cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Piñero - La vera storia di un artista maledetto
Sunt
A 'l inìsi di an Stanta, dòp avēr pasâ 'n an in dla parśòṅ ad Sing Sing parchè bcâ a véndar dla dròga quànd al gh'iva vint-sinc an, al purturicàṅ Miguel Piñero (Benjamin Bratt) al próa a 'rfàr-as na vita jutâ par par sò màdar (Rita Moreno) e par la sò muróśa, la Sugar (Talisa Soto). 'L impreśàri teatràł Joseph Papp (Mandy Patinkin) al capìs ch'al gh'à dal talènt e 'l decìd ad purtàr la sò cumèdia Short eyes, scrita quànd 'l éra incóra dèntar e pò vinsidōra dal Tony Award dal 1974, a Broadway.
A riva acsè 'l sucès par Piñero, che cun la sò manéra 'd dascórar 'l à anc dâ 'n cuntribùt a sparpajàr in dla cultùra americàna al gènar rap e hip-hop, e c'n al sò amìg Miguel Algarín (Giancarlo Esposito) al vèra 'l Nuyorican Poets Café. I al pésc'n anc a Hollywood ma p'r al purturicàṅ i sàltan fóra di prubléma 'd salùt, specialmènt a 'l fégat.
Culegamènt estéran
}}
La spacconata (film 2005)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Un śugadōr véra al n cgnós minga la paròla furtùna.|Tagline dal film}}
La spacconata (La spacunàda) 'l è 'n film dramàtic americàṅ dal 2005 scrit e dirèt par Keoni Waxman, vgnû fóra diretamènt p'r al marcâ d'l home video.
'L è custâ a 'l incìrca siē migliòṅ ad dòlar.
Sunt
Jericho Hudson (Freddie Prinze Jr.) 'l è 'n śugadōr ad bigliàrd, dimóndi ma dimódi brâṿ, anc un pôc śburòṅ 'd caràtar dgém acsè. Un dè al cgnós un boss dal śōg 'd aśàrd, Carl Bridgers dit Cue Ball (Ving Rhames), un tisi ch'l urganìśa di incónt'r in du a sa scumét di bèsi. Al truc 'l è sèmpar qvél 'd 'n infnuciàr chi àtar, faghénd crédar ch'al sò aversàri al n sia minga tant bòṅ ad śugàr. Jericho al taca a far part dla sò squàdra. Anc la Jezebel Black (Roselyn Sanchez) la lavóra sèg c'n al còmpit ad mnar al cûl e far rivàr di cliènt nóṿ. La ragàsa, ch'la gh'à 'l brut visi ad śugàr a carti, un quèl ch'al pōl dvintàr periculóś s'a s fà di dèbit, la s mét cun Jericho.
A n sèrt punt Jericho al finìs sóta ricàt da part ad Michael Mortensen (Callum Keith Rennie), un pulisiòt curót ch'al fà i bèsi cumpàgn a Carl. Al detective al vōl che Jericho 'l al juta a 'vēr indrē na caséta vìddeo i du a s véd lò masàr di sò culéga. Par far-al, al gh'à da śugàr cónt'r òṅ di sò óm, Tenderloin Tony (Angus Macfadyen).
Culegamènt estéran
}}
Post-veritê
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La post-veritê (post-truth in ingléś), paròla abàsta nóva, la stà a indichèr minga tant na veritê ch'la gnìs dòp, cum'a s prèv intènder da 'l nòm, mo invéci, a dirla anc cum'al la definìs 'l Oxford Dictionary, 'n argomèint indû cuntèr i fat per cuma i ìn 'l è meno inportànt che tgnìr adrē ali emosiòun che i agìnt i gh'avràn in dal sintìri. A dirla cun la studdióśa Cavarero, 'n argumèint ch'al s taca de più a quèl che i agìnt i vrèven ch'a gh'fùs dìt che a dal veritê più descòmdi e bruschi da stèrgh adrē. A dirla col giurnalìsta Luca Sofri, la post-veritê la srèv bèle na cundisiòun indû ala ginta a n'gh'interesarèv gnanc più ed savér s'a sìa più inportànt na veritê o na fake-news.
Colegamèint estèren
}}
Otàgon
{{Metacaixa
1012
Al 1012 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Otàgon
{{dialort | dial=Carpśàn}}
In dla giometrìa evclidéa, 'l otàgon 'l è cal polìgon ch'al gh'à 8 cô. Al pōl avéregh i cō e i àngol ed lunghèsi e ampièsi diferèinti e anca ch'i s trèsen tra 'd lōr, mo cl otàgon ch'al gh'à i cō e i àngol tut cunpàgn 'l è 'l otàgon regolèr.
Talcahuano
Talcahuano l'è n c'mòn äd 171.383 abitant (2002) in d'la provênsa 'd Concepción in Chile.
1100 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1100, mo invéci 'l an 1100, 't ê da 'ndèr chè) Al 1100 (milesèint, millecento in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1099 (milenovantanōv) e 'l vin prìma dal 1101 (mileseintùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MC. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintéśim post e 'l è 'l undicéśim sintunèr, gnend dòp dal dècim e prìma dal dodicéśim.
Èter progèt
}}
Zîldg'
I zêltic i én di pôpol indoeuropî ed längua zêltica i quèl i stêven in gran pèrt dl Európa d ón tänp, e c adès i s câten såul int la Bretaggna (Èlta Franza ed sîra), Raggn Unî (Gâles, Scåzia, Îṡla ed Màn, Corenvàjja) e Irlànnda.
Oremus
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Oremus (preghiamo in itagliàṅ, da 'l vereb latèin orare), "perghém" l'è na manéra 'd dir latèina ch'a vōl significhèr na prèdica ch'a s ripēt per forsa e damànd na tiritéra. Al vereb al n'è èter che l'eśortasiòun dal prét in dla Mèsa quand al dìś ai cristiàṅ ch'l è gnû al mumèint ed preghèr.
Èter progèt
}}
Còmda
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La còmda o comò (comò in itagliàṅ) l'è cal mòbil dla cà bas e lèreg indû 's tin da cât urdnê di linsō e di calsèt, dal màj e via descurènd. Anc ciamê cumdèin, alóra 'l è na còmda più cìca ch'la stà 'd fiànc a 'l lêt, e che na vòlta a s egh tgnìva dàinter anc al vêś da nôt.
Colegamèint estèren
}}
.orange
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l lój dal 2015.
Right Said Fred
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|I said "Well baby we've only just begun" so don't talk just kiss, we're beyond words and sound, don't talk just kiss, let your tongue fool around, let's fool a round.|A-j-ò dit "Vê teśôr a-j-ém péna tacâ" dònca minga dascórar ma baśa, a sém da 'd là da 'l paròli e da 'l sòṅ, briśa dascórar ma baśa, lasa ch'la tò léngua la faga di schèrs, faśém-'s un gir.|Don't Talk Just Kiss, 1991|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
I Right Said Fred (’T à dit bèṅ Fred) i èṅ un grup muśicàł pop ingléś furmâ in dal 1989 da i fradèi Fairbrass, Richard cantànt e Fred chitarìsta, tut dū plâ, uriginàri 'd East Grinstead in dal sud dl'Inghiltèra. In fiṅ a 'l 1997 in dal grup a gh'éra anc 'n àtar chitarìsta, Rob Manzoli. Al nóm dal grup 'l è qvél dna canta dal 1962 ad Bernard Cribbins.
