cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taramòtt dla Matrice dal 1639
{{Metacaixa
Ehi... ci stai?
{{Metacaixa
Azúcar Moreno
Biugrafìa
Al prim disc fat dal duo 'l è gnû fóra in dal 1984 e al s ciamàva Con la miel en los labios (Cun la mēl in di làbar). In séguit i védan la luś Estimúlame (Par-um sù, 1986) e Carne de melocotón (Carna da pèrśag, 1988).
Al sucès internasiunàl al riva in dal 1990 quand al dū extremadùri i càntan al braṅ Bandido a 'l Eurofestival ad Śagàbria e i finìsan al quint pòst. Da 'd lè in avànti, gl’Azúcar Moreno i faṅ gnir fóra dimóndi àtar disc in dal sò paéś fiṅ tant chè, in dal Nuvémbar dal 2007, i s mòlan parchè l’Encarna Salazar la diś 'd avér un càncar, ma minga sōl par qual lè.
Béssa
Referènsi
Äl bess (Colubridae) én al gròpp piò nombraus ed serpént. Cal bisti qué én fora såura tott ed dé. I n én brisa acsé tant vnenåusi.
Devour - Il gioco di Satana
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Erin Moran
In dal 1982 e in dal 1983 l'à recitâ insém a Scott Baio in dal spin-off Jenny e Chachi, série ch'la gh'à frutâ in dal 1983 'l prèmi Young Artist Award. La Erin l'à laurâ anc in àtar soquànt telefìlm in di an Stanta e Utànta cuma Tre nipoti e un maggiordomo, Love Boat e La signora in giallo mént'r a 'l cìnema la n gh'à minga abû tanta furtùna.
1489
Al 1489 (MCDLXXXIX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XV sécol dal Calendàri gregoriàn.
Watse Cuperus
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Brasilia
Brasilia a l'è la capitäla dal Brasil dal 21 aprìl dal 1960. All'è dëintar una teritòri picëin c'al sa ciàma Distrito Federal, dëintar al Stä ad Goiás.
Fuga da Alcatraz
{{Metacaixa
{{Film }}
Fuga da Alcatraz (Scapàda da Alcatraz) 'l è 'n film dramàtic dal 1979 ad Don Siegel girâ dabòṅ in dla parśòṅ 'd Àlcatraz, séd'ś an dòp ch'l'è stada saràda. Al cònta un fat véra sucès là 'l 11 ad Śugn dal 1962 quànd tri óm, Frank Morris e i fradèi John e Clarence Anglin, i gh l'àṅ cavàda a scapàr via.
Culegamènt estéran
}}
1776 (nùmer)
{{Metacaixa
Norfolk (Virgìgna)
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1204 (nùmer)
Al 1204 (mileduśeintquàter, milleduecentoquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1203 (mileduśeinttrī) e 'l vin prìma dal 1205 (mileduśeintsìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileduśeintquatréśim post.
La signora scompare
La signora scompare (La sgnōra la sparìs) 'l è 'n film thriller dal 1938, girâ in biànc e négar, 'd Alfred Hitchcock ch'al fà part dal sò perìud ingléś.
Oklahoma City
Al 19 'd Avrìl dal 1995 in sità a gh'è stâ un brut atintâ ch'l à fat 168 vitmi. Al respunsàbil, ch'l à tirâ śò 'n palàs faghénd scupiàr un càmion, 'l è stâ 'n espunènt dla dèstra pēśa americàna, Timothy McVeigh.
Spasèta (per cavî)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Noti e referèinsi
}}
Rio de Janeiro
Rio de Janeiro aLl'è la scònda sitä dal Brasil dòpa São Paulo, e anca capitäla dal Stä umònim.
365 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
452 (nùmer)
{{Metacaixa
Colegamèint estèren
}}
1492
Al 1492 (MCDXCII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XV sécol dal Calendàri gregoriàn.
Brisbane
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Brisbane (a s lèś /ˈbrɪzbən/ in Ingléś) l'è na sità dl'Austràglia. Cun i sò 2.004.262 abitànt l'è qvéla più granda dal stat dal Queensland e la tèrsa dal paéś.
Bùla
La bùla (segatura in itagliàṅ) l'è cal materièl ed pcunsèin cic cic ed lègn ch'a selta vìa e a casca a tèra in dagli operasiòun ed śgadùra, quand i s tàjen di trus, di spròc e anca del tèvli ed lègn.
Fair Play
Sunt
A s vèṅ a savēr che Jean-Claude 'l iva fat na traplàda par fargàr-ag 'l incàrag. Durànt na cursa in di bòsc cun la Nicole, al rós al gh'iva dit ch'al saìva che lē la purtàva via di bèsi ad nascòst na quàlc vòlta par jutàr sò pàdar ch'l éra pîṅ ad dèbit. Par taśēr Jean-Claude 'l iva vlû che lē la purtìs via di fój da 'l dossier 'd Alexandre par métar-'l in di guàj. E l'è andàda pròpria acsè.
Marie Chantal contro il dr. Kha
{{Metacaixa
Loalwa Braz
La Loalwa Braz Vieira, cgnusùda méj cuma Loalwa Braz (Rio de Janeiro, 3 de Śugn de 1953 — Saquarema, 19 ad Śnar dal 2017) l'è standa na cantànta braśigliàna, famóśa p'r avér cantâ 'l braṅ dla Lambàda c'n al grup di Kaoma, sìngul ch'l è stâ bòṅ ad véndar da piò ad sinc migliòṅ ad còpi in tut al mónd.
Brian De Palma
Da sèmp'r ispirâ a la tècnica 'd Alfred Hitchcock, 'l è cgnusû specialmènt p'r al sò pelìculi Carrie, lo sguardo di Satana, Scarface e The Untouchables - Gli intoccabili.
Biugrafìa
Nâ in dal New Jersey da di genitōr cun di urìgini itagliàni, De Palma al gira i sò prim film in dal 1968 cun Murder à la Mod e Ciao America!, qvést chè c'n un śōvan Robert De Niro. Sèg al gira anc Hi, Mom! dal 1970.
Alisa Klejbanova
{{Metacaixa
Lo squartatore di New York
{{Film }}
Brian De Palma
Biugrafìa
In di an a vgnir Brian al gira soquànt film dal gènar gangster, Scarface (1983), scrit p'r Oliver Stone, The Untouchables - Gli intoccabili (1987) cun Sean Connery, Robert De Niro e Kevin Costner e Carlito's Way (1993) c'n Al Pacino e Sean Penn. In dal mèś al thriller Omicidio a luci rosse (1984) e al thriller Doppia personalità (1992), àt'r umàǵ a Psyco.
In dal 1996 al lavóra su cumisiòṅ in dal film 'd asiòṅ Mission: Impossible, prudót e interpretâ par Tom Cruise, na pelìcula ch'la gh la cava a far sù 'n squantèr'n ad bèsi a 'l cuntràri dal sucesìṿ Omicidio in diretta cun Nicolas Cage mént'r al fantasientìfic Mission to Mars dal 2000, custâ sènt migliòṅ ad dòlar, al in fà sù ùndas da piò.
Il seme della follia (film 1994)
{{Film }}
Platoon
Platoon (Plutòṅ) 'l è 'n film ad guèra dal 1986 'd Oliver Stone ambintâ a i tèmp dal Vietnam e al cònta di fat sucès dabòṅ a 'l regìsta ch'al gh'iva tòlt part in di an 1967 e 1968. 'L à purtâ a cà quàtar Prèmi Òscar, anc film e regìa, su òt nomination. Stone 'l à vins anc 'l Órs 'd Argìnt a 'l Fèstival ad Berlîṅ par la regìa.
