cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emma Marrone
L'à tòlt part par dū vòlti a 'l Fèstival ad Sanrémo, rivànd secónda insém a 'l grup di Modà in dal 2011 c'n al braṅ Arriverà e prima 'l an dòp cantànd Non è l'inferno. In dal 2014 l'è andàda cuma rapreśentànta dl'Itàglia a 'l Eurovision Song Contest purtànd la canta La mia città.
1917 (nùmer)
{{Metacaixa
Emma Marrone
In dla sò caréra l'à vindû da piò 'd un migliòṅ ad disc.
Culegamènt estéran
}}
1917 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1917, mo invéci 'l an 1917, 't ê da 'ndèr chè) Al 1917 (milnovseintdersèt, millenovecentodiciassette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1916 (milnovseintsèdeś) e 'l vin prìma dal 1918 (milnovseintdeśdòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintdersetéśim post.
An 290
I an 290 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 290 infìn a 'l an 299 ciapê dèinter anca lò.
1917 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Cùna
{{Metacaixa
La cùna (culla in itagliàṅ) l'è 'l lêt di putèin ed pôc mēś ed vìta.
Noti e referèinsi
}}
Alauda
{{Metacaixa
{{dialortCass | dial=Carpśàn |cass=MUD}}
La siruldèina (allodola in itagliàṅ, Alauda secònd la clasificasiòun dal Linnaeus, 1758) l'è 'n uślèin a forma 'd pàser ch'la fà pêrt dla famìja dai Alaudidae.
Noti e referèinsi
}}
906
Al 906 'l è 'n an edl X sécol dal Calendàri gregoriàn.
1339 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1339, mo invéci 'l an 1339, 't ê da 'ndèr chè) Al 1339 (milterśeinttreintanōv, milletrecentotrentanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1338 (milterśeinttreintòt) e 'l vin prìma dal 1340 (milterśeintquarànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCCXXXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milterśeinttreintanovéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.george
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 18 'd agòst dal 2016.
.auspost
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 17 'd agòst dal 2016.
1475 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1475, mo invéci 'l an 1475, 't ê da 'ndèr chè) Al 1475 (milquaterseintestantasìnc, millequattrocentosettantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1474 (milquaterseintestantaquàter) e 'l vin prìma dal 1476 (milquaterseintestantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCDLXXV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milquaterseintestantasinchéśim post.
Proprietê matemàtichi
Al 1475 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 5 col 295: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Ashleigh Barty
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Ashleigh Barty dita Ash (Ipswich, 24 'd Avrìl dal 1996) l'è na tenìsta austragliàna élta 166 cm e ch'la péśa 62 chilo. La dróa 'l bras dèstar, tirànd 'l arvèrs da spés tajâ o sinò a dū maṅ, e la và in camp sèmpar c'n un brét in cô.
Da 'l 24 ad Śugn dal 2019 l'è la nùmar òṅ dal ranking WTA.
Biugrafìa
Prufesiunìsta da 'l 2010, la Barty la mòla 'l tènis da 'l Setémbar dal 2014 a 'l Favràr dal 2016 par dar-'s a 'l cricket. Turnàda a 'l sò spòrt di inìsi, l’Ash la taca a far dabòṅ in dal 2017, an sarâ a 'l 17śum pòst in clasìfica 'd singulàr, cuntinuànd pò anc in dal 2018.
In dal 2019 l'à fat suo 'l Roland Garros, baténd la Markéta Vondroušová par 6-1 6-3, e 'l Premier Mandatory ad Miami cóntar la Karolína Plíšková dand-ag 7-6 6-3 in finàl. In tut la s è misa in bisàca siē turnèo, vins in tut al cunsidisòṅ (èrba, tèra, cimènt a 'l quèrt e a 'l vèrt). Dasfrutànd un perìud lòfi dla giapunéśa Naomi Ōsaka dòp gl'Australian Open, la Barty l'è bòna ad śgranfgnàr-ag via 'l prim pòst vinsénd al turnèo ad Birmingham dand 6-3 7-5 in finàl a la Julia Görges.
In dópi la gh l'à cavàda a rivàr in finàł in tut i turnèo Slam vinsénd gl'US Open dal 2018 insém a la Coco Vandeweghe. L'à fat còpia anc cun la Casey Dellacqua, la Viktoryja Azaranka e la Demi Schuurs.
Culegamènt estéran
}}
1145 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1145, mo invéci 'l an 1145, 't ê da 'ndèr chè) Al 1145 (mileseintquarantasìnc, millecentoquarantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1144 (mileseintquarantaquàter) e 'l vin prìma dal 1146 (mileseintquarantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXLV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintquarantasinchéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Vite separate
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Dū viti. Dū identità... la stésa dóna.|Tagline dal film}}
Vite separate (Viti separàdi) 'l è 'n thriller americàṅ dal 1989 ad David Madden.
Sunt
Tom Beckwith (James Belushi) na vòlta al fava 'l pulisiòt a Malibù in Califòrgna ma adès 'l è a spas. Un dè al cgnós la psicòluga Lauren Porter (Linda Hamilton), na dóna separàda da sò marè Charles (Josh Taylor), ch'la gh śibìs ad lauràr par lē tgnénd-la 'd òć sèmpar parchè la gh'à paùra 'd avér-ag dū persunalità dònca a gh'è 'l risć ch'la vaga in gir a far di quèi sénsa savér-al. Tom al gh astà.
Na nòt la dóna, ch'la s fà ciamàr Lena, la và a far la purcùsa in un night. Tom al próa a métar-'s in mèś ma a finìs ch'al li ciàpa da 'l padròṅ dal lucàl, un tisi ciamâ Keno Sykes (Mark Lindsay Chapman). Beckwith 'l è lè lè par mulàr incòsa ma la Lauren la vōl che lò al cuntinuìs anc parchè in cal méntar l'à anc catâ na pistòla in cà. I dū i tàcan na relasiòṅ méntar na sò amìga ad nóm Ruth Goldin (Vera Miles), psicòluga anca lē, la gh cunsìlia 'd andàr invéci a curàr-'s in clìnica.
Un dè a vèṅ catâ 'l còrp masâ ad Charles. La Lauren l'è drē a far-as na dócia.
753 (nùmer)
{{Metacaixa
Vite separate
Culegamènt estéran
}}
753 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 753, mo invéci 'l an 753, 't ê da 'ndèr chè) Al 753 (setseintsinquantatrī, settecentocinquantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 752 (setseintsinquantadū) e 'l vin prìma dal 754 (setseintsinquantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCLIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al setseintsinquantatriéśim post.
Colegamèint estèren
}}
905
Al 905 'l è 'n an edl X sécol dal Calendàri gregoriàn.
