cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flaminio Maphia
{{CITAZIONE2|Un anno è passato ma le cose son le stesse, tope in quantità nelle reste feste gangste, il party è al clou, puoi chimarlo rendez-vous mentre passa sotto agli occhi il fantastico menù. A Rude guarda quella, s'è freak come le chic, e guarda poi quell'altra, ma che bella fic, la guardo e la invito per il ballo proibito, G-Max è ben fornito, ti diverti è garantito, e allora seguimi dalla notte al dì, dimmi di sì, comincerò dall'ABC, stasera sono il re, e tu la mia regina.|'N an 'l è pasâ ma 'l ròbi i èṅ sèmpar qvéli, un squantèr'n ad pasri in dal resti fèsti gangste, la fèsta l'è a 'l màsim, a t pō ciamàr-al rendez-vous mént'r al menù fantàstic al s pasa sót a i òć. Vê Rude guàrda qvala là, l'è freak cum le chic, e pò guàrda cl'atra là, ma ag bèla fig, a la tîṅ 'd òć e a l'invîd p'r al bal pruibî, G-Max 'l è mis bèṅ lè, ta t divertìs a t al garantìs, dònca tîṅ-'m adrē da la nòt a 'l dè, a tacarò da 'l ABC, stasìra a sòṅ al rè e tè la mè regìna.|Balla e Dalla, 1998|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
I Flaminio Maphia (a s lèś [fla'mi:njo 'ma:fja] in itagliàṅ) i èṅ un grup rap e hip hop uriginàri 'd Róma. I sò mémbr'r i èṅ G-Max (Massimo Rosa), Rude MC e Booster G. Insém a i sardagnōi La Fossa i aṅ anc dâ vita a la crew Patto di Sangue.
In dla sò caréra, da 'l 1994 in avànti, i aṅ fat vgnir fóra sinc àlbum e na racòlta e di sìngui quài Balla e Dalla, Ragazze acidelle e Che idea!.
Racòlti
}}
The Rapture
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|We couldn't stay together, this couldn't last forever, senses dissolve into soliloquies flooding ascent in synchronicity but we couldn't stay together, I knew this wouldn't last forever, forever just one more tie then never, this is the last string to sever.|A n psìvan piò star insém, a n psiva mia duràr par sèmpar, i sèns i dvèntan di dascōrs da par lōr ch'in cal mént'r i crésan la pîna ma a n ém minga psû armàgn'r insém, a 'l saìva ch'a n psiva briśa duràr par sèmpar, par sèmpar sōl 'n àtar ligàm e pò piò, qvésta chè l'è l'ultma lasa da tajàr.|Forever, 1995|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
The Rapture 'l è 'l undicéś'm àlbum in studi dal grup dark di Siouxsie and the Banshees, vgnû fóra in dal Favràr dal 1996. 'L è 'l ùltim lavōr in studi par la banda prima ch'i s dividìs'n in dal 1996 e 'l è stâ prudót par John Cale di Velvet Underground.
Culegamènt estéran
}}
162
Al 162 'l è 'n an edl II sécol dal Calendàri gregoriàn.
Linea mortale
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|A n gh sarév mai da pasàr sèrt lìmit.|Tagline dal film}}
Linea mortale (Lìnea murtàl) l è 'n thriller dal 1990 ad Joel Schumacher prudót par Michael Douglas e Rick Bieber. Custâ vint-siē migliòṅ ad dòlar, al film al 'n à pò fat sù da piò ad ssant'òṅ.
In dal 2017 in di Stat Unî 'l è vgnû fóra 'n arfacimènt ad Niels Arden Oplev da 'l tìtul Flatliners - Linea mortale.
Sunt
Nelson Wright (Kiefer Sutherland), studènt ad madśìna, al vrév savēr cuś a gh'è in dal da 'd là e cuś a s sènt quànd a s mōr, in dal pasàǵ fra la vita e 'l scûr dal són etéran. Insém a i sò amìg e culéga David Labraccio (Kevin Bacon), Joe Hurley (William Baldwin), la Rachel Mannus (Julia Roberts) e Randy Steckle (Oliver Platt) al decìd ad far 'n esperimènt tacànd-'s a na màchina par farmàr al cōr. Quànd al sò sarvèl al n dà piò ségn ad vita, disgnànd la riga para su 'l schérum, al grup al fà 'n intervènt par far ripréndar la batarìa dal mùscul cardìag.
Nelson al s déśda ma in chi minùt lè 'l à visû 'n brut epiśòdi dla sò vita, arcurdànd un putèṅ ciamâ Billy Mahoney (Joshua Rudoy) che lò al gh'à sèmpar dâ adòs in fiṅ a cauśàr sénsa vlēr la sò mòrt. Al śōv'n al decìd 'd a n dir gnint a chi àtar che acsè i s śibìs'n anc lōr par 'l esperimènt.
Culegamènt estéran
}}
1164
Al 1164 'l è 'n an dal XII sécol dal Calendàri gregoriàn.
An 1570
I an 1570 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 1570 infìn a 'l 1579 ciapê dèinter.
1630 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1630, mo invéci 'l an 1630, 't ê da 'ndèr chè) Al 1630 (milseseinttrèinta, milleseicentotrenta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1629 (milseseintveintnōv) e 'l vin prìma dal 1631 (milseseinttreintùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCXXX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseinttrentéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Vacca
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Signore e signori buonasera, ci troviamo dietro le quinte della Convention Hall di Brandedelfia, dove è già iniziato il concerto di uno dei più prestigiosi gruppi del momento, The Cow, in italiano potremmo tradurli con… Vacca.|Sgnōri e Sgnōr bòna, a s catém da drē da 'l quìnti dla Convention Hall ad Brandedelfia, in du 'l è tacâ 'l cuncèrt 'd òṅ di più grup più famóś 'd al dè 'd incō, The Cow, in itagliàṅ a prévan tradùr-i cun... Vaca.|Vacca, 1977|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
{{Album }}
Vacca (Vaca) 'l è 'l tèrs àlbum in studi dal grup di Squallor. La cupertìna dal disc la móstra na vaca trucàda in strada c'n adòs di buclèṅ, na culàna 'd pèrli, di brasalét e dal scarpi rósi c'n i tac. Da drē la sò òra su 'n mur la sumìlia a na putàna. Gianni Boncompagni al dascór e al dà la vóś in dal braṅ Vacca.
'L è stâ publicâ in dal 1977.
Culegamènt estéran
}}
176 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 176, mo invéci 'l an 176 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 176 (seintestantasē, centosettantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 175 (seintestantasìnc) e 'l vin prìma dal 177 (seintestantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CLXXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al seintestantaseéśim post.
1282 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1282 (miledūseintutàntadū, milleduecentoottantadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1281 (miledūseintutàntaùn) e 'l vin prìma dal 1283 (miledūseintutàntatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCCLXXXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al miledūseintutàntadūéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1282 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 641: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Io ti salverò
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|M darà'l un baś o è'l drē a masàr-um?|Tagline dal film}}
Al film, girâ in biànc e négar, 'l è stâ numinâ par siē vòlti p'r i Prèmi Òscar dal 1946 vinsénd qvél par la culòna sunóra fata méj.