In dla sò caréra i èṅ stâ bòṅ ad véndar da piò ad trénta migliòṅ ad disc, cavànd-'g-la a piasàr dal sò cansòṅ a 'l prim pòst dla clasìfica in stanta paéś, al prim grup ingléś a finìr in prima puśisiòṅ in dla Billboard c'n un sìngul ad debùt da i tèmp di Beatles.
My Beautiful Laundrette
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Right Said Fred
La sò mùśica l'è stada druàda in stanta e pasa fra film, telefìlm, cartòṅ animâ e reclàm cuma Il mio amico scongelato, Prêt-à-Porter, Un party per Nick, The Simpsons e Angry Birds 2 - Nemici amici per sempre.
My Beautiful Laundrette
{{Film }}
Right Said Fred
Culegamènt estéran
}}
My Beautiful Laundrette
{{CITAZIONE|Gh'arî'v al curàǵ ad purtàr i vòstar pagn muśnènt a chi dū chè?|Tagline dal film}}
My Beautiful Laundrette (La mè bèla bugadàra a getòṅ) l'è na cumèdia dramàtica dal 1985 ad Stephen Frears.
In dal 1999 al British Film Institute 'l à mis cla pelìcula chè a 'l 50śum pòst dla lista di sènt film britànic fat méj dal XX sécul.
Sunt
Omar Ali (Gordon Warnecke) 'l è 'n śōvan cun di urìgini pakistàni ch'al viṿ a sud ad Lóndra darènt a la stasiòṅ di trêṅ. Sò pàdar Hussein (Roshan Seth) dit Papa, na vòlta giurnalìsta ad sinìstra a Mumbai, 'l è 'n mèś imbariagòs e 'l è cóntar la pulìtica dal Régn Unî dla sgnōra Thatcher, méntar sò sîṅ, al fùrub Nasser Ali (Saeed Jaffrey), i bèsi al i à fat e al gh'à anc na fiōla in età da marè, la Tania (Rita Wolf), e n'amànta śōvna, la Rachel (Shirley Anne Field). Chi lò al tōś sò anvōd a lavuràr in dla sò lavandarìa pò, da 'l mumènt ch'al gh'à dla vója e dal bèli idéi, Omar al gh admànda ad psēr-la purtàr avànti lò.
Par far sù di bèsi al fà di lavursèṅ par 'n àtar pakistàn, Salim (Derrick Branche), cuma scarusàr dla dròga dla 'l aeropòrt e 'l sò quartēr. Al sò sòci in dla bugadàra a getòṅ 'l è sò vèć cumpàgn ad scóla e adès sò amànt, Johnny Burfoot (Daniel Day-Lewis), mémbar 'd un grup ad piaciadōr punk e rasìsta. Par la pòvra Tania (Rita Wolf), ch'l iva butâ 'l òć pròpria su sò cuśèṅ, 'l è 'n brut cōlp.
78
Al 78 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
My Beautiful Laundrette
Sunt
La bugadàra la gh'à sucès e Omar, ch'l arév vlû che sò fiōl al studìs, al gh'à da métar-'s al cōr in paś.
Culegamènt estéran
}}
Lo strapppeggio degli Squallor
{{CITAZIONE2|È stato molto duro per me, durissimo. Più di così non viene, te lo assicuro. Ho fatto il tagliando due settimane fa, è il massimo che ti posso dare. Amore, io ti... ho deciso, ti lascio. Comunque, per te non so, per me è molto duro, moltissimo. Ho riflettuto parecchio: la nostra non è una relazione, è una tragedia, siamo arrivati, vedi?|'L è stâ dimóndi dûr par mè, ma dimóndi. Più 'd acsè al n vîṅ briśa, a t al garantìs. A-j-ò fat al tajànd dū stmani fà, 'l è 'l màsim ch'a t pòs dar. Amōr, mè a t... a-j-ò decìś, a t las. In tut al manéri, par tè a n al sò minga, par mè 'l è dimóndi dûr, ma dimóndi. A gh'ò pinsâ bèṅ un muć: la nòstra la n è mia na relasiòṅ, l'è na tragèdia, a sém rivâ, véd-at?|Nottingam, 1977|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
.iveco
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 30 'd utóber dal 2016.
Lo strapppeggio degli Squallor
{{Album }}
Lo Strapppeggio degli Squallor (Al strappèś di Squallor) l'è na racòlta dal grup di Squallor ch'la mét insém di pès vgnû fóra in di prim sinc disc lōr, Troia, Palle, Vacca, Pompa e Cappelle. La cupertìna dal disc la móstra dū funś davśèṅ cun dal capèli dimóndi grôsi e cun dal gósi insìma mént'r i gamb i èṅ di còrp nûd ch'i fànan védar òṅ al téti e òṅ al cûl.
'L è stâ publicâ in dal 1980.
Culegamènt estéran
}}
Axed
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Dòp Shining e Un giorno di ordinaria follia la matéria l'è prònta a scupiàr incóra in 'n horror-slasher elegànt.|Tagline dal film}}
Axed (Manarâ) 'l è 'n film britànic ad scarésa dal 2012 ad Neil Jordan ch'al 'l à anc scrit.
Al tìtul dla pelìcula in ingléś 'l è 'n dópi sèns parchè a vōl dir ciapâ a cōlp ad manàra ma anc licensiâ.
Sunt
Ag brut perìud par Kurt Wendell (Jonathan Hansler)! Licensiâ par la criśi da 'l sò cap Zack Petersen (Henry Douthwaite), 'l è sicûr che sò mujér Steph (Andrea Gordon) la gh méta i còran pròpria cun lò. Inólt'r al n s cumpatìs piò che sò fiōl Jay (Christopher Rithin) al li ciàpa a scōla sénsa far gnint e che sò fiōla Megan (Nicola Posener) la vag' in gir vistìda cuma na rója tuta scalvìda e c'n al rusét rós in di làbar.
Na matìna al decìd acsè ad far na surpréśa a la sò famìja purtànd-la in vacànsa in dla campàgna ingléśa in du lò 'l à tòlt in afìt na cà in mèś a i bòsc. In dal tasèl, sénsa che chi àtar tri i sàppian gnint, 'l óm 'l à ligâ a 'n lèt Zack par vindicàr-as e dar-'g-i. Cla sira lè Kurt al śibìs di rigàl a i suo: a la Megan al gh dà 'n tanga rós da mét'r-as, a Jay na rivìsta pòran gay e a la Steph na sfilaràda 'd preservatìṿ par tut i óm ch'la s fà quànd lò 'l è via. Par lò Kurt al s è cumprâ na bèla manàra.
