cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hot in the Shade
{{CITAZIONE2|You pay your taxes, you pay the rent till you haven’t got a cent, it’s the law of the jungle, if you got the hunger, what doesn’t kill you makes you stronger, just hold on to what you got, just live it to the last drop, you can’t help it, you just can’t stop, betrayed, yeah, life’s a bitch so just don’t feel, betrayed, no, you ain’t the only one who’s been betrayed.|At pâg al tasi, at pâg 'l afìt in fiṅ tant ch't armàgn in buléta, l'è la léǵ dla giùngla, s'at gh'à fam, qvél ch'al n t cópa minga al t rénd più fòrt, l'è abàsta tgnir stric qvél ch'at gh'à, l'è asè vìvar-la in fiṅ a l'ultma gósa, ta n gh pō far gnint, ta n pō mia farmàr-at, tradî, sè, la vita l'è na strònsa dònca briśa sintìr-at tradî, nò, ta n sē minga 'l ùnic ch'l è stâ tradî.|Betrayed, 1989|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
Hot in the Shade (Cald a l'òra) 'l è 'l quindicéś'm àlbum in studi di Kiss, 'l ùltim registâ cun Eric Carr prima dla sò mòrt par n'emuragìa a 'l sarvèl. Al baterìsta dasfurtunâ, in cal disc chè, al canta par la prima vòlta in 'n lavōr dal grup in dal pès Little Caesar scrit da lò insém a Gene Simmons e a Adam Mitchell. Fra i àtar culaburadōr dal grup a gh'è anc Tommy Thayer, futûr chitarìsta dal Baś, Desmond Child, Vini Poncia e Michael Bolton aṿtōr, insém a Paul Stanley, dla hit Forever, canta ch'la gh l'à cavàda a finìr a 'l utàṿ pòst in dla Billboard americàna.
'L è vgnû fóra in d'l Utóbar dal 1989, dvintànd al disc più lung di Kiss.
Culegamènt estéran
}}
Tyler Perry
{{metacaixa
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Emmitt R. Perry Jr. (New Orleans, 14 ad Setémbar dal 1969), cgnusû méj cuma Tyler Perry, 'l è 'n scritōr ad cumèdi, atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, famóś p'r avér invintâ e interpretâ 'l persunàǵ dla Mabel "Madea" Simmons, un dunòṅ 'd culōr c'n i cavìi biànc e dimóndi śgarbâ ch'al cmanda in dla sò famìja.
42
Al 42 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
Tyler Perry
Àtar prugèt
}}
An debeatur
{{Metacaixa
An debeatur l' è na manéra 'd dir latèina che a la lèttra la vól dir "se un quèl al gh' è da dêr". Cla frèś chè la s dróva dimòndi incō cuma in dal pasê in dal linguàģ ed la léś, quand a 's s edmànda s' a gh' è biśògn 'd un riśarcimèint per parśèr un dàn fat a un quelchidùn. Insèm a cl' ètra frèśa quantum debeatur egl' în i dū punt fundamentèl da fisèr intór'n al dàn.
Bob Dylan
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Robert Allen Zimmerman, cgnusû méj c'n al nóm 'd art ad Bob Dylan (Duluth, 24 ad Maǵ dal 1941, a s lèś [bɑb ˈdɪlən] in ingléś), 'l è 'n cantaṿtōr e sunadōr americàṅ mo anc scritōr, puvéta, atōr, pitōr, scultōr e cuntutōr rediufònig.
In dla sò caréra, ch'l'à ciapâ 'l vōl in di an Ssanta specialmènt in dal camp dal folk-rock e di muimènt cuntestatàri, 'l è stâ bòṅ ad vìnsar un Grammy Award in dal 1991, un Polar Music Prize in dal 2000, un Prèmi Òscar dal 2001 par la canta Things Have Changed da lò fata p'r al film Wonder Boys, un Prèmi Pulitzer in dal 2008 e al Prèmi Nobel par la literadùra dal 2016.
Tacànd da 'l 1962 'l à fat vgnir fóra da piò ad ssanta àlbum in du lò 'l cantàva e 'l sunàva la chitàra, al piàṅ e 'l urganèṅ.
Fra i sò pès più famóś a 'rcurdém Blowin' in the Wind, Masters of war, Mr Tambourine man, The times they are a changin’, Like a rolling stone, Ballad of a thin man, Desolation Row, All along the watchtower, Just like a woman, Knocking on heaven's door, Tangled up in blue e Hurricane.
La rivìsta Rolling Stone la 'l à mis a 'l secónd pòst dla lista di sènt mijōr artìsta, a 'l sètim in qvéla di sènt cantànt più braṿ e a 'l prim pòst in dla lista di sènt cantaṿtōr mijōr.
Culegamènt estéran
}}
17 p.d.C.
Al 17 prema ’d Crest l é un ân dal I séchel dal Calendêri gregurian.
Mùrsia
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Mùrsia (Murcia in Spagnōl, a s lèś [ˈmuɾθja]) l'è na sità dla Spaggna dal sud ad 438.246 abitànt, la sètma più granda dal paéś. La s cata in dla regiòṅ ad Mùrsia.
.bofa
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
Mùrsia
Al fiùm ch'a gh pasa in mèś, al Segura, al rénd la sò tèra bòna par la cultivasiòṅ anc se Mùrsia l'è cgnusùda anc p'r èsar na sità industriàla e impurtànta p'r i cumèrs. Al sò sìndig, da 'l 2015, 'l è José Ballesta dal partî pupulàr.
Àtar prugèt
}}
An 880
I an 880 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 880 infìn a 'l 889 ciapê dèinter.
La seconda guerra civile americana
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Gl'USA i cùran vèrs la guèra, chi i salvarà?|Tagline dal film}}
La seconda guerra civile americana (La secónda guèra sivìla americàna) l'è na cumèdia par la televiśiòṅ dal 1997 ad Joe Dante. La cònta na stòria imaginària ambintàda in di Stat Unî dal futûr in du a taca na guèra sivìla dòp qvéla 'd secesiòṅ dal XIX sécul.
322 (nùmer)
{{Metacaixa
La seconda guerra civile americana
Par cla pelìcula chè Beau Bridges 'l à vins un Prèmi Emmy par la sò part dal guvernadōr d'l Idaho.
322 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 322, mo invéci 'l an 322, 't ê da 'ndèr chè) Al 322 (terśeintveintedū, trecentoventidue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 321 (terśeintveintùn) e 'l vin prìma dal 323 (terśeintveintetrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCCXXII. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al terśeintveinteduéśim post.
La seconda guerra civile americana
Sunt
In di Stat Unî in di ùlt'm an a gh'è stâ dimóndi cambiamènt in dla pupulasiòṅ in du i èṅ carsû dimóndi i furastēr tant ch'al sìndig ad Los Angeles al dascór sōl in spagnōl, un senadōr d'l Alabàma 'l è 'n indiàṅ e al Rhode Island 'l è praticamènt na culògna cinéśa.
