cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pesce d'Aprile
Pesce d'Aprile (Pés 'd Avrìl) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1986 ad Fred Walton girâ in dla Culùmbia Britànica in Cànada.
Custâ sinc migliòṅ ad dòlar, al 'n à pò muciâ sù trédas a 'l incìrca.
Sunt
Un grup 'd amìg dl'università, Harvey (Jay Baker), la Nikki (Deborah Goodrich), Rob (Ken Olandt), Skip (Griffin O'Neal), la Nan (Leah Pinsent), la Kit (Amy Steel) e Arch (Thomas F. Wilson) i decìd'n ad pasàr soquànt dè in vacànsa a cà di genitōr dla Muffy St. John (Deborah Foreman) durànt la stmana ch'la pòrta a 'l prim 'd Avrìl.
227 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 227, mo invéci 'l an 227 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 227 (duśeintveintsèt, duecentoventisette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 226 (duśeintveintsē) e 'l vin prìma dal 228 (duśeintveintòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCXXVII. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al duśeintveintsetéśim post.
Isabelle Huppert
L’Isabelle Ann Madeleine Huppert (Parì, 16 ad Mars dal 1955) 'l è n'atōra francéśa.
Biugrafìa
L’Isabelle l'è na dóna dimóndi riservàda e a n gh piàś minga dascórar dla sò vita. La gh'à tri fiōi: Lolita, Lorenzo e Angelo, di nóm itagliàṅ ch'l'è na léngua che lē la capìs e la ciacàra anc bèṅ.
Bariansa
El sitê pió inpurtanti dla regioun ej en Mounsa, Deixi, Srègn, Lisoun e Cantû.
Il seme della discordia
Sunt
Na sira la Veronica l'è vitma dna rapìna in strada da part ad dū delinquènt cun di calsét in cô ch'i gh daṅ un cōlp in tèsta parchè la s arvultàva tròp sèg. Quànd pò la vèra i òć la véd Gabriele (Michele Venitucci), un pulisiòt dal sò quartēr inamurâ in segrét ad lē anc s'al gh'à bèla la muróśa (Eleonora Pedron), ch'al diś ch'l è rivâ in tèmp par salvàr-la.
Culegamènt estéran
}}
Marsiglio Pio
{{Metacaixa
Paula Ormaechea
Caréra
L'argentìna la manda a cà la Simona Halep a gl'Australian Open dal 2012 par pò farmàr-as a 'l secónd tùran cun l'Agnieszka Radwańska. A Bugutà la ciàpa la paga da la Lara Arruabarrena Vecino in di quàrt (3-6 0-6 al puntéǵ). A 'l Roland Garros e a Birmingham la gh dà dèntar ma la pèrd listés par dū vòlti a 'l tèrs sét prima cun la Venus Williams e pò cun la padròna ad cà, l'Heather Watson.
B. Monkey - Una donna da salvare
{{Metacaixa
Signorina Effe
Sunt
Sergio Calandra (Filippo Timi) 'l è 'n uperàj ùmbar ch'al lavóra a la cadéna 'd muntàǵ a la FIAT ad Turèṅ. Un dè 'l óm, ch'al spartìs 'l apartamènt c'n al sò culéga Antonio (Fausto Paravidino), al cgnós in fàbrica l’Emma Martano (Valeria Solarino), na ragàsa dla Basitàglia ch'la gh piàś dimóndi.
Il pasto nudo
{{Metacaixa
Loïc Wacquant
{{dialort | dial=Carpśàn}} Loïc Wacquant (Montpellier, 26 'd agòst 1960) 'l è 'n sociòlog e profesōr franco-americàṅ, specialiśê in sociologìa urbàna, povertê in dal sitê, ingiustìsia rasiêl, teorìa socêl e l'etnografìa.
Soquànt só artìcol in dla reda
}}
A tutta velocità
{{Film }}
Nùmer oblùng
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La finestra di fronte
In dla culòna sunóra dal film i s càtan di pès dla Mina (Chihuahua), dla Giorgia (Gocce di Memoria), dla Nada (Ma che freddo fa) e àt'r incóra.
San Francisco
Tgnénd adrē a i dat dal cesimènt dal 2010 la sò pupulasiòṅ la pōl cuntàr su 'n nùm'r élt ad gint cun di urìgini aśiatichi (33,3%) mént'r i biànc i rìv'n a 'l 48,5% e i nég'r a 'l 6,1%. I gay e 'l lèśbichi chè i tóc'n al 15%.
1803
Al 1803 (MDCCCIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIX sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Bom Princípio
Bom Princípio a l'è una sitä ad 11.792 abitànt (2010), dal Brasil, in dal Stät dal Rio Grande do Sul.
Culâgna
{{Metacaixa
Cerēto Êlpi
A's câta d'ed là di Schiôch, ind la spònda dréta dal Sècia e l'é al bōregh pió vèc dal cmûn. Int al 835 la regîna Cunegonda l 'al dòuna al Cunvèint ed S. Alessandro ed Pèrma e int al XI sècol al dvèinta ed proprietê di Vallisneri, dôp 'na lònga quistiòun cun i Da Dallo l'é pasê in fîn a j Estèins int al XV sècol, l'é armêṣ sòta ed lōr fîn a l' Unitê d' Itâlia. La cēṣa parochiêla, ch' l' é dedichêda a Sân Zvân la gh'à incòra al purtêl dal 1724 e l'é d'ed sōver al cà dal bōregh. Int al vèc mulèin ed Cerēto, ch' al s' arfà a i prém dal XIX sècol, e ch' a gh'é stê fat da pôch un bòun intervèint ed recóper, a gh'é al cèinter ed vîṣita dal Pêrch dal Gigânt. A l'intêren dal lêregh castagnēt d'ed sōver al bōregh ed Cerēto Êlpi, a's vèden soquânt impurtânt mtêt Pôch luntân un pilâster vutîv fōrsi dal XIX sècol, dedichê a la Beêta Vèrgin.
Alberto I Pio
{{Metacaixa
Lusùria
Noti e referèinsi
}}
Gualtēr
Palâs Bentivoglio
Tirê só tr’ al 1594 e al 1600 da Cornelio e Ippolito Bentivoglio. In urégin al fabrichêt l’êra fât da quâter facêdi in côt lòunghi 90 mêtri, cumpâgni a còla ch’ a’s vède incô. I quadrê di trî lêt chi incô égh manchén în stê druvê per rifursêr e tirêr só j êrṣen dal Po al tèimp ed la pîna dal 1751. Al piân tèrra dal palâs a’s câta la Sêla di Marangòun, druvêda in pasê da artigiân dal lègn, adèsa druvêda per mòstri e sêla conferèinsi. Al piân d’ed sôvra catòm al Salòun di Gigânt, la Sêla ed l’Eneide, la Sêla d’ Icaro, la Sêla ed Giove e la Capèla Gentilésia.
Véla Torello – Malaspina - Guarienti
Al cèinter uriginâri a’s pōl probabilmèint arcgnòser  cun l’antîgh castèl dal veschév ed Pèrma, arcurdê in un documèint dal 1388. L’é pasê Torello int al XVI sècol. La véla a’s preṣentêva alōra a piânta fâta a retângol e a dû piâni. Al prugèt dal giardèin, més zò secònd a mudê rumântich, al fà vèder ûn di pió interesânt esèimpi ed prugèt ed giardèin pitorésch a l’inglèiṣa int l’arzân.
Ospedêl Felice Carri
L’ospedêl, incô cà protéta per ansiân, l’é intitulê al benefatōr Felice Carri, che a n’à prugetê l’istitusiòun int al 1781. L’é gnû só in ‘na zôna bèle destinêda a Convèint ed l’ōrden ‘’Francescano Minore Osservante’’,  ciamê i “Zoccolanti”. Che l’ é môrt, ind al 1965, dôp avèir pasê j ûltemi ân in malatéia, còl che l’é fôrsi incō al pió famōṣ sitadèin gualtierèiṣ, l’artésta Antonio Ligabue.