Daniela Hantuchová
Caréra
In dal 2010 la patìs dū scunfìti da l'Anastasija Pavljučenkova a Dubai e in finàl a Monterrey. In di Stat Unî la pèrd da la Roberta Vinci a Indian Wells e da la Venus Williams a Miami. La próa a far méj in sla tèra vérda ad Charleston e là la bat prima l'Angelique Kerber e pò la Jelena Janković ma in semifinàl la céd a la Samantha Stosur 3-6 6-7. A Róma e a Madrid la và fóra subìt, lasànd strada a la Francesca Schiavone e a l'Anastasija Pavljučenkova. Chi lē la n gh'à cumpasiòṅ dla śluvàca gnanc a Cincinnati perchè la la bat incóra a 'l prim tùran.
97 (nùmer)
{{Metacaixa
Son frère
Sunt
Thomas (Bruno Todeschini) e Luc (Éric Caravaca) i èṅ dū fradèi ch'i stànan e i lavór'n a Parì. Al prim al fà 'l gràfic ad computer e 'l è ligâ a la Claire (Nathalie Boutefeu), al secónd 'l è 'n insgnànt fnòć ch'al gh'à na relasiòṅ cun Vincent (Sylvain Jacques). Chi lōr i n s védan minga tant ma 'l ròbi i càmbian quànd a Thomas i gh càt'n un brut mâł dal sànguv esénd ch'al sò còrp al fà fadìga a far al piastrìni. Luc 'l è custrét acsè a tgnir-'g adrē anc parchè sò màdar (Antoinette Moya) e sò pàdar (Fred Ulysse) i n èṅ minga bòṅ ad dar afèt, inóltar la muróśa ad sò fradèl la s tira indrē dagnóra subìt.
246 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 246, mo invéci 'l an 246 dòp ch'l era nê Noster Sgnōr, 't ê da 'ndèr chè) Al 246 (duśeintquarantasē, duecentoquarantasei in itagliàn) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 245 (duśeintquarantasìnc) e 'l vin prìma dal 247 (duśeintquarantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCXLVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al duśeintquarantaseéśim post.
Blow-Up
Par cla pelìcula chè al regìsta fraréś l'à pò vins la Palma 'd Òr a 'l 20śum Fèstival ad Cannes, ciapànd anc na nomination a i Prèmi Òscar par la regìa e par la senegiadùra uriginàla.
Al film 'l è custâ un migliòṅ e òt ad dòlar e al 'n à fat sù vint.
Sydney
{{Metacaixa
Tordè d’arbètta
Pr'al dèt i tordej j g'han da isir: "long ed tgniss, sensa r'taj, foghè in t'al butèr e sughè in t'al formaj".
Frânch arzân
1 Frânch arzân = 13 Sôld e 4 Bèsi mudnèiş = 0,256 F.italiân;
Ungherî
L'Ungherî l'è 'na Repóbblica Parlamentèr, al prémm minîster adès l'è Viktor Orbán (elèt dal 2010), la Presidänta d'la Repóbblica invêzia l'è Katalin Novák (elètta dal 2022).
Uservatòri astrunòmic Śamiàṅ Muntanàr
{{Metacaixa
In dal 2001 al 'n è stâ catâ anc 'n àtar: 357116 Attivissimo.
Valeria Marini
Àtar prugèt
}}
1552 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1552 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 776: Fatoriśasiòun:
Repulsion
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1001 (nùmer)
{{Metacaixa
Redeemer of Souls
Redeemer of Souls (Redentōr dgl'anmi) 'l è 'l darsetéś'm àlbum in studi dal grup heavy metal di Judas Priest, al prim sénsa 'l chitarìsta stòric K. K. Downing. 'L è stâ publicâ in dal Luj dal 2014.
In di Stat Unî 'l à vindû trentadū-mila còpi in dla prima stmana rivànd a 'l sèst pòst dla clasìfica Billboard. In Finlàndia 'l à fat incóra méj piasànd-as a 'l prim pòst mént'r in Germâgna e in Nurvégia 'l à fat tèrs.
Braṅ
Tut i pès i èṅ stâ scrit par Rob Halford, Glenn Tipton e Richie Faulkner.
Hot Spot - Il posto caldo
{{Film }}
Sunt
In cal méntar un vèć òrub al scólta incòsa e al và a cuntàr tut a 'l sierìf (Barry Corbin). Dòp che anc Julian al gh testimògna cóntar, 'l óm al finìs in parśòṅ ma sōl par pôc parchè la Dolly la diś ch'la 'l à vdû impgnâ a śmursàr 'l inséndi prima dla rapìna. Harry al vèṅ acsè mandâ lìbar.
Robin Williams
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Biugrafìa
In dal 1989 Peter Weir 'l al sarnìs par la part dal prufesōr rivulusiunàri John Keating in L'attimo fuggente e anc chè al và davśèṅ a 'l Prèmi Òscar. Cal prèmi chè al riva par lò in dal 1998 p'r al film Will Hunting - Genio ribelle dòp che Williams 'l à laurâ anc par Kenneth Branagh (L'altro delitto), Steven Spielberg (Hook - Capitan Uncino), Chris Columbus (Mrs. Doubtfire - Mammo per sempre) e Woody Allen (Harry a pezzi).
Lo specchio scuro
Culegamènt estéran
}}
Veronica Lario
Caréra in dal cìnema e in dal teàtar
La Lario la fà al sò debùt in dal mónd dal spetàcul in dal 1979 cumparénd in du senegiâ par la televiśiòṅ, Bel Ami (tìtul in francéś ch'al vól dir Bèl Amìg) ad Sandro Bolchi e La vedova e il piedipiatti (La védṿa e al śbir) ad Mario Landi.
La famìja
Mèntar l'éra drē a recitàr in dal teàtar Manzoni ad Milàn in dal 1980, la cgnós Silvio Berlusconi, proprietàri dal teàtar, e la s gh mét insém, andànd a vìvar a villa Borletti a Milàṅ.
'L òt 'd Utóbar dal 1985, dòp che Berlusconi 'l à divursiâ da la sò prima mujér, Veronica la và a vìvar sèg e i sa spóśan in cumuṅ al 15 ad Dicémbar dal 1990, cui i tri fiói Barbara (1984), Eleonora (1986) e Luigi (1988) bèla nâ.
The City of No Limits
{{Film }}
Sunt
La Marie, dimóndi malvluntéra, la cunfèsa che “Rangel” 'l éra mòrt in parśòṅ dòp èsar stâ arestâ a la fruntéra ma l'è na bala parchè in dla cambra 'd sò màdar Victor al cata 'n lìbar scrit in dal 1987 par Joaquín Navarro, dvintâ scritōr in cal méntar. Al śōv'n al vōl andàr-'g a fónd par dasquaciàr cal segrét lè.
Veronica Lario
Nòti
}}
Traffici proibiti
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Judas Priest
Gl'inìsi (1969-1975)
Par via dal bèli eśibisiòṅ dal viṿ, i quàtar i gh la càvan a firmàr in dal 1974 un cuntràt cun la Gull Records e pò, cun Glenn Tipton ch'a s śònta in séguit dand inìsi a la mòda di grup metal ad druàr dū chitarìsta, i daṅ vita a 'l prim disc, Rocka Rolla. 'L àlbum, che in cupertìna al gh'à un tap cun scrit in sima al tìtul a la manéra dla Coca-Cola, al vèṅ pôc cunsiderâ dal pùblic e anc da i crìtic, e 'l è ligâ a 'l hard rock cun di riferimènt a 'l rock prugrèsiv, un misćiùs minga purtâ avànti in séguit in chi àtar lavōr.
