cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1820 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1820, mo invéci 'l an 1820, 't ê da 'ndèr chè) Al 1820 (mileotseintvèint, milleottocentoventi in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1819 (mileotseintdeśnōv) e 'l vin prìma dal 1821 (mileotseintveintùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCXX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintveintéśim post.
Colegamèint estèren
}}
582 (nùmer)
{{Metacaixa
Handjob Cabin
Handjob Cabin (La bàita dal pugnéti) 'l è 'n curtumetràǵ americàṅ dal 2015 scrit e dirèt par Bennet Silverman, fat a la manéra 'd un trailer ufisiàł 'd un film ad scarésa. Al cònta la stòria dna ragasōla fantàśma ch'la gh'à 'l brut visi 'd far dal pugnéti a i óm ch'i finìs'n in dal sò bàita in fiṅ a cupàr-i da dèntar. La 'l fà par finìr un lavursèṅ ch'l'éra drē a far quànd l'è mòrta tut 'd un trat cascànd śò par na fnèstra.
Giorni felici a Clichy (film 1990)
{{dialort | dial=Miranduléś}}
8 Mile
{{CITAZIONE|S'al stradi i gh'ìsan vóś, qvésta chè la sarév la stòria ch'i cuntarévan.|Tagline dal film}}
Sunt
Quànd Jimmy al gh'à da far frònt a na sfida 'd Freestyle cun di àtar rapper négar al n gh la cava minga a vèrar bóca parchè 'l è in imbaràs a èsar 'l ùnic biànc lè in mèś anc parchè 'l è tìmid ad caràtar. Sōl in séguit al s fà valēr tulénd-as n'arvìnsida baténd al pès grôs Papa Doc (Anthony Mackie). In cal mént'r al ragàs, dòp ès'r-as mulâ cun la sò muróśa, la Janeane (Taryn Manning), al dvènta mìg cun l’Alex (Brittany Murphy).
Giōren
Al giōren (giorno in italiân) ciamê ânca dé, cme unitê 'd amzûra dal tèimp, al gh' à divêrs significhêt. .
Stôria ed la divişiòun dal giōren
Fîn da quând l' òm l'à cumincê a druvêr la meridiâna, la durêda dal giōren la vîn divîşa in còli che nuêter adèsa ciamòm ōri. Dòunca bèle i babilonèiş e j egisiân a druvêven sté sistēma, che però an n' ēra mia cumpâgn a còl che cgnusòm incō. Grēc e Rumân druvêven ègli "ōri temporêli": al giōren e la nôt j gnîven tóti dō divîşi in 12 pêrti, a cumincêr rispetivamèint da l'êlba e dal tramûnt. Acsé la préma ōra dal giōren la cumbinêva cun l' êlba, la sèsta ōra pió o mēno a mezdé, la dodicèişma al tramûnt e etertânt, mó a partîr dal tramûnt, a sucedîva per la nôt. Stà divişiòun, pugêda insém al j ōri ed lûş e còli dal scûr, a fêva sé che la durêda dal j ōri estîvi l' an fós mia cumpâgn a còli invernêli e còla dal j ōri ed lûş l'ēra divêrsa dal ōri de scûr. Tânt per fêr un eşèimpi, d'istê un ōra ed lûş la prîva durêr 80 minût e invēci còla dal scûr 40. I Rumân uşêven ânca divéder giōren e nôt in quâter pêrt ed trèi ōri l' óna. La Cēşa l'à més insèm divêrsi ōri ed la giurnêda (ōri canōnichi) cun mumèint stabilî per al j  urasiòun, dóve a gh'ēra:
Int al rèst ed l'Europa a partîr da la Frância, cun l' arîva ed j arlòj al giōren l'é stê invēci divîş in dû peréiod ed 12 ōri cumpâgn, che partîven da mezdé e a mezanôt (ōra "a la francèişa"). In sté môd l' amzûra dal tèimp l' an dipendîva mia da la durêda dal giōren e j arlòj an gh' îve mia bişògn 'd esèr més a pûnt tót i dé. L'ûş in Itâlia de sté sistēma l'é stê tôt pôch a la vōlta e cun dimòndi cuntrâst. A s' é cumincê a druvêrel a Firèinsa int al 1749, a Pèrma int al 1755. a Gènva int al 1772 e a Milân int al 1786. A gh'é vrû l'ocupasiòun francèişa per imponrél al rèst d' Itâlia, mó incòra int al XIX sècol al vèc sistēma l'ēra druvê da quelchidûn.
Colegamèin d' ed fōra
Al dè siderel l'è al tèimp ch'al pasa tra dô pasag' ed 'na stèla sóver al meridiàn d'un post. Un dè siderel al dura 23 ori 56 minut e 4 secànd (circa).
Father of the Pride
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Ragazzi e ragazze
In dla culòna sunóra a s cata 'l pès di Bloodhound Gang Fire Water Burn.
L'altro delitto
Sunt
P'r andàr-'g a fónd Mike e la Grace i dmànd'n ajùt a Franklyn Madson (Derek Jacobi), 'n antiquàri strâṅ ch'al s dà da far cun 'l ipnutìśum, e a 'n psicòlug falî, al dutōr Cozy Carlisle (Robin Williams). A pâr acsè che gl'arbgàt ch'a gh'à la dóna i sìan ligâ a na sò vita precedènta, qvéla dla Margaret Strauss. Par dimóndi quèi a gh sém anc ma la Grace la n gh la cava pròpria briśa a véd'r al sò masamènt.
1931
1931 (MCMXXXI in nümar rumän).
Califòrgna
La Califòrgna (California in Inglés, a s lèś [ˌkæɫɪˈfɔɹnjə]) 'l è 'n stat di Stat Unî nâ al 9 ad Setémbar dal 1850 ch'al s cata in dla còsta òvest dal paéś. La sò capitàla l'è Sacramènt cun Los Angeles, San Diego, San Jòśè, San Francisco, Frèśno, Long Beach, e Oakland atri sità impurtànti, tuti cun da piò ad quatarsènt-mila abitànt.
C'n i sò 37.253.956 abitànt (dat dal Luj dal 2010), la Califòrgna l'è al stat americàṅ cun più abitànt ad tut.
Pulìtica
La Califòrgna, ch'l'à vutâ in dal 2017 na léǵ par dvintàr un “stat santuàri” par gl'imigrâ minga regulàr, 'l è 'n stat ch'al strica 'l òć a la sinìstra da dimóndi tèmp (specialmènt par gl'elesiòṅ dal presidènt in dua la vìns lè da 'l 1992) ma l'è anc stàda bòna ad far andàr sù di guvernadōr republicàn cuma Ronald Reagan e Arnold Schwarzenegger. Qvél 'd adès, da 'l 2019, 'l è Gavin Newsom dal Partî Demucràtic e i èṅ dal stés partî anc al sò dū senadōri, la Dianne Feinstein e la Alex Padilla.
Razor eaters - Senza limiti
{{Metacaixa
Razor eaters - Senza limiti (Magnadōr 'd raśōr - Sénsa lìmit) 'l è 'n film dramàtic austragliàṅ dal 2003 scrit e dirèt par Shannon Young.
Knoxville (Tennessee)
{{Metacaixa
475 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Razor eaters - Senza limiti
Sunt
A Melbourne un delinquènt ciamâ Zach (Richard Cawthorne) al s mét a cap 'd un grup ad sinc śōv'n arvès vèrs la sucietà ciamâ Razor Eaters. I àtar mémbar d'l urganiśasiòṅ i èṅ Anthony (Campbell Usher), 'l èx studènt ad chìmiga Orville Hurstleigh (Teague Rook) ch'l è bòṅ ad far dal bómbi, Rob (Shannon Young), cun la pasiòṅ p'r al tele-caméri, e Roger Rockatansky (Fletcher Humphrys), ch'al gh'à abû 'n fradèl più pìcul masâ da 'n làdar.
