cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Värz
Värz (Varsi in italiân) l'è n c'mòn äd 1.352 abitant in d'la provênsa 'd Pärma.
In compagnia dei lupi
Sunt
Dòp al funeràł la Rosaleen l'armàgn a durmìr da sò nóna, na vècia ch'la pâr fóra 'd tèsta ma ch'invéci la sà di quèi che ch'i àt'r i n s pōlan gnanc imaginàr. La nóna la gh rigàla 'n tabarèṅ rós e pò la gh'inségna a star a 'l mónd arcmandànd-as sèmpar 'd a n mulàr mai al sintēr, ad star atènti a i óm c'n al sóvarśìi tacàdi, ad cgnós'r al difarénsi fra i lóv c'n al pēl ad fóra da i lóv c'n al pēl lugâ 'd dènt'r e ad scapàr via quànd la gh'is da védar 'n óm nûd in dla furèsta cuma s'l'is vdû al Diàv'l in parsòna.
Aïssa Maïga
{{Metacaixa
629
(S t î drē a serchèr al nùmer , t ê da 'ndèr chè) Al  (DCXXIX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal VII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1404 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1404, mo invéci 'l an 1404, 't ê da 'ndèr chè) Al 1404 (milequaterseintquàter, millequattrocentoquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1403 (milequaterseinttrī) e 'l vin prìma dal 1405 (milequaterseintsìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCDIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequaterseintquatréśim post.
Tresarōl
Al tresarōl o la tresaróla (trecciaiòlo in itagliàṅ) l'era 'n quelcdùn che per mistēr 'l era sèimp'r adrē a fèr la trèsa cun la pàja dal trùciol : difàt el trèsi cun la pàja i servìven dimòndi per fabrichèr i capē 'd pàja.
In linea con l'assassino
In linea con l'assassino (In lìnea c'n al sasèṅ) 'l è 'n thriller americàṅ dal 2002 ad Joel Schumacher. P'r al fat ch'in d'l Utóbar dal stés an a Washington i gh'èṅ stâ di masamènt cumpàgn a qvéi cuntâ in dal film, la prudusiòṅ l'à pò decìś ad far vgnir fóra la pelìcula sōl in d'l Avrìl dal 2003. Al sugèt 'l è ad Larry Cohen ch'al 'l iva śibî in di an Ssanta a Alfred Hitchcock anc se pò a n s 'n è fat gnint parchè in alóra a n s saìva minga cuma far a finìr la scritùra par giràr-al tut in na cabìna telefònica.
Al film 'l à fat sù da piò ad nuànta-sèt migliòṅ ad dòlar esénd-an custâ sōl trédas.
Buṣâna
{{SCHEDA COMUNE }}  Buşâna (Busana in italiân) l’é un cmûn ed 1.294 abitânt ed la pruvîncia ed Rèz. L’é a 57 km da Rèz insém a la Strêda Statêla 63 dal Pâs dal Cerēto vêrs al pâs.
Oh mia bela Madunina
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Stòria dla canta
Dòp ad lò i l'àṅ cantàda, fra i àtar, anc Memo Remigi in dal 1980 e al grup di Squallor in dal 1981.
Rabid sete di sangue
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Oh mia bela Madunina
Al tèst
tüta d'ora e picinina, tì te dominet Milan.
Adess gh'è la canzon de Roma maggica,
de mettes a cantà "Malàno mia"!
O mia bela Madonnina, che te brillet de luntan,
ma pò i vìnan tut chè a Milàṅ.
Silvia oltre il fiume
{{Metacaixa
{{CITAZIONE|Qvél ch'a cònta dabòṅ p'r al cōr 'l è inviśìbil p'r i òć.|Tagline dal film}}
Pasìnsia
{{Metacaixa
Toân
Teritôri
Toân l'é un cmûn dal j impurtânti belèsi naturêli, réch de stôria e 'd cultûra. Al cèinter principêl l'é in 'na splèndida e soladèja puṣisiòun insém al mûnt dal Castèl (944m.) cun, insém al pûnt pió êlt, la pēv ed S.Maria ed Castèl. L'é d'ed sōvra a un teritôri quâṣi dal tót ed muntâgna sōvra a 'n' ònica côsta che, ind al  stachêres da la cadèina d'j Apenèin atâch al Mûnt Cùşna (2121 m.), la và a caschêr int al cmûn cunfinât ed Véla Mnôs, la se ṣlòunga vêrsa la pianûra cun 'na sèria 'd altûri che vân in calêr. La ruṣgadûra di giâs e còla di fiòm àn mudlê al furmasiòun dal prêdi l'à dê urègin a tânti vâl e gōli cun d'ed sōvra al mûnt Castâgna (878 m), al mûnt Vgnôla (746 m) e di êter.
Il fantasma dell'Opera (film 1998)
{{Metacaixa
Sunt
Par far-ag ciapàr la part da primadóna e far-'g avér al sucès ch'la s mèrita, chi lò al s mét in tèsta ad far fóra la Carlotta Altieri (Nadia Rinaldi), una che quànd la s arlìa la śmadóna in Napulitàṅ. Na sirà al và da lē e al gh órdna 'd a n cantàr briśa cla sira lè. Par far in manéra ch'la capìsa bèṅ al cuncèt al gh śgranfgna 'l téti. Chi lē però la mónta sù listés in sal palc e lò par vindéta al fà crudàr śò al sufìt incô a di spetadōr e a di muśicìsta méntar lē la finìs sóta na statṿa.
La rivincita dei Nerds
Sunt
Lewis Skolnick (Robert Carradine) e Gilbert Lowe (Anthony Edwards) i èṅ dū amìg par la pèl, ma anc di sfigâ sémpar drē a studiàr. I decìdan 'd iscrìv'r-as a l'università in dal cōrs 'd infurmàtica. Quànd i èṅ là i càtan subìt un grup ad studènt, śugadōr ad fùtbol americàṅ ch'i fànan part dn'asuciasiòṅ ciamàda "Beta Alpha", ch'i gh daṅ adòs rivànd anc a bruśàr-ag la cà ch'la gh fà da durmitòri. I dū ragàs, insém a di àtar cumpàgn sò para, i èṅ custrét a 'ndàr a durmìr in dla palèstra dla scóla.
Lloyd Sherr
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Tigerland
Sunt
In dal Setémbar dal 1971 un grup ad rècluti al vèṅ mandâ a far-'s i òs in un camp 'd adestramènt a Fort Polk. Prima ad partìr par la guèra in Vietnam i pàs'n anc par Tigerland, un padól dla Luiśiàna ch'al s davśìna a 'l ambînt ch'i cat'ràṅ in Àśia.
Criminally Insane - La grassa grossa follia omicida di Ethel
Sunt
L′Ethel Janowski (Priscilla Alden) l'è na śōvna budlòna sénsa critèri ch'la gh'à da spés di atàc 'd arlìa. La viṿ a San Francisco insém a sò nunóna (Jane Lambert) ch'la fà da tut par curàr-la cuma andàr da 'l dutōr Gerard (Cliff McDonald) ch'al gh fà far dal puntùri e anc di elettroshock par métar-la in riga. Chi lò al cunsìlia a la vècia ad far-ag far na diéta par prutéś'r al sò cōr da di brut mâi. La sgnōra Janowski la gh próa anc ma a n gh'è gnint da far, alóra la vōda 'l frig e la sèra a ciàṿ al magnàr in di casét, dgénd a sò anvōda ch'la gh darà da magnàr tri vòlti a 'l dè in fiṅ tant ch'la n impararà a cuntrulàr-as da par lē. La ragàsa, ch'la pâr sèmpar ch'la s sia péna alvàda da lèt, la s arvòlta sèg e pò la la scurtèla a mòrt quànd cl'atra la diś ch'la ciamarà subìt al dutōr.
622
(S t î drē a serchèr al nùmer , t ê da 'ndèr chè) Al  (DCXXII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal VII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
.wtc
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 29 'd avrîl dal 2014.
783 (nùmer)
Èter progèt
}}
La cosa più dolce...
Custàda quarànta-tri migliòṅ ad dòlar, la 'n à pò fat sù dagnóra ssanta-nóṿ.