Culegamènt estéran
}}
1656 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1656 (milseseintsinquantasē, milleseicentocinquantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1655 (milseseintsinquantasìnc) e 'l vin prìma dal 1657 (milseseintsinquantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCLVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseintsinquantaseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1013
Al 1013 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Creatures of the Night
{{Metacaixa
Gavin McInnes
{{metacaixa
Creatures of the Night
{{CITAZIONE2|The battle has been lost, I see in your eyes, you never have to lie, I’m out your life, tonight I’ll dream away and you can still be mine, but I’m dreamin’ a lie, dreamin’ a lie, makes me wanna die, ‘cause I still love you.|La batàja l'è stada pardùda, a 'l véd da i tò òć, ta n gh'à mai abû biśógn ad cuntàr dal buśìi, a sòṅ fóra da la tò vita, stanòt a t insugnarò luntàna e 't pō incóra èsar mia, ma a sòṅ drē a insuniàr-um na bala, insuniàr-um na bala, la m fà vgnir vója 'd murìr, parchè a t vój incóra bèṅ.|I Still Love You, 1982|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Gavin McInnes
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Gavin Miles McInnes (Hitchin, 17 ad Luj dal 1970, a s lèś /məˈkɪnɪs/ in ingléś) 'l è 'n scritōr, regìsta, atōr e còmig canadéś.
Creatures of the Night
{{Album }}
Creatures of the Night (Criatùri dla Nòt) 'l è 'l dècim àlbum in studi dal grup di Kiss, al prim sénsa Ace Frehley anc s'al chitarìsta al cumparìs listés su la cupertìna dal disc. A 'l sò pòst a gh'è Vinnie Vincent ch'al firma anc tri pès, tacànd da 'l prim sìngul I Love It Loud.
Gavin McInnes
Biugrafìa
Nâ in Inghiltèra da di genitōr scuséś, a quàt'r an Gavin al và a star in Cànada. Da śōv'n al sòna in un grup punk ciamâ Anal Chinook pò in dal 1992 al ciàpa na làurea in létri a l'università 'd Ottawa.
In dal 2012 al fà vgnir fóra 'l lìbar “Cuma pisàr in pùblic”. In dal 2013, in n'intervìsta a The Huffington Post, al diś che „la gint la sarév più cuntènta se cal dóni i gh dìs'n un taj a cumpurtàr-as cuma di óm“ méntar 'l an dòp al dà adòs a i trans dgénd che „la paùra ch'a s gh'à su 'd lōr l'è 'n quèl naturàl“.
930 (nùmer)
{{Metacaixa
Gavin McInnes
Biugrafìa
'L è da spés òspit in di prugràma televiśìṿ dla Fox News e ad TheBlaze TV.
Creatures of the Night
Cal lavōr chè, vgnû fóra in d'l Utóbar dal 1982, 'l è dedicâ a 'l fundadōr dla Casablanca Reconds Neil Bogart, mòrt ad càncar durànt la registrasiòṅ dal disc, e 'l véd al pasàǵ da part dal grup a di sòṅ heavy metal.
Culegamènt estéran
}}
Gavin McInnes
Àtar prugèt
}}
Cacciatrice di uomini
{{Metacaixa
Nieves Navarro
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Cacciatrice di uomini
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Nieves Navarro
La Nieves Navarro García, cgnusùda méj cuma Nieves Navarro ma anc c'n al sò pseudònim americaniśâ 'd Susan Scott (Almería, 10 ad Nuvémbar dal 1938), l'è n'atōra spagnōla.
L'è stada spuśàda c'n al regìsta e prudutōr itagliàṅ Luciano Ercoli mòrt in dal 2015. Dòp na caréra fata dagnóra tuta in Itàglia adès l'è turnàda a star in Spaggna.
Cacciatrice di uomini
{{Film }}
Nieves Navarro
Biugrafìa
La Nieves la taca la sò caréra 'd atōra faghénd la spia Doris in dal film ad Totò dal 1964 Totò d'Arabia. Dòp soquànt film western ad Duccio Tessari e 'd àtar regìsta girâ in di an Ssanta, in dal 1970 la tōś part a 'l śal Le foto proibite di una signora per bene ad Luciano Ercoli ch'al dvintarà sò marè e ch'al laurarà sèg anc in atri pelìculi thriller cuma La morte cammina con i tacchi alti (1971), La morte accarezza a mezzanotte (1972), Troppo rischio per un uomo solo (1973) e in dla cumèdia La bidonata (1977).
C'n al pseudònim ad Susan Scott la gira atri pelìculi śali in di an Stanta cuma Tutti i colori del buio ad Sergio Martino, insém a l'Edwige Fenech, Rivelazioni di un maniaco sessuale al capo della squadra mobile e Passi di danza su una lama di rasoio.
Cacciatrice di uomini
{{CITAZIONE|At gh'à da vlér-ag bèṅ... o sinò at mōr.|Tagline dal film}}
Nieves Navarro
Biugrafìa
In séguit, dòp la cumèdia Noi siam come le lucciole, la lavóra cun Joe D'Amato in Emanuelle e gli ultimi cannibali e in Orgasmo nero in dua la fà la part dna ninéta nimàla.
Cacciatrice di uomini
Cacciatrice di uomini (Casadōra 'd óm) 'l è 'n thriller canadéś dal 2005 fat par la televiśiòṅ ad Douglas Jackson. 'L è stâ girâ a Ottawa.
Nieves Navarro
Culegamènt estéran
}}
Cacciatrice di uomini
In Itàglia 'l è cgnusû anc c'n al nóm ad “Una vicina quasi perfetta”.
Sunt
La Donna Germaine (Barbara Niven) l'è na dóna 'd Kansas City dimóndi dasfurtunàda cun chi óm. Quànd l'éra pìcula (Keara Johnston) l'à patî dimóndi 'l fat che sò pàdar (Brent Donnelly) al l'àppia bandunàda par cólpa 'd sò màdar. Adès ch'l'è dvintàda granda e ch'la pénsa finalmènt 'd avér catâ 'l amōr c'n al sò amànt Thomas (Alan Fawcett), chi lò al decìd invéci 'd turnàr da sò mujér. La Donna la n al pardòna briśa e la gh tira na scurtlàda in dla pansa, pò la saplìs al cadàvar.
Par cambiàr vita la decìd 'd andàr a star da na sò sîna, la Grace Palmer (Linda Darlow). Chi lè la stà in na vila darènt a la cà di sò vśèṅ, la famìja Costigan: William (Perry King), sò mujér Jeannie (Susan Blakely) e la putìna ciamàda Trish (Lila Bata-Walsh) ch'la tōś dal lesiòṅ ad piàṅ. Durànt na fèsta la Donna la buta subìt 'l òć su William. Chi lò 'l è 'n dirigìnt dna televiśiòṅ dal pòst, la WGBC, e 'l gh'à na culéga dimóndi bèla e śōvna, l’Ashley Marin (Anna Silk), ch'la fà tròp la dōlsa sèg a dita 'd sò mujér e anc dla Donna. Chi lē la vōl a tut i cóst William tut par lē e quànd la Grace la và a ravanàr in di sò casét vdénd na foto d'l óm che sò anvōda l'à dascargâ da internet, la Donna la la cùcia śò p'r al scali masànd-la parchè la n s è minga fat i cas suo.
Adès a n gh armàgn gnint àtar da far che far fóra l’Ashley e pò paràr via la Jeannie acsè finalmènt anc lē la gh'arà la sò famìja cun William da la sò banda.
