cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
'O sole mio
L'è na cansòun popolêr ch'la s è anc sintìda cantèr da dimòndi cantànt in dimòndi spetàcol, in del piàsi, in di teàter e pò anca in dla televiśiòun, 'd lung a 'l tèimp a rivèr fin a incō.
Al têst edla cansòun
«Che bella cosa è na jurnata ’e sole, n’aria serena doppo na tempesta! Pe’ ll’aria fresca pare già na festa... Che bella cosa na jurnata ’e sole.
Ma n’atu sole cchiù bello, oi ne’, ’o sole mio sta nfronte a te! ’o sole, ’o sole mio, sta nfronte a te, sta nfronte a te!
Luceno ’e llastre d’’a fenesta toia; ’na lavannara canta e se ne vanta e pe’ tramente torce, spanne e canta, luceno ’e llastre d’’a fenesta toia.
Quanno fa notte e ’o sole se ne scenne, me vene quasi ’na malincunia; sotta ’a fenesta toia restarria quanno fa notte e ’o sole se ne scenne.
Ma n’atu sole cchiù bello, oi ne’, ’o sole mio sta nfronte a te! ’o sole, ’o sole mio, sta nfronte a te, sta nfronte a te!»
Il falò delle vanità (film)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
'O sole mio
Colegamèint estèren
}}
Il falò delle vanità (film)
{{Film }}
{{CITAZIONE|Na stòria sćèta americàna 'd ambisiòṅ, ingurdìśia e lusùria.|Tagline dal film}}
Il falò delle vanità (Al falò dal vanità) l'è na cumèdia dramàtica americàna dal 1990 ad Brian De Palma trata da 'l rumànś umònim ad Tom Wolfe.
Sunt
Sherman McCoy (Tom Hanks) 'l è 'n uperadōr ad Wall Street ch'al fà sù di migliàrd par via dal cumisiòṅ ch'i gh spétan quànd di afâr che lò al gh tîṅ adrē i finìsan bèṅ. Esénd pîṅ ad bèsi al fà na vita da sgnōr e al gh'à anc n'amànta in dla Maria Ruskin (Melanie Griffith), mujér dal vèć e ric sfundâ Arthur (Alan King).
In séguit tut i próa a dasfrutàr la daśgrasìa p'r un turnacònt persunàł: al prēt Bacon (John Hancock) dand adòs a i biànc p'r un vantàś ecunòmic parchè al sò amìg avucàt Fox (Clifton James) al vōl far càuśa a 'l uśdàł par neghligénsa in dal curi, al prucuradōr (F. Murray Abraham) par far caréra in pulìtica e 'l giurnalìsta puòs Peter Fallow (Bruce Willis) par turnàr a ès'r un crunìsta 'd sucès. Sherman al finìs in past a i giurnài, al perd al sò pòst ad lavōr e 'l vîṅ anc dascargâ da sò mujér, la Judy (Kim Cattrall).
Culegamènt estéran
}}
829 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 829, mo invéci 'l an 829, 't ê da 'ndèr chè) 'L 829 (otseintveintnōv, ottocentoventinove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs 'l 828 (otseintveintòt) e 'l vin prìma edl 830 (otseinttrèinta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCCXXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś 'l otseintveintnovéśim post.
Cēşa ed Sân Zôrz
La Cēşa ed Sân Zôrz (chiesa di San Giorgio in italiân) l'é un fabrichêt religiōş in Via Farini, int al cèinetr stôrich ed Rèz.
Stôria
Numinêda per la préma vôlta in soquânt documèin dal 1146 e 1610 l'é pasêda sòta a i Geşuéta che grâsia al finansiamèint ed Flaminio Ruggeri, int al 1638, àn butê zò e pó arfât la cêşa Tr' al 1675 e al 1678 a vîn tirê só la tòra. Int al 1743, da un progèt ed l'architèt bulgnèiş Torreggiani, în stêdi fâti la cruşēra e la cópla. Dvineda proprietê dal Cmûn, l'é stêda sarêda dôp al taramôt dal 1966 e dôp soquânt intervèint ed restâver dal tèg e 'dla faceda, l'é stêda turnêda arvîr per la mòstra ed la smâna europea ed la fotografèia.
Spiegasiòun
Per la pôca larghèsa ed la véia as fà fadîga vèder la facêda, in quadrē a vésta, urnêda da divêrsi scultûri e da un grôs purtêl urnê da un basrilēv cun Sân Zōrz ch' al mâsa al drêgh. L'intêren l'é fât da 'na navêda sōl cun 'na vôlta e a i lê a gh'în divêrsi capèli unîdi da curidōr. Int la préma capèla a dréta e gh'é un quêder cun al figûra ed Sân Luîg Gunsêga, ôvra ed Luigi Cassarini e 'd Gerolamo Nassarini. Int l'istèsa capèla e gh'é un ritrât ed Sân Luîg Gunşêga, ôvra ed Paolo Veronese. Int la secònda capèla e gh'é 'na tèila cun i Sânt Ignâsi e Francèsch 'd Alessandro Tiarini. Int al têrs a gh'é un quêder, 'd Orazio Talami, cun Sân Juşèf. Tót l'intêren, mó specialmèint al capèli, în urnêdi da splèndid stóch. Int l'altêr principêl a gh'é trî quêder.In còl al cèinter, ed Pietro Rotari, a gh'é la figûra ed Sân Zôrz impgnê a sacrifichêr i dio, in còl a mansèina, ed Francesco Vellani, a gh'é al martéri, e in còl a dréta, ed Giovanni Bettino Cignaroli, l'arèst dal Sânt.
Elèinch di léber
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da  Chiesa di San Giorgio (Reggio Emilia) trâta da it.wikipedia.org. Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
1789 (nùmer)
{{Metacaixa
Colegamèint estèren
}}
.phone
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l dicèmber dal 2016.
434
Al 434 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
1329
Al 1329 (MCCCXXIX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIV sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
.fun
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l dicèmber dal 2016.
.онлайн
.онлайн 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric rùs. Al funsiòuna da utòber dal 2013.
378 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 378, mo invéci 'l an 378, 't ê da 'ndèr chè) Al 378 (terśeintestantòt, trecentosettantotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 377 (terśeintestantasèt) e 'l vin prìma dal 379 (terśeintestantanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCCLXXVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al terśeintestantotéśim post.
16 ed lói
Al  l'è al 197śum dè dal calendàri gregoriàn (198śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 168 dè a la fin dl'an.
La sindrome di Stendhal
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
La sindrome di Stendhal (La sìndrum ad Stendhal) 'l è 'n film ad scarésa dal 1996 ad Dario Argento ch'l à druâ, par la prima vòlta in Itàglia, di efèt speciài fat a 'l computer.
Cal film chè 'l è stâ qvél 'd Argento ch'l à muciâ sù da piò di suo in Itâglia, sinc migliàrd e quàtar ad franc.