1821 (nùmer)
{{Metacaixa
Owen Benjamin
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Julija Putinceva
La Julija Putinceva (Mósca, 7 ad Śnar dal 1995, Юлия Путинцева in Rus) l'è na tenìsta dal Kazakistan, paéś sarnî da lē in dal Maǵ dal 2012 a 'l pòst dla Rùsia. L'è élta 163 cm e la péśa 59 chilo. La dróa al bras dèstar a la tira 'l arvèrs a dū maṅ.
Complotto di famiglia
{{Metacaixa
1247 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
159 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Un tranquillo posto di campagna
{{Metacaixa
{{CITAZIONE|In un pòst tranquìl lē la cava via la strutùra dla sò mènt e dal sò còrp... cunsèṅ par cunsèṅ.|Tagline dal film}}
Jenna Willis
Biugrafìa
In dal 2015 la fà la fantàśma ch'la masa i óm faghénd-ag dal pugnéti in dal curtumetràǵ Handjob Cabin ad Bennet Silverman.
1038 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Complotto di famiglia
Sunt
La dóna la s mét a 'l lavōr insém a George e, dòp na quàlc litgàda, la taca a muciàr sù soquànti trasi. A pâr ch'al pìcul al sia stâ adutâ da i Shoebridge, na còpia ch'la vivìva in un paiśèṅ ad campàgna, ma pò ch'i fùsan mòrt in 'n inséndi quànd sò fiōl al gh'iva darsèt an.
Il dittatore
Sunt
Cunvucâ a 'l O.N.U. par réndar cònt dal fat ch'al n parmét briśa a di ispetōr internasiunài ad dar 'n òć a i sò armamènt nucleàr, prugèt in càr'g a 'l siensiâ Nadal (Jason Mantzoukas), chi lò al gira in paràda a New York in camèl ma, na vòlta rivâ in albêrg, al vîṅ sequestrâ da 'n tisi ciamâ Clayton (John C. Reilly), un sicàri pagâ da sò sîṅ Tamir (Ben Kingsley) ch'al vrév purtàr la demucrasìa in dal sò paéś ma anc far di afâr vindénd al petròli a 'l èstar.
Culegamènt estéran
}}
Serigrafìa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
583 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 583, mo invéci 'l an 583, 't ê da 'ndèr chè) Al 583 (sincseintutantatrī, cinquecentottantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 582 (sincseintutantadū) e 'l vin prìma dal 584 (sincseintutantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DLXXXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al sincseintutantatriéśim post.
674 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
40 anni vergine
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Più tèmp 't aspèt e più a sarà dûr.|Tagline dal film}}
40 anni vergine (40 an vìrgin) l'è na cumèdia americàna dal 2005 ad Judd Apatow cun prutagunìsta Steve Carell ch'al 'l à anc prudót.
Barbora Strýcová
Caréra
Al sò 2005 al và pèś par lē ch'la n cumbìna gnint in Austràglia e pò la ciàpa dū scòpli in di quàrt a Bugutà e a 'l prim tùran a Indian Wells da gl'itagliàni Flavia Pennetta e Antonella Serra Zanetti. In Maǵ la và sóta a 'l secónd tùran a Rabat in Maròc cun la Tathiana Garbin par 4-6 4-6 e a 'l prim tùr'n a 'l Roland Garros cun l'Elena Dement'eva par 3-6 3-6. In di àtar Grand Slam la céd a 'l secónd tùran a Wimbledon a la Dinara Safina par 2-6 2-6 e subìt cun la Marion Bartoli a gl'US Open par 3-6 0-6. La cróda acsè śò a la puśisiòṅ 142. In dal 2006 la gh'à tròp pôc punt par śugàr diretamènt in di turnèo WTA e quànd la gh próa pasànd p'r al qualificasiòṅ da spés la n i pasa briśa. La céca la s adàta acsè a pistàr i camp ITF ma anca lè la cumbìna pôc, cuma in qvél ad Cavriōl in dua la pèrd 3-6 1-6 in di quàrt da la carta salvàdga nùmar 331 dal mónd Sara Errani.
21 ed setèmber
Al  l'è al 264śum dè dal calendàri gregoriàn (265śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 101 dè a la fin dl'an.
Barbora Strýcová
Caréra
La céca la partìs in dal 2012 cun dū secónd tùran a Brisbane (6-7 0-6 da l'Andrea Petković) e a gl'Australian Open (0-6 4-6 da la Serena Williams). A Parì, Doha e Dubai invéci la fà 'l valìś subìt cun la Mona Barthel, l'Iveta Benešová e l'Arantxa Rus. A Indian Wells, Miami e a Charleston la bat l'Ayumi Morita, la Vera Duševina e la Camila Giorgi ma pò la pèrd cun la Petra Kvitová, cun la Caroline Wozniacki e cun l'Aleksandra Wozniak. In Maǵ la céd in di quàrt a Bùdapest a la Marina Eraković par 2-6 6-1 4-6, dand vita a na sfilaràda ad siē scunfìti ad fila. Il Luj la và in Itâglia a śugàr in sla tèra rósa ad Bjèla (ITF) e a Palèrum. In Piemånt la bat la Caroline Garcia e la Julija Putinceva prima ad cédar a la Nastassja Burnett in di quàrt. In Sicìglia invéci la riva in finàl (dand la paga a la Julia Görges e a la Laura Robson) in dua però la pèrd da la Sara Errani par 1-6 3-6. La sò stagiòṅ 'd élt e bas la cuntìnua par lē cun siē prim tùr'n ad fila, prima ad far i quàrt a Quebec City (3-6 4-6 da la Mona Barthel). I sò ùltim turnèo WTA śugâ in Setémbar e in Utóbar e i èṅ qvéi ad Tokyo, Linz e Lussembûrgh e i vaṅ via anc in présia, cun la céca ch'la gh'à la pèś cun la Roberta Vinci 4-6 6-4 5-7, cun l'Andrea Petković 6-7 2-6 e cun l'Annika Beck 7-5 6-7 2-6.
278 (nùmer)
{{Metacaixa
Proprietê matemàtichi
Al 278 'l è 'n nùmer cumpóst, send la multèplica dal 2 col 139: Fatoriśasiòun:
Houston
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Pink
2001-02: M!ssundaztood
M!ssundaztood 'l è stâ al secónd disc più vindû in UK in dal 2002, e muciànd sù 5 migliòṅ ad còpi in di Stat Unî e 12 migliòṅ in tut al mónd.
2006-07: I'm Not Dead
In d'l Avrìl dal 2006 la Pink la fà catàr in dal butéghi, turnànd a la vècia cà discugràfica LaFace, 'l àlbum I'm Not Dead (A n sòṅ minga mòrta) e l'è pròpria acsè parchè al lavōr al vénd bèṅ (6 migliòṅ e mèś ad còpi) e al gh'à dèntar soquànt di braṅ più famóś dla cantànta dla Pensilvàgna cuma Stupid Girls (nùmar trédas dla Billboard Hot 100 e sètim in Itâglia), Dear Mr. President (na létra vèrta a 'l presidènt americàṅ 'd alóra George W. Bush e lè lē la gh và śò péśa), al lènt in ciàv rock Who Knew (nùmar òṅ in dla Repùblica Céca) e Nobody Knows.
2008-10: Funhouse
In dal Nuvémbar dal 2010 a vèṅ fóra la racòlta Greatest Hits... So Far!!! cun dèntar quàtar braṅ inèdit: Raise Your Glass, Fuckin' Perfect, Heartbreak Down e Whataya Want from Me (qvést chè però sōl p'r i marcâ austragliàṅ e tedésc).
