cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Duran Duran
I mémbar fundadōr dla banda i èṅ stâ Simon Le Bon (vóś), John Taylor (bas), Nick Rhodes (tastéri), Roger Andrew Taylor (baterìa) e Andy Taylor (chitàra). Chi lò 'l à pò mulâ 'l grup na prima vòlta in dal 1986 e pò definitivamènt in dal 2006 dòp èsar turnâ in dal 2001. Àtar mémbar di Duran Duran i èṅ stâ anc al chitarìsta Warren Cuccurullo e al baterìsta Sterling Campbell.
In dla caréra lōr i aṅ vindû da piò ad sènt-vint migliòṅ ad disc butànd śò di pès cuma The Wild Boys (inn di paninàr), The Reflex, Rio, Hungry Like the Wolf, Save a Prayer, Notorious, All She Wants Is, Violence of Summer, Ordinary World e Come Undone.
Culegamènt estéran
}}
.wed
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 23 ed śnêr dal 2014.
Senza via di scampo
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|È'l un delìt pasiunàł o 'n at ad tradimènt?|Tagline dal film}}
Senza via di scampo (Sénsa via 'd scamp) 'l è 'n thriller dal 1987 ad Roger Donaldson arfacimènt dna pelìcula dal 1948, Il tempo si è fermato ad John Farrow.
In na part piculìna, qvéla dal pulisiòt a 'l aeropòrt, a gh'è anc Brad Pitt chè a 'l sò prim rōl. Custâ quìndas migliòṅ ad dòlar, al 'n à fat sù da piò ad trénta-sinc.
Sunt
Al Segretàri dla diféśa di Stat Unî David Brice (Gene Hackman), cun 'l ajùt dal sò asistènt persunàł, al fùrub Scott Pritchard (Will Patton), al fà da tut par far andàr a gambi a l'élta un prugèt guvernatìṿ, ch'al cósta un muć ad bèsi, par rénd'r i sumergìbii americàṅ inviśìbii a i sònar. Ma soquànt militàr e pulìtig i vōlan cuntinuàr listés, prim fra tut al senadōr William Duvall (Howard Duff) e al cap dla CIA Marshall (Fred Dalton Thompson) ch'i furnìs'n acsè di dat fals par far crédar ch'i rus i sìan avànti in chi studi lè, dònca 'n perìcul par la sicurésa dal paéś.
Brice, ch'l à naśâ cla traplàda lè, al decìd ad mandàr al capitàṅ ad marìna Tom Farrell (Kevin Costner) a lauràr a 'l Pentàgun cuma cap dla sicurésa par tgnir 'd òć qvéi dla CIA. Tom al tōś servìsi e al taca anc a 'ndàr a lèt cun la Susan Atwell (Sean Young) che però sénsa dir-ag gnint la s fà mantgnìr pròpria da Brice. Chi lò, dimóndi gelóś, al gh mòla 'n sćiafòṅ parchè al vōl savēr cun chi l'à pasâ al fiṅ 'd stmana. Chi lē la vèra bóca sōl par dir ch'i còran la gh i à fat dabòṅ ma sénsa dir al nóm. Quànd la ringhéra dal sò apartamènt la céd, la dóna la casca par tèra adòs a 'n taulèṅ ad cristàl, la śbat la tèsta e la mōr. Brice al ciàma Pritchard a 'l telèfun par far-as jutàr. Chi lò al strulga 'n tragatèṅ in quàt'r e quàt'r òt: da 'l mumènt ch'in dal Pentàgun a s dascór da dimóndi tèmp ch'a gh sia na spìa rusa ad nóm Yuri lè dèntar, Scott al vōl dar la cólpa a lò dal masamènt faghénd crédar ch'la Susan la fus la sò amànta.
Culegamènt estéran
}}
.expert
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 23 ed śnêr dal 2014.
.tools
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 23 ed śnêr dal 2014.
.watch
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 23 ed śnêr dal 2014.
Gigi D'Agostino
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Love, love for me, is love, love for me, I call your name, I keep on looking for you and I don't know, don't know where go where.|Amōr, 'l amōr par mè, 'l è amōr, 'l amōr par mè, a ciàm al tò nóm, a cuntìnuv a pascàr-at e a n sò briśa, a n sò minga in du andàr.|Elisir, 1998|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Luigino Celestino Di Agostino, cgnusû cuma Gigi D'Agostino o anc cuma Gigi Dag (Turèṅ, 17 ad Dicémbar dal 1967), 'l è 'n disc jockey e prudutōr discugràfic itagliàṅ. Al sò scutmàj 'l è „Al Mìstar“.
In dla sò caréra 'l à scrit dimóndi pès house, progressive trance, lènt viulènt, italodance e techno cgnusû anc a 'l èstar, specialmènt a la fiṅ di an Nuànta e a 'l inìsi di an Dumìla quànd 'l à śuntâ dla meludìa a 'l sò canti. Ad cal perìud chè a 'rcurdém Gin Lemon, (your love) Elisir, Bla Bla Bla (sucès clamuróś in Germâgna), The Riddle, Another Way, L'amour toujours (I'll Fly with You) (sucès clamuróś in Italia), La passion, Super (1, 2, 3) insém a Albertino e Un giorno credi feat. Edoardo Bennato.
Culegamènt estéran
}}
.cool
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 23 ed śnêr dal 2014.
Pansèta
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La pansèta (pancetta in itagliàn) 'l è 'l tàj ch'a s tōś vìa dala pansa dal nimêl maslê, subìt 'd sòt'ala codga, tulend-egh vìa 'l scòdśi e che pò al vin salê, aromatiśê e stagiunê per du meśèt.
La pansèta la s pōl tgnìr śèimpia drìta, con o sàinsa codga, o anc'arvujèda sù lighèda in ruśla. Sfrucènd-eg un tors ed còpa in dal só intèren, a gh'vìn la "pansèta cupèda".
Send un grâs tolt da 'l bésti, 'l è 'n grâs satur, a dìr pîn ed colesterôl.
Soquànti pansèti DOP e regionèli
Du pansèti i àn ciapê 'l arcgnusimèint DOP:
La pansèta 'd nimêl la s càta anca in dl elèinc PAT di prodòt agroalimentêr tradisionêl ed 12 regiòun itagliàni:
Referèinsi
}}
.exposed
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 4 ed fervêr dal 2014.