Al Pòs ed Piâsa Nōva
Ind la secònda metê dal sècol XVIII al Dóca ed Mòdna l’à impôst la sarêda ed tót i pós privê per vansêr  infiltrasiòun cèchi d’ âcva surzéia dal Po ind l’abitê. Per gnîr incûntra al necesitê d’ j abitânt ed la piâsa al Cmûn l'à fât fêr un pós pōblich, finî intōren al 1776, l’é stê da pôch arpurtê a la só fōrma uriginâria.
Cēṣa ed l’Imacolêda Cuncesiòun
La costrusiòun de sta cēṣa, mésa in un spâsi indrê rispèt a la cuntrêda, l’é stêda dêda a la diresiòun ed l’inzg. Vacca a j inési dal XVII sècol. La cēṣa l’é servîda pr’ al funsiòun religiōṣi ed la Cunfratêrnita gnûda só a Gualtēr bèle int al 1547
La Cēṣa ed Pēv Salṣêr (SS.ma Anunsiêda)
Ind la frasiòun ed Pēv Salṣêr la gh'é la Cēṣa ed la SS.ma Vêrgin dal Grâsi. Al fabrichêt uriginâri, més pió a sîra, l’à subî dimòndi dal pîni dal Po, che a n’àn cumprumés gravemèint la stabilitê. A n’é gnû fât un nōv fr’ al 1653 e al 1670. L’intêren ed la cēṣa l’é a ‘na navêda cun sê capèli ed fiânch. La vôlta l’é stêda dal tōt restavrêda tr’ al 1914 e al 1915, cme grân pêrte dal tèimpi.
Rainer Werner Fassbinder
La sò infànsia
La màdar ad Fassbinder la s ciamàva Liselotte Pempeit (1922-1993) e la daśgnìva da Danzica, na sità dla vècia Prussia, da in dua dimóndi tedésc i éran scapâ via dòp l'ucupasiòṅ dla Pulògna da part dl'Ugnòṅ Suviètica. 'L è par qual lè che soquànt di sò parènt i éran gnû a vìvar a Mònag 'd Bavéra. Sò pàdar, ch'l iva abû dū fiōi da 'n matrimòni precedènt e ch'l éra stâ un puéta mancâ, al s ciamàva Helmut Fassbinder e 'l éra un dutór ch'al fava al sò uperasiòṅ in cà, davśèṅ al cantòṅ a luśi rósi dla sità.
Gli occhi degli altri
{{Metacaixa
Sunt
In cal méntar la Libby la decìd ad purtàr avànti al schèrs andànd a catàr Steve a cà sua par védar cum 'l è fat dabòṅ anc parchè la sò vóś la gh piaśìva dimóndi. Rivàda là però la i tōś da l’Amy ch'la la batéśa cuma l'amànta dal sò óm, avénd arcgnusû la sò vóś méntar la fava 'l schèrs. Chi lē la gh pòrta anc via al librét dla màchina intestâ a sò màdar méntar la la para via dgénd-ag 'd a n far-as mai più védar da cla banda. Quànd Steve al scurtèla anc l’Amy par far fóra una ch'la saìva tròp e ch'la pritindìva 'd andàr a vìvar sèg p'r al rèst dla vita, al lèś 'l indirìs ad cà di Mannering e al tōś la màchina p'r andàr a cupàr anc la Libby.
Meridiàna
La meridiâna, dìta anca arlói sulèr u sciòter, l' è 'n strumèint ed miśurasiòun dal tèimp ch' al fa léśer che ōra l' è a secònda 'dla puśisiòun dal Sōl. La gh' à dàgli urìgin dimòndi antîghi e nurmalmèint a s in ciacàra per di arlói sulèr ch' i stàn tachê davànti ai mùr di edifìsi.
Ciavadùra
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Dr. Rage
Culegamènt estéran
}}
Le finte bionde
In dla culòna sunóra dla pelìcula i s càt'n i pès Ma la notte no ad Renzo Arbore, Un'estate al mare dla Giuni Russo, Hey Bionda dla Gianna Nannini, Dimmi Dimmi ad Lucio Dalla e 'd Gianni Morandi, Don't Worry Be Happy ad Bobby McFerrin, The Only Way Is Up dla Yazz e I Was Born To Love You di Queen.
Augusto Daolio
Colegamèint d'ed fōra
}}
Batìsta
La batìsta l' è 'na tela dimòndi sutìla 'd lèin ch' l' è sèimper stèda apresèda 'd lung al tèimp per la só finèsa e delicatèsa.
Guns N' Roses
GN'R Lies (1988-1990)
Dasfrutànd al mumènt bòṅ, al 30 ad Nuvémbar dal 1988 la Geffen Records la fà gnir fóra G N'R Lies (Al buśìi di G N'R), un disc ch'al gh'iva dèntar i quàtar braṅ ad Live ?!*@ Like a Suicide e àtar quàtar braṅ in na versiòṅ acùstica. A s trata ad You're Crazy, bèla vgnû fóra in na ciàv hard rock in Appetite For Destruction, 'd Used to Love Her (cun un tèst catìṿ in di cunfrónt ad cal dóni parchè al riturnèl al dgiva «A gh vliva bèṅ dabòṅ ma a gh'ò abû da cupàr-la, a sòṅ stâ custrét a saplìr-la sóta dū mèt'r ad tèra ma quàla lè la và adrē incóra», fagénd acsè incasàr gl'L7 ch'i aṅ pò arbaltâ al dascōrs su chi masć in dla sò cover Used to Love Him), dal sìngul Patience e dla canta finàla One In A Million. Ch'la trasa lè la dascurìva in na manéra cruda d'l impàt patî da 'n baghét ad la pruvìnsa dl'Indiàna (Axl) ch'al rivàva a Los Angeles ma l'è stàda batśàda rasìsta in di cunfrònt di négar e di fnòć, tant che i Guns i ìvan tòlt la deciśiòṅ da n sunàr-la briśa da 'l viṿ.
Virginia Madsen
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La montagna del dio cannibale
{{Metacaixa
Sunt
La gint dal pòst la créd ch'la muntàgna la sia maladìda ma lì lōr i gh vànan listés ad nascòst. Dòp di brut epiśòdi cun di aligadōr, dal taràntli e di anacónda, al grup 'l incróśa un tisi ciamâ Manolo (Claudio Cassinelli), lè in na misiòṅ, ch'al s unìs sèg. A dir dabòṅ però la dóna la n è minga lè par pascàr sò marè ma piutòst par catàr di giacimènt 'd uràni méntar Foster al pésca vindéta cónt'r i salvàdag primitìṿ che soquànt an prima i 'l ìvan fat parśunēr ma purtròp al mōr śliciànd śò da na cascàda.
La bella addormentata nel bosco (film)
La bella addormentata nel bosco (La bèla indurminsàda in dal bòsc) 'l è 'n cartòṅ animâ dal 1959 dla Walt Disney Productions ch'al cònta la fòla dla Bèla indurminsàda ad Charles Perrault. 'L è vgnû fóra in di Stat Unî al 29 ad Śnar dal 1959.
Par trént'an 'l è stâ 'l ùnic adatamènt dna fòla prudót par la Disney, al 16śum dla lista, parchè in alóra al n è stâ minga 'n sucès anc s'l à muciâ sù da piò ad sinquànt'òṅ migliòṅ ad dòlar dòp ès'r-an custâ siē.
Sunt
Par paràr via 'l malefìsi, al Rè Stēvan al fà bruśàr tut i fuś dal régn méntar la putìna, c'n al nóm ad Rosaspina, la và a star a cà 'd un buscajōl in fiṅ ch'l'arà cumpiû i séd'ś an. La stria la manda 'l sò córuv Diablo a pascàr-la dapartùt.
Le mani della notte
{{Metacaixa
{{Film }}
531 (nùmer)
{{Metacaixa
Ecco l'impero dei sensi
Preśentâ a 'l 29śum Fèstival ad Cannes in dla sesiòṅ „Quinzaine des Réalisateurs“, al film al cònta di fat sucès dabòṅ in dal Giapòṅ di an Trénta in du la sasìna prutagunìsta dla pelìcula la n à pasâ gnanc quàt'r an in parśòṅ par qvél ch'l'à fat.