Ken Berry
{{metacaixa
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Kenneth Ronald Berry, cgnusû méj cuma Ken Berry (Moline, 3 ad Novémbar dal 1933 – Burbank, 1 ad Dicémbar dal 2018), 'l è stâ 'n atōr e balarèṅ americàṅ.
In televiśiòṅ 'l à tòlt part a soquànt teefìlm cuma Lucy Show, Ellery Queen, Love Boat, La casa nella prateria, Fantasilandia e La mamma è sempre la mamma.
.nab
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 18 'd agòst dal 2016.
An 280
I an 280 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 280 infìn a 'l 289 ciapê dèinter anca lò.
Antibiòtic
{{dialort | dial=Carpśàn}} (Lēś anca eli avertèinsi generèli a 'l riguêrd di cuntgnû di artìcol dla Wikipedia) 'Lantibiòtic (antibiotico in itagliàṅ) 'l è na medśèina per curèr di distùreb provochê dai batéri.
I vinen prodòt, al più del volti, tulènd i só componèint atîv da soquànti mùfi.
La só stòria
Bèle in dl'antichitê a s cgnusìva enpiricamèint el capacitê curatìvi ed soquànti piànti e mùfi, mo uficialmèint a s catèva la penicilìna in dal 1928 cun 'l Alexander Fleming. In dal 1945 i Ernst Chain e Howard Walter Florey i tulìv'n al Prémi Nobel per la Medśèina p'r avér catê fóra dal formi puri 'd antibiòtic. In di an, i gniven catê i antibiòtic ch'i seguìsen chè:
Colegamèint estèren
}}
1692 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1692, mo invéci 'l an 1692, 't ê da 'ndèr chè) Al 1692 (milseseintnovantadū, milleseicentonovantadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1691 (mileseseintnovantùn) e 'l vin prìma dal 1693 (milseseintnovantatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCXCII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseintnovantaduéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Elizabeth Short
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Elizabeth Ann Short (Boston, 29 ad Luj dal 1924 - Los Angeles, 15 ad Śnar dal 1947), cgusùda méj c'n al scutmàj ad La Giurgìna Négra (Black Dahlia in ingléś) parchè a gh piaśìva 'l film La dalia azzurra e la s vistìva 'd négar, l'è stada na vitma 'd un caś famóś minga risòlt ad masamènt dal XX sécul in di Stat Unî.
Biugrafìa
L’Elizabeth Short la nas in di an Vint in un quartēr ad Boston, Hyde Park, ma da baghéta la spatìna a Medford (Massachusetts) insém a sò màdar, la Phoebe Mae, e a 'l sò quàtar surèli méntar sò pàdar Cleo 'l iva mulâ la famìja p'r andàr a star in Califòrgna.
Malàda 'd aśma l’Elizabeth la pasàva 'l Invèran in Flòrida par curàr-as, pò dvintàda śuvnòta, a daśnóṿ an, la và a star cun sò pàdar a Los Angeles. A séguit dna litgàda sèg l’Elizabeth la và via 'd cà catànd lavōr in 'n ufìsi pustàł a Camp Cooke e pò la và a star a Santa Bàrbara in dua, al 23 ad Setémbar dal 1943, la finìs in arèst parchè catàda ciùca. La pulisìa la la spedìs pò da sò màd'r incóra a Medford. La ragàsa la taca a lauràr in dla ménsa dl'università 'd Harvard pò la và a star in Flòrida in du la cgnós al magiōr dl'aeronàutica Matthew M. Gordon Jr. ch'al gh admànda ad spuśàr-al prima 'd murìr in 'n incidènt in aparéć in dal 1945.
L’Elizabeth la mòla incòsa e la và a star incóra in Califòrgna in du la próa a catàr pòst a Hollywood in dal mónd dal spetàcul ma la gh la cava sōl a giràr di film pòran, in alóra pruibî da la léǵ in di Stat Unî.
Al 15 ad Śnar al sò còrp al vîṅ catâ nûd e tajâ a mèś lung la vita in un parc bandunâ a Leimert Park, un quartēr a sud ad Los Angeles. Prima 'd murìr l'è stada turturàda e la gh'iva i cavìi tint ad rós e la bóca tajàda da 'n uréć a c'l àtar a la manéra dal Glasgow smile. Al sò còrp l'éra stâ lavâ par scanślàr al maci 'd sangṿ.
L'è stada saplìda in dal Mountain View Cemetery 'd Oakland (Califòrgna) e 'l sò sasèṅ al n è mai stâ catâ anc s'i suspetâ dal masamènt i èṅ stâ dimóndi.
Culegamènt estéran
}}
1340 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1340, mo invéci 'l an 1340, 't ê da 'ndèr chè) Al 1340 (milterśeintquarànta, milletrecentoquaranta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1339 (milterśeinttreintanōv) e 'l vin prìma dal 1341 (milterśeintquarantùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCCXL. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milterśeintquarantéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.walmart
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 18 'd agòst dal 2016.
.samsclub
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 18 'd agòst dal 2016.
966 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 966, mo invéci 'l an 966, 't ê da 'ndèr chè) Al 966 (novseintessantasē, novecentosessantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 965 (novseintessantasìnc) e 'l vin prìma dal 967 (novseintessantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMLXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintessantaseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
903
Al 903 'l è 'n an edl X sécol dal Calendàri gregoriàn.
38 testimoni
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|È-la acsè che cal dóni mōr'n-i?|Tagline dal film}}
Par la senegiadùra 'd cla pelìcula chè, custàda sèt migliòṅ ad dòlar a 'l incìrca, al regìsta Lucas Belvaux 'l è stâ premiâ a i Magritte Awards dal 2013.
Sunt
Méntar la Louise Morvand (Sophie Quinton) l'è in Cina par lavōr, in dal sò palàs a Le Havre, in du la viṿ cun sò marè Pierre (Yvan Attal), a vîṅ masàda a scurtlàdi na pòvra ragàsa 'd nòt. I trént'òt abitànt dal cundumìni i còntan tut a 'l capitàṅ ad pulisìa Léonard (François Feroleto) ch'i n aṅ sintî e vdû gnint ma l'è tuta na bala parchè la śōvna l'iva sigâ dimóndi prima 'd murìr. Tut i tàśan p'r a n èsar minga insaplâ in un caś 'd umisìdi ch'a s sà quànd a s taca e minga quànd a s finìs. Anc Pierre a 'l inìsi al mintìs pruànd a far-'s i cas suo ma pò al s sènt in cólpa e, andànd in a risć ad far-as nemìg chi àtar trénta-sèt, al cònta la véra a 'l prucuradōr Lacourt (Didier Sandre). La sò vśina 'd cà Anne (Natacha Régnier), ch'la gh'à na fiōla pìcula da tiràr sù, la gh mòla 'n sćiafòṅ in dal grugn.