Custâ un migliòṅ e mèś ad dòlar, al 'n à pò purtâ a cà sèt a rivàr a 'l 1947. I diségn dal sógn i èṅ stâ fat par Salvador Dalí.
Sunt
La duturésa Peterson, ch'in cal méntar l'è drē a inamuràr-'s ad lò, la gh vōl andàr a fónd, esénd dl'idéa che lò al n gh àppia minga cólpa. Jutàda p'r al dutōr Alexander Brulov, un prufesōr ad psicanàliśi, la próa a interpretàr òṅ di sò sógn. A salta fóra che 'l óm al s ciàma dabòṅ John Ballantine e ch'al gh'à un cumplès ad cólpa p'r un fat sucès in di tèmp indrē.
Culegamènt estéran
}}
.afl
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l mêrs dal 2015.
Mad Season
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Lifeless dead, that unclean bed till or when her hunger's fed, how he'd wished that they would wed, “I promise on our love” she said, promises were never kept, alone on dirty floor he slept, yeah, Lifeless Dead, and although he'd not accept, she was gone and so he wept then a demon came to him, “You must know that I'm gonna win”.|Cadàvar sénsa vita, cal lèt là minga pulî in fiṅ tant o quànd la fam ad lē la gh'à da magnàr, cuma lò 'l vliva ch'i sa spuśìsan, “A garantìs su 'l nòst'r amōr” la dgiva, al prumési i n èṅ mai stati mantgnùdi, al durmìva da par lò su 'n pavimènt muśnènt, sè, cadàvar sénsa vita, e anc s'al n al mandàva briśa śò, lē la s 'n è andàda e acsè 'l à pianśû, pò 'n dèmun 'l è vgnû da lò, “At gh'à da savēr ch'a vinsarò”.|Lifeless Dead, 1995|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
I Mad Season (Stagiòṅ Mata) i èṅ stâ 'n supergrup rock americàṅ, uriginàri ad Seattle, ch'al mitìva insém di mémbar di Alice in Chains (al cantànt Layne Staley), di Pearl Jam (al chitarìsta Mike McCready), di The Walkabouts (al basìsta John Baker Saunders) e di Screaming Trees (al baterìsta Barrett Martin).
Insém i aṅ registrâ 'n disc sōl, Above dal 1995, prima che Baker Saunders e Staley i murìs'n ad dròga.
Culegamènt estéran
}}
Parsian
Al parsian, o farsi (noam uriginêl پارسی) l'é na laingua dal grop dil laingv indo-evrupej. L'é la laingua ufisiêla in Iran, Afgânistan, e Taxéchistan. In tot la zint ch'a dscoar parsian i sren 110 mijon.
Le donne e il desiderio
{{Metacaixa
{{Film }}
{{CITAZIONE|A n s pōl pròpria minga dir che Wasilewski al n sia briśa una dal vóś nóvi dal cìnema ch'la prumét da piò.|Tagline dal film}}
Le donne e il desiderio (Cal dóni e 'l deśidèri) 'l è 'n film dramàtic dal 2016 ad Tomasz Wasilewski ch'al 'l à anc scrit.
'L è stâ preśentâ a 'l 66śum Fèstival ad Berlîṅ in du 'l à vins 'l „Ōrs 'd Argìnt“ par la senegiadùra.
Sunt
A 'l inìsi di an Nuànta, durànt na faś ad cambiamènt par la Pulógna in di an ad Solidarność e 'd Lech Wałęsa, quàtar dóni i vrévan cambiàr vita anc lōr.
L’Agata (Julia Kijowska) la dà via di film a nuléǵ, la gh'à na fiōla da crés'r e l'è spuśàda cun 'n uperàj ciamâ Jacek (Lukasz Simlat) ch'la n s cumpatìs piò tant ch'a gh dà anc fastìdi quànd al la tóca. La dóna la vrév avēr-ag na stòria c'n al prēt ma, esénd un quèl impusìbil, quànd la véd al religióś la tórna sèmpar da sò marè par far-as gusàr cuma na nimàla.
L’Iza (Magdalena Cielecka), diretōra dla scōla in du la stùddia na putìna ciamàda Wioletta (Julia Chetnicka), l'è l'amànta 'd sò pàdar mèdag armàś véduv da pôc. Quànd lò al gh vōl dar un taj, chi lē la n s mét minga 'l cōr in paś e la fà da tut par tgnir-'s-al stric.
La Renata (Dorota Kolak), insgnànta 'd rus in là c'n i an, la s inamóra dla surèla śōvna dl’Iza, na ragasōla ciamàda Marzena (Marta Nieradkiewicz) ch'la stà in dal sò cundumìni. Chi lē la gh'à 'n marè ch'al lavóra in dla Germàgna Èst e par campàr la fà far ginàstica a cal dóni faghénd-li balàr in palèstra.
Culegamènt estéran
}}
901 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 901, mo invéci 'l an 901, 't ê da 'ndèr chè) Al 901 (novseintùn, novecentouno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 900 (novsèint) e 'l vin prìma dal 902 (novseintdū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintunéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Dracula di Bram Stoker
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Al sànguv 'l è vita.|Tagline dal film}}
Dracula di Bram Stoker (Dràcula 'd Bram Stoker) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ e britànic dal 1992 ad Francis Ford Coppola trat da 'l rumànś umònim dal 1897 dal scritōr irlandéś Bram Stoker.
La pelìcula l'à vins tri Prèmi Òscar, p'r al truc, p'r i custùm e p'r al muntàǵ sunōr. In tut l'à fat sù da piò ad duśènt-quìndas migliòṅ ad dòlar a frònt 'd un cóst ad quarànta. In di tìtui ad cóa l'Annie Lennox la canta Love Song for a Vampire.
1111
Al 1111 'l è 'n an dal XII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Dracula di Bram Stoker
Sunt
A la fiṅ dal XIX sécul, 'l avucàt Jonathan Harker (Keanu Reeves) al gh'à d'andàr in Transilvàgna, in Rumanìa, par far firmàr soquànti carti a 'l cònt Dracula (Gary Oldman) ch'l à cumprâ di bèṅ a Lóndra. Chi lò, in segrét, al n è àtar che la reincarnasiòṅ ad Vlad Ţepeş, cavalēr dal Sàc'r Órdan dal Dragòṅ ch'l iva batû i turc in dal 1462.
Culegamènt estéran
}}
.mma
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l mêrs dal 2015.
161
Al 161 'l è 'n an edl II sécol dal Calendàri gregoriàn.
