cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Inserzione pericolosa 2
Sunt
La Holly Parker (Kristen Miller) la tîṅ adrē a 'l pùblichi relasiòṅ p'r i sò cliènt pîṅ 'd bèsi ad New York. Incóra puta, la spartìs 'l apartamènt cun na sò culéga dimóndi ambisióśa ch'la n guàrda in fàcia a ninsòṅ, la Jan Lambert (Brooke Burns). Dòp avēr fat sès c'n un sò cliènt ch'al gh'iva 'n risturànt nóṿ da vèrar e da publiciśàr, David Kray (Todd Babcock), la Holly la dvènta anc la sò muróśa, ma par pôc parchè la Jan la gh la cava a far-'s-'l anca lē. Incasàda négra, la Holly la i mòla tut dū e la s mét a pascàr 'n àt'r apartamènt lśénd di anùnsi su i giurnài.
La Holly la decìd acsè 'd andàr a star da la Tess Kositch (Allison Lange), n'infarméra ch'la gh'à pròpria 'n apartamènt blèṅ dimóndi. Esénd anc lē puta, la Holly la decìd ad preśentàr-'g un sò culéga, Sam (James Madio), ma dòp al prim apuntamènt la Tess la tórna a cà dgénd che chi lò 'l iva pruâ a viulentàr-la. La Holly la fà fadìga a créd'r-ag parchè la sò amìga la móstra di ségn ch'la n è minga tant un chilo e difàti prima la s vistìs e la s pètna cuma lē, pò la n s fà minga di prubléma a masàr. La prima a murìr l'è la Jan, pò 'l è David a finìr in dla slò lista.
Faster, Pussycat! Kill! Kill!
Al regìsta al gh'à abû soquànt prubléma cun gl'atōri: la Lori Williams la n saìva briśa guidàr, la Tura Satana la vliva far sèmpar qvél ch'a gh parìva a lē e giràr dal séni in manéra difarènta méntar la màdar dla Susan Bernard, ch'la gh'iva séd'ś an, la s lamintàva sèmpar che Meyer al la tulìs śò sèmpar tròp pôc.
Sunt
Lung la via i s férman par far al pîṅ in na stasiòṅ ad rifurnimènt e da luntàṅ i véd'n un vèć (Stuart Lancaster) su na scrana a rudèli cun sò fiōl sèg. Chi lò al gh'à di mùscui ma i al ciàman listés “Al Vegetàł” (Dennis Busch) parchè al n dascór mai. Al benśinàr (Mickey Foxx) al gh diś ch'al vèć al viṿ in un ranch in ruìna insém a i sò dū fiōi e che di bèsi al gh 'n à dimóndi.
Al tri Pussycat i decìdan 'd andàr a catàr-al par fargàr-'g incòsa.
Culegamènt estéran
}}
Black Christmas - Un Natale rosso sangue (film 1974)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Prima 'd Freddy Krueger, prima 'd Jason, 'l ùnic, inimitàbil... Nadâł négar.|Tagline dal film}}
Black Christmas - Un Natale rosso sangue (Nadâł négar - Un Nadâł rós cuma 'l sangṿ) 'l è 'n film ad scarésa canadéś dal 1974 ad Bob Clark, al regìsta ad Porky's, cunsiderâ un caplavōr dal gènar.
Al gh'à abû 'n arfacimènt in dal 2006, Black Christmas - Un Natale rosso sangue, ad Glen Morgan. 'L è stâ girâ a fra 'l 25 ad Mars e 'l 11 ad Maǵ spendénd 686.000 dòlar canadéś a 'l incìrca e muciànd-an sù da piò ad quàtar migliòṅ. Par la part dla sgnōra Mac a s éra pinsâ a la Bette Davis mént'r al rōl ad Peter 'l éra stâ śibî a 'l inìsi a Malcolm McDowell che però 'l à dit ad nò.
In di Stat Unî 'l è vgnû pò fóra c'n al tìtul ad „Silent Night, Evil Night“.
Sunt
'L è drē a davśinàr-'s al Nadâł e 'd nòt 'n óm al s insfìlsa in dal tasèl mòrt dna cà in du i vìvan dal studènti 'd un culéǵ par fémni. A tgnir-'g adrē a gh pènsa la sgnōra Mac (Marian Waldman), una ch'la gh dà dèntar c'n i cichét e ch'la lóga dal butìgli dapartùt. La Jessica Bradford (Olivia Hussey) la ricév na ciamàda a 'l telèfun da 'n piciâ in dla tèsta ch'al gh dà dla rója nimàla, pò la curnéta la pasa a na śbucàda sò para, la Barbara Coard (Margot Kidder), ch'la gh diś ad dar al cas a sò surèla o sinò ad mét'r-al in dal cûl a sò nóna che tant la pinsarà ch'a sia sōl na supòsta. 'L óm al n la tōś minga tant bèṅ e al mét śò dgénd-ag ch'al la cuparà.
La Claire Harrison (Lynne Griffin) la n è mia 'd acòrd c'n al cumpurtamènt dla sò amìga e la và acsè in dla sò cambra par far sù 'l valìś e turnàr a cà. Rivàda sù la sènt al gat Claude śgnulàr, la và a véd'r in d'l armàri e la cata 'l manìac ch'al la masa anvlupànd-'g un sachét ad plàstica, ad qvéi druâ par quaciàr i vistî, in cô, pò al la pògia insìma a scrana a dòndul in dal tasèl.