113 (nùmer)
{{Metacaixa
La seconda guerra civile americana
Sunt
Al canàł televiśìṿ NN dal diretōr Mel (Dan Hedaya) al s buta a pés su la nutìsia mandànd la sò giurnalìsta Christina (Elizabeth Peña) a dascórar c'n al guvernadōr ch'l è inamurâ 'd lē anc se nada in Mèsic. In cal mént'r al presidènt, anc su cunsìli dal sò culaburadōr Jack B. Buchan (James Coburn), al decìd ad dar 'n ultimâ ad ssanta-sèt óri e mèś a Farley par vèr'r i cunfîṅ, pò al manda 'l eśèrcit in dal nòrd dal Utah.
Culegamènt estéran
}}
322 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
113 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 113, mo invéci 'l an 113 dòp ch'l era nê Noster Sgnōr, 't ê da 'ndèr chè) Al 113 (seinttrèdeś, centotredici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 112 (seintdòdeś) e 'l vin prìma dal 114 (seintquatòrdeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al seinttredicéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1046
Al 1046 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Mickey Mouse
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al Mickey Mouse (Topolino in itagliàṅ) 'l è 'n personâǵ disgnê a fumèt a partìr da 'l 18 ed novèmber dal 1928 da 'l disgnadōr americàn Walt Disney. La Walt Disney Company l'è la cà editóra ch'l'al disègna incòra incō.
Noti e referèinsi
}}
The Tamperer featuring Maya
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|If you buy this record your life will be better, if you buy if you buy if you buy, fabulous, I was working all the time I didn't dare to take a rest, my life was complicated just a mess, now every day's a holiday and all I do is dance, ooh, I got a party in my pant, I never knew life could be so fabulous.|S'a cumprâ cal disc chè la vòstra vita l'andrà méj, s'a cumprarî s'a cumprarî s'a cumprarî, favulóś, a lauràv tut al tèmp e a n gh'iva minga 'l curàǵ ad tōr-um na pàuśa, la mè vita l'éra cumplicàda pròpria 'n caśèṅ, adès tut i dè l'è na vacànsa e tut qvél ch'a fag 'l è balàr, ooh, a gh'ò abû na fèsta in dal braghi, a n cardìva gnanc ch'la vita la psiva ès'r acsè favulóśa.|If You Buy This Record (Your Life Will Be Better), 1998|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
I The Tamperer featuring Maya i èṅ stâ 'n prugèt eurodance itagliàṅ mis sù a la fiṅ di an Nuànta par Mario Fargetta e Alex Farolfi insém a la cantànta americàna 'd culōr Maya Days.
C'n al sìngul Feel It dal 1998, ch'al campiunàva na canta dal 1981 di Jackson 5 ciamàda Can You Feel It, i gh'aṅ abû un bèl sucès a livèl mundiàł tant che cal pès chè al gh l'à cavàda a rivàr a 'l prim pòst in dal clasìfichi britànichi e irlandéśi e a 'l tèrs pòst in Itàglia rivànd a ciapàr anc un disc ad plàtin in dal Bélgi.
505 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 505, mo invéci 'l an 505, 't ê da 'ndèr chè) Al 505 (sincseintsìnc, cinquecentocinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 504 (sincseintquàter) e 'l vin prìma dal 506 (sincseintsē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al sincseintsinchéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.stc
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2015.
Cielo duro
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Mettiti seduta, che ti sei messa? Bacia qua, qua, qui, più vicino, e che ti costa? Sembra la prima volta, mam quante ne hai fatte, di cotte e di crude, ah, ti stai zitta, la distrai questa qui, vieni, siediti, siediti, alzati, siediti, eh, fai ginnastica, andiamo un po' di là? Qua lo vuoi fare? Sporco la moquette, vuoi un... un Vov? Col ghiaccio o liscio? Metti un po' di ghiaccio dentro che si scioglie tutto il-l'uovo. Ah, e non stringere qua, mi fai male... sembra che non sei pratica.|Sènt-at pur, cuśa t sē't misa? Baśa chè, chè, chè, più davśèṅ, e cuśa t cósta'l? A pâr la prima vòlta, mam quànti 't 'n à fati, ad còti e ad crûdi, ah, taśi 'n pôc, ta gh fà pèr'd al fił a chi lē, vîṅ, sènt'at, sènt'at, tó't sù, sènt'at, eh, fà ginàstica, andém-j-a da 'd là 'n pôc? 'L vō't far chè? A inspultìs la moquette, vō't un... un Vov? C'n al giàs o lis? Mét-ag dal giàs dèntar ch'a dasfa tut al-'l óṿ. Ah, e minga stricàr chè, a m fà mâł... a pâr ch'ta n sàppia minga 'l mistēr.|'L'incompiuta, 1988|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
{{Album }}
Cielo duro (Cēl dûr ma anc A gh 'l ò dûr pinsànd a 'l Itagliàn) 'l è 'l tredicéś'm àlbum in studi dal grup di Squallor, al prim sénsa Daniele Pace. La cupertìna dal disc la móstra na spiàgia pîna 'd soquànt persunàǵ strâṅ méntar da drē 'n ónda grôsa la mónta in élt.
'L è stâ publicâ in dal 1988.
Culegamènt estéran
}}
'S-Hertogenbosch
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Malìndi
{{Metacaixa
'S-Hertogenbosch
La gh'à na superfìsi ad 91,26 km² e in sità a nas al fiùm Dieze. Durànt la Secónda guèra mundiàla i naśìsta i gh'aṅ stablî un camp ad cuncentramènt. Secónd la tradisiòṅ l'è stada misa in pē in dal 1185.
I méś più cald in sità i èṅ qvéi da Maǵ a Setémbar in dua a gh'è na temperadùra mèdia ch'la và da daśdòt a vint-a-dū grâd. Śnar e Favràr i èṅ invéci i méś più fréd cun quàtar grâd.
Malìndi
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Malìndi l'è na sità dal Kenya su 'l Ucéan Indiàṅ ch'la mùcia sù da piò ad duśènt-mila abitànt in dla cuntèa 'd Kilifi.
'S-Hertogenbosch
In Istâ a ’S-Hertogenbosch a s tîṅ un turnèo ad tènis śugâ in sl'èrba.
Culegamènt estéran
}}
Malìndi
Al sò clima 'l è dimóndi bèl e cald parchè tut 'l an la sò temperadùra l'armàgn in mèdia sèmpar sóta i 31 grâd (màsima) e 'd sōvar di vint-i-òṅ grâd (mìnima) faghénd ad cla sità chè 'n impurtànt sèntar turìstic, specialmènt par gl'itagliàṅ che, durànt la secónda guèra mundiàla, i l'aṅ bumbardàda, ma che adès i gh vaṅ in vacànsa.