.catering
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 4 ed fervêr dal 2014.
.tokyo
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 29 ed śnêr dal 2014.
.partners
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 4 ed fervêr dal 2014.
.nagoya
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 29 ed śnêr dal 2014.
.rentals
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 4 ed fervêr dal 2014.
.dating
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 27 ed śnêr dal 2014.
.community
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 27 ed śnêr dal 2014.
Fuori orario
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
.cards
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
.cruises
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 4 ed fervêr dal 2014.
Fuori orario
{{Film }}
.report
.report 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 4 ed fervêr dal 2014.
Fuori orario
{{CITAZIONE|New York, mèśanòt pasàda, minga pascàr 'l amōr, al gudiól o i guàj... i saràṅ lōr a catàr-uv.|Tagline dal film}}
.condos
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
Fuori orario
Fuori orario (Fóra uràri) l'è na cumèdia négra americàna dal 1985 ad Martin Scorsese, vinsidōra dal prèmi par la regìa a 'l 39śum Fèstival ad Cannes.
Al gh'iva 'd èsar girâ par Tim Burton che pò al s è tirâ indrē a 'l ùltim quànd 'l à savû che Scorsese 'l al vliva far lò a 'l pòst ad L'ultima tentazione di Cristo, scanślâ da qvéi dla Paramount un méś prima ch'al tachìs.
Sunt
Paul Hackett (Griffin Dunne) 'l è 'n prugramadōr ad computer put ch'al lavóra par na sucietà infurmàtiga 'd New York. Na sira, dòp na giurnàda 'd lavōr, al và a magnàr a 'l risturànt e al cgnós na bèla dóna biónda, la Marcy Franklin (Rosanna Arquette). Dòp avér dascōrs sèg dal scritōr ch'a gh piàś da mat, Henry Miller, e dal sò lìbar Tròpic dal Càncar, la Marcy la gh lasa 'l nùm'r ad telèfun dal sò apartamènt in dal quartēr luntàṅ ad Soho ch'la spartìs cun n'artìsta dark sò amìga, la Kiki Bridges (Linda Fiorentino).
Quand Paul al và là al cata sōl la Kiki e quànd l'è óra 'd andàr via al gh'à di prubléma parchè al sò bòṅ da vint dòlar, ch'a gh sarvìva par pagàr-'s al taxi, al vóla via par la fnèstra. 'L è 'l inìsi dna nòt 'd arbgàt par lò parchè i gh in sucéd'n ad tut i culōr.
Culegamènt estéran
}}
.flights
.flights 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 4 ed fervêr dal 2014.
.events
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 4 ed fervêr dal 2014.
.futbol
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
.foundation
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
.maison
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
.reviews
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
.vision
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
.villas
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
.productions
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
.parts
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed fervêr dal 2014.
.blue
.blue 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 5 ed fervêr dal 2014.
.properties
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 4 ed fervêr dal 2014.
.vacations
.vacations 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 21 ed fervêr dal 2014.
.neustar
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 19 ed fervêr dal 2014.
.wiki
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 19 ed fervêr dal 2014.
.industries
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 21 ed fervêr dal 2014.
.mango
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 16 ed fervêr dal 2014.
.supplies
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 25 ed fervêr dal 2014.
.vote
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 2 ed mêrs dal 2014.
.bid
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 2 ed mêrs dal 2014.
.kred
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 27 ed fervêr dal 2014.
.best
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 27 ed fervêr dal 2014.
.fish
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 21 ed fervêr dal 2014.
.supply
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 21 ed fervêr dal 2014.
.voto
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 2 ed mêrs dal 2014.
.bar
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 27 ed fervêr dal 2014.
.christmas
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 26 ed fervêr dal 2014.
.pub
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 26 ed fervêr dal 2014.
.okinawa
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric per la sitê giaponéśa 'd Okinawa. Al funsiòuna da 'l 2 ed mêrs dal 2014.
.actor
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 26 ed fervêr dal 2014.
1893
Al 1893 (MDCCCXCIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIX sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1892
Al 1892 (MDCCCXCII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIX sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
.koeln
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric ed la sitê tedèsca ed Colònia. Al funsiòuna da 'l 5 ed mêrs dal 2014.
.ink
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed mêrs dal 2014.
Tulēd
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Tulēd (Toledo in Spagnōl) l'è na sità dla Spaggna sentràla 'd utantaquàtar-mila abitant, capitàl dla regiòṅ dla Castìglia-La Màcia. L'è stada la capitàl dal régn di Viśigôt e 'n impurtànt sèntar anc quànd l'è finìda in maṅ a i Àrab.
L'è cgnusùda p'r al sò indùstri ch'i lavóran 'l aśàł par far-an dal spadi e di curtèi. In mèś a gh pasa 'l fiùm Tâg. Al sò sèntar stòric 'l è dvintâ „Patrimòni Mundiàł dl'Umanità“ in dal 1986.
La sò sindichésa da 'l 2015 l'è la Milagros Tolón dal Partî Sucialìsta.
Àtar prugèt
}}
Anhelina Kalinina
{{Metacaixa
Betty
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Anhelina Kalinina
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Betty
{{Film }}
Anhelina Kalinina
L’Anhelina Serhiyivna Kalinina (Nova Kakhovka, 7 ad Favràr dal 1997, Ангеліна Сергіївна Калініна in Ucraìn) l'è na tenìsta ucraìna ch'l'è stada la nùmar sènt-quarant'òt dal mónd al 27 ad Luj dal 2015.
In dla sò caréra l'à vins tri tìtui dal sircùit ITF, tut in dal 2015.
.dnp
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 11 ed mêrs dal 2014.
Anhelina Kalinina
Caréra
In dal 2013, a séd'ś an, l’Anhelina la riva in di utàṿ in d'l ITF da stantasìnc-mila dòlar ad Donec'k in dua la pèrd da cl'atra ucraìna, la Svitolina, par 4-6 1-6. In Utóbar la fà i quàrt a Limoges (3-6 4-6 da la Kristýna Plíšková), pò la riva in finàl in dū ITF da vintsìnc-mila dòlar ma la li pèrd tuti.
Betty
Sunt
La Betty (Marie Trintignant) l'è na śōvna bòṅdagnìnta spuśàda c'n al burghéś Guy Etamble (Yves Lambrecht), fiōl dna famìja impurtànta pîna 'd bèsi ch'la n l'à mai vluda.