Na giurnalìsta ciamàda Sylvie Loriot (Nicole Garcia) la taca a scrìvar 'n artìcul su 'l masamènt méntar la Louise la s śluntàna da sò marè.
Culegamènt estéran
}}
902
Al 902 'l è 'n an edl X sécol dal Calendàri gregoriàn.
An 270
I an 270 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 270 infìn a 'l an 279 ciapê dèinter anca lò.
754 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 754, mo invéci 'l an 754, 't ê da 'ndèr chè) Al 754 (setseintsinquantaquàter, settecentocinquantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 753 (setseintsinquantatrī) e 'l vin prìma dal 755 (setseintsinquantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCLIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al setseintsinquantaquatréśim post.
Colegamèint estèren
}}
1341 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1341 (milterśeintquarantùn, milletrecentoquarantuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1340 (mileterśeintquarànta) e 'l vin prìma dal 1342 (milterśeintquarantadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCCXLI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileterśeintquarantunéśim post.
Colegamèint estèren
}}
901
Al 901 'l è 'n an edl X sécol dal Calendàri gregoriàn.
Romance
{{Metacaixa
Ti do i miei occhi
{{Metacaixa
Romance
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Ti do i miei occhi
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
Romance
{{Film }}
Ti do i miei occhi
{{CITAZIONE|La pasiòṅ la pōl cuciàr via luntàṅ dimóndi.|Tagline dal film}}
Ti do i miei occhi (A t dag i mè òć) 'l è 'n film dramàtic dal 2003 dl'Icíar Bollaín ch'la 'l à anc scrit insém a l'Alicia Luna, màdar dabòṅ dal baghét prutagunìsta dla pelìcula, Nicolás. Al dascór dla viulénsa cóntar cal dóni fata in di mur ad cà ch'la pōl purtàr a 'l femnisìdi, tulénd spunt da 'n curtumetràǵ dla Bollaín dal 2000 da 'l tìtul „Amores que matan“ (Amōr ch'i màsan).
Romance
Romance (Rumàntic) 'l è 'n film dramàtic e eròtic francéś dal 1999 dirét par la Catherine Breillat. 'L è stâ candidâ a i British Independent Film Awards dal 1999 cuma mijór film furastēr.
Ti do i miei occhi
La pelìcula l'à vins sèt Prèmi Goya in dal 2004 méntar gl'atōr prutagunìsta, la Laia Marull e Luis Tosar, i èṅ stâ premiâ a 'l Fèstival Internasiunàł dal Cìnema 'd San Sebastiàṅ dal 2003.
Sunt
In dal cōr dla nòt la Pilar (Laia Marull) la déśda sò fiōl pìcul Juan (Nicolás Fernández Luna), la fà sù quèl in présia e pò la partìs da la sò cà 'd Tulēd p'r andàr a star da sò surèla Ana (Candela Peña) ch'la gh'à in prugèt ad spuśàr-as prèst c'n al sò muróś scuséś John (Dave Mooney), un ragàs ch'al fà da magnàr, al dasparécia, al fà la spéśa e al pulìs. La Pilar l'è stufa 'd ciapàr-li da sò marè Antonio (Luis Tosar), 'n óm ch'al lavóra in un negòsi 'd eletrudumèstig e cun l'arlìa fàcila tant che da spés al gh dà adòs anc da 'l punt ad vista psiculògic.
An 260
I an 260 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 260 infìn a 'l an 269 ciapê dèinter anca lò.
Ti do i miei occhi
Sunt
Na sira la dóna l'incróśa par strada sò marè ch'al gh siga adrē parchè la 'l à mulâ sénsa dir-ag gnint, pò al gh prumét ch'al cambiarà s'la tórna a cà parchè lē par lò l'è 'l sò Sōl e sénsa 'd lē lò al n gh la cava minga a vìvar. La Pilar la gh'à paùra anc s'la sà che Juan 'l à dmandâ 'd sò pàdar e ch'l al vōl védar, in tut al manéra la n gh vèra briśa 'l us.
900
Al 900 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Romance
Par soquànti dal sò séni dimóndi spurcaciòni, 'l è stâ cinsurâ in Austràglia, in di Stat Unî, in Irlànda e in àtar paéś incóra.
Sunt
La Marie (Caroline Ducey) la gh'à vint an e la fà la mistra. Al sò muróś al s ciàma Paul (Sagamore Stévenin) e al gh vōl bèṅ ma quànd a sarés óra ad gusàr-la, lò al s tira sèmp'r indrē, piutòst al s mét a lèśar di lìbar cuma qvéi ad Vladimir Konstantinovič Bukovskij ch'i gh piàśan dimóndi. Lì lē la n al tōś minga tant bèṅ parchè la vrév avér un putèṅ sèg. Na sira la ciàpa sù la màchina e la và in sità par pasàr-'s al tèmp in un bar. Lè la cgnós Paolo (Rocco Siffredi), 'n óm armàś véduv da pôc, ch'al la culpìs in na manéra acsè fòrta ch'i dū i finìs'n a lèt insém. Ma 'l dè dòp lē la n è minga cunténta e la decìd 'd a n véd'r-al mai piò.
La dóna la taca però a spasàr-'s-la c'n i prim ch'la cata. La finìs cun 'l andàr anc c'n al vèć diretōr malnét dla sò scōla, Robert (François Berléand), ch'al gh fà pruàr 'l amōr sadumàś ligànd-la cun dal lasi prima 'd far sès sèg. La Marie la mōr da la vója ad sintìr-as sōl un buś. Dòp avér fat na ciuladìna p'r al scali cun 'n óm mai vdû prima, la ragasōla l'armàgn gravda dòp èsar stada incóra cun Paul. Adès l'è cuntènta dabòṅ, Paul minga tant parchè al mōr in un sćiòp dal sò apartamènt.
Culegamènt estéran
}}
1918 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1918, mo invéci 'l an 1918, 't ê da 'ndèr chè) Al 1918 (milnovseintdeśdòt, millenovecentodiciotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1917 (milnovseintdersèt) e 'l vin prìma dal 1919 (milnovseintdeśnōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milenovseintdeśdotéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Ti do i miei occhi
Sunt
A 'l simitèri, méntar sò màd'r Aurora (Rosa Maria Sardà), na dóna a l'antìga, la dmanda a John s'al gh'à intensiòṅ ad spuśàr-'s in céśa, l’Ana la cònta a sò surèla ch'l'à vdû 'l carti d'l uśdàł e dal bòti ch'l'à ciapâ e la gh cunsìlia 'd tōr 'n avucàt e ad divursiàr ma lē la diś ad nò, piutòst la gh'à biśógn 'd un lavōr par tiràr avànti adès ch'l'è da par lē e ch'la gh'à 'n fiōl da tiràr sù. La cata da véndar di bijét par védar di quàd'r in na céśa.