A dascurém ad gint c'n i bèsi, cuma pulìtig e còmig, ch'i gh vàn'n anc durànt al fèsti 'd Nadâł e par festegiàr al Cavdàn in un perìud d'l Invéran in du tōr 'n aparéć a cósta 'n òć dla tèsta ma lōl i gh'aṅ i burslèṅ sèmpar pîṅ dònca 'n fat dal gènar a n gh'è gnanc indivìś.
A tgnir a mōd al stradi i gh péns'n i giapunéś in càmbi dal parmés ad pascàr lìbar da cal bandi là.
Culegamènt estéran
}}
.alfaromeo
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
372 (nùmer)
{{Metacaixa
Colegamèint estèren
}}
1047
Al 1047 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
18 p.d.C.
Al 18 prema ’d Crest l é un ân dal I séchel dal Calendêri gregurian.
Andrea Mingardi
Andrea Mingardi (nèd al 1m d agåsst dal 1940 a Bulåggna) l é ón cantànt emigliàn, cgnussó pr äl só canzån in dialàtt bulgnaiṡ.
.amica
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2015.
943 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 943, mo invéci 'l an 943, 't ê da 'ndèr chè) Al 943 (novseintquarantatrī, novecentoquarantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 942 (novseintquarantadū) e 'l vin prìma dal 944 (novseintquarantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMXLIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintquarantatriéśim post.
Èter progèt
}}
41
Al 41 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
.ferrari
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
An 870
I an 870 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 870 infìn a 'l 879 ciapê dèinter.
1309 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1309 (mileterśeintnōv, milletrecentonove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1308 (mileterśèintòt) e 'l vin prìma dal 1310 (mileterśeintdēś). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCCCIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileterśeintnōvéśum post.
.csc
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l setèmber dal 2015.
1309 (nùmer)
Èter progèt
}}
Elesiòṅ in di Stat Unî dal 2018
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
thumb|350px|right|Riśultâ a 'l senàt: i séǵ demucràtic i èṅ in blù (cunfermâ) e in blù ciàr (nóṿ), qvéi republicàṅ in maròṅ (cunfermâ) e rós (nóṿ), in vérd mars qvéi di indipendènt ligâ a i demucràtic, in griś i stat in du a n s è briśa vutâ
19 p.d.C.
Al 19 prema ’d Crest l é un ân dal I séchel dal Calendêri gregurian.
Elesiòṅ in di Stat Unî dal 2018
A gh'éra d'arnuvàr dal tut la Cambra di rapreśentànt (435 mémbar vutànt), 33 séǵ da senadōr dla prima class e 2 séǵ da senadōr dla secónda class in Minneśòta e in Alabàma (vacànt par dimisiòṅ). Inólt'r a gh'éra da elèśar trénta-nóṿ guvernadōr. Tuti e dū 'l cambri i ér'n in maṅ a i republicàṅ.
In dal stés mumènt i s èṅ tgnû da piò ad sènt-sinquànta referendum, urganiśâ in cal giōran là in trénta-sèt stat.
Riśultâ
I demucràtic i aṅ ciapâ 'l cuntròl dla cambra dòp òt an śgranfgnànd via almànc trénta-nóṿ séǵ a i republicàṅ (a gh'è da batśàr-'n incóra òṅ, qvél dla Califòrgna 21) pasànd dònca a 234 deputâ cóntar 200, muciànd sù al 53,22% di vōt cónt'r al 45,06%. I demucràtic i aṅ fat al pîṅ in Massachusetts (9-0), in Connecticut (5-0) e in dal Mèsic Nóṿ (3-0), avēnd un bèl sucès anc in Illinòis (13-5), Maryland (7-1), New Jersey (11-1), New York (21-6), Califòrgna (45-8) e Òregun (4-1). I republicàṅ i aṅ fat capòt in Arkànsas (4-0), in Virgìgna Ucidentàla (3-0) e in Nebràska (3-0), muciànd sù dimóndi anc in Alabàma (6-1), Indiàna (7-2), Kentucky (5-1), Luiśiàna (5-1), Carulìna dal Nòrd (10-3), Ohio (12-4) e Tèxas (23-13).
Da 'l cant suo i republicàṅ i aṅ mantgnû al senàt (53 a 47, a gh'è da batśàr-'n incóra òṅ), pardénd al séǵ ch'l éra stâ 'd John McCain in Ariśòna e anc qvél in Nevàda ma vinsénd in dal Dakòta dal Nòrd, in Indiàna, in Flòrida e in Missouri.
Dascurénd di guvernadōr, i demucràtic i aṅ purtâ via a i republicàṅ sèt stat sénsa pèrd'r-an (Illinòis, Kànsas, Maine, Mìchigan, Nevàda, Mèsic Nóṿ e Wiscònsin) mént'r i republicàṅ i aṅ vins in Alàska in du a gh'éra 'n guvernadōr indipendènt.
Reasiòṅ in Itàglia
Al guèr'n itagliàṅ, par bóca dal minìstar d'l intéran Matteo Salvini, al s è cungratulâ cun Trump p'r al sò triònf mént'r al prim minìstar Giuseppe Conte, pôchi óri prima ch'i sarìsan gl'urni, 'l à dit che par lò «Trump 'l è drē a far dimóndi bèṅ p'r al sò paéś ma a n vōj briśa tōr puśisiòṅ parchè i gh'aṅ incóra da vutàr e a n vój minga interferìr c'n un paéś aleâ».
Nòti
}}
.juniper
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
1049
Al 1049 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
.mopar
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
40
Al 40 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
1891 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1891, mo invéci 'l an 1891, 't ê da 'ndèr chè) Al 1891 (mileotseintnovantùn, milleottocentonovantuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1890 (mileotseintnovànta) e 'l vin prìma dal 1892 (mileotseintnovantadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCXCI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintnovantunéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Śbòra
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La śbòra (sperma in itagliàṅ) l'è cal lìquid mulśèin, prodòt in soquànti ghiàndoli edl aparêt genitêl, ch'al servìs a fèr di fiō.
In chi òm, la śbòra la gh'à i spermatośòi deśgnû sù dai maròun, ch'i nuden dàint'r ind un lìquid apòsta prodòt dala pròstata e da 'l psighìni seminèli.
Gnan inùtil śuntèr ch'a gh'è la śbòra 'd chi òm e quèla 'd cal dòni.
Colegamèint estèren
}}
731 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 731 (sêtseinttrèintaùn, settecentotrentuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 730 (sêtseinttrèinta) e 'l vin prìma dal 732 (sêtseinttrèintadū). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt DCCXXXI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al sêtseinttrèintaùnéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 731 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 17 col 43: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
.fiat
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
.car
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l setèmber dal 2015.
