cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Al compâgno Don Camél (félm)
Stòria
A pâsen al stmâni, da la Rósia arîven dal cartulèini ed Pepòun: lavâg dal rēne, e dintêra nōva în dō dal cûri ch’ égh fân. Pó ânca al cartulèini an rîven pió, ed Pepòun an sà pió gnînto. A la fîn dal félm, al vèschev al ciâma Don Camél per guidêr ‘na cumitîva ed prēt in Amèrica, dal gróp a fà pêrta ânca Pepòun, vistî da munsgnōr, cun i şbâfi tajê e documèint fêls. Don Camél al ghe dmânda cme al pèinsa ed cunvînsrel ed fêres purtêr in América dâto che ló al pōl mìa èsser ricatê per facèndi matrimuniêli, dâto ch’an n’é mìa spuṣê. Pepòun al ghe ṣlòunga  ‘na fôto, scatêda in Rósia, dōve a s’ vèd Don Camél cun in mân ‘na spéla cun la figûra ed la “fâlce e martèl” e ‘na bèla ragâsa rósa ch’ al la bêṣa in sém a la bòca: "Cosa ne direbbe il vescovo di questa foto? Potete tenerla, ne ho altre 5 copie... e trentamila sono al paese, pronte per un lancio pubblicitario". Don Camél al cêd e al pôrta sêgh Pepòun.
Spudâć
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Rispòsta ala dmanda: Cuś ē-'l 'l iluminìśem?
Sunt
I agìnt i gh'àn da catèr al curâǵ ed tóres fóra dala "minoritê" indû i s caten, i gh'àn da druèr la só inteligìnsa, e minga stèr sèimper lè a dèr amèint a quèst e a cl èter ch'i gh'dighen quèl ch'i gh'àn da pinsèr.
Rivelazioni di un maniaco sessuale al capo della squadra mobile
Rivelazioni di un maniaco sessuale al capo della squadra mobile (Sparpadlàdi 'd un malnét 'd un purcùs a 'l cap dla squàdra mòbil) 'l è 'n film śal dal 1972 ad Roberto Bianchi Montero.
Sunt
Al cumisàri Mario Capuana (Farley Granger) al gh'à da indagàr su 'n caś 'd umisìdi dla mujér 'd un generàł cupàda a scurtlàdi, la Floriana. Darènt a 'l cadàv'r i pulisiòt i càtan dal fóto dla dóna c'n al sò amànt. In séguit atri dū dóni spuśàdi c'n al visi ad mét'r i còr'n i fànan na fiṅ cumpàgna, prima la Serena (Femi Benussi) e pò la Lilly (Susan Scott) ch'la s la fava c'n al sò vśèṅ ad cà, 'l avucàt Paolo Santangeli (Silvano Tranquilli). Chi lò al mitìva i còr'n a sò mujér, la Franca (Annabella Incontrera), ma anc chi lē la fava àtar tant sèg dònca p'r al sasèṅ cla purcùsa lè la s mèrita 'd murìr e al la fà fóra in sal trêṅ.
Dòp la mòrt ad n'atra dóna spuśàda e cun 'l amànt, la Renata (Krista Nell), a s fà avànti un buśòṅ (Ivano Staccioli) ch'al diś 'd èsar lò al manìac e ch'al 'l à fat par dar adòs a dal dóni nimàli e rój dèntar. Capuana al capìs subìt ch'a gh'è quèl ch'a traśa e che lì lò 'l è sōl un balìsta ma al decìd listés 'd andàr avànti miténd-al dèntar par védar la reasiòṅ dal sasèṅ, qvél véra, scambiâ p'r un fnòć. Al manìac al s fà viṿ dabòṅ telefunànd a 'l cumisàri dgénd-ag ch'l è 'n minciòṅ e ch'adès 'l è 'l sò tùran parchè sò mujér, la Barbara (Sylva Koscina), l'è una ch'la s và a far gusàr méntar lò 'l è a lauràr, dònca al sò destîṅ 'l è sgnâ.
L’Uspési (Rèz)
Geograféia
I cûnfîn ed l’Uspési în
Teàtar cumunàł Webben Facchini
Stòria
In dal 2012 al teàtar 'l à patî di dan da 'l taramòt dl'Emìglia e 'l è stâ sarâ par di an, in fiṅ tant ch'l è stâ giustâ cun na spéśa 'd setsènt-mila euro e avèrt incóra al 9 ad Dicémbar dal 2018.
1560 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Śluvègna
A s trata dna nasiòṅ ch'la fava part dla Juguślàvia, adès l'è mémbra dl'Ugnòṅ Européa da 'l 1 ad Maǵ dal 2004.
Al sò presidènt 'l è Borut Pahor mént'r al prim minìstar 'l è Miro Cerar.
Il pornografo
Sunt
Durànt na pàuśa dal film a riva lè Big Mac, insém a la sò muróśa Cathy Cake (Jessica Harper), ch'al ślunga dla dròga a l’Harlene e di bèsi a Rex. Purtròp, quànd l'è óra 'd tacàr incóra a giràr, Rex al cata l’Harlene mòrta in dla sò cambra dòp ès'r andàda in overdose. Par lugàr incòśa Big Mac al decìd ad saplìr-la sénsa dir gnint in na fòsa a 'l simitèri cun 'l ajùt ad Rex. Mèntar chi lōr dū i èṅ via, la Cathy la decìd ad far-as tōr śò cavàda śò da 'l regìsta.
Luna di fiele
{{Metacaixa
Melissa Panarello
La Melissa Panarello (Catàgna, 3 ad Dicémbar dal 1985) l'è na scritōra, sagìsta e persunàǵ televiśìṿ itagliàṅ. Al sò prim rumànś, 100 colpi di spazzola prima di andare a dormire, 'l à vindû da piò ad tri migliòṅ ad còpi.
Biugrafìa
In séguit la tōś part a dal traśmisiòṅ televiśìvi cuma Mistero o Victor Victoria insém a la Victoria Cabello, a la cantànta Arisa e la còmica Geppi Cucciari e la tîṅ na rubrìca 'd astrulugìa su Grazia e di atri p'r i giurnài e setimanài Sette, Max, Gli Altri, Il Fatto Quotidiano e Il Giornale.
Timothy Olyphant
{{Metacaixa
Bethanie Mattek-Sands
La Bethanie Lynn Mattek-Sands (Rochester, 23 ad Mars dal 1985) l'è na tenìsta americàna, prufesiunìsta da 'l 1999. L'è élta 168 cm e la péśa 66 chilo. La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. L'è anc ciamàda la Lady Gaga dal tènis par la sò manéra mata ad vistìr-as. 'L à vins sinc tìtui ITF in tut.
Caréra
In dal 2002 la riva in di quàrt di turnèo ITF ad Fullerton e 'd Allentown. In Agóst la śōga al qualificasiòṅ (da nùmar 401 dal mónd) di US Open e la i pasa ma al prim tùran la Jennifer Capriati la gh dà na lesiòṅ ch'la farà fadìga a daśmindgàr-as baténd-la par 6-0 6-0. Almànc la pòrta a cà di punt bòṅ par rivàr a la puśisiòṅ 279 dal ranking dal fémni. In d'l ITF ad Pittsburgh in Nuvémbar la cata in dal prim tùran dal qualificasiòṅ na śōvra Marija Šarapova ch'la gh'à la méj sèg par 6-0 6-3. La Mattek-Sands la finìs 'l an cun na finàla pardùda a Boynton beach.