La ragàsa la gh'à anc dū putìni pìculi ma la n s è mai adatàda a cla vita e a c'l ambînt lè tant ch'l'è anc stada casàda via 'd cà quànd i l'aṅ bcada gusàr-'s al sasufunìsta Philippe (Yves Verhoeven). Guy al gh fà firmàr dal carti p'r al divòrsi in manéra ch'la vaga via sénsa dar in d'l òć e sénsa più véd'r al putìni.
Anhelina Kalinina
Caréra
In dal 2014 la céd par 6-7 0-6 a l'Erika Sema in di utàṿ d'l ITF ad Launceston (Austràglia). In Avrìl la bat l'Irina Falconi a Jackson (ITF da vintsìn-mila dòlar) pò la riva in finàl ma la pèrd da la nurvegéśa Ulrikke Eikeri par 2-6 4-6. in Avrìl la bat l'Asia Muhammad e la Beatriz Haddad Maia in dal qualificasiòṅ dal turnèo ITF ad Dothan ma pò la và fóra in di utàṿ cun la Verónica Cepede Royg. A Hechingen in Germâgna la fà sudàr la padròna 'd cà, la Carina Witthöft, prima 'd andàr a cà in di quàrt c'n al puntéǵ ad 7-6 3-6 5-7. A Équeurdreville-Hainneville la pèrd la sò quàrta finàl ITF cun la Stéphanie Foretz Gacon.
Betty
Sunt
Adès la Betty l'è dvintàda n'imbariagòsa sénsa bèsi ch'la pasa 'l sò tèmp a bév'r a "La Buśa", al risturànt 'd un sèrt Mario (Jean-François Garreaud). L'amànta ad chi lò, la védva sénsa fiōi Laure Le Vaucher (Stéphane Audran), vdénd-la da par lē misa acsè mâł la gh śibìs ad jutàr-la e ad pagàr-ag na cambra in 'n albêrg.
Anhelina Kalinina
Caréra
In dal 2015 la riva in semifinàl a Osprey baténd la Kristína Kučová e la Shelby Rogers ma la pèrd par 4-6 2-6 da la Madison Brengle. In Avrìl a Jackson la vins finalmènt al sò prim tìtul, 6-3 6-4 a la Johanna Konta, pò la fà àtar tant la stmana dòp a Pelham (6-3 7-5 a la tedésca Laura Siegemund). In Luj la in vins 'n àt'r a Sacramènto baténd in finàl l'An-Sophie Mestach par 6-4 4-6 6-3. Dòp i quàrt a Lexington, l'ucraìna la gh'à 'n perìud nég'r in dua la pèrd sinc incónt'r ad fila.
Betty
Sunt
Cla purcùsa dla Betty però la s pòrta a lèt Mario mèntar la Laure l'è via. Ma la dóna, ch'l'iva naśâ quèl, la n éra minga partìda par Parì cuma l'iva dit ma l'éra armàśa lè par savēr i fat cum i éran. La Betty la l'à avùda vinsa lē e la gh'à purtâ via 'l óm. La Laure, turnàda a Liòṅ, la sò sità, la decìd ad masàr-as p'r al daspiaśēr.
Culegamènt estéran
}}
1890
Al 1890 (MDCCCXC in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIX sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Anhelina Kalinina
Culegamènt estéran
}}
.webcam
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 19 ed mêrs dal 2014.
.trade
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 19 ed mêrs dal 2014.
.jetzt
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 15 ed mêrs dal 2014.
Non si deve profanare il sonno dei morti
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Par śluntanàr al risć ad śmalvèṅ ripitî ad cuntìnuv: 'l è sōl un film... 'l è sōl un film... 'l è sōl un film...|Tagline dal film}}
Non si deve profanare il sonno dei morti (A n pōl mia mancàr ad rispèt a 'l punsàr di mòrt) 'l è 'n film ad scarésa dal 1974 ad Jorge Grau. 'L è stâ preśentâ a 'l Fèstival ad Sitges.
A 'l èstar i al cgnósan cuma „No profanar el sueño de los muertos“ in Spaggna, „Zumbi 3“ in Braśìl, „Le massacre des morts-vivants“ in Frància, „The Living Dead at Manchester Morgue“ in dal Régn Unî, „Let Sleeping Corpses Lie“ in di Stat Unî e „Das Leichenhaus der lebenden Toten“ in Germâgna mént'r in Itàglia al gh'à anc al tìtul ad Da dove vieni?.
Sunt
George (Ray Lovelock) 'l è 'n antiquàri 'd Manchester ch'al n in pōl piò d'l inquinamènt ch'a gh'è in sità dònca quànd al gh'à la manéra 'd andàr a far un gir in campàgna al n s al fà dir mia dū vòlti. Un dè al cgnós na dóna ciamàda Edna (Cristina Galbó) ch'la gh'éra andàda adòs cun la màchina e insém i bùtan 'l òć su 'n sèntar sperimentàł dal dipartimènt dl'argicultùra ch'la dróa di ultrasòṅ par paràr via o masàr gl'insèt. A 'n sèrt punt, méntar la dóna la spèt' in màchina, a salta fóra 'n óm da 'n fiùm lè darènt par dar-'g-i ma pò al sparìs da par lò.
A cà sua la surèla dl’Edna, la Katie West (Jeannine Mestre) la sa dmanda insém a sò marè Martin (José Lifante), ch'al fà 'l futógrafar ad mistēr, parchè la n è incóra rivàda da lōr, i la spetàvan da cal pès. Quànd Martin al và a far un gir davśèṅ a na cascàda, 'l óm dal fiùm, un barbòṅ andgâ soquànt dè prima, al gh salta adòs e 'l al cópa.
Culegamènt estéran
}}
Pulex irritans
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La pulga dl òm (pulce dell'uomo in itagliàṅ,  pulex irritans secònd la clasificasiòun dal Linnaeus dal 1758) l'è na pulga dimòndi cumùna e ch'l'infèsta anca dal bésti, dôp che i cristiàṅ.
L'è na pulga lunga 2-3 mm, la ciùcia 'l sanghev c'ma cagli ètri pulghi, e incòr la prèv purtèr sēg di batéri anca 'd malatìi grósi, c'ma p'r eśèimpi dla pésta.