1238
Al 1238 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Stmâna
{{dialortCass | dial=Arzân |cass=ARZ}}
Stôria
Al pinêtra ch' al gvêrna la préma ōra l'é per i Caldei al pianêta ch' al cmânda la giurnêda a n' i carateréşa la qualitê, al giōren al tōş al nòm da sté pianēta. Da la sucesiòun di pianēta dal prémi ōri utgnòm la sucesiòun di dé 'd la stmâna. Se la préma ōra 'd incō l'é unîda a la Lûna a vōl dîr che incō l'é lunedé; int al pasêr al 24 ōri e la sfîlsa dal pianēta cumpâgn as vèd che la pré ōra de dmân l'é unîda a Mêrt; dòunca dmân l'é martedé e via acvsé.
A i tèimp ed la Repóblica i Rumân a druvêven un gir 'd 8 giōren ciamê nundinum che vōl dîr (peréiod) ed nōv giōren, préma ed druvê da i mercânt: i lunâri rumân a sgnêve al giōren dal ''nundinae' cun 'na lètra (A-H) ch' la cumpagnêva tót i dé 'd l' ân. Al ''nundinae' în stêdi druvêdi fîn al II sècol p.C., la stmâna l'à pó tôt al só pôst.
Richard Steven Horvitz
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Fesùra longitudinèla
La fèsa longitudinèla (fessura longitudinale in itagliàṅ) l'è na fèsa ch'la divìd al servêl in du emisfēr cumpàgn p'r al lung, quèl ed drìta e quèl ed manca.
Hanna Schygulla
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Biugrafìa
Durànt i sò studi ad filulugìa tedésca a Mònag 'd Bavéra la cgnós Rainer Werner Fassbinder e sèg la lavóra a 'l teàtar sperimentàł e la dà vita a 'l „Anfiteàtar“ cun àt'r òt sòci. In dal 1969 la fà 'l sò debùt a 'l cìnema cun dū film ad Fassbinder, L'amore è più freddo della morte e Il fabbricante di gattini méntar par Peter Fleischmann la gira Scene di caccia in bassa Baviera.
Boxing Helena
Sunt
Nick Cavanaugh (Julian Sands), cirùś'g ad sucès, al gh'à di prubléma c'n al dóni da quànd da pìcul al vdiva cla ninéta 'd sò màdar purtàr-'s a cà 'd cuntìnuv di óm da gusàr-as. Adès al mèdag al s è spuśâ cun l’Anne (Betsy Clark) ma 'l à anc pardû la tèsta par l’Helena (Sherilyn Fenn) che però l'è bèla impgnàda cun cal brut grintèṅ ad Ray O'Malley (Bill Paxton). Ma la dóna la n in vōl savēr ad lò e di sò fiōr, piutòst la decìd ad véd'r-as cun Russel (Bryan Smith).
La seduzione del male
{{CITAZIONE|Qvél che soquànt cōr i vōlan i gh'aṅ d'avēr.|Tagline dal film}}
'L è stâ candidâ a i Prèmi Òscar par la senegiadùra minga uriginàla e par l'atōra minga prutagunìsta, la Joan Allen. Custâ vint-sinc migliòṅ ad dòlar, al 'n à pò purtâ a cà sèt e tri.
The Fog
The Fog (La fumàna) 'l è 'n film ad scarésa dal 1980 ad John Carpenter, scrit da lò insém a la Debra Hill, ch'la gh'iva anc mis i bèsi, parténd da 'n sugèt 'd Edgar Allan Poe. Girâ tut cun pôc bèsi (un migliòṅ ad dòlar, un quèl acsè) al 'n à ciapâ invéci dimóndi, da piò ad vint-i-òṅ migliòṅ ad dòlar. La Jamie Lee Curtis la tórna a lauràr insém a 'l regìsta newyurkéś dòp Halloween, la notte delle streghe e chè la cata anc sò màdar, la Janet Leigh scurtlàda sóta la dócia in Psyco.
2 ed setèmber
Al  l'è al 245śum dè dal calendàri gregoriàn (246śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 120 dè a la fin dl'an.
1241
Al 1241 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Bavéra
Culegamènt estéran
}}
Kurów
Kurów (['kuruf]) l'è un paes ed la Polonia meridionèl, tra Puławy e Lublin, svèin al fiòmm Kurówka. L'la capitèl ed na pruvenza ed la regiòn ed Lublin, ed la gh'ha 2781 abitànt (2007).
476 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Gloria Gaynor
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Gloria Fowles, cgnusùda méj c'n al nóm 'd art ad Gloria Gaynor (Newark, 7 ad Setémbar dal 1949), l'è na cantànta americàna.
Collections privées
{{Metacaixa
1243
Al 1243 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Collections privées
Collections privées (Culesiòṅ privàdi) 'l è 'n film francéś e giapunéś a epiśòdi dal 1979 girâ par tri regìsta ad film eròtic: Just Jaeckin, Shūji Terayama e Walerian Borowczyk. Gl'ùltim dū epiśòdi i èṅ trat da òpri ad Kyōka Izumi e ad Guy de Maupassant.
Epiśòdi “L'armoire”
A Parì 'n óm cun di bèsi (Yves-Marie Maurin), sinténd-as dimóndi da par lò, al decìd 'd andàr a 'n spetàcul nutùran e pò ad pagàr na balarìna (Marie-Catherine Conti) par pasàr la nòt sèg. Chi lē, esénd dimóndi pòvra, la gh'astà e la 'l pòrta a cà sua. Dòp avér fat 'l amōr e avér dascōrs p'r un pôc dal primi gusàdi dla sgnōra, a s sènt di stus vgnir da dèntar 'l armàri.
Casey Affleck
{{Metacaixa
Buchìṅ (sês)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
(Lēś anca eli avertèinsi generèli a 'l riguêrd di cuntgnû di artìcol dla Wikipedia) Al buchìṅ (fellatio in latèin) 'l è al sês orêl indû 'n partner al tōś in bòca al câs ed cl èter, a gh'al ciùcia, lèca e vìa acsè.
L'è na pràtica sicùra p'r ann'avér di fiō mo minga tant per tgnìr-es fóra dala traśmisiòun ed malatìi ch'i s ciàpen a fèr sês: di śgranfègn anc cìc in dla bòca i darèven al vìa a tōr dàint'r in dal sanghev el più diferèinti malatìi sesuèli.
The Dentist
Sunt
Al dutōr Alan Feinstone (Corbin Bernsen), un dentìsta 'd sucès cun l'usesiòṅ par 'l órdan e par la pulisìa, al gh sà far in dal sò mistēr. Al gh'à na bèla vila e na bèla mujēr, la Brooke (Linda Hoffman), che però un dè al bèca par la fnèstra métar-'g i còran c'n al ragàs ch'al tîṅ adrē a la sò pisìna, Matt (Michael Stadvec).
Culegamènt estéran
}}
Crimini sul fiume Hudson
Sunt
Montaldo al s fà dar da l’Angelina (Marilyn Dobrin) la caséta dal telecàmeri dal servìsi 'd pedàǵ dal pònt par védar s'a s è tòlt śò al mumènt d'l umisìdi. Al pulisiòt al véd ch'un śōvan drugâ ad daśdòt an ciamâ Freddie (Harley Cross), rós ad cavìi, catìṿ e fasìsta, 'l éra là quànd a gh'è stâ 'l masamènt e che pò 'l è scapâ via sénsa pagàr. Al decìd acsè ad métar-'l in parśòṅ. Vinnie e Freddie i ìvan vdû soquànti vòlti la vitma, un budlòṅ ch'al dgiva 'd ciamàr-as Hap (Joel Marsh Garland), armàgnar su 'l pònt Newburgh–Beacon Bridge a guardàr fis ad sóta la statàł Interstate 84.
Culegamènt estéran
}}
Camp ad stermìni
A Auschwitz-Birkenau i s cupàv'n anc siē-mìla parsòni a 'l dè druànd al gas Zyklon B. I naśìsta i ìvan fat anc di repàrt 'd eutanaśìa par masàr i putèṅ cun di prubléma cuma gl'andicapâ, i dasfurmâ, i mungulòid e piciâ in dla tèsta.