Mitch Pileggi
Àtar prugèt
}}
The Darkling - Il lato oscuro dell'anima
{{CITAZIONE|Par purtàr a cumpimènt i sò sógn 'l à vindû l'anma a 'l Diàvul... e adès al gh'à da pagàr al prèsi.|Tagline dal film}}
Hot Fuzz
Sunt
In dal paéś i tàc'n a sucédar di fat ad sangṿ par via dna figùra c'n un capùs in cô ch'la taca a masàr dla gint faghénd crédar ch'i sìan sucèsi dal daśgràsi. Prima al taja la tèsta a dū atōr ad teàtar, Martin Blower (David Threlfall) e a la dipendènta dal cumùṅ sò amànta Eve Draper (Lucy Punch), pò al fà saltàr p'r ària la cà d'l imprendidōr George Merchant (Ron Cook) cun lò dèntar e par finìr da 'l campanìl dna céśa al tirà adòs na maśàgna in cô a 'l giurnalìsta Tim Messenger (Adam Buxton) ch'al vliva cuntàr di fat a Angel e ch'al gh'iva dònca dâ apuntamènt davànti a 'l simitèri.
Matteo Salvini
Dòp èsar stâ spuśâ cun la giurnalìsta Fabrizia Ieluzzi, ch'la gh'à dâ 'n fiōl, avēr visû cun la Giulia Martinelli, ch'la gh'à dâ na fiōla fémna, e èsar-'s mis cun la preśentadōra Elisa Isoardi, adès al stà cun la fiōla 'd Denis Verdini, la Francesca.
La rivincita dei nerds IV
Sunt
Al “nerd” Dudley Dawson (Curtis Armstrong), dit “càcula” p'r al sò visi 'd métar-'s i dî in dal naś, al vrév spuśàr la sò muróśa Jeanie Humphrey (Corinne Bohrer) esénd ch'i s càtan bèṅ insém. La ragàsa l'à imparâ da lò anc a rudgàr cum a s dév. Sò pàdar Aaron (Joseph Bologna), un republicàṅ sfegatâ ch'al vrév tacàr na caréra pulìtica e ch'al s ufénd quànd i gh dànan dal ric nóṿ, 'l è cuntràri dal tut e 'l dà 'l incàr'g a sò śéndar Chip Medford (Stephen Davies), al marè 'd sò fiōla più granda Gaylord (Jessica Tuck), ad catàr la manéra ad far saltàr al matrimòni.
Baby Killer
{{CITAZIONE|A gh'è 'n quèl sōl ch'a traśa c'n al putèṅ di Davies... 'L è viṿ.|Tagline dal film}}
Domino (film 1988)
{{dialort | dial=Miranduléś}}
436
Al 436 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
Simply Red
{{Metacaixa
Sei donne per l'assassino
{{Film }}
Sei donne per l'assassino (Siē dóni p'r al sasèṅ) 'l è 'n thriller dal 1964 ad Mario Bava ch'l à fisâ al règhli dal “śal a 'l itagliàna” cuma 'l nùmar dimóndi élt di masamènt, al fat ch'al sasèṅ al dróa di guànt négar e ch'al cópa sèmpar in dal manéri difarénti e cun dla cativèria ad c'l àtar mónd. Al film, ch'è stâ al prim tìtul dal gènar slasher dla stòria, in alóra 'l à fat sù sènt-vint-a-tri migliòṅ ad franc ma 'l è stâ dimóndi criticâ p'r al sò sadìśum.
'L è stâ girâ a Róma e pò distribuî anc a 'l èstar c'n i tìtui “Blood and Black Lace” in di Stat Unî, “Seis mujeres para el asesino” in Spaggna, “6 Femmes pour l'assassin” in Frància, “Blutige Seide” in Germàgna, “Seis Mulheres Para Um Assassino” in Purtugàl, e “Blod och svarta spetsar” in Śvèsia.
Savòun
Al savòun 'l è 'n compòst chìmig ch'a selta fora dala reasiòun ed 'n alchel ('d solit 'n idròsid ed sodi o 'd potàsi). Quand a s egh śunta l'aqua, al savòun al fà la sćiùma e 'l iùta i cristiàn a lavèr-es e a lavèr anc quèl ch'i gh'àn biśògn.
.شبكة
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric areb. Al funsiòuna da utòber dal 2013.
Azeleraziån
In fîsica, l'azeleraziån l'è una grandazza ch'l'énndica cme la canbia la velocitè d'un quèl in relaziån al tänp, al sré dîr, la rapiditè dal crasser o dal calèr de la velocitè ed muvmänt.
28 (nùmer)
Al nùmer 28 in dla Chìmica
Al 28 'l è al nùm'r atómic dal nichel (Ni).
In dla śmòrfia ed Napol
In dla śmòrfia, al nùmer 28 al vōl dìr "el tèti" ('e zizze in napoletàṅ).
1218 (nùmer)
Al 1218 (mileduśeintdeśdòt, milleduecentodiciotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1217 (mileduśeintdersèt) e 'l vin prìma dal 1219 (mileduśeintdeśnōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCXVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileduśeintdeśdotéśim post.
Ignorantia legis non excusat
{{Metacaixa
Savōr
Al savōr 'l è 'n magnèr tradisionêl dal canpàgni emigliàni rumagnòli, che 'l reśdóri i cuśìven in dl avtûn perchè a s à da druèr al mòst e dl'ètra frùta bela madùra.
Noti e referèinsi
}}
Punt ed fùm
{{Metacaixa
Aenigma
{{Film }}
Parigi o cara (film)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Al tìtul dal film al daśvîṅ da 'n braṅ 'd La traviata ad Giuseppe Verdi.
Il vero e il falso (film)
Sunt
Sèt an dòp la Luisa l'è mandàda libra parchè i gh in cundónan tri parchè la s éra cumpurtàda bèṅ. Turnàda a cà la masa davànti a i òć ad sò marè la Zeitzler ch'la n éra minga mòrta in alóra esénd al còrp qvél dna turìsta tedésca, l’Edith Mollendorf (Isabelle Marchall), dònca l'éra tuta na bala par far in manéra che Claudio al psis vìvar cun la sò amànta, ch'l'iva tòlt 'n àtar nóm fals in cal méntar, sénsa na mujēr fra i pē. Quànd Turrisi, rendénd-as cònt che la vitma l'è la juguślàva dabòṅ, al manda a ciamàr la Luisa, chi lē la gh diś ch'al cadàv'r al n è minga qvél dla Norma parchè lì lē la l'iva bèla cupàda déś an prima. Mo a cuntàr-la tuta la n è briśa lē a dir-al, 'l è stâ lò cun la sò senténsa 'd cundàna ch'al 'l à scrit négar su biànc dònca a n s in pōl gnanc ciacaràr insìma, stand a la léǵ.
Hansel e Gretel
A 'l èstar 'l è cgnusû anc c'n al nóm ad Never Hurt Children!.
Patty Pravo
In dla sò caréra l'à vindû da piò ad sènt-déś migliòṅ ad disc piasànd-'s acsè a 'l secónd pòst fra 'l dóni itagliàni dòp la Mina. Al sò sìngul La bambola dal 1968, ch'al fà part dla culòna sunóra dal film Bambola, 'l à vindû sōl lò quarànta migliòṅ ad còpi. Àtar sò pès famóś i èṅ Pazza idea, Pensiero stupendo, ...E dimmi che non vuoi morire (scrita par lē da Vasco Rossi), Ragazzo Triste (cover ad But you're mine ad Sonny Bono e dla Cher, prim pès pop traśmìs da Radio Vaticana), Il Paradiso e La Spada Nel Cuore (cantâ a Sanremo insém a Little Tony).
Il falò delle vanità (film)
Custàda quarànta-sèt migliòṅ ad dòlar, la 'n à fat pò sù gnanc sédas.
Sunt
Na sira, méntar Sherman al scaròsa la dóna vèrs al sò apartamènt ad Manhattan, 'l óm al śbàlia strada finénd in dal quartēr dal Bronx. Chè dū tisi 'd culōr i prōv'n a rapinàr-al ma la Maria la tōś lē 'l vulànt e la in mét sóta òṅ, Henry Lamb (Patrick Malone), ch'al finìs a 'l uśdàł in còma. Sherman al vrév ciamàr subìt la pulisìa ma la sò amànta la 'l cunvìns ad nò.