Sunt
La śōvna Sada Abe (Eiko Matsuda), òrfna e èx putàna, la cata lavōr cuma dóna di fat in d'l albêrg ad Kichizo Ishida (Tatsuya Fuji). Chi lò, anc se bèla spuśâ, al gh buta subìt gl'òć adòs e 'l taca a far sès sèg anc davànti a di àtar, geishi e guardòṅ.
Sandrine Bonnaire
La Sandrine Bonnaire (Clermont-Ferrand, 31 ad Maǵ dal 1967) l'è n'atōra francéśa.
Biugrafìa
Par Claude Chabrol la gira dū film: Il colore della menzogna (Al culōr dla bala,1998) e Il buio nella mente (al buj in dla mènt, 1995) ch'al gh parmét ad vìnsar la Cópa Volpi a Venèsia insém a Isabelle Huppert e in du la fà la part dna dumèstica ch'la n sà minga lèśar e la fà grup cun na pustìna pòvra ch'la pasa tut al sò tèmp a vèrar la pòsta ad chi àtar par scuriuśàr, anc quéla di sò padròṅ.
Michael Clarke Duncan
In dla sò caréra 'l à da spés fat al caraterìsta e 'l è cgnusû specialmènt par la part dal gigànt négar John Coffey in Il miglio verde dal 1999, rōl ch'al gh'à frutâ na candidadùra a i Prèmi Òscar.
Ace of Base
{{Metacaixa
Morte a 33 giri
Morte a 33 giri (Mòrt a 33 gir) 'l è 'n film ad scarésa prudót par Dino De Laurentiis e girâ in dal 1986 par Charles Martin Smith.
1584
Al 1584 'l è 'n an dal XVI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Rio Grande do Sul
Al Stä dal Rio Grande do Sul (in Portoghês: Estado do Rio Grande do Sul) l'è voin d'i 26 Stä Federäi dal Brasil, c'al fa part ad'la Regiòun Sul.
Urban Legend
{{Film }}
The Faculty
{{CITAZIONE|Bèṅvgnû in dla scóla dla scarésa!|Tagline dal film}}
Giovanni Pio
Noti
}}
Sara Errani
Al 20 ad Maǵ dal 2013 l'è rivàda a èsar la nùmar sinc dal mónd, mént'r in dópi, insém a la Roberta Vinci, l'è la nùmar òṅ da 'l déś ad Setémbar dal 2012. In dla sò caréra l'à mis in bisàca sèt tìtui WTA in singulàr e daśnóṿ in dópi, in mèś a i quài i gh'èṅ anc i tìtui dal Gran Slam dal Roland Garros (2012), di US Open (2012) e di Australian Open (2013). Da par lē l'è rivàda in dal 2012 in finàl a 'l Roland Garros (pardénd da la Marija Šarapova) e in semifinàl a gl'US Open dal 2012 e a 'l Roland Garros dal 2013, pardénd sèmpar in na manéra ciàra da la Serena Williams.
Pupi Avati
La só vétta
Dal 1983, al regéssta bulgnais al tâca a scrîver däl cumêdi e al fà Una gita scolastica, mo al vänza ancåura stra i pió brèv con Zeder un èter film da péppacûl, onna däl só ôver pió famåusi. Dal 1984, dåpp al fil prôpri inflîz Impiegati, l'è ancåura al regéssta d'un chèplavåur int'al cinema itagliàn, al Regalo di Natale, ch'ai darà una continuaziån dal 2004 ciamàndla La rivincita di Natale.
Meryl Streep
La Mary Louise Streep, cgnusùda méj cuma Meryl Streep (Summit, 22 'd Śugn dal 1949), l'è n'atōra, ardupiadōra e prudutōra 'd film americàna, batśàda da spés da i giurnài cuma la più granda atōra dla sò generasiòṅ.
Claudio Cassinelli
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Claudio Cassinelli (Bulógna, 13 ad Setémbar dal 1938 - Page, 13 ad Luj dal 1985) 'l è stâ 'n atōr itagliàṅ, cgnusû p'r i sò film ad „gènar“, mént'r a teàtar 'l à laurâ cun Gabriele Lavia e Luca Ronconi.
Sócret
Riferimént
}}
Ptòun avtomàtic
{{Metacaixa
Mursiân
Mursiân (Morsiano in italiân) l'é 'na frasiòun ed Véla Mnôs, int la pruvîncia ed Rèz. L'é int l' Apenèin arzân a i pē dal Mûnt Cùşna, insém a la spònda mansèina dal Dôl a 'n' altèsa ed 720 mēter cîrca cun 134 abitân (int al 2007). In pió ed Mursiân int l'istèsa frasiòun a gh'é diêter bōregh cme Cà Rossi, Mûnt Bôr, Strinê e Costêlta.
Rembrandt
L'è stè on dî pió grand pitûr d'la stòria d'lèrt europèa e al pió grand strai ulandîs.
Mascra (cumédia edl'êrt)
{{Metacaixa
San Pusidóni
{{Metacaixa
Ròbi curióśi
Par Nadâl in dla Villa Varini, ch'l'è stada fata in dal '700, a s tîṅ un preśèpi animâ ch'al ciàma dimóndi gint a ved'r-al.
}}
National Lampoon's Vacation
Sunt
Clark Griswold (Chevy Chase) insém a sò mujēr Ellen (Beverly D'Angelo) e a i sò fiōi Rusty (Anthony Michael Hall) e la Audrey (Dana Barron) al decìd ad far na vacànsa in Califòrgna parténd da Chicago cun la sò màchina nóva, na Truckster culōr vérd arvéa. Durànt al viàś Clark 'l incóśa da spés na biónda (Christie Brinkley) ch'la gh fà magnàr la pólvra insìma a la sò Ferrari rósa.
Red Dragon
Red Dragon (Drâg Rós) 'l è 'n thriller americàṅ dal 2002 ad Brett Ratner trat da 'l rumànś “Al delìt dla tèrsa luna” ad Thomas Harris. Prudót par Dino De Laurentiis, 'l è 'l arfacimènt 'd un film ad Michael Mann dal 1986, Manhunter - Frammenti di un omicidio, e al cònta la vita 'd Hannibal Lecter prima dal film Il silenzio degli innocenti.
La saga
La saga la tōś riferimènt da i rumànś ad Thomas Harris ma i film i n èṅ minga vgnû fóra in d'l órdan giùst:
Kaia Kanepi
{{Metacaixa
Śenòdor (matemàtic)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Il profumo della signora in nero
{{CITAZIONE|La stòria ch'la squàsa da piò mai cuntàda dal cìnema itagliàṅ.|Tagline dal film}}
La part dla Silvia da pìcula l'è fata par la Lara Wendel c'n al nóm ad “Daniela Barnes”.
794 (nùmer)
Èter progèt
}}
985 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
La bambola assassina 2
{{Metacaixa
Eric Carr
In fiṅ a 'l 1982 'l à druâ 'l truc dla vólp in ghigna anc s'a 'l inìsi 'l iva sarnî qvél dal falchét, pò scartâ parchè tròp difìcil da far. Cun Creatures of the Night dal 1982 'l à śmartlâ dimóndi cun la sò casa dópia, strumènt in alóra mai druâ da la banda.
Al sò amìg Bruce Kulick, chitarìsta di Kiss in alóra, p'r arcurdàr-al 'l à publicâ un sò disc in dal 1999, Rockology.
Brìscula
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Règuli
A la fiṅ a vins quél ch'a muciâ sù più 'd ssanta punt. S'a s śóga in quàtar, i punt par vìnsar i càmbian partìda par partìda, quél ch'l è sèrt 'l è che chi gh à da méno ad quarànta punt 'l è impusìbil ch'al vinsa.
Mdóla
Mdóla (Medolla in italiàn, 6.265 abitant) 'l è un paiśèṅ in Pruìnsa ad Mòdna ch'al gh'à la séd di nóṿ cumùn dl'Ugnòn Cumùn Mudnéś Àrea Nòrd, asuciasiòṅ in du a gh'è anc Mdóla. La dista 29 km da Mòdna.