Elisa Isoardi
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Elisa Isoardi (Cùneo, 27 ad Dicémbar dal 1982) l'è na cundutōra televiśìva e èx mudèla piemuntéśa. L'è élta 174 cm e la péśa 64 chilo. La pòrta 'l 41 ad scarpi e la gh'à i òć vérd. A gh piàś cuśinàr e stiràr.
1112 (nùmer)
{{Metacaixa
Elisa Isoardi
Insém a l'Eleonora Daniele, a la Caterina Balivo e a la Veronica Maya l'à fat part 'd un grup ad śōvni preśentadōri cuciàdi in élt p'r al diretōr ad Rai 1 Fabrizio Del Noce, al Del Noce's Angels.
1112 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1112, mo invéci 'l an 1112, 't ê da 'ndèr chè) Al 1112 (mileseintdòdeś, millecentododici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1111 (mileseintùndeś) e 'l vin prìma dal 1113 (mileseinttrèdeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintdodicéśim post.
Elisa Isoardi
Biugrafìa
Fra i sò àtar prugràma a 'rcurdém al Prèmi Persèfun, Déś stéli par Màdar Teréśa, Matìna Òṅ, Matìna Òṅ Ròśa, Matìna Òṅ Vérda, Lìnea Vérda e Lìnea Vérda Istâ.
Àtar prugèt
}}
1112 (nùmer)
Èter progèt
}}
Highland Park (Illinòis)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Highland Park l'è na sitadìna dal nòrd-èst d'l Illinòis (Stat Unî) ad trénta-mila abitànt a 'l incìrca ch'la s cata in dla cuntèa 'd Lake su 'l lâg Michigan, a quarànta km a nòrd ad Chicago. Tgnénd adrē a 'l censimènt dal 2010 la sò pupulasiòṅ la s divìd in un 91,05% ad biànc, 'n 1,84% ad négar e 'n 2,9% 'd aśiàtic.
In dal paéś a gh'éra la sēd dla Solo Cup Company, na cumpagnìa ch'la fà di bicér e di piàt ad plàstica. Highland Park l'è na sità ch'la ténd a vutàr p'r al partî demucràtic a gl'elesiòṅ nasiunàli e in qvéli lucàli. In dal 2008 Barack Obama 'l à ciapâ chè al 76,3% di vōt cónt'r al 23,1% dal senadōr d'l Ariśòna John McCain.
Highland Park l'è dvintàda na sità śmèla 'd Mòdna dòp che dū rapreśentànt di emigrànt mudnéś uriginàri 'd Pivpélegh, Larry Pasquesi e sò mujér Maria, i 'l aṅ dmandâ in dal 2009.
Culegamènt estéran
}}
1054
Al 1054 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
39
Al 39 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
.nba
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
An 860
I an 860 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 860 infìn a 'l 869 ciapê dèinter.
76 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 76, mo invéci 'l an 76, 't ê da 'ndèr chè) Al 76 (stantasē, settantasei in itagliàṅ, septuaginta sex in latèin) 'l è al nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 75 (stantasìnc) e 'l vin prìma dal 77 (stantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt LXXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al stantaseéśim post.
Al nùmer 76 in dla Chìmica
Al 76 'l è al nùm'r atómic edl ośmi (Os).
In dla śmòrfia ed Napol
In dla śmòrfia, al nùmer 76 al vōl dìr "La funtàna" (’A funtana in napoletàṅ).
Colegamèint estèren
}}
1664 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Anita Strindberg
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Anita Edberg, cgnusùda méj c'n al nóm 'd art 'd Anita Strindberg (Śvèsia, 29 ad Maǵ dal 1938), l'è n'atōra śvedéśa.
Prima 'd stablìr-'s a Los Angeles c'n al sò marè migliunàri, l'è dvintàda famóśa in Itàglia girànd soquànti pelìculi 'd “gènar” in di an Stanta cuma Una lucertola con la pelle di donna cun la Florinda Bolkan, La coda dello scorpione insém a George Hilton, al śal Chi l'ha vista morire?, Il tuo vizio è una stanza chiusa e solo io ne ho la chiave cun l'Edwige Fenech e 'l film ad scarésa L'anticristo cun l'Alida Valli e Remo Girone.
Culegamènt estéran
}}
732 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 732 (sêtseinttrèintadū, settecentotrentadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 731 (sêtseinttrèintaùn) e 'l vin prìma dal 733 (sêtseinttrèintatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt DCCXXXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al sêtseinttrèintadūéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 732 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 366: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Nùmer stretamèint mìa palìndrom
{{dialort | dial=Carpśàn}}
In dla teorìa di nùmer, un nùmer stretamèint mìa palìndrom 'l è cal nùmer naturêl n ch'al n'è mìa palìndrom in quelsìes sistéma numèric ed bêś b ch'a sìa 2 ≤ b ≤ n − 2. P'r eśèimpi, al nùmer 6 'l è scrìt 110 in dla bêś 2, 20 in dla bêś 3 e 12 in dla bêś 4, indû a s vèd che nisùna 'd cal scrìti chè la nn'è palìndroma: dòunc'al 6 'l è 'n nùmer stretamèint mìa palìndrom.
Colegamèint estèren
}}
The Sociological Imagination
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
The Sociological Imagination ("L'imaginasiòun sociològica") 'l è 'n scrit sociològic edl americàṅ Charles Wright Mills publichê in dal 1959.
'L avtōr al gh'descòr ed cl'imaginasiòun chè che 'l oservadōr sociòlog al duvrèv metr in canp per veder ded là dai fat nud e crud, per imaginères e valutèr al grand insèm di fat estòric in quèl ch'i se spècen in dla vita ìntima e in dal conportamèint ed fóra ed tanti categorìi 'd agìnt. {{CITAZIONE2|The sociological imagination enables its possessor to understand the larger historical scene in terms of its meaning for the inner life and the external career of a variety of individuals. It enables him to take into account how individuals, in the welter of their daily experience, often become falsely conscious of their social positions. Within that welter, the framework of modern society is sought, and within that framework the psychologies of a variety of men and women are formulated. By such means the personal uneasiness of individuals is focused upon explicit troubles and the indifference of publics is transformed into involvement with public issues.|L'imaginasiòun sociològica la permèt a chi gh'l'à ed capìr el più grandi séni stòrichi in quèl ch'i se spècen in dla vita ìntima e in dal conportamèint ed fóra ed tanti categorìi 'd agìnt|In dla prìma pèrt ed The Sociological Imagination ed C. Mills, 1959|DIALETTO={{Carpś}}|LINGUA={{en}}}}
Colegamèint estèren
}}
Tennessee
{{Metacaixa
Al Tennessee (a s lèś /tɛnᵻˈsiː/ in Ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat di Stat Unî ch'al s è unî a la federasiòṅ in dal 1796. Al sò mòt 'l è „Agriculture and Commerce“ (Agricultùra e Cumèrs). Al gh'à a 'l incìrca la fórma 'd un trapèsi retàngul biślùng e arbaltâ.