Sunt
La pulisiòta Anna Manni (Asia Argento) la lavóra in dal repàrt rumàṅ ch'al cumbàt al viulénsi sesuàli. Dòp soquànt masamènt ad dóni viulentàdi a Firénse, al sò cap Manetti (Luigi Diberti) al la manda in Tuscàna p'r andàr-'g a fónd. A la galerìa di Uffizi chi lē la gh'à 'n mancamènt vdénd 'n òpra ad Bruegel, al "Vōl 'd Icaro", par via dla sìndrom ad Stendhal. 'L è 'n ragàs biónd ch'al gh dà na maṅ, Alfredo (Thomas Kretschmann). Chi lò 'l è però anc al manìac umisìda. Culpî da l’Anna, chi lò in séguit al s insfìlsa dènt'r a la cambra 'd albêrg in dua la dòrum lē e al la viulénta. La pulisiòta la s cata pò in na màchina in dua 'l óm l'è drē a cupàr n'atra dóna. In dal méntar la gh la cava a scapàr via armanénd però sgnada par sèmpar.
Dòp avér cuntâ incòsa a Manetti, chi lò al gh cunsìlia 'd andàr da 'l psicòlug Cavanna (Paolo Bonacelli) ma lē l'è misa mâl e la para via anc al sò muróś Marco (Marco Leonardi) ch'l éra andâ a catàr-la.
In séguit l’Anna la s déśda davśèṅ a na cascàda. Alfredo 'l è lè sèg.
Culegamènt estéran
}}
433
Al 433 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
Jerry Sandusky
{{metacaixa
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Gerald Arthur Sandusky, cgnusû méj cuma Jerry Sandusky (Washington, 26 ad Śnar dal 1944) 'l è stâ 'n alenadōr americàṅ ad fùtbol americàṅ, numinâ “asistènt alenadōr d'l an” in dal 1986 e in dal 1999.
Àtar prugèt
}}
Sandro Bondi
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Sandro Bondi 'l è un pulìtic, scritór e puéta itagliàṅ nâ a Fivzàn al 14 ad Maǵ dal 1959.
Dòp èsar-'r fat i òs in dla federasiòṅ cumunìsta di śóvan ed èsar stâ al sìndic ad Fivzàn p'r al partî cumunìsta, al pasa in di an Nuànta a Forsa Itàglia. Dal 2008 al 2011 'l è stâ al minìstar di bèṅ culturài in dal guvéran Berlusconi IV.
Biugrafìa
Fiól ùnic ad Renzo Bondi, uperài cun di pinsér sucialìsta, e ad Maria Bertoli, al spatìna cun la famìja in Svézzra in du al pasa la sò infànsia e al stùddia in dal scóli ad Luśànna. Turnâ in Itâglia in dal 1970, al cuntìnua i sò studi al Lìceo sintìfic "Leonardo da Vinci" ad Vilafrànca.
Studi e lavór fat in dal Partî Cumunìsta
Sandro Bondi al s iscrìv bèṅ prèst a la federasiòṅ cumunìsta di śóvan e al dvénta al segretàri dla Lunigiàgna. In dal 1984 al s làurea in filuśufìa a l'università 'd Piśa cun na téśi su frâ Leonardo Valazzana, anca lò ad Fivzàn, predicadór agiustigniàṅ ch'al s éra mis còntra a Girolamo Savonarola.
Al fà al ricercadór in d'l università ad Firänz, al mìlita in dal Partî Cumunìsta e in cal mèntar al fà 'l asicuradór par l'Unipol. In dal 1987 al lavóra par du an a 'l incìrca p'r al giurnàl Il Tirreno.
In dal 1990 al dvènta al sìndic ad Fivzàn p'r al PCI, ma in dal 1992 la sò giùnta la vèṅ butàda śò par di sucialìsta lucài in cumbùta cun la Demucràsia Cristiàna. Bèla in alóra al gniva paragunâ par burla a un ravanèl: rós ad fóra e biànc dèntar.
Bondi al lasa pò al PCI.
Caréra pulìtica in Fòrsa Itàglia e in dal Pòpul dla libertà
Par mèś dal scultór Pietro Cascella, ch'l éra drē a lauràr a la capèla funerària ad Villa Berlusconi, in dal 1994 al cgnós Silvio Berlusconi ch'al gh dà 'l incàrag dla diresiòṅ dal Dipartimènt di bèṅ culturài dal Sèntar studi ad Fòrsa Itàglia, al sò partî. In sèguit Bondi al taca a tgnir a drē a la pòsta ad Berlusconi e al dvèṅ al sò segretàri particulàr e culaburadór.
Durànt la campàggna di elesiòṅ dal 2001 al tîn a drē al lìbar futugràfic Una storia italiana (Na stòria itagliàna) ch'al gh'à dèntar al fòto privàdi e pùbblichi ad Berlusconi e un sunt ad tut quél ch'l à fat in dla sò vita. Al lìbar al vèṅ mandâ in dal cà ad tut gl'Itagliàṅ.
Bondi al fà védar 'd èsar-gh fedél, dascurénd sèmpar bèṅ ad lò in pùblic e faghénd-ag dal pueśìi cuma quésta chè 'd sóta:
'L à fat anc di scrit par sò mujér Veronica Lario (A Veronica Lario in Berlusconi) e a Michela Vittoria Brambilla (A Michela Vittoria Brambilla, alias Crudelia Salmon) ch'la tgniva drē a Sìrcui dla Libertà prima ad dvintàr minìstra dal Turìśum.
In dal 2001 'l è elèt a la Cambra di deputàt in dla lista ad Fòrsa Itàglia in dla tèrsa circuscrisiòṅ (Lunbardî 1) e al fà al sò ingrès in dla Cumisiòṅ di afâr custitusiunàl dla Cambra. Dal 2002 al dascór uficialmènt par quéi ad Fòrsa Itàglia.
In dla campàggna di elesiòṅ regiunàli dal 2005 al s dà da far par la cumunicasiòṅ dal partî e in c'l an lè al vèṅ numinâ curdinadór dal muvimènt.
In di elesiòṅ pulìtichi dal 2006 al vèṅ elèt incóra in dla circuscrisiòṅ XX (Canpâgna 2). Al lavóra in cal mèntar p'r al setimanàl Vanity Fair in du al scriv al sò pueśìi.
In di elesiòṅ dal 2008 al vèṅ èlet al Senàt dal Repùbblica par la regiòṅ Tuschèna p'r al Pòpul dla Libertà. In séguit al s càndida p'r la presidènsa dla Provincia d' Masa-Carara ma al pèrd al balutàǵ còntra Osvaldo Angeli ch'al vins cun al 55,37%.
Dòp al cungrès fundatìṿ dal Pòpul dla libertà al vèṅ numinâ curdinadór insém a Ignazio La Russa e Denis Verdini.
In dal 2008 'l è numinâ Minìstar di Bèṅ Culturài ma pò al 23 ad Mars dal 2011 al pasa a la maṅ a Giancarlo Galan (ex presidènt dal Vènet).
Scòntar e prubléma durànt al sò mandâ ad minìstar
Bondi, in dla sò vèst ad minìstar, al s è questiunâ dimóndi vòlti cun al Cunsìli Superiór di Bèṅ Culturài e cun al sò presidènt Salvatore Settis. Chi lò in dal 2008 'l iva denunciâ al taj da piò 'd un migliàrd 'd euro da i bèla màgar fónd dal ministér.
Sempar in dal 2008, Settis e al Cunsìli Superiór i s éran mis còntar a la deciśiòṅ ad dar in prèst di diśégn ad Leonardo da Vinci a un muśèo dal Nevàda, cuma dmandâ da Alain Elkann, śénd'r ad Gianni Agnelli e cunsulènt ad Bondi, pur cònt'r al parér dla diretóra dla Bibliutéca Reàla ad Turén, custòdi da gl'òpri.