Colegamèint estèren
}}
.cologne
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric dla sitê tedèsca ed Culògna. Al funsiòuna da 'l 19 ed mêrs dal 2014.
.axa
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 19 ed mêrs dal 2014.
.meet
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 27 ed mêrs dal 2014.
Elèinc ed paróli 'd lēś latèini
Chè a seguìr, la lista del paróli 'd lēś in latèin ch'i cumparìsen anc al dè 'd incō un pò in tùt al mònd in dal descòrer del lēś, e ch'i deśvìnen da 'l lór druamèint antìg a partìr dal descòrer giurìdic romàṅ:
A
A fortiori A mensa et thoro A posteriori A priori A quo Ab extra Ab initio Ab intestato Affidavit Actiones liberae in causa Actus reus Ad colligenda bona Ad hoc Ad hominem Ad idem Ad infinitum Ad litem Ad personam Ad probationem Ad substantiam Ad quod damnum Ad valorem Accipiens Affidavit Aliud pro alio Alter ego A mensa et thoro Amicus curiae Animus nocendi Ante Arguendo
.black
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 27 ed mêrs dal 2014.
Elèinc ed paróli 'd lēś latèini
B
Bona fide Bona vacantia
Bréma
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Bréma (Bremen in Tedésc, a s lèś [ˈbʁeːmən]) l'è na sità dla Germâgna ad 548.547 abitànt. La s cata in dal nòrd-òvest dal paéś e l'è arcgnusùda cuma na sità-cumùṅ (Stadtgemeinde Bremen). In mèś a gh pasa 'l fiùm Weser, giùst prima dal Mâr dal Nòrd, faghénd dla sità al secónd pòrt più impurtànt dla Germâgna dòp Ambûrg.
.fishing
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 31 ed mêrs dal 2014.
.archi
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 31 ed mêrs dal 2014.
Elèinc ed paróli 'd lēś latèini
D
De bonis asportatis Debellatio De bonis non administratis De cuius De die in diem De facto De futuro De integro De jure De lege ferenda De lege lata Delegatus non potest delegare De minimis De minimis non curat lex De mortuis nil nisi bonum De novo De probrum De qua De repetundis Defalcation De vi Dicta Dictum Dies a quo non computatur in termino Doli incapax Domicilium citandi et executandi Dubia in meliora partem interpretari debent Duces tecum
E
Ei incumbit probatio qui dicit Ejusdem generis Eo nomine Eptio non tollit locatum Erga omnes Ergo Erratum Esse Et al Et cetera Et seq Et uxor Ex aequo et bono Ex ante Ex cathedra Ex concessis Ex delicto Ex facie Ex gratia Ex nunc Ex officio Ex parte Ex post Ex post facto Ex proprio motu Ex rel Ex turpi causa non oritur actio Exempli gratia Expressio unis est exclusio alterius Ex tunc
F
Facio ut des Facio ut facias Falsus procurator Felo de se'' Ferae naturae Fiat justitia ruat caelum Fiduciary Fieri facias Flagrante delicto Forum conveniens Forum non conveniens Functus officio
G
Gravamen Guardian ad litem
I
I.e. Ibid Id est Idem Ignorantia juris non excusat Illo tempore Imprimatur In absentia In camera In curia In esse In extenso In extremis In flagrante delicto In forma pauperis In futoro In haec verba In lieu In limine In loco parentis In omnibus In pari delicto In pari materia In personam In pleno In prope persona In propria persona In re In re ipsa In rem In situ In solidum In terrorem In terrorem clause In toto Indicia Infra Innuendo (paróla latèina) Inter alia Inter arma enim silent leges Inter rusticos Inter se Inter vivos Intra Intra fauces terra Intra legem Intra vires Intuitus personae Ipse dixit Ipsissima verba Ipso facto Ius exclusivae Ius publicum europaeum Ius sanguinis
J
Jura novit curia Jurat juris et de jure Jus Jus ad bellum Jus civile Jus cogens jus commune Jus gentium Jus in bello Jus inter gentes Jus naturale Jus primae noctis Jus sanguines Jus soli
L
Lacunae Leges humanae nascuntur, vivunt, moriuntur Legitime Lex communis Lex lata Lex posterior derogat priori Lex retro non agit Lex scripta Lex specialis derogat legi generali Lex superior derogat legi inferiori Liberum veto Lingua franca Lis pendens Locus Locus delicti Locus in quo Locus poenitentiae
M
Magna Carta Magnum opus Male fide Malum in se Malum prohibitum Mandamus Mare clausum Mare liberum Mens rea Modus operandi Mos pro lege Motion in limine Mutatis mutandisL.S. "locus sigilli"
O
Obiter dictum onus probandi ope legis Opinio juris sive necessitatis
P
Pacta sunt servanda Par delictum Parens patriae Pater familias Pendente lite Per Per capita per contra Per curiam Per diem Per minas Per pro Per quod Per se Per stirpes Persona non grata Posse comitatus Post mortem: dopo la morte Post mortem auctoris Praetor peregrinus Prima facie Primogeniture Prius quam exaudias ne iudices Probatio vincit praesumptionem Pro bono Pro bono publico Pro forma Pro hac vice Pro per Pro rata temporis Pro se Pro tanto Pro tem Pro tempore Pro veritate Propria persona
Q
Quaeritur Quaere Quantum Quantum meruit Quasi Quid pro quo ''Qui pro quo Quo ante Quoad hoc
1871
Al 1871 (MDCCCLXXI in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIX sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Elèinc ed paróli 'd lēś latèini
R
Ratio decidendi Ratio scripta Rebus sic stantibus Res judicata Res gestae: Fatti accaduti Res ipsa loquitur Res judicata Res nullius Res publica Res publica christiana Respondeat superior Restitutio in integrum Reiectis contrariis
S
Salus populi est suprema lex Scandalum magnatum Scandalum magnum Scienter Scintilla Scire facias Scire feci Se defendendo Semble Seriatim Sine die Sine qua non Situs Stare decisis Stricto sensu Sua sponte Sub judice Sub modo Sub nomine Sub silentio Sub poena Subpoena ad testificandum Subpoena duces tecum Suggestio falsi Sui generis Sui iuris Sui juris Summum ius, summa iniuria Suo moto Supersedeas Suppressio veri Supra Servitus in faciendo consistere nequit
T
Terra nullius Trinoda necessitas
U
Uberrima fides Ubi maior minor cessat Ultra posse nemo obligatur Ultra vires Uno flatu Uti possidetis
V
Vel non Veto Vice versa Vide Videlicet Vigilantibus non dormientibus aequitas subvenit Vis major Volenti non fit injuria
.country
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 31 ed mêrs dal 2014.