La sò capitàl, e secónda sità dal stat dòp Memphis, l'è Nashville. Àtri sità impurtànti, ch'i pàsan tuti i sènt-mila abitànt, i èṅ Knoxville, Chattanooga e Clarksville. Al Tennessee al gh'à nuànta-sinc cuntèi e tarśènt-quarantasèt cumùṅ. La sò pupulasiòṅ, divìśa fra 'n 81,53% ad biànc e 17,22% ad négar e cun 'n 83% ad cristiàṅ, l'è 'd siē migliòṅ e mèś 'd abitànt a 'l incìrca par na superfìsi ad 109.247 km².
Al cunfìna a nòrd c'n al Kentucky, a nòrd-èst cun la Virgìgna, a èst cun la Carulìna dal Nòrd, a sud c'n al Missisìpi, 'l Alabàma e la Geòrgia e a òvest cun Arkànsas e 'l Missouri. Al sò guvernadōr, da 'l 2011, 'l è 'l republicàṅ Bill Haslam. 'L è da 'l 1980 che gl'abitànt dal Tennessee i vōtan sèmpar p'r al GOP a part i an ad Bill Clinton (1992 e 1996).
I setōr dla sò ecunumìa più śvilupâ i èṅ l'indùstria dal tèsil, la cultivasiòṅ dal cutòṅ e dla sòja, 'l alevamènt di pui e dal bistiàm e la prudusiòṅ dl'energìa lètrica. Anc al turìśum al gh pòrta dimóndi bèsi cuma 'l parc nasiunàł Great Smoky Mountains, 'l aquàri ad Chattanooga, al Ryman Auditorium ad Nashville, al parc Dollywood a Pigeon Forge e la cà e la tómba 'd Elvis Presley a Memphis.
1310 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Proprietê matemàtichi
Al 1310 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 655: Fatoriśasiòun:
.latino
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
.linde
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l setèmber dal 2015.
1113 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1113, mo invéci 'l an 1113, 't ê da 'ndèr chè) Al 1113 (mileseinttrèdeś, millecentotredici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1112 (mileseintdòdeś) e 'l vin prìma dal 1114 (mileseintquatòrdeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseinttredicéśim post.
1064
Al 1064 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
1113 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
944 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 944, mo invéci 'l an 944, 't ê da 'ndèr chè) Al 944 (novseintquarantaquàter, novecentoquarantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 943 (novseintquarantatrī) e 'l vin prìma dal 945 (novseintquarantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMXLIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintquarantaquatréśim post.
Proprietê matemàtichi
Al 944 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 472: Fatoriśasiòun:
Segreti e diamanti
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Lì lē l'è 'n mistēr, a gh'è 'l caś impusìbil da risòlvar par lò.|Tagline dal film}}
Segreti e diamanti (Segrét e diamànt) 'l è 'n film 'd asiòṅ par la televiśiòṅ dal 2003 ad Rodion Nahapetov ch'al 'l à anc scrit e recitâ.
Sunt
'L investigadōr rus Andrey Somov (Rodion Nahapetov) 'l è tut cuntènt parchè al gh'à da andàr a Los Angeles a catàr sò mujér, la balarìna 'd tango Rachael (Sean Young) ch'la lavóra insém a Omar Santini (Reef Karim) in dla sala da bal ad Richard Morris (Rusty Meyers). Prima 'd partìr da Mósca in aparéć par la Califòrgna però al gh'à 'n prubléma parchè 'l sò vèć culéga Kuskov (Nikolay Dobrynin), dit „Al maslàr“, al vōl far-'g-la pagàr a 'l sò cap Mikhail Mikhailovich (Igor Fokin) ch'al 'l iva fat métar dèntar dòp ch'l iva śbrandlâ 'n sasèṅ pedòfil. Mikhail al mōr ma Andrey al fà giustìsia listés faghénd spaplàr par tèra 'l „pcar“ dòp na cursa in si téǵ.
Adès ch'l à mis a pòst al ròbi al pōl partìr p'r andàr a star da la sò dóna. In d'l aparéć a gh'è n'hostess, la Zhanna (Irina Stemer), ch'la gh'à sèg di diamànt ad cuntrabànd lugâ in na butìglia cica 'd vodka. Ma quànd al sò muróś Levtei (Vladimir Orlov) al i vōl, lē la diś ch'la n i cata piò, qualchidòṅ 'l arà tòlt la butìglia par śbali. Ma l'è tuta na cumèdia parchè lē l'à catâ di àtar, sèmpar rus, ch'i gh śibìsan da piò. In cal méntar Andrey al sa stablìs a cà dla Rachael purtànd-'g in rigàl dal pés séc rus ciamâ vobla ma a n è mia abàsta parchè l'Amèrica 'l è 'n paéś câr da vìvar, biśógna che lò al cata subìt da lauràr. Al rispónd acsè a 'n anùnsi ch'l iva lèt su 'n giurnàł e al finìs drit da qvéi ch'i ìvan tòlt i diamànt da la Zhanna ma esénd in là c'n i an al n è mia bòṅ par lauràr par la sicurésa e dònca 'l è custrét a vénd'r al sò òr par pagàr soquànti buléti.
In cal méntar Levtei al s fà purtàr 'n àtar càrag 'd diamànt mis in dla fasa a 'l còl 'd un dobermann e pò al dà sènt dòlar a Andrey p'r andàr a tōr la bèstia in aeropòrt. Quànd chi lò al gh al pòrta, al caṅ, ch'a s ciàma Mavr, al scapa via subìt e al finìs in un canìl. Andrey al và a pascàr-al dapartùt e finalmènt 'l al pòrta a cà catànd anc i diamànt. Al decìd ad dar-i a la pulisìa, la Rachael la n la tōś minga tant bèṅ ma pò i dū i faṅ la paś e la dóna la decìd 'd andàr a vìvar sèg in Rùsia pròpria in di dè in dua Morris al vèṅ catâ mòrt scurtlâ. Durànt un viàś in màchina la còpia la decìd ad farmàr-'s in un bar par tōr qvèl, qvél dla Peggy (Sonja Ecker) e ad sò marè rus Ivan (John Sarkisian). Mént'r Andrey al fà na telefunàda, la Rachael la sparìs insém a tri hippy drugâ pódag ch'i gh'aṅ un caravan ch'a pâr un car ad carnevàł. Sò marè al partìs subìt par pascàr-la, jutâ da Ivan e dal sò anvōd Max Kubik (Christopher Hardie). La Rachael la vliva sōl tiràr anca lē ma i óm invèci i s la vōlan gusàr. In cal mént'r al tenènt McMillan (Pat Battistini) al taca a indagàr su la mòrt ad Morris. A s vèṅ a savēr che na vòlta la Rachael l'éra la sò spóśa e i tulìvan dla dròga ch'l éra 'n piaśēr ma anc che lò 'l iva quistiunâ c'n al sò sòci Santini ch'al s éra mis a balàr al tango c'n al sò muróś Eduardo (Steve Ashbel) in sala faghénd scapàr via tut i cliènt dal club. Inóltar Morris 'l iva fat falsificàr la firma 'd Omar par purtàr-ag via la sò mità dal club.