829 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
1789 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1789, mo invéci 'l an 1789, 't ê da 'ndèr chè) Al 1789 (milsetseintutantanōv, millesettecentoottantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1788 (milsetseintutantòt) e 'l vin prìma dal 1790 (milsetseintnovànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCLXXXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milsetseintutantanovéśim post.
378 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
La sindrome di Stendhal
{{CITAZIONE|Un mâł strâṅ, a i lìmit dla matéria.|Tagline dal film}}
La sìndrom ad Stendhal, da 'l nóm dal scritōr francéś ch'al l'à patìda dabòṅ, 'l è 'n mâl ch'al culpìs dal vòlti al parsòni ch'i guàrdan dgl'òpri 'd art dimóndi bèli parchè i gh pōlan vgnir prilamènt ad tèsta, batarìa ad cōr, lansōr, caśèṅ in dla tèsta e mancamènt.
Guardamèi
Guardamèi (Guardamiglio in Itagliàn), a l'è un cumoin italiàn ad 2.628 abitànt in dla Pruvincia d' Lôd.
Porto Alegre
{{dialort | dial=Piasintëin}}
1790 (nùmer)
{{Metacaixa
1448 (nùmer)
{{Metacaixa
Alfonso Signorini
{{Metacaixa
Gregorio Paltrinieri
Biugrafìa
Fiōl ùnic, Gregorio al taca a nudàr a tri méś in dla pisìna che sò pàd'r al gh'à a Nuvlàra par pò spustàr-'s a Òstia in dua a gh'è 'n sèntar federàł ad nōd. A gh pènsa Stefano Morini a tgnir-'g adrē.
Alfonso Signorini
{{CITAZIONE|Chi è'l 'l óm più sexy dl'Itàglia? Dl'Itàglia a n al sò minga, dal mónd Vladimir Putin sénsa dùbit. Quand a 'l ò vist a pèt nûd, cun la tigra siberiàna masàda a i sò pē, a-j-ò ciapâ un cólp: me-ra-vi-glióś! Al telegiurnàl fat méj? Studio aperto.|Intervìsta ad Signorini a La Stampa }}
Gregorio Paltrinieri
Biugrafìa
La prima mdaja 'l carpśàṅ al s la pòrt' a cà in dal 2011 quànd al vins 'l òr in di 1500 e 'l brónś in di 800 durànt i campiunâ européo di śōvan a Belgrâd. Al fà àtar tant fra i grand in dal Maǵ dal 2012 a Debrecen in Ungherìa. In Agóst al tōś part a gl'Ulimpìadi ad Lóndra in dua al riva quìnt in di 1500. A la fiṅ d'l an al s mét in bisàca 'n argìnt a i mundiài di 1500 mét'r in vasca curta in Turchìa c'n al prim clasificâ, Mads Glæsner, ch'l éra anc stâ squalificâ in séguit par pò ès'r armìs a 'l sò pòst.
Alfonso Signorini
Alfonso Signorini 'l è un giurnalìsta, scritór e cundutór televiśìṿ.
Tre tocchi
Sunt
Soquànt atōr e lavuradōr dal mónd dal cìnema e dal teàt'r i divìdan la pasiòṅ p'r al fólbar e i s véd'n insém par śugàr in dla squàdra 'd balòṅ dl’Italian Attori ad Jonis (Jonis Bashir) alenàda par Giacomino (Giacomo Losi).
Herman Van Rompuy
{{dialort | dial=Miranduléś}}
I al ciàman anc Mr. Euro parchè da 'l 2011 al tîṅ a drē a i tàvui in du a s dascór ad c'l argumènt lè.
Prima ad cal mistēr lè 'l iva fat al minìstar dal bilàns dal Bélgi da 'l 1993 a 'l 1999, al presidènt dla cambra di rapreśentànt da 'l 2007 a 'l 2008 e prim minìstar dal sò paéś da 'l 2008 a 'l 2009.
Van Rompuy 'l è spuśâ e al gh'à quàtar fiōi. A gh piàś scrìvar di haiku (puéśìi cichi giapunéśi) e strudiàr gl'uśèi. Al tîṅ la squàdra ad balòṅ d'l Anderlecht.
Lung Chien
Lung Chien (in Cinéś mandarèin 劍龍, anca cungusìd col pseudònim ad Kim Lung, 1916 - Taipei, 28 ed maz dal 1975 ) all'è stä un'atùr e regista ad sìnima cinès. Tàme regista all'ha girà püsä ad 30 film, ambiantä a Hong Kong, chi parlàvan d'i art marsiäi e d'la vita ad tòt i dì.
Yvonne Meusburger
Caréra
'L inìsi dal 2009 'l è 'n diśàstar par l'austrìaca parchè la n pasa briśa 'l qualificasiòṅ a Auckland e a Sydney mént'r a gl'Australian Open la fà 'l valìś subìt ciapànd na scòpla da la Jelena Janković, nùmar òṅ dal mónd. L’Yvonne l'è custréta acsè a turnàr a pistàr i camp dal sircùit ITF a part un prim tùran a 'l Roland Garros da qualificàda (1-6 2-6 da la Lucie Hradecká). In Luj la dasfrùta na carta salvàdga par tōr part a 'l turnèo ad Bad Gastein e la fà incóra i quàrt (2-6 3-6 da la Jaroslava Švedova) pò in dal gir dna stmana la pòrta a cà in Agóst dū tìtui ITF in Germâgna e in Sluvâchia. A gl'US Open la pèrd a 'l prim tùran 1-6 2-6 da la Francesca Schiavone e la fà cumpàgn anc a Linz (6-7 1-6 da l'Urszula Radwańska).
In dal 2012 la n pasa briśa 'l qualificasiòṅ a Brisbane e a Melbourne. A Kuala Lumpur la và fóra subìt cun la Shuai Peng. In Luj la riva in di quàrt a Bad Gastein (3-6 2-6 da la Yanina Wickmayer), p'r al rèst la n pòrta a cà gnint àtar.
Aryna Sabalenka
Culegamènt estéran
}}
Watchmen (film)
Nòti
}}
Bigudèin
Al bigudèin 'l è 'n silìnder ed plàstica ch'al servìs a mèt'r in na piga rotònda di cavî lunghèin ch'i s e-gh' pòsen arvujèr 'd atórna. Cun soquànt bigudèin in sim'a la testa, mèinter che i cavî i ìn adrē a sùghèr-es, u anca mèinter ch'a s è drē a durmìr, el bandi ruślèdi lè 'd intórna i tóśen la piga che 'l petnadōr 'l ìva progetê.
Belsòun
{{dialort | dial=Carpśàn}} Al belsòun, o bensòun 'l è 'n dōls tradisionêl del bandi emigliàni, ch'al gh'à la forma ed na lunga pagnòta basa e ovèla. El reśdóri i 'l preparèven c'ma na ciambèla mo cun armisćê dàinter dal savōr.
Noti e referèinsi
}}
Ti amerò... fino ad ammazzarti
Sunt
Un dè chi lē la gh'à la manéra ad véd'r-al impgnâ in una dal sò ciuladìni. Subìt la pénsa ad tōr-as la vita p'r al daspiaśēr ma pò, dascurénd cun sò màdar Nadja (Joan Plowright), la decìd ad vindicàr-as cupànd cal malnét ad sò marè. Dòp soquànt tintatìṿ andâ mâł, la ciàma Devo (River Phoenix), un ragàs inamurâ ad lē e ch'al lavóra in dla pizzerìa ad famìja, dmandànd-ag ad tiràr un cōlp a Joey e lò 'l al fà sénsa però cavàr-'g-la a finìr-al.
La casa del diavolo
{{CITAZIONE|Gh'à't al curàǵ 'd andàr dèntar?|Tagline dal film}}
La casa del diavolo (La cà dal diàvul) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ e tedésc dal 2005 scrit e dirèt par Rob Zombie, séguit dla pelìcula La casa dei 1000 corpi.