1591
Al 1591 'l è 'n an dal XVI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Spaggna
La cunfìna a òvest cun al Purtugàl, a sud cun al teritòri ad Gibiltéra (pusedimènt dal Régn Unî) e a nord cun la Frància e cuna al Principâ 'd Andòrra. Al sò sità Ceuta e Melilla i s càtan in Àfrica in mèś a 'l Maròc (i èṅ di exclavi).
La bandéra e 'l inn
La bandéra spagnóla l'è stada vluda dal rè Carlo III in dal 1785. L'è furmada da dū bandi a la drita rósi e una śala più granda in dal mèś.
Ad dèntar i s pōlan védar al stéma nasiunàl, furmâ da quéi ad Castìglia (un castèl 'd òr su sfónd rós), Leòn (un leòṅ rampànt ad culōr pórpura), Aragóna (quàtar bandi ch'i vaṅ śò para su sfónd 'd òr), Navarra (cadéni 'd òr su sfónd rós) e Granàda (un melugràṅ cun fóji vérdi), sóta na curóna reàla e in mèś a 'l dū culóni 'd Èrcule (i èṅ al strét ad Gibiltèra) cun al distintìṿ Plus Ultra, in riferimènt a l'espansiòṅ imperiàla spagnóla.
Al cumunità
La Custitusiòṅ la rimàrca al fat che tut al cumunità i èṅ cumpàgni in di dirìt e ch'i n pōlan minga avér di vantàś l'una cun cl'atra. Al Stat al n parmét briśa che soquànti cumunità i s métan insém mèntar 'l è parmis ad lavuràr insém.
Stòria
A partìr dal XI sècul, i musulmàṅ i tàcan a turnàr indrē sót i cólp di cristiàṅ impgnâ a tōr da la sò banda chi teritòri lè. I àrab però i sparìsan dal tut da 'l Sultanâ ad Granada, in dua i s éran ritirâ, sól in dal Śnar dal 1492 par maṅ ad dū stat cristiàṅ ch'i s éran furmâ in cal mèntar: al Régn ad Castìglia e al Régn 'd Aragóna.
Nastassja Burnett
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Caréra
In dal 2011 la ś mét in bisàca quàtar tìtui ITF: in Mars qvél 'd Amiens, in Agóst qvéi 'd Olomouc e ad Munteròṅ (baténd anc la Kiki Bertens) e in Utóbar qvél ad Madrid (al nùmar nóṿ) baténd in finàl la Paula Ormaechea par 6-2 6-3. A Poitiers la bat a 'l prim tùran la nùmar quarànta-siē dal mónd Lucie Hradecká prima ad cédar a l'Anna Tatišvili.
434 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 434, mo invéci 'l an 434, 't ê da 'ndèr chè) Al 434 (quaterseinttreintaquàter, quattrocentotrentaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 433 (quaterseinttreintatrī) e 'l vin prìma dal 435 (quaterseinttreintasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDXXXIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al quaterseinttreintaquatréśim post.
Colegamèint estèren
}}
Serena Williams
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1534 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Elesiòṅ in dal daśdutéśum distrét cungresuàł dla Pennsylvania dal 2018
{{dialort | dial=Miranduléś}}
I republicàṅ i aṅ candidâ Rick Saccone, i demucràtic Conor Lamb e i libertariàṅ Drew Gray Miller. In un distrét in du 'n an e mèś prima 'l presidènt Donald Trump 'l iva dastacâ 'd dagnóra vint punt l'Hillary Clinton 'l à vins Lamb muciànd sù 'l 49,83% di vōt cónt'r al 49,56% 'd Saccone. Lamb al gh'à abû la méj in dla cuntèa 'd Allegheny (57,24 cóntar 42,25) mént'r al sò rivàł 'l à ciapâ più vōt in dal cuntèi 'd Greene, Washington e Westmoreland.
795 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 795, mo invéci 'l an 795, 't ê da 'ndèr chè) Al 795 (setseintnovantasìnc, settecentonovantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 794 (setseintnovantaquàter) e 'l vin prìma dal 796 (setseintnovantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCXCV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al setseintnovantasinchéśim post.
Mars Attacks!
Sunt
La Tèra la gh'à da patìr l'invaśiòṅ di Marsiàṅ, rivâ in dal nòstar mónd c'n i sò disc vulànt. Al presidènt di Stat Unî, Jim Dale (Jack Nicholson), e la first lady Marsha (Glenn Close) i próan a far-'s-i amìg dand vita a na fèsta a Pahrump in dal Nevàda in unōr di viśitadōr. Tut al mónd al pōl tgnir a drē a la manifestasiòṅ in televiśiòṅ, putènt e gint cumùna cuma 'l furnàr śōvan Richie Norris (Lukas Haas), ch'al gh'à da la sua sò nóna Florence (Sylvia Sidney) ma minga i sò genitōr ch'i gh preferìsan sò fradèl Billy Glenn (Jack Black) ch'al fà 'l militàr, o anc 'l ex pùgil Byron Williams (Jim Brown) ch'al fà 'n lavōr da quàtar sòld cun na famìja a càrag, sò mujér Louise (Pam Grier) e dū fiōi.
Boat Trip - Crociera per single
{{Film }}
Fine Young Cannibals
Fra i sò braṅ più famóś a 'rcurdém Johnny Come Home, Suspicious Minds (cover 'd un pès 'd Elvis Presley), She Drives Me Crazy, Good Thing e Don't Look Back, gl'ùltim tri sìngui trat da 'l sò disc più cgnusû, The Raw & the Cooked dal 1988.
Gianluca Pessotto
{{Metacaixa
The Mothman Prophecies - Voci dall'ombra
The Mothman Prophecies - Voci dall'ombra (Al prufesìi 'd Mothman - Vóś in dl'òra) 'l è 'n thriller dramàtic dal 2002 ad Mark Pellington trat da 'l rumànś umònim ad John A. Keel dal 1975 ispirâ a sò vòlta a di fat sucès dabòṅ òt an prima in dla Virgìgna Ucidentàla baśâ su la fòla 'd Mothman, 'l “Óm parpajóla”.
Bègatèṅ
{{Metacaixa
Descrisiòṅ
La Sarcophaga carnaria, cgnusùda anc cuma “Mósca griśa dla carna”, la gh'à dū òć dimóndi grand ad culōr rós, la magna da tut e la pògia i sò óṿ e 'l sò larvi in dla carna in putrefasiòṅ (bèsti mòrti, magnàr andâ da mâl, e via dascurénd) o diretamènt in dla mèrda e in di pét acsè lōr i gh'aṅ tut qvél ch'a gh vōl par scampàr.
Nanòmeter
Al nanòmeter (sìmbol nm) 'l è n' unitê 'd amśùra ed lunghèsa ch'la corespònd a 10{{sup|-9}} meter (a dìr un miliardéśim ed meter, o anca 'n miliunéśim ed milìmeter).
1597
Al 1597 'l è 'n an dal XVI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Supèrbia
Noti e referèinsi
}}
Casotto
Sunt
Pò a gh'è la Teresina Fedeli (Jodie Foster), na ragasōla sénsa muróś ch'la spéta 'n putèṅ da tri méś ma ch'la n pōl minga aburtìr p'r un prubléma mèdag e alóra i sò nunòṅ (Paolo Stoppa e la Flora Carabella), cun sèg 'n àt'r anvōd pìcul (Marco Marsili), i próan a catàr 'n óm ch'al la pòs spuśàr par paràr via 'l scàndal. I aṅ pinsâ a 'n cuśèṅ abruséś ad muntàggna dla Teresina, Vincenzino (Michele Placido), ma chi lò 'l è tròp imbambî par capìr i quèi a 'l vōl, invéci che gusàr-'s-la al pénsa sōl a métar-'s al salvagìnt p'r andàr a nudàr e 'l custùm a l'arvèrsa (fra 'l àtar lasànd da spés dasquaciâ un maròṅ).
Erithacus rubecula
Riprudusiòṅ
I pètrós i faṅ sù al gnal da Avrìl ad Agóst e pò i faṅ na cuvàda ad 5 o 6 óṿ, una o dū volti 'l an. I óṿ i èṅ biànc cun dal maci rósi-maròṅ.