Culegamènt estéran
}}
Melissa P.
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Próa a védar qvél ch'l è véra.|Tagline dal film}}
Melissa P. (id.) 'l è 'n film eròtic dal 2005 ad Luca Guadagnino trat da 'l rumànś scàndal Sènt cōlp ad spaséta prima 'd andàr a durmìr dla Melissa Panarello.
La pelìcula, prudóta par la Francesca Neri, l'à purtâ a cà da piò ad siē migliòṅ ad dòlar sōl in Itàglia.
Sunt
La śuvnòta l'è anc piutòst purcùsa e cuma tuti 'l malnéti patintàdi i ragàs i la tràtan da rója cum la s mèrita, specialmènt Daniele (Primo Reggiani), al ragàs ch'al l'à gusàda par prim e ch'a lē a gh piàś dimóndi. La Melissa la s ardùś a far-as dar da tut i sò amîg e a far la spurcaciòna in chat. In clas sèg a gh'è anc un ragàs sèri ch'a gh piàś disgnàr, Marco (Nilo Zimmerman), ma a la Melissa al n gh'è gnanc indivìś.
Na sira, méntar la Melissa la và a cà 'd òṅ ch'la n sà gnanc chi 'l sia, par far sès, a mōr sò nunóna.
Culegamènt estéran
}}
Sistéma sulàr
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Al Sistéma sulàr 'l è 'n sistéma planetàri ch'al mét insém soquànt còrp celèst tgnû in òrbita da la fòrsa 'd gravità dla sò stéla ch'l è 'l Sōl.
Al gh'à 'n diamétar ad 200 UA a 'l incìrca e 'l s cata in dal bras 'd Uriòṅ in dla Via dal Lat, urbitànd intór'n a 'l sèntar galàtic luntàṅ ad 30.000 a.l. e na sveltésa 'd 230 km/s.
I gh fànan part al Sōl, che da par lò al pōl cuntàr su 'l 99,9% ad tuta la masa dal sistéma, da òt pianēd (quàtar maśagnóś davśèṅ a la sò stéla: Mercùri, Vènar, la Tèra e Mart e quàtar gasóś più luntàṅ: Giôv, Satùran, Uràṅ e Netûn, chi ùltim dū chè cgnusû anc cuma “gigànt giasâ”), da sinc pianēd nâṅ (Ceres in dla fasa prinsipàla di asteròid, Plutòṅ, Haumea, Makemake e Eris), da i sò satèlit naturài e da dimóndi àtar còrp più cic cuma gl'asteròid (ch'i s càtan specialmènt fra dū sintùri 'd asteròid, qvéla dla fasa prinsipàla e qvéla 'd Kuiper), al cuméti, i meteoroîd e la pólvra interplanetària.
Al vènt sulàr, un flus ad plaśma ch'al s fórma ad cuntìnuv quànd la curóna sulàra la sa ślarga, 'l è dapartùt in dal sistéma sulàr.
Culegamènt estéran
}}
.athleta
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
38
Al 38 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
1074
Al 1074 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Il fiore del mio segreto
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Tut' cal dóni i gh'aṅ un segrét.|Tagline dal film}}
Il fiore del mio segreto (Al fiōr dal mè segrét) 'l è 'n film dramàtic dal 1995 ad Pedro Almodóvar. 'L è stâ numinâ a sèt Prèmi Goya dal 1996 ma al n à mia purtâ a cà gnint.
Sunt
La Betty (Carme Elías) la fà la psicòluga a Madrìd e l'è amìga dla Leo Macías (Marisa Paredes) na scritōra 'd rumànś róśa ch'la fà druànd al pseudònim segrét 'd Amanda Gris. Chi lē l'è spuśàda c'n un militàr dla NATO ch'l è sèmpar via, Paco (Imanol Arias), ma a cuntàr-la giùsta la véra l'è ch'al sò matrimòni 'l è drē a 'ndàr a raméng.
La Betty la gh fà cgnós'r al diretōr dal giurnàl El Paìs, Ángel (Juan Echanove), e chi lò al gh admànda 'd scrìv'r un pès su la Gris a n saénd briśa ch'l'è sèmpar lē. La Leo la gh và śò péśa e la in diś ad tut i culōr dla Gris che, fra 'l àtar, la n è più bòna 'd scrìvar di rumànś alégar cuma na vòlta par via dal magòṅ ch'la gh'à dèntar anc parchè Paco, ch'al s è mis cun la Betty, al vōl al divòrsi.
La Leo la và a catàr sò màdar Jacinta (Chus Lampreave) e sò surèla Rosa (Rossy de Palma) a Almàgro, pò la và a véd'r un spetàcul dla sò camaréra Blanca (Manuela Vargas), èx stéla ad flaméngo. Sò fiōl Antonio (Joaquín Cortés) al gh cunfèsa ch'al gh'à fargâ òṅ di sò rumànś, ch'l'iva butâ in dal rusc, par ciapàr di bèsi. Cl'òpra lè l'è finìda in dal maṅ ad Bigas Luna ch'al gh'iva da far-'g un film.
Culegamènt estéran
}}
.security
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l setèmber dal 2015.
Saint Sinner
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|La carna l'è débula.|Tagline dal film}}
Saint Sinner (Sant Pcadōr) l'è na pelìcula 'd scarésa dal 2002 par la televiśiòṅ ad Joshua Butler, prudót par Clive Barker.
Sunt
In dal 1815 dū fradèi mònag da pôc, Gregory (Antonio Cupo) e Tomas Alcala (Greg Serano), i vèran sénsa vlēr na statṿa cun dū còrp ad dóna mént'r i s catàv'n in na cambra dal cunvènt pîna 'd lìbar sàc'r e 'd śavàj misterióś lugâ lè da la Céśa. I sàltan fóra da 'd lè dū dèmun fémni, la Munkar (Mary Mara) e la Nakir (Rebecca Harrell Tickell), ch'i gh la càvan a scapàr via druànd la rōda dal tèmp par viaśàr in dla Seattle dal XXI sécul in du i tàc'n a cupàr a róta 'd còl di óm ch'i s pòrt'n a lèt ciuciànd-ag via la vita.