Los Angeles
La fava part dla culògna spagnōla dal Mèsic in fiṅ a 'l 1821, quànd al stat 'l è dvintâ indipendènt, pò in dal 1847 l'è pasàda, cun la Califòrgna, sóta i Stat Unî c'n al Tratâ 'd Cahuenga.
Roberto Zanetti
Roberto Zanetti (Masa, 28 ad Nuvémbar dal 1958) 'l è 'n cumpuśidōr, prudutōr e cantànt itagliàṅ dal gènar eurodance cgnusû anc cun al scutmàj ad Savage o Robyx.
Culegamènt estéran
}}
1823 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1823, mo invéci 'l an 1823, 't ê da 'ndèr chè) Al 1823 (mileotseintveintetrī, milleottocentoventitré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1822 (mileotseintveintedū) e 'l vin prìma dal 1824 (mileotseintveintquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCXXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintveintetriéśim post.
S. Darko
{{Film }}
Cuntàda quàtar migliòṅ ad dòlar, la pelìcula la 'n à pò purtâ a cà dagnóra sinc.
Sunt
Cla nòt lè la Samantha la taca a 'ndàr in gir sunàmbula. In na versiòṅ futùra 'd lē la dascór su 'n mulîṅ a vènt cun Justin (James Lafferty), 'n èx suldâ ciamâ da tut Iraq Jack ch'al sènt al vóś dòp èsar turnâ da la guèra. La ragàsa la gh diś ch'al mónd 'l è drē a finìr ma lò 'l al sà bèla: «4 dè, 17 óri, 26 minùt, 31 secónd... cal chè quànd a finirà 'l mónd». Subìt dòp a casca śò da 'l cēl 'n meteurìt ch'al dastrùś al mulîṅ ma Justin al la scampa.
Buchìṅ (fùm)
Al buchìṅ per sigarèta (bocchino in itagliàṅ) l'è 'n stèc vōd in dal só dedàinter, ch'al tin strìc la sigarèta da fumèr.
Interlingue
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Filadèlfia
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1041 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1041 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 3 col 347: Fatoriśasiòun:
Starship Troopers - Fanteria dello spazio
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Il medaglione insanguinato
Il medaglione insanguinato (Al mdajòṅ insangvinâ) 'l è 'n film ad scarésa dal 1975 ad Massimo Dallamano girâ in Ùmbria a Spulēt. 'L è stâ preśentâ restaurâ a 'l 62śum Fèstival ad Venèsia p'r arcurdàr al prudutōr Fulvio Lucisano.
Serć (giometrìa)
{{Metacaixa
Brian Cox
Brian Denis Cox, cgnusû méj cuma Brian Cox (Dundee, 1 ad Śugn dal 1946), 'l è 'n atōr e ardupiadōr britànic.
Scene di caccia in bassa Baviera
Scene di caccia in bassa Baviera (Séni 'd casa in dla Bavéra basa) 'l è 'n film dramàtic dal 1969 ad Peter Fleischmann. 'L è stâ girâ in biànc e négar tulénd spunt da n'òpra c'n al stés nóm dal prutagunìsta Martin Sperr. La pelìcula l'è stada preśentàda a 'l 22śum Fèstival ad Cannes.
In Bavéra in alóra i s éran dimóndi incasâ par cal film chè tant ch'in soquànt cìnema i spetadōr i butàvan dal butìgli 'd bira cónt'r i schérum par prutestàr.
Culegamènt estéran
}}
Piga
{{Metacaixa
.chrome
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l setèmber dal 2014.
La pistola maledetta
La pistola maledetta (La pistòla maladìda) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1989 ad Jerry Koch, ch'al 'l à anc scrit, prudót e recitâ, e ad Paul I. Clear. 'L è stâ girâ tut in dal stat dal Missouri.
Nùmer prim
Al nùmer prim (numero primo in itagliàṅ), ciamê anc solamèint prim, 'l è cal nùmer naturèl ch'al s pòsa spartìr solamèint con 'l ùn o cun se stès, sèinsa ch'al gh'àpia di èter diviśōr intēr.
Caramelle da uno sconosciuto
{{Metacaixa
Jason Alexander
{{metacaixa
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Dr. Jekyll e Mr. Hyde: sull'orlo della follia
Sunt
Sò mujér la taca a preucupàr-'s ad lò, acsè cuma la sità ch'la gh'à i sgriśōr dal manìac, pò na nòt la 'l cata in un caśèṅ insém a na rója ciamàda Susannah (Sarah Maur Thorp) e a 'l sò amànt Johnny (Ben Cole).
Caramelle da uno sconosciuto
Culegamènt estéran
}}
Spartacus
{{CITAZIONE|I 'l aṅ adestrâ par via ch'al cupìs p'r al piaśēr lōr ma i 'l aṅ adestrâ na cria tròp bèṅ.|Tagline dal film}}
Emmanuelle 7
{{Metacaixa
{{CITAZIONE|In dla realtà virtuàla a n è véra gnint... 'L è parmìs incòsa.|Tagline dal film}}
.gle
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l setèmber dal 2014.
Fradêl
{{Metacaixa
San Jòśè
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Culegamènt estéran
}}
Adriano Celentano
In dla sò caréra 'l è stâ anc prutagunìsta ad dimóndi spetàcui televiśìṿ ad sucès cuma Fantastico 8 (Rai 1, 1987), Svalutation (Rai 3, 1992), Francamente me ne infischio (Rai 1, 1999), 125 milioni di caz..te (Rai 1, 2001), Rockpolitik (Rai 1, 2005) e Rock Economy (Canale 5, 2012).
1250 (nùmer)
Al 1250 (miledūseintcinquànta, milleduecentocinquanta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1249 (miledūseintquaràntanōṿ) e 'l vin prìma dal 1251 (miledūseintcinquàntaùn). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCCL. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al miledūseintcinquàntaéśum post.
307
Al 307 'l è 'n an edl IV sécol dal Calendàri gregoriàn.
Il mostro dell'obitorio
{{Film }}
Sunt
Quànd 'l èsar artifisiàł al śmét ad crésar, al dutōr Orla al capìs ch'l è par via 'd un rigèt dònca al dmanda a Gotho ad purtàr-ag dal ragàsi vivi da dar-ag da magnàr, qvéli ch'i stùdian in d'l istitùt dla Frieda (Maria Perschy). Al gòb 'l ubidìs ma quànd 'l ispetōr ad pulisìa (Manuel de Blas) 'l è drē a bcar-al, a salvàr-al a gh pénsa l’Elke (Rosanna Yanni), na dóna inamuràda 'd lò.
Bêrgum
Da Napoleån a l'Itâglia Uné
L'8 ed zóggn dal 1859 Giuseppe Garibaldi al dgé cazèr vî i tugnén d'l Austria da Bêrgum. Pórta San Luränz l'è stè ciamè Pórta Garibaldi. L'ân dåpp 178 bergamâsch i êren parté int'la Spediziån dî Méll insamm a ló.
Zitè Èlta
Zitè Èlta l'è la pèrt medievèl 'd Bêrgum, prutèta dal mûra venezièni dal XVII sècol.
La pèrt pió cgnossó d'la Zitè Èlta l'è la Piâza Vècia col Palâz d'la Rasån, al Campanîl ch'äl 22 al sånna bän 130 vôlt la canpèna, ch'onna vôlta al vrêva dîr ch'äl pôrt d'la zitè i s srèven. In Piâza Vècia a gh'è anca la bibliotéca 'd Bêrgum, ciamè "Angelo Maj".
