cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lila Downs
Lila Downs alterna l'interpretazione di brani da lei composti a quella della musica tradizionale del Centroamerica delle culture dei maya, aztechi, mixtechi e zapotechi.
Casalmaiòch
Casalmaiòch (Casalmaiocco in Itagliàn) l'é un paès italian ad 3.016 abitant in Pruvincia d' Lôd.
Le più belle canzoni degli Squallor
{{Metacaixa
Scügnägh
Scügnägh (Borghetto Lodigiano in Itagliàn) l'é un paès italian ad 1.741 abitant in Pruvincia d' Lôd.
3 ed maz
Al  l'è al 123° dè dal calendàri gregoriàn (124° in di an bisestìl); a gh vôl incòra èter 242 dè a la fin dl'an.
Lèngva di sègn americàna
{{Metacaixa
Giüsèpp
Ätar prugèt
}}
Three Imaginary Boys
{{Album }}
Crunòmeter
{{Metacaixa
Three Imaginary Boys
Deluxe Edition
Al 25 'd Avrìl dal 2005 al grup 'l à fat catàr in di negòsi n'edisiòṅ speciàla ad cal lavōr chè, masteriśàda ad nóṿ, e cun un disc bonus śuntâ, pîṅ ad demo, pès râr e da 'l viṿ.
Crunòmeter
Pr' èser definî crunòmeter, a bśògna ch'a-l gh' àpia 'na certificasiòun ed precisiòun testèda sìa in dl' orientamèint, sìa al teimperadùri per piò dè.
Fight club
Fight club (Al club di cumbatimènt) 'l è 'n film dramàtic americàn dal 1999 ad David Fincher trat da 'l rumànś umònim ad Chuck Palahniuk.
Skunk Anansie
La leader dal grup e cantànta Skin (Deborah Dyer) l'è cgnusùda p'r al fat ch'la gh'à la crapa plada. I àtar mémbar i èṅ Cass (Richard Lewis) a 'l bas, Ace (Martin Kent) a la chitàra e Mark Richardson a la baterìa. I quàtar i s èṅ divìś in dal perìud da 'l 2001 a 'l 2008 quànd la Skin l'iva decìś ad tacàr na caréra da par lē.
Lèngva di sègn braśigliàna
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Cocodréll marèin
{{Metacaixa
Ferruccio Tagliavini
Ferruccio Tagliavini (Rèz 14 d'agòst 1913 - Rèz 28 ed znèr 1995) all'è stã un tenòr e atòr itagliën.
Biugrafia
All'è stä in ativitä fëin al 1981
Éliane de Meuse
Lien externe
}}
Al Sâs
Al Sâs (in Itagliàn Sasso Marconi) l è na cmònna ed 14.612 abitànt in pruvénzia ed Bulåggna e al sò territori al tol la prémma stréssia ed culénn d'l Apenén stra la val ed såtta dal fiòmm Raggn, la pèrt ed såtta dal Satta a maténna e una pèrt d'la val dal fiòmm Lavén a sîra. Al secånnd nom dal pais la da' al famåuṡ Guglielmo Marconi, ch'al veins al premi Nobel par la Fisica int al 1909.
Jude Law
{{Metacaixa
David Jude Heyworth Law (Lóndra, 29 ad Dicémbar dal 1972), cgnusû méj cuma Jude Law, 'l è 'n atōr britànic, ad cìnema e ad teàtar.
Sizégglia
{{dialortCass| dial=Arzân|cass=ARZ}} La Sicélia (in siciliân Sicìlia) l'è la pió grôsa regiòun ‘d l'Itâlia (cèinter pió importânt: Palermo) l’è l'íşola pió grôsa dal  Mêr Mediterraneo. Nòm uficêl in itâlian: Regione Siciliana.
Ciuvàsa
Festa nasiunèla
La Festa dla Repóblica Ciuvàsa al 24 ed śùgn
54 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 54, mo invéci 'l an 54 dòp ch'l era nê Noster Sgnōr, 't ê da 'ndèr chè) Al 54 (sinquantaquàter, cinquantaquattro in itagliàṅ, quinquaginta quattuor in latèin) 'l è al nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 53 (sinquantatrī) e 'l vin prìma dal 55 (sinquantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt LIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al sinquantaquatréśim post.
Andrea Torresano
I fiō dal Torreśàn, Giovanni Francesco e Federico Torresano, i avrèven pò purtê avànti l'ativitè dal pèder e i s sarèven sotascrìt "haeredes Aldi Manutii Romani et Andreae Asulani soceri" (a dìr "erēd dal Manùsi 'd Ròma e dl Andréa Aśolàṅ").
Ôr
Incòri al s drôva lighê a di èter metâl in soquànti lighi per dvintèr più robùst.
La purèsa dal lighi dl ôr la s ciàma coi carêt, ch'i s diśen quanti pêrt 'd ôr pûr a gh'è in 24 pêrt ed lega. In cla manéra chè l'ôr a 24 carêt 'l è al più pûr, mèinter che, pr'eśèimpi, 'n ôr a 20 carêt al gh'arà 20 pêrt 'd ôr e invéci 4 pêrt 'd 'n èter metâl.
Côr sinfònic 'd al Stêt 'dla Ciuvàsa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Mulholland Drive (film)
{{Metacaixa
Custâ quìndas migliòṅ ad dòlar, la pelìcula la 'n à purtâ a cà da piò ad vint.
Pulógna
La Pulógna (denuminasiòṅ uficiàla: Repùblica dla Pulógna, in pulàc: Rzeczpospolita Polska, Polonia in Itagliàn) l'è na nasiòṅ dl'Europa d'l èst. La gh'à na pupulasiòṅ ad 38.483.957 (2014) abitànt e na superfìsi ad 312.696 km². La capitàla l'è Varsàvia.
La léngua uficiàla 'l è 'l Pulàc, na léngua dal grup ślaṿ. La sò munéda l'è al Złoty.
Elisabetta Canalis
Biugrafìa
Al du velìni i s càvan pò śò par far al calendàri dal 2002 dla rivìsta GQ, vindû a 12.000 franc, cun na tiradùra ad 700.000 còpi.
Kika - Un corpo in prestito
Sunt
Par mét'r in bisàca quèl, Nicholas al taca a lauràr cuma senegiadōr ad stòri ad serial killer par l’Andrea (Victoria Abril), dita la silfàda, ch'la pòrta avànti un prugràma televiśìṿ dal gènar "rusc". Un dè Pablo (Santiago Lajusticia) al fradèl stupradōr dla Juana, cun un pasâ 'd atōr pòran e péna gnû fóra ad parśòṅ, al và in dl'apartamènt dla Kika e 'l la viulénta. A riva lè anc l’Andrea par tōr śò incòsa p'r al sò prugràma ciamâ "Al pèś dla stmana".
Jessica Rossi
Biugrafìa
Vinsidōra dla mdàja ad brónś in dal tîr a vōl dal 2010, la s piàsa a 'l 21śum pòst a i europeo e pò a 'l tèrs pòst a i Mundiài. In dal 2011 l'à vins la cópa dal mónd ad tîr, rivànd pò 18śma a i Mundiài ad Belgrâd.
Santüäri
In Italia, la parola santüäri, a l'è ligä in generäl ai pòst indùa as prega la Madòna.
Ligamm ad föra
}}
José Mourinho
José Mário dos Santos Félix Mourinho, cgnusû semplicemènt cuma José Mourinho (IPA: /ʒuˈzɛ moˈɾiɲu/), 'l è 'n alenadōr purtughéś nâ a Setùbal (32 km a sud ad Liśbóna, capitàla dal Purtugàl) al 26 ad Śnar dal 1963. In dla sò caréra 'l à 'linâ dimóndi di più grand club 'd Europa cuma l'Inter, al Real Madrid, al Chelsea e al Porto, vinsénd du Champions League e soquànt scudét.
Robert Kubica
{{dialort | dial=Miranduléś}}
2008: la prima vìnsita
In dla gara dòp in Malèśia al riva secónd da drē a Kimi Raikkonen. Al 5 'd Avrìl dal 2008 al fà la sò prima pole position in sal sircùit dal Bahrein (la prima in dla stòria dla BMW) finénd pò tèrs.