Sad Wings of Destiny
Par dar 'n apòǵ a 'l disc, i sinc i tàcan un tour europeo, vèrt e sarâ da dū cuncèrt in cà sua. Dit quést, Halford e chi àtar i s càtan incóra in buléta par via ad cundisiòṅ ecunòmichi minga stabìi anc parchè la Gull Records la gh dava sōl di bòṅ p'r i past in ménsa. In sò ajùt la riva la CBS/Columbia ch'la gh fà firmàr un cuntràt lung ma faghénd acsè al grup al pèrd i dirìt dal canti di prim dū disc e al registrasiòṅ di démo ch'i rèstan in maṅ a la vècia cà discugràfica.
Sin After Sin
Subìt dòp la surtìda dal disc, al grup al partìs p'r un tour péś ch'al fà tapa anc in di Stat Unî par la prima vòlta par na vintìna ad cuncèrt.
Stained Class
I sìngui i èṅ dū: Better by You, Better Than Me (cover di Spooky Tooth) e Evening Star. Àtar braṅ clàsic dal grup ch'i s càtan chè i èṅ Beyond the Realms of Death (un lènt cun dal śgranfgnàdi metal, sunâ da spés dal viṿ), Saints in Hell (dimóndi dura) e Heroes End (pîna ad riff dal duo Tipton/Downing).
Point Of Entry
Anc s'al disc al n riva minga a i livèi dal precedènt, al vénd bèṅ listés.
Screaming for Vengeance
In dla cupertìna dal disc a s véd n'àquila ad metàl ch'la vèṅ śò a tut andàr cun da drē un sōl rós su sfónd śal. Invéci da cl'atra banda a s pōl lèśar ad sóta a i tìtui dal canti: «From an unknown land and through distant skies came a winged warrior. Nothing remained sacred, no one was safe from the Hellion as it uttered its battle cry... Screaming for Vengeance» (Da na tèra ch'a n s cgnós briśa e pasànd par di ciēi luntàṅ 'l è rivâ un cumbatènt alâ. Gnint 'l è armàst sàcar, ninsòṅ 'l éra al sicùr dal Leòṅ Infernàŀ mèntar 'l éra drē a dir al sò śbraj ad batàja... Sigànd par Vendéta).
Defenders of the Faith
Tri i èṅ i sìngui tirâ fóra da cal lavōr chè: la rabìda Freewheel Burning, Some Heads Are Gonna Roll e Love Bites. Àtar clàsic dal grup 'l è anc The Sentinel (i Machine Head i l'aṅ sunàda in dl'edisiòṅ speciàla dal disc Unto the Locust dal 2011) ma 'l è 'n àtar al braṅ ch'al fà al stus: Eat Me Alive. Difàti l'urganiśasiòṅ PMRC, ch'la gh'iva butâ i òć adòs da 'n pès, la gh dà còntra insfilsànd cla canta lè a 'l tèrs pòst in dla lista di braṅ da mét'r al band dit „Filthy Fifteen“ (I Quìndas Spurcaciòṅ) parchè i dgìvan ch'la dascurìs ad sès fat cun la bóca.
Al ritóran 'd Halford
Al sìngul sarnî par gnir fóra da par lò 'l è Revolution. Al finirà a 'l 23śum pòst in di Stat Unî (in dla Mainstream Rock Tracks chart), un quèl ch'al n sucidìva minga da i tèmp ad Night Crawler (1992).
La sperimentasiòṅ ad Nostradamus
Sèmpar in dal 2008 i tōśan part a 'l Metal Masters Tour insém a Heaven & Hell, Motörhead e Testament. 'L an dòp invéci i sònan in gir p'r al mónd p'r intēr al disc British Steel a trint an da la sò surtìda. I vànan sèg i Whitesnake ma chi lōr i èṅ pò custrét a dar-gh a muć par n'infesiòṅ a 'l còrdi vucàli dal cantànt David Coverdale.
'L Arvédras ad K.K. Downing
Al 14 ad Luj dal 2009 i faṅ vgnir fóra al disc da 'l viṿ A Touch of Evil: Live na racòlta ad braṅ sunâ live da 'l 2005 a 'l 2009, cun la dèntar na Eat Me Alive tiràda fóra da di scafài pîṅ ad pólvra. L'eśibisiòṅ ad Dissident Aggressor la vins al Grammy Award dal 2010 cuma Best Metal Performance.
Bragança do Pará
Storia
La fundaciòn üficiäla dal cumoin a l'è dal 1854
36 (nùmer)
In dla śmòrfia ed Napol
In dla śmòrfia, al nùmer 36 al vōl dìr "el nàcheri" ('e castagnelle in napoletàṅ, damànd ch'a gìsen le nacchere in itagliàṅ).
Lo squartatore di Los Angeles
{{CITAZIONE|Al móst'r al tórn' a samnàr al terōr!|Tagline dal film}}
Flat Earth Society
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sćìfel
Al 'sćìfel (fischio in itagliàṅ) l'è 'n sòun dimòndi fort e élt ch'a sèlta fóra supiènd fòrti edl'ària da 'n buśèin cìc.
One Hour Photo
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Turchî
{{Metacaixa
Corporativîṡum
Ai pôlen èser di elemént ed corporativîṡum int la pió pèrt di sistàmm ecunòmic: quall suzialéssta, quall faséssta e quall liberaléssta. Al é tipicamänt, parô, lighè al fasîṡum, cum tentatîv d arsôlv i cunflétt stra i uprèr es al capitèl sänza dla culetiviżaziån, téppica di cumunéssta, mo cn al intervänt autoritèri dal stèt e la costituziån ed stäl curpuraziån qué.
Turchî
La cunféṅna a såura ed sîra cun la Bulgarî e cun la Grêcia, a matéṅna cun la Geòrgia, cun la Armènia, cun al Ażerbaigiàn e cun l Iraq, e d såtta cun la Sirî. Äl só sîra i én mujè dal Mèr naigher, äl sa matéṅna dal Mèr egê e d såtta dal Mèr mediteranî.
In the Cut
{{CITAZIONE|Tut qvél ch'a saî a prupòśit dal deśidèri 'l è mòrt e saplî.|Tagline dal film}}
La Nicole Kidman, ch'la gh'iva da far la part dla Frannie, l'à pò decìś ad tiràr-'s indrē, tgnénd a drē sōl a la prudusiòṅ e lasànd-la a la Meg Ryan ch'la s cava via i pagn dla ragàsa "àqua e savòṅ" par giràr un film malnét asè.
New York (stat)
{{Metacaixa
Il gatto dagli occhi di giada
{{Metacaixa
1002 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1002, mo invéci 'l an 1002, 't ê da 'ndèr chè) Al 1002 (miledū, milledue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1001 (mileùn) e 'l vin prìma dal 1003 (miletrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileduéśim post.
Colegamèint estèren
}}
548 (nùmer)
{{Metacaixa
Un grappolo di sole (film 2008)
{{CITAZIONE|I n gh'ìvan gnint, adès i gh'aṅ na spransa.|Tagline dal film}}
Sunt
A la Lena (Phylicia Rashad) a gh'è péna mòrt sò marè, ch'al s è fat al cûl tuta la vita par psēr purtàr a cà da magnàr, e adès la spèta deśmìla dòlar dal premi dl'asicurasiòṅ. La dóna la i vrév druàr par cumpràr-as na cà nóva c'n al mutṿo ma i sò fiōi i gh'arévan dgl'idéi difarènti. A la Beneatha (Sanaa Lathan) a gh piaśrév cuntinuàr a studiàr a l'università par dvintàr na dutōra mènt'r a Walter Lee (Sean Combs) i bèsi i gh farévan còmad par cumpràr cun di sòci sò amìg un lucàl. Chi lò, ch'al fà 'l autìsta par na famìja 'd biànc, 'l è spuśâ cun la Ruth (Audra McDonald) e 'l gh'à 'n putèṅ pìcul ciamâ Travis (Justin Martin), più 'n àt'r in arìṿ.