1562 (nùmer)
Al 1562 (milesincseintssàntadū, millecinquecentosessantadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1561 (milesincseintssàntaùn) e 'l vin prìma dal 1563 (milesincseintssàntatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MDLXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesincseintssàntadūéśim post.
Àsia
In tut la gh'à vint-i-òṅ sircundàri e la mùcia sù siē migliòṅ e dū 'd abitànt a 'l incìrca par na superfìsi ad 21.100 km².
Céśa ed San Nicolò (Chèrp)
{{dialort | dial=Carpśàn}} La céśa ed San Nicolò l'è na césa ed Chèrp, ch'a s cata tachê ala drìta dal cô più in fóra dal pordeg ed via Berengario.
7, Hyden Park - La casa maledetta
Sunt
Par tiràr-as un pò sù la decìd ad far dal spòrt e c'n al tèmp la s liga dimóndi a 'l sò alenadōr Graig (David Warbeck) ch'al gh śibìs ad spuśàr-la. La sò amìga e jutànta Ruth (Carroll Blumenberg) la n è minga 'd acòrd e la gh al diś franca ma la Joanna la finìs cun al dir ad sè. Anc al dutōr Sernich (Rossano Brazzi) al gh'à dal preucupasiòṅ parchè al gh'à 'l timōr che lē, turnàd a 'ndàr a lèt cun 'n óm, la pòsa arcurdàr qvél ch'a gh'è sucès da pìcula, un quèl ch'al prév andàr minga tant bèṅ p'r al sò cōr débul.
830 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Léngua emiliâna
{{Metacaixa
Nôti
Dånca, cum al franzaiṡ, al uzitàn e al catalàn al à di fenômen ed sòn e dla costruziån dla frèṡ ch'la fàn divêrsa da'l itagliàn ch'al fa pèrt invêzi dal grópp ed matéṅna däl länguv rumânz.
Nôt
La laingua emijana o al emijan (lengua emiliana in lunbêrd, lingua emiliana in itajan) l’é un grop ed na varietê ’d laingv luchêli anch ciamêdi, in maud inprôpi, dialet, bacajê int l’Êit’Itaja. Stel laingv ché ej en parlê prema ’d tot in Emeja, mo al ux sau al s dxlêrga anch int i teritôri taix a li dla Lunbardie, Piemount, Tuscana, Liguria e Vènet.
Extreme
Gl’Extreme i èṅ un grup hard rock americàṅ nâ a Malden (Massachusetts) in dal 1985 miténd insém al cantànt Gary Cherone c'n al baterìsta Paul Geary e pò c'n al chitarìsta Nuno Bettencourt e c'n al basìsta Pat Badger. Mis sóta cuntràt da la A&M Records, al grup al fà vgnir fóra 'n àlbum umònim in dal 1988 par pò catàr al sucès c'n al sò secónd lavōr in studi dū an dòp, Extreme II: Pornograffitti, cuciâ in élt da 'l sìngul More Than Words ch'al gh la cava a rivàr a 'l prim pòst in clasìfica.
In dla sò caréra gl’Extreme i èṅ stâ bòṅ ad véndar da piò ad déś migliòṅ ad disc in tut al mónd, sunànd anc insém a i Queen a 'l cuncèrt p'r arcurdàr Freddie Mercury in dal 1992.
La città verrà distrutta all'alba (film 1973)
La città verrà distrutta all'alba (La sità la sarà dasfàta a l'élba) 'l è 'n film ad scarésa fantàstic dal 1973 ad George A. Romero. In di Stat Unî 'l è cgnusû c'n al nóm ad “The Crazies” o anc “Code Name: Trixie”.
Les biches - Le cerbiatte
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sunt
La Frédérique (Stéphane Audran) l'è na dóna pîna 'd bèsi ch'la gh'à 'n cantēr navàl a Saint Tropez ma la viṿ da par lē. Un dè, faghénd dū pas in sal pònt ad gl'arti a Parì, la cgnós na śōvna ch'la tira avànti faghénd di diségn ad sèrvi in di marciapē. Chi lē, ch'la diś ad ciamàr-as Why (Jacqueline Sassard), la fà cólp dimóndi e la Frédérique la gh śibìs 'd andàr sèg par soquànt dè in dla vila ch'la gh'à a 'l mâr. La ragàsa la ciàpa 'l vōl l'ucaśiòṅ e 'l dū i tàcan na relasiòṅ, cun la Frédérique ch'la s inśégna par cumpàr di vistî cumpàgn di suo a la sò amànta.
1792 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
1563 (nùmer)
Èter progèt
}}
Funtàna di dū fiùm
Stòria
Da 'l dū bandi l'artìsta al gh'à mis dū statṿi 'd brónś ch'i rapreśéntan i fiùm sitadèṅ, al Panâr e 'l Sécia, ch'i guàrd'n in dla diresiòṅ giùsta.
La statṿa dal Sécia, vultàda a òvest in diresiòṅ dal sèntar stòric, la figùra na śōvna ch'la tîṅ dal spighi ad furmènt su la sò spàla sinìstra e da 'd lè a vîṅ fóra l'àqua. C'n al pē dèstar la pista 'n ròsp, sìmbul dal fiùm ch'al riva in dla basa.
Loretta Goggi
C'n al sò prugràma Loretta Goggi in quiz (1983-1985) l'è stada la prima dóna a preśentàr un quiz in televiśiòṅ. Dòp na litgàda cun Mike Bongiorno a Miss Italia in dal 2007, l'è turnàda cun sucès in TV faghénd la giùdas in Tale e Quale Show ad Carlo Conti.
Sârland
Al sò minìstar presidènt da 'l 2018 'l è Tobias Hans dla CDU.
Ståmmg
Al nomm
Dal nomm druvè int'äl languv germânichi (cunpagn'al tudàssc magen, ulandais maag, danais mave, islandais magi, frisån mage) la vegn la parôla emiglièna magån e anch' dla parôla magatt.
Riferimént
}}
Annalisa Minetti
{{CITAZIONE2|Senza te sento che la mia vita è difficile ma non è finita, in salita lo so, penso che ce la farò, senza te o con te io volerò.|Sensa ad tè mè a sènt ch'la mè vita l'è dura ma la n è mia finìda, in salìda a 'l sò, a créd ch'a gh la farò, tèg o da par mè a vularò.|Senza te o con te, 1998|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
Depeche Mode
I prim sucès
In dal 1984 i gh la càvan a sfundàr anc in d'l Amèrica dal Nord cun al sìngul People Are People, òṅ di braṅ dal furtunâ disc Some Great Reward (Soquànt premi bèi grand) insém a Master and Servart e Somebody (cantàda da Gore).
Al sucès mundiàl
'L àlbum 'l à vindû sinc migliòṅ ad còpi a 'l incìrca in tut al mónd, dvintànt anc di disc 'd òr e ad plàtin in Europa e in di Stat Unî.
La criśi
A la fiṅ di cuncèrt in dal Régn Unî, i Depeche Mode i s férman p'r un méś e mèś prima ad turnàr a sunàr dal viṿ in Àfrica, Àśia, Amèrica Latìna e in di Stat Unî in d'l àmbit di tour ciamâ The Exotic Tour e Summer Tour '94. In cal mèntar Alan Wilder al và in di Windmill Lane Studios ad Dublìn par mixàr i braṅ d'l àlbum Songs of Faith and Devotion Live dal 1993, la versiòṅ dal viṿ dal disc precedènt, e quéi dla caséta vìddeo Devotional, dirèta par Anton Corbijn.