Squallor Flashback Collection
Squallor Flashback Collection (Squallor Culesiòṅ „A m arcòrd“) l'è na racòlta ad tri disc dal grup di Squallor ch'la mét insém trénta-siē pès registrâ a i tèmp dla Ricordi records, da Arrapaho dal 1983 a Cambiamento dal 1994. La cupertìna dal disc la móstra 'n salvadanàr a fórma 'd nimàl ad culōr blù fat cun di puzzle.
Ré Salṣêr
Al palâs dal Municépi
Al Municépi al vîn inavgurê al 23 otòber 1889, préma l'êra, dal 1860, in soquânt lochêl ed la canônica. Prugetê da l'architèt Giuseppe Aimi ed Curèz in stîl dal '700 al gh'à 'na piânta a fōrma ed T. Ôt mdajòun che figûren i fundadōr dal Cmûn: don Giovanni Battista Branchetti, Luigi Brunetti, Luigi Carbonieri, Fortunato Galantini, Luigi Nicolini, Sante Santachiara, Tomaso Terrachini, Frumenzio Bernini în j elemèint decoratîv ed la dubadûra in tèra côta urdnê dal Séndech Pier Giacinto Terrachini al fiōl ed Bruto.
Cēṣa ed Sân Zôrz Mârtir
Int al 1070 in un elèinch di bèin che deşgnîven da la Cēṣa ed Rèz l'é numinêda per la préma vôlta 'na mudèsta cappella Sancti Georgii cum centum juges bèle pusès dal marchèiṣ Bonifacio, pêder ed la Cuntèsa Matélda ed Canòsa. Int al 1238 la nômina 'd un prêt la fà pinsêr che, fîn d'alōra, gh'ēra a Ré 'na capèla o 'na cēṣa. Bèle in ruvîna e mìa pió in grêd ed sudisfêr al necesitê ed 'na popolasiòun in cunténov avmèint, la préma cēṣa l'é stêda dal tót arfâta só prugèt ed l'inz. Raffaele Villa da Curèz e turnêda a cunsacrêr al 23 avrîl 1879. La cēṣa dal dé d'incō, ch' la preṣèinta 'na piânta a crōṣ latèina cun 'âbsida mèza rotònda, la gh' à al d'ed dèinter divîş da pilâster quadrê in trèi navêdi. D'ed sōver a l'altêr magiōr un bòun quêder d'altêr cun 'na tèila, fōrsi 'na côpia d'un quêder ed Antonio Allegri ciamê al Curèz (1498 – 1534) ch' al figûra la Madòna cun al Bambèin e Sân Zvanèin, in pió la Madòna ed Loreto sostgnûda e incurunêda da ânzel e Sân Rôch in galêra côpia dal têrd Sesèint ed 'n' ôvra ed Guido Reni tgnûda ind la Galeréia Estèins ed Mòdna. Mèinter a 's fêva un schêv atâch a la cēṣa, a l'inési dal XVIII sècol, é stê catê 'na grôsa tòmba prubabilmèint d'època rumâna fâta da 'na câsa da môrt, ed quâter leòun ed mêrmel e dō ûrni mési a i cò ed la câsa. Incō a gh'é armêṣ sōl ûn di quâter leòun còl cun la scréta:C. Fuficius Hilario, adèsa tgnû da cât al Palâs di Prîncip a Curèz, chiêter trî înt stê sbraghê per fêr ed la calsèina. Dôp al teremôt ed l'otòber 1995 l'é stê necesâri rinfursêr al tèg e al restâver dal decorasiòun, inavgurê int al 2000.
Priscilla - La regina del deserto
Sunt
Cuma mèś ad traspòrt, i tri i tōś'n un vèć turpidòṅ, faghénd-al dvintàr dal culōr dla lavànda quànd prima 'l éra argintâ. Al nóm ch'i sarnìsan par lò 'l è “Priscilla, la regìna dal deśèrt”. Durànt al viàś, cal fèr vèć lè al gh'à un guàst in dal deśèrt austragliàṅ: par furtùna ch'i càt'n un mecànic ch'a gh dà na maṅ, Bob (Bill Hunter).
Mercùri
Al mercùri l' è 'l elemèint chìmic cun al sìmbol Hg, nùmer atômic 80 e peś atòmic 200,59. L' è l' ùnic metâl ch' in dla sô cundisiòun naturêl l' è lìquid; infàti al dvèinta sôlid a la tèimpradûra ed -38,87 grêd sintìgred e al bùi a 356,87 grêd.
The Box
The Box (La scatla) 'l è 'n thriller fantàstic americàṅ dal 2009 ad Richard Kelly trat da 'l racònt “Button, Button” dal 1970 ad Richard Matheson, bèla purtâ in si schérum televiśìṿ in 'n epiśòdi dla série Ai confini della realtà.
Gigi Marzullo
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Biugrafìa
Dòp avér ciapâ la làurea in “Madśina e Cirusìa” a Piśa, al taca la sò caréra in dla redasiòṅ dal giurnàl napulitàṅ Il Mattino dvintànd giurnalìsta ad prufesiòṅ in dal 1983. In cal mèntar al fà anc al sò debùt in televiśiòṅ cun Forte Fortissimo un prugràma ad Rai 1 p'r i tèst ad Marco Di Tillo e Annabella Cerliani. In dal 1986 Biagio Agnes al gh dà la cundusiòṅ dla traśmisiòṅ Italia mia a fiànc ad Sammy Barbot. 'L an dòp 'l è al tùran ad Il mondo è tuo insém a Giulia Fossà.
Cgnusû da tut i èṅ pò i sò dit turmintòṅ:
Televiṡiån
{{dialort | dial=Bulgnaiṡ}}
La televiṡiån (parôla nôva ch'la vén dal grîg par "visiån luntèna") l'è ón dî mèz ed comunicaziån pió cgnossó e pió druvè int'al månd, ch'l è la trasmisiån e la difuṡiån luntèni d'imâgin e 'd són. L'è ón dî mèz ed comunicaziån ed mâsa. All'è stä invantä in dal 1925 a Lòndra, da John Logie Baird.
Sénd ch'l è fâzil da druvèr e ch'la cåssta anch pôc, l'è stè druvè anc dai giurnalésst e däl staziån radio e anc par trasmétter tànt fôrm ed divertimänt, cme dî film, dî telefilm e varietè bän cgnossó.
Cme la funziåṅna
}}
Tôṅ
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Al Tôṅ (Thunnus South, tonno in italiàn) 'l è 'n pés dla famìja di Scombridae ch'la gh'à dèntar òt spèci difarénti.
Barôs
{{Metacaixa
Dialët piaṡintëin
Estrat
E ’l ciamé vöin di só òm e ’l ga dmandé coss l’era.
Rosalba Pippa
{{CITAZIONE2|Lasciarsi ogni due settimane, bugie per non farmi soffrire ma a volte era meglio morire, sincerità, adesso è tutto così semplice con te che sei l’unico complice di questa storia magica.|Mulàr-as ògni du stmani, buśìi p'r a n far-um minga patìr ma dal vòlti l'éra méj murìr, sincerità, adès 'l è tut acsè fàcil tèg ch'at sē 'l ùnic ch'l è da la mè banda in cla stòria chè ch'l'è màgica.|Sincerità, 2009|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
Frances
Culegamènt estéran
}}
68 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 68, mo invéci 'l an 68 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 68 (ssantòt, sessantotto in itagliàṅ, duodeseptuaginta in latèin) 'l è al nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 67 (ssantasèt) e 'l vin prìma dal 69 (ssantanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt LXVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al ssantotéśim post.
Al nùmer 68 in dla Chìmica
Al 68 'l è al nùm'r atómic edl erbi (Er), ùn di lantànid.
Colegamèint estèren
}}
Funeral party
L'à fat sù da piò ad quarànta-siē migliòṅ ad dòlar in tut e la gh'à abû anc 'n arfacimènt americàṅ ad Neil LaBute in dal 2010, vgnû fóra in Itàglia c'n al tìtul 'd Il funerale è servito.