Peter Gabriel
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|You still have us, don’t give up, we don’t need much of anything, don’t give up, ‘cause somewhere there’s a place where we belong, rest your head, you worry too much, it’s going to be alright, when times get rough you can fall back on us, don’t give up, please don’t give up, got to walk out of here, I can’t take any more, going to stand on that bridge, keep my eyes down below, whatever may come and whatever may go that river’s flowing.|At gh'à incóra nuàtar, minga dar-ag sù, a n gh'ém briśa biśógn ad giusà còśa, minga dar-ag sù parchè da na quàlc banda a gh'è 'n pòst ch'a gh fém part, pònsa la tèsta, at gh'à tròp pinsēr, a 'ndrà tut bèṅ, quànd i tèmp i s fànan dûr, at pō pugiàr-at su nuàtar, minga dar-ag sù, par piaśēr minga dar-ag sù, a gh'ò da giràr via da 'd chè, a n gh la fag piò, a starò drit su cal pònt là, a guardarò in bas, qvél ch'a vgnarà e cum 'l andrà in tut al manéri cal fiùm là 'l è drē a śladinàr.|Don't Give Up, 1986|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Peter Brian Gabriel, cgnusû méj cuma Peter Gabriel (Chobham, 13 ad Favràr dal 1950), 'l è 'n cantànt, sunadōr, cumpuśidōr e prudutōr discugràfic britànic, famóś p'r èsar stâ 'n mémbar dal grup rock prugresìṿ di Genesis in du 'l cantàva sunànd anc al sibiōl e la baterìa.
Da la fiṅ di an Stanta 'l à tacâ na caréra da par lò catànt al sucès in di an Utànta e Nuànta cun di pès cuma Solsbury Hill, Shock the Monkey, Sledgehammer (vinsidōr ad nóṿ MTV Awards), Don't Give Up (cantàda insém a la Kate Bush), Steam e Digging In The Dirt.
Culegamènt estéran
}}
L'ultimo spettacolo (film 1971)
{{Metacaixa
{{Film }}
{{CITAZIONE|La stòria 'd un sógn grand in un paiśèṅ pìcul.|Tagline dal film}}
L'ultimo spettacolo (’L ùltim spetàcul) 'l è 'n film dramàtic dal 1971 ad Peter Bogdanovich trat da 'l rumànś umònim ad Larry McMurtry e girâ in biànc e négar tgnénd cònt di sugerimènt 'd Orson Welles. 'L è ambintâ in dl'Amèrica di an Sinquànta in un paiśèṅ dal Tèxas.
La pelìcula, vinsidōra 'd dū Prèmi Òscar par gl'atōr minga prutagunìsta Ben Johnson e la Cloris Leachman, l'è stada sarnìda da 'l National Film Registry p'r èsar tgnuda dacàt in dla Bibliutéca dal Cungrès di Stat Unî e la gh'à abû 'n séguit daśnóṿ an dòp da 'l tìtul Texasville.
Sunt
Sonny Crawford (Timothy Bottoms) e Duane Jackson (Jeff Bridges) i èṅ dū śōvan ch'i vìv'n in un paiśèṅ dal Tèxas, amìg da i tèmp dla scōla. Al prim al s véd cun la Charlene Duggs (Sharon Ullrick) e 'l è un scarsòṅ a śugàr a fùtbol americàṅ mént'r al secónd al fà 'l uperàj e 'l è 'l muróś dla Jacy Farrow (Cybill Shepherd). Sò màdar Lois (Ellen Burstyn) la vrév che lē la s mitìs c'n un ragàs cun di bèsi e minga c'n un buletàri cumpàgn. In paéś i divertimènt i èṅ pôc, un bigliàrd, un bar cun la camaréra Genevieve (Eileen Brennan) e 'n cìnema, tut ad pruprietà ad Sam dit „al Lèòṅ“ (Ben Johnson).
P'r al fèsti 'd Nadâł Sonny al mòla la sò muróśa, ch'la n gh la dava mai, e al s cumpàgna cun na dóna dimóndi più granda 'd lò, la Ruth (Cloris Leachman), mujēr dal sò insgnànt ad ginàstica Popper (Bill Thurman) ch'al n la tucàva mai parchè gay. In cal méntar la Jacy, insém a 'l sò amìg Lester Marlow (Randy Quaid), la và a na fèsta in pisìna a cà 'd Bobby Sheen (Gary Brockette), un ragàs pîṅ 'd bèsi ch'al gh'à la vila libra parchè i suo i èṅ a Miami par lavōr. Dòp avēr fat al bagn tut nûd la Jacy la s śibìs a Bobby che però al la para via dgénd-'g ad turnàr quànd la n sarà più vìrgin.
In paéś, cla nòt lè, al grup di amìg ad Duane al decìd ad pagàr na gusàda a Billy (Sam Bottoms), un ragasōl mut e ritardâ ch'al pòrta sèmp'r un brét in cô, cun cla budlòna dla Jimmie Sue (Helena Humann) ma, quànd chi lò al śbòra subìt, la dóna la gh mòla 'n śmataflòṅ ch'al gh fà sagvinàr al naś.
Par San Silvéstar Sonny e Duane i fànan na scapàda in Mèsic ma, quànd i tórnan, i gh dìśan che Sam 'l è mòrt. La Jacy l'invìda Duane a far sès in mutèl, pò la 'l mòla par mét'r-as cun Bobby che però al la dascàrga in quàt'r e quàt'r òt parchè al vōl spuśàr n'atra. La ragàsa, vilìda e cun la paùra 'd armàgnar puta, la fà prima sès cun 'l amànt ad sò màdar Abilene (Clu Gulager) pò la taca a far la sivéta cun Sonny, esénd ch'al sò èx muróś 'l è andâ a star via par lavōr. Sonny al gh astà ma la Jacy la sèra la stòria subìt, andànd a studiàr a Dallas. Mulàda da Sonny par na ragàsa śōvna, e sénsa spiegasiòṅ, la Ruth la patìs un dulōr tarménd.
Adès ch'i śōvan i aṅ pardû interès p'r i film, anc par via dla televiśiòṅ e di spòrt, al cìnema dal paéś 'l è custrét a saràr parchè a n gh và più ninsòṅ e pò a n gh'è più Sam a purtàr-'l avànti. Billy 'l è mòrt mis sóta da 'n furgòṅ, Duane 'l è drē a partìr par la guèra in Curèa. Adès ch'a n gh'è armàś più gnint in dal sò paéś, Sonny al vrév mulàr incòsa anc lò ma pò al tórna indrē e 'l và a sunàr a 'l us dla Ruth par védar s'la 'l tōś sèg incóra.
Culegamènt estéran
}}
Pèpa (śōg)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La pèpa (Peppa in itagliàṅ, cgnusû a 'l èstar cuma Hearts in di Stat Unî e Chat Noir in Frància) 'l è 'n śōg ad carti, cun soquànti variànti, ch'a s fà in quàtar druànd un mas ad carti francéśi (sinquànta-dū carti sénsa 'l mati).
Règhli
Al masēr al méśda 'l carti e al in dà tréd'ś a tut, pò tut i śugadōr i 'n sarnìsan tri da pasàr quaciàdi a 'n sò aversàri, tacànd da qvél ad dèstra, par pasàr a qvél ad sinìstra e pò a qvél davànti a lò (in dal partìdi a vgnir).