Quànd Antonio al vîṅ a savēr da sò fiōl in du la lavóra al taca a far-ag catàr di regalèṅ, di fiōr e di buclèṅ, e al gh lasa scrit un mesàǵ: „A vag da 'n psicòlug, quànd è che tór'n-at a cà?“. Anc l’Aurora la vrév che sò fiōla la pinsìs a 'l bèṅ dla famìja, i prubléma i gh i ànan tut. Na sira Antonio al riva a cà dl’Ana par la fèsta 'd cumpleàn ad Juan ch'al 'l à invidâ. La Pilar prima la và in n'atra cambra, pò la decìd ad spianàr gl'urcèṅ ch'al gh'à rigalâ lò. In mèś a cal śēl lè, sinténd-'s un pés fóra da l'àqua, Antonio al và via dòp avér dâ 'n baśèṅ a Juan, la Pilar la gh và adrē par dmandàr-ag cuma và-la ma sò surèla la la ciàma sù subìt.
Antonio al cònta a 'l psicòlug (Sergi Calleja) ch'al n gh la cava minga a vèrar-'s cun sò mujér, ch'al fà fadìga a butàr fóra qvél ch'al sènt ma piàn piàṅ i dū i s davśìn'n incóra cun 'l óm ch'al gh diś ch'adès 'l è bòṅ ad cuntrulàr-as quànd a gh vîṅ da rabìr-as. I dū i finìs'n a lèt cuma dū muruśèṅ, pò Antonio al s fà véd'r in céśa da l’Ana 'l dè dal nòsi cun lē ch'la 'l guàrda mâł, pò la litga anc cun sò surèla quànd lē la gh diś ch'la vōl turnàr a vìvar cun sò marè.
Insém a dū sò culéghi, la Lola (Elisabet Gelabert) e la Rosa (Kiti Mánver), a s vèra n'ucaśiòṅ par la Pilar ad tgnir adrē a 'n cōrs par di muśèo in du la gh'à da dascórar di quàd'r a 'l pùblic. Antonio al taca a dvintàr gelóś parchè lē la s tira sèmpar quànd la và fóra e al gh'à paùra ch'la pòsa cgnósar qualchidòṅ un dè e pò inamuràr-as, lò ch'al n gh'à minga di argumènt da dascórar sèg e ch'al gh'à 'n apartamènt ad mèrda, pò al n s cumpatìs pròpria briśa quànd lē la lasa 'l telefunèṅ śmòrs, giusà csa fà-la. L'arlìa la mónta sù però 'l è 'n àtim, pò al s pintìs.
Quànd na banca 'd Madrìd la gh śibìs un cuntràt 'd lavōr in dal sò camp, Antonio al n gh véd piò, 'l è sicûr che lē la vaga a dascórar tuta trucàda in pùblic parchè a gh piàś far véd'r al téti e 'l cûl a tut, dònca a gh cava via i vistî e pò al la śibìs in balcòṅ. La Pilar la s pisa adòs da la pàura, Antonio al la mòla dgénd-ag 'd andàr a lavàr-as ma lē la và invéci a denunsiàr-'l a la pulisìa ma pò la s tira indrē. Antonio al dmanda pardòṅ e cuśa gh'à'l da far par scuśàr-as, traśàr par tèra, métar-'s in śnòć o che àtar. Lē la gh diś ch'la n gh vōl più bèṅ, Antonio al salta sù dgénd-ag che se lē la và via lò al s cópa, al ciàpa 'n tirabusòṅ e al taca a śbuśìr-'s i bras finénd a 'l uśdàł. La Pilar la và a sintìr s'al stà bèṅ pò quànd l'infarméra la diś ch'al n è minga in perìcul, lē la decìd ad dar-'g un taj par sèmpar. Insém a 'l sò amìghi la fà sù 'l valìś e la partìs mént'r Antonio al la guàrda sénsa vèrar bóca.
We Are the Champions
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|We are the champions, my friend, and we'll keep on fighting till the end, we are the champions, we are the champions, no time for losers, 'cause we are the champions of the world.|I campiòṅ a sém nuàtar, amìg, e a cuntinuarém a cumbàtar fin a la fiṅ, i campiòṅ a sém nuàtar, i campiòṅ a sém nuàtar, a n gh'è minga tèmp p'r i pardènt parchè nuàt'r a sém i campiòṅ dal mónd.|We Are the Champions, 1977|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{en}}}}
«We Are the Champions» l'è na canta dal grup ingléś di Queen trat da 'l disc News of the World. L'è vgnuda fóra cuma sìngul al 7 'd Utóbar dal 1977.
Al braṅ, scrit pra Freddie Mercury, 'l è druâ da spés durànt al premiasiòṅ di evènt spurtìṿ.
Furmasiòṅ
}}
Tègia
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La tègia (teglia, tegame in itagliàṅ) l'è cla pgnata mìa trôp élta indû a s pōl cóś'r al sufrìt, di ōv a 'l tigîn, dal fèti 'd cherna, dal rîś, e via descurènd.
Noti e referèinsi
}}
899
Al 899 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Orizzonti di gloria (film)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
898
Al 898 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Orizzonti di gloria (film)
{{CITAZIONE|Adès al schérum al cònta la stòria 'd un culunèl ch'l à guidâ al sò regimènt a 'l Inféran e ritóran mént'r al lōr generàł insiminî al i spetàva c'n un plutòṅ 'd eśecusiòṅ!|Tagline dal film}}
Orizzonti di gloria (Uriśònt ad glòria) 'l è 'n film ad guèra americàṅ in biànc e négar dal 1957 ad Stanley Kubrick trat da 'l rumànś umònim dal 1935 'd Humphrey Cobb ch'al cònta di fat sucès dabòṅ a 'l eśércit francéś durànt la Guèra granda tant ch'in Frància la pelìcula l'è stada cinsuràda in fiṅ a dòp al 1975, incóra pèś in Spaggna in du l'è stada pruibìda in fiṅ a 'l 1986.
In dal 1992 'l è stâ mis in dla lista di film ch'i fànan part dal National Film Registry dla Bibliutéca dal Cungrès di Stat Unî da tgnir dacàt.
Sunt
Durànt la prima guèra mundiàla, in dal 1916, al generàł francéś Broulard (Adolphe Menjou) al dmanda a 'l sò culéga su 'l frònt ucidentàł Paul Mireau (George Macready) 'd urganiśàr 'n atàc dal sò eśércit a na pustasiòṅ nemìga in maṅ a i tedésc, dita „furmigàr“. Chi lò al s rénd cònt ch'a s trata dna strulgàda dimóndi periculóśa ma 'l decìd listés ad cuntintàr al sò cap, giùst par psēr puntàr a na prumusiòṅ.