Sunt
Dòp ch'al prēt (Thomas Wheatley) al dà inìsi a la serimògna e che Daniel al taca a far al sò dascōrs, a Simon a gh pâr ch'la casa da mòrt la s muìs da pae lē e al taca a sigàr ciapànd-'g incòst. La casa la casca śò e al cadàvar al salta fóra. Al prevòstar, ch'al gh'à dimóndi présia ad finìr parchè al gh'à 'n àt'r impégn a tri óri, 'l è custrét acsè a suspénd'r incòsa.
In dal studi Daniel e Robert i lìgan stric Peter par far in manéra ch'al n pòsa minga andàr a cuntàr incòsa a i parènt parchè i dū i n vōlan minga dar-'g di bèsi. Tut 'd un trat a riva dèntar c'l insiminî 'd Howard che, cardénd che Peter al gh'àppia 'n atàc epilètic, al gh dà soquànti madśìni dal Valium ad Troy che lò 'l iva péna catâ sù da par tèra quànd 'l à vdû al bucét in giardèṅ. Adès a śbragàr i maròṅ 'l è al sio Alfie ch'al gh'à 'n atàc ad cagaròt e ch'al vōl vgnir dènt'r a 'l studi par druàr al cèso ch'a gh'è śò anc parchè al n pōl minga far al scali in dla sò cundisiòṅ. Méntar Howard 'l al pòrta a far i sò biśógn, Peter ch'al n capìs più gnint p'r i àcid ch'i gh'aṅ fat tōr, al strabùca e al s instùrla atàc a 'l spìgul 'd un taulèn armagnénd-ag séc.
Dante Cigarini
Cômich e cantânt
Int al 1990 al fònda un gróp muşichêl dialetêl insèm a Gaudio Catellani e Gigi Melloni: al Trietto. Grâsia a la sempatía, a la capasitê e a un psîgh ed matâna al gróp al vîns al prém prèmi dal Festivâl ed la Cansòun dialetêla arzâna. Da cól mumèint a nâs un vèira e prôperia fenômen muşichel arzân. Quând al và insém al pêlch al Trieto al piâsi ed la pruvîncia în pîni cme 'n 'ōv ed gînta ed tóti al j etê, al sō muşicasèti în bruşêdi vìa in un âtim, i pió zôven a fònden i Trietto Vaffans Club. Ind i pôch ân 'd ativitê al gróp al stâmpa e al póblica 42 cansòun in 4 colesiòun. Al gróp al s' es fà zò ind al 1994 sèinsa un mutîv precîş, mó ógni tânt, 'na quêlch vôlta, al tōrna insém al pelchsènich.
Soul Asylum
Biugrafìa
'L an dòp, al 17 ad Śugn, a mōr ad càncar a 41 an al basìsta Karl Mueller. Par lò al grup al dà vita a 'l àlbum The Silver Lining dal 2006, un lavōr in dua lò 'l éra stâ bòṅ, anc se malâ, ad sunàr al bas in dagnóra tut i pès. Siē an dòp a véd la luś, par la 429 Records, Delayed Reaction al dècim disc da studi dal grup.
Culegamènt estéran
}}
Pippa Bacca
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Biugrafìa
Al fil cundutōr dal sò art l'è la trasfurmasiòṅ di śavài in àtar śavài, in gènar druànd semplicemènt na fòrbśa. Tant par réndar l'idéa, al fòto dal gint ch'la gh'iva dat un pasàǵ i vènan tajàdi e pò misi incóra insém par far gnir fóra un mèś ad traspòrt o 'l uncinét druâ par far di lavōr a maja cun al fórmi ad cas o atri ròbi spurcaciòni.
Karolína Plíšková
Prufesiunìsta da 'l 2009, l'è élta 186 cm e la péśa 72 chilo. I gh piàś'n i lìbar ad Paulo Coelho e la và mata par la pasta.
Mario Tessuto
Biugrafìa
'L an dòp al và a Sanremo insém a l'Orietta Berti cantànd sèg Tipitipitì. In dal 1975 'l incìd la cover in Itagliàn dal sucès 'd Eric Carmen All By Myself (Tut da par mè) ch'la dvénta Rivoglio lei (A vój incóra lē).
Turbo
{{dialort | dial=Miranduléś}}
EdTV
Culegamènt estéran
}}
Amici & vicini
{{Film }}
In di tìtui ad cóa a s pōl sintìr, fra i àtar braṅ, la dla mùśica di Metallica sunàda par gl'Apocalyptica.
Chris Pratt
Biugrafìa
Chris Pratt al nas in Minneśòta e 'l crés a Lake Stevens, un paiśèṅ in dal stat ad Washington. Da śōvan al s fà cgnósar par soquànti part in telefilm quài Everwood e The O.C..
In dal 2009 al gh'à na part pìcula in dla cumèdia ad scarésa Jennifer's Body (Al còrp dla Jennifer) pò in dal 2012 al lavóra cun la Kathryn Bigelow in dla pelìcula Zero Dark Thirty (Meśanòt e mèś). In dal 2014 al ciàpa la part ad Star-Lord in dal blockbuster Guardiani della Galassia (Guardiàṅ dla Galàssia) trat da di persunàǵ di fumét dla Marvel Comics.
Kalifornia
{{CITAZIONE|I pinsàv'n ad partìr par na vita nóva, ma al sōgn lōr 'l è dvintâ 'n arbgàt.|Tagline dal film}}
Custâ òt migliòṅ e mèś ad dòlar, al film al 'n à purtâ a cà pôc, sōl dū e quàtar.
Culegamènt estéran
}}
Śgómbar
Descrisiòṅ
Al sò culōr 'l è un misciùs ad griś e blù par pò pasàr dal dū bandi a 'n culōr biànc e argènt. Lung al còrp al gh'à dal striadùri négri. Al n gh'à briśa dal scaj. Dal vòlti al śgómbar al gh la cava a rivàr a 50 cm e al pōl sprar ad scampàr in fiṅ a 17 an.
Ram It Down
{{CITAZIONE2|If that's my destiny, it'll have to be so I'll face the future, running out of time, I'm on the line but I'll go down fighting.|Se qvést chè 'l è qvél ch'a m spèta, s'la gh'à 'd andàr acsè alóra a tgnarò tèsta a 'l futûr curénd da 'd là da 'l tèmp, a sòṅ in dal mirèṅ ma a m 'n andrò lutànd.|Blood red skies, 1988|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Defenders of the Faith
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Thelma & Louise
Sunt
Durànt la strada, al dū dóni i s férman a tōr quèl in un bar. Amprufitànd-as 'd un malōr dla Thelma, 'n umòṅ ch'al s cata lè, Harlan (Timothy Carhart), al próa a viulentàr-la in dal parchéǵ ma in ajùt dla sò amìga a riva la Louise cun na pistòla e la 'l masa dòp che lò al gh'iva rispòst mâł. La Thelma la vrév ciamàr la pulisìa, dgénd ch'è sucès na daśgràsia in dal tintatìṿ ad difénd'r-as, ma cl'atra la n è minga 'd acòrd sèg parchè lē l'à patî bèla un quèl dal gènar e ninsòṅ al gh'à dâ a mènt. I decìd'n acsè ad scapàr via p'r al Mèsic in dal méntar ch'l ispetōr Hal (Harvey Keitel) al tōś al caś in maṅ.
Nurvégia
A cap dal stat a gh'è 'l rè, la sò capitàla l'è Òślo e la n fà minga part dl'Ugnòṅ Europea. La sò léngua 'l è al Nurvegéś ch'al s divìd a sò vòlta in dū: al Bokmål e al Nynorsk. Da quànd in di an Ssanta i gh'aṅ catâ al petròli, la Nurvégia l'è dvintàda la nasiòṅ più rica dal cuntinènt.
Languv latén
{{dialortBlg | dial=Bulgnaiṡ}}
Mirror - Chi vive in quello specchio?