.ren
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 27 ed mêrs dal 2014.
Bréma
Al sò sìndig 'l è al sucialìsta Jens Böhrnsen. A Bréma, ch'l è divìśa in sinc quartēr numerâ, i s càtan di indùstri impurtànti cuma la Bira Beck, la Kellogg's e la Kraft.
Durànt la Secónda guèra mundiàla gl'ingléś i aṅ dastrùt 'l 85% dal sèntar stòric e cupâ trimìla-sincsènt parsòni butànd śò da gl'aparéć dagnóra nuvsènt-mila bómbi parchè i vlìvan «...spasàr via la sità e 'l pòrt ad Bréma».
Culegamènt estéran
}}
Una giornata particolare
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Un film speciàł su dū parsòni speciàli.|Tagline dal film}}
.rodeo
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 31 ed mêrs dal 2014.
Una giornata particolare
Una giornata particolare (Na giurnàda particulàr) 'l è 'n film dramàtic dal 1977 'd Ettore Scola preśentâ a 'l 30śum Fèstival ad Cannes.
.horse
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 31 ed mêrs dal 2014.
Una giornata particolare
'L è stâ candidâ a dū Prèmi Òscar (in dal categurìi „Film furastēr“ e „Atōr prutagunìsta“) e 'l à vins un Golden Globe, dū Dàvid ad Dunatèl e tri Nàstar 'd Argìnt. Fra i prutagunìsta dla pelìcula a gh'è anc na śōvna Alessandra Mussolini, in dla vita anvōda ad Benito (nunòṅ) e dla Sophia Loren (sîna).
Sunt
'L è al 6 ad Maǵ dal 1938 e Róma l'è in fèsta parchè Adolf Hitler 'l è in sità p'r incuntràr-as cun Benito Mussolini. Tut i èṅ andâ in piàsa par véd'r al Führer a part l’Antonietta (Sophia Loren), màd'r ad siē fiōi visiâ e mujér 'd un fasìsta sfegatâ, Emanuele (John Vernon). La dóna la fà la raśdōra e la gh'à da tgnir adrē a 'l palàs armàś vōd o dagnóra. Quànd a gh scapa via 'n uśèl dumèstic, chi lē la dmanda ajùt a 'n sò vśèṅ 'd cà ch'la n gh'iva mai fat a mènt, Gabriele (Marcello Mastroianni). Chi lò, ch'l éra drē a pinsàr ad cupàr-as, na vòlta al fava 'l radiucrunìsta par la EIAR ma adès 'l è stâ lasâ a cà da l'aśiénda 'd Stat.
I dū i dvènt'n amìg anc s'la purtinàra (Françoise Berd) la gh cunsìlia 'd astàr-'g a la larga parchè chi lò «'l è 'n lunàtig, un brut sugèt». Par scapàr via par 'n àtim da na vita da schiva in dua la gh'à sèmpar 'd armàgnar schisa e pinsànd che Gabriele al fus interesâ a lē, la dóna la gh próa sèg méntar la dasténd i pagn ma a n gh'è gnint da far parchè 'l óm al gh cunfésa 'd ès'r un fnòć e 'l è par cal mutìṿ lè ch'l è stâ licensiâ. Par la deluśiòṅ lē la gh mòla 'n sćiàfòṅ ma pò a sucéd ch'i finìs'n a lèt dabòṅ, dū anmi da par lōr ligàdi da 'n destîṅ cumpàgn.
Méntar Gabriele al vèṅ purtâ via da dū carabinēr p'r èsar mandâ a 'l cunfîṅ in Sardéggna, l’Antonietta l'è custréta a turnàr a far la sò vita di tut i dè insém a 'l sò marè padròṅ ch'al vōl far-ag far 'n àtar fiōl da ciamàr Adolfo.
Culegamènt estéran
}}
Scuola d'onore
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Sōl parchè at sē stâ tòlt a n vōl minga dir ch'at sē òṅ 'd lōr.|Tagline dal film}}
Scuola d'onore (Scóla 'd unōr) 'l è 'n film dramàtic dal 1992 girâ par Robert Mandel.
La pelìcula l'à fat sù da piò ad quatórdas migliòṅ ad dòlar.
Sunt
David Greene (Brendan Fraser) 'l è 'n ragàs ebrèj dna famìja 'd uperàj ad Scranton (Pennsylvania) ch'in di an Sinquànta al vins na bórsa 'd studi, 'l è dimóndi brâṿ a śugàr a Fùtbol Americàṅ, p'r andàr a studiàr a la St. Matthew's, 'n impurtànt culéǵ dal Massachusetts par gint cun di bèsi. Quànd al riva là al gh'à la manéra 'd cgnósar i sò cumpàgn nóṿ, Rip Van Kelt (Randall Batinkoff), Charlie Dillon (Matt Damon), Jack Connors (Cole Hauser) e Chris Reece (Chris O'Donnell) ch'al divìd la cambra sèg. Quànd al vèṅ a savēr che chi lōr i n s cumpatìsan briśa gl'ebrèj al decìd ad tgnir lugâ 'l sò segrét par tiràr avànti.
1747
Al 1747 (MDCCXLVII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Scuola d'onore
Sunt
Durànt un còmpit in clas ad stòria David al véd Dillon lugàr in dla maṅ un fujét cun scrit di sò apùt da cupiàr ma a la fiṅ dla próa, quànd tut i vànan fóra, al gh casca śò par tèra sénsa vlēr e 'l prufesōr Geirasch (Michael Higgins) al gh fà a mènt e 'l al cata sù. Chi lò al s arlìa dimóndi e al decìd ad far-la pagàr cara a tut s'al culpévul al n salta minga fóra da par lò. David al diś a Charlie ch'al sà incòsa ma 'l è pròpria lò a denunsiàr-al cuntànd na bala.
Culegamènt estéran
}}
1730
Al 1730 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1731
Al 1731 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1740
Al 1740 (MDCCXL in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1746
Al 1746 (MDCCXLVI in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1732
Al 1732 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1735
Al 1735 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1720
Al 1720 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1743
Al 1743 (MDCCXLIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1738
Al 1738 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1741
Al 1741 (MDCCXLI in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1721
Al 1721 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
.moe
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 31 ed mêrs dal 2014.