Gregory 'l armàgn frî e Tomas al decìd ad dar la casa a chi móstar lè faghénd al stés parcōrs. La detective Rachel Dressler (Gina Ravera) e 'l sò culéga Morgan Rand (Art Hindle), ciamâ a far luś su tut chi masèi lè, i crédan però ch'al culpévul al sia pròpria Tomas ch'al gh'à sèg al pugnàł ad San Nicudēm da druàr par farmàr i démun.
Culegamènt estéran
}}
.abarth
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
945 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 945, mo invéci 'l an 945, 't ê da 'ndèr chè) Al 945 (novseintquarantasìnc, novecentoquarantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 944 (novseintquarantaquàter) e 'l vin prìma dal 946 (novseintquarantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMXLV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintquarantasìnchéśim post.
Proprietê matemàtichi
Al 945 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 3 col 315: Fatoriśasiòun:
An 850
I an 850, ciamê an Sinquànta, i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 850 infìn a 'l 859 ciapê dèinter.
Black Cat (Gatto nero)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Quànd at sènt al fiâ cald ad cal gat chè da drē da 'l còl... taca a pargàr... prima ch'at finìsa 'l tò Amen... at sē mòrt!|Tagline dal film}}
Black Cat (Gat Négar) 'l è 'n film ad scarésa dal 1981 ad Lucio Fulci trat a la larga da 'l racònt “Al gat négar” 'd Edgar Allan Poe.
Sunt
Robert Miles (Patrick Magee) 'l è 'n psicòlug ch'al fà di esperimènt par dascórar c'n i mòrt e par far-al al mét di registradōr in di simitèri. 'L è anc bòṅ ad tōr al cuntròl dla mènt dal sò gat négar, dimóndi agresìṿ sèg. Chi lò al dróa la bèstia par far cupàr la gint ch'la s gh mét cóntar cuma na còpia ad ragasōi e 'n imbariagòs. La manéra ch'al dróa par masàr l'è qvéla ad far far di incidènt, impisàr di incéndi, śgranfgnàdi e àtar diśàstar.
Na futògrafa e giurnalìsta ch'la lavóra insém a dū pulisiòt ad Scotland Yard, gl'ispetōr Gorley (David Warbeck) e Flynn (Geoffrey Copleston), la Jill Travers (Mimsy Farmer), la fà a mènt che davśèṅ a i cadàvar a gh'è sèmpar 'n gat négar. Robert al decìd acsè ad far-la fóra murànd-la viva.
Culegamènt estéran
}}
Videozùg
Un videozùg (videogioco in italièn) l'è un zùg.
1084
Al 1084 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
.target
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
1665 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1665, mo invéci 'l an 1665, 't ê da 'ndèr chè) Al 1665 (milseseintessantasìnc, milleseicentosessantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1664 (milseseintessantaquàter) e 'l vin prìma dal 1666 (milseseintessantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCLXV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseintessantasinchéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1892 (nùmer)
{{Metacaixa
Colegamèint estèren
}}
.bms
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l setèmber dal 2015.
A.J. Cook
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Andrea Joy Cook, cgnusùda méj c'n al nóm scurtâ 'd A.J. Cook (Oshawa, 22 ad Luj dal 1978), l'è n'atōra canadéśa, prutagunìsta dal telefìlm Criminal Minds.
Esénd mémbra dla Céśa 'd Gesù Crist di sant di ùltim dè a 'l cìnema la sarnìs sōl di rōi ch'i vàgan bèṅ a la sò religiòṅ. Da 'l 2001 l'è spuśàda cun Nathan Andersen ch'l'à cgnusû quànd la studiàva in dal culéǵ statàł dal Utah. Insém i gh'aṅ dū fiōi.
Culegamènt estéran
}}
1114 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1114, mo invéci 'l an 1114, 't ê da 'ndèr chè) Al 1114 (mileseintquatòrdeś, millecentoquattordici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1113 (mileseinttrèdeś) e 'l vin prìma dal 1115 (mileseintquìndeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintquatordicéśim post.
Èter progèt
}}
Y
La Y l'è la ventunèquinta lettra de l'alfabet italian e anche dell'alfabet émilian. L'è na lettra latena.
Smashes, Thrashes & Hits
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Hot lover, turn up the heat, I want your sugar, girl, your love tastes so sweet, I feel a fire burnin’ under me, I’ve got a hunger that you love’s gotta feed, you make me sweat, you turn me ‘round, you get me up, you never let me down, you make me rock hard, baby all night, love’s like a glove and it fits just rights.|Amànta bujènta, dà'g sù a 'l cald, a vój 'l tò sùcar, ragàsa, al tò amōr al gh'à 'n savōr acsè dōls, a sènt al fōg ch'al m bruśa sóta, a gh'ò na fam ch'at piaśrà sfamàr, ta m fà sudàr, ta m squàs tut, ta m fà vgnir, ta n m delùd mai, ta m fà vgnir dûr cuma na maśàgna, teśôr tuta la nòt, 'l amōr 'l è cuma 'n guànt ch'al s adàta bèṅ pròpria.|(You Make Me) Rock Hard, 1988|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
Smashes, Thrashes & Hits l'è na racòlta 'd sucès dal grup di Kiss. 'L è stada publicàda in dal Nuvémbar dal 1988 e la gh'à dèntar dū pès inèdit ch'i dascór'n ad sès, Let's Put The X In Sex e (You Make Me) Rock Hard, tut dū druâ cuma sìngui e cantâ par Paul Stanley. In dal disc a gh'è anc na versiòṅ ad Beth cantàda p'r Eric Carr invéci che par Peter Criss.
Dal disc a gh 'n è dū versiòṅ, qvéla ingléśa la gh'à dèntar Crazy Crazy Nights e Reason To Live, dū sìngui trat da Crazy Nights, àlbum dimóndi vindû in dal Régn Unî, a 'l pòst ad Deuce.
Culegamènt estéran
}}
Eva Renzi
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Evelyn Renziehausen, cgnusùda méj c'n al nóm 'd art 'd Eva Renzi, (Berlîṅ, 3 ad Nuvémbar dal 1944 - Berlîṅ, 16 'd Agóst dal 2005) l'è stada n'atōra tedésca, cgnusùda specialmènt par soquànt thriller ch'l'à girâ fra la fiṅ di an Ssanta e 'l inìsi di an Stanta cuma Funerale a Berlino, L'uccello dalle piume di cristallo e La morte risale a ieri sera.
Biugrafìa
Fiōla 'd 'n industriàł danéś e dna francéśa, la Renzi la crés in un cunvènt p'r òrfan par pò studiàr recitasiòṅ a Berlîṅ faghénd al sò debùt a teàt'r in dal 1961.
Druànd al nóm 'd art 'd Evi Renzi, in dal 1965 la gira 'n film par la televiśiòṅ, Doktor Murkes gesammelte Nachrufe, pò 'l an dòp la tōś part a na pelìcula 'd Will Tremper, Playgirl, e a 'l thriller ad Guy Hamilton Funerale a Berlino insém a Michael Caine.