Settis al s è mis ad travèrs anc al cumisariamènt ad l'arèa archeulògica rumàna (dada a Guido Bertolaso) insém a i funsiunàri dal suprintendénsi ad Róma e Òstia e a quàtarmila fra prufesór universitàri e strudióś itagliàṅ e ad 'l èstar. Par Settis, cal lavór lè al miràva a tór via i putér dal suprintendénsi e al sarév andâ in pòrt anc par mèś ad mancàdi misi a pòst e giuràdi ad trasferimènt. In séguit anc al sit ad Pumpèi 'l è stâ cumisariâ par Bondi e dâ al prefèt Renato Profili par tgnir-gh a drē, ma lì lò, sensa di fónd suo, 'l à tòlt quéi dla suprintendénsa.
La questiòṅ l'è finìda c'n al dimisiòṅ ad Settis e di àtar mémbar dal Cunsìli Superiōr in dal Favràr dal 2009.
Durànt la vèrta dal Festival dal cìnema ad Róma, al 28 'd Utóbar dal 2010, 2.800 lavuradór dal setór, cun anc l'apòǵ di atrìś Keira Knightley e Eva Mendes, i prutèstan sèg p'r i taj dal FUS (al Fónd Ùnic p'r al Spetàcul). Bondi al fà un cumunicàt in du al diś che la prutèsta l'è «sénsa mutìṿ, fasióśa e sénsa rispèt ad chi àtar».
Al 6 ad Nuvémbar dal 2010 i vènan śò a Pumpèi la Domus di Gladiadór a di àtar mur lè 'd intóran. La nutìsia la fà al gir dal mónd tant ch'i rìvan in présia di ispetór ad 'l UNESCO. A la Cambra a vèṅ subìt preśentàda na musiòṅ ad sfidùcia còntra al minìstar ch'la và a i vōt al 26 ad Śnar dal 2011. Bondi al tîn sòdi la sò scrana parchè la vutasiòṅ l'è a sò favór: 314 a 292.
Vita privàda
In dal 1993 al cata incóra na sò vècia cumpàgna ad scóla, Gabriella Podestà, al la spòśa du an dòp e al gh fà un fiól sèg, Francesco, nâ in dal 1998, ma pò in dal 2009 al s divìd uficialmènt. In dal 2010 la Podestà la diś al setimanàl L'Espresso che durànt al matrimòni sò marè al l'arév piciàda in cà, dand-ag dal bòti e dal punisiòṅ.
Dal 2008 Bondi al viṿ insém a Manuela Repetti, una ch'la vénd dal cà par cònt ad chi àtar, fióla 'd un custrutór ad Nóṿ Lìgur, dvintàda parlamentàra dal PDL in cal stés an.
Òpri
}}
Porto Alegre
{{Metacaixa
28 ed mèrz
Al  l'è l'87° dè dal calendàri gregoriàn (88° in di an bisestìl); agh vólen incòra ètri 278 dè a la fin dl'an.
Porto Alegre
Porto Alegre a l'è una sitä dal Brasil meridiunäl, capitäla dal Stät dal Rio Grande do Sul, al Stä püsä a Sud ad tüta la Repüblica. In dal 2006 la g'hava 1.440.939 d'abitànt..
L'è stä fundä in dal 1742 dai Partüghès e al sò prìm num a l'è stä Porto dos Casais.
Àtar futugrafìi
}}
456 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 456, mo invéci 'l an 456, 't ê da 'ndèr chè) Al 456 (quaterseintsinquantasē, quattrocentocinquantasei in itagliàn) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 455 (quaterseintsinquantasìnc) e 'l vin prìma dal 457 (quaterseintsinquantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDLVI. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al quaterseintsinquantaseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
135 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 135, mo invéci 'l an 135 dòp ch'l era nê Noster Sgnōr, 't ê da 'ndèr chè) Al 135 (seinttreintasìnc, centotrentacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 134 (seinttreintaquàter) e 'l vin prìma dal 136 (seinttreintasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CXXXV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al seinttreintasinchéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.town
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric Al funsiòuna da 'l 11 'd avrîl dal 2014.
1009 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1009, mo invéci 'l an 1009, 't ê da 'ndèr chè) Al 1009 (milenōv, millenove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1008 (mileòt) e 'l vin prìma dal 1010 (miledēś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milenovéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1613 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1613, mo invéci 'l an 1613, 't ê da 'ndèr chè) Al 1613 (milseseinttrèdeś, milleseicentotredici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1612 (milseseintdòdeś) e 'l vin prìma dal 1614 (milseseintquatòrdeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseinttredicéśim post.
Colegamèint estèren
}}
432
Al 432 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
1790 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1790, mo invéci 'l an 1790, 't ê da 'ndèr chè) Al 1790 (milsetseintnovànta, millesettecentonovanta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1789 (milsetseintutantanōv) e 'l vin prìma dal 1791 (milsetseintnovantùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCXC. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milsetseintnovantéśim post.
Proprietê matemàtichi
Al 1790 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 con 'l 895: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
1330
Al 1330 (MCCCXXX in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XIV sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
A communi observantia non est recedendum
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
A communi observantia non est recedendum l'è na manéra 'd dìr latèina e 'n bruchêrd latèin ch'al vól dir "A n'bśògna mìa śluntanèr-es da quêl ch'i pèinsen e i fan tùt chi èter". L'è na régla mìa scrìta 'd comportamèint, tolta anc dai giurìsta, a 'l riguèrd ed c'm'a s à da fèr quand a gh'è di dùbi e chegli ètri léśi scrìti i n'descòren mìa ed na determinèda matéria: stèr arèint a quêl che in generêl i agìnt, col só sensus communis, sèins cumùn, i farèven in chi chêś lè.
Colegamèint estèren
}}
George Clooney
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
George Timothy Clooney, cgnusû méj cuma George Clooney (Lexington, 6 ad Maǵ dal 1961) 'l è 'n atōr, regìsta, senegiadōr e prudutōr americàṅ ch'l à vins tri Golden Globe e 'n Prèmi Òscar.
Biugrafìa
Da śóvan al taca a lauràr vindénd di vistî da óm, dal scarpi da dóna, dal tabàc e dal pòlisi 'd asicurasiòṅ andànd a cà dla gint. In dal 1978 al fà la cumpàrsa in televiśiòṅ faghénd na part in dla miniserie Colorado par la NBC. In séguit al gh la cava a ciapàr na part impurtànta in dla sitcom P/S - Pronto soccorso in du 'l lavóra insém a Elliott Gould.
Al taca anc a far 'l atōr in soquànt film ad scarésa cuma La scuola degli orrori (La scóla dal scarési) e Il ritorno dei pomodori assassini (Al ritóran di pamdòr sasèṅ).
Al sucès internasiunàl al riva però faghénd la part dal dutōr Douglas Ross dit Doug in dla sèrie E.R. - Medici in prima linea, da 'l 1994 a 'l 1999.