Al culunèl Dax (Kirk Douglas), ch'al gh'à da cmandàr la misiòṅ, 'l è cuntràri dal tut, saénd ch'a sarév un masèl, ma 'l gh'à da pigàr-as. Quànd a s véd ch'un tèrs dal trupi la n partìs briśa, anc parchè al fōg nemìg al martèla fòrt e ninsòṅ di francéś 'l è bòṅ ad rivàr là, Mireau al decìd a sparàr-ag cóntar pò 'l urganìśa un prucès par cundanàr-i e dar na lesiòṅ a tut i suldâ. Tri 'd lōr i èṅ sarnî p'r èsar masâ a sćiuptàdi davànti a 'l plutòṅ 'd eśecusiòṅ: al capuràł Paris (Ralph Meeker), al suldâ Ferol (Timothy Carey) e 'l curagióś Arnaud (Joe Turkel), bcâ a caś. Dax, che prima 'd far al militàr 'l éra 'n avucàt ad Parì, al próa a difénd'r-i ma 'l sà ch'l è 'n quèl inùtil.
Culegamènt estéran
}}
897
Al 897 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
An 250
I an 250 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 250 infìn a 'l an 259 ciapê dèinter anca lò.
Al posto tuo
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Piasintëin}}
{{Film Stefano Fresi: Rocco Fontana Ambra Angiolini: Claudia Serena Rossi: Anna Grazia Schiavo: Ines Fioretta Mari: Erminia Livio Beshir: Artois Carolina Poccioni: Alice Marco Todisco: Salvo Giulietta Rebeggiani: Sarah Gualtiero Burzi: Bellatreccia Pia Lanciotti: Mrs Welter Giulia Greco: Mara Nicola Stravalaci: Rosario Roberta Mengozzi: Interprete Angela Melillo: Alba Riccardo Mandolini: Salvo }}
Al tò pòst (Al posto tuo) all'è un film dal 2016 dirigì da Max Croci.
Storia
Luca Molteni e Rocco Fontana ai'enn diretor indun'azienda ad sanitäri; al prèm all'è sigle e alla stä in sitä, al scònd all'è spusä con Claudia e lg'ha trì fiulëin.
Ligamm ad föra
}}
896
Al 896 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
The Mist
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|E se 'l mónd ch'at cgnós al sparìs davànti a i tò òć?|Tagline dal film}}
The Mist (Al fumanèṅ) 'l è 'n film ad scarésa dal 2007 ad Frank Darabont trat da 'l racònt „La fumàna“ ch'al s cata in dla racòlta “Schéltar” ad Stephen King.
1147 (nùmer)
{{Metacaixa
The Mist
Al film, girâ in Luiśiàna, 'l è custâ daśdòt migliòṅ ad dòlar ma al 'n à fat sù da piò ad sinquànta-sèt.
1147 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
1146 (nùmer)
{{Metacaixa
The Mist
Sunt
Rivâ in negòsi, David al salùta subìt la caséra Sally (Alexa Davalos), ch'l'iva fat da babysitter na quàlc vòlta a 'l sò putèṅ, ma pò a 'l impruvìś a riva dèntar sigànd 'n óm ch'al dmanda ajùt, Dan Miller (Jeffrey DeMunn). Chi lò al cònta ch'in mèś a la fumàna fisa, ch'l'è drē a 'lvàr-as, a gh'è un quèl ad periculóś parchè 'l à vdû dla gint sparìr-ag dèntar. Quànd di tentàcui magna-carna d'n insèt gigànt al traśa via al śōvan Norm (Chris Owen), al grup al capìs 'd ès'r in di guàj grôs.
1146 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1146, mo invéci 'l an 1146, 't ê da 'ndèr chè) Al 1146 (mileseintquarantasē, millecentoquarantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1145 (mileseintquarantasìnc) e 'l vin prìma dal 1147 (mileseintquarantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXLVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintquarantaseéśim post.
The Mist
Sunt
La sgnōra Carmody (Marcia Gay Harden), na dóna dimóndi religióśa ma anc ciucàda in dla suca, la diś ch'l'è la fiṅ dal mónd e la s mét a far di predicòs a tut, litgànd-as cun l'insgnànta Amanda Dumfries (Laurie Holden). Par difénd'r al supermarcâ, al vice-diretōr Ollie Weeks (Toby Jones) al tira fóra na pistòla che però la n è minga abàsta cóntar gl'insèt ch'i s insfìlsan dènt'r ad nòt śbuśénd i vēdar dla vadrìna.
1146 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
1147 (nùmer)
Al 1147 (milesèintquaràntasêt, millecentoquarantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1146 (milesèintquaràntasē) e 'l vin prìma dal 1148 (milesèintquaràntaôt). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCXLVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesèintquaràntasêtéśum post.
The Mist
Culegamènt estéran
}}
1147 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1147 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 31 col 37: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Spìrit diuniśìec
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al spìrit diuniśìec, secònda cum' al 'l ìva spieghê al filòśuf tudès'c edl Otsèint Friedrich Nietzsche fin dal só prìm e-scrìt Al naser 'd la tragédia, 'l éra na manéra 'd esprìm'r-es, propia anca 'd i prìm òm grèc, in dû a se vlìva vìver in dla libertê e vitalitê naturèla, anca imberièga, e da 'l Nietzsche preferìda, cuntrapòsta al cal regimentamèint rasiunêl 'd i cumpurtamèint purtê incòri in dla grecitê dai pinsadōr cum' al Sócret e da quî vgnû dòp, ch' i vlìven imbriglièr i lavór in na manéra finta, e che 'l Nietzsche al deprechèva.