Playing the Angel al capulavōr
A òt an da Ultra, cun dū racòlti in dal mèś e un disc piàt cuma Exciter a impinìr al vōd sénsa cavàr-gh-la dal tut, i sustenidōr i s dmàndan cum al sarà al disc nóṿ di Depeche Mode. Playing The Angel (Recitàr la part d'l Àngil) al vèṅ fóra in d'l Utóbar dal 2005 e 'l è un capulavōr séns àtar, cun un pachét ad canti da nuànta sparàdi tuti subìt, i sìngui A pain that I'm used to, la martlànta John the Revelator, Suffer well (prìm braṅ scrit par David Gahan sarnî cun cal còmpit lè) e Precious, cun in mèś na canta dark parfèta fata a la sò manéra, The sinner in me. Anc la secónda part dal disc la s difénd bèṅ, cun di giujèi cuma la stranìda Nothing's impossible o al pès cantâ par Gore, Damaged people. A la fiṅ a s riva a The darkest star, 'n àtar braṅ dark ch'al sèra al lavōr lasànd 'l amàr in fónd a la góla.
I an 'd adès
Al 13 ad Nuvémbar dal 2006 al grup al s tōś dal tèmp faghénd gnir fóra na racòlta ad daśdòt cansòṅ intitulàda The Best of Depeche Mode - Volume 1 cun al braṅ inèdit, scart dal disc precedènt, Martyr.
Culegamènt estéran
}}
Rivêlta (Rèz)
La règia ed Rivêlta
Nôta: sta pâgina ché l'é stêda inviêda cun na tradusiòun da it:Rivalta (Reggio Emilia)
Sorbole... che romagnola
Sorbole... che romagnola (’D un Dio... ag rumagnōla!) l'è na cumèdia dal gènar eròtic dal 1976 'd Alfredo Rizzo ch'al l'à anc scrita insém a Piero Regnoli.
Sunt
In dal paiśèṅ ad Fontebella a gh'è 'l sìndig Federico (Carlo Rizzo) ch'al gh'à na mujér c'n i bafi, l’Agnese, al prēt vènet don Gaudenzio (Mario Pisu) e la sò perpétṿa napulitàna, l’Assunta (Milly Corinaldi), e na scaja dimóndi sfaciàda, l’Isotta (Ria De Simone), ch'la và cun tut anc cun Federico e c'n al farmacìsta (Giuseppe Zappulla). Pò a gh'è la sarta Marta (Cristina Grado) e 'l sò anvōd Paolo (Massimo Ciavarro), un śuvnòt ch'al pénsa sōl a la ginàstica e a 'lvàr di péś e minga a cal dóni.
.在线
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric cinéś. Al funsiòuna da 'l 2 'd śnêr dal 2014.
1220 (nùmer)
Èter progèt
}}
Cēşa ed Sân Jâchem
Stôria
L'é stêda fundêda, insèm a l'uspdêl l'é atâch, da un têl Giovanni Di Bernrdo Normanno int al 1133. Dal 1302 l'è stêda di Cavalēr dal Règn ed Geruşalèm (Cavalieri Gerosolimitani in italiân) ed la cumènda ed Sân Stēven ed Rèz, per còst la vîn ciamêda ed la Maşòun dal francèiş maison. Al fabrichêt dal dé 'd incô l'é stê tirê só int al 1773 inséma a ûn pió antîg e pió cèch, J ûltem restâver impurtânt în stê fât int al 1904 e int al 1927.
Libera
A 'l inìsi al film 'l éra fat sōl da 'l curtumetràǵ finàł girâ in dal 1991. Sōl dòp al regìsta, ex asistènt ad Pedro Almodóvar in dal film Légami!, al gh 'n à śuntâ àtar dū par dar vita a 'n film a epiśòdi preśentâ pò cun sucès a 'l Fèstival ad Berlîṅ dal 1993. La pelìcula l'à vins anc un Nàstar 'd Argìnt par l'òpra prima.
Camila Giorgi
Caréra
In dal 2015 la Giorgi la pasa dū tùr'n a gl'Australian Open in dua la và a 'l servìsi par mandàr a cà la Venus Williams ma in sal più bèl la sa śmòrsa lasànd strada a l'americàna ch'la la bat par 4-6 7-6 6-1. In Avrìl, baténd la padròna 'd cà Agnieszka Radwańska par 6-4 6-2, la riva incóra in finàł a Katowice ma la la pèrd par 4-6 3-6 cun l'Anna Karolína Schmiedlová.
Francesca Lodo
Biugrafìa
In dal 2006 l'à cundót al meteo dal Tg4 'd Emilio Fede e anc al prugràma Sipario. Sèmpar in c'l an lè, la s dà al cìnema cumparénd in dal film ad Carlo Vanzina Olè cun Massimo Boldi e Vincenzo Salemme.
}}
Cose molto cattive
Sunt
A gh'è sōl na stmana e pò Kyle Fisher (Jon Favreau) e la Laura Garrity (Cameron Diaz) i dvintaràṅ marè e mujér. Chi lē specialmènt la gh tîṅ dimóndi e la s mét a tgnir a drē a tut par far in manéra ch'al sò matrimòni al sia parfèt cuma la s éra sèmp'r insugnàda.
Culegamènt estéran
}}
1337
Al 1337 (MCCCXXXVII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIV sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Universitê Nebrija
Colegamèint d'ed fōra
Sît Internèt ed l'Universitê
Nùmer quadrê
Al nùmer quadrê, ciamê anc quadrê perfèt 'l è 'n nùmer intēr (\mathbb{Z}) ch'l è 'l quadrê 'd 'n èter nùmer intēr, la moltìplica per sé stès ed cl ùltem chè.
Pitōr
Colegamèint estèren
}}
883
{{Metacaixa
I 883 i èṅ stâ un grup muśicàl itagliàṅ, uriginàri ad Pavìa, ch'al gh'iva fra i sò cumpunènt a 'l inìsi al cantànt Max Pezzali e Mauro Repetto.
Biugrafìa
In dal 1997 a vèṅ fóra La dura legge del gol! (La dura léś dal gòl). Da arcurdàr, insém a la title track, anc al turmintòṅ La regola dell'amico. 'L an dòp a vèṅ fat un film ch'al dascór dal grup, Jolly Blu, tìtul anc dna canta dal prim disc. In dal cast i s càtan, fra i àtar, Max Pezzali, Jovanotti, Saturnino, la Sabrina Salerno, l'Alessia Merz e la Natalia Estrada. A gh'iva da èsar-ag anc l'Angelina Jolie ma al regìsta Stefano Salvati 'l à sarnî a 'l sò pòst la Merz.
A Night at the Opera
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Ooo you make me live, ooh I've been wandering round but I still come back to you, in rain or shine, you've stood by me girl, I'm happy at home, you're my best friend.|Oooh tè ta m fà vìvar, a m sòṅ guardâ 'd intóran ma a tórn sèmpar da tè, cun la piòva e c'n al sōl, ta m sē stada sèmpar datéś ragàsa, a stag bèṅ a cà, at sē la mè amìga più bèla.|You're My Best Friend, 1975|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
L'òpra la tōś al nóm da 'n film di Fradèi Marx, Una notte all'opera dal 1935 e la gh'à dèntar soquànt di pès più famóś dal grup cuma «Bohemian Rhapsody» e «You're My Best Friend» (sarnî cuma sìngui) e «Love of My Life», «Death on Two Legs», «Prophet's Song» e «I'm in Love With My Car». Inóltar May al sòna a la fiṅ dal disc 'l inn britànic («God Save The Queen») insém a Taylor.
Furmasiòṅ
}}
425
Al 425 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
1616 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Paranoia (film 1970)
{{Metacaixa
{{CITAZIONE|Al film „ŚAL-SEXY“ d'l an ch'al squàsa da piò!|Tagline dal film}}
Sunt
L’Hélène la gh'astà ma pò, durànt na gita in barca, la n gh'à minga 'l curàǵ ad culpìr al sò èx. A salta sù la Constance ch'la próa a far-al lē ma a 'l ùltim Maurice al gh fà a mènt e 'l arbàlta la situasiòṅ. Al còrp dla Constance al vîṅ butâ in mâr da i dū e la pulisìa la créd ch'a s sia tratâ dna daśgràsia.