Al dè dòp al pàdar dla vitma (James Edmond) al riva lè par purtàr-la a cà p'r al vacànsi, al gh'iva apuntamènt sèg, ma al n la véd briśa e al s mét in pinsēr anc se la sgnōra Mac la gh diś ch'l'è fàcil ch'la sia andàda a far dal còmpri. In cal méntar la Jessica la và a catàr al sò muróś, Peter Smythe (Keir Dullea), un studènt ch'al sòna 'l piàṅ, par dir-ag ch'la spèta 'n putèṅ ma ch'la vōl aburtìr, a n gh'è stòri.
Mént'r al sgnōr Harrison al và a pascàr sò fiōla in di parc, la sgnōra Mac la mōr cupàda in dal tasèl cun 'n unsèṅ ch'al gh'iva tirâ cónt'r al sasèṅ. Al sergînt Nash (Doug McGrath) al n dà minga a mènt a la denunsìa di genitōr dla Claire e dal sò amìghi Barbara e Phyllis Carlson (Andrea Martin) cardénd ch'la sia da na quàlc banda a gusàr ma invéci 'l sò muróś Chris Hayden (Art Hindle) al n sà gnint. Peter, ch'al gh'à intensiòṅ ad dar-'g un taj c'n al cunservatòri, al dmanda a la Jessica ad spuśàr-al ma lē l'è 'd 'n àt'r avìś. Pò a gh'è 'l prubléma d'l abòrt: Peter al gh l'à sèg parchè la in dascór cuma s'a fus un quèl cuma tajàr-as via gl'ungi di pē e al và via dgénd-ag: «Ta t in pintirà, a t al giùr».
Quànd in dal parc a vèṅ catâ 'l còrp dna ragasōla, al tenènt Kenneth Fuller (John Saxon) al s dà finalmènt na mòsa e al mét sóta cuntròl al telèfun dla Jessica sprand acsè ad bcar al spurcaciòṅ ch'al la minàsa. Méntar fóra i putèṅ i cànt'n Adeste fideles a la Jess, al manìac al fà fóra la Barbara méntar la pònsa a lèt.
Culegamènt estéran
}}
6 ed disèmber
Al  l'è al 340śum dè dal calendàri gregoriàn (341śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 25 dè a la fin dl'an.
.xbox
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l zógn dal 2015.
Atacamèint
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} 'L atacamèint (attaccamento in itagliàṅ), 'l è na manéra ed tóres e 'd conportères, tra dō persòuni, ch'a strìca un legàṁ particolèr tra lōr dō.
A s in pōl catèr el raìś in cal ligàṁ primàri ch'a gh'è tra 'n putèin e cla persòuna granda ch'a s'è tolta a cōr che lò 'l chersìs bèin, la só mama o anca 'n èter caregiver. {{CITAZIONE2|L’Attaccamento può essere definito come un sistema dinamico di comportamenti che contribuiscono alla formazione di un legame specifico fra due persone, un vincolo le cui radici possono essere individuate nella Relazione Primaria fra Madre e Bambino. La madre fornisce al bambino una “base sicura” (Figura di Attaccamento) dalla quale egli può allontanarsi per esplorare il mondo e farvi ritorno.|'L Atacamèint al s pōl considerèr damànd na manéra ed móvres e 'd conportères ch'i iùten a mètr in pē 'n ligàm particolèr tra do persòuni, un ligàm ch'a s in pōl catèr el raìś in dla Relasiòun Primària tra la Mèder e 'l Putèin. La mèder la śibìs a 'l putèin cla “tèra sicùra” (Figùra 'd Atacamèint) perchè lò al s'in pòsa śluntanères a esplorèr al mond e anc turnèrgh indrē.|Psicologia, psicopatologia, psichiatria, ed G. P. Guaraldi, 2018. |DIALETTO={{carpś}}|LINGUA={{it}}}}
Cuś'in dìś la Psicologìa
Soquànt psicòlog, in particolèr John Bowlby e Mary Ainsworth, i àn strulghê di esperimèint, la Strange situation, e oservê diferèinti sorti 'd atacamèint di putèin ala só mama, per vìa 'd catèr dal teorìi ch'i spieghìsen cum'a s vin sù s'a s gh'à avû dimòndi o pòc atacamèint col caregiver da cìc. Dòp 'd avér oservê el rispòsti ed soquànti mèdri ai só putèin ch'i i ciamèven col só piant da cichìn cichìn, e la manéra ed tórsla e 'd mucèr sù un caràter schifiltōś, difidèint, o tranqvìl di putèin, i psicòlog i àn catê prìma 3, pò più tèrdi, 4 manéri diferèinti 'd atacamèint di putèin ala só mama: In dal specìfic, a s è catê che 'n atacamèint sicùr ala mama o a 'l papà, o ala nòna, al permèt a 'l putèin 'd èser più tranqvìl e interesê a esplorèr 'l ambiìnt dintórna. Mèinter che di atacamèint più problemàtic i lasen al putèin preocupê e minga tant liber ed crèser sèinsa soquànt difèt ed caràter.