{{CITAZIONE2|Dans la science des mystères la douleur est sanctifiée : le "travail d'enfantement" rendant la douleur sacrée, - tout ce qui est devenir et croissance, tout ce qui garantit l'avenir nécessite la douleur… Pour qu'il y ait la joie éternelle de la création, pour que la volonté de vie s'affirme éternellement par elle-même il faut aussi qu'il y ait les "douleurs de l'enfantement"… Le mot Dionysos signifie tout cela : je ne connais pas de symbolisme plus élevé que ce symbolisme grec, celui des fêtes dionysiennes. Par lui le plus profond instinct de la vie, celui de la vie à venir, de la vie éternelle est traduit d'une façon religieuse, - la voie même de la vie, la procréation, comme la voie sacrée… Ce n'est que le christianisme, avec son fond de ressentiment contre la vie, qui a fait de la sexualité quelque chose d'impur : il jette de la boue sur le commencement, sur la condition première de notre vie…|In dal savér 'd i mistér, al dulór al vin santifichê: al "travàj 'd avér fiól" ch' al fa dvintèr sach'r al dulór, - tùt quel ch'l è al dvintèr e 'l crèser, tùt quel ch' al garantìs al futûr, al gh' à biśògn 'd al dulór… Perchè a gh' sìa la cuntintèsa etèrna 'dla creasiòun, perchè la vója 'd vìver, da per lē la vinsa in dl' eternitê, a bśògna ch' a gh' sìa anca i "dulór 'd al parturìr"… Al nòm Diunìś al vól dir tut quest chè: mè a n' cgnùs mìa dal simbulìś'm piò élt ed quest chè grèc, quèl 'd al festi 'd al Diunìś. Da lò, al piò profònd istìnt ed la vìta, quèl ed la vìta ch' a gnarà, ed la vìta etèrna, al vin tradòt in na manéra religióśa, - la streda stèsa ed la vìta, al procreèr, cuma la streda sacrèda… Al n' è stê èter che 'l cristianésum, cul só fònda 'd arsentimèint còuntr' a la vìta, ch'l à fàt 'dla sesualitê un quèl 'd mìa pûr: al śbàt 'dla śmélta 'd sóvr' a 'l inìsi, 'd sóvr' a la prèma cundisiòun 'dla nostra vìta…|Soquànti pert 'd al scrìt La basôra 'd ai ìdul, « Quèl che mè a gh' dév ai Antìg », 4., 1889|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{fr}}}}
Colegamèint estèren
}}
An 240
I an 240 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 240 infìn a 'l an 249 ciapê dèinter.
Cattive compagnie
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
Cattive compagnie (Cumpagnìi catìvi) 'l è 'n thriller dal 1990 ad Curtis Hanson. 'L à fat sù da piò ad dódas migliòṅ ad dòlar a frònt 'd un cóst stimâ ad sèt. 'L à anc vins al “Mystfest” ad Catòlga dal stés an.
A 'l èstar 'l è cgnusû cuma “Mortelle influence” in Cànada, “Malas influencias” in Spaggna, “Todfreunde” in Germàgna e “Influência Fatal” in Purtugàl.
Sunt
Michael Boll (James Spader) 'l è 'n yuppie ad Los Angeles ch'al gh'à 'n fradèl drugâ, Prismo (Christian Clemenson), e ch'al pénsa dimóndi a la sò caréra e a muciàr sù di bèsi. Al gh'à na muróśa, la Ruth Fielding (Marcia Cross), ch'la gh stà sèmp'r adòs parchè la gh'à in mènt sōl al matrimòni. 'L óm al vrév na prumusiòṅ in dla finansiària in du al lavóra ma al gh'à da far i cònt c'n al sò culéga Patterson (Tony Maggio), un tisi tignóś ch'al gh dà adòs e al gh in fà ad tut i culōr in ufìsi.
Na sira Michael al cgnós in un bar Alex (Rob Lowe), un ragàs ch'al sà al fat suo, e al dvènta sò amìg. Chi lò però al taca a far-ag far tut qvél ch'al vōl lò, c'l àtar al n pōl mai dir-'g ad nò cuma s'la sò manéra 'd èsar la s fus inciuldàda in dal sò sarvèl. Alex 'l al persuàd a mulàr la sò dóna par mét'r-as cun na ninéta, la Claire (Lisa Zane), pò 'l al pòrta sèg a far di furt in soquànt negòsi. Un dè Alex al dà śò dal bòti a Patterson, ch'acsè 'l è custrét a lasàr camp lìbar a Michael, pò al masa la Claire butànd al cadàv'r in un lâg.
Michael al próa a far quèl par paràr-al via da la sò vita faghénd-as jutàr par sò fradèl.
895
Al 895 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
1148 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1148 (milesèintquaràntaòt, millecentoquarantotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1147 (milesèintquaràntasêt) e 'l vin prìma dal 1149 (milesèintquaràntanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCXLVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesèintquaràntaòtéśum post.
Èter progèt
}}
1342 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1342 (mileterśèintquaràntadū, milletrecentoquarantadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1341 (mileterśeintquaràntaùn) e 'l vin prìma dal 1343 (mileterśeintquaràntatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCCCXLII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileterśèintquaràntadūéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1342 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 671: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Black Dahlia
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Usesiòṅ. Amōr. Curusiòṅ. Inśgurdìśia.|Tagline dal film}}
Black Dahlia (Giurgìna Négra) 'l è 'n thriller americàṅ, tedésc e francéś dal 2006 ad Brian De Palma trat da 'l rumànś umònim ad James Ellroy ch'al tōś ispirasiòṅ da 'l masamènt dl'Elizabeth Short. 'L è stâ preśentâ a 'l 63śum Fèstival ad Venèsia in du 'l è stâ candidâ par vìns'r al Lèòṅ 'd Òr.
Custâ sinquànta migliòṅ ad dòlar, al film al 'n à fat pò sù praticamènt àtar tant.
Sunt
In dal Śnar dal 1947 dū pulisiòt ad Los Angeles, al sergìnt Lee Blanchard (Aaron Eckhart) e Dwight Bleichert dit “Bucky” (Josh Hartnett), èx pùgii tut dū, i gh'aṅ da far dgl'indàśin su 'l masamènt dna ragàsa catàda mòrta e scavśàda in dū, l'Elizabeth Short (Mia Kirshner), na śōvna 'd Boston rivàda in Califòrgna par far l'atōra e cgnusùda c'n al scutmàj ad Giurgìna Négra par via dal culōr di vistî ch'la purtàva.
Culegamènt estéran
}}
1919 (nùmer)
{{Metacaixa
Kiss Alive! 1975-2000
{{Metacaixa
1919 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1919, mo invéci 'l an 1919, 't ê da 'ndèr chè) Al 1919 (milnovseintdeśnōv, millenovecentodiciannove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1918 (milnovseintdeśdòt) e 'l vin prìma dal 1920 (milnovseintvèint). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintdeśnovéśim post.
Kiss Alive! 1975-2000
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1919 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Kiss Alive! 1975-2000
{{CITAZIONE2|Lady space, you like the way I make you feel inside, take a rocket ride, from the start you wanted to fly, I got the rocket and you want the ride.|Sgnōra Spasi, a t piàś la manéra ch'a t fag sintìr dèntar, fà't un gir su 'l raś, at vliv vulàr da 'l inìsi, mè a gh'ò 'l raś e tè 't vō far un gir.|Rocket Ride, 1977|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
'''Kiss Alive! 1975-2000''' 'l è 'n cufanét da 'l viṿ di Kiss vgnû fóra in dal Nuvémbar dal 2006.