Sunt
Mént'r ad sira i sò putèṅ Willy (Jay Wright) e la Lacey (Natasha Schiano) i èṅ fóra, sò màdar (Gillian Gordon) la taca a far la purcùsa c'n un śōvan ch'la s è purtàda in cà (Howard Grant). Par far méj la malnéta, la gh fà mét'r in cô un calsét a réda da dóna, cuma se lò al fus un làdar o 'n manìac. I dū amànt i tàcan a baśàr-as in dal divàṅ sénsa far a mènt ch'i putèṅ i i tìnan 'd òć par la fnèstra. Quànd la dóna la s 'n acòrś la s arlìa e 'l óm al liga a lèt cun na lasa Willy par far-'g-la pagàr e pò al diś a la putìna 'd andàr a lèt. Chi lē però la n ubidìs minga e la và a tōr un curtlàs par libràr sò fradèl. Willy al ciàpa 'l curtèl e al và a cupàr, cun sò surèla sèg, 'l óm ch'al s catàva a lèt cun sò màdar. Al masamènt al s véd dimóndi bèṅ in dal spèć ch'a gh'è là.
Luca Barbareschi
I afàr
Barbareschi al dà vita anc a n'atra cà ad prudusiòṅ, stablìda a Los Angeles, la Four Point Entertainment ch'la fà sù in di an Nuànta sènt-déś puntàdi dal spetàcul That's amore. La fà anc di lavór par la Fox e la Think Entertainment ingléśa.
Al traśmisiòṅ televiśìvi
Dòp na pàuśa, al tórna al sucès cun Il grande bluff, na traśmisiòṅ in du al tulìva in gir i persunàǵ dla televiśiòṅ faghénd finta 'd èsar 'n àtar par via dal truc ch'al gh'iva adòs e pò tirànd-as via la mascra a la fiṅ faghénd védar chi 'l éra dabòṅ. D'arcurdàr séns àtar la sò eśibisiòṅ da cuncurènt tuscàṅ, malnét e pastisòṅ a la Ruota della fortuna in du 'l à tòlt in gir un Mike Bongiorno incasâ négar, cun n'Antonella Elia ch'la s pisàva adòs dal rìdar.
Pulìtica
Durànt la sò caréra in dal mónd dal spetàcul, al s batéśa cuma 'n sucialìsta ma pò al fà védar 'd avér di idéi e di cumpurtamènt davśèṅ a quéi ad dèstra.
Priest...Live!
Culegamènt estéran
}}
Germâgna
La Repóbblica federèl ed Germâgna l é 'na democrazî fâta cme repóbblica preṡidenzièla. La zitè capitèla l é Berlén. La Germâgna ai é dänter ai pajîṡ pió dṡvilupé dal månnd e incû la sèsta putänza dl'economî mundièla.
Iced Earth
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Paolo Belli
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Biugrafìa
Al rèsta mémbar di Làdar in fiṅ a 'l 1991, quand al sarnìs ad tacàr na caréra da par lò.
A partìr dal 2005 al taca a lauràr a la televiśiòṅ par Raiuno, cun i spetàcui Torno Sabato (cundót par Giorgio Panariello, dal 2000 al 2003) e Ballando con le stelle (cundót par Milly Carlucci), p'r i quài al fà anc al sighli.
Blufin
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Unleashed in the East
{{CITAZIONE2|Your very lives are held within my fingers, I snap them and you cower down in fear, you spineless things who belly down to slither, to the end of the world you follow to be near.|A gh'ò al vòstri viti in dal mè maṅ, a pòs scavśàr-li e a pòs far-uv métar in śnòć impaurî, śmidulâ, mitî-uv a tèra e traśâ, a m tgnirî a drē fiṅ a la fiṅ dal mónd.|Tyrant, 1976|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Scissors - Forbici
{{Metacaixa
Sunt
Un dè l’Angela la ricév na telefunàda ad lavōr: la gh'à 'd andàr a cà 'd 'n architét. Rivàda là l'armàgn srada dèntar e a n gh'è vèrs ad vèrar 'l us parchè qualchidòṅ 'l à śbragâ la marléta. In cambra da lèt la cata 'l architét mòrt, cun la fòrbśa ch'l'iva cumprâ cal dè là insfilsàda in dla schina. A s trata pròpria 'd 'l umòṅ cun la barba rósa. L’Angie la pèrd la tèsta, na curnàcia négra la gh diś ad cuntìnuv ch'l'è stada lē a cupàr-al. Méntar la dóna l'è imparśunàda là, Alex al ricév un telegràma fint in dua a gh'è scrit insìma che l’Angela l'è partìda par soquànt dè ma lò al n gh créd briśa parchè a gh pâr impusìbil ch'l'àppia lasâ a cà da par lē la sò gatìna, sénsa magnàr.
Culegamènt estéran
}}
Nùmer idònev
{{Metacaixa
Al vōl dal galavròun
{{dialort | dial=Carpśàn}} Al vōl dal galavròun (Il volo del calabrone in itagliàṅ) 'l è 'n interlùdi muśichêl edl'ōvra "La fóla dal śar Saltan" dal Nikolaj Andreevič Rimskij-Korsakov, scrìta tra 'l 1899 e 'l 1900.
Àcid sulfànic
{{Cumpòst chìmic }}
Descrisiòṅ
Al tōś vita a partìr da 'l sólfan faghénd i pasàǵ spiegâ chè 'd sóta:
Culegamènt estéran
}}
Ghidisöl
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Mantuàn}} Ghidisöl o Gidisöl (italiàn: Guidizzolo) l'è 'n cumün dla pruìncia 'd Màntua. Al g'ha 'na pupulasión ad 6.183 abitànt. L'è ün di paés dal Mantuàn indù ch'as pàrla 'n lumbàrd.
Cameron Diaz
{{Metacaixa
Biugrafìa
In dal 1998 la tōś part a dū cumèdi, la prima spurcaciòna e ad sucès, Tutti pazzi per Mary (Tut mat par la Mary), la secónda négra, Cose molto cattive (Quèi dimóndi catìṿ). 'L an dòp 'l è 'l tùr'n ad Essere John Malkovich (Èsar John Malkovich) e 'd Ogni maledetta domenica (Tut al dméndghi maladìdi) 'd Oliver Stone. A 'l inìsi di an Dumìla la gira dū film dal Charlie's Angels, Charlie's Angels e Charlie's Angels - Più che mai. In mèś la cata 'l tèmp par la cumèdia La cosa più dolce... (La ròba più dōlsa...), p'r al thriller fantàstic Vanilla Sky (Cēl ad vanìgla) e p'r al stòric Gangs of New York ad Martin Scorsese.
Culegamènt estéran
}}
Florinda Bolkan
Biugrafìa
Fiōla 'd un deputâ e anvōda 'd un religióś, la Bolkan la taca a lauràr faghénd l'hostess par na cumpagnìa 'd aparéć braśigliàna. In cla manéra chè la gh'à la manéra 'd imparàr bèṅ al léngui cuma 'l Itagliàn, al francéś e 'l ingléś. In dal 1968 la cuntésa Marina Cicogna, prudutōra ad film, la gh buta i òć adòs e la s la pòrta in vacànsa a Ìschia (i vìv'raṅ insém p'r óltar vint an) cuciànd-la pò in dal mónd dal jet-set. Sò cuśèṅ Luchino Visconti al gh'à na part pìcula in dal sò film La caduta degli Dei (La cascàda di Dio). Sèmp'r in dal 1969 l'è la prutagunìsta dal film Metti, una sera a cena (Mét, na sira a séna), insém a Jean-Louis Trintignant, a Tony Musante e a l'Annie Girardot, ch'a gh fà vìnsar na “Targa 'd òr” a i Dàvid ad Dunatèl.
In dal 1975 'l è 'l tùr'n ad Flavia, la monaca musulmana mént'r in dal 1976 l'è impgnàda in Il comune senso del pudore (Al sèns cumùṅ dal pudōr) 'd Alberto Sordi. In di an Utànta la gira manc pelìculi, sōl sèt, al più impurtànti i èṅ Acqua e sapone (Àqua e savòṅ) ad Carlo Verdone dal 1983 e La gabbia (La gàbia) ad Giuseppe Patroni Griffi dal 1986.