Culegamènt estéran
}}
723 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Proprietê matemàtichi
Al 723 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 3 col 241: Fatoriśasiòun:
1884 (nùmer)
{{Metacaixa
723 (nùmer)
Èter progèt
}}
1884 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1884, mo invéci 'l an 1884, 't ê da 'ndèr chè) Al 1884 (mileotseintutantaquàter, milleottocentottantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1883 (mileotseintutantatrī) e 'l vin prìma dal 1885 (mileotseintutantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCLXXXIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintutantaquatréśim post.
Colegamèint estèren
}}
An 1110
I an 1110, ciamê an Dēś, i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 1110 infìn a 'l 1119 ciapê dèinter.
.iinet
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l lój dal 2015.
.case
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 30 'd utóber dal 2016.
Enàgon
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
In dla giometrìa evclidéa, 'l enàgon 'l è cal polìgon ch'al gh'à 9 cô. Al pōl avéregh i cō e i àngol ed lunghèsi e ampièsi diferèinti e anca ch'i s trèsen tra 'd lōr, mo cl enàgon ch'al gh'à i cō e i àngol tut cunpàgn 'l è 'l enàgon regolèr.
Èter progèt
}}
1014
Al 1014 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Idiocracy
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|E s'al putēr al fus in dal maṅ 'd un cajòṅ?|Tagline dal film}}
Idiocracy (Idiocrasìa) 'l è na cumèdia americàna dal 2006 ad Mike Judge.
Sunt
Joe Bauers (Luke Wilson) 'l è 'n militàr ch'al tîṅ adrē a 'l archìvi anc s'a gh piàś da piò guardàr la televiśiòṅ durànt 'l uràri 'd lavōr esénd ch'al n gh'à mai un cas da far. Un dè al generàł Collins (Michael McCafferty) 'l al sarnìs p'r un esperimènt segrét 'd ibernasiòṅ parchè 'l è 'l parfèt americàṅ mèdi e p'r al fat ch'l è put e ch'al n gh'à minga di parènt dònca ninsòṅ 'l al pascarà mai. Insém a lò a vîṅ tòlta anc na putàna ciamàda Rita (Maya Rudolph) ch'la lavóra p'r un papòṅ 'd culōr, Upgrayedd (Scarface).
Quànd Collins al vîṅ arestâ parchè al s éra mis a far al prutetōr anc lò, al prugèt al finìs p'r èsar daśmingâ e i dū i s déśd'n in dal 2505, in un mónd abitâ da minciòṅ da 'l mumènt ch'in dal cōrs di sécui al parsòni inteligìnti i aṅ śmis ad far di fiōi mént'r i cajòṅ i n aṅ mai finî 'd dar-ag dèntar, anc in dla miśèria. Adès al pòpul 'l à mis da na banda i lìb'r e la vója 'd raśunàr. In cal mónd lè insiminî, Joe al pâr un gèni e 'l vîṅ sarnî par lauràr in dal staff dla Cà Biànca p'r al presidènt Camacho (Terry Crews). Joe al vōl però turnàr in dal 2005 e 'l dmanda a la prima parsòna ch'l à incruśâ in dal futûr, Frito (Dax Shepard), ad purtàr-'l in un pòst in du a ś diś ch'a gh sia na màchina dal tèmp.
Culegamènt estéran
}}
77
Al 77 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
.hsbc
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l lój dal 2015.
Elephant
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
Elephant (Elefànt) 'l è 'n film dramàtic americàṅ dal 2003 ad Gus Van Sant ch'l è stâ preśentâ a 'l 56śum Fèstival ad Cannes in dua 'l à vins la Palma 'd Òr e anc al prèmi par la regìa. Al tìtul dl'òpra la fà riferimènt a 'l elefànt ch'a gh'ém tut in di nòst'r òć ma ch'a fém finta 'd a n védar minga.
Al cònta in na manéra libra i fat dal masàcar dla Columbine High School in dua dū studènt, Eric Harris e Dylan Klebold, i 'n aṅ cupâ àtar dódas e anc 'n insgnànt. Insém a Gerry e a Last Days cla pelìcula chè la fà part dla trilugìa dla mòrt e l'à fat sù déś migliòṅ ad dòlar dòp ès'r-an custàda tri.
Sunt
John McFarland (John Robinson) 'l è 'n ragàs ch'al và a 'l lìceo dla sò sità. 'L è 'n dè cuma tut chi àtar e in dla scōla i studènt i ténd'n a far al sò lavōr. A gh'è la Michelle (Kristen Hicks) ch'la tîṅ adrē a la bibliutéca, Elias (Elias McConnell) ch'al pasa 'l sò tèmp da par lò e a far dal foto, la Brittany (Brittany Mountain), la Nicole (Nicole George) e la Jordan (Jordan Taylor) ch'i pènsan sōl a 'rmàgnar bèli e a curàr al còrp. Pò i gh'èṅ Eric (Eric Deulen) e Alex (Alex Frost), al prim al và mat p'r i śōg vìddeo viulènt, al secónd par la mùśica. I dū i órdnan di sćiòp par pòsta e, mént'r i spètan ch'i rìv'n a cà, i guàrd'n a la televiśiòṅ di dascórs 'd Adolf Hitler.
Dòp avér fat na dócia e vistî da guèra, i dū ragàs i partìsan par la scōla par far fóra tut qvéi ch'i pōlan. John al la scapa parchè al s catàva fóra par caś e quànd al gh pasa davśèṅ i dū i gh dìśan 'd armàgnar lè parchè i èṅ drē a far un masèl. Chi àtar i n èṅ minga acsè furtunâ invéci.
Culegamènt estéran
}}
Le particelle elementari (film)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|La véra la fà scàndal ma sénsa 'd lē a n gh'è gnint ch'a vala quèl.|Michel Houellebecq}}
Le particelle elementari (Al partisèli elementàri) 'l è 'n film dramàtic tedésc dal 2006 'd Oskar Roehler trat da 'l rumànś umònim ad Michel Houellebecq.
Par cla pelìcula chè al prutagunìsta Moritz Bleibtreu 'l à vins 'l Ōrs 'd Argìnt a 'l 56śum Fèstival ad Berlîṅ.
Sunt
Méntar Michael 'l è in Irlànda par purtàr avànti i sò studi, l’Annabelle la fà di eśàm e la vîṅ a savēr ch'la spèta 'n putèṅ ma anc ch'la gh'à d'aburtìr parchè 'l è dasfurmâ, un brut cōlp par lē ch'l'iva bèla fat un quèl dal gènar da śōvna quànd al sò ragàs al l'iva mulàda p'r andàr a star in di Stat Unî. Anc la Christiane la gh'à i sò prubléma parchè l'è cundanàda a 'rmàgnar palaliśàda a 'l gambi. La dóna la decìd ad butàr-as śò da 'n palàs.
Culegamènt estéran
}}
76
Al 76 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
An 1100
I an 1100 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 1100 infìn a 'l 1109 ciapê dèinter.
.ist
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l lój dal 2015.
Dorota Rabczewska
Dorota Doda Rabczewska (nè al 1984 a Ciechanów, Pulånia) - cantânta, autoùr dì tést e musicésta dal Pulånia ad stìl di musica popolêr e rock. Durènt e' 2016 ì à fàtt dì cunzért cun Slash.