Cla racòlta chè la mét insém i prim tri live (Alive! dal 1975, Alive II dal 1977 e Alive III dal 1993, i prim dū su disc sìngui) c'n un cuncèrt inèdit dal 31 ad Dicémbar dal 1999 a Vancouver, The Millennium Concert, sunâ da i quàtar mémb'r uriginài dal grup, Paul Stanley, Gene Simmons, Ace Frehley e Peter Criss.
Alive! The Millennium Concert
♦ Pès registrâ in studi ♥ Bonus Track
Àtar sunadōr
}}
894
Al 894 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
1693 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1693, mo invéci 'l an 1693, 't ê da 'ndèr chè) Al 1693 (milseseintnovantatrī, milleseicentonovantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1692 (milseseintnovantadū) e 'l vin prìma dal 1694 (milseseintnovantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCXCIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseintnovantatriéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1476 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1476, mo invéci 'l an 1476, 't ê da 'ndèr chè) Al 1476 (milquaterseintestantasē, millequattrocentosettantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1475 (milquaterseintestantasìnc) e 'l vin prìma dal 1477 (milquaterseintestantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCDLXXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milquaterseintestantaseéśim post.
Proprietê matemàtichi
Al 1476 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 col 738: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
1343 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1342 (mileterśeintquaràntatrī, milletrecentoquarantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1342 (mileterśèintquaràntadū) e 'l vin prìma dal 1344 (mileterśeintquaràntaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCCCXLIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileterśeintquaràntatrīéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1343 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 17 col 79: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
893
Al 893 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
755 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 755, mo invéci 'l an 755, 't ê da 'ndèr chè) Al 755 (setseintsinquantasìnc, settecentocinquantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 754 (setseintsinquantaquàter) e 'l vin prìma dal 756 (setseintsinquantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCLV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al setseintsinquantasinchéśim post.
Colegamèint estèren
}}
892
Al 892 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Bark at the Moon
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|And I often sit and wonder why you're not with me tonight, I stayed at home remaining true while you do what you want to do, I am so tired (so tired) and I just can't wait around for you, I am so tired (so tired) and I always thought we'd see it through, yeah.|E a m sènt da spés e a m admànd parchè ta n sē mia mèg stasìra, a sòṅ stà a cà armagnénd-at fedêł méntar tè at fà qvél ch'a t pâr, a sòṅ acsè stuf e a n gh la caṿ briśa a spetàr tè, a sòṅ acsè stuf e a-j-ò sèmpar pinsâ ch'a 'rém psû pasàr insìma a incòsa, sè.|So Tired, 1983|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
Bark at the Moon (Bajàr a la Luna) 'l è 'l tèrs àlbum in studi 'd Ozzy Osbourne ch'a véd al ritór'n ad Don Airey a 'l tastéri e al debùt ad Jake E.Lee a la chitàra. 'L è stâ publicâ in dal Nuvémbar dal 1983.
Al disc al gh l'à cavàda a dvintàr par tri vòlti disc ad plàtin in di Stat Unî rivànd anc a 'l 19śum pòst dla Billboard.
Braṅ
Tut i pès i èṅ stâ scrit p'r Ozzy Osbourne ma 'l chitarìsta Jake E. Lee 'l à dit che lò e al basìsta Bob Daisley i aṅ cuntribuî anc lōr anc se pò i sò nóm i èṅ stâ scanślâ da i crèdit.
Nòti
}}
An 230
I an 230 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 230 infìn a 'l an 239 ciapê dèinter.
1694 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1694 (mileseseintnovàntaquater, milleseicentonovatanaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1693 (mileseseintnovàntatrī) e 'l vin prìma dal 1695 (mileseseintnovàntasínc). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MDCLXCIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseseintnovàntaquaterésum post.
Carina Witthöft
{{Metacaixa
1694 (nùmer)
Èter progèt
}}
Carina Witthöft
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Carina Witthöft (Ambûrg, 16 ad Favràr dal 1995) l'è na tenìsta tedésca. L'è élta 176 cm e la péśa 68 chilo, la dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. L'è nada 'l stés dè dl'Annika Beck, sōl 'n an dòp.
L'è stada la nùmar sinquànta dal mónd al 13 ad Luj dal 2015 e in dla sò caréra l'à vins ùndas tìtui ITF.
Caréra
La tedésca la taca a pistàr i camp dal sircùit ITF a quatór's an in dal 2009 e la riva subìt in semifinàl in un turnèo ad déś-mila dòlar. In dal 2010 la próa a qualificàr-as p'r al Premier ad Stucàrda incruśànd subìt la Barthel ma la Carina la pèrd da la Mona par 4-6 5-7. 'L an dòp la fà àtar tant in dal Premier Mandatory ad Miami ma la Christina McHale la la manda a cà par 6-2 6-2. In Avrìl la vins al sò prim tìtul ITF in Germâgna pò a la fiṅ d'l an la bat la Patricia Mayr-Achleitner a Ismaning par pò céd'r a la Tatjana Maria in di utàṿ srand la stagiòṅ a 'l 405śum pòst.
La s fà nutàr in dal 2012 quànd a Stucàrda la bat in dal qualificasiòṅ la nùmar quarànta-dū dal mónd, la Cvetana Pironkova. In Śugn la s mét in bisàca 'n ITF da vintsìnc-mila dòlar pò in Luj da qualificàda la tōś part a 'l sò prim evènt WTA a Båstad ma la pèrd a 'l prim tùran da la Kateryna Bondarenko. In sal cimènt ad Wrexham (Régn Unî) la vins 'n àt'r ITF baténd in finàl la Donna Vekić par 6-2 6-7 6-2. La sèra 'l an pardénd cun l'Annika Beck la semifinàl 'd Ismaning (ITF da stantasìnc-mila dòlar) baténd però la Patricia Mayr-Achleitner, la Barbora Strýcová e l'Anastasija Rodionova.
In dal 2013, cóntar l'Erika Sema e la Casey Dellacqua, la s qualìfica par la prima vòlta p'r un turnèo dal Gran Ślam a Wimbledon ma l'èrba l'è catìva sèg parchè la Kimiko Date-Krumm, ch'la prév èsar sò màdar avénd vint-sinc an da piò, la gh dà na lesiòṅ d'arcuràr dimóndi, 6-0 6-2 al puntéǵ par la giapunéśa. A Bad Gastein la tōś na carta salvàdga ma la n la dasfrùta minga bèṅ esénd ch'la và a cà subìt par 3-6 3-6 cun l'Irina-Camelia Begu. In Agóst la vins 'n ITF da vint-sinc mila dòlar in Germâgna pò la in pèrd 'n àt'r in Ulànda cóntar l'Arantxa Rus in finàl. A Sòfia in Setémbar la gh'à da bandunàr cun la qualificàda Gioia Barbieri ch'l'éra in tut al manéri avànti sèg par 6-3 3-0. In dal qualificasiòṅ in Lussembûrgh la bat la Camila Giorgi par 7-6 6-2 ma minga la Katarzyna Piter. La tedésca la s piàsa a 'l 210śum pòst dal ranking.