254 (nùmer)
{{Metacaixa
Santa's Slay
{{Metacaixa
Manhattan Baby
{{Film }}
Tastèina
I 't servìs'n al cafè in tastèina qvànd te vê a 'l Cafè, mo la machinèta la 't al mèt ind un bicirèin. Per èser pròpia a mōd, la tastèina col cafè la và pugèda in sìm'a 'l só piatlèin e fèr pêrt 'd un servìsi 'd tastèini tùti cumpàgni.
Colegamèint estèren
}}
The Blair Witch Project - Il mistero della strega di Blair
Nòti
}}
Er Piotta
Biugrafìa
Tommaso Zanello, ad màdar milanéśa, al crés in dal quartér rumâṅ ad Montesacro cun al scutmàj ad Piotta par via di sò uciài tónd cuma dal munédi da sènt franc, diti in dal dialét rumanésc piotte. Da śóvan al stùddia a 'l licèo clàsic Giulio Cesare e pò al s fà i òs faghénd al DJ par dal ràddio rumàni, tacànd a scrìvar di tèst rap.
832 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Cà a tòra
La Cà a tòra (Casa a torre in italiân) l'é 'na costrusiòun furtifichêda, 'na rôca cun al funsiòun sìa militêri che abitatîvi ed môda int al medioēv a partîr dal X sècol.
655 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 655, mo invéci 'l an 655, 't ê da 'ndèr chè) Al 655 (seseintsinquantasìnc, seicentocinquantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 654 (seseintsinquantaquàter) e 'l vin prìma dal 656 (seseintsinquantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCLV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al seseintsinquantasinchéśim post.
Luceria
I schêv d'Angelo Schenoni (1776-1786)
Tóta la rôba catêda int i schêv dal Schenoni ch'la's présa purtêr via (lucêrni ed tèra côta, pcòun ed vêṣ bèin lavurê ed vēder culurê, cêvi, ciôld ed diferèint metâl, fébi, anê e gulâni) l'é tgnûda adèsa da cât int al Muṣéo Nasionêl dal j Antichitê ed Pêrma. Un descòurs a pêrt al vōl fât pr'al munèidi, ch'j în stêdi catêdi in grân quantitê e despès sâni, ed tót i gèner e grandèsi, ed brónz e ânca d'argînt, e cun di arvêrs interesânt perché mia comûn. Al perèiod ed produsiòun al và da l'etê republicâna a còla dal têrd impêr (quêrt sècol), e l'ûltma l'é dl'imperadōr Aurelio Valerio Valente (316-317 d.C.).
459 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 459, mo invéci 'l an 459, 't ê da 'ndèr chè) Al 459 (quaterseintsinquantanōv, quattrocentocinquantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 458 (quaterseintsinquantòt) e 'l vin prìma dal 460 (quaterseintessànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDLIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al quaterseintsinquantanovéśim post.
Elèinc ed personâǵ 'd Harry Potter
Creatùri màgichi
Creature magiche di Rubeus Hagrid Creature magiche delle lezioni di Difesa contro le Arti Oscure Altre creature magiche
Stéphanie Foretz Gacon
Caréra
In dal Mars dal 2002, dòp avér pasâ al qualificasiòṅ, la śōga al turnèo ad Miami in dua la bat a 'l prim tùran la mudnéśa Adriana Serra Zanetti par 6-4 6-3 ma pò la pèrd da la Kim Clijsters 2-6 3-6. A Charleston la s fà nutàr dimóndi dand la paga a na śōvna Jelena Janković in dal qualificasiòṅ e pò a la Conchita Martínez 6-1 6-2 e anc a la Monica Seles 6-4 7-6. In sal più bèl, la céd in di quàrt a la Sandrine Testud par 7-6 3-6 3-6. La pasa dū tùran anc in di US Open ma pò la pèrd da la rusa Elena Bovina 2-6 7-5 5-7.
Il bacio della morte (film 1947)
Il bacio della morte (Al baś dla mòrt) 'l è 'n film dramàtic americàṅ dal 1947 'd Henry Hathaway.
Cvetana Pironkova
Caréra
La bùlgara la śóga al sò prim turnèo WTA in dal 2005 a Ìstanbul. Dòp avér fat al qualificasiòṅ, la céd giùst in semifinàl a la Venus Williams par 1-6 3-6. In Luj la gh'à di punt asâ par tōr part a 'l turnèo ad Palèrum. Chè la fà fóra subìt la nùmar òṅ dal tablòṅ, la Silvia Farina Elia, par 7-6 2-0 bandòṅ e pò anc l'Anna Smashnova e la Nathalie Vierin ma pò la s férma in semifinàl cun l'Anabel Medina Garrigues. La sèra 'l an a la puśisiòṅ utànt'òt.
Crudàda in clasìfica, da 'd là da 'l sentéśum pòst in clasìfica, la Pironkova l'è custréta a śugar al qualificasiòṅ a Shenzhen in Cina ma la gh và mâl parchè la pèrd da la nùmar 196 dal mónd, la śvisra Viktorija Golubic. In Śnar la i pasa invéci a Sydney. Chè la và avànti baténd subìt la Sorana Cîrstea 6-4 6-1 e pò anc la Varvara Lepchenko 6-3 6-2 e la Sara Errani 7-6 6-3. 'L éra da 'l 2010 che la bùlgara la n éra minga bòna ad pasàr i quàrt in un turnèo WTA. La Cvetana la gh cata gust e la bat pò anc la Petra Kvitová in semifinàl par 6-4 6-3 e l'Angelique Kerber in finàl par 6-4 6-4.
Muśèo dla balànsa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Scary Movie 3 - Una risata vi seppellirà
{{CITAZIONE|Al trilugìi grandi i èṅ sèmpar tri...!|Tagline dal film}}
Al film 'l à muciâ sù da piò ad dūśènt-vint migliòṅ ad dòlar a frònt 'd un cóst ad quarànt'òt.
Ciao maschio
{{Metacaixa
Sunt
'N àtar quèl ch'al fà da spés 'l è qvél ad tgnir a drē a soquànt vèć cuma 'l anàrchic itagliàṅ Luigi Nocello (Marcello Mastroianni), al sunadōr négar Miko (Avon Long) e la bèla sgnóra Toland (Geraldine Fitzgerald). Un gióran, faghénd un gir sèg in dla spiàgia davśèṅ a 'l fiùm Hudson, Luigi al cata datéś a la carcàsa ad King Kong un simiòt sōl nâ e 'l al regàla a Gérard. Chi lò al gh s taca dimóndi e 'l al tōś sèg cum un fiōl, dand-'g al nóm ad Cornelio.
Faṡö
Al faṡö (in Latèn Phaseolus vulgaris, in Itagliàn fagiolo l'é 'na pianta di legüm c'la vegna da l'America; l'é arivä dil nòs pärt cun la scuperta ad l'America.
Naster cardê
In dal procès 'dal lavurasiòun 'd filadûra, al naster cardê 'l a'rà incòri da èser stirê, piatèndel e tirèndel anca de piò, petnê, ch' a gh' armagnarà sōl el fîbri piò lunghèini, e tursiunê'' mìa dimòndi p'r avér di stupèin, ètra bànda 'd fîbri, mo apèina tursiunèdi in 'na sesiòun stavòlta 'd silìnder piotòst che 'd naster.
Jordi Mollà
{{Metacaixa
559 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 559, mo invéci 'l an 559, 't ê da 'ndèr chè) Al 559 (sincseintsinquantanōv, cinquecentocinquantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 558 (sincseintsinquantòt) e 'l vin prìma dal 560 (sincseintessànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DLIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al sincseintsinquantanovéśim post.