183 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 183, mo invéci 'l an 183 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 183 (seintutantatrī, centottantatre in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 182 (seintutantadū) e 'l vin prìma dal 184 (seintutantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CLXXXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al seintutantatriéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1143
Al 1143 'l è 'n an dal XII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Nobody's Baby
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Dū put strampalâ e na putìna da par lē in un film fra cumèdia e thriller.|Tagline dal film}}
Nobody's Baby (La putìna 'd ninsòṅ) l'è na cumèdia dramàtica americàna dal 2001 scrita e dirèta par David Seltzer
La pelìcula, giràda in dal stat dal Utah, l'è stada preśentàda a 'l Sundance Film Festival.
Sunt
Billy Raedeen (Skeet Ulrich) 'l è 'n delinquènt ad vint-siē an da 'l cōr bòṅ e anc un pôc ingiangulâ. 'L è sòlit far al sò rubarìi insém a 'n redneck ciamâ Buford Dill (Gary Oldman), un tisi ch'a gh bruśa sèmp'r al cûl.
Na nòt, méntar 'l è drē a scapàr via da la pulisìa, al salva na putìna da na màchina ch'l'éra drē a ciapàr fōg e 'l decìd ad tgnir-'s-la lò. Par dar-ag quèl da magnàr, al dmanda ajùt a na camaréra 'd un bar, la Shauna Louise (Radha Mitchell), ch'la 'l pòrta sèg in dal pòst bandunâ in du la viṿ dènt'r a na roulotte insém a 'l sò óm ch'al la pìcia sèmpar, Vern (Peter Greene), e a di àtar sò amìg.
Billy al cgnós acsè l’Estelle (Mary Steenburgen), na dóna ch'l'à péna dâ in adusiòṅ al sò putèṅ ch'al gh'éra nâ dâ pôc par far-'g avēr na vita mijōra dòp èsar stada lasàda da sò marè Sonny (Matthew Modine), 'l indiàṅ Dog Havasu (Gordon Tootoosis) e la biónda Stormy (Anna Gunn) ch'la gira sèmpar tuta śgulàda.
Culegamènt estéran
}}
La Ninfomanìa, o Tratê dal furōr edl ùter
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
"La Ninfomanìa, o Tratê dal furōr edl ùter" ("La Nymphomanie, ou Traité de la fureur utérine" al só tìtol originêl), 'l è stê 'n tratê 'd Medśèina publichê da 'l dutōr Jean Baptiste Louis de Thesacq de Bienville ad Amsterdam in dal 1771 indû a s evlìva spieghèr al cuminciamèint, i perchè e 'l conseguèinsi dla ninfomanìa c'ma malatìa. {{CITAZIONE2|On entend par Nymphomanie un mouvement dérégié des fibres dans les Parties Organiques de la femme. Cette maladie est différente de toutes les autres, en ce que celles-ci attaquent subitement, & annoncent presque sur le champ, par des symptomes évidens, toute leur malignité, celle là au contraire se cache presque toujours sous le dehors imposteur d'un calme apparent, & souvent elle est déjà d'un caractére dangereux, qu'on ne s'est pas encore apperçu, non seulement de ses progrès, mais même de ses commencemens. Quelquefois la malade qui en est atteinte a un pied dans le précipice, sans se douter du danger.|Per Ninfomanìa a s intènd un muvimèint minga regolê dal fibri in dal Pèrti Orgànichi edla dòna. Cla malatìa chè l'è diferèinta da tùti chegli ètri, perchè mèinter che quisti chè i culpìsen subìt e i fàn vèder, quèśi lè in dal camp, per di sintom evidèint, tùt al só mêl, quela là invéci la s nascònd quèśi sèimper sòta n'aparèinsa 'd chèlma ded fóra, e despès la gh'à bele un caràter 'd perìcol, ch'a nn'es s'n è minga incòr adê, minga sōl di só progrês, mo anca di só inìsi. Dal volti, la malèda ch'la in vin tolta sù la gh'à un pē in dal precipìsi, sàinsa adèr-es dal perìcol.|Da 'l "Capìtol secònd, indû a s espiéga in generêl cuś 'l ē la Ninfomanìa o Furōr edl Ùter" in "La Nymphomanie, ou Traité de la fureur utérine", De Bienville, 1771|DIALETTO={{carpś}}|LINGUA={{fr}}}}
{{CITAZIONE2|Quoique la Fureur Utérine soit une passion morbifique assez constamment semblable à elle-même dans les différens sujets où elle se rencontre, elle souffre cependans des variations sinon essentielles, au moins accidentelles dont il est important de s'instruire, pour suivre exactement cette maladie dans tous les degrés, c'est pourquoi je la distingue 1.° en commençante, 2.° en confirmée, 3.° en désespérée. Dans le premier état, la raison jouit encore de tous les droits, la vertu est encore capable de causer mille remords, les saletés dont l'imagination est remplie, trouvent à combattre des impression de pudeur & d'honnêteté qui donnent encore le courage d'en repousser la malignité; ou, si on leur cede, on a grand soin de le cacher sous le voile impénétrable du mystére.|Bèin che al Furōr edl Ùter al sìa na pasiòun morbìfica dimòndi sumigliànta a sè stèsa in di diferèint sogêt indû la s cata, mo però al sufrìs ed variasiòun se gnanc esensièli, mo alméno secondàri indû 'l è importànt 'd ès'r informê, per tgnìr drē a cla malatìa chè in tùt i só grêd, 'l è per quèl lè che mè a la sernìs 1.° in ch'l'è drē a tachèr, 2.° in confermèda, 3.° in disperèda. In dal prìm stadi, la ragiòun la gôd incòr ed tùt i só dirìt, la virtù l'è incòr bòuna 'd avér-egh mìl rimòrs, el sporcherìi ch'i impinìsen l'imaginasiòun, i caten da bat'r-es cun dagli impresiòun ed pudōr e onestê ch'i dàn incòr al curâǵ ed mandèr vìa la malignitê; o, s'a s egh casca, a s gh'à incòr na gran capacitê ed cuacèr-la sòt'a 'l vēl impenetràbil dal mistēr.|Da 'l "Capìtol quêrt, In sìm'a i grêd e ai sintom dal Furōr edl Ùter" in "La Nymphomanie, ou Traité de la fureur utérine", De Bienville, 1771|DIALETTO={{carpś}}|LINGUA={{fr}}}}
Colegamèint estèren
}}
113
Al 113 'l è 'n an edl II sécol dal Calendàri gregoriàn.