In dal 1996 al ròbi i s métan bèṅ anc a 'l cìnema quànd al rècita, insém a Quentin Tarantino, Harvey Keitel e la Juliette Lewis, in dal film Dal tramonto all'alba (Da 'l tramònt a l'alba) ad Robert Rodríguez. A cal punt lè, 'l us 'd Hollywood al s vèra dal tut e George al mét insém un sucès da drē a c'l àtar cuma Un giorno per caso (Un dè par caś) con la Michelle Pfeiffer e The Peacemaker (Al mediadōr ad paś) cun la Nicole Kidman.
In dal 1997 al fà la part ad Batman in dal film Batman & Robin ad Joel Schumacher e 'l an dòp 'l è Jack Foley in dal film Out of Sight ricitâ insém a la Jennifer Lopez. A s trata dal prim di sò tant lavōr cun al regìsta Steven Soderbergh.
In dal 2000 al lavóra cun i fradèi Coen in dla cumèdia Fratello, dove sei? (Fradèl, in du sē't?) e in dal 2001 incóra cun Soderbergh cun Ocean's Eleven, un film pîṅ ad stéli (Brad Pitt, Elliott Gould, Matt Damon, Andy García, la Julia Roberts e l'Angie Dickinson) ch'l à fat sù un muć ad bèsi e dū sèguit (Ocean's Twelve dal 2004 e Ocean's Thirteen dal 2007).
In dal 2002 al gira al sò prim film, Confessioni di una mente pericolosa (Cunfesiòṅ dna mènt periculóśa) e pò Good Night, and Good Luck. (Bòna nòt e bòna furtùna), preśénta a Venèsia in dal 2005, ch'al trata al téma dal macartìśum. Sèmp'r in c'l an lè al lavóra in Syriana, didicâ a Robert Baer, ex agènt dla CIA. Par cla part chè, Clooney al ciàpa 'l Prèmi Òscar.
In dal 2009 al rècita in dal cumèdia L'uomo che fissa le capre (’L óm ch'al tîṅ 'd òć al cavri).
Clooney 'l è famóś anc par 'l apòǵ ch'al dà a 'l càuśi umanitàri e a 'l Partî Demucràtic di Stat Unî e a Barack Obama in particulàr. 'L à visû par 18 an cun un ninèṅ ad 130 chilo in cà ciamâ Max.
George, ch'al gh la cava a dascórar anc in Itagliàṅ, al gh'à dal vili in sal lâg ad Còm. 'L è stâ spuśâ par quàt'r an cun la fiōla ad Martin Balsam, Talia. Da 'l Luj dal 2009 a 'l Śugn dal 2011 'l è stâ insém a l'Elisabetta Canalis. Dòp na stòria cun la lutadōra Stacy Keibler, al 29 ad Setémbar dal 2014 al s è spuśâ cun l'avucàta libanéśa naturaliśàda britànica Amal Alamuddin.
Àtar prugèt
}}
.みんな
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric giapunéś. Al funsiòuna da 'l 23 ed novèmber dal 2013.
Belgioiōś
Belgioiōś (Belgioioso in itagliàṅ) 'l è 'n cumûn itagliàṅ edla pruvèinsa 'd Pavìa in dla Lunbardìa. Al gh'à na populasiòun ed 6427 abitànt, cun na superfìsi ed 24,69 km² e na densitê 'd 260,3 ab./km².
'L è atēś ai cumûn 'd Albaredo Arnaboldi, Albuzzano, Corteolona, Filighera, Linarolo, San Cipriano Po, Spessa, Torre de' Negri.
Geologî
{{Metacaixa
{{dialortBlg | dial=Bulgnaiṡ}}
Geologî l'è una parôla ch'la vén dal grîg "GE" (tèra) + "LOGOS" (dscåurs). Prezisamänt la vôl dîr "Siänza dla tèra" mo la tôl insamm al stûdi dla mâsa dûura, ła conposiziån, strutûra, stòria e evoluziån ed totti äl starlût. L'è la rgénna däl siänz dla tèra.
I geòlog i àn dezîs ch'l etè dal nòster pianaid l'è pió o manc ed 4.6 miglièrd d'ân. Po i àn anch' determinè che la litosfera, che la tôl insamm tott, l'è frammentè in socuant plâch tetònich ch'äl s môven såura a un mantèl superiåur ciamè astenosfera. Sänper grâzia ai geòlog l'è pusébbil ed druvèr mej äl risåurs dla tèra, cumpagna al petròli, al carbån, al gas, i metâl e anch' l âqua.
Al prémm ch'l à tachè a druvèr la parôla geologî l'è stè Richard de Bury dal 1473, ch'al la druvèva par fèr distinziån stra la lazz in tèra e qualla teològica. Jean-André de Luc l'à druvè par prémm cla parôla qué in sti ténp.
Guèrda anch'
}}
Arena Po
Arena Po 'l è 'n cumûn itagliàṅ edla pruvèinsa 'd Pavìa in dla Lunbardìa. Al gh'à na populasiòun ed 1660 abitànt, cun na superfìsi ed 22.49 km² e na densitê 'd 74 ab./km².
'L è atēś ai cumûn ed Bosnasco, Castel San Giovanni (PC), Pieve Porto Morone, Portalbera, San Zenone al Po, Spessa, Stradella, Zenevredo, Zerbo.
Indian Wells
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Indian Wells 'l è 'n paiśèṅ dla Califòrgna, grand a 'l incìrca cuma San Pusidóni, ch'al gh'à 3.816 abitànd stand a 'l censimènt dal 2000. Al s cata in dla cuntèa ad Riverside, davśèṅ a 'l Mèsic, in mèś a Palm Springs fra 'l sità ad Palm Desert e La Quinta.
Al gh'à na superfìsi ad 34,7 km² e al sìndic 'l è la Mary T. Roche. I sò abitànt i èṅ dimóndi pîṅ ad bèsi avénd-ag al tas più élt ad migliardàri di Stat Unî.
In dal cumùn in Mars a s śōga tut i an da 'l 1987 al turnèo ad tènis Master 1000 ciamâ BNP Paribas Open cun i camp in sal cimènt. Al camp setràl al pōl tgnir sédas-mila parsòni.
Culegamènt estéran
}}
Gregorio Paltrinieri
{{Metacaixa
Dark bar
{{Metacaixa
Gregorio Paltrinieri
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Dark bar
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Gregorio Paltrinieri
Gregorio Paltrinieri (Carp, 5 ad Setémbar dal 1994, a s lèś [gre'gɔɾjo paltri'njeɾi] in Itagliàn) 'l è un nudadōr itagliàṅ. 'L è élt 1,91 mét'r e al péśa 72 chilo e i sò punt ad fòrsa i èṅ i 800 e i 1500 métar stîł lìbar.
Dark bar
{{Film }}
Dark bar (Bar scûr) 'l è 'n film thriller dal 1989 ad Stelio Fiorenza. 'L è stâ girâ in Lumbardìa.
Gregorio Paltrinieri
'L è dvintâ campiòṅ européo in di 1500 métar a Debrecen in dal 2012, campiòṅ européo in di 1500 e in di 800 a Berlîṅ in dal 2014 e anc campiòṅ mundiàł in vasca curta in di 1500 in dal Dicémbar dal 2014 a Doha miténd-'s anc in bisàca al rècord cuntinentàł c'n al tèmp ad 14'39"93.