Voglio solo che mi amiate
{{Metacaixa
214 (nùmer)
{{Metacaixa
Umbrìghel
Colegamèint estèren
}}
Carbunê 'd putàsi
El só proprietê
Insèm coi àcid, a s forma al diósid ed carbòni e 'l sêl ed putàsi ch'a gh'corespònd.
D'indû a deśvîn al só nòm
}}
Final Destination 3
Culegamènt estéran
}}
Omen - Il presagio
{{Metacaixa
Elizabeth
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Jugulator
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Album }}
Águas de Santa Bárbara
Storia
Fundä al 28 ad aprìl dal 1868 dai fradèi Francisco Dias Baptista e Pedro Dias Baptista.
Ulderico Zilocchi
Al tèimp dal fâsio.
Turnê dal frûnt an n’à pió catê 'l quilébrio 'd un tèimp. Al tèimp dal fâsio 'l lavōr ind l'edilésia l'ēra bluchê; despès la dişocupasiòun al l'ublighêva per lòungh peréiod a un ôsi sfursê, che l’ al purtêva, cun destîn, vêrs l'ustaría;  per şbarchêr al lunâri al fêva pó divêrs mistêr. Se 'l desgrasiê vèsi ed bèver l’al purtêva pôch a la vôlta vêrs la neclèinsa, a gh'è stê un mumèint che còst al l'à salvê da môrt sicûra. Al fât l'è  sucès int al 1936, quând Zilòch, custrèt dal bişògn, l'é duvû andêr a lavurêr in Etiopia in un cantêr ed la Gondrand. 'Na sîra al gh'îva un acsé fôrt bişògn d’ andêr a bèver che al s’é şluntanê per andêr a bèver in 'n' ustaría luntân soquânt chilòmeter. L'é turnê vêrs l'óna dla matèina, mó quând la més al pé ind la barâca e l'à impiê la lûş, as gh’é parê davânti a j ôc 'na bróta sēna: tót  j-opérai, cumprèis al câp canēr cun la mujéra, ēren stê scanê da 'na bânda ed gînta armêda. Turnê da l'Africa Orientêla, a s'é disgnê, in ló in môd pió cêr, cól personâg pîn ed fantaşîa, ch’ as duvîva pió avânti invistîr dla pêrt cme ‘na vèira e prôpia macèta. Dèspes as vistîva cun vistî coloniêl se mìa prôpia cun costóm abisîn e al caminêva cun l’andadûra stravagânta. Al gnîva ciamê a di nôs o sèini ch' andêven avânti fîn a la matèina, in dó ló, ch’ al gh’andêva sèimper vistî in môd bizâr, as zibîva in sēni bófi cun di gèst asê mzurê.
Cun al só vési.
Un dé j amîgh mèinter a schersêven a gh’àn dét che per ló 'l j ustaréi a fêven l’istès arciâm ed còla ed ‘na calaméta mésa atâch a ‘na gòcia. « No, no, vuêter av e-şbaljê - l’îva prutestê - Mé a sûn un òm ch'a só ânca  tratgnîrom... Un giōren a j ó scumès cun mé ‘stès ed pasêr davânti a un' ustaréia sèinsa guardêr dèinter. Bèin, vuêter an n'al cherdî mìa, mó a sùn ‘riuscî. Am arcôrd che quând a sûn rivê davânti a l' ustaréia, cun al cōr ròt, a j ó girê la tésta da cl’êtra pêrta. A j ó tgû dûr! eroicamèint a la tentasiòun! Apèina ch’a l'ó pasêda, am sûn dét: «Bravo Zilòch! A’t mêrit un prémi; a’t pêgh un bicêr!» Alōra a sûn turnê indrē e sûn andê dèinter. Al guâi l’é stê che al vèin l'ēra acsé bòun ch'am sûn premiê pió vôlti. Quând a sûn gnû fôra, però, an só mia come, mèinter a trabalêva a sûn andê a finîr int un giardèin ‘d' na vilèta e ... patatrachete, zò. Dôp un pô arîva ‘na vècia sgnōra sèca cme un ciôld e l’à m’à vêst zachê per tèra, l'arà pinsê ch'am fósa gnû un svenimèint, e alōra l'à incumincê a fêrom ingugnêr di bicirèin ed liquôr. L’è stê al cōlem. Insòma, cla vôlta lé la virtó dal tgnîrem indrē ind al bèver l'é stêda acsé fâta : ch'j àn tgnû purtêrom a ca' in barèla!»
‘Na sgnôra a l’îva ciamê ind la só véla per fêr soquânt lavōr ed justadûra. L’ēra un dopmezdé dimòndi chêld, per cól lé l’îva pinsê ed purtèregh ‘na butélia ed vèin. Dôp circa mèz’ôra Zilòch, che al l’îva vêsta gnîr fôra ed cà, al gh’îva fât nutêr che la butelja l’ēra stêda vudêda, e dòunca a gh’è srê piasû che gh’in fós stê purtê n’êtra pîna. « Côme... in acsé pôch tèimp l'al bûda?» la gh’à dét lē surprèişa. «Sgnōra, mé a sûn ûn che purtrôp a tèm al sèch; a j ó magnê dal pân sèch, cun di grasô incòra pió sèch; lē la m'a purtê ‘na butelja ed Lambrósch sèch, adèsa a m’é saltê a dôs ‘na fâta sicitê che cun còl sōl ché, a j ó paûra ed ciapêr fôgh da per mé! »
Tacchi a spillo
{{Film }}
Philadelphia (film)
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Culegamènt estéran
}}
Grevdànsa
{{Metacaixa
Sân Pôl
Stôria
Al nòm al deṣvîn in pêrt da Sân Pôl, ch ' a gh' é stê dedichê 'na capèla int al castèl (Castrum Sancti Pauli), e in pêrt da l' Èinsa, al fiòm ch' égh tòca apèina i cunfîn. L'é stê abitê fîn da i tèimp antîgh, cme testimuniê da l'impurtânt cèinter abitê etrósch ed Servirôla ( a cîrca ûn chilômeter dal cèinter), a 's spèinsa ch' l'âbien fundê j Etrósch vêrs al V sècol p.C.. I prém documèint che pêrlen dal teritôri ed Sân Pôl a fân riferimèint a 'n' antîga Avilianum pó Cavianum, d'ed ché Sân Pôl in Caviân cme l'êra ciamê tèimp indrê al paèiṣ. L' antîgh nòm dal paèiṣ, Plebes de Caviliano al vîn numinê per la préma vôlta in un diploma dal 14 otòber dal 980 ed l'Imperadōr Ottone II. Int al 1070 l'é pasê da la Cēṣa ed Rèz al pusès dal Marchèiṣ Bonifacio ed Canòsa. Documèint stôrich da 1092 a dîṣen che gh' êren, bèle a l'època, al capèli ed Grasân ed Cadgnân e int al 1116 còla ed Sedgnân. A Muntfalcòun tr' al 1217 e al 1218 é stê tirê só un cunvèint francescân, ché tr' al 1285 e al 1288 l'à pasê j ûltm ân ed la só véta al famōṣ crunésta Salimbene de Adam da Pèrma ( Pèrma 1221 – Muntfalcòun 1288). A la fîn dal XIII sècol Azzolino Canòsa al cunsègna la Rôca a Pèrma, mó int al 1315 la tōrna a fêr pêrt dal teritôri arzân. Int al 1335 la dvèinta proprietê ed la faméja Fogliani, che, int al 1354, al la dà a i Canòsa. Int al 1527 a gh'é stê 'na diṣastrōṣa saczêda dal castèl da pêrta ed la suldaréia ed Carlo ed Borbòun. Tr' al XVI e al XVIII sècol în stê tânt i sgnōr che àn impôst la lōr avtoritê só Sân Pôl : tr' al 1576 e al 1591 Giovanni Riccio da Montepulciano, tr' al 1591 e al 1632 i Gunṣêga e ûltem i Gherardini tr' al 1633 e al 1796. Int al XIX sècol a Sân Pôl în sucès soquânt fât trâgich: int al 1827 la miarèina, int al 1829 'na stôrica zlêda, int al 1831 al teremôt e int al 1862 un préiod ed grôsa crîṣi cunòmica pr ' al paèiṣ cavṣêda da la fûga ed l'eṣatōr comunêl cun la câsa póblica. Sōl a la fîn dal sècol a s' în cumincê a vèder i prém segnêl ed la riprèiṣa, quând Sân Pôl l'é arcgnusû cme pôst turéstich dóve a s'é cumincê a tirêr só d' j albêregh lucândi e dimòndi cà sgnurîli. Int al 1910 al teritôri comunêl al vîn servî dal Ferovéi Arzâni cun al trât Rèz – Canòsa.
