnicella (Eleonora Giorgi) la vîṅ bruśàda viva ad òpra dla Santa Inquiśisiòṅ dal cardinàł Altieri (Renato Pozzetto) ch'al l'à fata cunfesàr fargànd-la parchè al gh'iva prumìs ch'al sarév stâ clemènt e difàti chi lò 'l è pò dvintâ papa cuma Clemènt X.
È infedele, mi vendico e lo sposo
{{CITAZIONE|'N óm, tri dóni e na lasa dimóndi lunga.|Tagline dal film}}
Sunt
La Linda la và a piànśàr da 'l sò amìghi, la Kim Roach (Lara Harris), ch'la gh cunsìlia 'd tajàr-ag via i maròṅ par vindéta, e la Sharon Stevens (Tracy Griffith), na rósa ch'la vrév tacàr na caréra da atōra e ch'la gh'à sèmpar di prubléma a cavàr-as via i pēi da i śnòć druànd al raśōr. Da 'l cant suo Brian al và a sfugàr-'s a 'l bar c'n al sò amìg Max (Abel Folk), pò al próa a far-as pardunàr da la sò muróśa purtànd-ag dal róśi parchè al gh tîṅ dimóndi a lē. Ma faghénd acsè al finìs in na trapla dla Kim ch'la gh la cava a ligàr-'l a 'l lèt maṅ e pē. Al tri amìghi i decìdan pò 'd tgnir-al lè, ligâ cuma 'n salàm, giùst par dar-ag na lesiòṅ.
Burèglia
La Burèglia (nóm sientìfic Borrelia) 'l è 'n batēr a fórma 'd gùcia a spiràł dla famìja di Spirochaetaceae ch'al pōl culpìr sia 'l bèsti (cèruv, sórag e uśèi) ch'l óm dand vita a 'n mâł infetìṿ ciamâ Bureglióśi. La s traśmét cun di murśgòt 'd insèt vetōr cuma la śéca o 'l piōć, la s cata bèṅ a 'l fréd e la gh'à 'n genóma dimóndi cumplès.
Àtar prugèt
}}