La Lena la decìd ad spéndar trimìla-e-sincsènt dòlar par farmàr na cà in dal quartēr bèṅ ad Clybourne Park, pò al dà chi àtar bèsi a Walter Lee da spartìr cun sò surèla ma chi lò al i dà tut a 'l sò sòci Willy Harris (Ron Cephas Jones) par cumpràr al night club. Purtròp chi lò al sparìs a 'l impruvìś tgnénd-as tut lò.
366 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 366, mo invéci 'l an 366, 't ê da 'ndèr chè) Al 366 (terśeintessantasē, trecentosessantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 365 (terśeintessantasìnc) e 'l vin prìma dal 367 (terśeintessantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCCLXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al terśeintessantaseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Vittime di guerra
Culegamènt estéran
}}
Il pensionante (film 1927)
{{Film }}
1553 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1553, mo invéci 'l an 1553, 't ê da 'ndèr chè) Al 1553 (milesincseintsinquantatrī, millecinquecentocinquantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1552 (milesincseintsinquantadū) e 'l vin prìma dal 1554 (milesincseintsinquantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDLIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milsincseintsinquantatriéśim post.
Alida Valli
In dla sò caréra l'à laurâ anc a Hollywood e fat di film cun di regìsta cuma Mario Soldati, Alfred Hitchcock, Luchino Visconti, Michelangelo Antonioni, Roger Vadim, Claude Chabrol, Pier Paolo Pasolini, Bernardo Bertolucci, Mario Bava e Dario Argento. L'à vins dū „Dàvid ad Dunatèl“, un „Nàstar 'd Argìnt“, na „Grolla 'd Òr“ e 'n „Lèòṅ 'd Òr“ a la caréra a 'l Fèstival ad Venèsia dal 1997.
Biugrafìa
Nada in Ìstria quànd l'éra incóra itagliàna, da śōvna, dòp avér fat di cōrs a 'l “Sèntar sperimentàł dal cìnema”, la sarnìs al cugnóm Valli pascànd a caś un cugnóm su 'n elènc telefònic. Al sò prim film 'l è dal 1935 e al s intìtula Il cappello a tre punte ad Mario Camerini. In chi an lè, qvéi dal cìnema di telèfun biànc, la gira dimóndi pelìculi, siē par Max Neufeld e atri par Mario Mattoli. A 'l Fèstival ad Venèsia dal 1941, par la sò part dla Luisa in Piccolo mondo antico ad Mario Soldati, la ciàpa 'n prèmi speciàl da 'l cònt Giuseppe Volpi di Misurata cuma atōra itagliàna d'l an.
Nòti
}}
Be Loved
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Rocky Carroll
Àtar prugèt
}}
1780 (nùmer)
Èter progèt
}}
1302
Al 1302 (MCCCII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIV sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Erika Sema
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
821 (nùmer)
{{Metacaixa
Mùsla
D' in dû la deśvîn
Già i grèc antîg i 'mparèven a cgnùser la mùsla dai merchè 'd Mossul (arèint al fiùm Tigri), anca s' la s' tisìva già incòri piò antigamèint in dl' Uriĵnt ed l' India. Marco Polo in dal sô Miliòun al la descrivarà cuma 'na cumpunèinta di vistî di musulmàṅ.
Canòsa
Materiêl pr'andêregh in fònda
}}
Le barzellette
{{Metacaixa
Sunt
Dū fîg 'd Ìndia (Max Cavallari e Bruno Arena) i èṅ in pinsēr parchè i aṅ sintî 'n inśgnēr (Mario Patanè) cuntàr a 'n pulìtig sicigliàṅ (Corrado Scalia) un prugèt par tiràr sù 'n pònt su 'l strét ad Mesìna e par far-al i gh'aṅ da spasàr via incòsa.
Vestito che uccide
Sunt
L’Amy (Mädchen Amick) l'è na śōvna ch'la gh dà dèntar dimóndi a scōla, specialmènt in dal cōrs dal prufesōr Buchanan (Anthony Perkins). Faghénd l'asistènta a teàtar la gh'à la manéra 'd cumpràr un vèć baùl cun dènt'r un mantèl rós ch'al gh'à na maledisiòṅ aztéca adòs tant ch'al studióś ch'al 'l iva catâ, prima 'd tōr-as la vita, al masa 'l guardiàṅ dal muśèo e pò anc sò mujér.
Mortuary - Obitorio
{{CITAZIONE|Prima 'd èsar saplî... bada bèṅ 'd èsar mòrt dabòṅ!|Tagline dal film}}
Cappella
Biugrafìa
Cun cal braṅ chè però la Kelly Overett la s in và e a gh'è ch'a diś ch'la n àppia mai cantâ dabòṅ mai na canta. Tant par dir-'n una, la Vicky Shepard l'iva fat càuśa a i Cappella dgénd che la vóś ad U & Me la fus tòlta pari pari da 'l sò braṅ Love Has Changed My Mind dal 1992, ma p'r al fat che U & Me la n fus mai gnuda fóra in di Stat Unî, al sò paéś, a n s 'n è fat gnint.
Giovanni Vacca
{{Metacaixa
9 ed mèrz
Al  l'è al 68° dè dal calendàri gregoriàn (69° in di an bisestìl); agh vólen incòra ètri 297 dè a la fin dl'an.
Utah
'L Utah (a s lèś /ˈjuːtɔː/ o /ˈjuːtɑː/ in ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat di Stat Unî ch'al s è unî a la federasiòṅ in dal 1896 e ch'al fà part di Stat Usidentài.
Al cunfìna a nòrd cun 'l Idaho e c'n al Wyoming, a èst c'n al Culuràdo, a sud cun 'l Ariśòna e a òvest c'n al Nevàda. In un sōl punt al tóca anc al Mèsic Nóṿ, a sud-èst. In dal stat i s càt'n al Muntàgni Predóśi. Al 62% di sò abitànt al tîṅ adrē a la Céśa 'd Gesù Crist di Sant di Ùltim Dè, curènt magiuritària dal muimènt di murmòṅ.
1514 (nùmer)
Èter progèt
}}
Paulo Coelho
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Rebeka Masarova
{{Metacaixa
Bats
Sunt
Insém a 'l sierìf Emmett Kimsey (Lou Diamond Phillips) e a 'l dutōr Tobe Hodge (Carlos Jacott), la Sheila e Jimmy i tàc'n a pascàr al gnal. Al sìndic dla sità 'l órdna a la gint 'd armàgn'r in cà ma ninsòṅ a gh dà a mènt acsè i papastrèi i pōlan far fèsta. Par salvàr la Sheila a mōr anc al dutōr Hodge.
Cuore sacro
{{Metacaixa
462
Al 462 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
Plata quemada
Sunt
I dū i strùlg'n un piàṅ par rapinàr un camion blindâ insém a 'n àtar grup ad delinquènt patintâ: al drugâ pódag El Cuervo (Pablo Echarri) insém a la sò muróśa purcùsa nimàla Vivi (Dolores Fonzi), al cap Fontana (Ricardo Bartis) e 'l avucàt Nando (Carlos Roffé). Durànt al cōlp Angel 'l armàgn frî e Nene, par l'arlìa, al masa dū agìnt. La pulisìa la cata la baś dal grup, 'l apartamènt dla Vivi, ma quànd i rìvan lè a gh'è sōl lē. La ragàsa la diś ch'i èṅ scapâ via tut p'r andàr a lugàr-'s in Uruguày druànd di pasapòrt fals ch'al gh'à dâ un sèrt Losardo (Héctor Alterio).