Sunt
La Christina Walters (Cameron Diaz) la gh'à vint-i-òt an, l'è bèla e gustóśa e l'è puta. Na sira, insém a la Courtney (Christina Applegate), la decìd ad purtàr in discutéca n'atra sò amìga ch'la s è péna mulàda c'n al sò muróś, la Jane (Selma Blair). In dal méntar ch'la pésca 'n óm da preśentàr a chi lē, la Christina la cgnós un śuvnòt ch'al gh piàś dimóndi, Peter Donahue (Thomas Jane), ch'l è lè par 'l ùltim dè da put ad sò fradèl Roger (Jason Bateman).
Furlé
Furlè (Forlì in itagliã) l'è un cumòn ad 114.000 abitènt. Furlè la j è stêda fata gran perta da e fascèṣum. La j è a 5km da e preappennino Tosco-Romagnolo, piò menc a 26km d'int la riviera adriatica. A Furlè al j è tènti scôl.
Pèten
Noti e referèinsi
}}
Rìcu Manfredini
Biugrafia
Mons. Manfredini l'è mort a Bulògna, al 16 ad dicëimbar 1983
Yosa Buson
{{Metacaixa
617
(S t î drē a serchèr al nùmer , t ê da 'ndèr chè) Al  (DCXVII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal VII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Marie-Jo e i suoi due amori
Sunt
Un dè par caś, méntar 'l è drē a far di lavōr su 'l téǵ in sità, Daniel al bèca 'l furgunsèṅ 'd sò mujér davànti a 'n palàs lè darènt e 'l capìs incòsa. Anc s'al gh'à 'n magòṅ grand acsè in dal cōr, chi lò al fà finta 'd gnint. La dóna la próa a tgnir lugàda la sò stòria p'r un pôc ma pò la n in pōl piò e la cònta incòsa a Daniel dgénd-ag ch'la vōl bèṅ a tut dū ma ch'adès la vōl andàr a vìvar sèg.
Pruvîncia ed Rèz
Al j-acvi
Trî în i principêl cōrs d'âcva che bâgnen la pruvîncia: al Po a mazanôt  per circa 20 km., l' Èinsa a sîra, dal surgînt fîn al sbòch int al  Po, sgnând al cunfîn cun la pruvîncia ed Pèrma per circa 85 km. e al Sècia ch’al sègna al cunfîn a matèina cun la pruvîncia ed Mòdna da Srèdel a Rubēra; d’ed ché al va ind la pruvîncia ed Mòdna fîno a dêr int al Po, dôp un cōrs ed pió ed 170 km. Dimòndi în i turèint, spêce in muntâgna: al pió impurtânt l’é sèins êter al Cròstel, lòungh 55 km. ch’al nâs pôch sōvr a Caṣîna e al s’ bóta int al Po, atraversând al comûn ed Rèz. Turèint pió céch în al Dôl, al S’cèl e al Treṣnêr, che dân int al Sècia, pó al Rodên, la Mudlèina e al Quarèiṣem che bâgnen al burghêdi ed Rèz.
Vèini termêli impurtânti în a Cervarèṣa, int al comûn ed Buṣâna, mèinter còli ed Quâra ed Toân, cgnusûdi dal tèimp di rumân e fîn al medioēv, în stêdi bandunêdi e quêsi sughêdi cōlpa dal salatêdi e di taramôt che a n’ àn stumpê al cōrs. Al fûnti ed Puiân ed Véla Mnôs, ch’în dimòndi bundânti, aspèten d’èser sfrutêdi.
Maria Luiggia
Vitta
Maria Luiggia, dòpa che so marì l'era mort a Sant'Elena, la s'era spozäda (mo miga uficialment) col cont äd Neipperg (al sò ministor di afär forestier). J àn avù quator fjól: du putén e dò puten'ni; mo du j én mort molt prest. Dòpa l'è mort anca Neipperg è pu in là l'è la s'è spozäda na tersa volta, con Charles-René de Bombelles, sensa aver pu 'd disendensa.
Prendilo - Le dimensioni contano
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Studio 54
Studio 54 (Studi 54) 'l è na cumèdia dramàtica americàna dal 1988 ad Mark Christopher. Al film al cònta la stòria dla discutéca Studio 54 ad New York e ad Tieg Thomas (interpretâ par Ryan Philippe), ch'al gh'à laurâ da 'l 1977 a 'l 1982. Custâ trédas migliòṅ ad dòlar, al 'n à pò fat sù darsèt a 'l incìrca.
Pino Dordoni
{{Metacaixa
Whore (puttana)
Whore (puttana) (putàna) 'l è 'n film dramàtic dal 1991 ad Ken Russell. Al regìsta ingléś al 'l à girâ par rispónd'r a 'l film Pretty Woman d'l an prima parchè al cuntàva i fat dla prustitusiòṅ in na manéra edulcuràda. Lò invéci al tōś ispirasiòṅ da di fat sucès dabòṅ cuma cuntâ da di scrit 'd un tasìsta ad Lóndra ch'l iva tòlt śò qvél ch'la gh cuntàva na putàna che lò al scarusàva in gir par la sità.
Sunt
La dóna, ólt'r a pascàr di cliènt, l'è drē anc a scapàr via da 'l sò papòṅ, Blake (Benjamin Mouton), 'n óm vistî sèmpar bèṅ ch'l è dimóndi catìṿ sèg. La gh fà far tut qvél ch'al vōl lò e al gh pòrta via i bèsi ch'la mùcia sù.
Saturno contro
{{Metacaixa
Sunt
Un dè, durànt na séna fra 'd lōr, Lorenzo al s sènt mâł par via dn'emuragìa a 'l sarvèl. Al śōvan al vîṅ purtâ a 'l uśdàł in présia ma 'l sò destîṅ 'l è praticamènt sgnâ a dita dla cap-infarméra Marta (Milena Vukotic). I sò amìg, la sò “famìja ślargàda”, i pàsan da spés a catàr-al, acsè cuma i sò genitōr rivâ da 'l Piemònt, Vittorio (Luigi Diberti) e la Minerva dita Minnie (Lunetta Savino), èx paruchéra.
71 (nùmer)
{{Metacaixa
In dla śmòrfia ed Napol
In dla śmòrfia, al nùmer 71 al vōl dìr "'l òm ed mèrda" (l'omm 'e mmerd in napoletàṅ, damànd ch'a gìsen l'uomo malvagio in itagliàṅ).
Tutti i colori del buio
A 'l èstar 'l è cgnusû c'n i tìtui ad “They're Coming to Get You” in di Stat Unî, “Todos los colores de la oscuridad” in Spaggna, “Toutes les couleurs du vice” in Frància e “Die Farben der Nacht” in Germâgna. In alóra 'l à fat sù siesènt-quarànta migliòṅ ad franc in Itàglia.
The Best of Siouxsie and the Banshees
{{Album }}
Ad cal lavōr chè a gh'è anc na versiòṅ in DVD cun dènt'r i vìddeo e na versiòṅ speciàla ad dū disc, al secónd impinî ad remix.
Un detective
Sunt
Dòp avér fat un gir in d'l apartamènt dla dóna e avér-ag dit ciàr e tónd ch'la gh'à da far sù 'l valìś parchè l'è vgnuda chè sōl par curómp'r i nòstar śuvnòt, Stefano al và pò da Romanis ma 'l al cata mòrt masâ. Qualchidòṅ al gh'à sparâ di cōlp par la fnèstra méntar lò 'l éra in vastàja e 'l purtinàr (John Stacy) 'l arcgnós in dla Sandy la sò amànta. In cà la pulisìa la gh cata na fóto dna dóna nuda cun sćiancâ via 'n cunsèṅ, qvél dal grugn.
In cal méntar 'n amìg futógrafar ad Mino, Claudio Fuscani (Roberto Bisacco), 'l è drē a pascar un negatìṿ, giusà ch'al n sia pròpria qvél dla dóna cavàda śò.
Pâs dal Cerēto
Colegamèint d'ed fōra
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da  Passo del Cerreto trâta da it.wikipedia.org. Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
1746 (nùmer)
{{Metacaixa
Maravilha (Santa Catarina)
Storia
All'è voina d'i sitä indùa sa stà püsä bain in tütt al Stä.