Una gita di piacere
Culegamènt estéran
}}
Grunge
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Descrisiòṅ
Da 'l punt ad vista stilìstic i grup grunge i dàv'n impurtànsa a i sòṅ sćèt e dirèt dal bas, dla baterìa e dla chitàra, dal vòlti druàda par tiràr fóra dal distursiòṅ e di sòṅ ciucadōr, parànd via tastéri e sintetiśadōr.
In dal canti a s psiva sintìr da spés dal stròfi in du la vóś la parìva patìda mént'r in di riturnèi la tindìva piutòst a 'l sîg. In gèn'r al tèmp 'l éra 7/8.
1618 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Mora Rumagnóla
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Incō, se Dio vōl, la só rasa l'è chersùda ed nùmer, ch'i gh'l àn cavèda ed tōrla luntàṅ dal perìcol 'd estinsiòun.
833 (nùmer)
{{Metacaixa
La terza mano
{{Metacaixa
Sunt
La ragàsa, ch'l'è sicùra che lò al la vója cupàr, la cònta tut a 'l psicòlug Lenny (John Fraser) ma 'n qualchidòṅ al gh taja la góla méntar lò 'l è drē a turnàr a cà in màchina.
Retàngol
Al retàngol 'l è anc cal paralelogràma ch'al gh'à i quat'r àngol tùt cumpàgn.
Colegamèint estèren
}}
Nightmare - Dal profondo della notte
{{Film }}
Culegamènt estéran
}}
1794 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1794, mo invéci 'l an 1794, 't ê da 'ndèr chè) Al 1794 (milsetseintnovantaquàter, millesettecentonovantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1793 (milsetseintnovantatrī) e 'l vin prìma dal 1795 (milsetseintnovantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCXCIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milsetseintnovantaquatréśim post.
Nella mente dell'assassino
{{Film }}
{{CITAZIONE|A n far-at catàr briśa in di sò pinsēr.|Tagline dal film}}
La Talpa
{{Metacaixa
Cum a funsiòna
Durànt al puntàdi i cuncurènt, par muciàr sù di bèsi da vìns'r in d'l ùlt'm at, i gh'aṅ da pasàr dal prói da schiva e da scarésa cuma bévar dal sangṿ ad vaca cuma s'a fus un quèl da gnint, giràr su di carbòṅ bujènt, armàgnar par di minùt sót'àqua sénsa psēr tiràr fiâ, butàr-as śò c'n al paracadû, magnàr di sórag rustî o di òć ad bóv, èsar saplî viṿ o quaciâ da dal sangvétuli o da dal cavaléti. La tópa invéci la gh'à da far a l'arvèrsa parchè s'la próa la và mâł, i bèsi 'l i ciàpa lò ma al gh'à da star atènti parchè s'l è tròp sfaciâ in dal sabutàǵ a gh'è anc al caś ch'la gint la pòsa capìr chi 'l è dabòṅ. Se a 'l interugatòri a gh và la tópa 'l è anc ciàr ch'la vins lē parchè la sà incòsa 'd lē.
L'ultimo cacciatore (film 1980)
Sunt
Al capitàṅ Harry Morris (David Warbeck), durànt la guèra in Vietnam, al decìd ad pasàr soquànt dè lìb'r in un caśèṅ ad Saigon insém a 'l sò amìg culéga Steve e a 'l sergìnt ad culōr ciamâ George Washington (Malik Farrakhan) dit Wash. Andâ fóra 'd tèsta p'r al stress dla guèra, p'r avēr alvâ tròp al gòmat e p'r èsar luntàṅ da la sò muróśa Carol (Margit Evelyn Newton) da tròp tèmp, Steve prima al masa 'n àtar suldâ e pò al sa spara in bóca.
Seduzione fatale
{{Metacaixa
Ballando con uno sconosciuto
{{Metacaixa
Seduzione fatale
Seduzione fatale (Sedusiòṅ fatàla) 'l è 'n thriller americàṅ dal 2016 ad Bram Coppens vgnû fóra diretamènt p'r al marcâ d'l home video.
Ballando con uno sconosciuto
Culegamènt estéran
}}
The Mr. Potato Head Show
The Mr. Potato Head Show 'l è 'n progràma pr i putèin edla televiśiòun americàna tachê in dal 1998.
Muśèo Ferrari
'L è stâ avèrt in dal 1990 e in dal 2018 al gh'à abû tarśènt-stantamìla viśitadōr.
255 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 255, mo invéci 'l an 255 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 255 (duśeintsinquantasìnc, duecentocinquantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 254 (duśeintsinquantaquàter) e 'l vin prìma dal 256 (duśeintsinquantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCLV. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al duśeintsinquantasinchéśim post.
Cher
{{CITAZIONE2|I don't know why I did the things i did, I don't know why I said the things i said, love's like a knife, it can cut deep inside, words are like weapons, they wound sometimes, I didn't really mean to hurt you, I didn't wanna see you go, I know I made you cry, but baby if I could turn back time, if I could find a way, I'd take back those words that hurt you and you'd stay, If I could reach the stars, I'd give them all to you then you'd love me, love me, love me like you used to do.|A n sò minga parchè a-j-ò fat quél ch'a-j-ò fat, a n sò briśa parchè a-j-ò dit al ròbi ch'a-j-ò dit, 'l amōr 'l è cuma 'n curtèl, al pōl tajàr a fónd, al paròli i èṅ cuma dgl'armi, dal vòlti i ferìsan, a n vliva mia far-at dal mâł dabòṅ, a n vliva mia védar-'t andàr via, a 'l sò ch'a t ò fat piànśar, ma teśôr s'a psis turnàr indrē, s'a catìs la manéra, a tirarév indrē 'l paròli ch'i t aṅ fat patìr e 't sarév armàś mèg, s'a psis rivàr a 'l stéli, a t li rigalirév tuti pò 't turnarév a vlér-um bèṅ, amàr-um, amàr-um cum at fav na vòlta.|If I Could Turn Back Time, 1989|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{en}}}}
1013 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Furmîga
"Ēt strabuchê int un ôs ed furmîga?" l'é quèl c'as dîs a un c'al s'imbêlza sèinsa mutîv.
Asturiàṅ
{{Metacaixa
Sara Tommasi
Biugrafìa
In dal 2008 la taca a lauràr in dal cìnema in dal film Ultimi della classe dirèt par Luca Biglione. In dal 2009 la lèś i risultâ dal partìdi 'd balòṅ in dal prugràma ad Rete 4 ch'al fava védar i gòi dl'Europa League. In dal Luj dal 2009, durànt la traśmisiòṅ dal prèmi Persefone su Rai 1, la Sara Tommasi la và, invidàda p'r al cundutōr Pino Insegno, in sal palc par dar al prèmi a Alessandro Chiti e la diś: «A farò un film sul fasìśum, perìud stòric famóś di an Sinquànta...».
Asturiàṅ
Funémi
La -N in fiṅ ad paròla la s lèś [ŋ], cuma da spés anc in Miranduléś.
Cunfrònt di “Pàdar Nòstar” in di dialét Asturiàṅ
Urientàl
Queriêgh
Séndech unurâri ed Queriêgh l’é Vladimir Il'ič Lenin dal 1917 l’ân ed la Rivolusiòun Rósa, e ind la piâsa cun l’ istès nòm a gh’é (chêṣ curiōṣ mó mìa ònich in un paèiṣ ocidentêl) un bóst in só unōr.
Asturiàṅ
Cunfrònt di “Pàdar Nòstar” in di dialét Asturiàṅ
Padre nuestru que tas nel cielu, santificáu seya'l tu nome. Amiye'l tu reinu, ḥágase la tu voluntá lu mesmu ena tierra qu'en cielu. El nuestru pan de tolos díes dánoslu hoi y perdónanos les nuestres ofenses lu mesmu que nosotros ḥacemos colos que nos faltaren. Y nun nos dexes cayer ena tentación, y llíbranos del mal. Amén.