Paradòs d'l avucàt
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Al “paradòs d'l avucàt”, cgnusû anc cuma 'l “paradòs ad Pitàgura”, 'l è 'n paradòs cuntâ da Aulo Gellio in „Al nòt antìghi“ par dir che 'n argumènt dal vòlti al pōl anc ès'r arbaltâ par rivàr a dal cuncluśiòṅ dal tut difarènti, specialmènt in àmbit furèns e pulìtig in dua i gìran di persunàǵ ch'i èṅ i as ad brìscula in fat ad dascōrs specióś e in dal pascàr al cavìl giùst, dita acsè par rìdar.
Descrisiòṅ dal paradòs
Evatlo, un grèc śōvan e pîṅ 'd bèsi, al vliva studiàr da 'l sufìsta Pitàgura 'l art dal dascórar élt e dal tratàr al càuśi. Par far-ag da insgnànt, Pitàgura al s éra mis 'd acòrd sèg che mità di bèsi dal cumpèns al i arév ciapâ subìt mént'r al rèst al sarév stâ saldâ in dal mumènt che Evatlo 'l arév vins la sò prima càuśa da avucàt. Finìdi 'l lesiòṅ però al śōvan al n s è minga dâ da far par tacàr cal mistēr lè, sarnénd invéci la pulìtica, dònca i bèsi i n rivàvan mai.
Pitàgura al s è stufâ e, p'r avēr al sò cumpèns, 'l à purtâ davànti a i giùdas Evatlo ch'a sò vòlta 'l à decìś ad difénd-'r-as da par lò. A cal punt lè Pitàgura, c'n òṅ di sò ragiunamènt, 'l à dit a 'l sò studènt ch'l arév vins in tut al manéri esénd che s'al giùdas al gh'is dâ ragiòṅ, lò al sarév stâ custrét a pagàr par la senténsa mo anc listés in c'l àtar caś parchè 'l arév vins la sò prima càuśa da avucàt, donca p'r i pat a gh'éra da saldàr l'atra mità dla paga.
Evatlo, arbaltànd la fritàda, 'l à dit invéci a 'l sò mìstar ch'a vìns'r al sarév stâ lò in tut al manéri parchè s'al giùdas al gh'is dâ ragiòṅ a n gh sarév da pagàr gnint mo anc in c'l àtar caś esénd ch'l arév pardû la càuśa da avucàt, dònca a n éra minga incóra 'l mumènt par saldàr al dèbit, tgnénd adrē a i pat.
I giùdas, avénd da tratàr un caś difìcil e cuntraditòri, i aṅ lasâ pèrdar.
}}
.homedepot
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l zógn dal 2015.
XX/XY
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
XX/XY (id.) 'l è 'n drama rumàntic americàṅ dal 2002 scrit e dirèt p'r Austin Chick. Al tìtul al fà riferimènt a la còpia 'd crumuśòma 23 ch'i èṅ difarènt fra fémni e masć.
La pelìcula, ch'l'è stada preśentàda a 'l Sundance Film Festival, l'à muciâ sù sènt-quatarmìla dòlar 'd incàs.
An 1330
I an 1330 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 1330 infìn a 'l 1339 ciapê dèinter anca lò.
XX/XY
In dla culòna sunóra dal film i s càtan di pès di Sonic Youth (Kool Thing), di The Insects cun l’Alison Moyet (Le Soleil Est Revenu), di Pixies (Something Against You), di Arrested Development (Mama's Always Onstage) e àt'r incóra.
Sunt
La Sam (Maya Stange) e la Thea (Kathleen Robertson) i èṅ dū amìghi ch'i stùd'n insém a 'l Sarah Lawrence College ad New York. Na sira a na fèsta i cgnós'n un ragàs ch'al fà di diśégn animâ, Coles Burroughs (Mark Ruffalo), e i decìd'n ad purtàr-'s-'l a lèt p'r un śuglèṅ a tri. Cla purcàda lè la i fà divertìr dabòṅ ma la i mét anc dimóndi in imbaràs, in tut al manéri i tri śōv'n i decìd'n ad cuntinuàr a védar-'s incóra.