Profondo Rosso
Sunt
Marc al n s dà minga paś parchè, turnànd in d'l apartamènt dla medium, a gh'éra pars ch'a fus sparî un quàdar da 'l andavèṅ. In séguit al muśicìsta al và a catàr Carlo a cà sua ma lè a gh'è sōl sò màdar, na vècia atóra a ripòś ciamàda Marta (Clara Calamai). Lì lē la 'l manda da 'n amìg dal fiōl, Massimo Ricci (Geraldine Hooper), ch'al gh vèra 'l us faghénd-ag védar 'd èsar na chéca trevestìda, rendénd acsè ciàr i gust sesuài ad Carlo.
The Eye - Lo sguardo
{{dialort | dial=Miranduléś}}
The Eye - Lo sguardo (The Eye - L'uciàda) 'l è 'n thriller dal 1999 ad Stephan Elliott, arfacimènt dna pelìcula francéśa dal 1983, Mia dolce assassina, trata da 'n rumànś ad Marc Behm da 'l tìtul L'Occhio che guarda. 'L à muciâ sù dagnóra daśdòt migliòṅ ad dòlar a frònt però 'd un cóst ad trénta-sinc.
Culegamènt estéran
}}
Batman (film 1989)
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1043 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1043 (milequaràntatrī, millequarantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1042 (milequaràntadū) e 'l vin prìma dal 1044 (milequaràntaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MXLIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequaràntatrīéśum post.
Il merlo maschio
Sunt
Niccolò Vivaldi (Lando Buzzanca) 'l è 'n sunadōr ad viulunsèl ch'al lavóra par n'urchèstra ch'la s śibìs a l'Aréna 'd Veróna. Al sò diretōr (Gianrico Tedeschi) al gh dà sèmp'r adòs anc par via di schèrs ch'a gh fà 'l sò culéga Cavalmoretti (Lino Toffolo). Niccolò al patìs dimóndi al fat che tut i faṅ fadìga a far-'g a mènt o arcurdàr-'s ad lò o 'l sò nóm. Dal vòlti anc sò mujēr Costanza (Laura Antonelli), raśdóra vèneta cun mâł a la schina crònig che lò 'l à cunquistâ sćiflànd i cant dal mérul masć in amōr in un cuncōrs a teàtar, la gh'à chi prubléma chè sèg. Al sò psicanalìsta (Ferruccio De Ceresa) al gh diś ch'l è frustrâ e ch'al pénsa 'd valēr manc dl'atra gint e ch'al patìs al fat ad sunàr un strumènt ch'al tîṅ adrē a chi àtar strumènt e al n è mai prutagunìsta.
.nexus
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l setèmber dal 2014.
586 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Rainier Fog
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Urlànd
Al 12 ad Śugn dal 2016 al terurìsta iślàmic Omar Mateen 'l à masâ quarànta-nóṿ śōv'n e frî àtar sinquànta-tri sparànd in un bar gay dla sità, al Pulse.
Caravaggio (film)
Sunt
In séguit Caravaǵ al cgnós Vincenzo Giustiniani (Nigel Davenport) ch'l al fà lauràr anc p'r al papa (Jack Birkett). Durànt na fèsta in Vaticân, la Lena l'incànta 'l cardinàł Scipione Borghese (Robbie Coltrane), anvōd dal pàdar sant, e la s mét sèg mulànd chi àtar dū. Soquànt dè dòp al sò cadàv'r al vîṅ catâ in di aqui dal fiùm Tévar.
La prima notte del dottor Danieli, industriale, col complesso del... giocattolo
Sunt
La prima nòt però Carlo al patìs al mâł dla lumàga parchè al gh'à sèmp'r abû a che far cun dal rój méntar l’Elena l'à decìś ad rivàr vìrgin a 'l matrimòni e qvést chè 'l è 'n fat ch'al 'l inibìs. A riva 'l dutōr (Saro Urzì) ch'al gh diś che lò al gh'à 'l “cumplès dal śugàtul”: al 'l à vlû acsè tant ch'adès al gh'à paùra d' śbragàr-al. Par na giurnàda al gh'à da pinsàr a quèl àtar e pò a s giùsta incòsa. Quànd però al mèdag al pasa par la hall d'l hutèl al cònta tut.
La Virginia la naśa quèl e la mónta sù p'r al bèṅ ad sò fiōla. Al sò tri bonànmi, in dal sò primi nòt sèg, i n éran gnanc più bòni 'd dascórar da 'l tant ch'i gh'ìvan dâ śò méntar Carlo al ciàcara, al ciàcara ma più che 'l „uréć fiṅ“ a pâr ch'al gh'àppia, par lē, 'l „urciòṅ fnòć“. Tut al cuntràri ad Federico (Alfredo Rizzo) che, sibèṅ al gh'àppia vint-i-òt an da piò dla sò spóśa, la Laura (Ira von Fürstenberg), amìga dl’Elena, al gh dà dèntar cuma 'n uragàṅ, al śbraga i lèt, al n è mia 'n óm ma 'n martèl pneumàtig, al fà quàtar “punsadìni” a 'l dè.
Moana Pozzi
Biugrafìa
Turnàda in Itàglia in dal 1979, la và a star da par lē a Róma faghénd la cumpàrsa in soquànt film e tacànd a giràr di filmadèṅ pòran druànd di pseudònim, cuma Linda Heveret e Margaux Jobert, p'r a n èsar minga cgnusùda. In dal 1986, dòp avēr cgnusû Riccardo Schicchi, la taca a lauràr fis in d'l ambînt dal pòran girànd di film cuma Fantastica Moana, Cicciolina e Moana "Mondiali" e Buco profondo.
Culegamènt estéran
}}
Double Tap
Culegamènt estéran
}}
Jim Nabors
Biugrafìa
In di an ssanta e stanta 'l à fat vgnir fóra dimóndi àlbum e sìngui, da spés faghénd di lènt rumàntic. Jim 'l éra cgnusû anc parchè al cantàva la canta “Back Home Again in Indiana” prima dal gari dla 500 Mia 'd Indianàpulis, praticamènt al 'l à sèmpar fat da 'l 1972 a 'l 2014.
Prosciutto prosciutto
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Un film in du al dóni i màgn'n i óm e i óm i magn'n al parsùt.|Tagline dal film}}
1825 (nùmer)
Èter progèt
}}
Ematōś
Tulènd-es da torna l'anidrìd carbònica e ciapend invéci 'l osìgen, al sanghev al vìn pò cucê da 'l cōr incòr in gìr p'r al còrp a osigenèr-el in tùti el só pert, infintànt ch'al ne turnarà indrē, careg n'ètra volta 'd anidrìd carbònica tolta vìa dai tesû tùt in gìr, da butèr vìa incòr cun n'ètra ośmōś, e via acsè.
Gl'aventùri 'd Pnòć. Stòria 'd un buratèṅ
'L è vgnû fóra a puntàdi su 'n giurnàl par putèṅ dirèt par Ferdinando Martini, suplemènt dal quotidiàṅ Il Fanfulla.
Venerdì 13 parte III - Weekend di terrore
'L è stâ bòṅ ad far sù da piò ad trénta-siē migliòṅ ad dòlar, esénd-an custâ sōl dū e mèś, e 'l è stâ girâ in 3D anc se cla versiòṅ chè l'è a dispuśisiòṅ sōl in Giapòṅ.
Gl'aventùri 'd Pnòć. Stòria 'd un buratèṅ
La Fòla
I tri i s fér'm a magnàr in dl'ustarìa dal Gàmbar Rós, tant a paga Pnòć, pò vistî da brigànt i próan a rubàr-ag via i quàtar schèṅ ch'i gh'èṅ armàś dòp ch'al spìrit dal Gril 'l iva tintâ ad mét'r-al su 'l avìś. Al buratèṅ al próa a scapàr via, dmandànd ajùt a na putìna c'n i cavìi turchéś, ma 'l dū canàj i al ciàpan listés. Esénd che Pnòć 'l à lugâ i bèsi in bóca, al gat e la vólp i 'l impìcan a na quèrsa par fargàr-'g-i quànd al sarà mòrt. Stuf ad spétar ch'al carpìs, al dū bèsti i vaṅ via decìś ad turnàr al dè dòp.