Superstisiòṅ
}}
Heavy metal
La prima vòlta ch'a s è druâ al tèrmin Heavy Metal par batśàr un gènar muśicàl 'l è stâ in di prim an Stanta in di giurnài di Stat Unî mént'r i Steppenwolf i 'l aṅ druâ par prim in dal tèst dla sò canta Born to Be Wild. Dimóndi di prim grup ch'i 'l aṅ sunâ, da la fiṅ di an Ssanta andànd avànti, i daśvgnìvan da la sità industriàla ingléśa 'd Birmingham cuma Led Zeppelin, Deep Purple, Blue Cheer, The Move, Blue Öyster Cult, Black Sabbath e i Judas Priest.
Le avventure di Joe Dirt
{{Film }}
Fâbrich
Al Castèl Guidotti
Al Castèl Guidotti cumprèiṣ al prém bôregh cun al fusòun ed difèiṣa, al mûri e i bastiòun dal sicsèint, l'é dal XII sècol, ânca se fât insém a un pôst dōve préma gh'êra dal costrusiòun pió antîghi. Ind l'època medievêla la stôria ed Fâbrich la s'incrōṣa préma ed tót cun còla di Della Palude, dōve al personâg pió impurtânt l'é Arduino cmandânt ed Matélda ed Canòsa, pó cun còla di Gunṣêga, di Da Curèz e d' j Estèins. L'impurtânsa dal bôregh fortifichê l'é testimuniêda ânca da 'na mâpa dal 1500 piturêda a frèsch in Vaticân. Dop divêrsi vicèndi e dôp al pusès dal Principê da pêrt d' j Estèins, l'antîgh furtèin al vîn ridòt a magaṣèin e depôṣit fîn quând int al 1676 l'arîva insé a la sēna 'na faméja ed Curèz, i Guidotti, destinêda avèir un rōl deciṣîv ind la stôria dal Castèl e 'd l' iner bôregh, grând prutagonésta ed la véta ed Fâbrich ed l'ûltem pès dal Sesèint, per quânt riguêrda al cèinter sitadèin e per còl che riguêrda la cunuméia. L'é dal 22 fervêr ed cl' ân al prém aquèst ( una pezza di terra a drê al mûri dal castèl) da pêrt ed la faméja Guidotti. Ind j ân che vînen dôp la faméja la ṣlêrga i pusès a l'intêren dal castèl ch' as cunclóden al 30 ed mêrs dal 1712 quând al nudêr ed Curèz Domenico Magnanini al fà al cuntrât ed l'aquést dal palâs e giardèin ed Fâbrich da Cristoforo Grisendi: per cîrca 13 biôlchi ed fabrichêt e relatîv trèin. I Guidotti a pêghen 16.000 frânch mudnèiṣ. Pôch pió d'un ân pió têrdi a i fradê Guidotti a 'gh vînen vendûdi, da la Câmbra Duchêla ed Mòdna, i fusòun dal castèl. Tót i stâbil e trèin dal vèc castèl a dvèinten ed proprietê di Guidotti e acsé armagnrân e in pêrta armâgnen incòra incô.
Shuai Peng
Culegamènt estéran
}}
Qualcuno volò sul nido del cuculo
Sunt
McMurphy al dvénta amìg cun Billy Bibit (Brad Dourif), un śōvan timuróś ch'al tartàja, e cun 'l indiàṅ che però 'l à capî che Patrick 'l è òṅ ch'al fà sōl finta a èsar mat.
Ceará
Al Stä dal Ceará (in Portoghês: Estado do Ceará, pron. in Itagliàn: searà) l'è voin d'i 26 Stä Federäi dal Brasil, c'al fa part ad'la Regiòun Nordeste.
1798
Al 1798 (MDCCXCVIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Bataclan
Stòria
A 'l dè 'd incō al Bataclan al gh'à 'n prugràma dimóndi vari e misć dand spasi a di cuncèrt rock e pop, a di spetàcui còmig, siri disco e ad teàtar. I mur estér'n i èṅ stâ piturâ cuma na vòlta.
Curnàcia
Descrisiòṅ
La curnàcia négra l'è invéci négra dal tut e luśénta e l'è difarénta da 'l córuv parchè l'è 'n po' più pìcula e parchè a gh manca la placa biànca a 'l inìsi dal bèc. I śōvan dal dū spéci i èṅ però praticamènt cumpàgn.
Al curnàci négri e quéli griśi (o biśi) i miśùran sinquànta cm a 'l incìrca e i s pōlan cupiàr anc fra 'd lōr.
Cuma la gaśa e la tàcula, la curnàcia l'è na ladra anc lē parchè la pōl ciapàr e purtàr sèg di śavài ch'la cata in gir.
Pianûra Padâna
Al nòm  Pianûra Padâna (Pianura Padana in italiân) al sègna dabòun ‘na regiòun geogrâfica ed ‘l Itâlia setentionêla ch ‘la cumbîna cun al bacîn in dōve tóti al j âcvi a vân a finîr int al Po e l’é divîṣa tra la regiòun Piemûnt, Lumbardìa, Emélia-Rumâgna, Vènet e un còun dal Cantòun Ticîn. Dal vôlti la vîn ciamêda ânca Val Padâna.
Destroyer
Culegamènt estéran
}}
Salon Kitty
Culegamènt estéran
}}
Diśugvagliàṅsa (matemàtica)
In dla matemàtica, la diśugvagliàṅsa (disuguaglianza in itagliàṅ) l'è na relasiòun 'd órdin ch'la mèt a cunfròunt tùt o na pêrt di nùmer reêl per sernìr quī più cìc da quī più grôs e anc a 'l incuntràri.
Noti e referèinsi
}}
Putèṅ Ìndag
I putèṅ ìndag i vènan descrìt cuma putèṅ ch'i gh'aṅ un caràtar particulàr, pîṅ 'd empatìa e vója 'd èsar creatìṿ, cun na fórsa 'd anìm dimóndi élta. I gh'aṅ anc di putēr paranurmài cuma la telepatìa e 'l èsar bòṅ ad védar di quèi, avenimènt, pòst e śavàj luntàṅ, in dal tèmp o in dal spasi, o anc lugâ. I pōlan mét'r-as in cuntàt cun i àngil e i èṅ curiōś, inteligìnt, intuitìṿ e purtâ p'r al spirituàl.
.engineering
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric Al funsiòuna da 'l 11 'd avrîl dal 2014.
Sybille Bammer
L'è stada la nùmar daśnóṿ dal mónd al 17 ad Dicémbar dal 2007 e in dla sò caréra l'à vins nóṿ tìtui ITF e dū ad qvéi WTA, 'l 11 ad Favràr dal 2007 a Pattaya cóntar la Gisela Dulko par 7–5 3–6 7–5 e al 19 ad Luj dal 2009 a Praga cóntar la Francesca Schiavone par 7–6 6–2. La s è misa in bisàca da piò ad dū migliòṅ ad dòlar prima ad dar-'g un taj.
In di turnèo dal Gran Slam l'è stada bòna ad rivàr in dal 2007 par dū vòlti in di quàrt. 'L è sucès par la prima vòlta a 'l Roland Garros quànd l'à batû la Roberta Vinci e la Na Li in di utàṿ prima ad pèrdar da la Justin Henin par 6-2 6-4 e pò anc in di US Open in dua l'iva fat fóra l'Elena Dement'eva prima ad cédar a la Jelena Janković par 4-6 6-4 1-6.
Cessna 172
172F
Al 172F al gh'à zuntê i flaps môs eletricamèint in pôst dal sistēma a lêvi ed préma. L'é stê fât in Francia da Reims Cessna cme F172 fîn al 1971. Sti mudê ēren la sôca p'r al T-41A Mescalero aparèc per alenamèint ed l' US Air Force's, l' aviasiòun emericâna. N'é stê fât 1 436 172F.