P'r al fèsti 'd Nadâł la Thea la ciàma 'l sò amìg Sid (Kel O'Neill) p'r un quèl a quàtar ma purtròp la fèsta l'è ruinàda p'r al fat che a lē a gh vîṅ al gòmit. Chi àtar dū a gusàr però i gh vànan listés ma pò in primavéra l'è 'l tùr'n anc dla Thea ch'la s fà dar da Sid. La Sam la gh in diś quàtar parchè i èṅ dal ròbi che cun di amìg i n s fànan minga ma pò, pinsànd a la sò cundisiòṅ, a gh vîṅ al magòṅ parchè l'à savû da Coles che chi lò, prima 'd cgnósar-la, 'l iva bèla fat sès cun una méntar lē gnint. Anc Sid 'l è śò e 'l piànś parchè al vliva èsar sōl 'n amìg par la Thea e minga 'l sò amànt.
Durànt n'atra fèsta la Sam la và a lèt c'n un śuvnòt parchè l'éra arliàda ma pò la s pintìs e la dmanda scuśa par telèfun a Coles ch'al la pardòna dgénd-ag che cla situasiòṅ lè la farà dvintàr al rapòrt più stric. In séguit però chi lò al gh la fà pagàr gusànd la Thea davànti a i sò òć. Dòp la ciulàda la ragàsa la taca a sigàr dand-ag dal stròns méntar Sid al spud' in fàcia a la Thea. L'è ciàra a cal punt lè ch'l è méj dar-'g un taj.
Il caso Trafford
{{Metacaixa
XX/XY
Sunt
Déś an dòp la Sam l'incróśa par caś Coles davànti a na palèstra e la 'l invìda a bévar quèl. Chi lò adès al stà cun la Claire (Petra Wright) méntar lē l'è incóra puta e la Thea l'à tòlt marè, Miles (David Thornton). Fra la Sam e Coles a s déśda incóra la vója 'd far dal purcàdi insém e in un dòpmèśdè 'd Istâ, dòp avēr-la jutàda a sarnìr na màchina da cumpràr, a sucéd dabòṅ. La Claire la tórna a cà prima e, vdénd-la in salòt, la sènt ch'a gh'è quèl ch'a traśa.
Culegamènt estéran
}}
Il caso Trafford
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Lò al l'iva vduda, sintî al sò tucàdi, al saìva ch'l'eśistìva.|Tagline dal film}}
Il caso Trafford (Al caś Trafford) 'l è 'n drama fantasientìfig britànic dal 1971 ad Ralph Thomas trat da 'n racònt cic dal 1954 ad John Wyndham da 'l tìtul „Random Quest“.
Sunt
Méntar 'l è drē a far véd'r a 'l sò amìg Tom Lewis (Denholm Elliott) e a Sir Henry Larnstein (Laurence Naismith) al funsiunamènt 'd un sò aparéć, 'n aseleradōr ad partisèli, al fìśig Colin Trafford (Tom Bell) 'l è vitma 'd 'n incidènt parchè quèl a và mâł durànt 'l esperimènt.
Quànd al s déśda 'l òm al n s arcòrda più gnint, a gh pâr ad vìvar 'n arbgàt parchè al s cata in un mónd difarènt da 'l suo, in du lò 'l è 'n scritōr spuśâ cun n'èx balarìna ciamàda Ottilie Harsham (Joan Collins). Chi lē, stufa 'd tut i sò tradimènt e dal sò visi par la butìglia, la vrév divursiàr ma Colin al s inamóra dabòṅ 'd lē, sicûr 'd èsar drē a vìvar la situasiòn dal „binàri dópi“, praticamènt na vita paraléla a la sua. Quànd al ròbi fra i dū i s giùstan, al siensiâ al vîṅ a savēr che la Ottilie la gh'à 'n brut mâł a 'l cōr e ch'a gh armàgn pôc da scampàr. Quànd la dóna la mōr fra i sò bras, Colin al s déśda da 'l còma in du 'l éra finî dòp 'l incidènt.
Dascurénd dla Ottilie cun Tom, chi lò al gh diś ch'l'è stada sōl 'n insùni ma Colin 'l è invéci dl'idéa che la dóna l'eśìsta dabòṅ. Pascànd-la c'n al cugnóm Fletcher di sò arcòrd, Trafford al riva a savēr ch'a gh'è na sèrta Tracy (Joan Collins) ch'al fà l'hostess e ch'la prév ès'r al dópi dla Ottilie in dal sò mónd.
Al siensiâ al s mét a pascàr-la parchè al vōl ch'la faga 'n intervènt a 'l cōr par salvàr-as prima ch'a sia tròp tard.
Culegamènt estéran
}}
Jim Varney
{{metacaixa
{{dialort|dial=Miranduléś}}
James Albert Varney, Jr. (Lexington, Kentucky, 15 ad Śugn dal 1949 - Whitehouse, Tennessee, 10 ad Farvàr dal 2000) cgnusû méj cuma Jim Varney, 'l è stâ 'n atōr, un còmig e 'n ardupiadōr americàṅ.
Biugrafìa
Dòp avér ciapâ 'l diplòma, Jim al s iscrìv a l'università, la Murray State University, e durànt i sò studi al taca anc a lauràr cuma atōr a teàtar. Da la mità di an Stanta in avànti al ciàpa anc dal part in soquànti prudusiòṅ televiśìvi cuma Operazione sottoveste dal 1977 in dua 'l fà 'l persunàǵ 'd Seaman Broom.
918 (nùmer)
{{Metacaixa
Jim Varney
Biugrafìa
In dal 1996 al gira dū epiśòdi dal telefìlm Pappa e Ciccia, pò al dà la vóś a 'l persunàǵ ad Slinky Dog in Toy Story e Toy Story 2.