Quadrê (giometrìa)
In dla giumetrìa mia evclidéa
In dla giumetrìa mia evclidéa, al quadrê al s definìs pèra pèra cal polìgon ch'al gh'à i cô e i àngol cumpàgn:
Claude Mellan
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Nicole Minetti
Biugrafìa
In dal Śnar dal 2011 la sò culéga ad partî Sara Giudice la decìd ad catàr sù dal firmi par dmandàr-ag ad lasàr libra la sò scrana ma al presidènt Formigoni a n è mia 'd acòrd e al diś ch'i prucès i n fànan minga in si giurnài.
1209 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1209, mo invéci 'l an 1209, 't ê da 'ndèr chè) Al 1209 (mileduśeintnōv, milleduecentonove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1208 (mileduśeintòt) e 'l vin prìma dal 1210 (mileduśeintdēś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileduśeintnovéśim post.
Koinè Emijana
Acèint tônich
â, ai, au, ê, è, ei, î, ie (finêl), ô, oa, ou e û ej en sainper tônichi.
Artéchel determinatif
In emijan a j·é quâter artéchel determinatif:
Plurêl di agetif
Socuanti vault sta raigla ché la veign mia arsptêda.
Avair
Ste vêrub ché al paul èser avxijêr.
L’oura
Exainpi:
La grande abbuffata
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La grande abbuffata (La gran magnàda) l'è na cumèdia dramàtica dal 1973 ad Marco Ferreri preśentàda in cuncōrs a 'l 26śum Fèstival ad Cannes.
1440 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
648 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Shenouda III
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Shenouda III (in Àrab با با شنودة الثالث) nasìd a Salam (Egìtt al 3 d'agùst dal 1923 - 17 ad märs 2012), lè stä al 117° Papa d'la Cèsa Copta-Urtudòsa dal 14 ad nuëimbar dal 1971.
SpongeBob SquarePants
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Velvet - Il prezzo dell'amore
La pelìcula l'à fat sù pôc da piò ad siē-mila dòlar in di cìnema americàṅ. Par la siggla finàla a s è druâ al braṅ “Happy Together” cantâ p'r i The Turtles.
Sunt
Fred (Stanley Tucci) al fà 'l avucàt a New York, 'l è spuśâ e al gh'à 'n fiōl śōvan ch'al s ciàma Chris ch'l è 'n as ad brìscula in fat ad computer. Stuf dla sò famìja, un dè al mòla incòsa, al fà 'l valìś e al và a catàr na sò ex amànta, la Velvet (Alice Eve) ch'al n véd da quàt'r an. Chi lē quànd la 'l véd sunàr a 'l us la n créd a i sò òć ma la gh vèra listés anc s'la gh diś ch'la gh'à 'n apuntamènt e ch'la gh'à da preparàr-as.
La Velvet, nóm 'd art, l'è na studènta che par far sù di bèsi la s è misa a 'ndàr a lèt c'n i pàdar di sò cumpàgn ad scóla, sinc o siē i gh'èṅ cascâ, Fred cumpréś, anc se la ragàsa la gh diś ch'in alóra la s éra inamuràda dabòṅ ad lò.
Culegamènt estéran
}}
Sunderland
{{Metacaixa
I sò abitànt i èṅ ciamâ anc Mackem.
Nick Nolte
In dla sò caréra al gh l'à cavàda a ricév'r un Golden Globe cuma atōr 'd un film dramàtic e tri candidadùri a i Prèmi Òscar p'r i film Il principe delle maree, Affliction e Warrior.
La mano che nutre la morte
La mano che nutre la morte (La maṅ ch'la nutrìs la mòrt) 'l è 'n film ad scarésa dal 1974 scrit e dirèt par Sergio Garrone.
Nadia Cassini
La Gianna Lou Müller, cgnusùda méj c'n al nóm 'd art ad Nadia Cassini (Woodstock, 2 ad Śnar dal 1949), l'è na showgirl, cantànta e atōra americàna cun di urìgini itagliàni (sò nunòṅ 'l éra sicigliàṅ).
460
Al 460 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
4 ed lói
Al  l'è al 185śum dè dal calendàri gregoriàn (186śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 180 dè a la fin dl'an.
La tarantola dal ventre nero
Sunt
Tellini 'l è dimóndi śò, al n sà da che pàrt tacàr, ma sò mujér Alba (Stefania Sandrelli) la gh fà curàǵ.
1309
Al 1309 (MCCCIX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIV sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
12 ed mèrz
Al  l'è al 71° dè dal calendàri gregoriàn (72° in di an bisestìl); agh vólen incòra ètri 294 dè a la fin dl'an.
Boris Cyrulnik
{{Metacaixa
Biografìa
Fiōl ed na famìa ebrèa rùso-pulàca imigrèda in Fransa in di an Trèinta, da ragasōl Cyrulnik al cata la manéra, protèt da ginta amìga di ebrèi, 'd an finìr sòta el śgrinfi di naśìsta. Cum'anca lò al in descòr in dal só lìber "Autobiographie d'un épouvantail", chi avenimèint acsè gròs edla só infànsia, i gh'faràn fèr el só strèdi profesionèli e 'd stùdi.
Crash - Contatto fisico
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sunt
Durànt un gir ad nòt in un quartēr “biànc” ad Los Angeles, al prucuradōr distretuàł Rick Cabot (Brendan Fraser) e sò mujēr Jean (Sandra Bullock), na śgnōra dimóndi burgheśòta, i vìvan rapinâ da dū śōv'n ad culōr, Anthony (Ludacris), ch'al và sèmp'r adrē cun la discriminasiòṅ di négar in dla sucietà americàna, e Peter (Larenz Tate), ch'i gh pòrtan via 'l sò gipòṅ. Turnàda a cà, la dóna la fà cambiàr subìt la ciavadùra dla sò vila ma quànd la véd ch'a far al lavōr a gh'è 'n ispànig śmudandâ e pîṅ 'd tatuàǵ, Daniel (Michael Peña), l'è sicùra che chi lò al gh'àppia in mènt ad dar pò na còpia dla ciàṿ a di delinquènt. La sgnōra la gh 'n à anc cun la dóna di fat, la Maria (Yomi Perry), parchè la n lava minga śò bèṅ ma pò quànd la strabùca śò p'r al scali a jutàr-la a gh'è sōl lē e minga la sò “amìga” dna vita, impgnàda tròp da 'l estetìsta.
1004 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1004, mo invéci 'l an 1004, 't ê da 'ndèr chè) Al 1004 (milequàter, millequattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1003 (miletrī) e 'l vin prìma dal 1005 (milesìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequatréśim post.
Plâsit ed Casèin
Colegamèint estèren
}}
1210 (nùmer)
Èter progèt
}}
Luciano Monari
Biugrafia
L'è cunsacrä vèsc ad Piasëinsa al 2 ad stèmbar 1995. L'è Vice-presidente ad la CEI dal Nord-Italia. Al 19 ad lüi 2007, al papa Benedétt XVI l'ha trasfarì a Brësa.
Ligamm ad föra
}}
Véla
In Emélia-Rumâgna
In Emélia-Rumâgna, spēce int l' arzân a 's cunténva a druvêr la parôla "véla" davanti al nòm ed frasiòun, ed sôlit di pôst cun la parôchia. Incòra incō al teritôri dal Comûn ed Rèz l'è divîs in 27 véli. Fîn a i pérm dal Novsèint i cunfîn dal teritôri dal véli ed Rez a rivêven fîn a tâch al mûri ed la sitê, incō ind i sō pôst a gh'è i viêl ed la circunvalasiòun. Cun l'ingrandîres ed la sitê e la butêda zò dal mûri dimòndi véli în stêdi tirêdi dèinter ind la sitê ed Rèz. In spēce al véli ed l'Uspési, Sânta Crōş, Sân Pelgrèin, Sân Prôsper Strinê e 'na pêrt dal teritôri che 'na vôlta al fêva pêrt di Cavasō ch' l' è tra la ferovéia Milân-Bològna e al Mulèin ed Sân Clàvdio. Fîn a la metê ed j ân e-sânta dal Novsèint al véli ed Rèz, mìa tirêdi dèinter al cèinter ed la sitê, a dêven al nómer dal cà cme dét d'ed sōver (per eşèimpi l'indirés ed la cēşa ed Sân Bertlamè l'ēra: Parrocchia di San Bartolomeo, Villa San Bartolomeo n.°1, Reggio Emilia).