172G
Al 1966 al 172G int al pôst dal quêrc dal pêren ed l'èlica vèc a gh'é stê zuntê ûn pió a pûnta e în stê vindû per 12.450$, al mudèl normêl 172, e 13.300$ al mudèl Skyhawk arnuvê. A n'é stê fât 1.597.
Ua
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Mèsic Nóṿ
La sò guvernadōra, da 'l 2011, l'è la republicàna Susana Martinez, n'èx prucuradōra distretuàla ch'la vōl turnàr in présia a la péna 'd mòrt ch'l'è stada abulìda in dal 2009. In dgl'elesiòṅ presidensiàli però 'l ròbi i s arbàltan parchè 'l è da 'l 1992 che chè i vìnsan sèmp'r i demucràtic a part al 2004 in dua George W. Bush 'l à batû John Kerry muciànd sù al 49.8% di vōt cónt'r al 49.1%. S'i ìsan fat para, cum i aṅ dagnóra fat quàt'r an prima Bush cun Al Gore, par la léǵ i gh'ìvan da śugàr-'s al stat cun na maṅ ad poker.
Rebecca, la prima moglie
L'è la prima pelìcula americàna dal regìsta ingléś e l'è stada prudóta par David O. Selznick. Al film 'l è stâ numinâ p'r ùndas vòlti p'r i Prèmi Òscar dal 1941 vinsénd qvéi p'r al film mijór e par futugrafìa mijóra.
Asia Argento
Biugrafìa
A 'l inìsi di an Dumìla la Gabriella Germani la fà la sò imitasiòṅ in dal prugràma ad Fiorello Viva Radio 2 méntar lē la gira dū film, Scarlet Diva in dua la baśa la Selen e Ingannevole è il cuore più di ogni cosa in dua la pōl cuntàr su di atōr cuma Peter Fonda, la Winona Ryder, Michael Pitt e Marilyn Manson. Par chi lò la gira anc un vìddeo scandalóś e cinsurâ dapartùt dal braṅ s(AINT) trat da 'l àlbum The Golden Age of Grotesque dal 2003. Tri an prima l'iva fat àtar tant par la Loredana Berté in dua la s éra misa i sò vèć vistî di an Utànta par balàr da par lē in dal pès Io ballo sola.
Facelift (àlbum)
{{CITAZIONE2|Aim my smilin' skull at you, you opened fire, I live tomorrow, you I'll not follow as you wallow in a sea of sorrow, lines cut across my face, why you laugh at my disgrace, I'll never know, how far to go to reach that place.|At càr'g al mè tésć suridènt vèrs ad tè, 't à vèrt al fōg, a vivrò admàṅ, a n t tgnarò piò adrē mént'r at spaciûg in un mâr ad dulōr, al righi i tàjan lung al mè grugn, parcòśa rìd-at dla mè daśgràsia? A n al savrò mai, quànt luntàṅ gh'ò-j-a da èsar par pasàr cal pòst là?|Sea Of Sorrow, 1990|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Ròsp
Biulugìa
Durànt chi spustamènt lè dimóndi indivìduṿ i vènan schisâ da 'l màchini ch'i gìran p'r al stradi e 'l è par quàl lè ch'in di tèmp mudèr'n al ròsp al và in a risć ad sparìr da i pòst in dua 'l s è stablî 'l óm.
1403
Al 1403 (MCDIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XV sécol dal Calendàri gregoriàn.
Ròsp
Riprudusiòṅ
La temperadùra dl'àqua in du i s càtan l'è impurtànta p'r al tèmp ch'a gh vōl par far-i maduràr e par tacàr la faś dla metamòrfuśi: più a gh'è cald più a vōl dir ch'la pucia l'è drē a sugàr-'s in présia.
Gatâtich
Sît
Sît dal Muséo Cervi
.cbre
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 2 ed lùi dal 2016.
Psyco
Sunt
Rivâ a 'l Bates Motel 'l investigadōr al capìs subìt che lè a gh'è quèl ch'a traśa e al decìd 'd andàr a dascórar cun la sgnóra Bates parchè Norman al gh s éra mis còntar. Ma quànd al và in cà, la dóna ch'l'iva cupâ la Marion la gh dà adòs tirànd-ag na scurtlàda in sal grugn, faghénd-al strabucàr śò da 'l scali, par pò masàr-al.
Culegamènt estéran
}}
Pippi Chelsilùnghi
{{Metacaixa
Bernice Stegers
{{Metacaixa
1790
Al 1790 (MDCCXC in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
798 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 798, mo invéci 'l an 798, 't ê da 'ndèr chè) Al 798 (setseintnovantòt, settecentonovantotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 797 (setseintnovantasèt) e 'l vin prìma dal 799 (setseintnovantanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCXCVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al setseintnovantotéśim post.
Èter progèt
}}
Àngiul Sìlvio Novaro
Biugrafia
Ad tütt i sò puesìi, as ricorda La pioggerellina di marzo, ca l'è amò stüdiä incö in d'i scòli elemantär.
Jelena Janković
Caréra
In dal 2005 la riva in finàl in Dubai, baténd la Serena Williams 6-0 4-3 bandòṅ, ma la la pèrd da la Lindsay Davenport par 6-4 3-6 6-4. A Berlîṅ l'è invéci la Nadia Petrova ch'la s mét ad travèrs in semifinàl (6-4 6-7 6-3 al puntéǵ par la rusa). In Śugn la riva in finàl in sl'èrba ad Birmingham ma a gh'à la méj la Marija Šarapova par 6–2 4–6 6–1. La Janković la finìs 'l an da nùmar darsèt.
Kiki Bertens
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sgnōr Nilsson
{{dialort | dial=Carpśàn}} Al Sgnōr Nilsson 'l è ùn di personàǵ dal romàṅś śvedéś per putèin Pippi Långstrump (Pippi Calzelunghe in itagliàṅ) scrìt dala scritóra śvedéśa Astrid Lindgren: na simièina vistìda cun un giltèin e cun la còva curva, ch'la selta ded sà e ded là in sìm'ai móbil dla cà 'd Vìla Vilacòl.
American beauty
{{Film }}
Sunt
Lester, pinsànd a la sò dōlsa Angela e al paròli ch'l'à dit lē, che lò al n sarév gnanc da butàr via se sōl al fus un cinèṅ più in fórma, al taca a far-'s i mùscui cun di pēś. Al dvènta anc amìg ad Ricky. Quànd pò al s cata da par lò in cà cun l’Angela, chi lē la gh diś ch'la 'l cata sèxy ma a n sucéd gnint parchè lē l'è incóra vìrgin. Al culunèl, in cal méntar, cardénd ch'al sò vśèṅ al faga dal purcàdi cun sò fiōl, al tōś in maṅ al sćiòp.
Alexia
{{CITAZIONE2|Goodbye, enough is enough for me baby, you'd better get out of my life and if you come back to me maybe, remember i told you goodbye.|Adìo, par mè quànd 'l è abàsta 'l è abàsta teśôr, a sarév méj ch't andìs fóra da la mè vita e se par caś at gh'is da turnàr indrē, arcòrda't ch'a t ò dit adìo.|Goodbye, 1999|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
In séguit la cantànta lìgura la càmbia regìst'r e gènar tacànd a cantàr in itagliàṅ, miténd insém un secónd e 'n prim pòst a 'l Fèstival ad Sanremo in dal 2002 (Dimmi come) e 2003 (Per dire di no).
1983 (nùmer)
{{Metacaixa
Fernando Alonso
Gl'inìsi
Alonso al taca a cùrar in màchina cun i kart, vinsénd 13 tìtui fra i śóvan, a rivàr a 'l 1997. In dal 1998 al vèṅ aduciâ p'r Adrián Campos, ex pilòta dla Minardi, ch'al gh fà pruàr na Formula 1 in dal sircùit 'd Albacete e 'l Asturiàṅ al fà védar ch'al gh sà far faghénd al stés tèmp dal vèć pilòta Marc Gené.
In segùit Campos al al fà cùrar in dal campiunàt World Series by Nissan e Alonso al riva prim baténd al rivàl Manuel Giao p'r un punt.