1726
Al 1726 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1710
Al 1710 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1725
Al 1725 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1733
Al 1733 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
.cooking
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 31 ed mêrs dal 2014.
1700
Al 1700 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1739
Al 1739 (MDCCXXXIX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1727
Al 1727 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1713
Al 1713 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1722
Al 1722 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1729
Al 1729 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1718
Al 1718 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1711
Al 1711 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1728
Al 1728 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1737
Al 1737 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1724
Al 1724 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1712
Al 1712 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1717
Al 1717 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1701
Al 1701 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1715
Al 1715 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Màriu Beccaria
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Màriu Beccaria (Sant'Angiul 18 ad giügn 1920 - 22 ad nuëimbar 2003) all'è stä un pulìtic itagliàṅ d'la Demucrasìa Cristiana.
Nòti e riferimëint
}}
1702
Al 1702 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1706
Al 1706 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1705
Al 1705 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1716
Al 1716 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1714
Al 1714 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1723
Al 1723 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1709
Al 1709 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1601
Al 1601 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
La nona porta
{{Metacaixa
1707
Al 1707 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1600
Al 1600 'l è 'n an dal XVI sécol dal Calendàri gregoriàn.
1745
Al 1745 (MDCCXLV in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
La nona porta
{{Film }}
1703
Al 1703 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1606
Al 1606 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
La nona porta
{{CITAZIONE|'L ùnic quèl più spavintóś che pascàr al Diàvul... 'l è catàr-al.|Tagline dal film}}
1603
Al 1603 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
La nona porta
La nona porta (La nòna pòrta) 'l è 'n film ad scarésa dal 1999 ad Roman Polański trat da 'l rumànś „Al club Dumas“ dal scritōr spagnōl Arturo Pérez-Reverte.
Custâ trént'òt migliòṅ ad dòlar, al 'n à pò purtâ a cà da piò ad sinquànt'òt.
1704
Al 1704 'l è 'n an dal XVIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
La nona porta
Sunt
Corso, prima 'd partìr par la Spaggna, al dascór cun la Liana (Lena Olin), védva 'd qvél ch'l iva vindû 'l lìb'r a Balkan, un tisi che pò subìt dòp al s éra tòlt la vita, Andrew Telfer (Willy Holt). La dóna la 'l vrév indrē parchè 'l éra suo ma Corso al gh diś ad nò. La dóna la n mòla minga e la và a catàr-'l in dal sò apartamènt par pascàr al lìbar ma la n al cata briśa. In cal mént'r al sòci ad Corso ch'al tgniva dacàt al tèst, Bernie (James Russo), al vèṅ catâ mòrt ligâ p'r un pē a tèsta in śò c'n al gambi a fórma 'd quàt'r arbaltâ pròpria cuma in na figùra dal tèst e cuma in dla carta di taròc 'd “Al Tacâ”.
Corso al riva a Tulēd e al dascór c'n i fradèi Pablo e Pedro Ceniza (Jose Lopez Rodero) ch'ad mistēr i faṅ i giustadōr ad lìbar. Chi lōr i gh móstran che soquànti inciśiòṅ i èṅ firmàdi "LCF", riferimènt a Lucìfar. Boris al sa spòsta pò a Sintra in Purtugàl in dua al buta 'l òć su na còpia dal lìbar ad Victor Fargas (Jack Taylor) ch'la gh'à dal difarénsi pròpria in di inciśiòṅ. Quànd al lasa la sò vila, la guàrdia dal còrp ad Telfer al próa a cupàr-al ma al n gh la cava minga anc parchè a s mét in mèś na ragàsa (Emmanuelle Seigner). La matìna dòp Corso al tórna sèg in dla vila 'd Fargas ma 'l al cata mòrt e 'l lìbar bruśâ.
Culegamènt estéran
}}
1997
Mòrt
Giovanni Novaresio, pitùr itagliän (n. 1919)
1609
Al 1609 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1602
Al 1602 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1611
Al 1611 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1616
Al 1616 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1614
Al 1614 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1620
Al 1620 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1608
Al 1608 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1622
Al 1622 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1621
Al 1621 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1623
Al 1623 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1610
Al 1610 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1613
Al 1613 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Ti piace Hitchcock?
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
XIX sécol
Al sécul XIX all'è al prèm sècul dal'età cuntempurànea: gh'è stä d'i trasfurmasiòn pulìtich (es: la fëin ad Napoleon) e è nè tanti stë mudèran.
Ti piace Hitchcock?
{{Film }}
{{CITAZIONE|Suspense sagvinóśa a l'Argento cundìda cun na cria 'd Hitchcock.|Tagline dal film}}
Ti piace Hitchcock? (T piàś-al Hitchcock?) 'l è 'n film śal dal 2005 fat par la televiśiòṅ ad Dario Argento girâ a Turèṅ in dl'Istâ dal 2004.
Sunt
La Sasha Zerboni (Elisabetta Rocchetti) e la Federica Lalli (Chiara Conti) i èṅ dū ragàsi ch'i s cgnós'n in dla videutéca 'd Andrea (Iván Morales) in dal méntar ch'i éran drē tuti e dū a tōr al dvd ad Delitto per delitto, un film 'd Alfred Hitchcock ch'a gh piaśìva dimóndi. In cal mumènt lè in negòsi a gh'è anc un ragàs cinèfil e studènt ad cìnema, Giulio (Elio Germano), ch'al buta subìt 'l òć adòs a la Sasha anc s'la muróśa al gh l'à bèla, l’Arianna (Cristina Brondo). La Sasha la stà 'd cà pròpria in dal palàs darènt a 'l suo e lò al taca a tgnir-la 'd òć.
Na nòt Giulio al sènt la màdar dla ragàsa (Milvia Marigliano) sigàr parchè qualchidòṅ 'l è drē a cupàr-la druànd un schisa-carna. Cun la sò mòrt la Sasha la dvènta rica parchè la ciàpa incòsa tut lē. A s pōl anc pinsàr ch'la sia stada lē ma a n è mia acsè parchè la gh'à 'n àlibi 'd fèr. Giulio al s fà dal dmandi e al taca a pinsàr ch'la dóna la sia stada fata fóra a la manéra dal film 'd Hitchcock ch'i ìvan tòlt a nuléǵ anc parchè la Federica la gh'à di prubléma cun soquànt di sò cliènt parchè la gh'iva fargâ di bèsi e par cal mutìṿ lè l'éra anc custréta a 'ndàr-'g a lèt.