La notte dei morti viventi (film 1968)
{{Metacaixa
249 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 249, mo invéci 'l an 249 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 249 (duśeintquarantanōv, duecentoquarantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 248 (duśeintquarantòt) e 'l vin prìma dal 250 (duśeintsinquànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCXLIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al duśeintquarantanovéśim post.
Hyæna
{{CITAZIONE2|Fish on a line walking on dry land but back in the water to drown, we drown floating in sky, he gives birth to swimming horses.|Un pés in dal fił al traśa par tèra ma pò al tórna in àqua p'r andgàr, nuàt'r a 'ndghém in un śvulàs in dal cēl, lò 'l à dâ vita a i cavalèṅ marèṅ.|Swimming Horses, 1984|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
6 ed lói
Al  l'è al 187śum dè dal calendàri gregoriàn (188śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 178 dè a la fin dl'an.
375 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 375, mo invéci 'l an 375, 't ê da 'ndèr chè) Al 375 (terśeintestantasìnc, trecentosettantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 374 (terśeintestantaquàter) e 'l vin prìma dal 376 (terśeintestantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCCLXXV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al terśeintestantasinchéśim post.
Caligola e Messalina
Culegamènt estéran
}}
La caduta degli Dei
Sunt
Al Baròṅ al decìd acsè ad tōr via da la vicepresidénsa dal sò indùstri Herbert Thallman (Umberto Orsini), al marè dla sò anvōda Elisabeth (Charlotte Rampling), par dar-la a 'n àtar sò anvōd, Konstantin (Reinhard Kolldehoff), ch'l è ligâ dimóndi a 'l Camìśi bruni dal partî naśìsta e a Ernst Röhm in parsòna sprand acsè ad tgnir-as bòṅ anc Adolf Hitler ch'l éra drē a tōr al putēr.
Prima dla Nòt di curtèi lung, Joachim von Essenbeck al vèṅ masâ e a ciàpa la cólpa Herbert méntar Martin al numìna Brückmann a la diresiòṅ dl'indùstria ad famìja.
Zèca ed Rèz
Al munèidi batûdi
Eleinch cumplêt dal munèidi batûdi ind la Zèca ed Rèz da quând l'é stêda avêrta a quând l'é stêda sarêda:
Velèta
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Madison Keys
Al sò cólp preferî 'l è al servìsi e la s cata bèṅ a sugàr in sal cimènt. A gh piàś dimóndi magnàr di ślâ e bévar dal the a 'l pèrśag.
Caréra
In dal 2010 la śōga in dal sircùit ITF in dua la vins a Cleveland e la riva in finàl a Bayamon. In dal 2011 i gh dànan na carta salvàdga par śugàr a Miami e lē la pèrd subìt ma lutànd dimóndi cóntar la Patty Schnyder par 3-6 6-1 7-6. Stés quèl anc a gl'US Open ma chè la riva a 'l secónd tùran in dua la pèrd da la Lucie Šafářová par 6-3 5-7 4-6.
Squäquaròn
Al squäquaròn a l’é un furmäi rumagnöl tënar fat cul lat ad vaca, che uriginariamëint i fävan tra la Rumagna e Bulògna, ma incö il la cunusan in tüta Italia.
Storia
Al num, prubabilmëint, al vegna da acqua parché l'é talmëint tënar, c'al par liquìd tant 'me l'acqua, e parchè al scapa (al ciapa la furma dal piàt in dua al sa mëta). Prubabilmëint, cul furmäi ché al gh'era bèle in dal XIX secul, parchè al cardinäl Bellisomi, véscuv ad Cesena, al nin pärla in di so docümëint scrit.
1517 (nùmer)
Èter progèt
}}
Helloween
{{CITAZIONE2|Eagle fly free, let people see, just make it your own way, leave time behind, follow the sign, together we'll fly someday.|Àquila vóla libra, lasa ch'la gint la véda, fà'l a la tò manéra, lasa indrē al tèmp, tîṅ a drē a 'l ségn, un dè a vularém insém.|Eagle Fly Free, 1988|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Culuràdo
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Bòsul
Ezémpi ad dialét ad Bòsul
Pòchi dé dòpu al zuvnòt l'ha tòlt tüti i sò sòld e 's n'è andà.
Ligàmm
}}
1784 (nùmer)
{{Metacaixa
Manhunter - Frammenti di un omicidio
Manhunter - Frammenti di un omicidio (Casadōr 'd óm - Cunsèṅ 'd un masamènt) 'l è 'n thriller americàṅ dal 1986 ad Michael Mann trat da 'l rumànś “Al delìt dla tèrsa luna” ad Thomas Harris. In cla pelìcula chè a s véd par la prima vòlta al persunàǵ 'd Hannibal Lecter (chè ciamâ Lecktor), dvintâ famóś cun la ghigna 'd Anthony Hopkins in dal film Il silenzio degli innocenti dal 1991.
Jimmy Kimmel
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Paura (film 1996)
{{CITAZIONE|Cun di muróś dal gènar, i nemìg i èṅ 'l ùltim quèl ch'a t vōl.|Tagline dal film}}
La pelìcula l'è custàda siē migliòṅ e mèś ad dòlar e la 'n à fat sù dagnóra vint-i-òṅ.
San Żvân
L'é la zitè in duv ai é nèd Giulio Cesare Croce, ón di pió grand espunént dla leteratûra bulgnaisa dal méll e zenczänt.
Standard Operating Procedure - La verità dell'orrore
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Ṡanṡavrëin
Num ragiunäi
Sicilia: anzarola
Piemònt: lazzarìn
Lacrime di Kali
Culegamènt estéran
}}
Angelo Fortunato Formiggini
Soquànt Classici del ridere (Clasic dal rìder)
Da 'l 1918 infîn a 'l 1938, al Furmigîn al fà gnìr fóra el stampi dal mensîl culturêl e bibliogràfic L'Italia che scrive (L'Itàglia ch'la scrîv), scurtê in: ICS. In dal 1920, al Furmigîn al fà partìr 'l Istituto per la Propaganda della Cultura Italiana, cà 'd edisiòun ch'la vrèv publichèr la prìma granda ensiclopedìa itagliàna: la Grande Enciclopedia Italica. L'idéa dal Furmigîn la catèva però al parēr cuntràri dal minìster Giovanni Gentile. In dal 1922, al Furmigîn al fà partìr, in Ròma, na Bibliutéca ambulànta, ch'la tîn presti 'n quêl c'ma 40 000 lìber.
LeBron James
Par quàtar vòlti 'l à vins al prèmi 'd śugadōr più braṿ dla léga, sōl Abdul Jabbar e Michael Jordan i aṅ fat méj 'd lò.
452
Al 452 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
Disègn tètnic
Noti e referèinsi
}}
650 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 650, mo invéci 'l an 650, 't ê da 'ndèr chè) Al 650 (seseintsinquànta, seicentocinquanta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 649 (seseintquarantanōv) e 'l vin prìma dal 651 (seseintsinquantùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCL. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al seseintsinquantéśim post.
Pôrta Sân Naşâri
Pôrta Sân Naşâri o dal Sucōrs (Porta San Nazario in italiân) l'ēra óna dal pôrti ed sucōrs int al mûri ed Rèz. L'ēra in dóv' adès viēl Allegri al 's incûntra cun viêl Isonzo.