A taca la maṅ chi gh'à 'l dū 'd fiōr esénd che cla carta chè l'è qvéla ch'la gh'à da èsar śugàda par prima, pò a s và in sèns uràri e tut chi àtar śugadōr i gh'aṅ da rispónd'r a fiōr, calànd na carta ad cal sém chè. S'in dla prima maṅ un śugadōr al n gh'à minga di fiōr, al pōl śugàr un quàdar o 'n pic a piaśēr ma mai la dóna 'd pic, ciamàda Pèpa o anc Puta. Sōl s'in maṅ a s gh'à sōl dal carti 'd cōr a s pōl śugàr-'n una 'd qvili lè. La maṅ la finìs a chi à śugâ 'l fiōr più élt, tgnénd a mènt che 'l as al cmanda su 'l rè.
Da la secónda maṅ in avànti a taca sèmpar al śugadōr ch'l à purtâ a cà la maṅ ch'l'è péna finìda. Chi lò al pōl śugàr na carta a piaśēr, anc la Pèpa, ma i cōr i pōlan èsar scartâ sōl s'i èṅ bèla stâ “scavśâ” ch'a vōl dir che qualchidòṅ in dal maṅ vèci al s 'n è bela bcâ almànc òṅ ad travèrs, un quèl ch'a pōl sucédar sōl quànd un śugadōr al n gh'à minga na carta dal sém cumpàgn par rispóndar a qvél dla prima calàda. Quànd però al śugadōr ad tùran al gh'à in maṅ sōl di cōr al gh'à par fòrsa da śugàr un cōr anc s'i n èṅ minga incóra stâ “scavśâ”. A gh'è sèmpar 'l òblig ad rispónd'r a 'l sém śugâ a 'l inìsi e, sōl s'l è impusìbil far-al, a s pōl śugàr na carta a piaśēr, anc un cōr o la Pèpa. A ciàpa la maṅ sèmp'r al śugadōr ch'l à scartâ la carta più élta dal sém śugâ a 'l insìsi (dònca s'a s śōga na carta ad travèrs a n s pōl mai ciapàr la maṅ).
Quànd i èṅ finìdi tut al carti i s cònt'n i punt ch'i s èṅ muciâ durànt tut al maṅ. I punt i èṅ sèmpar negatìṿ in cal śōg chè, cun la Pèpa ch'la vâl trédas punt sōl lē mént'r i cōr un punt a carta, p'r un tutàl ad vint-siē punt a partìda. S'un śugadōr 'l à muciâ tut i punt lò (trédas cōr più la Pèpa) a sucéd ch'al li fà patìr a tut chi àtar, vint-siē punt a crani mént'r invéci lò al n paga gnint.
Quànd un śugadōr al pasa i sènt punt a finìs al śōg e chi gh'à méno punt al vins.
}}
Don Camél e i sō fedēl
Don Camél e i sō fedēl (tétol in italiân: Mondo piccolo. Don Camillo e il suo gregge) l'é la secònda colesiòun ed racûnt (o rumânz a puntêdi ) dal giurnalésta e scritōr italiân Giovannino Guareschi.
La préma publicasiòun la 's arfâ al 1953 sòt a l'editōr Rizzoli drēda a la spînta dal grôs sucès ed la préma colesiòun, Don Camél, da dó l'é stê trât, l'ân préma, Don Camél. Ânca cla secònda colesiòun ché la gh' à un grôs sucès e la vîn turnêda stampêr soquânti vôlti.
Stôria
L'ôvra, divîşa in quarantenōv puntêdi a ch'la fà pêrt ed la sèria Mondo Piccolo, l'é mésa incòra int l'ambijnt d'un paèiş ed la bâsa a nuêtr scgnusû (Bersèl al vîn siēlt per girêregh i félm) cun al strâp ed la sèria di nōv racûnt Storie dell'esilio e del ritorno che sucēden int al paèiş ed Monterana dōve Don Camél al vîn mandê per pôch tèimp dal vèschev.
Don Camél e i sō fedēl al cûnta al j avintûri da réder dal prēt ed campâgna, Don Camél, sèimper in lôta cun al séndech Pepòun. Adèsa impgnê cun al j elesiòun o cun al tentatîv ed fêr in Itâlia al prém kolkhoz.
I racûnt ed Guareschi a dân, int al fêr réder, un spachê, quêşi cumpâgn, dal vîver int al campâgni 'd l'època, dal virtó e dal mişèri dal paèiş, dal bruşōr fra i catôlich e i comunésta int al pió lêregh senâri ed l' Itâlia dal dôp guèra.
Edisiòun
Giovannino Guareschi Don Camillo e il suo gregge – 1963 – Rizzoli - pp. 442
Léber
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda fâta cun la tradusiòun ed  Don Camillo e il suo gregge trâta da it.wikipedia.org. Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
Totally blonde
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|È-la véra ch'al bióndi i s divertìsan da piò? Mo dal tut pròpria, par dir!|Tagline dal film}}
Al cantànt canadéś Michael Bublé, chè atōr, 'l à fat vgnir fóra 'n EP ciamâ Totally Bublé cun dènt'r i pès cantâ in dla pelìcula.
Sunt
Dòp èsar stada dascargàda da 'n ragàs, la valley girl ad Los Angeles Meg Peters (Krista Allen) la decìd ad far-as biónda e 'd cumpurtàr-as cuma na biónda tgnēnd adrē a 'n cōrs fat apòsta da na mistra par bióndi finti (Charlene Tilton). Na sira, méntar la s cata in un club cun la sò amìga Liv Watson (Maeve Quinlan), la cgnós al cantànt jazz canadéś Van Martin (Michael Bublé), nóm 'd art ad Vancello Antonio Martinelli, un śōv'n uriginàri 'd Veróna.
Culegamènt estéran
}}
Queen II
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Album }}
{{CITAZIONE2|Now once upon a time an old man told me a fable when the piper is gone and the soup is cold on your table and if the black crow flies to find a new destination, that is the sign, come tonight, come to the ogre sight, come to the ogre-battle-fight.|Sōl adès un vèć al m à cuntâ na fôla ad quànd un sunadōr ad sibiōl 'l è andâ via e la supa l'è dvintàda fréda in dla tò tavla e s'al córuv négar al vóla via par pascàr 'n àtar pòst, quàl lè 'l è 'l segnàl, vîṅ stasìra, vîṅ a védar 'l ōrc, vîṅ a cumbàtar la batàja d'l ōrc.|Ogre Battle, 1974|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Queen II 'l è 'l secónd àlbum in studi dal grup hard rock di Queen. 'L è stâ registrâ a Lóndra in di studi dla Trident Studios in d'l Agóst dal 1973 ma 'l è pò stâ publicâ sōl 'l 8 ad Mars dal 1974 par via dla criśi dal petròli.
Furmasiòṅ
}}
M. Butterfly
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Ispirâ a na stòria véra e trat da 'l drama teatràl premiâ a i Tony Award.|Tagline dal film}}
M. Butterfly (id.) 'l è 'n film dramàtic dal 1993 ad David Cronenberg trat da na pièce teatràla 'd David Henry Hwang c'n al stés nóm.