1222 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Dialàtt bulgnaiṡ
Èter grafî
In pruvénzia i dialétt én divêrs int la prunónzia e int äl parôl da quall ch'as dscårr a Bulåggna. Só in muntâgna, pr eṡänpi, as tôr al sît dl azänt zircunflès al mâcron (¯). Da socuànti band i én pûr druvè séggn diacréttic 'me la téllda (˜) pr äl vuchèl naṡèli (eṡ.: Bażã). Int la bâsa, bän e spass, qualla che a Bulåggna zitè a l é såul na e srè cûrta (é), la dvänta éi (eṡ.: turtléin). Däl vôlt sta cunbinaziån qué l'é ancåura druvè int al cheplôg.
Sugèt cléttic
Espansiån dal sugèt: a (mé); (e) t (té); al, la (ló, lî); nuèter (nuèter); vuèter (vuèter); i, äli (låur) Prunómm persunèl: mé; té; ló, lî; nuèter, nó; vuèter, vó; låur
La lupa (film 1996)
{{Film }}
{{CITAZIONE|L'éra élta, magra, śbiàvda cuma s'la gh'is sèmp'r adòs la malària! E su cal śmurtùm lè dū òć grand acsè. E di làbar frésc, rós, ch'i v magnàvan. I la ciamàvan la Lóva. Cal dóni i s faśìvan la crōś quànd i la vdìvan pasàr. Da par lē, cuma na caggna, cun cal giràr randàǵ e suspetóś là dla lóva pîna 'd fam.|Ìncipit dal film}}
Chris Joannou
{{dialort | dial=Miranduléś}}
'L è stâ 'l prim mémbar di Silverchair a tajàr-'s i cavìi lung e al gh'à 'l scutmàj ad Lumberjack parchè i gh piàśan gl'àlbar e 'l camìśi a quadrét.
Hellbound: Hellraiser II - Prigionieri dell'Inferno
Hellbound: Hellraiser II - Prigionieri dell'Inferno (Maladî: Caśèṅ Infernàł II - Parśunēr d'l Infèran) 'l è 'n film ad scarésa ingléś e americàṅ dal 1989 ad Tony Randel séguit 'd Hellraiser dal 1987 ad Clive Barker.
Jeanne Moreau
La Jeanne Moreau (Parì, 23 ad Śnar dal 1928 - Parì, 31 ad Luj dal 2017), l'è stada n'atōra, na cantànta e na regìsta francéśa, vinsidōra dal prèmi cuma atōra prutagunìsta a 'l 13śum Fèstival ad Cannes par la pelìcula Moderato cantabile - Storia di uno strano amore.
Sette note in nero
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La donna vespa
La donna vespa (La dóna aśióla) 'l è 'n film ad scarésa fantasientìfic in biànc e négar dal 1959 ad Roger Corman.
La fiammiferaia
{{CITAZIONE|La vindéta umisìda dna ragàsa.|Tagline dal film}}
834 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 834, mo invéci 'l an 834, 't ê da 'ndèr chè) 'L 834 (otseinttreintaquàter, ottocentotrentaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs 'l 833 (otseinttreintatrī) e 'l vin prìma edl 835 (otseinttreintasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCCXXXIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś 'l otseinttreintaquatréśim post.
415
Al 415 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
Stucólma
{{dialort | dial=Miranduléś}}
'D Istâ la gh'à i sò méś più cald parchè durànd al dè da Śugn a Agóst la riva a vint/vint-a-dū grâd. Invéci i méś più fréd i èṅ Śnar e Favràr in dua, in mèdia, a s pōl rivàr ad nòt a sinc sóta śèr.
1452 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Pigugnìṅ
In Itagliàn al ciapa al nóm ad Pigugno, Pigugnino o Pico.
Règuli
A s śóga cun un mas ad 40 carti, ad sòlit in quàtar o sinc śugadōr, o anc in dū còpi.
La scalaróla dla fòrsa l'è cumpàgna a quéla dal Trisèt, in órdan: Tri (la carta più élta), Dū, As, Rè, Cavàl, Fant, Sèt, Siē, Sinc e Quàtar (la carta più basa). Al valōr dal carti però 'l è difarènt: 'l As chè al vàl 3 punt, al Dū, 'l As e al Figùri (Rè, Cavàl, Fant) i vàlan 1 punt mèntar chi atri carti gnanc un punt. Chi al ciapa l'ultma maṅ pò al fà sù àtar 3 punt, p'r un tutàl ad 35 punt.
Bosnasco
Bosnasco 'l è 'n cumûn itagliàṅ edla pruvèinsa 'd Pavìa in dla Lunbardìa. Al gh'à na populasiòun ed 655 abitànt, cun na superfìsi ed 4,84 km² e na densitê 'd 135,33 ab./km².
Un colpo al cuore
{{Metacaixa
Un colpo al cuore (Un cólp a 'l cōr), cgnusû in Itàglia anc c'n al tìtul ad Tiro al bersaglio, 'l è 'n film dramàtic par la televiśiòṅ girâ in dal 1998 par David Attwood. Al cònta di fat sucès dabòṅ in dla èx Jugoślàvia a 'l inìsi di an Nuànta durànt la guèra in Bòśgna.
Malo pelo
{{CITAZIONE|A n sarév mia méj s'at vistìs da militàr?}}
Malo pelo (Brut cavìi) 'l è 'n film dramàtic dal 2013 dla Mariana Rondón. 'L è stâ preśentâ a 'l Fèstival ad Turònt dal 2013 e 'l à vins la „Concha 'd Òr“ a 'l 61śum Fèstival di San Sebastiàṅ.
Marcello Pieri
{{Metacaixa
Marcello Pieri (Zisèna, 13 'd Agóst dal 1965) 'l è 'n cantànt e sunadōr rumagnōl.
Mara Carfagna
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Culegamènt estéran
}}
1014 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1014, mo invéci 'l an 1014, 't ê da 'ndèr chè) Al 1014 (milequatòrdeś, millequattordici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1013 (miletrèdeś) e 'l vin prìma dal 1015 (milequìndeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MXIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequatordśéśim post.
Abuso di potere (film 1992)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Quànd al deśidèri al dvènta usesiòṅ, p'r al pulisiòt Davis a n gh'è piò règhli.|Tagline dal film}}
Marco Di Maio
{{Metacaixa
Biugrafìa
In d'l Avrìl dal 2005 Di Maio al taca na caréra pulìtica c'n al partî demucràtic prima in dla sò sità e pò, in dgl'elesiòṅ pulìtichi itagliàni dal 2013, a livèl nasiunàl vgnénd elèt a la cambra in dla circuscrisiòṅ XI dl'Emìglia-Rumàgna. Sinc an dòp 'l è cunfirmâ deputâ vinsénd al culéǵ uninuminàł ad Furlè baténd Andrea Cintorino dla Léga e l’Annamaria De Bellis dal Muimènt Sinc Stéli.
Santa Lucia (cansòun)
{{Metacaixa
Al cantànt 'l è 'n barcarōl ch'al vōl ciamèr di turìsta descurènd-egh del bèli vdùdi 'd Nàpol ch'a s pōl vèder dala só berca.
Un pesce di nome Wanda
{{Film }}
Crimen perfecto
{{Metacaixa
.组织机构
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric cinéś. Al funsiòuna da 'l 9 ed mêrs dal 2014.
AKA (film)
Al tìtul dla pelìcula al s riferìs a 'n acrònim ingléś ch'a stà par „also known as“ ch'a vōl dir „cgnusû anc cuma“.
Sententiae
El Sententiae egl'în na racòlta 'd frèś latèini edl àvtōr ed mìm Publilius Syrus, ch'i còunten di ragiunamèint morêl curt. Dòp edla só publicasiòun, a 'l tèimp ed 'l imperadōr Céśare, soquànt èter scritōr 'd lung al tèimp i turàn na quelc só frèśa da citèr, cum' anc al Séneca e 'l Gellius.