In dal 2014 la s qualìfica par gl'Australian Open ma la n pasa minga 'l prim tùran cun la Mandy Minella. In Agóst la vins 'n àt'r ITF a Hechingen (paiśèṅ dal Baden-Württemberg), pò àtar dū ad fila in Setémbar (a Saint Malo la sćiànca par 6-0 6-1 l'Alberta Brianti). La stmana dòp par pôc la n in mét in bisàca 'n àt'r a Shrewsbury ma la francéśa Océane Dodin la la bat in sal più bèl. In tut al manéra ch'al filòt lè al la cùcia fra 'l primi sènt-vint śugadōri dal mónd. La tedésca la gh cata gust e la riva in finàl anc in d'l ITF da sinquànta-mila dòlar ad Joué-lès-Tours ma l'Urszula Radwańska la gh'à la méj sèg par 6-3 7-6.
In dal 2015 la gh dà dèntar dimóndi. Dòp avér mancâ la qualificasiòṅ a Hobart cun cla ciciòna dla Taylor Townsend, a gl'Australian Open la fà fóra la Carla Suárez Navarro par 6-3 6-1 e pò la Christina McHale par 6-3 6-0 ma a 'l tèrs tùran la fà 'l valìś cun l'Irina-Camelia Begu (la céd 4-6 4-6). In Favràr la bat l'Antonia Lottner par 6-3 6-4 e la vins 'n ITF tedésc da vintsìnc-mila dòlar. A Kuala Lumpur la riva par la prima vòlta in di quàrt 'd un turnèo WTA ma la Caroline Wozniacki l'è 'n òs tròp dûr par lē da ruśgàr. A Stucàrda la vins cun la Mona Barthel 7-5 6-3 e pò la cumbàt cun la Caroline Garcia ma l'è la francéśa a vìnsar par 7-6 6-2. In Maǵ la s mét in bisàca 'l impurtànt ITF ad Cagnes-sur-Mer (sènt-mila dòlar) dand la paga a la Tatjana Maria, atra tedésca. A Nurimbèrga la fà incóra i quàrt (0-6 4-6 da la Lara Arruabarrena Vecino) pò la và a śugàr a 'l Roland Garros in dua la và fóra a 'l secónd tùran in tri sét cun la rumagnōla Sara Errani. In sl'èrba ad 'S-Hertogenbosch, ad Birmingham e ad Wimbledon la n vins gnanc 'n incóntar, specialmènt in dal Ślam ingléś la ciàpa na patnàda minga da rìdar da l'Angelique Kerber ch'la la spasa via par 6-0 6-0. La Witthöft la s fà sù 'l mandghi e la vins subìt 'n àt'r ITF da sinquànta-mila dòlar a Versmold, in finàl cóntar la śvedéśa Johanna Larsson par 6-3 6-3. Par la Carina a riva un bèl nùmar sinquànta in clasìfica.
Culegamènt estéran
}}
891
Al 891 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
967 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 967, mo invéci 'l an 967, 't ê da 'ndèr chè) Al 967 (novseintessantasèt, novecentosessantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 966 (novseintessantasē) e 'l vin prìma dal 968 (novseintessantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMLXVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintessantasetéśim post.
968 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 968, mo invéci 'l an 968, 't ê da 'ndèr chè) Al 968 (novseintessantòt, novecentosessantotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 967 (novseintessantasèt) e 'l vin prìma dal 969 (novseintessantanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMLXVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintessantotéśim post.
Proprietê matemàtichi
Al 968 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 col 484: Fatoriśasiòun:
1477 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1477, mo invéci 'l an 1477, 't ê da 'ndèr chè) Al 1477 (milquaterseintestantasèt, millequattrocentosettantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1476 (milquaterseintestantasē) e 'l vin prìma dal 1478 (milquaterseintestantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCDLXXVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milquaterseintestantasetéśim post.
1920 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1920, mo invéci 'l an 1920, 't ê da 'ndèr chè) Al 1920 (milnovseintvèint, millenovecentoventi in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1919 (milnovseintdeśnōv) e 'l vin prìma dal 1921 (milnovseintveintùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintveintéśim post.
An 220
I an 220 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 220 infìn a 'l an 229 ciapê dèinter.
890
Al 890 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
The Hole (film 2009)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Cuś è'l ch'a t fà paùra?|Tagline dal film}}
The Hole (Al Buś) l è 'n film ad scarésa dal 2009 ad Joe Dante ch'l è stâ preśentâ fóra cuncōrs a 'l 66śum Fèstival ad Venèsia.
'L à purtâ a cà un quèl da piò ad déś migliòṅ ad dòlar ma al 'n éra custâ dódas.
Sunt
Al ragasōl Dane Thompson (Chris Massoglia), un pôc arvèrs, e 'l sò fradlèṅ più pìcul Lucas (Nathan Gamble) i èṅ andâ a star insém a sò màdar Susan (Teri Polo) in na cà in dla campàggna ad New York anc se Dane al s è stufâ ad spatìnar acsè da spés. Par sò furtùna lè darènt a gh stà almànc na śuvnòta ch'a gh piàś dimóndi, la Julie Campbell (Haley Bennett).
Soquànt dè dòp in cantìna Dane, Lucas e la Julie i càtan n'arbàlta srada cun dimóndi luchét. Quànd i càt'n al ciàṿ i la vèran e i dasquàć'n acsè un quèl ch'a pâr un pós ma a n sà briśa cuś a gh sia in fónd. Qvél ch'l è sicûr 'l è che da cal mumènt lè al paùri di ragàs i càtan fórma. La Julie la taca a 'vér dal viśiòṅ dla sò amìga Annie (Quinn Lord) mòrta soquànt an prima méntar Lucas al gh'à da cumbàtar di putòć ad pajàs ch'a lò i gh faṅ scarésa. Sōl Dane 'l è parsuàś 'd n avér minga paùra 'd gnint.
Culegamènt estéran
}}
Mors omnia solvit
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Mors omnia solvit 'l è na manéra 'd dir latèina ch' la vól significhèr che la mort la sòluv tut i ligàm, u anca tùt i cuntrât.
Ligàm a fóra
}}
La signora gioca bene a scopa?
{{Metacaixa