37 (nùmer)
In dla śmòrfia ed Napol
In dla śmòrfia, al nùmer 37 al vōl dìr "al frê" ('o monaco in napoletàṅ, damànd ch'a gisen il frate in itagliàṅ).
Espírito Santo
Al Stä dal dl'Espírito Santo (in Portoghês: Estado do Espirito Santo) l'è voin d'i 26 Stä Federäi dal Brasil, c'al fa part ad'la Regiòun Sudeste.
Stand
{{Metacaixa
Wiscònsin
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Al Wiscònsin (a s lèś /wɪsˈkɒnsɪn/ in ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat dal nòrd di Stat Unî ch'al s cata in dla regiòṅ di Lâg Grànd, ad sóta da 'l Lâg Superiōr e da la bànda sinìstra da 'l Lâg Mìchigan.
Stand
Culegamènt estéran
}}
Conquest (film 1983)
Conquest (Cunquìsta) 'l è 'n film fantàstic dal 1983 ad Lucio Fulci ambintâ in dal pasâ.
Sunt
Ilias (Andrea Occhipinti) 'l è 'n śōvan che, dòp avēr lasâ la sò famìja, al riva a Ocron, na tèra mìstica quaciàda sèmpar da la fumàna in du a cmanda na dóna prevòstra ciamàda Ocron (Sabrina Siani) ch'l'è a cap 'd un grup ad lóv e 'd licàntrup. Al ragàs al cgnós lè un vagabónd pîṅ 'd mùscui, Mace (Jorge Rivero), ch'al decìd ad jutàr-'l in dla sò lòta cónt'r al mâł.
Tom Lister Jr.
Àtar prugèt
}}
Venerdì 13 (film 1980)
{{Film }}
Santuäri ad'la Beata Vergin dal Sànt Rusäri
Ligamm ad föra
}}
Chris Pine
Chris Pine (26 agòst 1980 ~ ) l'é un atōr americàn.
Scanners 3
{{Film }}
Mandy Minella
L'è élta 180 cm e la péśa 65 chilo. La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ.
Caréra
In dal 2011 la taca a śugàr da spés al qualificasiòṅ ma a gh và sèmpar mâl parchè la pèrd da l'Alberta Brianti a Auckland, da l'Ol'ga Govorcova a Hobart, da l'Arina Rodionova a gl'Australian Open, da la Corinna Dentoni a Acapûlc, da la Zuzana Kučová a Stucàrda, da l'Eleni Daniilidou a 'l Roland Garros, da la Natalie Piquion a Wimbledon e da la Ekaterina Bychkova a gl'US Open. In Maǵ la próa anc a 'ndàr dént'r a 'l tablòṅ prinsipàl d'l ITF ad Réś ma la n gh la cava mia. In Setémbar la gh'à i punt abàsta par śugàr dirèt a Tashkent e a Cantón ma l'è bòna ad vìnsar sōl 'n incóntar cun la nùmar 382 dal mónd. Finalmènt la pasa na qualificasiòṅ a Tokyo e lè la bat anc la giapunéśa Kimiko Date-Krumm a 'l prim tùran ma pò la pèrd da la nùmar siē dal mónd Petra Kvitová 2-6 3-6. In Utóbar la mét in fila àtar dū prim tùran, dand a védar che la sò caréra la fà fadìga a tōr al vōl.
Red Eye
Red Eye (Vōl nutùran) 'l è 'n thriller americàṅ dal 2005 ad Wes Craven. Custâ vint-siē migliòṅ ad dòlar, al film al 'n à pò muciâ sù da piò ad nuànta-sinc.
Culegamènt estéran
}}
Fuga da Seattle
{{Metacaixa
Brandebûrg
{{Metacaixa
1213 (nùmer)
{{Metacaixa
ABBA (àlbum)
ABBA 'l è 'l tèrs àlbum in studi di ABBA, vgnû fóra in d'l Avrìl dal 1975 par la cà discugràfica Universal Records dòp la partecipasiòṅ a 'l Eurovision Song Contest dal 1974 in du i ìvan cantâ 'l braṅ Waterloo.
Monopàtin
{{Metacaixa
Nighthawks
{{Metacaixa
447
Al 447 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
Harvey Keitel
Biugrafìa
Dòp al western Buffalo Bill e gli indiani ad Robert Altman, in dal 1977 al tîṅ a batéś Ridley Scott cun I duellanti. In di an Utànta la sò caréra la patìs un pôc, a 'l arcurdém giràr dimóndi film in Itàglia cun Ettore Scola (Il mondo nuovo), Roberto Faenza (Copkiller (L'assassino dei poliziotti)), la Lina Wertmüller (Un complicato intrigo di donne vicoli e delitti), Giovanni Soldati (La sposa americana), Damiano Damiani (L'inchiesta), Augusto Caminito (Grandi cacciatori) e Carlo Lizzani (Caro Gorbaciov). Al gira anc soquànt film 'd avtōr cuma Cadaveri e compari ad Brian De Palma (1986) e L'ultima tentazione di Cristo ad Martin Scorsese (1988).
L'uomo del Sud
Sunt
Quànd finalmènt in di camp a nas al cutòṅ a riva na pióva 'd c'l àtar mónd ch'la pòrta n'inundasiòṅ.
Urgànśa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
651 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Giovani omicidi
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
1443 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1443 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 3 col 481: Fatoriśasiòun:
Jonathan Demme
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Robert Jonathan Demme, cgnusû méj cuma Jonathan Demme (Baldwin, 22 ad Favràr dal 1944 - New York, 26 'd Avrìl dal 2017), 'l è stâ 'n regìsta e senegiadōr americàṅ, vinsidōr 'd al Prèmi Òscar dal 1992 p'r al film Il silenzio degli innocenti.
826 (nùmer)
{{Metacaixa
446
Al 446 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
Mimsy Farmer
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Lisa Gastoni
{{dialort | dial=Miranduléś}}
John McCain
Biugrafìa
Al la scampa anc s'l armàgn frî e uféś a i bras, pardénd anc vint-a-tri chilo. Turnâ a cà, 'l è custrét a uperàr-as par tri vòlti.
Vanilla Sky
Culegamènt estéran
}}
Sasògna Basa
{{Metacaixa
Antonella Clerici
La fà 'l sò debùt in televiśiòṅ in di an Utànta laurànd in soquànt canài privâ. In séguit la pasa a la RAI in du la fà la giurnalìsta in prugràma cuma Dribbling, Dribbling Mondiali, Dribbling Cinque Cerchi, Dribbling Mondiale e Dribbling Stelle e Strisce.
Concepción
Concepciónl’é na cmûna e la capitèl d'l sud d'l Chile. La gh'ha 216.061 abitant (2002).
Ab assuetis non fit passio
Colegamèint estèren
}}
High crimes - Crimini di stato
{{Metacaixa
Travolti dal destino
{{Metacaixa
Dvanadōr
'L è cumpòst da 'n gamb bèin saldê in sìma a na piànta stâbil u anca fisèda a 'n piàn cun na mórsa, e da na róda ch' la gh' gìra atàc, cun carghèda la matàsa da dvanèr.
Prosèmica
{{Metacaixa
Colegamèint estèren
}}
Terrell Owens
{{metacaixa
1444 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1444, mo invéci 'l an 1444, 't ê da 'ndèr chè) Al 1444 (milquaterseintquarantaquàter, millequattrocentoquarantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1443 (milquaterseintquarantatrī) e 'l vin prìma dal 1445 (milquaterseintquarantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCDXLIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milquaterseintquarantaquatréśim post.