918 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 918, mo invéci 'l an 918, 't ê da 'ndèr chè) Al 918 (novseintdeśdòt, novecentodiciotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 917 (novseintdersèt) e 'l vin prìma dal 919 (novseintdeśnōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMXVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintdeśdotéśim post.
Jim Varney
Culegamènt estéran
}}
918 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 918 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 col 459: Fatoriśasiòun:
1144
Al 1144 'l è 'n an dal XII sécol dal Calendàri gregoriàn.
112
Al 112 'l è 'n an edl II sécol dal Calendàri gregoriàn.
Fantasmi
{{Metacaixa
Niente baci sulla bocca
{{Metacaixa
Fantasmi
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Niente baci sulla bocca
{{Film }}
Fantasmi
{{Film }}
{{CITAZIONE|A n vèrar mai la pòrta d'l al da 'd là.|Tagline dal film}}
Niente baci sulla bocca
{{CITAZIONE|A pòs far praticamènt incòśa p'r i bèsi... ma a n baś minga.|Tagline dal film}}
Fantasmi
Fantasmi (Fantàśma) 'l è 'n film ad scarésa fantaśióś girâ in dal 1979 par Don Coscarelli, ch'al 'l à anc scrit, c'n un budget ad sōi tarśènt-mila dòlar. La pelìcula la 'n à pò muciâ sù dódas migliòṅ a 'l incìrca.
Niente baci sulla bocca
Niente baci sulla bocca (Minga baś su la bóca) 'l è 'n film dramàtic dal 1991 'd André Téchiné.
Jackie Chan
{{Metacaixa
Niente baci sulla bocca
Sunt
Stuf ad vìvar su i mònt di Pirenéi, al śōvan Pierre (Manuel Blanc) al partìs p'r andàr a far 'l artìsta a Parì. Mént'r al stùddia recitasiòṅ al tira avànti lavànd śò a 'l uśdàł. Lè al cgnós n'infarméra puta 'd quarànt'an, l’Evelyne (Hélène Vincent), ch'la gh dà na cambra in afìt gusànd sèg na quàlc vòlta. In séguit al dvènta amìg ad Saïd (Roschdy Zem), un ragàs ch'al mùcia sù quèl faghénd sès par bèsi cun di óm. Chi lò al gh preśènta dū fnòć in là c'n i an, al prudutōr Romain Dumas (Philippe Noiret) e al sunadōr ad viulunsèl Dimitri (Ivan Desny), ma Pierre 'l è daśgustâ 'd cal mónd lè.
Fantasmi
Al gh'à abû anc tri séguit: Fantasmi II dal 1988, Fantasmi III - Lord of the Dead dal 1994 e Phantasm IV: Oblivion dal 1998.
Jackie Chan
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Fantasmi
Sunt
Tommy (Bill Cone), dòp avér cgnusû na dóna vistìda 'd vióla, al decìd ad purtàr-la in un simitèri par far na quàlc purcàda sèg ma a gh và mâl parchè chi lē la gh mòla na scurtlàda cupànd-al. A dir dabòṅ lì lē la n è briśa na fémna ma 'n óm ch'al s pòrta adrē al scutmàj ad Tall Man (Angus Scrimm), 'l Óm Élt. A 'l funeràl i tōśan part dū di sò amìg, Reggie (Reggie Bannister) e Jody (Bill Thornbury) e da luntàṅ anc al fradèl più pìcul ad qvést chè, Mike (A. Michael Baldwin), ch'l i tîṅ 'd òć c'n al binòcul.
Niente baci sulla bocca
Sunt
Quànd Pierre al vîṅ licensiâ 'l è però custrét a bàtar dabòṅ druànd al nóm ad “Romain” e tgnénd adrē a dū règhli, al n al ciàpa briśa e minga baś in bóca. Lung al stradi al cgnós na ragàsa ch'la fà la putàna anc lē, l’Ingrid (Emmanuelle Béart). I dū i s inamóran e i vrévan scapàr insém ma la śōvna la lavóra p'r un papòṅ.
Sidney Lumet
{{Metacaixa
Niente baci sulla bocca
Culegamènt estéran
}}
Sidney Lumet
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Fantasmi
Sunt
Mike 'l à pardû i sò genitōr da pôc e al gh'à paùra ch'a pòsa sucédar quèl anc a Jody. Dòp la serimògna, al baghét al véd ch'al becamòrt, che pò al sarés al Tall Man in parsòna, al n saplìs minga la casa da mòrt ma al la pòrta dèntar. Curióś ad savér-an da piò, Mike al gh và a drē e acsè al pōl védar che lò al fà dvintàr i cadàvar di naṅ ciamâ lurkers par pò mandàr-i, par 'n us spasi-tempuràl, in na dimesiòṅ a part in dua 'l i dróa cuma di sèruv. In dal sò còmpit, al Tall Man al s sarvìs ad bòci vulànti ad metàl chi èṅ bòni ad cupàr śbuśénd i tésć dal vitmi par via dal sò punti ch'i gh sàltan fóra prima dal cuć.
Jackie Chan
Chan Kong-Sang, cgnusû méj c'n al nóm 'd art ad Jackie Chan (Hong Kong, 7 'd Avrìl dal 1954, a s lèś [ˈjackiə chan] in ingléś), 'l è 'n atōr (specialmènt in pelìculi 'd asiòṅ), lutadōr 'd art marsiàli, regìsta, prudutōr, còmig, senegiadōr, imprendidōr, dupiadōr e cantànt cinéś.