Anastasija Pavljučenkova
Caréra
In dal 2011 la riva a èsar la nùmar trédas dal mónd e la vins incóra a Monterrey (baténd la Jelena Janković) par pò rivàr in di quàrt a 'l Roland Garros (in dua la pèrd da la Francesca Schiavone) e a gl'US Open. A Miami la riva a 'l quàr tùran ma la pèrd in tri sét da la Viktoryja Azaranka. A Wimbledon la n gh và minga tant bèṅ parchè la và fóra a 'l secónd tùran p'r òpra dla Nadia Petrova. In dla Baku Cup la pèrd in di quàrt da la Galina Voskoboeva par 6-7 6-3 6-4 faghénd durànt la partìda un quèl cuma vint-sèt fai dópi.
62 (nùmer)
{{Metacaixa
Confûci
Filosofî
I prinzéppi dal del Confucianîsum i an tolt cunséns såura tott parché i eren fundè int'äl tradiziån e cardänzi cinaisi. Defâti Confûci al ludèva la famàjja, l'adoraziån dî antenè, al rispèt pr'i vécc da pèrt dî zûven.
L'Uomo che verrà
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sunt
Lena (Maya Sansa), la màdar dla putìna, la rèsta incóra préggna e Martina la tèṅ 'd òć i nóṿ méś dla gestasiòṅ. In cal mèntar al vicéndi dla guèra i ś mìsćian sèmpar da piò cun quéli dla vita ad tut i dè: al bucâ, i sést fat in dla stala, i caplét fat in cà p'r al dóni cun tant ad tulér e canèla, la pcarìa dal ninèṅ, i amór di śóvan e la prima cumugnòṅ.
Martina, ch'la gh l'iva fata a scapàr via, la vèṅ catàda li stés e saràda dèntar a na ciślìna insém a di àtri parsòni. Dòp avér sarâ i us, i tedésc i gh fìcan dèntar dal bómbi e i faṅ na carnificìna. La putìna, p'r un mìracul, la n s fà gnint e la tórna a cà ma la cata sól sò fradlèṅ e al cambri vódi. Dòp avér catâ sù la sésta cun al putèṅ dèntar e avér-ag cantâ la nana, la cata incóra la paròla.
Sónnt
Martina, ch'la i l'iva fât a filèr vî, la vaggn catè l istass e srè däntr a na ciṡléṅna insàmm a däli ètri parsóṅni. Dåpp 'd avair srè i óss, i tudàssc i i fécchen däntr däl båmmb e i fân na carnifizéṅna. La céṅna, pr un mirâcuel, la n s fà gnìnta e la tåurna a cà mo la câta såul sô fradlén e äl cämri vûdi. Dåpp avair catè só al zasst cun al cínno däntr e avair-el cantè la nâna, la câta 'd nôv la parôla.
Mûnt Cavalbiânch
{{dialort | dial=Arzân}}
Colegamèint d'ed fōra
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da  Monte Cavalbianco trâta da it.wikipedia.org. Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
568
(S 't î drē a serchèr al nùmer , 't ê da 'ndèr chè) Al  (DLXVIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal VI sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Diocesi ad Fidëinsa
Al vèsc l’e Mons. Carlu Solmi, dal 2009
Un rantolo nel buio
{{CITAZIONE|Un sîg in dla nòt, ragàja in dal scûr.|Tagline dal film}}
Il mondo perduto - Jurassic Park
{{Metacaixa
{{Film }}
Julia Görges
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Julia Görges (Bad Oldesloe, 2 ad Nuvémbar dal 1988) l'è na tenìsta tedésca prufesiunìsta da 'l Luj dal 2005. La s è stablìda a Hannover in dal nòrd dla Germâgna.
L'è stada la nùmar quìndas dal mónd al 3 ad Mars dal 2012 e in dla sò caréra l'à vins dū tìtui WTA (a Bad Gastein 2010 e a Stucàrda 2011) e siē ad qvéi ITF (tut in sla tèra batùda), rivànd par dū vòlti in di utàṿ di Australian Open in dal 2012 e in dal 2013. Par cóntar, l'à pardû tri finàli. In dópi invéci la s è purtàda a cà quàtar tìtui sèmpar cun dal cumpàgni difarénti.
A gh piàś magnàr dal bistèchi e guardàr al telenuvéli a la televiśiòṅ.
Caréra
La taca bèṅ al 2011 cun la semifinàl a Auckland e 'l tèrs tùran a gl'Australian Open (6-4 4-6 4-6 da la Marija Šarapova). In Avrìl la riva in di quàrt anc a Charleston ma la pèrd da l'Elena Vesnina par 6-2 2-6 2-6. In cà sua, a Stucàrda, la Görges la i fà fóra tuti par vìnsar al sò prim Premier. La taca cun la Michaëlla Krajicek sćiancàda par 6-3 6-1 e pò la s imprufìta dal bandòṅ dla Viktoryja Azaranka ch'la gh dà a muć dòp avér purtâ a cà al prim sét 6-4. In di quàrt la bat la Sabine Lisicki 6-4 6-4 e pò la gh'à la méj anc su la Samantha Stosur par 6-4 3-6 7-5. In finàl la mét a pòst anc la Caroline Wozniacki, nùmar òṅ dal mónd, par 7-6 6-3. A Madrid la Julia la cuntìnua a la stésa manéra, avénd-ag la méj su la Kaia Kanepi 6-7 6-1 6-4, su la Dinara Safina 6-4 4-6 6-4, incóra su la Caroline Wozniacki 6-4 1-6 6-3 e su l'Anastasija Pavljučenkova par 6-4 6-2. In semifinàl la pésca però na Viktoryja Azaranka armìsa dal tut ch'la la bat 6-4 6-2. Cun i nuvsènt-vint punt mis in bisàca in di dū turnèo, la Julia la śōga a 'l Roland Garros da nùmar daśdòt dal mónd. Dòp avér batû la Mathilde Johansson e la Lucie Šafářová, la sò strada la s férma a 'l tèrs tùran ad òpra dla Marion Bartoli par 6-3 2-6 4-6. Dòp un tèrs tùran anc a Wimbledon (4-6 6-1 3-6 da la Dominika Cibulková), la pèrd subìt a Bad Gastein, a Stanford, a Carlsbad e a Cincinnati. Sōl a Turònt la vins 'n incóntar cun la Jelena Janković par pò pèrdar da la Serena Williams 1-6 6-7. A gl'US Open e a Tokyo la riva in di utàṿ, méj a Seùl in du la riva in di quàrt. La finìs 'l an cun la semifinàl in Lussembûrg pardùda cun la Viktoryja Azaranka 3-6 3-6.
Gli uccelli
Sunt
Cun la vója ad cgnósar méj cal Mitch lè, la Melàgna la decìd ad partecipàr a la fèsta ad cumpleàn ad Cathy dal dè dòp faghénd-as uspitàr par punsàr a la nòt a cà dla mistra dal paéś, la vècia muróśa d'l avucàt, l′Annie (Suzanne Pleshette). Cla sira lè 'n àtar gabiàṅ al sa stablìs atàc a 'l us. Ma qvést chè a n è minga al sōl fat ad c'l àtar mónd ch'a sucéd lè: i pui dla màdar ad Mitch, la sgnóra Lydia (Jessica Tandy), i śmétan ad magnàr; durànt la fèsta ad Cathy un stóral ad curnàci al dà adòs a i putèṅ curénd-'g a drē par bcar-i mént'r i èṅ drē a turnàr a cà; la sira dòp un sentinàr ad pasarìni i vaṅ in dla cà di Brenner pasànd p'r al camèṅ; un cuntadèṅ al vèṅ catâ mòrt cun i òć cavâ via e pîṅ ad siléf ad òpra di uśèi. E tut quést sénsa gnanc un mutìṿ. La gint dal pòst la próa a dar-as dal spiegasiòṅ ma 'n àtar atàc di gabiàṅ, cun al diàv'l adòs, al fà murìr dimóndi parsòni, anc la pòvr'Anna.