Fervêr
Stòria e cultûra
Al nòm dal mèiş al deşvîn dal latèin februare, ch' a vōl dîr "pulîr", "purghêr" o "un rimèdi a j erōr" dal mumèint che int al calendâri rumân fervêr l'ēra al peréiod in dóv' a 's fêven al funsiòun per la liberasiòun da i pchê, tgnûdi in unōr dal dío etrósch Februs e 'd la dèja rumâna Febris, ch' a gnîven festegê al 14. Sté aniversâri pagân al sré andê a finîr int al festegiamèint cristiân ed Sânta Febronia, cambiê pó cun Sân Valintèin, e spustêda al 25 ed zógn. Insèm a znêr l'è stê l'ûltem di mèiş zuntê al calendâri, pôst che i rumân a cunsiderêven l'invêren sèinsa mèiş. L'è stê Numa Pompilio int al 700 d.C a mètri tót dû per prèir adatêr al calendâri a l'ân dal Sōl: al fervêr uriginêl al gh' îva 29 dé (30 in un ân bişestîl). Augusto l' aré tôt via un dé ed fervêr per zuntêrel al mèiş cun al só nòm agòst, (nōv nòm ed Sestilio) in môd che al mèiş dedichê a Giulio Cesare, lój, al sré stê pió cûrt. Sté fât, pruvê da pôchi nutési, l'è però critichê da dimòndi studiōş de stôria che pèinsen sìa pió fâcil che da sèimper fervêr al gh' âbia 28 dé. Ed nòm fervêr l'ēra l'ûltem mèiş ed l'ân rumân, dal mumèint che al nōv ân al cumincêva in mêrs. Soquânti vôlti i prēt rumân a metîven un mèiş: Mercedonius, dôp fervêr per parşêr al stagiòun.
Beatriz Haddad Maia
Caréra
In dal 2014 la tōś part a i turnèo ad cà ad Flurianòpulis e ad Rio de Janeiro par via ad dū carti salvàdghi ma la và fóra subìt. 'L an al taca mâł par lē, sōl da Śugn in avànti la s fà valēr in Ulànda, a Bréda, in dua la riva in finàł pardénd par 1-6 6-7 da la Bernarda Pera, e a Middelbûrg, in dua la s férma in semifinàł. In Nuvémbar và a śugàr in di Stat Unî a Captiva Island in 'n ITF ad sinquànta-mila dòlar e là la fà sudàr dimóndi la Petra Martić in di quàrt. La cruàta la gh'à la méj par 1-6 6-1 6-2.
AC/DC
Gl′AC/DC (da spés scrit cun na silta in dal mèś) i èṅ un grup heavy metal austragliàṅ uriginàri dal sità ad Sydney. 'L è stâ mis in pē in dal 1973 p'r al cantànt Dave Evans (prima che Bon Scott al tulìs al sò pòst 'l an dòp), p'r i chitarìsta Malcolm Young e Angus Young (dū fradèi), p'r al basìsta Larry Van Kriedt e p'r al baterìsta Colin Burgess. Anc s'al grup 'l è batśâ cuma austragliàṅ dagnóra tut i sò mémbar i èṅ invéci britànic. Al sò stîl ad sunàr 'l è 'l hard rock/heavy metal ma tgnénd 'l uréć avèrt a 'l blues rock e a 'l rock and roll in gènar.
Sotto il vestito niente
{{Film }}
Mûnt La Nûda
Colegamèint d'ed fōra
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da  Monte La Nuda trâta da it.wikipedia.org. Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
Ma mère
Sunt
Al ragàs, ch'al gh'à darsèt an, al s liga sèmpar da piò a sò màd'r Hélène (Isabelle Huppert) che par lò l'è pulìda e na brava dóna in cunfrònt 'd un pàdar ch'invéci al fava scarésa. A n vlénd minga ès'r amàda par qvél ch'la n è minga, chi lē la gh cunfèsa ch'l'è na malnéta stramaladìda e ch'a gh piàś far i quèi più spurcaciòṅ ch'a sa gh sia. Cun l'ajùt dla sò amànta, la Réa (Joana Preiss), l’Hélène la 'l pòrta da la sò banda, faghénd-ag pruàr al sadumàś e 'l insèst andànd a lèt sèg.
.church
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 15 'd mâǵ dal 2014.
Noi siam come le lucciole
{{Metacaixa
Là
Là (cùma in itagliàn), e anca lè, egl'ìn di avérbi 'd póst, e i vólen dìr in cal póst lè, mìa chè śvèin. Là al vōl indichèr un post piò luntàṅ che 'l avérbi lè, sèimper però piò luntàn da indû a sòm nuèter rispêt a 'l "chè". 'L avérbi là al rispònd a la dmànda "Indû?" (in itagliàn "Dove?").
Verni
Verni (Vernio in italian) l'é un cumoin italian ad 9.753 abitant in Pruvincia ad Prè.
Il signore del male
Culegamènt estéran
}}
L'avvocato del diavolo
Sunt
Milton al gh dà subìt 'l incàrag ad tgnir a drē a 'n caś ad dirìt sanitàri e pò, dòp ch'l à vins anc quàl lè, 'n àtar cun tri masamènt in mèś. Kevin al taca piàn piàṅ a pèrdar la busla, a pinsàr sōl a 'l sò sucès e acsè al s śluntàna da sò mujér, la Mary Ann (Charlize Theron).
Nodo alla gola
{{Metacaixa
Noches de espera
Sunt
La Rita (Rita Macedo) e la Carolina (Carolina Touceda) i èṅ dū lèśbichi ch'i sa spartìsan 'l apartamènt ma ch'i s faṅ anc di curnàs ad cuntìnuv. Pò a gh'è Pierrick (Pierrick Fouilleux) un francéś ch'al n sà gnanc lò cuśa 'l vōl dabòṅ in dla vita, a part tintàr ad tajàr-'s al véni.
Candido Portinari
{{Metacaixa
1503
Al 1503 'l è 'n an dal XVI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Pantera
La vgnuda 'd Phil Anselmo (1986-1989)
Al cantànt Terry Glaze però, da sèmpar cuntràri a chi sòṅ lè parchè a gh piaśìva un stil più clàsic, al n éra minga 'd acòrd e al mòla al grup. Al sò pòst i vènan tòlt prima Matt L'Amour e pò David Peacock ma ninsòṅ di dû 'l éra adàt a cantàr i pès nóṿ.
Vulgar Display of Power, Far Beyond Driven (1992-1994)
Al sucès bèl grôs ad vénditi l'à parmìs pò a i Pantera ad tacàr un tour mundiàl rivànd anc in Giapòṅ e a 'l Monsters Of Rock ingléś (in dua i quàtar i aṅ sunâ insém a di pès da nuànta cuma Iron Maiden e Black Sabbath).
Al masamènt ad Dimebag Darrell (2004)
Durànt al cuncèrt d'l 8 ad Dicémbar dal 2004, in dal club famóś Alrosa Villa ad Culùmbus, al stés dè d'l umisìdi 'd John Lennon, un sustenidōr fóra 'd tèsta di Pantera al salta sù a 'l impruvìś in sal palc e al taca a sparàr cun la sò rivultèla vèrs Dimebag Darrell, masànd-al. Insém a lì lò, i móran àtar tri óm ch'i éran rivâ lè par jutàr-al. A mōr anc al sasèṅ p'r i cólp ad sćiòp sparâ da i pulisiòt ch'i éran in sal pòst.
La stòria di Pantera l'è finìda par sèmpar. A gh'è sól al tèmp par far gnir fóra in dal 2009 un dvd 'd un cuncèrt tgnû in Curèa, Killing in Korea. In Memory of Dimebag p'r arcurdàr al chitarìsta dasfurtunâ e in dal 2010 la racòlta ciamàda 1990-2000: A Decade of Domination.