Dark bar
Sunt
L’Elisabetta (Barbara Cupisti) la ricév na telefunàda in dua 'n tisi c'n i bafi al gh diś ad véd'r-as a 'l “Dark bar”, un lucàl nutùran par śōvan. 'L óm al s mét 'd acòrd sèg par far-ag catàr un gabardèṅ rós in dla stasiòṅ di trên che lē la gh'à da mét'r-as. Prima 'd andàr via, lì lē la lasa 'n mesàǵ in segreterìa a sò surèla Anna (Marina Suma), una ch'la sòna 'l trumbòṅ in un pub jazz, al “Blue Sister's Bar”.
Tre tocchi
{{Metacaixa
1448 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1448, mo invéci 'l an 1448, 't ê da 'ndèr chè) Al 1448 (milequaterseintquarantòt, millequattrocentoquarantotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1447 (milequaterseintquarantasèt) e 'l vin prìma dal 1449 (milequaterseintquarantanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCDXLVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequaterseintquarantotéśim post.
Tre tocchi
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Gregorio Paltrinieri
Al sò scutmaj 'l è «Greg» ma Massimiliano Rosolino 'l al ciàma «Grisèṅ».
Alfonso Signorini
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1448 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1448 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 724: Fatoriśasiòun:
431
Al 431 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
Dark bar
Sunt
Rivàda là, la ragàsa la và in di lìcit dal “Dark bar” par cambiàr-'s ad vistî ma tut 'd un trat la vèṅ cupàda da 'n óm c'n un capèl in cô ch'al gh pòrta via la burséta. Quànd l’Anna la tórn' a cà da 'l lavōr la sènt al mesàǵ ch'la gh'iva lasâ sò surèla. Chi lē la vliva dascórar sèg p'r un quèl impurtànt ma minga par dmandàr di bèsi in prèst cuma 'l sòlit. P'r al fat ch'l'è tri óri dòp meśanòt, la decìd però ad tōr la piréta in maṅ, śmursàr la luś e tacàr a durmìr. In cal mént'r ad fóra dal sò apartamènt a s véd 'n óm ch'al gh'à tgnû drē in fiṅ sóta la cà.
1448 (nùmer)
Èter progèt
}}
Alfonso Signorini
Biugrafìa
Alfonso Signorini al nas a Milàn al 7 'd Avrìl dal 1964. Dòp èsar-'s laureâ in Filulugìa Mediuevàla a l'Università Catòlica, al tóś anc un diplòma in pianufòrt. Par sinc an 'l inséggna létri al scóli mèdi.
Gregorio Paltrinieri
Biugrafìa
In d'l Agóst dal 2013 al vins la mdaja 'd brónś a i Campiunâ dal Mónd ad Barcelóna, sèmp'r in di 1500, faghénd anc al rècord itagliàṅ c'n al tèmp ad 14'45"37. Al fà méj 'l an dòp a gl'européo ad Berlîṅ: cun 14'39"93 al vins 'l òr e dū dè dòp al fà àtar tant in di 800.
Alfonso Signorini
Carta stampàda
Dòp avér lasâ cal mistér lè, al taca a lauràr cun al giurnàl La Provincia di Como e pò cun al setimanàl Panorama in du 'l è 'n espèrt ad petegulés. Al pasa pò a Chi, sèmpar par la Mondadori e al dvènta al diretór dla rivìsta in dal 2006. Al 23 ad Śugn dal 2008 al tóś la diresiòṅ anc ad TV Sorrisi e Canzoni.
Televiśiòṅ
Al sò primi aparisiòṅ i èṅ dal 2002, quànd al fà di cumènt par la traśmisiòṅ ad Rai 2 Chiambretti c'è cundóta par Piero Chiambretti.
Gregorio Paltrinieri
Biugrafìa
Al 7 ad Dicémbar dal 2014, a sōi vint an, al vins 'l òr anc in di mundiài in vasca curta ad Doha faghénd al secónd tèmp più śvèlt ad sèmpar, 14'16"10, da drē sōl a Grant Hackett.
In dagli Ulimpìadi ad Rio dal 2016 al Greg al porta a cà la mdaia 'd òr in di 1500.
Dark bar
Sunt
Al dè dòp, a n avénd minga nutìsi 'd lē e cun na sò amìga ch'la l'à ciamàda in pinsēr, l’Anna la la và a catàr a cà sua ma la cata invéci 'l apartamènt vōd cun tut par tèra, 'l telèfun tajâ e na caséta dla segreterìa in dua a s sènt 'n óm ch'al la spétava a 'l “Dark bar”. La sunadōra la dmanda infurmasiòṅ in gir e la cgnós acsè al murós dl’Elisabetta, Marco (Richard Hatch), òṅ ch'al lavóra in un cineclub. Chi lò al gh diś ch'al gh'iva 'd andàr via cun sò surèla la sira prima ma pò qvista chè la n s éra briśa fata védar. Esénd da par lò, al gh dmanda pò 'n favōr, qvél 'd andàr a scultàr s'in sala a s sènt bèṅ al sunōr. Méntar lē la và là par far-'g un piaśēr, i rìvan lè dū farabùt, Griso (Vincenzo Regina) e 'l sò cap (Mauro Festa), ch'i gh dmàndan c'n un curtèl in maṅ in du l'is lugâ la ròba. Chi lōr i péscan dla dròga ad sò surèla. L’Anna la gh la cava a scapàr via e a dmandàr dgl'infurmasiòṅ a n'amìga dla vitma ch'la fà l'atōra 'd teàtar, la Stefania (Patrizia Bettini), ch'la cònta che sò surèla l'iva fat un ricàt a dla gint più granda 'd lē e ch'l iva scrit incòsa in un diàri.
Tre tocchi
{{Film }}
Alfonso Signorini
Televiśiòṅ
In di an sucesìṿ al fà 'l òspit in dimóndi prugràma anc in dl'Isola dei Famosi ad Simona Ventura.
Tre tocchi
Tre tocchi (Tri tóc) l'è na cumèdia dramàtica itagliàna dal 2014 ad Marco Risi, preśentàda a 'l Fèstival internasiunàł dal film ad Róma dal stés an. 'L è stâ girâ cun quatarsènt-sinquantamìla euro.
Alfonso Signorini
Televiśiòṅ
In dla stagiòṅ 2005/2006 al cundùś Verissimo insém a Paola Perego e pò, in di an sucesìṿ, cun Silvia Toffanin, na ex letterina che in cal mèntar la s éra misa insém al fiól ad Silvio Berlusconi, Pier Silvio. Alfonso al lavóra anc par di àtar prugràma Mediaset: Scherzi a parte e Grande Fratello.
Tre tocchi
In soquànt camèo i s pōlan védar Luca Argentero, Claudio Santamaria, Sebastiano Somma, Enzo Decaro, Maurizio Mattioli e Paolo Sorrentino.
Alfonso Signorini
Televiśiòṅ
In dal 2010 al taca la cundusiòṅ dla sò prima traśmisiòṅ da par lò Kalispéra! cun Elena Santarelli e Ana Laura Ribas in du al fà da gl'intervìsti. In dal córs dal prugràma al dà adòs a Massimo D'Alema, insém al sò editór Berlusconi ch'l éra al telèfun, faghénd védar na foto ad "baffino" in du al sa vdiva a Sankt Moritz cun na siàrpa ad cachemir (ma D'Alema 'l à pò dit che la n éra minga ad cal tesû lè).