Culegamènt estéran
}}
1607
Al 1607 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1624
Al 1624 (MDCXXIV in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Intrighi e piaceri a Baton Rouge
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Tut i piaśēr i gh'aṅ un prèsi da pagàr.|Tagline dal film.}}
Intrighi e piaceri a Baton Rouge (Traplàdi e piaśēr a Baton Rouge) 'l è 'n thriller eròtic spagnōl dal 1988 ad Rafael Monleón.
Sunt
Antonio (Antonio Banderas) 'l è 'n śōvan ch'al fà 'l gigolò par dóni. Al gh'à 'n fradèl più pìcul (Noel Molina) ch'l è armàś mut da quànd a gh'è mòrta la màdar e che lò al vrév purtàr sèg a Baton Rouge in Luiśiàna ma i gh mànc'n i bèsi. Un dè al cgnós na cougar, l’Isabel Harris (Carmen Maura), ch'ad nòt la fà di arbgàt spavintóś in dua la s insùnia 'd èsar viulentàda da 'n óm mistrerióś. La dóna la créd 'd a n s psēr minga avér di fiōi ma invéci 'l prubléma 'l è ad sò marè.
Antonio al capìs ch'l è la sò ucaśiòṅ e la la pòrta da na psicòluga, l’Ana Alonso (Victoria Abril), ch'la gh diś che par casàr via 'l tràuma la gh'à da vìv'r-al dabòṅ cupànd al viulentadōr in dal mèntar ch'al la gusa a fòrsa. Ma l’Ana l'è sōl na ginecòluga e la n sà gnint di prubléma dla mènt, la vōl fargàr-la e basta pò la tîṅ dacàt dla śbòra 'd Antonio par l’Isabel dgénd-ag che p'r avér i bèsi ch'i gh vōlan al gh'à da cupàr al marè dla sò cliènta.
Culegamènt estéran
}}
1627
Al 1627 (MDCXXVII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1680
Al 1680 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1628
Al 1628 (MDCXXVIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1987
Mòrt
Giancarlo Cocchia, pitùr itagliän (n. 1924)
15 d'utóber: Nik Novecento, atòr (n. 1964)
1615
Al 1615 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1630
Al 1630 (MDCXXX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1629
Al 1629 (MDCXXIX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
L'incubo di Joanna Mills
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Al pasâ al n mōr mai... al cópa.|Tag-line dal film}}
L'incubo di Joanna Mills (’L arbgàt dla Joanna Mills) 'l è 'n film dal mistēr dal 2006 'd Asif Kapadia.
Al film 'l à muciâ sù dódas migliòṅ ad dòlar a 'l incìrca a frònt 'd un budget ad quìndas.
Sunt
La Joanna Mills (Sarah Michelle Gellar) l'è na ragasōla dla pruìnsa americàna ch'ad mistēr la fà la rapreśentànta a 'l véndidi dna dita 'd traspòrt. La n và mia 'd acòrd cun sò pàdar Ed (Sam Shepard) e la gh'à sèmp'r adòs al sò ex muróś Kurt Setzer (Adam Scott).
Un dè la gh'à dal viśiòṅ dal masamènt dna dóna ch'la n cgnós minga p'r òpra 'd un sasèṅ e a pâr pròpria che qvéla dòp la sarà lē. La ragàsa la decìd acsè ad partìr par la sitadìna dal Tèxas in du la stava la vitma par savēr-an da piò. Chè la cgnós Terry Stahl (Peter O'Brien), un ragàs ch'al l'iva diféśa in un bar da òṅ ch'al la vliva viulentàr.
Culegamènt estéran
}}
1640
Al 1640 (MDCXL in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1699
Al 1699 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1650
Al 1650 (MDCL in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1625
Al 1625 (MDCXXV in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1683
Al 1683 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1673
Al 1673 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1670
Al 1670 (MDCLXX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1693
Al 1693 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1632
Al 1632 (MDCXXXII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1660
Al 1660 (MDCLX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1698
Al 1698 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1682
Al 1682 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1666
Al 1666 (MDCLXVI in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1686
Al 1686 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1653
Al 1653 (MDCLIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1685
Al 1685 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1681
Al 1681 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1657
Al 1657 (MDCLVII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1696
Al 1696 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1631
Al 1631 (MDCXXXI in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1637
Al 1637 (MDCXXXVII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1684
Al 1684 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1672
Al 1672 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1648
Al 1648 (MDCXLVIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1643
Al 1643 (MDCXLIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1663
Al 1663 (MDCLXIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1626
Al 1626 (MDCXXVI in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Cadaveri e compari
Cadaveri e compari (Cadàv'r e cumpâr) l'è na cumèdia dal 1986 ad Brian De Palma.
{{Metacaixa
{{Film }}
{{CITAZIONE|Chi è ch'a pōl puntàr su 'n cavàl śbaliâ c'n i bèsi dal cap, fargàr la Cadillac 'd un sasèṅ e far fèsta cun la carta 'd crédit?|Tagline dal film}}
1649
Al 1649 (MDCXLIX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
1671
Al 1671 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1665
Al 1665 (MDCLXV in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Cadaveri e compari
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1652
Al 1652 (MDCLII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Non è peccato - La Quinceañera
{{Metacaixa
1638
Al 1638 (MDCXXXVIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Non è peccato - La Quinceañera
La Quinceañera (a s lèś [kinseaˈɲeɾa] in spagnōl dònca Chinseagnéra da 'l nòstri bandi) l'è na fèsta dal tradisiòṅ di paéś sudamericàṅ in dua i s festégian al ragàsi ch'i cómpian quind'ś an.
Sunt
A n sèrt punt la Magdalena la capìs 'd aspìtar un putèṅ ma la n 'l à mai fat dabòṅ, sōl na vòlta l'è stada c'n al sò amìg Herman (J.R. Cruz) sénsa però mét'r-al dèntar ma 'l risć a gh'è sèmpar quànd i s fànan dal purcarìi. Sò pàdar, ch'l è 'n ciśarōl sfegatâ, al n gh la cava minga a mandàr śò al ròsp e la ragasōla la và a star acsè da 'n sò sîṅ, Tomas Alvarez (Chalo González), e da 'n sò cuśèṅ, Carlos (Jesse Garcia), fradèl dl’Eileen e casâ via 'd cà anc lò. In cla manéra chè la pōl cuntinuàr a véd'r Herman ma pò sò màdar (Teresa Michelle Ruiz) la 'l manda a star via da di parènt parchè la n in vōl savēr dla Magdalena.