La pelìcula l'à fat sù un migliòṅ e mèś ad dòlar.
Sunt
René Gallimard (Jeremy Irons) 'l è 'n diplumàtig dal cunsulâ francéś ch'in dla mità di an Ssanta al partìs cun sò mujēr Jeanne (Barbara Sukowa) par la capitàł dla Cina in du al gh'à da tacàr a lauràr. Durànt na fèsta al gh'à la manéra 'd védar na versiòṅ dl'òpra Madama Butterfly ad Giacomo Puccini a Pechîṅ cun prutagunìsta na cantànta d'l aspèt andrògin, la Liling Song (John Lone).
René, ch'l è armàś culpî da la sò interpretasiòṅ dna dóna ch'la sà star a 'l sò pòst e schisa, al decìd ad cgnósar-la e pò 'd andàr fóra sèg dand-'g anc un baś. La ragàsa l'è preucupàda da 'l scàndal ch'al prév scupiàr e la gh diś 'd ès'r incóra vìrgin ma in tut al manéri la taca listés na relasiòṅ sèg par purtàr-ag via di segrét militàr par cònt dal partî cumunìsta cinéś.
In séguit la Song la cunfèsa a René ad spetàr un putèṅ da lò ma 'l è impusìbil parchè 'l è 'n masć.
Culegamènt estéran
}}
300 (nùmer)
{{Metacaixa
In medio stat virtus
{{Metacaixa
300 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 300, mo invéci 'l an 300 dòp ch'l era nê Noster Sgnōr, 't ê da 'ndèr chè) Al 300 (terśèint, trecento in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 299 (duśeintnovantanōv) e 'l vin prìma dal 301 (terśeintùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCC. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al terśeintéśim post. 'L è 'l ters sintunèr, gnend dòp dal secònd e prìma dal quèrt.
Colegamèint estèren
}}
In medio stat virtus
{{dialort | dial=Carpśàn}}
In medio stat virtus l'è na manéra 'd dìr latèina ch'la vōl significhèr "la virtù la stà in dal mêś", damànd ch'a gìsen 'd ann pighèr minga da na banda o da cl'ètra, 'd ann eśagerèr nè ded sà nè ded là, mo 'd tōr na proporsiòun giùsta.
A in descurìva Aristòtel in dla só Etica Nicomachea, pròpia quand al vōl spieghèr quèl i sìen el qualitê dla virtù: ch'la n'vaga nè vers l'eśagerasiòun e men che méno vers al difèt. Aurea mediocritas, a dìr che la mediocritê, la medietê i ìn 'd ôr, l'è n'ètra frèś latèina col stès significhêt.
Colegamèint estèren
}}
160
Al 160 'l è 'n an edl II sécol dal Calendàri gregoriàn.
1076 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1076, mo invéci 'l an 1076, 't ê da 'ndèr chè) Al 1076 (milestantasē, millesettantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1075 (milestantasìnc) e 'l vin prìma dal 1077 (milestantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MLXXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milestantaseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1112
Al 1112 'l è 'n an dal XII sécol dal Calendàri gregoriàn.
1489 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1489, mo invéci 'l an 1489, 't ê da 'ndèr chè) Al 1489 (milequaterseintutantanōv, millequattrocentottantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1488 (milequaterseintutantòt) e 'l vin prìma dal 1490 (milequaterseintnovànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCDLXXXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequaterseintutantanovéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.love
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l avrîl dal 2015.
Don Camél e i zōven 'd incō
Stōria
La cûnta i fât dal pâroch Don Camél e dal séndech Pepòun (che int al mèinter l'à cambiê la só uficîna cun un salòun p'r al mâchini ch' al vènd ânca 'd j eletrodomèstich) int j ân '60. Dvintê vèc, i dû amîgh- nemîgh as câten in un mònd cambiê da i fât int l'Eurôpa orientêla, da la şvôlta cinèişa (crîşi tra la Cîna e la Rósia) e dal Cuncéli Vaticân II. A dêr dal râcli a gh'é da 'na pêrt Michele ciamê Velēno (l'ûltem di fiō 'd Pepòun), câp ed 'na bânda ed "caplòun" dal pôst, e i spōş Bognoni (farmacésta, ed la sesiòun "cinèişa") da cl'êtra Elisabetta ciamêda "Cat" (diminutîv ed Caterpillar, anvôda ed don Camél), al só murōş vèc e câp ed 'na bânda aversâria ed "caplòun ed sitê", e al prēt zōven don Francesco ciamê don Chichì (pâroch zōven duchê al Vaticân II) Tra i tânt fât, ch' a ghàn cme sfònd ânca l'aluviòun nasionêla dal 1966, la stôria la finirà cun al matrimòni ed Velēno e Cat.
Vōş coleghêdi
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda fâta cun la tradusiòun ed  Don Camillo e i giovani d'oggi (romanzo) trâta da it.wikipedia.org. Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
497 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 497, mo invéci 'l an 497, 't ê da 'ndèr chè) Al 497 (quaterseintnovantasèt, quattrocentonovantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 496 (quaterseintnovantasē) e 'l vin prìma dal 498 (quaterseintnovantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDXCVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al quaterseintnovantasetéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Eugenie Bouchard
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Eugenie Bouchard (Westmount, 25 ad Favràr dal 1994) l'è na tenìsta canadéśa, cgnusùda anc c'n al nóm scurtâ ad “Genie” (Gèni). La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. L'è élta un mét'r e stant'òt, la péśa ssant'òṅ chilo e la s è stablìda a Montréal. I sò cantànt preferî i èṅ Justin Bieber, Jay-Z, Miley Cyrus and Kanye West.
In dla sò caréra, in dua l'è rivàda a èsar la nùmar sinc dal mónd al 20 'd Utóbar dal 2014, l'à mis in bisàca un tìtul WTA internasiunàł a Nurimbèrga in da Maǵ dal 2014 baténd la Karolína Plíšková par 6-2 4-6 6-3. Sèmp'r in dal 2014 l'è rivàda anc in finàł a Wimbledon in dua l'à pò pardû da la Petra Kvitová par 3-6 0-6. La pōl cuntàr inóltar su siē tìtui ITF.
Caréra
La taca a pistàr i camp da tènis ITF e WTA in dal 2008 in dua la śōga sinc incóntar sénsa vìnsar gnanc un sét. 'L an dòp la fà sù quàtar punt in tut p'r al sò ranking. In dal 2009 la śōga gl'ITF ad Burnie e ad Osprey in dua la pèrd da la Sema e da la Capra. La sèra 'l an a la puśisiòṅ 538 dal mónd.
Culegamènt estéran
}}
Black Christmas - Un Natale rosso sangue (film 2006)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
1863 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1863, mo invéci 'l an 1863, 't ê da 'ndèr chè) Al 1863 (mileotseintessantatrī, milleottocentosessantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1862 (mileotseintessantadū) e 'l vin prìma dal 1864 (mileotseintessantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCLXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintessantatriéśim post.