Sidney Lumet
Sidney Arthur Lumet (Filadèlfia, 25 ad Śugn dal 1924 - New York, 9 'd Avrìl dal 2011, a s lèś ['sɪdni luːˈmɛt] in ingléś), cgnusû méj cuma Sidney Lumet, 'l è stâ 'n regista, senegiadōr e prudutōr ad film americàṅ.
Fantasmi
Culegamènt estéran
}}
Sidney Lumet
In dal 2005 'l à purtâ a cà 'n Prèmi Òscar a la caréra dòp ch'l iva cuncōrs par vìns'r-al par quàtar vòlti sénsa mai cavàr-'g-la, in dal 1958 par La parola ai giurati, in dal 1976 par Quel pomeriggio di un giorno da cani, in dal 1977 par Quinto potere e in dal 1983 p'r Il verdetto.
Da 'l 1949 a 'l 1954 'l è stâ spuśâ cun l'atōra Rita Gam.
Jackie Chan
'L à tacâ a far di film in di an Ssanta ma al s è fat cgnósar specialmènt par na pelìcula dal 1972, Dalla Cina con furore. In dal lòti 'l è sèmpar lò ch'a cumbàt sénsa far-as rimpiasàr par dal cóntar-figùri.
Sidney Lumet
Biugrafìa
Uriginàri dna famìja ebrèja, Lumet a 'l inìsi di an Sinquànta al lavóra cuma regìsta a teàt'r e in soquànt séri televiśìvi.
Jackie Chan
Al 13 ad Nuvémbar dal 2016 'l à ciapâ 'l Prèmi Òscar a la caréra.
Sidney Lumet
Biugrafìa
Al fà 'l sò debùt a 'l cìnema a trénta-tri an girànd al film La parola ai giurati, na pelìcula cun prutagunìsta Henry Fonda ch'la dascór dal rasìśum e dla viulasiòṅ di dirìt sivìl e ch'l'è bòna 'd vìns'r al Lèòṅ 'd Òr a 'l Fèstival ad Berlîṅ. Al sucès dal film al gh vèra 'l pòrti a Hollywood e Sidney al gh'à la manéra 'd lauràr cun dal star cuma la Sophia Loren in Quel tipo di donna (1959), l'Anna Magnani e Marlon Brando in Pelle di serpente (1960), la Katharine Hepburn in Il lungo viaggio verso la notte (1962), Rod Steiger in L'uomo del banco dei pegni (1964) e Sean Connery in La collina del disonore (1965).
In di an Stanta al gira dū impurtànt film cun Al Pacino, Serpico (1973) e Quel pomeriggio di un giorno da cani (1975), e 'l śal internasiunàl Assassinio sull'Orient Express, trat da 'n rumànś dl'Agatha Christie. Cun Quinto potere dal 1976 al vins un Golden Globe mént'r invéci i dū prutagunìsta Peter Finch e la Faye Dunaway i vìns'n al Prèmi Òscar.
Jackie Chan
Àtar prugèt
}}
Sidney Lumet
Biugrafìa
In di an Utànta al s fà nutàr p'r al film Il verdetto cun Paul Newman (1982) e Il mattino dopo (1986) cun la Jane Fonda mént'r al sò arfacimènt dna pelìcula ad John Cassavetes dal 1980 cun prutagunìsta la Sharon Stone, Gloria, 'l è 'n mèś fiàsc.
Al sò ùltim lavōr, prima 'd murìr p'r un linfòma in dal 2011, 'l è 'l thriller dramàtic dal 2007 Onora il padre e la madre cun Ethan Hawke.
Culegamènt estéran
}}
Gòmit
{{Metacaixa
Al gòmit, da 'l latìn vomĭtus, 'l è 'l lìquid, alimentàr o minga alimentàr, ch'a s buta fóra sénsa vlēr par la bòca quànd a sa stà mâł e ch'al riva drit da 'l stómag. A séguit 'd 'l urt dal gòmit e dl'ingòsa i mùscui dla pansa i s mōvan da par lōr, al càrdias al s vèra e cal misćiùs ch'a s fōrma in dla pansa dòp avéra magnâ (salìa, magnàr biasâ, bava, sûg gàstric e via dascurénd) al finìs ad fóra.
Durànt al gòmit, ch'al partìs su órdan 'd un sèntar narvóś ch'al s cata in dal sarvèl, la bóca la s pōl impinìr anc ad salìa e i òć ad làgarmi. Quànd a s gh'à 'l urt dal gòmit ma a n gh la cava briśa a 'rmétar, a s pōl jutàr-'s insfilsànd al mànag 'd un cuciàr in dla bóca o anc sōl un dî.
Culegamènt estéran
}}
Paraplegìa
{{Metacaixa
(Lēś anca eli avertèinsi generèli a 'l riguêrd di cuntgnû di artìcol dla Wikipedia) La paraplegìa l'è na cundisiòun dal fìśic di cristiàn 'd quand el gambi i n'sàinten brìśa i stìmol o ch'i s móven pôc o anc ch'i n's móven per gnint.