{{Film }}
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sunt
La Magdalena (Emily Rios) l'è na ragasōla 'd Los Angeles ch'la stà par cómpiar quìnd'ś an ma i sò genitōr, uriginàri dal Mèsic e uperàj, i n gh'aṅ minga di bèsi abàsta par mét'r in pē par lē na fèsta dla Quinceañera cum a s dév, cuma qvéla 'd sò cuśìna Eileen (Alicia Sixtos), e gnanc par tōr a nuléǵ na limousine.
Câr
{{Metacaixa
Non è peccato - La Quinceañera
Culegamènt estéran
}}
Federico Gaio
Caréra
In dal 2016 in Mars al riva in semifinàl in un Challenger mesicàṅ pardénd da Marcelo Arevalo pò in Luj al vins invéci a San Banadét dal Trònt, baténd in finàl al francéś Constant Lestienne par 6-2 1-6 6-3, e a Bjèla dand la paga a i braśigliàṅ João Souza in semifinàl par 2-6 7-6 6-4 e Thomaz Bellucci in finàl par 7-6 6-2.
In dal 2013 al pasa a 'l sircùit Challenger pruànd a qualificàr-'s a 'l inìsi d'l an. Al gh la cava a San Marèṅ ma pò al pèrd in tri sét in di utàṿ cóntar Filippo Volandri.
1639
Al 1639 (MDCXXXIX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Federico Gaio
{{Metacaixa
Federico Gaio, (Fënza, 5 ad Mars dal 1992, a s lèś [fede'ri:ko 'gajo] in Itagliàn) 'l è 'n tenìsta rumagnōl nâ in dla stésa sità 'd Andrea Gaudenzi. Al dróa 'l bras dèst'r e al tira 'l arvèrs cun na maṅ sōla.
1647
Al 1647 (MDCXLVII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Câr
Noti e referèinsi
}}
Federico Gaio
Caréra
Federico al taca a śugàr i sò prim turnèo in dal sircùit Futures in dal 2008 par pò vìns'r i sò prim dū tìtui in Kazakhstan tri an dòp.
Culegamènt estéran
}}
1633
Al 1633 (MDCXXXIII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Federico Gaio
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Câr
Al câr, dìt anc carèt o carèta (in itagliàn carro o carretto o carretta, da 'l latèin carrus), 'l è na manéra 'd traspurtèr di quêl o anca dal persòuni sù dō o quàter ródi, sìa che a tirèr i sìen dal bésti o anc di cristiàṅ o anca 'n mutōr. Al lègn druê per custruìr-i al dēv èser dimòndi ciùnt, c'ma quèl dla quérsa, vìst che 'l câr al gh'à da tgnìr a bóta a la néva, a la pióva e ai squâs 'd sòt a 'l pēś edla mercansìa.
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Federico Gaio
Caréra
In dal Favràr dal 2015 al próa 'l qualificasiòṅ in d'l ATP ad Śagàbria ma al và fóra subìt. In Maǵ al ciàpa na carta salvàdga par śugàr al Master Mila 'd Róma ma cun 'l argintèṅ Leonardo Mayer a n gh'è gnint da far: 3-6 4-6 al puntéǵ. In Śugn al bat par 6-1 6-3 Mate Delić a Milàṅ ma pò al céd a Benoît Paire par 6-2 4-6 6-7, anc chè al gh'arév da magnàr-'s al maṅ. Anc a Padva al pèrd in vulàda, 6-3 3-6 5-7 da Albert Montañés in semifinàl. In Nuvémb'r al bat Ričardas Berankis in dal Challenger 'd Eckental, pò al cata Michail Južnyj e al céd sèg par 1-6 2-6.
1651
Al 1651 (MDCLI in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Federico Gaio
Caréra
In dal 2014 al bat Elias Ymer in un Futures in Iśraēl. In dal Challenger ad Bérgum al cata subìt Simone Bolelli e al gh pèrd par 3-6 4-6. In Agóst al riva in finàl in dal Challenger ad Curtìna ma al la pèrd p'r un pēl c'n al sèrb Filip Krajinović par 6-2 6-7 5-7.
1618
Al 1618 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Non è peccato - La Quinceañera
Sunt
I vśèṅ e pruprietàri dla cà 'd Alvarez i èṅ Gary (David W. Ross) e James (Jason L. Wood), na còpia 'd gay. Sénsa dir gnint a 'l sò muróś, Gary al s pòrta a lèt Carlos ch'l éra stâ mandâ via da i suo pròpria parchè 'l éra fnòć a sò vòlta. Chi lò al s fà càr'g ad dar ajùt, anc ecunòmig, a sò cuśìna e al gh śibìs ad far da pàd'r a 'l sò putèṅ quànd al nas'rà. Quànd James al vèṅ a savēr di còran ch'l à patî, al s incàsa 'd brut e al decìd ad dar dl'ària a gl’Alvarez mandànd na létra in dua 'l gh dà i trénta dè par catàr 'n àtar pòst in du star. Catàr n'atra cà lè l'è dimóndi dûra, i prèsi i èṅ dimóndi élt, pò a mōr anc Tomas. Tut a s giùsta quànd la Magdalena la fà la paś c'n i suo ma sōl quànd al ginecòlug al garantìs ch'l'è incóra vìrgin. Carlos al la spóśa e a pōl tacàr la Quinceañera di sò sógn.
Secònd milèni
Al secònd milèni edl'era 'd Crìst al seguìs al prìm milèni e 'l partìs da 'l an 1000 infîn a 'rivèr a 'l an 1999. In dal só intèren a s còunta i 10 sécol ch'i van da 'l undzéśum a 'l ventéśum.
Prìm milèni
Al prìm milèni edl'era ed Crìst al vin prìma dal secònd milèni e 'l partìs da 'l an 0 infîn a 'rivèr a 'l an 999. In dal só intèren a s còunta i 10 sécol ch'i van da 'l prìm a 'l décim.