In dla puntàda dal 19 ad Śnar al fà dal dmandi cun al cór in maṅ a Ruby Rubacuori ch'la gh diś ch'l'à sabû sól in si giurnài ch'i ìvan dit che lē l'éra l'avóda dal presidènt egisiàṅ Hosni Mubarak. Mediaset al dmanda pò a Youtube ad scanślàr al viddeo d'l intervìsta dal sò sit che invéci al al s pól catàr incóra in quél ad L'Espresso.
Dark bar
Culegamènt estéran
}}
Alfonso Signorini
Televiśiòṅ
In dl'ultma puntàda ad Kalispéra al s fà intervistàr par Maria De Filippi. Signorini al gh diś ch'l'è stada dimóndi dura èsar un fnòć e un cristiàṅ, tut i du insém, ma minga par cólpa dla Cēśa, ch'la n gh'à gnint còntra i fnòć, ma parchè a n s pól minga far dal sès cun di ubietìṿ difarènt ad quéi dla riprudusiòṅ e quést chè al gh à purtâ di patimènt anc s'al sà che Dio al al pardóna sèmpar listés.
Nòti
}}
Tre tocchi
Sunt
Al napulitàṅ Leandro (Leandro Amato) al rècita la part 'd un travestî a teàtar, la Jennifer, ma al gh'à anc da srar i cònt c'n al pasâ. Max (Massimiliano Benvenuto) al vrév far 'l atōr ma al s véd pasàr davànti di àtar più śōvan e al gh'à acsè da turnàr da i suo in Lucàgna in du a spetàr-al a gh'è l’Angela (Letizia Ciampa), la fiōla budlòna 'd òṅ pîṅ ad bèsi ch'al gh'à di albêrg (Marcello Arnone). Vincenzo (Vincenzo De Michele) al canta in di risturànt ma ninsòṅ a 'l và a sintìr, giùst Maurizio Mattioli (Maurizio Mattioli) che però 'l al tōś in gir dgénd-ag “S'a pasìs da 'd chè 'n gat négar al s gratarév i maròṅ”, inóltar sò pàdar 'l è mis mâł (Gianfranco Salemi) e 'l è ricuverâ. Al dà acsè sfōg a la sò arlìa vulentànd la sò muróśa, l’Alessia (Alessia Alciati), e anc n'atra dóna incruśàda a 'l uśdàł (Francesca Insaudi). Gilles (Gilles Rocca), óm fòrt a na prima uciàda, star dal fiction e fidansâ cun la Francesca (Martina Codecasa), al finìs invéci in dal mónd dla dròga ch'al tōś a cà 'd un balarèṅ (Paco Reconti). Antonio (Antonio Folletto) al s è mis cun n'atōra in là c'n i an (Ida Di Benedetto) giùst p'r avér di cuć a teàtar ma adès 'l à decìś ad mulàr-la. Emiliano (Emiliano Ragno), ch'al fà 'l dupiadōr e anc al fachèṅ, p'r avér na part al finìs par céd'r a Paolo (Marco Guadagno), un regìsta ch'al s vanta 'd avér catâ la scrana ch'al druàva Federico Fellini quànd al giràva di film.
Gregorio Paltrinieri
Nòti
}}
Tre tocchi
Culegamènt estéran
}}
.career
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric Al funsiòuna da 'l 11 'd avrîl dal 2014.
26 ed lói
Al  l'è al 207śum dè dal calendàri gregoriàn (208śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 158 dè a la fin dl'an.
Paèiş
Al paèîş (paese in italiân) l'é un cèinter abitê generalmèint céch, cun la carateréstica  'd avèir 'na cunuméia préma 'd tót agrécola. Ind al chêş ch' al sía lòngh un fióm o un lêgh la só cunuméia la pōl dipènder ânca da la pèsca.
Itâlia
An gh' é mìa 'na lèg ch' la pervèd di lémit dóve un cèinter abitê al pōl ciamêres "paèiş"; a la bòuna a 's pōl cunsidrêr un "paèiş" un cèinter abitê ch' al gh'âbia almēno 2.000 abitânt dóve i ⅔ a lavōren in agricultûra.
Però a gh'é dal spiegasiòun diferèint, cme còla dóve un cmûn per lo pió agrécol ch'an âbia mìa 'vû al tétol ed "sitê" al sìa un "paèiş", indipendentemèint dal nòmer ed j abitânt (ch' al vîn pó per cumbinêr cun la sitadèina).
Dôp l'industrialişasiòun ed l'Itâlia, dimòndi cèinter abitê àn mudê al lōr sitēma ed produsiòun ind l'indóstria. Dimòndi comunitê în drê a vudêres.
Svésra
In Svésra l'é cunsidrê "paèiş" un cèinter abitê cun mēno ed 9.000 abitânt.
Frância
In Frância un pays al sègna mìa un cèinter abitê mó 'na regiòun cun cultûra, carâter geogrâfich e sistēma ed véta carateréstich. Sté sistēma al vîn druvê ânca da di studōş ed geogreféia italiân.
Materiêl pr'andêregh in fònda
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da Paese trâta da it.wikipedia.org. Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
Herman Van Rompuy
{{Metacaixa
Herman Achille Van Rompuy (Etterbeek, 31 'd Utóbar dal 1947, in ulandéś a s lèś [ˈɦɛɾmɑn vɑn ˈɾɔmpœy]) 'l è un pulìtic bèlg dal partî di cristiàṅ demucràtic fiamìng (CD&V) ch'l è dvintâ al presidènt dal cunsìli europèo al 1 ad Dicémbar dal 2009. Al gh starà in fiṅ al 30 ad Nuvémbar dal 2014 parchè i gh'aṅ dâ 'n àtar mandâ.
Culegamènt estéran
}}
Lung Chien
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Ligamm ad föra
}}
29 ed mèrz
Al  l'è l'88° dè dal calendàri gregoriàn (89° in di an bisestìl); agh vólen incòra ètri 277 dè a la fin dl'an.
253 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 253, mo invéci 'l an 253 dòp ch'l era nê Noster Sgnōr, 't ê da 'ndèr chè) Al 253 (duśeintsinquantatrī, duecentocinquantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 252 (duśeintsinquantadū) e 'l vin prìma dal 254 (duśeintsinquantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCLIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al duśeintsinquantatriéśim post.
Colegamèint estèren
}}
430
Al 430 'l è 'n an edl V sécol dal Calendàri gregoriàn.
San Martëin (Lôd)
San Martëin (San Martino in Strada in Itagliàn) l'é un paesëin italian ad 3262 abitant in Pruvincia d' Lôd.
Yvonne Meusburger
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Yvonne Meusburger (Dornbirn, 3 'd Utóbar dal 1983) l'è na tenìsta austrìaca prufesiunìsta da 'l 1999. La s è stablìda a Schwarzach, paisèṅ ch'a s cata in dal land ad Vorarlberg. L'è élta 175 cm e la péśa 60 chilo. La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ.
La dascór bèṅ in Tedésc, in Ingléś e in Śvedéś.