Fedez
{{CITAZIONE2|Quando sei arrivato ti stavo aspettando con due occhi più grandi del mondo, quante stelle ci girano intorno, se mi porti a ballare, labbra rosse o Coca-Cola, dimmi un segreto all'orecchio stasera, hai risolto un bel problema e va bene così ma poi me ne restano mille.|Quànd at sē rivâ mè a s éra drē a spetàr-at cun dū òć più grand dal mónd, quànti stéli i s gìran dintóran, s'ta m pòrt a balàr, làbar rós o Coca-Cola, dì'm un segrét a 'l uréć stasìra, 't à risòlt un bèl prubléma e a và bèṅ acsè ma pò i t 'n armàgnan mila.|Mille, 2021|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
Un sapore di ruggine e ossa
Sunt
Alain van Versch (Matthias Schoenaerts) 'l è 'n śōvan ad vint-sinc an sénsa lavōr c'n un putèṅ ad sinc an, Sam (Armand Verdure), da mantgnìr dòp ch'al 'l è andâ a tōr da la sò èx mujér. Adès al viṿ da sò surèla Anna (Corinne Masiero) ch'la stà a Antibes, in dla Còsta Aśùra, faghénd la caséra in un supermarcâ. Lò al s pòrta adrē al scutmàj 'd Alì parchè na vòlta al fava 'l pùgil e 'l à anc laurâ p'r un pôc in un masèl.
Par guadagnàr di bèsi al s mét a far al casa-fóra in na discutéca dal pòst e na nòt al salva na ragàsa ch'l'andàva in a risć 'd èsar viulentàda lè dèntar, la Stéphanie (Marion Cotillard). Alain al s śibìs ad scarusàr-la a cà parchè lē la pèrd dal sangṿ da 'l naś. Durànt al viàś lò al buta 'l òć su 'l sò gambi tuti dasquaciàdi e al gh diś ciàr e tónd ch'la s è vistìda da rója dònca la pōl anc mét'r in cònt qvél ch'a gh'è sucès. Rivâ a cà sua, al gh dmanda dal giàs da métar su 'l sò maṅ, al s éra fat mâł durànt la casutarìa, e al véd di quàd'r in si mur in dua a gh'è lē ch'la lavóra in dal parc aquàtig ad Marineland cun dgl'órchi. Prima 'd alvàr al téndi, al sò muróś Simon (Yannick Choirat) 'l al para via instisî, Alì al gh lasa 'l sò nùm'r ad telèfun.
Anita Garibaldi (Santa Catarina)
La gh'ha 8.627 abitant (2010).
Langua
Classificaziån däl languv pió dscåursi
2. Hindi, 366,000,000
Intervista col vampiro
Custàda ssanta migliòṅ ad dòlar, la pelìcula la 'n à pò muciâ sù da piò ad duśènt-vint-a-tri. In dal film i Guns N' Roses i càntan Sympathy for the Devil, cover di Rolling Stones.
Fiore bruciato
{{CITAZIONE|Dal vòlti 'n incóntar caśuàł a pōl èsar 'l ucaśiòṅ par cambiàr la tò vita.|Tagline dal film}}
Sunt
Un dè la ragàsa la buta 'l òć su na dóna ciamàda Sabine (Daryl Hannah) vduda in dal bar ad Trip (David Graham). Chi lē la fà la pitōra e la viṿ insém a 'n puvéta più grand ad lē, Robert (Robert Hass). La Cally la dmanda dgl'infurmasiòṅ su 'd lē a 'l sò èx muróś, un tisi ch'al vénd la marijuana in sactèṅ, Jacob (Eric Roberts).
Cucêr ed lègn
{{Metacaixa
Julio Iglesias
Biugrafìa
Da śóvan Julio Iglesias 'l à fat al purtēr in di panchinàr dal Real Madrid. Avénd però patî 'n incidènt in màchina 'l è stâ pò custrét a dar-'g un taj, sarnénd alóra ad dvintàr un cantànt ad mistēr.
Stèt dla Cîṡa
Al Stèt dla Cîṡa (in itagliàn Stato della Chiesa) l é stè un stèt itagliàn prémma dl'Unitè.
Stòria
Al Stèt dla Cîṡa l êra nèd dal 756, quand al rà franzaiṡ Pepén al dé una ciupatta dl Itâglia (Al cminzéppi såul al Lâzi) al Pèpa. Col tänp i teritòri i se ṡlarghénn tant ch'a la fén la Cîṡa l'era rivè a tgnîr såtta una bòta dl Itâglia centrèl.
Dal 1598 i tulénn såtta anc Frèra che prémma l'era stè una zitè inpurtanta dal Duchèd Estense.
Dal college con furore
{{Film }}
In dla culòna sunóra dal film i s càtan tri pès dal Bananarama: Shy Boy, Cruel Summer e Doctor Love.
Viân
Viân (Viano in italiân) l'é un cmûn ed 3.017 abitânt ind la pruvîncia ed Rèz l'é tra matèina e mezdé e a cîrca 22 chilômeter dal cèinter ed Rèz.
La cēṣa ed Sân Zvân ed Quersôla.
La cēṣa l'é dedichêda a Sân Zvân Batésta. Al stâbil al gh'à 'na comûna facêda a capâna, al purtêl a 'd êrch a tôt sèst l'é cuntgnû in 'na curnîṣ a spéch, d'ed sōver a s' arvés 'na fnèstra sagmêda, un pô sfuṣlêda. Al teritôri parochiêl ed Sân Zvân l'êra divîṣ, a l'inési ed la véta religiōṣa, in dû cèinter che fêven riferimèint al cēṣi ed Sân Michēl e Sân Sîro Ind la piâna dal prê a l'inési a gh'êra 'na capèla dedichêda a Sân Zvân ed proprietê ed la râsa di Giberti. La capèla, cun l'andêr dal tèimp, la vîn sèimper pió despès druvêda pr'al celebrasiòun religiōṣi e la vîn atresêda e miliorêda a dân ed la cēṣa ed Sân Sîro. Ind al catêr, in sagrestèia, i léber ed cēṣa, al Vèschev Marchesani, al la cunsîdra ed fât parochiêla. L'é vêrs la metê dal XVII sècol che a sucêd al radichêl cambiamèint da uratôri a cēṣa. Un giudési artéstich dal tèimp l'arcôrda: "Internamente la chiesa è in stile barocco, ma di tale eleganza da ricreare l'occhio e da essere collocata fra le più belle del circondario. ... Esternamente non ha nulla di ornamentale; solo una coronazione, un po' viva inizialmente ma già attenuata dal tempo che la trapunta nell'ambiente stagionale del campagnolo..". Vêrs la metê dal XVIII sècol la cēṣa la vîn butêda zò da di suldê. Ind al 1888 la cēṣa la vîn arpurtêda a l'antîgh spiandōr e int al 1894 a vîn inavgurê al cuncêrt ed quâter campâni.
1818
Al 1818 (MDCCCXVIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIX sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Canzòun mudnésa
Cisco
Vec’ cantànt di Modena City Ramblers, Stefano ""Cisco" Bellotti l’à fat un pèr ed désch da per lò. Nê a Chèrp, in dal só album Il mulo al l’à scrétt in dialett la canzòun Olmo, dimòndi dólza, dedichèda al sô putèin Ettore Olmo Bellotti, e Onda granda, un cant rivoluzionàri.
Sergio Mattarella
Culegamëint estéran
}}
Omissis
Omissis l'è na manéra 'd dìr latèina, scurtèda rispèt ala più intéra ceteris omissis ch'la vól significhèr "lasê stèr di èter lavōr", e la s dróva quand a n'gh'è minga biśògn ed stèr propia lè a cuntèr dal tiritéri in più, in dal mèinter ch'a s elèinca di quèl ch'a s è drē a dìr.
La s dróva despès in di scrìt di avochèt, quand a s descòr ed Lēǵ, mo anca in di èter scrìt dimòndi séri.
7 Mummies
{{Metacaixa
{{Film }}
Fuga in Egìt (êrt)
{{Metacaixa
Paola Borboni
{{Metacaixa
Biugrafia
Nasìda a Gulës, quancl'era amò un cumoin, al 21 ad znär 1900, l'ha cumancià a laurä in dal 1916 in dal sìnima müt Jacopo Ortis.