Connecticut
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Al Connecticut (a s lèś [kəˈnɛtɪkət] in Inglés, scólta'l chè) 'l è 'n stat di Stat Unî, divìś in òt cuntèi, ch'al s cata su 'l uséan Atlàntic in dal nòrd-èst dal paéś in dla regiòṅ dl'Inghiltèra Nóva. Al cunfìna a nòrd c'n al Massachusetts, a òvest c'n al Stat ad New York e a èst c'n al Rhode Island. 'L è 'l tèrs stat più pìcul dla nasiòṅ ma anc al quàrt più pîṅ stóp. Al sò mòt 'l è scrit in latìn, „Qui transtulit sustinet“, ch'a vōl dir „Qvi ch'i strapiàntan i tìnan dacàt“.
La sò capitàla l'è Hartford cun Bridgeport, Stamford e New Haven atri sità impurtànti anc s'i èṅ tuti più pìculi ad Mòdna e 'd Réś. Al sò inn 'l è Yankee Doodle. Al stat 'l è da la banda di demucràtic da 'l 1992 méntar prima 'l éra p'r i republicàṅ. In d'l Avrìl dal 2012 'l à mis a 'l band la péna 'd mòrt.
Da 'l 2011 al sò guvernadōr 'l è 'l demucràtic Dan Malloy.
Culegamènt estéran
}}
1101 (nùmer)
{{Metacaixa
Èter progèt
}}
Dolan's Cadillac
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Na stòria 'd vindéta ch'la mét terōr.|Tagline dal film}}
Dolan's Cadillac (La cadillac ad Dolan) 'l è 'n thriller dramàtic dal 2009 ad Jeff Beesley trat da 'l racònt „La cadillac di Dolan“ ad Stephen King. In Itàglia 'l è stâ distribuî diretamènt p'r al marcâ d'l home video.
'L è stâ girâ c'n un budget ad déś migliòṅ ad dòlar.
Sunt
Jimmy Dolan (Christian Slater) 'l è 'n delinquènt sénsa scrùpui ch'l à fat i bèsi miténd in pē un gir ad putàni furastéri che lò 'l fà rivàr in di Stat Unî lugàdi in càmion pîni stópi e ch'al trata cuma carna da masèl. Al gira sèmp'r in Cadillac faghénd-as scarusàr par na dóna 'd culōr, la Delta (Karen LeBlanc), e cumpagnàr p'r al cap di sò culaburadōr (Greg Bryk).
Al prufesōr Robinson (Wes Bentley) al viṿ a Las Vegas insém a sò mujér Elizabeth (Emmanuelle Vaugier) ch'l'à péna savû 'd spetàr un putèṅ. Cal putèṅ lè però al n nasarà mai parchè la dóna la paga 'l fat 'd èsar stasa testimòni di tràfic ad Dolan saltànd p'r ària miténd in mòt la sò màchina cun d'l espluśìṿ dèntar. Al cumisàri Fletcher (Al Sapienza), ch'al gh'iva da prutèśar-la, al vōl a tut i cóst catàr dal próvi par śbàtar Jimmy in parśòṅ ma Robinson al pâr bandunàr-al tulénd la deciśiòṅ ad cambiàr vita tacànd a lauràr in Istâ cuma giustadōr ad stradi sóta 'l Sōl ch'al pìcia fòrt, mistēr che dimóndi an prima 'l iva fat anc sò pàdar.
Robinson al gh'à acsè la manéra ad preparàr na trapla par Dolan. Al fà na buśa fónda in na strada ch'al gh'iva da giustàr, e ch'al sà che Jimmy al fà sèmpar, e pò 'l cava via i cartèi dal deviasiòṅ. Quaciànd al buś cun di tlòṅ piturâ 'd griś cuma 'l asfàlt al fà in manéra ch'a n s véda gnint. Quànd la Cadillac la gh pasa 'd sōvar la casca śò a péś mòrt. Adès Robinson 'l al vōl saplìr viṿ par far-'g-la cagàr s'al fus in bras a Dio.
Culegamènt estéran
}}
.caseih
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 30 'd utóber dal 2016.
115 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 115, mo invéci 'l an 115 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 115 (seintquìndeś, centoquindici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 114 (seintquatòrdeś) e 'l vin prìma dal 116 (seintsèdeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CXV. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al seintquindicéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Shelter - Identità paranormali
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Prima 'd tōr la tò vita al ciaprà la tò anma.|Tagline dal film}}
Shelter - Identità paranormali (Rifùǵ - Identità paranurmàli) 'l è 'n thriller paranurmàł americàṅ dal 2010 ad Måns Mårlind e 'd Björn Stein, girâ a Pittsburgh.
Sunt
La dutōra Cara Harding (Julianne Moore) l'è na psichiàtra cuma sò pàdar (Jeffrey DeMunn) e la diś la sua in di prucès esénd na criminóluga 'd mistēr. Armàśa védva da pôc, la gh'à da crésar da par lē na putìna pìcula ciamàda Sammy (Brooklynn Proulx) ma cun 'l ajùt ad sò fradèl Stephen (Nate Corddry). Un dè la dóna la s cata a tratàr al caś 'd un pasiènt fóra 'd tèsta ciamâ Adam (Jonathan Rhys Meyers), un ragàs ch'al créd 'd èsar David Bernberg (Chaz Moneypenny), un baghēt daśgrasiâ minga bòṅ 'd giràr mòrt masâ soquànt an prima, e pò anc Wesley Crite (Paul J. Rosenburg), un cantànt heavy metal ch'a s pinsàva ch'al s fus tòlt la vita.
La Cara la taca a pinsàr ch'al śōv'n al gh'àppia di prubléma 'd depresiòṅ e ch'al fat ch'al càmbia persunalità acsè da spés 'l è par vìvar dal viti ad gint più dasfurtunàdi ad lò. Dascurénd cun la màd'r ad David (Frances Conroy), la sènt ch'a gh'è 'n pòst dal muntàggni d'l Alabàma in dua, subìt dòp la prima guèra mundiàla, a gh'éra stada n'epidemìa dl'influénsa spagnōla ch'l'iva fat murìr dagnóra tut gl'abitànt, ma minga 'l prevòstar (Michael Graves) vgnû da fóra e 'l sò putìni. Chi lò, dgénd che Dio 'l iva risparmiâ la sò famìja parchè cristiàṅ, al vliva śluntanàr la gint da la stria dal pòst, na vècia ciamàda da tut „nunóna“ (Joyce Feurring). Quànd però chi lōr i ìvan savû ch'al prēt al s éra salvâ sōl parchè al s éra fat inśdìr, lasànd murìr tut chi àtar ch'i n saìvan minga dal vacîṅ, i aṅ decìś ad masàr-al cun 'l ajùt dla stria ch'la gh'iva prima cavâ via l'anma ciuciànd-'g-la via par la bóca e pò maladî par sèmpar.
La Cara la taca a pinsàr che Adam al sia ligâ in na quàlc manéra a 'l religióś.
Culegamènt estéran
}}
1015
Al 1015 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
.baseball
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 30 'd utóber dal 2016.
.delta
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l lój dal 2015.
Fanfaròun
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al fanfaròun 'l è 'n śbrufòun, un śmargiàs, ùn che dgènd dal fanfarunèdi, al s fa grand sàinsa èsrel in dal vēr.