Omen III - Conflitto finale
Culegamènt estéran
}}
Aşèj balsâmich ed Rèz
La protesiòun e la promosiòun ‘d un prodòt ónich.
Per certifichêr la qualitê de ste aṣèj frût ed ‘na tradisiòun ed mél ân, ind i ân Utânta l’è stê arcgnusû al tétol d’ urègin cuntrolêda ed l'Aṣéj Balsâmich Tradisiònêl ed Rèz (Lèg 3 avrîl 1986 n. 93 e DM 3 mêrz 1987 n. 191), e s’ n’é fât ‘na règola per la produsiòun, la protesiòun e la manēra dal contròl.La règola la pervèd che l'Aṣéj Balsâmich Tradisiònêl ed Rèz Emélia, cunsiderê cundimèint alimentêr, al vègna otgnû: "da mosto cotto a fuoco diretto proveniente dalla pigiatura di uve tradizionalmente coltivate in provincia di Reggio Emilia". L'urganîṣem ed protesiòun e contròl l’é al Cunsôrsi fra i Produtōr, che al lavôra a favōr d’ inscrét garantând la qualitê ed l'Aṣéj atravêrs un prôpri Comitê tètnich-sientéfich e ‘na Comisiòun d'asâg. Al Cunsôrsi al gh’à, in môd principêl, l'incâregh ed verifichêr che al prodòt in comêrc al gh’àbia al carateréstichi d’ abilitê. Al gh’à dòunca la cumbèinsa ed protêser e mìa ed fêr dal comêrc. Al fa in pió un lavōr d’ asistèinsa ai produtōr e ât ed promosiòun dal prodòt.
Grafgnana
All'è al paés indua all'è nasìd monsignor Lüìg' Càrlu Borromeo, véscuv ad Pēśar dal 1952 al 1975.
Rossella Falk
{{Metacaixa
Biugrafìa
A 'l cìnema la fà 'l sò debùt in dal 1948 in dal film dramàtic ad Riccardo Freda Guarany. In dal 1964 la tōś part a 8 e 1/2 (Òt e mèś) ad Federico Fellini méntar quàt'r an più tard la fà la Rossella in Quando muore una stella (Quànd a mōr na stéla) ad Robert Aldrich. In di an Stanta l'è impgnàda in soquànt śai cuma La tarantola dal ventre nero (La taràntla da 'l vèntar négar) ad Paolo Cavara, Giornata nera per l'ariete (Giurnàda négra p'r al bric) ad Luigi Bazzoni, Sette orchidee macchiate di rosso (Sèt urchidéi maciàdi 'd rós) 'd Umberto Lenzi e L'assassino... è al telefono (Al sasèṅ... 'l è a 'l telèfun), 'd Alberto De Martino.
Lo squalo 2
{{Film }}
Lucàgna
{{dialortCass | dial=Miranduléś |cass=MUD}}
Culegamènt estéran
}}
Votorantim
Votorantim a l'è una sitä dal Brasil, Stä ad São Paulo, c'la gh'hava, in dal 2010 108.872 abitant par 183,998 kmq.
Sad Wings of Destiny
Culegamènt estéran
}}
Gailard Sartain
In dla sò caréra, ch'l'è andàda avànti da 'l 1972 a 'l 2005, 'l à girâ nóṿ pelìculi p'r al regìsta Alan Rudolph e 'l à da spés fat la part d'l óm cun dal raìś ad Dixie.
British Steel
British Steel (ch'a vōl dir Asàr britànic) 'l è 'l sèst àlbum in studi dal grup heavy metal di Judas Priest. 'L è stâ publicâ al 14 'd Avrìl dal 1980.
Arsèi
La cēṣa
Dedichêda in un prém tèimp a la Sânta Maria Vêrgin e, dôp a l' Asunsiòun ed Maria, l'é òna dal cēṣi arzâni ed l'ân mél. La cēṣa e la tòr dal dé d'incō în stêdi tirê só int al XV sècol, int i sècol a gh'é stê fât dimòndi restâver e arnuvamèint. Al só intêren la cēṣa la gh'à quâter altêr dedichê a S.Girôlem, S.Fransèsch, S. Jâchem e S.Sebastiân. L'altêr pió impurtânt l'é dedichê a l'Asûnta. Tra i tânt quêder preṣèint ed particulêr interèsi în quî ed l'Asûnta, dal Crést Môrt e còl ed la Madòna Adolorêda. }}
417 (nùmer)
{{Metacaixa
Colegamèint estèren
}}
La legge del desiderio
La legge del desiderio (La léǵ dal deśidèri) 'l è 'n film dramàtic dal 1987 ad Pedro Almodóvar. In dla séna in dua Antonio Banderas al cópa Miguel Molina a s sènt la canta Guarda che luna cantàda par Fred Buscaglione.
Régn Unî
Al Régn Unî, catànd-as mis prinsipalmènt su dū ìśuli, al gh'à tut 'd intóran dagl'àqui: al Mar dal Nòrd (a èst), al Canàl dla Mandga (a sud) e al Mar 'd Irlànda e 'l Ucéan Atlàntic (a nòrd e a òvest). Àtri ìśuli più pìculi i èṅ quéli ad Man, Wight, Urcàdi, Shetland e Ebridi a nòrd dla Scòsia.
Stòria
Scòsia e Inghiltèra i gh'éran bèla cuma dū quèi dastacâ a 'l inìsi dal X sècul. Al Gàles 'l è pasâ sóta 'l cuntròl ingléś in dal 1284 par pò tacàr a far part dal Régn 'd Inghiltèra da 'l 1536. Al 1 ad Maǵ dal 1707 a véd la luś al Régn ad Gran Betàggna cun al curóni 'd Inghiltèra (cun i Galéś dèntar) e Scòsia misi insém. Cun 'l At 'd Ugnòṅ dal 1800 a s śònta anc al Régn 'd Irlànda e a nas acsè al Régn Unî ad Gran Bretàggna e Irlànda.
Sinead O'Connor
{{CITAZIONE2|I could put my arms around every boy I see but they'd only remind me of you, I went to the doctor n'guess what he told me, guess what he told me, he said girl u better have fun, no matter what u do but he's a fool, 'cause nothing compares, nothing compares 2 u. All the flowers that u planted, mama, in the back yard, all died when u went away, I know that living with u baby was sometimes hard but I'm willing to give it another try.|A pòs mét'r al mè maṅ adòs a tut i ragasōi ch'a véd ma chi lōr i n farés'n àtar che far-'m arcurdàr ad tè, a sòṅ andàda da 'l dutōr, próva a dir cuś al m à dit, próva a dir cuś al m à dit, baghéta a sarév méj ch'at t divertìs, qvél ch'at fà al n cónta minga ma lò al n capìs gnint, parchè gnint 'l è cumpàgn, gnint 'l è cumpàgn a tè. Tut i fiōr ch'a-j-ò strapiantâ da drē da 'l curtìl, i èṅ mòrt tut quànd lò 'l è andâ via, a 'l sò che vìvar tèg 'l éra 'n quèl difìcil ma a sòṅ prònta a pruàr incóra na vòlta.|Nothing compares 2 U, 1990|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
L'è arcuràda anc par via dla sò crapa plàda parchè l'à tgnû dimóndi vòlti i cavìi a śèr.