Anc i Brenner e la Melàgna i patìsan i àtac di uśèi, specialmènt quàla lè ch'l'éra andàda a védar, séns'usta, cuśa a gh'éra in dal tasèl mòrt: un muć 'd uśèi rabî ch'i ìvan fat un śbrag in dal téǵ catànd la manéra ad vèrar al pasàǵ. Al dè dòp Mitch al decìd ad scapàr via da cal pòst lè insém a la sò famìja e a la Melàgna ardùta a 'n bèg umàṅ par la paùra e par la scarésa d'l asàlt patî. La Cathy la gh dmanda «Pòs-j-a purtàr mèg i papagài? Chi lōr i n aṅ fat gnint.». In cal méntar, là 'd fóra, miàr 'd uśèi pugiâ dapartùt i n fànan più gnint, i tìnan sōl 'd òć i quàtar ch'i partìsan piàn piàṅ cun la màchina ma ninsòṅ al sà cuśa i gh'ànan in dla sò suca.
1412 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1412 (milequaterseintdòdeś, millequattrocentododici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1411 (milequaterseintùndeś) e 'l vin prìma dal 1413 (milequaterseinttrèdeś). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCDXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequaterseintdodśéśum post.
Bèli al Bar
Storia
Leo all'è in crisi cun la mujèr e al va a laurä da n'antiquäri ad Piasëinsa. Al conòss par càs Giulia, un trans c'al vëign a savì call'è anca sò cüsein.
Gòmet
{{Metacaixa
Blèdegh
Dal punt ed vésta dal còrp, al blèdegh al riguàrda i sèins e sepcialmèint al tat. Al blèdegh dal vòlti al dà di sensaziòun bèli, mo al pió dal vòlti i dan fastédi, sopratót se al vin fat per tròp tèimp.
Solamente nero
Sunt
Stefano D'Arcangeli (Lino Capolicchio), prufesōr universitàri c'n un brut eśaurimènt narvóś, al và a catàr a Venèsia sò fradèl prevòstar, Don Paolo (Craig Hill).
NEMS
N'aplicasiòun rilevànta di NEMS
}}
FTP
Al File Transfert Protocol l'è al protocòl nurmèl par scanbièr di documént stra un server e dî client. As pôl druvèrl in di mondi ed sistàmm operatîv e squèsi tott i snadrazûr i àn un'inplementaziån dal sistamma.
Ucitàn
Al Paternòstar Ucitàṅ
Dona-nos nòstre pan de cada jorn, (Dà-'s al nòstar paṅ ad tut i dè)
Amen.
Bestival Live 2011
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Al cuncèrt al mét insém trénta-dū pès sunâ durànt al Bestival ch'al s è tgnû in dl'Ìśula 'd Wight al 10 ad Setémbar dal 2011. I bèsi fat sù da 'l grup in cal fèstival muśicàl chè, ch'al séggna 'l ritóran dal tasterìsta Roger O'Donnell in dla banda, i èṅ stâ dâ a 'l ènt benèfic Isle of Wight Youth Trust ch'al tîṅ adrē a i putèṅ dasfurtunâ.
1786
Al 1786 (MDCCLXXXVI in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
The Horsemen
Sunt
Aidan al gh'à idéa ch'i masamènt i n sìan briśa finî e 'l s dà da far par farmàr chi àtar tri cavalēr.
Culegamènt estéran
}}
Arlói da braz
Sti arlói chè i én dal vòlti dimòndi preziós, perchè dal vòlti i gh'an di metàl o di prédi preziósi, mo anch i modèl ch'i 'n còsten mia dimòndi i én sovèint piotòst chèr da cumprèr.
A l'inéssi dal '900 Alberto Santos-Dumont, inventór brasiliàn al n'éra ménga bòun ed druvèr l'arlói da sachèin in dal mèinter ch'al guidèva l'aparèc' e a l'à dmandê al sô amigh Louis Cartier un quèl pió còmed. Cartier al gh'à dê un arlói da braz cun al zinturèin in pèla, cl'è piasû dimòndi a Dumont. Quand Cartier l'è dvintê famós a Parìs, l'à tachê a vènder sti arlói chè anch a i clièint masc'.
L.A. Guns
{{CITAZIONE2|Here she comes, I never get enough of that sex action, S-E-X, who's next, yeah, sex action, and it always feels so good. Girl she got style, boy she got sleaze, ah, she's knocking them dead, she's got me down on my knees. Now listen, I'm a sex gun lover in the heat of the night, don't run for cover, I got you in my sights.|Ca-la lè ch'la riva, a n gh'n ò mai asè ad cal sès lè, S-È-S, chi è'l al pròsim? Sè, sès in córs, e al t fà star sèmpar acsè bèṅ. La ragasōla la gh à dal stîl, baghét l'è śgualsìda, ah lì lē la i fà murìr, la m à mis in śnòć. Scólta adès, mè a sòṅ 'n amànt da la pistòla fumànta in dal cór dla nòt, minga córar a i ripàr, a t tégn 'd òć.|Sex action, 1988|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Al sucès
Sèmp'r in cal mèntar, Mick Cripps al tōś al pòst ad Robert Stoddard, pasâ a i Faster Pussycat, mènt'r al bas al gh và Kelly Nickels. In dal 1988 a cambia anc al baterìsta ch'al dvénta Steve Riley di W.A.S.P..
Lourdes Domínguez Lino
A gh piàś anc śugàr a 'l balòṅ e scultàr dla mùśica.
Vìla Vilacòl
La Vìla Vilacòl (Villa Villacolle in itagliàn) l'è la cà in dû la và a stèr la Pippi Chelsilùnghi un bel dè, deśgnènd da luntàṅ. A s in còunta in dal romàṅś śvedéś per putèin Pippi Långstrump, scrìt dala scritóra śvedéśa Astrid Lindgren. La putèina Pippi la gh'porta, a vìv'r in cà sēg, na simièina e 'n cavâl. L'è na cà 'd lègn, cun un purdghìn in sul davànti, in dû al cavâl "Śièt" al pōl stèr-egh un puchìn al cuêrt ed dè. Dàinter, la caślèina la gh'à 'n mobìli incòri ed lègn, mia pregê mo c'm'a s in cata in di paiśèin dal nord Evròpa. Al sgnōr Nilsson e 'l cavâl i gh'giren dàinter in pina libertê, ch'a gh'sìa o meno anc la Pippi. La caślèina druèda p'r el sèini dla séri tivù dal romàṅś la s cata in dla sitê 'd Vibble in dl'ìśla śvedéśa 'd Gotland.
Enrico Mentana
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Dirt (Alice In Chains)
{{Album }}
Dirt 'l è 'l secónd àlbum dal grup alternative metal di Alice in Chains. 'L è stâ publicâ al 29 ad Setémbar dal 1992 e 'l véd par l'ultma vòlta Mike Starr a 'l bas.
Uficîni Regiâni
Fr’ al dō guèri
L'aparèc al tôṣ só un discrêt sucès ânca internasionêl tânt che ‘na cumisiòun inglèiṣa, incarichêda ed cumprêr materiel militêr, la trâta cun al Regiâni per la pruvésta ed cîrca 300 mudê ed Re.2000 (in môd cêr per l'ingrès in guèra ed l'Itâlia a fiânch ed la Germâgnia l'ōrden an srà mai fât). Ind al ‘stès tèimp idèj d'interèsi a rîven da Svèsia, Règn d’ Ugoṣlâvia, Spâgna, Finlândia, Svésra e Uniòun Soviètica (ânca in sté chêṣ, pr’al ‘stès mutîv dét ed sōvra, l'interèsi an n’à mìa prû mudêres in un ōrden). Sōl cun l'Ungheréia l'interesamèint l’à prû èser cunclûṣ. Difâti, al 27 dicemèber, a vîn fât un cuntrât per la pruvésta de 70 Re.2000 a l'aviasiòun militêra ungherèiṣa (MKHL). In pió, ind al mêrs dal 1940, a vîn dêda la licèinsa ed produsiòun a la déta MAVAG ed Budapest.
Al 28 novèmber 1940 a vîn fât un acôrd per la pruvésta a l'Aviasiòun svedèiṣa (KSF) per la cunségna de 60 RE 2000. J aparèc ciamê J20 a gnirân cunsgnê tr’ al 1941 e al 1942.