Il giorno del venerdì santo
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Qvél ch'a gh'iva da ès'r al dè più bèl dla vita 'd Harold 'l è dvintâ a 'l impruvìś qvél più lung.|Tagline dal film}}
Il giorno del venerdì santo (Al dè dal venardè sant), cgnusû anc cuma Quel venerdì maledetto (Cal venardè là maladî), Quel lungo venerdì santo (Cal lung venardè sant là) e Venerdì maledetto (Venardè maladî), 'l è 'n film dramàtic dal 1980 ad John Mackenzie.
'L è stâ girâ c'n un budget ad nuvsènt-trentamìla sterlìni. In dal 1999 al British Film Institute al 'l à mis a 'l 21śum pòst dla lista di sènt film britànic più bèi dal XX sècul.
Culegamènt estéran
}}
Contamination - Alien arriva sulla terra
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
Contamination - Alien arriva sulla terra (Cuntaminasiòṅ - Alien al riva su la tèra) 'l è 'n film ad scarésa itagliàṅ e tedésc dal 1980 ad Luigi Cozzi, cgnusû anc c'n i tìtui ad Alien arriva sulla Terra, Alien Contamination e Contamination.
'L è stâ girâ in òt stmani fra Róma, New York, la Culómbia e la Flòrida c'n un budget stimâ ad duśènt-vintsincmìla dòlar.
Sunt
Na naṿ c'n un càr'g ad cafè, vōda e bandunàda, l'è a la derìva darènt a 'l pòrt ad New York. Quànd 'n equipàǵ mandâ par vèdar cuś è sucès al riva lè, al cata di óm mòrt tut śbrandlâ e di óṿ vérd grôs cuma di balòṅ da fólbar. Tucànd-i a s véd ch'i sprìcan tut 'd intór'n un lìquid tòsic ch'al masa la gint faghénd-ag scupiàr al budèli.
Miles gloriosus
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
75
Al 75 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
Miles gloriosus
Al còunt
La Filocomàśia (Philocomasium in latèin), na śuvnèta 'd cà, inamurèda dal só padròun ateniéś Plèvśichel (Pleusicles in gréc), la vin rapìda da 'l suldê fanfaròun Pirgopolinîś (Pyrgopolynices) ind un mumèint che 'l Plèvśichel 'l era 'ndê vìa luntàṅ. Al ser'v ed cà Palestriòun (Palestrio in latèin) al vōl avertìr al Plèvsichel dal brùt lavōr, cun 'l andèr là da lò a Navpât, indû 'l padròun 'l era 'ndê a fèr 'n ambasèda. Mo pròpia in cal mèinter, al sèrev al vin rapî da na banda 'd pirêt ch'l'al vend, guerda chêś, incòr a 'l Pirgopolinîś. Furtùna che prìma dla servitù da 'l padròun nōv, al Palestriòun al gh'l ìva cavèda 'd fèr savér a 'l padròun 'd prìma ed tùt chi rapimèint chè e che adèsa la bèla Filocomàśia la s catèva dòunc a Éfeśo, perśunéra dal suldê fanfaròun.
256 (nùmer)
{{Metacaixa
Miles gloriosus
Colegamèint estèren
}}
256 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 256, mo invéci 'l an 256 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 256 (duśeintsinquantasē, duecentocinquantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 255 (duśeintsinquantasìnc) e 'l vin prìma dal 257 (duśeintsinquantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCLVI. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al duśeintsinquantaseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
An 1000
I an 1000 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 1000 infìn a 'l 1009 ciapê dèinter.
Spice Girls
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|The race is on to get out of the bottom, the top is high so your roots are forgotten, giving is good as long as you're getting, what's driving you is ambition I'm betting, I said who do you think you are (do you think you are), I said who, some kind of superstar, you have got to swing it, shake it, move it, make it.|La gara l'è drē a tacàr da la basa, la sima l'è élta dònca 'l tò raìś i èṅ daśmindgàdi, dar 'l è 'n bèl lavōr in fiṅ tant ch'at pòrt a cà quèl, qvél ch'a t guìda 'l è l'ambisiòṅ a gh scumét, a-j-ò dit chi créd-at 'd èsar (péns-at 'd èsar)? A-j-ò dit chi, na spécie 'd superstar, at gh'à da śdundlàr-al, squasàr-al, mōv'r-al, far-al.|Who Do You Think You Are, 1997|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Al Spice Girls (a s lèś [spaɪs ɡɜːls] in ingléś) i èṅ un grup pop britànic fundâ in dal 1994 a Lóndra ch'al mét insém sinc cantànti e balarìni: la rósa 'd cavìi Geri Halliwell (Ginger Spice), la Victoria Adams (Posh Spice, mujēr dal śugadōr ad fólbar David Beckham), la biónda Emma Bunton (Baby Spice), la Melanie Brown (Scary Spice, cgnusùda méj cuma Mel B) e la Melanie Chisholm (Sporty Spice, cgnusùda méj cuma Mel C).
In dla secónda mità di an Nuànta, prima 'd mulàr-'s in dal 2001 par dar vita a di prugèt da par lōr, i aṅ fat sù un sucès dimóndi grand dvintànt al grup muśicàł ad fémni più famóśi a 'l mónd c'n i sò utànta-sinc migliòṅ ad disc vindû, cun tri àlbum in studi (al tèrs sénsa la Halliwell) e na racòlta publicàda in dal 2007 ch'la mitìva insém i sò sìngui più impurtànt cuma Wannabe (al sò prim sucès ch'l è sta bòṅ 'd armàgn'r a 'l prim pòst dal clasìfichi britànichi par set stmani), Say You'll Be There, 2 Become 1, Spice Up Your Life, Too Much, Stop, Holler e Goodbye.
Al grup al s è mis insém in dal 2007/2008 p'r un tour mundiàl, in dal 2012 par n'eśibisiòṅ durànt gl'Ulimpìadi 'd Lóndra e pò incóra in dal 2018.
Culegamènt estéran
}}
1016
Al 1016 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Eupnèa
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
(Lēś anca eli avertèinsi generèli a 'l riguêrd di cuntgnû di artìcol dla Wikipedia) L′eupnèa (da 'l grēc εὖ, eu, "bòun" e πνέα, pnèa, "respîr") l'è na frequèinsa dal respîr bòuna, c'm'a s es spetarèv ed catèr in na serta persòuna, cunsiderèda per la só etê e per na fadìga ch'l'àpia apèina fât. Da per lē, s'a n's cata minga di èter valōr stràṅ, la prèv vlēr significhèr na bòuna salùt ed cla persòuna lè.
Colegamèint estèren
}}
931 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 931, mo invéci 'l an 931, 't ê da 'ndèr chè) Al 931 (novseinttreintùn, novecentotrentuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 930 (novseinttrèinta) e 'l vin prìma dal 932 (novseinttreintadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMXXXI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseinttreintunéśim post.
Privè
{{Metacaixa
931 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Privè
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Cum ta m vō tè...|Tagline dal film}}
Privè (id.) 'l è 'n film eròtic itagliàṅ dal 2002 ad Bruno Mattei, ch'al s firma Vincent Dawn, vgnû fóra diretamènt p'r al marcâ d'l home video.