Venerdì 13 parte III - Weekend di terrore
Sunt
Durànt al viàś la Vera e Shelly i 'ncróśan di tepìsta in mòta, Ali (Nick Savage), la Fox (Gloria Charles) e Loco (Kevin O'Brien) e i lìtgan sèg. Quànd la Fox e Loco i próan a bruśàr al fnil par vindicàr-as, Jason 'l i fà fóra c'n un furcàr. Durànt la nòt al masa pò anc Shelly, tajànd-ag la góla e purtànd-ag via la mascra 'd Hockey in sal giàs ch'al gh'iva par métar-'s-la lò par quaciàr la sò ghigna dal tut dasfurmàda. Anc chi àtar ragàs adès i gh'aṅ da patìr l'arlìa ad Jason.
Gl'aventùri 'd Pnòć. Stòria 'd un buratèṅ
La Fòla
Pnòć al gh'à na bruta surpréśa quànd al và a catàr la Fata parchè a 'l pòst dla sò cà al gh cata na préda 'd màrmul cun scrit insìma „Chè a pónsa la putìna da i cavìi turchéś mòrta 'd dulōr p'r èsar stada bandunàda da 'l sò fradlèṅ Pnòć“. A riva 'n Clómb ch'al gh diś che Gepét, in pinsēr par lò, 'l è drē a far-as na barca p'r andàr-'l a pascàr in dal mónd nóṿ. 'L uśèl al s śibìs ad purtàr-'l in dla spiàgia in du al 'l à vdû l'ultma vòlta ma, quànd i rìvan, al marangòṅ 'l è bèla partî. Vdénd che la barca l'è misa mâł in mèś a cgl'óndi lè, Pnòć al s buta in mâr par jutàr-al ma al n gh la cava briśa.
La sgnōra la prumét a 'l buratèṅ ch'la 'l farà dvintàr un ragàs ad carna e òs s'al rigarà drit, andànd a scōla e faghénd a mōd. Pnòć al gh diś ad sè dvintànd al prim dla clas ma 'n dè, méntar 'l è in spiàgia insém a i sò cumpàgn, al và in a risć 'd andgàr tintànd 'd salvàr al caṅ di carabinēr Alidòr. La bèstia la rénd al favōr a Pnòć salvànd-'l in séguit quànd chi lò al finìs in dla padèla dal Pescadōr Vérd ch'l al vliva frìśar.
A la fiṅ d'l an Pnòć al vîṅ prumòs c'n al màsim di vōt e la Fata la gh prumét ch'la 'l trasfurmarà in un baghét véra 'l dè dòp. Par festegiàr tut insém, Pnòć al vrév ciamàr a clasiòṅ al sò amìg Romeo dit Luśèṅ parchè 'l è màgar cum un ciòld. Dòp avēr-al pascâ dapartùt, al buratèṅ 'l al cata sóta 'l pòrtag dna cà 'd campàggna. Al ragàs al gh diś ch'l è drē a partìr p'r un pòst fantàstic ciamâ Al Paéś di Balòc in du a n s fà gnint tut al dè, a n gh'è minga dal scōli e la gint la s divertìs da la matìna a la sira esénd ch'ad giuidè a n s lavóra briśa e in na stmana a gh'è siē giuidè a na dméndga.
Culegamènt estéran
}}
Parlami d'amore (film 2008)
{{Film }}
In dla culòna sunóra dal film a s cata 'l bran Tear Down These Houses scrit e cantâ par la Skin su mùśichi 'd Andrea Guerra e Luigi Schiavone a la chitàra.
.budapest
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l setèmber dal 2014.
493 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Giorni felici a Clichy (film 1970)
{{CITAZIONE|Trat da 'l famóś best seller 'd Henry Miller.|Tagline dal film}}
A Kind of Amerika
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
A Kind of Amerika (Un gènar 'd Amèrica) l'è na cumèdia ungheréśa dal 2002 ad Gábor Herendi.
Sunt
Tamás (Csaba Pindroch), Ákos (Gyözö Szabó) e András (Ferenc Hujber) i èṅ tri fradèi ungheréś ch'i vìv'n a Bùdapest. Tamás 'l è 'n regìsta 'd vìddeo e 'd reclàm ch'al vrév giràr un film e 'l è spuśâ cun na farmacìsta 'd vint-sèt an ciamàda Eszter (Eszter Ónodi). Ákos (Gyözö Szabó) 'l è 'n óm ad sucès ch'al lavóra par na dita impurtànta e ch'a gh piàś dimóndi purtàr-'s a lèt cal dóni anc s'adès al gh'à na stòria cun la Timi (Szonja Oroszlán), na biónda śvampìda ch'la lavóra par sò fradèl. La sò segretària, la Lívia (Emese Vasvári), l'è inamuràda 'd lò ma Ákos al la trata sèmpar mâł. A far-'g i fat in cà a gh pénsa sò sîna Terka (Ila Schütz) che però, piutòst che dar śò a la pólvra o a lavàr śò, la preferìs guardàr al telenuvéli a la televiśiòṅ. András (Ferenc Hujber) 'l è 'l ùltim nâ in famìja, 'l è put e a gh piàś al śōg dal lòt e la filuśufìa ma par vìvar 'l è custrét a far al pupàs p'r un bar par divertìr la gint e far-la vgnir dèntar, dòp ch'l è stâ lasâ a cà da 'l fór'n in du 'l lauràva prima.
Valentina Nappi
La Valentina Nappi, cgnusùda anc cuma Valentina o Valentina B (Scafati, 6 ad Nuvémbar dal 1990) l'è n'atōra pòran itagliàna.
Epitaph - Follia omicida
Sunt
Al dè dòp Forrest al dmanda ajùt a na psicòluga, la Shirley Lewis (Linda Tucker-Smith), dgénd-ag che sò mujér la cata gust a far-as védar tuta scalvìda da i óm. Turnâ a cà però al s bèca un cólp ad pigòṅ in dla schina da David, turnâ in vita in cal méntar, e al mōr. Sò mujér però la gh'à al sćiòp prònt e la 'l fà turnàr a 'l Inféran dgénd-ag: «A 'l saìva ch'ta n sēr mia mòrt, a n t ò minga dâ 'l scurtlàdi giùsti!». Al dè dòp, dòp avér dâ śò a la pólvra, la nóna la gh dmanda: «Pòs-j-a ciamàr al becamòrt par mè fiōl?».
280 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Il dottor T e le donne
{{Film }}
Phil Anselmo
{{Metacaixa
'L è stâ 'l cantànt dla banda groove metal di Pantera da 'l 1987 a 'l 2003, an ch'al grup al s è mulâ. In séguit 'l à culaburâ cun di àtar grup cuma i Down, i Necrophagia, i Superjoint Ritual e àt'r incóra.
Tino Insana
Silvio Peter Insana, cgnusû méj cuma Tino Insana (Chicago, 15 ad Favràr dal 1948 – Los Angeles, 31 ad Maǵ dal 2017) 'l è stâ 'n atōr e ardupiadōr americàṅ.
404 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 404, mo invéci 'l an 404, 't ê da 'ndèr chè) Al 404 (quaterseintquàter, quattrocentoquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 403 (quaterseinttrī) e 'l vin prìma dal 405 (quaterseintsìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al quaterseintquatréśim post.
Stringimi forte tra le tue braccia
{{Metacaixa
Chanelle Scheepers
A gh piàś dimóndi lèśar, far dal còmpri e guardàr di film. Al 10 'd Utóbar dal 2011 l'è rivàda a èsar la nùmar trénta-sèt dal mónd.