Black Christmas - Un Natale rosso sangue (film 2006)
Black Christmas - Un Natale rosso sangue (Nadâł négar - Un Nadâł rós cuma 'l sangṿ) 'l è 'n film ad scarésa canadéś e americàṅ dal 2006 ad Glen Morgan, arfacimènt dna pelìcula umònima dal 1974 ad Bob Clark.
1863 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Black Christmas - Un Natale rosso sangue (film 2006)
Custàda nóṿ migliòṅ ad dòlar, la pelìcula la 'n à pò fat sù vint-i-òṅ e mèś.
Sunt
'L è drē a davśinàr-'s al Nadâł e la sgnōra Mac (Andrea Martin) l'invìda 'l ragàsi dla scōla a pasàr la fèsta da lē. A s trata dla Kelly Preseley (Katie Cassidy), muróśa 'd Kyle Langton (Oliver Hudson), dla Melissa Kitt (Michelle Trachtenberg), dl’Heather Lee (Mary Elizabeth Winstead), dla Lauren Hanon (Crystal Lowe), dla Clair Crosby (Leela Savasta), dla Dana (Lacey Chabert) e dla Megan Helms (Jessica Harmon).
Cla cà famìja lè l'è la cà in du in di an Stanta e Utànta i èṅ sucès di fat ad sangṿ a i mémbar dla famìja 'd William Edward Lenz (Robert Mann) dit Billy. Sò màdar, ch'l'iva sèmp'r udiâ lò e sò marè (Peter Wilds), dòp avér masâ 'l sò spóś p'r arfàr-as na vita c'n al sò amànt (Howard Siegel), l'iva sarâ dènt'r a 'l tasèl mòrt Billy ma l'iva anc fat na fiōla sèg quànd lò 'l éra incōra 'n ragasōl, l’Agnes (Dean Friss). Soquànt an dòp, la nòt ad Nadâł, Billy al gh l'à fata pagàr masànd-la insém a 'l sò amànt e pò 'l à anc cavâ via 'n òć a l’Agnes finénd in na parśòṅ par ciucâ in dla suca.
Mént'r al ragàsi i s pàs'n i rigài, Billy al gh la cava a scapàr via masànd la guàrdia pròpria quànd in cà i rìv'n anc la Leigh Colvin (Kristen Cloke), ch'la pésca sò surèla Clair ch'la n s cata piò, Kyle, ch'al vrév gusàr cun la Kelly anc se pò al s dava da far anc cun la Megan, e l’Eve Agnew (Kathleen Kole), studénta bruta ch'la piga, ch'la gh'à da cunsgnàr un rigàl a l’Heather.
Una dòp cl'atra al ragàsi i mōr'n ad òpra 'd Billy parchè adès i èṅ lōr la sò famìja.
Culegamènt estéran
}}
Casa da mort
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
El casi da mort i gh'àn la forma 'd un cuntenidōr ch'al tegna dèinter in dla só miśùra, al corp dal mort. Al fóra 'l è fat ed lègn mèinter che 'l dedàinter 'l è fat 'd un cuntenidōr śinchê, ch'al tegna bèin strica la salma sàinsa ch'a gh'sìa dla comunicasiòun edl intèren col ded fóra edla casa.
Referèinsi
}}
1113
Al 1113 'l è 'n an dal XII sécol dal Calendàri gregoriàn.
159
Al 159 'l è 'n an edl II sécol dal Calendàri gregoriàn.
.scholarships
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l avrîl dal 2015.
Auròra (Culuràdo)
{{Metacaixa
Auròra (Aurora in ingléś, a s lèś /əˈrɔərə/ o anc /əˈrɔːrə/) l'è na sità dal Culuràdo ad tarśènt-vintsincmìla abitànt a 'l incìrca, la tèrsa più granda dal paéś e la 54śma di Stat Unî.
Masèl 'd Auròra dal 2012
Al 20 ad Luj dal 2012, un śōv'n ad vint-quàt'r an c'n i cavìi tint 'd aràns, James Holmes, 'l à sparâ a i spetadōr dla prima dal film ad Batman Il cavaliere oscuro - Il ritorno masànd-an dódas e frénd-an sinquànt'òt.
Culegamènt estéran
}}
Cereal Killer Soundtrack
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2| ♂: Tell me you wanna touch me. ♀: Tell you what? ♂: Oh, yeah. ♀: Ooo, show me that monkey you got there. ♂: Ah, here? ♀ 2: Hey, what's the monkey? ♂: This is the monkey, baby, say hi, say hi to the monkey, the monkey likes you. ♀: Will it bite? ♂: Yeah, Y, No, he doesn't bite as long as you're nice to him, no, no he won't bite you, nah, I want you to pet the monkey now. ♀: 'kay? Does it like that? ♂: Yeah ha ha. ♀: Like, right like, oh, right there?| ♂: Dì'm ch'at vō tucàr-um. ♀: Dir-at còśa? ♂: Oh, sè. ♀: Ooo, fà'm védar cla sìmia ch'at gh'à lè. ♂: Ah, chè? ♀ 2: Vê, che sìmia sē't drē dir? ♂: Ca-la chè la sìmia teśôr, salùta, salùta la sìmia, a la sìmia ta gh piàś. ♀: Mòrśg'la? ♂: Sè, S, Nò, la n mòrśga minga in fiṅ tant ch'at fà a mōd sèg, nò, nò la n t murśgarà briśa, và-là, a vój ch'at carés la sìmia adès. ♀: Và-la bèṅ? Fàg-j-a bèṅ acsè? ♂: Sè ah ah. ♀: Cuma, pròpria cuma, oh, pròpria lè?|House Me Teenage Rave, 1993|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
Cereal Killer Soundtrack (La culòna sunóra dal cereàł sasèṅ) 'l è 'l prim àlbum in studi di Green Jellÿ ch'al mét insém di pès ch'i s catàv'n in sla caséta vìddeo Cereal Killer d'l an prima.
Cereal Killer Soundtrack 'l è dvintâ disc 'd òr in di Stat Unî, in Cànada e in dla Śelànda Nóva e disc ad plàtin in Austràglia, vindénd da piò ad dū migliòṅ e mèś ad còpi in tut al mónd.
Braṅ
Tut i pès i èṅ stâ scrit p'r i „Green Jellÿ“ a part qvéi sgnâ chè 'd sóta.
Furmasiòṅ
}}
Chris O'Donnell
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Christopher Eugene O'Donnell, cgnusû méj cuma Chris O'Donnell (Winnetka, 26 ad Śugn dal 1970) 'l è 'n atōr e prudutōr americàṅ. 'L à fat la part ad Robin in di film ad Joel Schumacher Batman Forever e Batman & Robin.
In dla sò caréra 'l à recitâ in soquànt telefìlm cuma The Practice - Professione avvocati, Grey's Anatomy, NCIS - Unità anticrimine, NCIS: Los Angeles e Hawaii Five-0.
'L è spuśâ cun la Caroline Fentress ch'la gh'à dâ sinc fiōi. I gh piàśan dimóndi gl'arti marsiàli esénd sintùra négra in Taekwondo, Karate, Judo e Hapkido.