L'è stada la nùmar sinquànt'òt dal mónd al 22 ad Luj dal 2013. In dla sò caréra l'è rivàda in finàl par tri vòlti in di turnèo WTA, sèmp'r in sla tèra rósa, a Bùdapest in dal 2013 e a Bad Gastein in dal 2007 e 2013, vinsénd-an òṅ. La s è misa in bisàca quìndas tìtui ITF.
Caréra
L’Yvonne la vins al sò prim tìtul ITF in dal 2003 a Sunderland (Régn Unî).
'L an dòp in Avrìl la tōś part a 'l turnèo WTA ad Bùdapest cuma pardénta furtunàda e la pasa un tùran prima ad far al valìś dabòṅ cun la nùmar trénta-quàtar dal mónd, l'ungheréśa Petra Mandula. In Maǵ i gh dànan na carta salvàdga par śugàr a Viéna e lē la riva a 'l secónd tùran dand la paga a l'itagliàna Maria Elena Camerin par 7-6 6-1 prima ad cédar a la canària Magüi Serna. In Luj la riva in finàl in d'l ITF ad Vaduz ma là la pèrd par 6-1 3-6 6-7 cun l'austragliàna Anastasija Rodionova. A gh và méj al méś dòp quànd la s mét in bisàca al tìtul ITF ad Balašicha, 6-3 6-7 6-0 a la bielurùsa Nastas'sja Jakimava, e anc in Nuvémbar cun 'n àtar turnèo ITF vins in Bélgi. La sèra 'l an a 'l 172śum pòst in clasìfica.
In dal 2005, dòp avér fat suo àtar dū tìtui ITF da vintsìnc-mila dòlar, la s qualìfica p'r al Roland Garros ma lè la fà pôca strada, andànd fóra subìt cun la Vera Zvonarëva par 3-6 1-6. In Nuvémbar la cata a 'l prim tùran d'l ITF ad Poitiers la Marion Bartoli e la gh pèrd par 5-7 3-6.
A 'l inìsi dal 2006 la śōga a Canberra e a Melbourne, faghénd secónd e prim tùran. In Mars la pèrd cun l'Al'ona Bondarenko la finàl d'l ITF 'd Orange (Stat Unî) ma in Nuvémbar la in pòrta a cà dū in Mèsic.
In dal 2007 la s fà nutàr a Biberach, vinsénd al turnèo ITF tedésc, ma incóra da piò a Indian Wells in dua, pasànd p'r al qualificasiòṅ, la dà la paga a l'Anna Tatišvili 1-6 6-3 6-3 e a la Roberta Vinci 2-6 6-2 6-4 prima ad cédar a la śvisra Martina Hingis par 2-6 4-6. A la fiṅ 'd Mars, da nùmar sènt-déś dal mónd, la śōga 'l ITF ad Latìna e la 'l fà suo purtànd-al via a la Caroline Wozniacki cun al puntéǵ ad 7-5 4-6 6-3. In Maǵ la pèrd subìt a 'l Roland Garros cun la milanéśa Francesca Schiavone mént'r a Wimbledon la vins al prim incóntar cun la Virginie Razzano prima ad cédar a la nùmar quàtar dal mónd, l'Amélie Mauresmo par 1-6 2-6. Dasfrutànd na carta salvàdga, l’Yvonne la tōś part in Luj a 'l turnèo WTA ad cà ad Bad Gastein e la riva fiṅ in fónd baténd in di quàrt la Lourdes Domínguez Lino 6-1 6-4 e in semifinàl la Karin Knapp par 6-1 3-6 6-3. In finàl però la n pōl briśa tiràr fóra da 'l frigo la butìglia ad spumànt parchè la gh'à da patìr un 1-6 4-6 da la Francesca Schiavone. Da nùmar ssanta-dū dal mónd la sa spòsta a Stucólma ma la vèṅ mandàda a cà subìt da la Stéphanie Cohen-Aloro par 6-2 6-4, stés quèl anc a gl'US Open cun l'Eleni Daniilidou ch'la la bat in dū sét. I prim tùran par lē i cuntìnuan anc a Bordeaux (ITF), Pòrtrōś, Lussembûrgh e Śurîg mént'r a Linz la pasa sōl un tùran.
La taca la stagiòṅ 2008 a Auckland baténd l'Akiko Morigami par 7-5 6-0 ma pardénd pò da la Katarina Srebotnik par 0-6 1-6. La fà secónd tùr'n anc a gl'Australian Open (3-6 1-6 da l'Ekaterina Makarova), a Bugutà (1-6 2-6 da la Mariana Duque Mariño), a Acapûlc (1-6 5-7 da l'Iveta Benešová) e a Las Vegas (3-6 4-6 da la Madison Brengle) par pò mét'r in fila siē prim tùran òṅ a drē a c'l àtar, cun in mèś na finàla pardùda in 'n ITF rumàṅ cun la Tathiana Garbin. In Luj la in pèrd 'n àtar a Śagàbria, 2-6 6-2 2-6 da la carta salvàdga ad cà Petra Martić. A Bad Gastein la và fóra in di quàrt da la francéśa Pauline Parmentier e acsè la cróda śò in clasìfica, da 'd là da la puśisiòṅ sènt. A gl'US Open la bat la Lourdes Domínguez Lino par pò cédar par 1-6 3-6 a la Katarina Srebotnik. In Utóbar la vèṅ batùda subìt a Linz da la Dominika Cibulková par 4-6 2-6.
In dal 2010 la śōga 'l qualificasiòṅ a Hobart e a gl'Australian Open. In dal prim caś la và a cà subìt pardénd in tri sét da la Roberta Vinci 6-3 5-7 2-6 mént'r a Melbourne la và avànti mulànd sù un 3-6 7-5 6-4 a la Bethanie Mattek-Sands. La Meusburger la céd pò a 'l secónd tùran a la Marija Kirilenko par 3-6 1-6. In séguit la tōś part a i turnèo WTA ad Marbella e Esturìl faghénd sèmpar prim tùran, prima cun la Viktoryja Azaranka e pò cun l'Anastasija Rodionova. A Straśbûrg e a 'l Roland Garros la riva invéci a 'l secónd tùran. A Bad Gastein la pèrd in semifinàl da la śvisra Timea Bacsinszky par 6-1 4-6 3-6. A gl'US Open la và fóra a 'l secónd tùran cun la Marija Kirilenko acsè cuma l'iva fat anc a Parì in Maǵ. La sèra 'l an mâl pardénd subìt a Linz da la Sofia Arvidsson, piasànd-as acsè a 'l 94śum pòst dal ranking.
In dal 2011 la taca a śugàr sōl in Favràr a Bugutà e a Acapûlc, vinsénd na partìda e pò basta. 'L ùnic turnèo WTA ch'l'è bòna ad far da lè a la fiṅ d'l an 'l è qvél ad Bad Gastein in dua la pèrd in di quàrt da la María José Martínez Sánchez par 6-7 6-4 3-6. La gh'à da cuntintàr-as ad śugàr tri finàli in di turnèo ITF, cun un tìtul.