Cose da maschi
Sunt
Paul Morse (Jason Lee) 'l è 'n śōv'n ad Seattle ch'al gh'à da spuśàr-as cun la Karen (Selma Blair), la fiōla dal pruprietàri dla dita in du 'l lavóra, Ken Cooper (James Brolin). Durànt la fèsta par 'l ùltim dè da put al cgnós la Becky Jackson (Julia Stiles), na biónda ciamàda lè par far divertìr i masć, e 'l dè dòp, anc par via dla ciùca, al s la cata in dal sò lèt. Esénd ch'a gh'à da vgnir la sò muróśa, Paul al para via la ragàsa quànd al s déśda sèg, lugànd in présia al sò mudàndi, ch'l'iva lasâ lè, in dal scàrag dal cèso. A lauràr, durànt na riugnòṅ, al s rénd cònt 'd avēr ciapâ anc 'l piàtli ch'i gh fànan na spiùra ch'al fà fadìga a cumpatìr-as.
Alice Cooper
{{Metacaixa
{{CITAZIONE2|Your cruel deep eyes, your blood like ice, one look could kill, my pain, your thrill. I wanna love you but I better not touch (Don't Touch), I wanna hold you but my senses tell me to stop, I wanna kiss you but I want it too much (too much), I wanna taste you but your lips are venomous poison, you're poison runnin' through my veins, you're poison, I don't wanna break these chains.|I tò òć catìṿ e prufónd, al tò sangṿ 'l è cum al giàs, un tò śguàrd al prév masàr, al mè dulór, al tò turmènt. A vój amàr-at ma 'l è méj a n tucàr-at minga, a vój strìnśar-'t ma i mè sèns i m dìśan ad fermàr-um, a vój baśàr-at ma a 'l vój tròp, a vój gustàr-at ma i tò làbar i èṅ un vélèṅ velenóś, al tò vélèṅ al scór in dal mè véni, at sē un vélèṅ, a n vój briśa sćiancàr cal cadéni chè.|Poison, 1989|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Olindina
Storia
In dal 1882, Antônio Vicente Mendes Maciel (Antônio Conselheiro) l'ha custrüìd una capelina, che cul pasä d'i ann l'è dvantä cèsa e incö la 's ciama Igreja de Nossa Senhora da Conceição''.
Alice Cooper
Gl'Inisi
Vincent Furnier al nas a Detroit in Mìchigan da Ether Moroni Furnier e l’Ella Mae McCart. Sò nunòṅ, Thurman Sylvester Furnier, 'l éra 'n apòstul dla Céśa 'd Gesù Crist, e anc sò pàdar al in fava part. Dòp soquànt an, Vincent e la sò famija i spatìnan e i sa stablìsan a Phoenix in Ariśòna.
I an Dumìla
Al prim àlbum di an Dumìla 'l è Brutal planet (2000), al disc più dur ch'l appia mai fat fiṅ lè e dimóndi vàlid. Al tìtul (Pianéda viulént) al sintetìśa par bèṅ quél ch'a s pól catàr-ag dèntar, na descrisiòṅ parféta dal viulénsi e dal cativèri ad cal mónd chè. Tant par far 'n eśémpi, Take It Like A Woman al dascór dal viulénsi ch'i culpìsan in dal cà i sugèt più indiféś cum al dóni e i putèṅ mèntar Blow Me A Kiss e Wicked Young Man i èṅ ispirâ al masèl dla Columbine High School, in dua du studènt i aṅ masâ soquànt di sò cumpàgn. Al braṅ Gimme 'l è al sìngul e Cold Machines al fa part dla culóna sunóra dal film Return of the Living Dead: Necropolis.
In dal 2003 a vèṅ fóra The Eyes of Alice Cooper (I òć 'd Alice Cooper) e Furnier al mòla al sòṅ industrial metal di du àlbum precedènt par turnàr a 'l hard rock ad The last temptation. In dal muć i spìcan Between high school & old school, Love should never feel like this e Novocaine. A gh è quàtar versiòn dla cupertìna ad c'l àlbum chè, quél ch'a càmbia 'l è al culór di òć: rós, blu, vérd e vióla.
Dirty diamonds (Diamànt malnét) a cata la luś in dl'istâ dal 2005. A s trata 'd 'n àlbum rabî al punt giùst, cun di bèi pès dur cuma la title-track o al braṅ ch'al vèra al disc, Woman Of Mass Destruction ma anc cun soquànt ad quéi lènt (Sunset Babies). A gh'è anc un pès rapcore Stand, in culaburasiòṅ cun al rapper Xzibit.
Giàni Cavina
Ligamm ad föra
}}
La morte bussa due volte
{{CITAZIONE|Al delìt al n paga mai... o dagnóra.|Tagline dal film}}
.homes
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 22 ed mâǵ dal 2014.
Nómmer raziunèl
I s ciâmen nómmer raziunèl tott chi nómmer chi pôlen èser esprès cme risultè d'la divisiån ed dû nómmer intîr col divisåur divêrs da 0. Al sénbol dî raziunèl l'è al Q (o \mathbb{Q}). Ste qué l'è un cungiónt dî nómmer ch'l è po un supercungiónt dî nómmer intîr, dî nómmer decimèl, e l'è un subcungiónt dî nómmer reèl. I nómmer reèl ch'i n fàn ménga pèrt ed ste cungiónt i én ciamè nómmer irraziunèl.
......60
Reciprucamänt, tott i nómmer con un dsvilópp decimèl finé o periòdich i corispònden a un raziunèl. esänpi: al sìa a = 12,345 67 67 67 67 67 ...
Podemos
Podemos (in emigliàn: A psém) 'l è 'n partî spagnōl fundâ al 17 ad Śnar dal 2014 da di mémbar ad sinìstra ligâ a 'l Muimènt 15-M, qvél di “Indignâ”. Al sò segretàri 'l è Pablo Iglesias Turrión.
Seven
Sunt
Fra i dū masamènt in un prim mumènt a n pâr minga ch'i gh sìan di ligàm ma pò Somerset al và a védar méj in cà dal ciciòṅ e vrénd al sò frigo a gh cata scrit dèntar: Inśgurdìśia. Adès 'l è tut ciàr: in gir a gh'è 'n sasèṅ seriàł ch'al vōl punìr i pcadōr faghénd-ag pagàr câr i śbali lōr, masànd a la manéra di sèt pcâ di visi capitài.
Somerset al próa a far-as dar di nóm dla gint ch'l iva tòlt in prèst di lìbar ch'i dascurìvan di sèt visi capitài e dgl'òpri su 'l Paradìś, su 'l Infèran e su 'l Purgatòri. A salta fóra un sèrt John Doe (Kevin Spacey) ma in cà sua a n gh'è ninsòṅ. Tut 'd un trat a riva òṅ ch'al próa a masàr Somerset e Mills ma al n gh la cava mia. Al pulisiòt śōvan al gh cur adrē e al và in a risć ad bcar-as un cōlp ad pistòla a 'l pōls dla tèsta ma a 'l ùltim al tisi misterióś 'l al lasa in vita. A murìr i èṅ invéci na putàna (Cat Mueller) par la Lusùria e na mudèla ch'la tgniva tròp adrē a la sò belésa (Heidi Schanz), dònca l'éra tròp Pîna 'd sè. Piutòst ch'armàgnar cun la sò fàcia tuta dasfurmàda par cólpa dal sasèṅ, lē la decìd ad tōr-as la vita da par lē mandànd śò dal madśìni che pròpria lò al gh'iva śibî.
.rio
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric e geogràfic, creê p'r al post ed Rio de Janèiro. Al funsiòuna da 'l 22 ed mâǵ dal 2014.
Caeté
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Laśèina
Colegamèint estèren
}}
Oggi domani dopodomani
{{Film }}
{{CITAZIONE|Al sò visi 'l éra qvél ad véndar sò mujér... in fiṅ tant ch'al visi 'l è dvintâ vice versa.|Tagline dal film}}
.degree
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 30 ed mâǵ dal 2014.