Culegamènt estéran
}}
Norm Macdonald
Àtar prugèt
}}
Cuśdùra coronèla
La cuśdùra coronèla (sutura coronale in itagliàṅ) l'è 'n tesû conetìv ciùnt e fibrōś ch'al cuśìs in élta e in di du cô laterêl i du ôs parietêl cun quêl dla fròunt dal crani.
Ragazze al limite
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1256
Al 1256 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Ragazze al limite
Culegamènt estéran
}}
Oakland (Califòrgna)
{{Metacaixa
Un affare di donne
Culegamènt estéran
}}
John Deacon
Discugrafìa c'n i Queen
}}
1826 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
El relasiòun pini 'd perìcol
El relasiòun pini 'd perìcol o Les liaisons dangereuses in francéś (Le relazioni pericolose in itagliàn), sota-titolê Lettres recueillies dans une société et publiées pour l’instruction de quelques autres o "Lettri tolti sù daint'r in na socetê e publichèdi per l'istrusiòun ed na quelch'ètra", 'l è 'n romàṅś epistolêr francéś, 'd argumèint eròtic, ed Pierre Choderlos de Laclos dal 1782. {{CITAZIONE2|... l’Héroïne de ce nouveau Roman mérite tous vos soins : elle est vraiment jolie ; cela n’a que quinze ans, c’est le bouton de rose ; gauche à la vérité, comme on ne l’est point, & nullement maniérée : mais, vous autres hommes, vous ne craignez pas cela ; de plus, un certain regard langoureux qui promet beaucoup de vérité : ajoutez-y que je vous la recommande ; vous n’avez plus qu’à me remercier & m’obéir. Vous recevrez cette lettre demain matin. J’exige que demain à sept heures du soir, vous soyez chez moi. Je ne recevrai personne qu’à huit, pas même le régnant chevalier : il n’a pas assez de tête pour aussi grande affaire. Vous voyez que l’amour ne m’aveugle pas. À huit heures je vous rendrai votre liberté, & vous reviendrez à dix souper avec le bel objet ; car la mère & la fille souperont chez moi. Adieu, il est midi passé : bientôt je ne m’occuperai plus de vous.|...l'Eroèina ed cal nōv Romàṅś chè la i mèrita tùti, el vostri atensiòun: l'è pròpia blèina; la gh'à apèina quind'ś an, al ptòun dla róśa; plîga, a dir la veritê, c'ma n's gh'avrèv mìa da èser, e per gninta fina: mo uèt'r òm, a n'gh'î mìa pavùra 'd queschè; e incòra, na serta manéra 'd guardèr da gata morta ch'la ciàma fóra na quelc granda veritê: śuntêgh ch'a 'v l'arcmànd mè; a gh'î sōl da ringrasièrem e da ubidìrem. Vò a gh'arî cla lettra chè edmàn matèin. Mè a pretènd che dman sira a set ōr, a gnidi chè a cà mia. Mè a n'turò nisùn èt'r in cà infìn a ôt ōr, gnanc ch'al fùs al sgnōr cavaliēr: a n'gh'è mìa na sùca coronèda più importànta ed cl'impréśa chè. A psî vèder che 'l amōr al n'em cuacia mìa i ôć. A ôt ōr a 'v lasarò liber, e a turnarî a déś ōr a diśnèr col bel lavursèin; perchè la med'r e la fiōla i sràn chè, a diśnèr a cà mia. A vàgh, 'l è meśdè pasê: presti a 'm ocuparò de più ed vò.|Les liaisons dangereuses, Śgònda lettra, dala marchéśa ed Merteuil a 'l viscòunt ed Valmont, 1782|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{fr}}}}
Batman Forever
Sunt
Durànt na lòta in dla baś d'l Enigmìsta, Dū Ghigni al gh la cava a far parśunēr Robin e anc la dutōra Chase Meridian (Nicole Kidman), muróśa 'd Batman.
Rocco Siffredi
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Da 'l 1993 'l è spuśâ cun l'èx culéga ungheréśa Rózsa Tassi ch'la gh'à dâ dū fiōi, Lorenzo e Leonardo.
Amanti d'oltretomba
{{Metacaixa
Un'insolita missione
{{CITAZIONE|Cumbàt'r al crìmin 'l éra 'l sōl quèl ch'al saìva far. Mâł.|Tagline dal film}}
Un'insolita missione (Na misiòṅ fóra da 'l cumùṅ) l'è na cumèdia ingléśa dal 2001 ad John Duigan giràda c'n un budget ad siē migliòṅ ad sterlìni a 'l incìrca.
La lettera d'amore (film)
La lettera d'amore (La létra 'd amōr) l'è na cumèdia rumàntica americàna dal 1999 ad Peter Ho-Sun Chan trata da 'n rumànś dla Cathleen Schine.
Sunt
In séguit, durànt na séna a cà sua, la busta la gh casca śò sénsa vlēr da la burséta finénd in dal maṅ ad Johnny Howell (Tom Everett Scott), un studènt universitàri ch'al lavóra da lē durànt l'Istâ e ch'l è 'l ugèt dal deśidèri ad cl'atra impiegàda, la Jennifer (Julianne Nicholson). Lśénd-la al śuvnòt al créd che la dóna la s sia inamuràda 'd lò e anc l’Helen la créd àtar tant parchè lò al péla i purtugài pròpria cuma descrìt in dla létra. I dū i finìsan par gusàr.
Snakes on a Plane
Sunt
Sean Jones (Nathan Phillips) 'l è stâ testimòni d'l umisìdi 'd un giùdas da part di óm dal gangster Eddie Kim (Byron Lawson). Par cal mutìṿ chè gl'agînt d'l FBI Neville Flynn (Samuel L. Jackson) e John Sanders (Mark Houghton) i 'l tōśan sóta la sò prutesiòṅ e i vànan sèg in dal vōl in aparéć ch'al gh'à da purtàr-al da Honolulu a Los Angeles par testimuniàr a 'l prucès. Par far-al fóra Kim al gh fà cargàr insìma na casa pîna ad sarpènt velenóś in manéra ad cupàr-al diretamènt o anc faghénd vgnir śò 'l aparéć.
Anna Rita Del Piano
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Cuśdùra frontèla
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
1827 (nùmer)
Èter progèt
}}
Cose preziose
{{Film }}
Ciao ma'...
Sunt
Paolo (Marco Leonardi) al ruba 'l pass a 'n giurnalìsta fnòć (Loris Loddi) ma 'l vîṅ bcâ subìt da qvéi dal servìsi 'd sicurésa. La Roberta (Silvia Ramenghi) la gh vrév andàr c'n un ragàs cgnusû a 'l parc, Cristiano (Lorenzo Flaherty), ma la sò amìga Gloria (Claudia Gerini) la gh al vōl fargàr dgénd a i suo ch'l'è stada rimandàda a scōla in dū matèri. La Cinzia (Sonia Cameriere) la lavóra in un negòsi 'd vistî, la créd 'd èsar na bèla figa, l'è na fan sfegatàda dal Blasco e d'l atōr Sebastiano Somma (Sebastiano Somma) e la n è minga tant gustóśa c'n i sò cliènt. La gh'à dū bijét p'r al cuncèrt ma la n cata gnanc un ragàs dispòst a 'ndàr sèg. Nico (Valerio Andrei) 'l è burióś e 'l pénsa sōl a far-'s i mùscui e 'l śburòṅ cun tut. Insém a 'l sò amìg Gepy (Antonio Degli Schiavi) 'l intórta dū ragasōli da purtàr a 'l spetàcul ma qualchidòṅ al gh fà 'n schèrs vudànd al serbatòj d'l òli dla sò mòta par lasàr-'l a pē. Sò fradèl Massimo, anc s'a gh piàś la mùśica clàsica, al decìd 'd andàr a 'l cuncèrt insém a la Patrizia (Laurentina Guidotti) ch'la gh'à 'l magòṅ parchè l'è péna stada mulàda da Nico.