Àtar prugèt
}}
L'altro lato del letto
{{Metacaixa
{{Film }}
{{CITAZIONE|Na cumèdia tut sès e divertiment.|Tagline dal film}}
Sunt
La Sonia (Paz Vega) l'è na śōvna ch'la s pasa 'l tèmp a pituràr e a far di vistî par na sò amìga ch'la lavóra a teàtar, la Lucía (Nathalie Poza). Al sò muróś al viṿ sèg da soquànt an e al s ciàma Javier (Ernesto Alterio). Al gh'à 'n amìg ad nóm Pedro (Guillermo Toledo) ch'a sò vòlta 'l è impgnâ cun la Paula (Natalia Verbeke). Un dè chi lē la gh diś ch'la s è inamuràda 'd 'n àt'r óm, dònca la stòria fra lōr dū la finìs lè ma in tut al manéri par lē i prévan cuntinuàr listés a èsar di amìg.
Pedro al s fà dal dmandi par psēr imaginàr chi 'l è lò. In gènar al dóni i tórnan sèmpar cun di èx muróś ma la Paula la in gh'iva sōl dū e òṅ 'l è andâ a star in Mèsic e c'l àtar, Daniel (Daniel González) 'l è dvintâ fnòć. Purtròp par lò 'l amànt nóṿ dla sò dóna 'l è Javier ch'al s la gusa ad nascòst in 'n hutèl ma al n gh'à minga 'l curàǵ ad vudàr al sac anc se cl'atra la và sèmp'r adrē. Chi lò al s fà dar in prèst na cà in muntàgna da na sò èx, la Monica (Blanca Marsillach), parchè 'l à prumìs a la Paula ad pasàr un fiṅ 'd stmana sèg, po al próa anc a śibìr-ag Pedro esénd che lē l'è incóra puta. Ma chi lò in cal méntar 'l à dâ 'l incàrag a 'n investigadōr privâ, Antonio Sagaz (Ramón Barea), ad tgnir adrē a la Monica par bcar al sò rivàl in amōr. E Sagaz 'l à tirâ śò i dū amànt mént'r i s baśàvan.
Culegamènt estéran
}}
17 ed nuvèmber
Al  l'è al 321śum dè dal calendàri gregoriàn (322śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 44 dè a la fin dl'an.
Anna Identici
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Quando saremo a Reggio Emilia il mio moroso sarà in piazza, bella mia sei arrivata, dimmi un po' come la và.|Quànd a sarém a Réś al mè muróś al sarà in piàsa, la mè bèla at sē rivàda, dì-'m un pôc cum la và.|Quando Saremo a Reggio Emilia, 1974|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
L’Anna Identici (Castigliòṅ, 30 ad Luj dal 1947) l'è na cantànta itagliàna.
Biugrafìa
Fiōla 'd un feruvér, la Identici fiṅ da pìcula la s divertìs a cantàr in soquànt spetàcui pruvinciài fra la Lumbardìa e l'Emìglia. Dòp la sò partecipasiòṅ a 'l Fèstival al Castrucâr dal 1964, al preśentadōr Mike Bongiorno al la sarnìs par far la valéta in dal sò prugràma La fiera dei sogni.
'L an dòp la vins al Fèstival ad Śurîg c'n al braṅ Un bene grande così, pò la tōś part a 'l Fèstival ad Sanremo c'n un pès scrit par lē da Bruno Lauzi, Una rosa da Vienna.
Sèmp'r in dla sità di fiōr la Identici la preśénta in dal 1968 qvéla ch'la dvintarà la sò canta più famóśa, Quando m'innamoro. Anc Bob Dylan e i Grateful Dead i faràṅ na versiòṅ da 'l viṿ ad cal pès chè durànt i sò cuncèrt insém dal 1989.
In dal 1969 la próa a masàr-as ma al la scampa, in tut al manéri la càmbia al sò stîl, pasànd da èsar na ragàsa àqua e savòṅ a far la cantànta imgnàda, laurànd anc c'n Umberto Bindi.
Culegamènt estéran
}}
Grazie per la cioccolata
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Un thriller négar bujènt!|Tagline dal film}}
'L è stâ preśentâ fóra cuncōrs a 'l Fèstival ad Venèsia dal 2000 parchè Claude Chabrol 'l éra mémbar dal giurìa.
Sunt
In di dintór'n ad Luśànna la Marie-Claire (Isabelle Huppert), dita Mika, presidènt dl'indùstria ad ciuculàda Muller, la sa spóśa in cumùṅ cun al famóś pianìsta André Polonski (Jacques Dutronc). Soquànt an dòp, cun la còpia ch'in cal méntar la s éra mulàda e pò spuśàd' incóra, la s fà avànti na śuvnòta ciamàda Jeanne (Anna Mouglalis) ch'la diś 'd èsar la fiōla d'l óm (a sò dita a 'l uśdàl i ìvan scambiâ dū putèṅ) e la gh dmanda ad dar-ag dal lesiòṅ par preparàr-la cum a ś dév p'r un pruvèṅ p'r èsar tòlta in cunservatòri. Al muśicìsta e la ragàsa i tàc'n a cumpurtàr-as cum s'i fùsan dabòṅ pàd'r e fiōla, mìstar e aléva.
La sgnóra Mika la fà incòsa par dar cónt'r a la śóvna. Chi lē la dvénta amìga ad Guillaume (Rodolphe Pauly), fiōl dal pianìsta abû da n'atra dóna, la Lisbeth, prima ch'la murìs in na manéra minga ciàra, durànt la separasiòṅ d'l óm da la Marie-Claire.
Culegamènt estéran
}}
1283 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1283, mo invéci 'l an 1283, 't ê da 'ndèr chè) Al 1283 (milduśeintutantatrī, milleduecentoottantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1282 (milduśeintutantadū) e 'l vin prìma dal 1284 (milduśeintutantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCLXXXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milduśeintutantatriéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Abbronzatissimi
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
1631 (nùmer)
{{Metacaixa
Abbronzatissimi
In dla culòna sunóra dal film i s càtan di pès 'd Edoardo Vianello (Abbronzatissima), dla Gloria Gaynor (Can't Take My Eyes Off You), ad Pino Daniele (’O scarrafone), ad Zucchero (Diavolo in me), 'd Ivano Fossati (La mia banda suona il rock), ad Jovanotti (Ciao mamma) e àt'r incóra.
1631 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1631, mo invéci 'l an 1631, 't ê da 'ndèr chè) Al 1631 (milseseinttreintùn, milleseicentotrentuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1630 (milseseinttrèinta) e 'l vin prìma dal 1632 (milseseinttreintadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCXXXI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseinttreintunéśim post.
Abbronzatissimi
Sunt
Durànt la stagiòṅ dal vacànsi 'd Istâ in Rumàgna i s incróś'n al stòri ad soquànt persunàǵ.
1631 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Abbronzatissimi
Sunt
Stufa dal sò matrimòni c'n al pruprietàri 'd un stabilimènt balneàri dimóndi pēś, l’Aurora (Alba Parietti) la créd 'd avēr catâ in dal cantànt ad pianobar Willy Damasco (Jerry Calà) 'l óm bòṅ par far fóra sò marè Osvaldo (Renato Cecchetto).