...E tu vivrai nel terrore! L'aldilà
Sunt
Par giustàr na tubadùra da l'àqua d'l hutèl 'l idràulic Joe (Giovanni De Nava) al và śò in cantìna ma śbragànd un mur a salta fóra 'l tanabùś in du 'l éra stâ inciuldâ Zweick. Na maṅ 'd un cadàvar 'l al ciàpa e pò la gh cava i òć.
Sân Martèin
Stòria
= Palâs, cêṣi e monumèint =
109 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Sân Martèin
Trignân
La legènda la vōl al só nòm lighê a un fât curiōṣ: ind al tèimp ed ‘na guèra, int al paèiṣ êren armêṣ in véta sōl trî abitânt; pió probabilmèint al nòm al gh’à urègin rumâni lighêdi a la religiòun ed Giano. La preṣèinsa ed la Cêṣa ed Trignân la s’ vèd in un dpcumèint dal 1302 e l’êra sóta a la Pēv ed Prê. Tóta la véla l’é sèimper stêda dipendèinta politicamèint e aministrativamèint al casèl ed Sân Martèin e a n‘à segvî ânca la stòria.
13 ed maz
Al  l'è al 133° dè dal calendàri gregoriàn (134° in di an bisestìl); a gh vôl incòra èter 232 dè a la fin dl'an.
Carsinténa
Cum as cuséna
Prémma as mesda d'la faréna ed grèn, sèl, conza e lévit. Dåpp ch'l è carsò, as taja la pasta int'na spoja èlta dai 2 ai 6 mm e tajè in rònb ed 10 cm ed lè, frétt cme la vol la tradiziån in conza bujänta. La conza 'd nénn la fomma quand ai è 'na moccia 'd chèld (ca. 230 °C). As frézz la pasta (un minûd par lè) ch'la s gånfia int'na pänza. La carsinténa, la s pôl magnèr cun dal parsòtt, dal lärd, dal furmaj o dî salâm.
Il bacio della tarantola
Sunt
La Martha Bradley (Beverly Eddins) la n in pōl piò ad vìvar cun cal becamòrt ad sò marè John (Herman Wallner) e cun sò fiōla Susan (Rebecca Eddins) ch'anc s'la gh'à sōl déś an la pénsa sōl a tiràr sù di ragn in cantìna. La trapla acsè ad far fóra sò marè par tacàr na vita nóva insém a 'l sò amànt Walter (Eric Mason) ch'al fà 'l pulisiòt e ch'l è anc sò cugnâ esénd al fradèl ad John. La stmana prima d'l umisìdi però la putìna la scólta 'l piàṅ di dū a 'l telèfun e acsè la mét na taràntla in dal lèt ad sò màdar. Quànd chi lē la s déśda, a gh vèṅ un cōlp e la mōr.
Università 'd New York
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Francesca Rettondini
Biugrafìa
L'à laurâ dimóndi anc in televiśiòṅ in di prugràma Notti Rock, Sereno Variabile, Stranamore (insém a Alberto Castagna), Mare Moda Positano, Bellissima e Adventure Film Festival. In dal 2005 la tōś part cuma cuncurènta a 'l reality game La Talpa finénd quàrta. 'L an dòp la rècita in dla soap opera CentoVetrine in dua la fà la part dla Gloria Raggi.
Endospòra
In bateriulugìa, l'endospòra l'è na strutùra 'd rivestimèint dimòndi reśistèinta, anc a 'l teimp'radùri dimòndi élti, a la lûś ultraviolèta, ai râś X, strutùra che sert batéri i s costruìsen dintórna per stèr a 'l mònd anc quand el cundisiòun dl ambiìnt i s fàn trôp duri. In cal stêt lè difât, al batéri al gh'la chèva 'd stèr a 'l mònd indurminsê, mo anc per dimòndi an. Quand che i só sèinsōr i s adàn che fóra ed lò el cundisiòun dl ambiìnt j ìn turnèdi per lò vivìbil, cun dal magnèr ch'a gh'piêś e na bòuna tèimp'radùra, p'r eśèinpi, dòunca lò al s canbia n'ètra vòlta in dal batéri ch'l éra prìma, tulènd-es vìa dal stêt ed spòra.
Elj endospòri i gh'àn:
Lèg grand
I lèg grand én zénc lèg grand in Cànada e int'î Stèd uné d'Amêrica, ch'i s ciamen:
20 Fingers
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Michelanzel
Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni, mej cgnossò cme Michelanzel, (Caprese, 6 ed mèrz 1475 - Råmma, 18 febrèr 1564) l'è stè on dî pió grand artésst itagliàn dal Rinasimänt.
Io Caligola
Culegamènt estéran
}}
Vsân
Carâta
Al nòm Carâta al diṣvîn da cà in bliṣghêda o in spicajòum. Ind la zôna meridiunêla dal bōregh a gh'é un stâbil dimòndi antîgh cun la schêla d'ingrès avêrta e da 'na maestê a la Beêta Vèrgin dal 1853. La pêrta setentriunêla dal bōregh l'é fâta da soquânti cà in prêda dal prém 900 e da la nōva cēṣa parochiêla in manêra medievêla só prugèt ed l'architèt Baldini.
Lontano da casa (film 1989)
{{Metacaixa
Lontano da casa (Luntàṅ da cà), cgnusû anc c'n al tìtul ad Ritorno a casa, l è 'n thriller dramàtic dal 1989 ad Meiert Avis.
Gabriella Germani
Biugrafìa
In séguit la s impéggna a Markette ad La7, la fa di uspitàdi a 'l Dopofestival in dal Festival ad Sanremo dal 2007, sèmpar a fianc ad Piero Chiambretti e in dal prugràma 'd infurmasiòṅ Matrix 'd Enrico Mentana.
Società Anonima per le Ferrovie di Reggio Emilia
La gestiòun dal Ferovéi Arzâni l'è stê un bòun mumèint sia per la cuniméia dal pôste sia per la Ferovéia ed l' Ofantino, dôp dû ân però al Ferovéi dal Stêt ân tôt in mân ânch stà lénia e l'è stê şcianchê al cuntrât cun la SAFRE A sègvit ed 'na grôsa crîşi cunômica, int al 1936 la socetê la vîn mésa in liquidasiòun, l'à finî al j ativitê e al dō léni feroviâri arzâni în pasêdi sòta al Consorzio Cooperativo Ferrovie Reggiane (CCFR).
Patricia Mayr-Achleitner
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Caréra
La Patricia la taca a śugàr in dal sircùit ITF in dal 2003 in Nigèria ma la gh'à da spétar al 2005 par vìnsar-'n òṅ in Grécia e pò 'n àtar in Spaggna. 'L an dòp la in pòrta a cà 'n àt'r incóra a Innsbruck baténd in finàl l'Yvonne Meusburger.
Culegamènt estéran
}}
Brâs
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Rihanna
{{CITAZIONE2|Rihanna where you at? You have my heart and we'll never be worlds apart, may be in magazines but you'll still be my star, baby cause in the dark you can't see shiny cars and that's when you need me there with you, I'll always share because when there's sunshine, we'll shine together, told you I'll be here forever, said I'll always be a friend, took an oath I'm a stick it out till the end, now that it's raining more than ever, know that we'll still have each other, you can stand under my umbrella.|Rihanna in du sē't? At gh'à al mè cōr e nuàtar a n s dividrém mai, a prò èsar in si giurnài ma tè 't sē la mè stéla, teśôr parchè in dal buj ta n pò minga védar dal màchini luśénti e l'è in cal mumènt lè ch'at gh'à biśógn ch'a sia lè tèg, a 'l vivrò insém a tè parchè quànd a gh'è la luś dal sōl a brilarém insém, a t ò dit ch'a starò chè par sèmpar, a t ò dit ch'a t sarò sèmp'r amìg, a-j-ò fat un giuramènt, a 'l mantgnarò in fin a la fîṅ, adès ch'l è drē a piōvar cuma a n s è mai vdû, a sò ch'a cuntinuarém a ciapàr-as, at pó restàr sóta la mè umbrèla.|Umbrella, 2007|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{en}}}}
Biugrafìa
Dòp 'n àlbum cun di sòṅ tìpic dal R&B, Rated R gnû fóra in dal 2009 insém a i sìngui Russian Roulette e Rude Boy, in dal 2010 la fà catàr in di negòsi Loud, un lavōr ch'al vénd da piò ad sinc migliòṅ ad còpi, cun i sìngui Only Girl (In The World) e S&M a spìnś'r al in élt.