Biugrafìa
In dal 1992 la O'Connor la fà vgnir fóra na racòlta 'd cover ciamàda Am I Not Your Girl (Sòṅ-j-a minga la tò ragàsa?) cun di braṅ dla Marilyn Monroe (I Wanna Be Kissed By You), Billie Holiday (Gloomy Sunday) e àt'r incóra. A s cata anc al pès Don't Cry For Me Argentina cantâ anc par la Madonna.
Par l'irlandéśa 'l è 'n brut mumènt: la crìtica la gh dà adòs e lē la patìs anc na depresiòṅ. Par sò furtùna, Peter Gabriel al la ciàma sèg p'r al sò Womad Tour.
Pepòun
Spusèe con Maria e pêder ed quâter fiô (Walter, Michele, Libero-Camillo-Lenin e Anna), Pepòun l’é un artigiân (fréra e mecânich), padròun ed ‘na cèca ufîcina mecânica (che ind i ân  ed la ṣlarghêda  econômica al dvintarà ‘na mòstra dal machîni cun negôsi d’e-letrodomèstich). Iscrét al PCI, Pepòun al vîns al j-elesiòun e al dvèinta séndech ed Bresèl.
Amantes - Amanti
{{CITAZIONE|Al triàngul dla mòrt.|Tagline dal film}}
Phil Collins
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Donizone ed Canòsa
{{Metacaixa
Grace Min
La Grace Min (Atlànta, 6 ad Maǵ dal 1994) l'è na tenìsta americàna nada da di genitōr uriginàri dla Curèa dal Sud.
Caréra
In dal 2012 la Min la s mét in bisàca 'l tìtul ITF 'd Innisbrook pò in Mars la śōga n'atra finàla a Clearwater ma la la pèrd cun la Garbiñe Muguruza Blanco par 0-6 1-6. In Maǵ la fà suo 'l tìtul ITF 'd Indian Harbour Beach da sinquànta-mila dòlar e pò anc qvél ad Raleigh soquànt dè dòp. In Śugn la tōś part a 'l turnèo WTA ad Birmingham ma la pèrd subìt cun la Laura Robson par 4-6 1-6. La fà cumpàgn anc a Stanford (4-6 4-6 da la Chanelle Scheepers) e a Quebec City (4-6 3-6 da l'Eugenie Bouchard, carta salvàdga). La sèra 'l an a 'l 177śum pòst dal mónd.
Born romantic - Romantici nati
{{Metacaixa
{{Film }}
Wolfgang Amadeus Mozart
{{Metacaixa
Candyman - Terrore dietro lo specchio
{{Metacaixa
{{CITAZIONE|Próa par sinc vòlti a numinàr al sò nóm s'at gh'à 'l curàǵ.|Tagline dal film}}
Candyman - Terrore dietro lo specchio (Candyman - Terōr da drē da 'l spèć) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1992 ad Bernard Rose trat da 'l racònt The Forbidden ad Clive Barker. Al gh'à abû dū séguit: L'inferno nello specchio (Candyman 2) dal 1995 e Candyman - Il giorno della morte dal 1999. 'L è stâ girâ in Inghiltèra e in di Stat Unî, specialmènt a Chicago.
Un tuffo nel passato (film 2010)
Al film al gh'à abû 'n séguit in dal 2015 da 'l tìtul Un tuffo nel passato 2.
1519 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1519, mo invéci 'l an 1519, 't ê da 'ndèr chè) Al 1519 (milesincseintdeśnōv, millecinquecentodiciannove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1518 (milesincseintdeśdòt) e 'l vin prìma dal 1520 (milesincseintvèint). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesincseintdeśnovéśim post.
Vita Mathildis
Di stódi fât da pôch àn dê pió valōr a sté poēta, prèma stimê pôch. Se int l'insèm la Vita Mathildis la dà al pió grôs intèresi cme documèint stôrich, a và cunsiderê ch' l' é un scrét fât per ludêr i mêrit dal personâg, e ch' al têş tót còl ch' a prîva dispiaşèir a Matélda.
Materiêl pr'andêregh in fònda
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da  Vita Mathildis trâta da it.wikipedia.org. Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
Dialèt bresàn
{{Metacaixa
Scundarōla
Manéri 'd dìr
"Chi è dàint'r è dàinter, chi è fóra è fóra" : a s dîś prìma 'd partìr a serchèr i ragasō lughê.
Mia Martini
{{CITAZIONE2|Sai, la gente è strana prima si odia e poi si ama, cambia idea improvvisamente, prima la verità poi mentirà lui, senza serietà, come fosse niente, sai la gente è matta forse è troppo insoddisfatta, segue il mondo ciecamente, quando la moda cambia, lei pure cambia, continuamente e scioccamente. Tu, tu che sei diverso, almeno tu nell'universo! Un punto sei che non ruota mai intorno a me, un sole che splende per me soltanto, come un diamante in mezzo al cuore.|Sà't, la gint l'è strana prima la s òdia pò la s vōl bèṅ, la càmbia idéa a 'l impruvìś, prima la véra pò 'l cuntarà dal buśìi lò, séns èsar sèri, cuma s'a n fus gnit, sà't la gint l'è mata, par gnint cuntènta a gh'è 'l caś, la tîṅ adrē a 'l mónd sénsa critèri, quànd la mòda la càmbia, anc lē la càmbia, ad cuntìnuv cuma di minciòṅ. Tè, tè ch'at sē difarènt, tè almànc in d'l univèrs! Un punt at sē ch'al n m rōda mai dintóran, un sōl ch'al luśa sōl par mè, cuma 'n diamànt in mèś a 'l cōr.|Almeno tu nell'universo, 1989|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
Par lē i aṅ scrit di artìsta cuma Biagio Antonacci, Claudio Baglioni, Dodi Battaglia, Lucio Battisti, Gianni Bella, Dario Baldan Bembo, Giancarlo Bigazzi, Franco Califano, Riccardo Cocciante, Paolo Conte, Fabrizio De André, Francesco De Gregori, Ivano Fossati, Enzo Gragnaniello, Bruno Lauzi, Mango, Amedeo Minghi, la Mariella Nava, Maurizio Piccoli, Mogol, Enrico Ruggeri, Shel Shapiro, Umberto Tozzi e Antonello Venditti.
Il bacio della morte (film 1995)
Culegamènt estéran
}}
Angoscia (film 1944)
{{CITAZIONE|Al drama strâṅ 'd un parśunēr inamurâ.|Tagline dal film.}}
Angoscia (Angùstia) 'l è 'n thriller dal 1944 'd George Cukor girâ in biànc e négar afracimènt dna pelìcula britànica dal 1940 ch'la gh'iva 'l stès nóm (Gaslight) giràda par Thorold Dickinson. 'L è stâ preśentâ fóra cuncōrs a la prima edisiòṅ dal Fèstival ad Cannes.
Pruvincia d' Piaṡëinsa
La pruvincia ad Piaṡëinsa la cunfëina ovest cun la Lumbardia (Pruvincia d' Pavia) e cun al Piemont (Pruvincia ad Lisandria), a est cun la Pruvincia ed Pärma, a nord cun la Lumbardia (Pruvincia ad Lod e Pruvincia d' Carmånna) e a süd cun la Ligüria (Pruvincia d' Genua).
Quelle due
Al film, girâ in biànc e négar, 'l è 'n arfacimènt dal film La calunnia dal 1936. Quelle due 'l è stâ numinâ par sinc vòlti p'r i prèmi Òscar dal 1962.
Śōg dal bucìni
Al Śōg dal bucìni (ciamèdi anca védri, in itagliàṅ gioco delle biglie) 'l è 'n śōg ch'a gh' piêś fèr ai ragasō quand i s càt'n insèm ind un curtîl, e-śvèin a dal canalèti, atàc a dla tèra o anca in sìm'a dla sàbia. Difât a s pōl sèimp'r imaginèr-es che 'l bucìni i fàgh'n al gîr 'd Fransa, dend-egh di crìc per cucèr-i 'd lung ai sintēr bèle sistemê prìma; a s pól anc śughèr a purtèr vìa 'l bucìni a chi èter śugadōr cavènd-egh-la ed fer-eg sàinter còuntra, con al crìc giùst adôs a la tó bucìna.