Sunt
Massimo (Danilo Quintilli) e la Francesca (Dana Ceci) i èṅ na còpia dla Róma bèṅ. Na sira, durànt na fèsta a Venèsia a cà dal sò amìg prudutōr Michele (Pino Piggianelli), chi lò al mét sù na caséta in du a s vénd na cavàla muntàda ma pò a partìs un film pòran véra. Méntar tut i òspit i s la rìdan, la Francesca la gh armàgn invéci mâł e la decìd ad turnàr a cà parchè la gh'à di prubléma c'n al sès e difàti a fà fadìga anc a far-as dar da sò marè.
Dascurénd c'n al sò amìghi e sinténd che la Valeria l'à tacâ a giràr di film pòran, catànd-'g anc gust, a la Francesca a gh vîṅ vója 'd far-i anc lē parchè l'è fàcil ch'la sia pròpria na nimàla dèntar. La dóna la firma acsè 'n cuntràt c'n al regìsta Michelle (Pino Piggianelli) druànd al nóm 'd art ad Bijou ma quànd a s trata 'd far-as gusàr par cal gréś ad Rick (Mak Bardaro), ch'l è bòṅ ad dascórar sōl in dialét rumàṅ, i prubléma i tórnan incóra in fiṅ tant che lò al gh mòla 'n sćiafòṅ acsè la dvènta tuta mója, cla purcùsa lè.
Su 'l set, in du l'incróśa 'l sò culéghi Matilda (Maura Iurisci) e Charlotte (Dafne Garcia Sanchez), la cgnós 'l atōr Bingo (Hugo Baret) e la s inamóra 'd lò.
.istanbul
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l lój dal 2015.
Privè
Culegamènt estéran
}}
.newholland
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 30 'd utóber dal 2016.
Decàgon
{{Metacaixa
In dla giometrìa evclidéa, al decàgon 'l è cal polìgon ch'al gh'à 10 cô. Al pōl avéregh i cō e i àngol ed lunghèsi e ampièsi diferèinti e anca ch'i s trèsen tra 'd lōr, mo cal decàgon ch'al gh'à i cō e i àngol tut cunpàgn 'l è al decàgon regolèr.
Èter progèt
}}
191 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 191, mo invéci 'l an 191 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 191 (seintnovantùn, centonovantuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 190 (seintnovànta) e 'l vin prìma dal 192 (seintnovantadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CXCI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al seintnovantunéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1885 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1885, mo invéci 'l an 1885, 't ê da 'ndèr chè) Al 1885 (mileotseintutantasìnc, milleottocentottantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1884 (mileotseintutantaquàter) e 'l vin prìma dal 1886 (mileotseintutantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCLXXXV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintutantasinchéśim post.
Colegamèint estèren
}}
313 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 313, mo invéci 'l an 313 dòp ch'l era nê Noster Sgnōr, 't ê da 'ndèr chè) Al 313 (terśeinttrèdeś, trecentotredici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 312 (terśeintdòdeś) e 'l vin prìma dal 314 (terśeintquatòrdeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCCXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al terśeinttredicéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Virginia Raggi
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Virginia Raggi (Ruma, 1978) all'è 'na pulìtica itâgliana dal Muimènt Sinc Stéli.
Nasìda in dal quartè  San Giovanni-Appio Latino, all'ha stüdiä a l'Üniversitä Ruma Tre è l'è dvantä aucä.
All'è la prëma mujèr a dvantä seindic ad la sò sitä.
74
Al 74 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
.ubs
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l lój dal 2015.
1017
Al 1017 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
.aol
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2016.
Fabrizio Bracconeri
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Fabrizio Bracconeri (Róma, 26 ad Śugn dal 1964) 'l è 'n persunàǵ televiśìṿ e atōr itagliàṅ. In dal 2014 al s è candidâ a 'l parlamènt europèo p'r al partî 'd dèstra dla Giorgia Meloni, Fradèi 'd Itàglia, lò ch'l iva pròpria recitâ in na pelìcula ciamàda Fratelli d'Italia in dal 1989. 'L è rós ad cavìi e al gh i à ris.
In dal 2009 'l à fat vgnir fóra 'n sìngul digitàł da 'l tìtul La pasta asciutta. 'L à tòlt mujér e 'l gh'à abû quàtar fiōi.
Biugrafìa
In séguit al lavóra in televiśiòṅ in dal prugràma dla Rita Dalla Chiesa Forum da 'l 1993 a 'l 1996 e pò da 'l 2004 a 'l 2013. Finìda cl'esperiénsa lè, Bracconeri al s dà a la pulìtiga candidànd-'s a gl'elesiòṅ européi dal 2014 par Fradèi 'd Itàglia ma al n vîṅ minga elèt.
In dal 2017 un studènt, faghénd finta 'd èsar lò, al scriv un tweet dimóndi pēś su la parlamentàra emigliàna dal PD Cécile Kyenge: «A t ò catàda, n dì't gnint di tò fradèi 'd mèrda MUSLIM? At sē abituàda, at cgnós i vóstar cumpurtamènt c'n al cavri, no?». Bracconeri, durànt 'n intervìsta dada a Radio Cusano Campus, al precìśa ch'l à fat denùnsia e che lò al n l'à minga uféśa parchè al gh'à dâ sōl dla Buzzicona (Cicióna) e ch'a dmandàr scuśa la gh'à da èsar lē a gl'itagliàṅ, pò al finìs dgénd ch'al dóni ch'i spóś'n i musulmàṅ in Itàglia i èṅ tuti dal budlòni ad 130 chilo e 'l è par qvàl lè ch'i i diféndan, parchè sinò i n catarévan gnanc 'n óm dispòst a mét'r-as sèg e ch'i musulmàṅ i i tōśan p'r avēr un tónd cald e p'r avēr na qualchidùna 'd purtàr-'s a lèt invéci 'd andàr c'n al cavri. Sèmp'r in dal 2017 Fabrizio 'l iva dâ adòs a la presidènta dla cambra Laura Boldrini («A gh'arévan da piciàr-uv tut esénd ch'a pinsâ sōl a i cas vòstar e di clandistèṅ!!! MALNÉT» ), a la giurnalìsta Giovanna Botteri («Cla rója chè a gh'ém anc da pagàr-la» ) e a i clandistèṅ («A v parirà asûrd e a m piànś al cōr a dir-al ma sōl 'n atintâ in Itàglia a s cavrà da i maròṅ al PD e i CLANDISTÈṄ... pò l'arvòlta» ).
Nòti
}}
Lost Things
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
.lancaster
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l lój dal 2015.
Lost Things
{{Film }}
{{CITAZIONE|I pascàv'n un Paradìś... i aṅ catâ 'l Infèran!|Tagline dal film}}
Lost Things (Ròbi pardùdi) 'l è 'n thriller dal 2003 ad Martin Murphy.
La pelìcula, giràda in ùndas dè, l'à fat sù vint-i-òṅ-mila dòlar autragliàṅ a 'l incìrca.