In dal 2011 'l è al tùran dal sèst disc Talk That Talk ch'al misćia i stìi di sò disc precedènt cun di sòṅ nóṿ e al gh'à in dal pès We Found Love (A-j-ém catâ 'l amōr) al sò braṅ ad punta.
Culegamènt estéran
}}
Umberto Malchiodi
{{Metacaixa
Cimōśa
In dal camp edla tesdûra, el cimōśi, ciamèdi anca vivàgn, egl'în chel dō perti in dû a finìs al tisû, a la sô drìta e a la manca quànd al vin śò dal tlêr. 'L è cal cunfîn dal tisû che pròpia per cuma 'l è custruî (mìa tajê) al ne śbavèśa per gninta i sô fîl e ansi al pól dèr dla robustèsa in più a tùta la pèsa de stòfa. La distànsa tra 'l cimōśi di du cô dla stòfa, la s ciàma "altèsa" (p'r i profâṅ larghèsa) edla pèsa.
Piccola peste
Culegamènt estéran
}}
Te voglio bene assaje
Al cantànt al vrèv ès'r amê dala só bèla, mo lò 'l à da ès'r un pò sfighê e lē la n'al pàinsa briśa.
Al têst edla cansòun
Guárdame 'nfaccia e vide comme sòngo arredutto: Sicco, peliento e brutto, nennélla mia, pe' te! Cusuto a filo duppio, co' te mme vedarraje...
La mosca
{{Metacaixa
Sunt
A 'l inìsi chi lò al sènt 'd èsar dvintâ più fòrt e un ciuladōr minga da rìdar ma anc più rabî a śgarbâ. Ma pò Seth al taca a cambiàr piàn piàṅ, i gh spùntan di péi bèi grôs in sla schina, e al s rénd cònt ch'i DNA suo e dla mósca i s éran misćiâ insém.
Loredana Berté
{{CITAZIONE2|È opinione generale quella che non so cantare e che vesto sempre male, per la stampa nazionale mi suicido per campare come sponsor l'ospedale, amici non ne ho, io non ci sto più a guardare le stelle nel cielo.|L'è upiniòṅ generàla qvéla ch'a n sò minga cantàr e ch'a vistìs sèmpar mâł, par la stampa nasiunàla a m cóp par scampàr cuma sponsor 'l uśdàł, di amìg a n ag 'n ò briśa, mè a n gh stag piò a guardàr al stéli in dal cēl.|Amici Non Ne Ho, 1994|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
219 (nùmer)
{{Metacaixa
Prémma guèra mundièl
Quî chi fénn la guèra
L'Intêsa:
Tanga
Descrisiòṅ
Al custùm dal tanga 'l è stâ druâ cuma “quàcia-sès” par la prima vòlta in Braśìl in dal IX sécul in fiṅ a 'l XVI sécul fra 'l pupulasiòṅ dal furèsti trupicàli, specialmènt qvéli ch'i vivìv'n in d'l estuàri dal Rio dgl'Amàśuni in Amazonas.
Chè
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Benito Mussolini
Biografî
Dal 1939 Mussolén firmé al pât d'azèr cun la Germâgna, e al dvénn amîg ed Adolf Hitler, al ditatåur tudassch par totta la secånda guèra mundièl. Dal 1940 al mandé l'esercit in Grêcia, mo al ciapé la pèga. Dal 1943 i Americàn arrivén in Sizégglia e al fò lighè. Al tinté ed scapèr in Svézzra mo i partigiàn al truvénn e ai tirénn atais a Milàn.
Tony Scott
I an Utànta
Gnû fóra in dal 1986, al film al dvénta al più grand sucès cumerciàl d'l an, muciànd sù da piò ad 176 migliòṅ ad dòlar e faghénd dvintàr Tom Cruise, che chè al rècita insém a la Kelly McGillis e Val Kilmer, na star. Inóltar la canta Take My Breath Away scrita p'r i Berlin da Giorgio Moroder e Tom Whitlock la vins 'l Prèmi Òscar.
Poltergeist - Demoniache presenze
{{Film }}
Live in London
{{CITAZIONE2|Look around, they're moving in, hold your ground when they begin, we can do it, we can do it and if they wanna they can try but they'll never get near then they can get out of here, gonna keep on driving, never stop, united, united, united we stand, united we never shall fall.|Guardâ'v 'd intóran, i èṅ drē a vgnir dèntar, tgnî dûr quànd i tacaràṅ, a psém far-'g-la, a psém far-'g-la e s'i vōlan i pōlan pruàr-ag ma i n s davśinaràṅ mai e i pōl'n anc andàr via, a gh'ém da cuntinuàr a 'ndàr avànti, mai farmàr-as, unî, unî, stém unî e a n cascarém mai.|United, 1980|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Culegamènt estéran
}}
Poltergeist - Demoniache presenze
Sunt
Da cal mumènt lè in cà i tàc'n a sucédar di fat strâṅ in fiṅ tant che, durànt un tempuràł, Robbie al vîṅ tirâ fóra a fòrsa da 'l lèt dla sò cambra da di ram 'd 'n àlbar dal giardèṅ. Mèntar Steve e Diane i vaṅ in sò ajùt, la Carol Anne la finìs in un stravènt ad luś ch'al la ciùcia dèntar faghénd-la sparìr.
Rōl
Monumèint
La cêsa ed Rōl l'é un insèm de stîl. La piânta dal pôst religiōṣ l’é 'd sicûr dal quatrsèint, al pôchi pitûri a frèsch armêṣ l’è un splèndid eşèimpi 'd afrèsch dal Sincsèint emiliân. L'altêr, che incō l'é dedichê a la Madòna dal Ruşâri, l'é dal XVI sècol, mèinter i bē stóch che adôben còla dal Sâcher Cōr în dal sē-setsèin L’arnōv dal setsèint al zûnta ‘n altêr ed divêrs mêlmer, ‘na sagrestèia e di cunfesionêl fât dal tót da i mèister intarsiadōr rolèiṣ, ‘na belèsima tòra e bânch intarsiê. Int al 1800 a s’arfân al dō capèli ed fiânch rèiṣi ancòra pió bèli da un fînt mèlmer ed tânt culōr. Ind la secònda metê dal 1900 a vînen fâti al invedriêdi e al rusòun (butê zò ind la secònda guèra mundiêla). I lavōr ed restâver fât da pôch àn permés ed vèder ch' a gh'é un curtîl cun 'd atôrna un murèt ed quadrē ind la zôna che incō la vîn druvêda cme sagrê ed la cēşa, dóve 'na vôlta a gh'ēra l' antîgh simitèri. Ind i lavōr fât int la sagrestéia è stê verifichê che sòt al pavimèint d' incō a gh'é un pavimèint in côt a spîna ed pès.
Stèma
Al stèma dal cmûn l’é fât da trèi crōṣ ed Malta, dedi al Marchèiṣ Ferdinando II da l’ ôrdin ed San Zvân int al 1610.
Nilde Iotti
Al 4 dicèmber 1999 la ”Sgnôra ed al Repóblica” la và fôra ed sēna in pûnta ed pē...
Curèz
{{dialortCass | dial=Arzân |cass=ARZ}}
Bódri
La burghêda, cun un antîgh castèl, da di documèint ed l' êlt medioêv. La cēṣa parochiêla, cun la dèdica a Sân Pēder l’é arcurdêda fîn dal Terṣèint l’é stêda fâta, ind la só aspèt dal dé d’incō tr’ al 1743 e al 1762 fōrsi insém a un disègn ed Francesco Cipriano Forti. Ind la via Imbreto a’s câta ‘na risêrva naturêla (fâta da un spèc d'âcva circundê da ‘na mâcia salvâdga) ch’ la fà cme da ricôver per dimòndi gèner ‘d uṣèl fés e ‘d pâs. A’s trâta ed n’êtra chêva ed tèra crēta bandunêda in dó gh'é ‘na sēva fésa cun di êlber da séma, ch’ l’ é ed fiânch a dréta dal lêgh.