In dal 1967 la spóśa 'l atōr Paul Hubschmid e l'armàgn sèg in fiṅ a 'l 1980 quànd la s divìd. La gh'à na fiōla ciamàda Anouschka Renzi.
In dal 1970 la riva in Itàglia par giràr al śal ad Dario Argento L'uccello dalle piume di cristallo, 'l film dramàtic Appuntamento col disonore e 'l thriller ad Duccio Tessari La morte risale a ieri sera. In séguit la cata spasi praticamènt sōl in séri televiśìvi cuma Primus e Papa Poule a part i film La fille prodigue (1981) e Manuel (1986).
La mōr ad cànc'r a i palmòṅ in dal 2005.
Culegamènt estéran
}}
.fidelity
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
Rag'n'Bone Man
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Maybe I'm foolish, maybe I'm blind thinking I can see through this and see what's behind, got no way to prove it so maybe I'm blind but I'm only human after all, I'm only human after all, don't put your blame on me.|A gh'è 'l caś ch'a sia stùpid o fórsi òrub a pinsàr ch'a pòsa guardàr da 'd là ad cal lavōr chè e védar cuś a gh'è, a n gh'ò minga la manéra 'd dimustràr-al dònca 'l è fàcil ch'a sia òrub ma in fiṅ di cònt a sòṅ sōl 'n ès'r umàṅ, in fiṅ di cònt a sòṅ sōl 'n ès'r umàṅ, minga dascargàr-'m adòs al tò cólpi.|Human, 2016|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Rory Graham (Uckfield, 29 ad Śnar dal 1985), cgnusû méj c'n al nóm 'd art ad Rag'n'Bone Man ch'a vōl dir „Al strasàr“, 'l è 'n cantànt Blues e Soul britànic, cun na vóś da barìtun.
'L à catâ 'l sucès in dal 2016 c'n al braṅ Human ch'al gh l'à cavàda a catàr spasi in di prim pòst dal clasìfichi in Európa. 'L an dòp al s è purtâ a cà 'l Brit Award for British Breakthrough Act, prèmi dâ da l'indùstria di discugràfic britànic.
Culegamènt estéran
}}
1094
Al 1094 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
The Calling - La chiamata
{{Metacaixa
Turtlein
I turtlein i en na fata ed pasta pina, tépegh dla zôna str’ed Buloagna e Môdna.
The Game - Nessuna regola
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Turtlein
Risèta bulgnaixa
Int na padleina, dê un scôt a la lounza cun l’anbroala. Quand ej s en arsurê, mitî·j·li insèm a parsot e murtadèla e tridê incôsa (par dou vault se al pin al v piêx fein). Azuntê·j al bagnulein ch’aj srà zvansê int la padleina, al toaral, la fourma, la nux muschê gratê, poavar es un scrópal ’d sêl. Armixdê pulid incôsa cn el man fein che ’l inpast an al dvainta mulxein e unifourum e lasê·l arpuxêr un pôch.
The Calling - La chiamata
{{dialort | dial=Miranduléś}}
The Game - Nessuna regola
{{Film }}
The Calling - La chiamata
{{Film }}
Turtlein
Risèta bulgnaixa
Tirê cn al matarèl una spoja sutila, tajê·la a quadret, apugê un baluchein ed pin int ciascdon quadrèt e asrê·l par maud ch’al dvintes cum un blîghel (s’a j·n’l avî mè fat, andê mô a vèdar cum al s fà de n’arzdoura bulgnaixa). Pió cein i en, dmèj al é.
The Calling - La chiamata
{{CITAZIONE|Da 'd là da 'l bèṅ... in dla spiràł dal mâł.|Tagline dal film}}
The Calling - La chiamata (The Calling - La ciamàda) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ e tedésc dal 2000 ad Richard Caesar, girâ dagnóra tut in Curnuvàglia e a Lóndra.
Sunt
Soquànd an dòp, tulénd un taxi, la Kristie la dascór cun Carmac (Francis Magee), 'n óm dimóndi religióś ch'al gh'à la màchina pîṅa 'd ruśàri e 'd santèṅ. Chi lò al la mét in guàrdia ślungàd-ag na préda antìga in du a gh'è scrit insìma ch'al sò Dylan 'l è 'l fiōl dal Diàvul a dir dabòṅ. La dóna l'è squasàda da cla nutìsia lè, a pâr anc ch'in dal cumplòt i gh sìan inslaplâ anc sò marè e l’Elizabeth, ma quànd la próa a dascórar cun la Céśa, ninsòṅ a gh dà a mènt.
Quànd in séguit Dylan al taca a cumpurtàr-as mâł e a far dal cativèri, la Kristie la reagìs ma la finìs sōl par pasàr par malàda.
Culegamènt estéran
}}
Turtlein
Risèta bulgnaixa
Fê bójar seinch minud i turtlein int un boun braud, mej s’al fos ed capoun ch’al iva razê int un’aldamêra. (Se pau av gnes in maint ed magnêr·j sot o a la pana, par me al srev avair la grasia diveina e bucêr·la int al canêl. Mo fê pur vuêter!)
The Game - Nessuna regola
{{CITAZIONE|Csa pō't śibìr a 'n óm ch'al gh'à bèla incòsa?|Tagline dal film}}
The Game - Nessuna regola (Al Śōg - gnanc na règla) 'l è 'n thriller americàn dal 1997 ad David Fincher, girâ in dal nòrd dal Mèsic e in Califòrgna, dagnóra tut a San Francisco e dintóran.
La pelìcula la gh l'à cavàda a far sù da piò ad sènt migliòṅ ad dòlar in tut a frònt 'd un budget stimâ dla mità.
Sunt
Nicholas Van Orton (Michael Douglas) 'l è 'n óm 'd afâr pîṅ 'd bèsi 'd San Francisco in du 'l fà 'l cunsulènt finansiàri. Chi lò al s è divursiâ da sò mujér, l’Elizabeth (Anna Katarina), e quànd 'l éra pìcul 'l à patî 'l tràuma dla mòrt ad sò pàdar ch'al s è cupâ butànd-as śò p'r al téǵ ad cà.
P'r al dè dal sò cumpléan sò fradèl Conrad (Sean Penn) al gh rigàla na tèsra p'r iscrìv'r-as a 'n club ch'l urganìśa di śōg ad rōl p'r i sò cliènt, al Consumer Recreation Services (CRS). Nicholas al s iscrìv sénsa tgnir-ag gnanc tròp ma però la sò dmanda, dòp avēr fat soquànt eśam psiculògic e fìśic, la vîṅ buciàda. Purtròp par lò però da cal mumènt lè la sò vita la dvènta 'n arbgàt, dla gint la taca a tgnir-al 'd òć e 'n tasìsta fals (Tommy Flanagan) al gh la cava dagnóra a masàr-al.