Dôm ed Rèz
Spiegasiòun
Int al purtêl principêl a gh' é dō stâtvi, ch' a 's arfân a Michelangelo, 'd Adamo e Eva.
Cinderella
{{Metacaixa
La criśi (1992-1996)
In dal 1994 al grup al regìstra al disc Still climbing (Incóra in salìda), un diśàstar in fat ad vénditi (al tóca sól al 178° pòst in dla Billboard 200). La cà discugràfica Mercury la gh dà al bènservî e MTV la n traśmét minga i sò vìddeo parchè l'aria l'è cambiàda e la gint adès la vól al grunge. I pàsan in secónd piâṅ i braṅ Hard to find the words (un lènd didicâ a sò màdar) e i sìngui Hot & bothered ('l ùnic pès cun Coury a la baterìa), Freewheelin, Bad attitude shuffle e When it all comes down.
Culegamènt estéran
}}
1642
Al 1642 (MDCXLII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Digiòṅ
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Giuseppe Mezzofanti
Dal 1806 l'avêva détt ed nå a Napoleån ch'la i avêva dmandè s'al vlêva andèr da ló a Paris. Prémma al i aveva anch' dè só al Pèpa Pio VII. Invêzi po dal 1831 al dîs ed sé al Pèpa Gregorio XVI quand al i dmanda d'andèr a sarvézzi d'la Cungregaziån par la prupagaziån d'la faid.
Piaṡëinsa
Geografî
}}
Strasêr
Referèinsi
}}
Mèrt
Mêrt insém a la só gròsta al gh'à al vulcân l' Olympus Mons (27 km), ch' l'é al vulcân pió êlt ed tót al sistēma solêr, e la Valles Marineris, un canyon però pió lòngh ed quî preşèint insém a la Tèra; int al zógn 2008 la rivésta Nature l'à publichê al prōvi 'd 'na spropoşitêda bûşa ind la pêrta êlta dal pianēta lêregh quâter vôlti c ed cl' êtra bûşa ciamêda Bacino Polo Sud-Aitken
Mêrt al ciâpa al nòm dal dio cun l'istès nòm dal fôli antîghi rumâni; al sègn astronômich dal pianēta l'é al disègn cun quâter sègn dal dio.
Giorgio Armani
{{Metacaixa
Citä ad Diu
Citä ad Diu (Cidade de Deus in Purtugheṡ) a l'é un quartier (bairro) dla pärt Zona Ovest ad Rio de Janeiro in Braṡil.
Ossessione fatale
{{CITAZIONE|Cla nòt là, quànd a-j-ò sedót Mark, a-j-ò capî quànt a vliva bèṅ a Frank.|batùda dla Jennifer Loeb}}
Il colore della notte
Sunt
Al dutōr Bill Capa (Bruce Willis) 'l è 'n psicanalìsta ad New York ch'al gh'è armàś dimóndi mâl quànd na sò pasiènta la s è butàda śò par la fnèstra dal sò studi davànti a i sò òć. Al shock 'l è stâ acsè grand ch'adès lò al fà fadìga a védar bèṅ al culōr rós, qvél dal sangṿ.
Francesco Griffo
Ed lùng ai sécol ch'a vgnìva dòp, i caràter che 'l Griffo 'l ìva dissgnê i gh'aràn na granda e lunga influèinsa in dl'êrt edla tipografìa.
Caplèt a l'arzâna
Urègin
Dâto che l'é 'na risèta che incō l'é dimòndi cgnusûda un pô dapertót, al tânti uşânsi dal pôst a reclâmen e a dîşen d' èser stê i prém a fêr sté mnèstra ed sucès e al dvèinta difécil sgnêr 'na lénia ed faméja cêra. Al prémi nutési ed quî che a srén stê i "pêder" di capèlèt as câten a partîr da l'època rumâna quând as pêrla ed collyphia 'na pâsta cun dèinter al pést e ch' la piaşîva dimòndi a i rumân. Al prém scrét sicûr l'é còl ed la risèta arzâna ch' la s' arfà al 1200, che fôrsi la gnîva druvêda da i Gunşêga, dóve as prevedîva ed druvêr ed la chêrna ed mânz o vidèl ( e mìa ed nimêl cme al dé d' incô), un trîd 'd uşmarèin, butêr, sigòla, al furmâj ch' al valîva cumpâgn al Grâna, farèina e ōv.
Cellular
Sunt
La Jessica Martin (Kim Basinger) la viṿ a Los Angeles, l'è màdar ad famìja e insgnànta ad siénsi. Un dè la vèṅ purtàda via tut 'd un trat da 'n grup 'd óm, guidâ p'r Ethan Greer (Jason Statham), ch'i la sèran dènt'r a 'n tasèl mòrt e i gh śbràg'n al telefunèṅ par far in manéra che lē la n pòsa briśa ciamàr ajùt. Chi lōr i èṅ di pulisiòt curót, impgnâ in un tràfic ad dròga, e i péscan Craig (Richard Burgi), al marè dla Jessica, ad mistēr agènt ch'al vénd dal cà, parchè sénsa vlér lì lò 'l iva tòlt śò òṅ di lōr masamènt.
La donna lupo
Sunt
Ad dè par tiràr avànti la Giulia (Loredana Cannata) la fà l'asistènta suciàla ma ad nòt la dvénta na malnéta ad prim órdan, la dóna lóva. C'n i nóm invintâ 'd Alessandra, Giuliana o Viviana la và in gir a catàr sù di masć da purtàr-'s a lèt, sōl par cavàr-as la vója inśgórda 'd far dal sès sénsa di ligàm particulàr.
Zirudèla
Riferimént
Al sît bulgnaiṡ.
A donne con gli amici
A i butghèṅ 'l à fat sù sèt migliòṅ e quàt'r ad dòlar.
Castruchèra
Castruchèra (Castrocaro in italièn) l'è un cumòn ad 6.393 abitìnt.
Zivitéla
Zivitéla (Civitella di Romagna in italièn) l'è un cumòn ad 3.783 abitìnt.
.arpa
'l è 'l nòm 'd un domìni infrastruturêl. Al funsiòuna da 'l 1985.
Una notte al cimitero
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Una notte al cimitero (Na nòt a 'l simitèri), cgnusû anc cuma Una notte nel cimitero o Dentro il cimitero, 'l è 'n film ad scarésa dal 1987 ad Lamberto Bava, girâ par la televiśiòṅ.
Sabine Lisicki
Caréra
In dal 2008, baténd in d'l at cuncluśìṿ dal qualificasiòṅ la Nastas'sja Jakimava, la s fà nutàr a gl'Australian Open parchè la fà fóra subìt la Dinara Safina par 7-6 4-6 6-2 prima ad lasàr strada in tri sét a la Caroline Wozniacki a 'l tèrs tùran. In Favràr la pèrd a 'l prim tùran a Doha da l'Amélie Mauresmo e pò a Memphis da la Lindsay Davenport. A Miami l'è bòna ad rivàr a 'l quàrt tùran pardénd da l'Elena Dement'eva 3-6 2-6 ma mandànd a cà la nùmar siē dal mónd Anna Čakvetadze. In Maǵ la śōga a Berlîṅ pardénd da la Sybille Bammer par 3-6 6-1 6-7. In tri turnèo estìṿ in sl'èrba la mùcia sù tri scunfìti ad fila p'r òpra ad Samantha Stosur, Angelique Kerber e Marion Bartoli. A Cincinnati la riva a 'l tèrs tùran (2-6 6-1 1-6 da la Marija Kirilenko) ma la fà méj a Tashkent in dua la śōga e pèrd la sò prima finàla WTA (6-2 4-6 6-7 da la Sorana Cîrstea). La sèra 'l an a 'l 54śum pòst in clasìfica.