La cuntìnua a śugàr mâl anc a 'l inìsi dal 2013. In Avrìl, da nùmar 136 dal mónd, la và a śugàr 'n ITF in Tuniśìa e la 'l pòrta a cà baténd in semifinàl la Yana Buchina 6-1 1-6 6-1 e pò in finàl la Victoria Kan 6-3 6-4. L'austrìaca la in vins òṅ anc in Maǵ a Wiesbaden in Germâgna e pò 'n àtar a Grâd in Itâglia. A Wimbledon la gh la cava a pasàr al qualificasiòṅ ma a 'l prim tùran la cata la finalìsta d'l an pasâ, l'Agnieszka Radwańska, e la gh pèrd subìt par 1-6 1-6. In Luj la dvénta la prima śugadōra dal sò paéś a 'l pòst dla Tamira Paszek cun i punt muciâ sù in dal finàli WTA ad Bùdapest (3-6 7-6 1-6 da la Simona Halep) e ad Bad Gastein (al sò prim tìtul WTA in caréra, 7-5 6-2 a la Andrea Hlaváčková).
Culegamènt estéran
}}
Botucatù
Botucatù a l'è una sitä dal Brasil dal Sud, in dal Stä ad São Paulo. La gh'ha 130.348 abitant (2009).
Al sò nùm Ybytu katu al vëign dai Indios Tupì c'al vol d' Bèi pòst.
Storia
La sitä all'è cuèrta da tanti legèndi indios, parchè i disìvan che c'la zona lä a l'era santa par lùr.
Al pòst all'ha cumanciä a ingrandìs vèrs al 1830, ma l'e dvantä cumoin apëina in dal 1876.
Joan Rivers
{{metacaixa
{{dialort|dial=Miranduléś}}
La Joan Alexandrea Molinsky, cgnusùda méj cuma Joan Rivers (New York, 8 ad Śugn dal 1933 – New York, 4 ad Setémbar dal 2014) l'è stada na còmiga, atōra e ardupiadōra americàna.
Àtar prugèt
}}
379 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 379, mo invéci 'l an 379, 't ê da 'ndèr chè) Al 379 (terśeintestantanōv, trecentosettantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 378 (terśeintestantòt) e 'l vin prìma dal 380 (terśeintutànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCCLXXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al terśeintestantanovéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Aryna Sabalenka
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Aryna Sabalenka (Minsk, 5 ad Maǵ dal 1998, Арына Сяргееўна Сабаленка in bielurùs) l'è na tenìsta dla Rùsia Biànca ch'la dróa 'l bras dèst'r e la tira 'l arvèrs a dū maṅ.
Al 2 'd Utóbar dal 2017 l'è dvintàda la nùmar 101 in singulàr.
In dla sò caréra l'à vins sinc turnèo ITF.
Caréra
Dòp avēr sarâ la stagiòṅ 2016 a 'l 155śum pòst dal ranking, la Sabalenka la taca 'l 2017 pruànd a pasàr al qualificasiòṅ a gl'Australian Open sénsa cavàr-'g-la. In d'l ITF ad Shenzhen la riva in finàl ma la la pèrd cóntar l'Ekaterina Aleksandrova. A Wimbledon la và fóra a 'l secónd tùr'n ad òpra dla tedésca Carina Witthöft par 6-7 6-3 3-6, stés quèl anc a Washington in du la pèrd da la Sabine Lisicki dòp avēr batû la Lauren Davis. A Tashkent la riva par la prima vòlta in semifinàl in un turnèo WTA ma la céd par 1-6 4-6 a la Tímea Babos. In Utóbar la riva in finàl a Tientsin (Cina) vinsénd in semifinàl cóntar la Sara Errani par 6-1 6-3 ma pò pardénd da la Marija Šarapova par 5-7 6-7.
Watchmen (film)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Chi è ch'a s salvarà adès?|Tagline dal film}}
Watchmen (I Guardiàṅ) l è 'n film fantàstic dal 2009 ad Zack Snyder ch'al tōś ispirasiòṅ da 'l fumét creâ p'r Alan Moore e par Dave Gibbons. Par via dal séni viulénti e impinìdi ad sès al film al n è minga adàt p'r i putèṅ e p'r i ragàs tant ch'un cìnema ad Poggibonsi al s è bcâ na denùnsia da 'n pàdar ch'l iva purtâ sèg sò fiōl 'd ùnd'ś an sénsa che lōr i gh dgìsan che l'òpra l'éra pruibìda p'r i minōr ad quatórd'ś an.
Custâ sènt-trénta migliòṅ ad dòlar, al film al 'n à pò catâ sù da piò ad sènt-utantasìnc. La culòna sunóra dal film l'è òpra ad Tyler Bates, cun anc un braṅ ad Nat King Cole, ad Jimi Hendrix, ad Bob Dylan e àt'r incóra.
Sunt
Dòp ch'in di an Trénta al guèr'n americàṅ 'l iva mis in pē un grup ad supereróe mascrâ ciamâ “Minutemen”, in dal dòp-guèra l'è la vòlta di “Watchmen”: Al Còmig (Jeffrey Dean Morgan), Spìrit ad Séda II (Malin Åkerman), al Dutōr Manhattan (Billy Crudup), Ozymandias (Matthew Goode), Grandòć Nutùran II (Stephen McHattie) e Rorschach (Jackie Earle Haley). Ma dòp ch'al Dutōr Manhattan 'l à jutâ i Stat Unî in dla guèra dal Vietnam e al grup al sò paéś in dla guèra fréda cun l'Ugnòṅ Suviètica, la gint la n in pōl piò ad chi vigilantes lè e al grup 'l è custrét a dasfàr-as anc s'al Dutōr Manhattan e Al Còmig i cuntìnuan a lauràr in na quàlc manéra p'r al guèran méntar 'l arvèrs Rorschach al fà paṅ par sò cònt.
Un dè qualchidòṅ al masa in cà sua Al Còmig e al grup al s mét incóra insém par catàr al sasèṅ.
1791 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1791, mo invéci 'l an 1791, 't ê da 'ndèr chè) Al 1791 (milsetseintnovantùn, millesettecentonovantuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1790 (milsetseintnovànta) e 'l vin prìma dal 1792 (milsetseintnovantadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCXCI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milsetseintnovantunéśim post.
Èter progèt
}}
Bigudèin
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Vóś lighèdi
}}
Belsòun
{{Metacaixa
C'm'al s prepèra
A s dēv impastèr la farèina cun 'l alvadōr, al lât, al butēr, i ōv, dal mēl o dal sùcher, śuntèr-eg al savōr spalmê in dal mêś e fèr-el cóś'r in dal fóren infintànt ch'al n's sìa dorê.
Veìcol
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al veìcol (in itagliàn veicolo, da 'l latèin vehicŭlum) 'l è cal mêś mecànic ch'al servìs per trasportèr dal persòuni o di èter quèl, col cmànd edl òm. A s cata di veìcol tirê da 'l bésti, c'ma di car, di carèt e 'l barósi, 'd quī cmandê da 'l òm a pē o in biciclèta, c'ma soquànt risciò, di veìcol col mutōr, c'ma i muturèin, el móto, el màchini, i càmion, i tréno, i veìcol spasièl e via descurènd.
Referèinsi
}}
457 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 457, mo invéci 'l an 457, 't ê da 'ndèr chè) Al 457 (quaterseintsinquantasèt, quattrocentocinquantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 456 (quaterseintsinquantasē) e 'l vin prìma dal 458 (quaterseintsinquantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDLVII. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al quaterseintsinquantasetéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Ti amerò... fino ad ammazzarti
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}