Sunt
Gary (Leon Ford) e Brad (Charlie Garber), insém a 'l sò muróśi Emily (Lenka Kripac) e Tracey (Alexandra Vaughan), i decìd'n ad pasàr na giurnàda a 'l mâr par far dal surf e s'a gh scapa na gusàda incóra méj. I tōś'n un furgunsèṅ e i rìvan su na spiàgia libra in du i cgnós'n un ragàs più grand, Zippo (Steve Le Marquand), ch'al salva la Tracey da 'n sarpènt ma ch'al vrév anc paràr via i ragàs parchè lè soquànt an fà i èṅ mòrt tri śōvan cuma lōr.
Cla sira lè Zippo al s śònta a i quàt'r amìg ch'i èṅ drē a snar. Mént'r i dascóran, Brad al créd che lò al gh'àppia un curtèl in maṅ e alóra al gh tira na scurtlàda in dal pansa par difénd'r-as. Al grup al saplìs Zippo sóta la sàbia pò i càt'n al cantòṅ in du lò al tgniva la sò ròba e a salta fóra ch'al fava di rît sanànic. L’Emily la n capìs più gnint, la scriv and di quèi sénsa sèns su 'l sò diàri, e la taca a 'vér dal viśiòṅ méntar chi àtar tri i scàpan via c'n al furgunsèṅ. Ma par cum i èṅ mis i n pōlan mia andàr in 'sòṅ sit parchè i ragàs mòrt i èṅ pròpria lōr.
Culegamènt estéran
}}
Il nudo e il morto (film)
{{Metacaixa
{{CITAZIONE|In dla vita 'd 'n óm, almànc na dóna almànc na guèra.|Tagline dal film}}
Il nudo e il morto (Al nûd e 'l mòrt) 'l è 'n film dramàtic americàṅ dal 1958 ad Raoul Walsh trat da 'l rumànś umònim ad Norman Mailer.
'L è stâ girâ a Pànama druànd anc duśènt-sinquànta suldâ americàṅ.
Sunt
Durànt la secónda guèra mundiàla un repàrt di marines al gh'à da 'ndàr a cumbàtar su n'ìśula dal Pasìfic in maṅ a i giapunéś. Un plutòṅ cmandâ p'r al sergînt Sam Croft (Aldo Ray) al fà parśunēr soquànt nemìg e Sam, ch'al gh'à in dla suca 'l ciòld fis ad vìnsar e ch'l è anc dimóndi dûr c'n i suo, 'l in masa òṅ anc par purtàr-ag via i sò dènt 'd òr che pò al tîṅ dacàt in un sactèṅ. Al tenènt Robert Hearn (Cliff Robertson), ch'al n s cumpatìs pròpria briśa 'l sò sadìśum, 'l al férma prima ch'al faga masàr tut chi àtar.
Hearn 'l è tratâ dimóndi bèṅ, dagnóra cuma 'n fiōl, da 'l generàł Cummings (Raymond Massey) che però al gh'à l'idéa che chi cmanda al gh'à da tgnir schis i sò suldâ, far-'g anc paùra par rinfursàr la sò dusiplìna e far in manéra ch'i ubidìsan sèmpar. Al tenènt al n la pénsa minga cumpàgna, par lò 'l è impurtànt che tut i militàr i gh'àppian rispèt 'l un cun c'l àtar, a n è minga impurtànt al grâd. Cummings al n la tōś minga tant bèṅ e 'l decìd ad dar-ag na lesiòṅ faghénd-ag tiràr śò la pólvra dapartùt e custrinśénd-al a purtàr-ag tut i dè di fiōr frésc, pò 'l al manda insém a Sam e a i sò óm in na misiòṅ cun dal perìcul in dla furèsta cónt'r i giapunéś.
Culegamènt estéran
}}
Malta
Malta (al so nùm üficiäl l’è Repubblika ta' Malta – Republic of Malta in Inglês) a l'è 'na repüblica dl'Ünion Europea, c'as tröva pròpi a mitä strä fra i'Itaglia e l'Africa, a süd adla Sicìglia. L'è un arcipèlag furmä da cëincu ìsuli: Malta, Gozo, Comino, Cuminòtt e Fifla. In dal 2007 la g'hava 410.209 abitànt.
La sò capitäla a l'è La Valletta (6.315 abitänt) e la s'tröva is sü l'ìsula ad Malta. La sitê cun püsé abitänt a l'è Birchircara, 21.258.
Fin al 21 ad stëimbar dal 1964 a l'è stä 'na culònia inglèsa.
73
Al 73 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
La poliziotta a New York
{{Metacaixa
{{Film }}
{{CITAZIONE|A n gh 'n è gnanc una ch'la tîṅ adrē a 'l tràfic cuma l'EDWIGE FENECH!|Tagline dal film}}
La poliziotta a New York (La pulisiòta a New York) l'è na cumèdia dal 1981 ad Michele Massimo Tarantini, séguit ad La poliziotta fa carriera dal 1976 e 'd La poliziotta della squadra del buon costume dal 1979.
Sunt
Par farmàr na banda 'd traficànt ad dròga 'd New York, cmandàda par 'l italo-americàṅ Big John (Aldo Maccione), par sò mujēr  Pupa (Edwige Fenech) e p'r al sò bras dèstar Joe Dodiciomicidi (Alvaro Vitali), al cumisàri Maccarone (Renzo Montagnani) al fà rivàr da l'Itàglia i pulisiòt Alvaro Tarallo (Alvaro Vitali) e la Gianna Amicucci (Edwige Fenech) ch'i sumìlian a Joe e a la Pupa cuma dū gósi 'd àqua e dònca i prévan tōr al sò pòst par purtàr avànti gl'indàśin da 'l intéran.
La pulisiòta la gh'à da far subìt i cònt cun na camaréra 'd culōr (Edith Peters) ch'la gh'à di suspèt du 'd lē, anc se pò l'è da la sò banda, ma a và pèś a Tarallo ch'al gh'à da far frònt a 'l amànt masć ad Dodiciomicidi, un négar (Fidel Bauna) cun na béga da cavàl. In cal méntar Big John al gh'à di prubléma cun na banda rivàł c'n a cap un tisi ciamâ Al Turc (Giacomo Rizzo).
Culegamènt estéran
}}
Òślo
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Òślo (in Nurvegéś a s lèś [ˈuʂˈlu] cun la S salàda dal bulgnéś, scólta'l chè) l'è la capitàla dla Nurvégia. Da 'l 1624 a 'l 1878 la s è ciamàda Christiania mént'r in di an da 'l 1878 a 'l 1924 l'éra cgnusùda cuma Kristiania, sèmp'r in unōr dal rè Cristiàṅ IV. La cònta dagnóra siesènt-sinquantamìla cristiàṅ in tut, al 12% dla pupulasiòṅ dal stat scandinàṿ, e la fà part dla regiòṅ 'd Østlandet, in dla cuntèa 'd Òślo.
La s cata a 'l sud dal paéś, in fónd a 'n fiōrd ciamâ Oslofjord. Tut 'd intóran la gh'à di lâg, dal furèsti e dal culìni. Al sò fiùm più impurtànt 'l è l'Akerselva. La sò temperadùra màsima mèdia 'l è ad vint-i-òṅ grâd in Istâ (l'à però tucâ i trénta-sinc in dal Luj dal 1901) méntar 'd Invèran la pōl andàr anc a vint sóta śèr (o anc a −27.9 °C cuma in dal Favràr dal 1871) anc s'in gèn'r ad nòt la s férma a -6,8 grâd.