Manderiōl
Un tèimp Val Putrida, l’é numinêda bèle préma dal Mél cun al só antîgh castèl e la capèla atâch. La cēṣa ‘d l'Anunciasiòun l’é stêda arfâta completamèint tr’ al 1754 e al 1756 insém a un probâbil prugèt ed Francesco Cipriano Forti. A l'intêren ‘na réca sèria ed ôvri d’êrt ed valōr di secoli XVI - XIX e un interesânt teşôr cun adôb, paramèint e argentaréi antîghi.
Prê
Bèle pôst abitê stâbil ed l'etê dal brònz (II milèni a.C.), ind al tèimp medioevêl l’é stê pôst 'd un castèl ed ‘na pēv (980). Dal Terṣèint e fîn al 1800 al fêva pêrt ed Sân Martèin Grând. La cēṣa ed Sân Zemiân l’é stêda arfâta in stîl barôch int al 1664. A l'intêren interesânt quêder di sècol XVII e XVIII e, ind al tesôr, un câlis in râm indurê dal 1525.
Proposta indecente
Sunt
David Murphy (Woody Harrelson), architét, e sò mujēr ch'la lavóra in n'agensìa imubiliàra, la Diana (Demi Moore), i èṅ dū śōvan ch'i aṅ péna cumprâ la vila di sò sógn tulénd in prèst dimóndi bèsi in banca. Quànd però in di Stat Unî a riva la criśi dal marcâ dal cà, par lōr 'l è 'n brut mumènt parchè i faṅ fadìga a lauràr, a tgnir bòta e a tiràr avànti. Quànd la sò vila la finìs a l'asta, i dū i vàn'n a Las Végas sprand ad vìnsar quèl a la roulette par psēr pagàr al rati ch'i gh armàgnan.
Pac-Man
Règhli
In dal sèntar dal labirìnt, da 'l dū bandi, a gh'è 'n andavèṅ ch'al parmét a Pac-Man, e sōl a lò, ad pasàr subìt da cl'atra banda, un quèl dimóndi ùtil par scapàr via quànd a s è mis mâl.
Puntéǵ
Quànd a s mùcia sù almànc 10.000 punt, a s pòrta a cà na vita.
L'apparenza inganna
{{CITAZIONE|Dòp “La séna di cretèṅ” na cumèdia nóva ch'ta n gh reśìst briśa 'd Francis Veber.|Tagline dal film}}
Red Hot Chili Peppers
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Il tunnel dell'orrore
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sunt
Cla sira lè, anc se sò pàdar (Jack McDermott) al n è minga dal parēr, l’Amy la decìd 'd andàr a 'n parc ad divertimènt da quàtar sòld insém a 'l sò muróś nóṿ Buzz Dawson (Cooper Huckabee), a la sò amìga Liz (Largo Woodruff) e al sò ragàs, minga tant un chilo, Richie (Miles Chapin). Rivâ là i śōv'n i staṅ adòs p'r un pôc a n'indvinadōra, la Madame Zena (Sylvia Miles), pò i guàr'd un spetàcul ad móstar dla natùra e ad striarìa e a la fiṅ i s fùman dla marijuana.
Red Hot Chili Peppers
One Hot Minute e Californication
In dal Maǵ dal 1992 Frusciante, cun di prubléma 'd eruìna e cun i sò cumpàgn, al lasa 'l grup durànt la tapa giapunéśa dal tour. Cun al rimpiàs Arik Marshall i sònan a Lollapalooza ma pò in dal 1993 i Red Hot Chili Peppers i tōśan prima Jesse Tobias di califurgnàṅ Mother Tongue e pò 'l èx di Jane's Addiction, Dave Navarro.
Trilogia del terrore
{{CITAZIONE|N'esperînsa ch'la dà la scòsa, ta n cred'rà a i tò òć!|Tagline dal film}}
Millicent and Theresa
La Millicent e la sò śmèla Therese (Karen Black) i èṅ dū parsòni dal tut difarènti. La prima 'l è na dóna a 'l antìga ch'la gh'à scarésa dal sès, la secónda invéci l'è na purcùsa ad prim órdan, la śmadóna a tut andàr e la dróa la striarìa négra par far ligàr i óm a lē. Al mèd'g ad famìja, al dutōr Ramsey (George Gaynes), esénd ch'al n sènt piò la Therese al decìd 'd andàr a catàr-la a cà sua parchè 'l è in pinsēr. Quànd 'l è là però al la cata mòrta par tèra. Davśèṅ a lē a gh'è na bàmbula vudù cun na gùcia insfilsàda in dal cōr. Ma la dóna la gh'à na pirùca biónda in cô.
Auckland
{{Metacaixa
Cruàsia
La Cruàsia cuma stat indipendènt la gh'è da 'l 25 ad Śugn dal 1991 quànd la s è dastacàda da la Juguślàvia méntar da 'l 1 ad Luj dal 2013 la fà part dl'Ugnòṅ Européa.
Stat Unî
I sinquànta stat
Ca-i chè i sinquànta stat dal federasiòṅ cun da na banda i an 'd ingrès.
Pulìtica
I Stat Unî i gh'aṅ un sistéma bipartìtic ch'al garantìs l'alternànsa a 'l putēr di dū partî 'd adès: al Partî Demucràtic Americàṅ (Democratic National Committee) ad sèntar-sinìstra (prugresìsta) e 'l Partî Republicàṅ Americàṅ (Republican National Committee o anca GOP, Grand Old Party) ad sèntar-dèstra (cunservadōr).
Obama, nâ a Honolulu in dal 1961 ma al gh'à di urìgini dal Kènia e 'l éra stâ al senadōr ad 'l Illinòis, 'l iva batû a 'l primàri dal sò partî la mujér dal vèć presidènt Bill Clinton, l'Hillary Rodham Clinton. Dvintâ 'l 44eśum presidènt di Stat Unî c'n al mòt «Yes, we can!» («Sè, a psém!»), Obama al l'à pò sarnìda cuma segretàri ad stat (al nòstar minìstar par 'l èstar).
Best Laid Plans (film 1999)
Custâ sèt migliòṅ ad dòlar, al film 'l à muciâ sù sōl vintsènt-mila dòlar.
Curtmagiùr
Curtmagiùr (Cortemaggiore in italian) l'é un cumoin italian ad 4.116 abitant in Pruvincia d' Piasëinsa.
La carne
Culegamènt estéran
}}
Giudìsi universêl (Bosch Mòneg)
{{dialort | dial=Carpśàn}} Al Giudìsi universêl 'l è 'n pcòun 'd un trìtic piturê a òli in sìm'a tèvla dl inìsi dal Sincsèint, ch'a s pèinsa ch'al sìa stê fât da 'l Śrònim Bosch, e incō 'l è tgnû da cât in dl'Alte Pinakothek ed Mòneg.
Pōls
{{Metacaixa
Referèinsi
}}
Oklahoma
In dal stat a gh'è la péna 'd mòrt ch'la vîṅ fata cun n'iniesiòṅ ad vlèṅ. La sò guvernadōra, da 'l 2011, l'è la republicàna Mary Fallin.
Iva Zanicchi
{{CITAZIONE2|Prendi questa mano zingara, dimmi pure che destino avrò, parla del mio amore, io non ho paura perché lo so che ormai non m'appartiene.|Tó pur cla maṅ chè sigàgna, dì-'m cuśa a m spetarà, dascór dal mè amór, mè a n gh'ò minga timór parchè adès a'l sò ch'a n gh'l ò piò.|Zingara, 1969|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
I an recènt
Ti voglio senza amore 'l è dèntar a 'l àlbum Colori d'amore (disc 'd òr).
Carèra pulìtica
In dal Setémbar dal 2010 l'à vudâ a favór dla vivisesiòṅ, na deciśiòṅ dimóndi cuntestàda da part dl'upiniòṅ pùblica. Da par sùo, la Zanicchi l'à dit: «A m sòṅ fidàda di mè asistènt… A n pós minga tgnir a drē a i lavór at tuti al cumisiòṅ!».