1215 (nùmer)
{{Metacaixa
Scarâć
{{Metacaixa
Carbunsèin
Al carbunsèin 'l è cal bastunsèin ed lègn (più o meno tender) carboniśê, ch'al servìs per butèr śò di schìs o di disègn ch'i vinèn anca 'n bel pò scurèt e però anc esfumê. I carbunsèin i s caten ed diferèinti grosèsi e durèsi, a secònd'anca dal lègn ch'a s è druê per fabrichèr-i. I disègn a carbunsèin i nn'ìn mia dimòndi fisê a la chèrta, send che la pulvrèina sèca dal carbòun ch'i gh'strèmn'n in sìma la n's egh tàca mia adós in na manéra profònda, dòunca chi trât ch'a s bùta śò, i pólen gnìr dimòndi bèin sfumê coi dî o cun na pèsa. A s ciàma carbunsèin anc la tètnica indû a s dróva chi stèc chè.
Al druamèint dal carbunsèin ed lung a 'l tèimp
Dai catamèint dl'archiulugìa a s è vist che anc i òm dal paleolìtic i druèv'n i stèc ed lègn carboniśê per jutèr-es in dal só pitùri stiliśèdi o naturalìsti ch'i fùsen stèdi, in sìm'ai mùr dal gróti indû i stèven.
Join Hands
Culegamènt estéran
}}
L'uomo che sapeva troppo (film 1956)
Sunt
Al dè dòp, faghénd un gir p'r al marcâ dla sità, i védan 'n óm ch'al s gh para incóntar cun un curtlàs insfilsâ in dla schina. Prima ad murìr, chi lò al gh diś che 'n impurtànt óm ad stat al sarà fat fóra a Lóndra e al s arcmànda 'd andàr a pascàr là "Ambrose Chapel". Chi lò al n è àtar che Louis Bernard cun i pagn adòs 'd un maruchèṅ e cun al grugn piturâ ad scûr.
Nasiunêla d baloun dla Padagna
La Nasiunêla ’d baloun dla Padagna, ufisialmaint Padania Football Association A.S.D., l’é na scuêdra d fubol mega prufesiunestga e brixa screta a la FIFA, mo a la CONIFA.
Lauren Davis
Caréra
Al sò 2014 al s vèra cun i quàrt a Auckland (2-6 6-4 4-6 da la Jamie Hampton) e cun gl'utàṿ a Sydney (5-7 2-6 da la Sara Errani). A Melbourne la bat la Julia Görges ma pò la và fóra a 'l tèrs tùran cun l'Eugenie Bouchard. In Mars la riva in di utàṿ a Indian Wells baténd prima la Viktoryja Azaranka e pò la Varvara Lepchenko ma pò la n è minga bòna ad śugàr cun la Casey Dellacqua e la n và gnanc in camp. A Miami e a Charleston la pèrd a 'l secónd tùran c'n al sèrbi Ana Ivanović e Jelena Janković. In sl'èrba 'd Eastbourne la manda subìt a cà la Sara Errani e la Daniela Hantuchová par pò farmàr-as cun la Madison Keys in di quàrt. A Wimbledon l'è bòna ad bàtar la Flavia Pennetta, minga la Shuai Peng a 'l tèrs tùr'n anc s'l'éra pardìda c'n un 6-0 par lē. In Luj la Davis la gh'à l'arvìnsida sèg a Washington, la la bat 1-6 6-4 6-2, ma a 'l secónd tùran la và fóra ad òpra dl'Ekaterina Makarova. Da lè in avànti la mét in fila siē prim tùr'n ad fila. La sèra 'l an faghénd i quàrt a Uśàka (2-6 4-6 da l'Elina Svitolina).
Inviati molto speciali
Sunt
Peter Brackett (Nick Nolte) 'l è 'n giurnalìsta famóś dal Chicago Chronicle ch'al scriv anc di lìb'r ad sucès ch'i vànan fòrt specialmènt fra 'l dóni. La Sabrina Peterson (Julia Roberts) l'à tacâ da pôc a lauràr p'r al giurnàł rivàł d'l Illinòis, al Chicago Globe. Na nòt, mént'r i èṅ drē a far la crònaca 'd 'n incidènt in trêṅ dimóndi straṅ in du i èṅ mòrti soquànti parsòni, i s incróś'n a la stasiòṅ e tut dū i s bùt'n a pés mòrt su 'l caś anc parchè i sèntan ch'a gh'è quèl ch'a traśa.
Mérida (Venesüela)
La gh'ha püsé ad 300.000 abitant (2009).
The Addiction - Vampiri a New York
{{Metacaixa
Sotto shock
Culòna sunóra
In dla culòna sunóra dal film, dal gènar heavy metal, i s càtan di pès di “The Dudes Of Wrath” ch'l è 'n supergrùp cun Paul Stanley di Kiss, Alice Cooper, Tommy Lee di Mötley Crüe, Desmond Child, Vivian Campbell di Whitesnake e di Def Leppard, Rudy Sarzo di Quiet Riot e basìsta p'r Ozzy Osbourne e àt'r incóra.
Charleston
La sità l'è stata misa sù in dal 1670 cuma Charles Towne, in unōr dal rè 'd Inghiltèra Charles II, e l'à ciapâ al nóm definitìṿ ad Charleston sōl in dal 1783. In dal 1866 l'à patî un taramòt dimóndi fòrt ad 7,3 grâd dla scalaróla Richter.
Through the Looking Glass
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
San Damiàn ad Molokai
{{Metacaixa
Schìs
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Arancia meccanica
{{Film }}
Luc Merenda
{{Metacaixa
Biugrafìa
In dal 1974 al gira Il poliziotto è marcio par Fernando Di Leo e pò al lavóra incóra c'n al regìsta pugléś anc 'l an dòp in La città sconvolta: caccia spietata ai rapitori. In dal 1976 al gira Cattivi pensieri insém a Ugo Tognazzi, a l'Edwige Fenech, a la Veruschka e a la Mara Venier. In dal 1977 al gira na pelìcula ad scarésa par Francesco Barilli, Pensione paura.
Culegamènt estéran
}}
Tara Buckman
La Tara Buckman (Pensacola, 1 'd Utóbar dal 1956), l'è n'atōra e mudèla americàna.
Culegamènt estéran
}}
Assassinio sul Nilo
{{dialort | dial=Miranduléś}}
The Devil Put Dinosaurs Here
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Album }}
La cupertìna dal disc la móstra 'n tésć 'd un triceràtop su sfónd rós ma 'd dèntar a gh 'n è 'n atra ch'l'unìs al crani dla cuperìna cun 'n àt'r arbaltâ, faghénd vgnir fóra acsè la ghigna dal Diàvul.
Edward Hopper
La só vìta e la só ativitê
Edward Hopper al nasìva in na famìja cun di bési, ch'la gh'feva studièr pitùra, che lò al gh'era anc purtê fin da cìc. Da mêś ai só mister a gh'era anc Robert Henri, ch'al gh'insgnèva a piturèr dal séni realìstichi di quêl che lò al vdiva tùt i dè, e difât in di quèder dal pitōr, i s caten dimòndi séni dla New York dal só tèimp, col modernitê ch'i tachèven a gnìr fóra in cal mèinter, e na soquànta solitùdin 'd un quèlc personâǵ in mêś ala sitê acsè granda.
Cherdadùra
La cherdadùra l'è cla manóvra 'd pulidùra, 'd deśgumbiadùra e 'd mìsa in drìta dal fibri têsil, ch'a s cumpìs prìma 'd andèr-i a filèr. Al só nòm al deśvìn dala pianta dal chèrd, perchè in dal pasê i lanaiōl i druèven i só fior sichê, pin ed tant e-spèin tut in cla diresiòun, per deśgumbièr e drisèr el fibri dla lana.
439
Al 439 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.