La śōvna Isabella (Nathalie Caldonazzo), inamuràda 'd un dutōr ad culōr ciamâ Mustafà (Salvatore Marino), l'al preśénta a i sò genitōr reasiunàri (Arnaldo Ninchi e Mariangela Giordano).
Dū uperàj minciòṅ ad Milàṅ, Teo (Teo Teocoli) e Mauro (Mauro Di Francesco), par psēr cucàr méj i faṅ finta 'd èsar di migliardàri in vacànsa a 'l Grand Hutèl ad Rìmin ma i vìnan fargâ da 'n làdar, Gaspare (Enio Drovandi), in dal méntar ch'i èṅ insém a dū ragàsi 'd acòrd sèg, la Monica (Monika Rebel) e la Fiorella (Sonia Grey).
L’Elide (Eva Grimaldi), putàna vèneta amiradōra 'd Pretty Woman, la lavóra p'r al papòṅ Marcellino (Pier Maria Cecchini). Quànd chi lò al partìs cun na braśigliàna, lē la s mét c'n al purtēr 'd albêrg Willy (Franco Oppini), ch'al finśìva 'd ès'r òrub par scultàr méj tut i fat ad chi àtar.
Culegamènt estéran
}}
.健康
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l avrîl dal 2015.
902 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 902, mo invéci 'l an 902, 't ê da 'ndèr chè) Al 902 (novseintdū, novecentodue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 901 (novseintùn) e 'l vin prìma dal 903 (novseinttrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseinteduéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Non ho sonno
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Al dà più śgriśōr ad Jack al Squartadōr.|Tagline dal film}}
Non ho sonno (A n gh'ò mia són) 'l è 'n film ad scarésa dal 2001 ad Dario Argento girâ tut a Turèṅ. 'L è stâ girâ c'n un budget stimâ ad quàtar migliòṅ ad dòlar faghénd pò sù da piò ad sinc migliàrd ad franc sōl in Itàglia.
Al gh'à abû dū nomination a i nàstar 'd argìnt, p'r al muntàǵ dl'Anna Rosa Napoli e par la culòna sunóra di Goblin. La “Filatéla dal Fatōr” druàda in dal film l'è stada scrita par sò fiōla, l'Asia Argento.
Sunt
Turèṅ 1983. Al baghét Giacomo Gallo (Stefano Dionisi) al véd 'l umisìdi ad sò màdar fat c'n un sibiōl ad metàl. Al cumisàri Ulisse Moretti (Max Von Sydow) al gh prumét ch'al ciaparà al sasèṅ. Darsèt an dòp dū putàni i vènan masàdi, la prima in sal trên, la secónda in stasiòṅ, e qvést parchè i ìvan tòlt sù par śbali na busta 'd un sò cliènt cun dèntar dal foto e di artìcui ligâ a i masamènt dal pasâ.
Ulisse, in cal méntar andâ in pensiòṅ, al s mét a pascàr Vincenzo De Fabritiis (Luca Fagioli) dit al "Naṅ", un scritōr ad śai ch'a s cardìva ch'l is masâ in alóra almànc tri parsòni. Al gh dà na maṅ anc Giacomo, turnâ in dal sità piemuntéśa da Róma in du al s éra stablî, par savēr chi 'l è stâ a masàr sò màdar. Gallo al 'n inprufìta p'r andàr a catàr i sò vèć amìg Lorenzo (Roberto Zibetti) e la Gloria (Chiara Caselli), na ragàsa ch'la sòna l'arpa.
I masamènt i tàc'n ad nóṿ e 'l killer al lasa sèmpar, davśèṅ a i cadàvar, di artàj ad cartòṅ cun la fórma ad bèsti tut al vòlti difarènti: gat, cunèṅ, sign, nimàl e gal, tgnénd a drē a la "Filatéla dal Fatōr", un lìbar par putèṅ scrit soquànt an prima pròpria da 'l Naṅ prima ad butàr-as śò in dal Po, acsè a s pinsàva.
Par savér-an da piò, Ulisse e Giacomo i vaṅ a cà dla màdar dal "Naṅ", la Laura De Fabritiis (Rossella Falk).
Culegamènt estéran
}}
An angel and Paul
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|A salta fóra 'n àngil e la gh tōś al cōr... ma cuś a s lōga dadrē a cal grugn lè acsè dōls?|Tagline dal film}}
An angel and Paul (’N àngil e Paul), cgnusû anc cuma Inseguendo la felicità (Curénd adrē a la cuntintésa), 'l è 'n film rumàntic e dramàtic tedésc dal 2002 girâ par Manfred Stelzer.
La pelìcula l'è stada giràda a Berlîṅ.
Sunt
La Maria (Eva Haßmann) l'è na ragàsa tedésca 'd vint-siē an dimóndi dasfurtunàda in dla vita e in amōr ma la gh cónta incóra. Esénd ch'la s è inamuràda 'd 'n avucàt impiegâ un studi legàł ciamâ Paul Häusler (Pierre Besson), la próa a tacàr butòṅ sèg a 'l supermarcâ ma chi lò al n la caga gnanc anc parchè 'l è bèla spuśâ cun la Louise (Gunda Ebert) e 'l gh'à na fiōla ciamàda Laura (Klaudia Balawender). Purtròp par lò la ragàsa l'è pèś dna piàtla e la gh tîṅ adrē in fiṅ a cà, pò la s insfìlsa in dal sò palàs e la gh diś «S'ta m tóc mè a m mét a sigàr!».
A fòrsa 'd andàr-'g adrē la Maria la gh la cava a far inamuràr Paul però pò la decìd ad tiràr-'s indrē par via 'd un segrét ch'la s pòrta dèntar: la fà di tragatèṅ par cònt 'd un sèrt Charly (Ingo Naujoks). Mandâ fóra 'd cà da sò mujēr ch'l'à naśâ tut, Paul al và a star cun la Maria, ch'la vōl cambiàr vita, in na cà ch'al gh'à mis a dispuśisiòṅ al sò culéga Hans (Paul Faßnacht).
Culegamènt estéran
}}
Al compâgno Don Camél
al pōl arfêres a:
Giàrdia làmblia
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Giàrdia làmblia (nóm sientìfic “Giardia lamblia”, cgnusùda anc cuma “Giardia intestinalis” o “Giardia duodenalis”) l'è 'n protozoo parasìta flagelâ di èsar vertebrâ dla famìja di “Hexamitidae” ch'al viṿ in dl'àqua. In d'l óm al finìs in dal budèli cauśànd un mâł ciamâ giardìaśi ch'al fà vgnir al cagaròt, mâł a la pansa e diśidratasiòṅ. Al s cata da spés anc in di nimài e in dal simi. Al prim ch'l à studiâ al gènar 'l è stâ Antoni van Leeuwenhoek in dal 1681 ch'l iva guardâ a 'l micruscòpi al sò caghét anc se pò al nóm al daśvèṅ da 'l biòlug francéś Alfred Giard.