Giusy Ferreri
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Galavèrna
Ligàm estèren
}}
Andrea Dovizioso
Andrea Dovizioso (Frampùla, 23 ad Mars dal 1986, a s lèś [anˈdrɛːa doviˈtsjozo] in itagliàṅ) 'l è 'n curidōr ad mòti rumagnōl, campiòṅ dal mónd dla 125cc cun la Honda in dal 2004 e vice-campiòṅ in dla clas 250 in dal 2006 e in dal 2007.
Amanti criminali
{{Film }}
Culegamènt estéran
}}
Il più bel giorno della mia vita
{{Film }}
Una coppia in affari
Al prugràma
In di an Dumìla Tarek El Moussa e sò mujēr, la Christina Meursinge Haack, i fàvan gl'agìnt imubiliàr ma pò a gh'è stâ 'l strabùc dal marcâ dgl'abitasiòṅ in dal 2008 ch'al gh'à tajâ 'l gambi. In dal 2011 Tarek 'l à decìś acsè ad cambiàr in part mistēr tacànd un lavōr ad giustadùri 'd cà da véndar misi a pòst a 'n prèsi più élt ad qvél ch'i ìvan pagâ par cumpràr-li. El Moussa 'l à pò dmandâ a 'n sò amìg a jutàr-'l a far avēr a qvéi dal canàł televiśìṿ HGTV na caséta in du 'l fava védar na sò ristruturasiòṅ da 'l inìsi a la fiṅ. In dal 2012 i aṅ firmâ un cuntràt par giràr na stagiòṅ dal prugràma.
L'attacco delle sanguisughe giganti
La pelìcula, giràda c'n un budget stimâ ad setsènt-mila dòlar, l'è dvintàda 'd dumìni pùblic in di Stat Unî.
Luis Sepúlveda
Biugrafìa
In dal Favràr dal 2020, dòp èsar turnâ a Uviêd da 'n fèstival dal lìb'r in Purtugàl, Sepúlveda al taca a n sintìr-as minga tant bèṅ, cumpàgn a sò mujēr Carmen Yáñez. Ricuverâ cun la févra élta a 'l uśdàł dla sità asturiàna, i gh càt'n al vìrus SARS-CoV-2. Al scritōr al mōr pò ad COVID-19 dū méś dòp.
405 (nùmer)
{{Metacaixa
Cowgirl - Il nuovo sesso
{{Metacaixa
Cowgirl - Il nuovo sesso (Cowgirl - Al sès nóṿ) l'è na cumèdia dramàtica americàna dal 1993 ad Gus Van Sant trata da 'l rumànś cult di an Stanta “Even Cowgirls Get the Blues” (Anc al ragàsi ch'i tìn'n adrē a cal vachi i gh'aṅ al magòṅ) ad Tom Robbins.
Da 'l punt ad vista ecunòmic al film 'l è stâ 'n diśàstar parchè l'à ciapâ sōl un migliòṅ e sèt ad dòlar dòp ès'r-an custâ òt. 'L è stâ preśentâ a 'l 50śum Fèstival ad Venèsia e anc a Turònt in dal 1993 ma al n à minga fat na bèla figùra tant ch'al regìsta al 'l à pò armuntâ 'd nóṿ faghénd-al vgnir fóra in na manéra difarènta in dal 1994 dedicànd la pelìcula a 'l atōr River Phoenix mòrt da pôc.
Vincent van Gogh
Dipént
I só quèder pió famûṡ én:
Il buio nella mente
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sunt
Sophie la lavóra sôd, la sà far bèṅ da magnàr, lavàr śò, dar śò a la pólva e pulìr in cà ma a n gh'è vèrs ad far in manéra ch'la lèśa i bijitèṅ ch'i gh làsan, ma a gh'è na spiegasiòṅ: lì lē l'è diślèsica, la n è pròpria briśa bòna ad lèśar, minga par cólpa sua, ma la n vōl minga far savér a ninsòṅ ch'la gh'à cal prubléma lè, a sarév na vargóggna tròp granda par lē.
298
Al 298 'l è 'n an edl III sécol dal Calendàri gregoriàn.
7 chili in 7 giorni
{{Film }}
Sunt
Druànd al ślògan „7 chilo in 7 dè“ e cun 'l ajùt dl'infarméra Miriam (Monica Gioia) e 'd un dumèstic cinéś (Hal Yamanouchi), i dū i ricév'n in dal sèntar par pèrdar pēś un squantèr'n ad cliènt: un pùgil (Giuseppe D'Aloja), na vècia ch'la n gh la cava piò a pasàr par 'l asinsōr, la sora Rosa (Elena Fabrizi), 'l asesōr Turri (Franco Diogene), na cantànta lìrica (Annabella Schiavone), na còpia ciciòna (Fiammetta Baralla e Totò Pinto), un munsgnōr (Franco Adducci) ch'un quàlc pcâ 'd góla al 'l arà fat anc lò, un ragasōl dispetóś ciamâ Paolone (Fabrizio Sergi) e na bèla dóna, la Tiziana (Tiziana Pini), ch'a n s sà mia parchè la sia lè.
Culegamènt estéran
}}
Non giocate con il cactus
Sunt
Oliver Cromwell (Daniel H. Jenkins), un ragàs ch'al s pòrta adrē al scutmàj 'd O.C., 'l è dimóndi amìg cun Mark Stiggs (Neill Barry) e durànt al dè al s divèrt insém a lò. Al viṿ in un paéś dl'Ariśòna insém a sò nunòṅ. Quànd 'n asicuradōr sénsa scrùpui, Randal Schwab (Paul Dooley), 'l al fà 'rmàgnar in buléta, al vèć 'l è custrét a finìr a 'l uspìsi.
1045 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1045, mo invéci 'l an 1045 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 1045 (milequarantasìnc, millequarantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1044 (milequarantaquàter) e 'l vin prìma dal 1046 (milequarantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MXLV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequarantasinchéśim post.
Radio Studio 54 Network
Culegamènt estéran
L'iva tachê a traśmèter in di dintóren ed Reggio Calabria, mo 'd lung al tèimp la gh'la cavèva 'd tōr di pcòun 'd dagli ètri ràdio e dòunca 'd potensièr al só signêl anca fóra ed Rèś e dla Calàbria.
Dialet mantuan
{{dialort | dial=Mantuàn}} Al dialet mantuan l'è un dialèt ad l'emiliàn ch'a 's parla int la pruinsa 'd Mantua. Al s'è discütüd par un bel pó se 'l mantuàn al fa part dal Lumbard o ad l'Emilian parchè, cóme àtar dialèt al cunfìn tra i dü grüp lenguìstich (al piazentìn, al pavés, o anch al frarés col vénet) a g'ha caraterìstighi ad tüti e dü. Ancö al vèn clasificàt cóm dialèt emiliàn, ànca se cósta distinsiùn l'éra stàda zamò fàda da Bernardino Biondelli int al 1853 (lü l'ha dit che 'l Mantuàn el fa part ad la variànt mantuan-fraréza 'd l'Emiliàn)
Collegamèint d’ed fôra
}}
26 ed setèmber
Al  l'è al 269śum dè dal calendàri gregoriàn (270śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 96 dè a la fin dl'an.
Pericolo in agguato
Pericolo in agguato (Perìcul a la pòsta), cgnusû in Itàglia anc c'n al tìtul ad Procedura ossessiva, 'l è 'n thriller par la televiśiòṅ dal 1978 scrit e dirèt par John Carpenter.
Sità dal Mèsic
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Krakatoa, est di Giava
{{CITAZIONE|L'incredìbla giurnàda ch'l'à squasâ la tèra in fiṅ a 'l sò sèntar!|Tagline dal film}}
La pelìcula l'è stada candidàda a i Prèmi Òscar par gl'efèt speciài.