I perchè ed cla cundisiòun chè i s caten in na leśiòun dal perti dal midòl spinêl ed sòta a T1, la prìma vèrtebra dal bùst, e i pólen deśgnìr da n'infesiòun o da na bóta sćiancadóra, o da 'n cancher, 'n asidèint a 'l vèini, la sclerōś a plachi o la spina bìfida e vìa acsè. La leśiòun da mêś a chi nèruv spinêl chè l'impedìs la bòuna traśmisiòun di segnêl nervōś da e vers el gambi, in di cunfròunt dal contròl dal servêl e dal servelèt: soquànti volti a s pōl sintìr i stìmol mo minga cavèr-'gh-la ed mōv'r el gambi e invéci dagli ètri volti a s egh la cheva ed dèr di cmad ai mùscol mo minga a sintìr el percesiòun ch'i deśvìnen da 'l gambi, cun diferèint livêl ed compromisiòun. Cun la paraplegìa a dvèinta ùtil druèr di aiùt per móv'r-es, chi sìen dal stampèli, dal grùci, na carusèina e vìa descurènd.
Colegamèint estèren
}}
Ultimo mondo cannibale
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
Ultimo mondo cannibale (Ùltim mónd canìbal) 'l è 'n film ad scarésa dal gènar “canìbai” dal 1977 ad Ruggero Deodato.
A 'l èstar 'l è cgnusû anc c'n i tìtui ad “¡Mundo canibal! ¡Mundo salvaje!” in Spaggna, “Le dernier monde cannibale” in Frància, “De Laastse Kanninbalen” in Germàgna e “Jungle Holocaust” in di Stat Unî.
Sunt
'L antrupòlug Rolf (Ivan Rassimov), 'l inśgnēr Robert Harper (Massimo Foschi), al pilòta 'd aparéć Charlie (Sheik Razak Shikur) e l'infarméra Swan (Judy Rosly) i rìv'n in dla giùngla dgl'ìśuli Mindanao par pascàr-ag dal petròli par cònt dna cumpagnìa americàna. In sal pòst i gh'èṅ bèla qvéi dal Camp baś 4, Romand e Willer, ma i n rispóndan minga a la ràddio e pò al sò téndi i èṅ vōdi, giusà parchè. Quànd però Rolf al cata na lansa cun dal sangṿ, e pò anc na tèsta marsa, 'l è ciàr ch'in dla giùngla a gh'è di salvàdag dla tribù di Manabu, óm armàś a l'età dla préda e ch'i càmpan faghénd dal canibalìśum. Chi lōr, durànt la nòt, i ciàpan la Swan. La matìna gl'àtar tri i la vaṅ a pascàr ma Charlie al mōr subìt insfilsâ par na bòcia 'd śmalta impinìda ad spróc a punta ad bambù ch'a gh'è rivàda adòs a péndul, na trapla di salvàdag inśgnàda bèṅ.
Sinténd un fōg impìs, Rolf e Robert i vàn'n a védar da cla banda e i bècan i salvàdag litgàr-as la carna dla Swan ch'l'éra drē a cōśar. Adès a gh'è da scapàr via e in présia ma a n è minga un quèl fàcil catàr 'l aparéć stand in na giùngla. Rolf al s pèrd mént'r i éran drē a pasàr un fiùm in śatra e Robert 'l armàgn acsè da par lò. Pîṅ 'd fam al magna 'n funś ma pò al stà mâł, a gh vèṅ al gòmit vérd e al pèrd i sèns. Al vèṅ catâ subìt da i salvàdag e purtâ via. Ligâ atàc a na préda, i gh sćiàncan via tut i vistî e òṅ al gh tira via 'l arlói par magnàr-'s-al. La tribù la créd che lò al sia 'n uśèl e ch'al sàppia vulàr parchè 'l è rivâ in aparéć, i al mét'n acsè in na gàbia insém a 'n àquila. Al giōran dòp di baghét, par schèrs, i gh tìran di giaròṅ cóntar.
Quànd l'àquila la vèṅ druàda cuma lésca par ciapàr un cucudrìl da magnàr, Robert al capìs ch'al pròsim al sarà lò. Cun na préda dada in cô a dū salvàdag, 'l inśgnēr al s libra e al pòrta sèg la Palen (Me Me Lay), na dóna ch'la gh'iva mustrâ dla cumpasiòṅ faghénd-ag na pugnéta anc se lò 'l iva dmandâ dl'àqua. La gh sarvìs specialmènt par savēr qvél ch'a s pōl bév'r e qvél ch'a s pōl magnàr.
Mènt'r i scàpan via, lò al véd na dóna dar a la luś na putìna e pò butàr-l' in dal fiùm da magnàr p'r un cucudrìl. Robert al decìd dòp ad far-'s un bagn in dal fiùm ma al l'à pinsàda mâł parchè al s ciàpa soquànti sangvétuli adòs e la Palen la s in prufìta par scapàr via. Robert al s arlìa e al la và a pascàr. Quànd al la cata al gh mòla dū marùc par métar-la in riga e pò al la viulénta. Al dè dòp, quànd al s darséd, al cata dla ròba da magnàr, dla fruta e di àtar quèi ch'a n s sà minga cuś i sìan, pò la dóna la gh pòrt' anc un pés. Lung al viàś a salta fóra Rolf ch'l è incóra viṿ anc s'al gh'à 'n śnòć pîṅ ad matéria.
Culegamènt estéran
}}
1088 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1088, mo invéci 'l an 1088, 't ê da 'ndèr chè) Al 1088 (mileutantòt, milleottantotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1087 (mileutantasèt) e 'l vin prìma dal 1089 (mileutantanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MLXXXVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileutantotéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Natale di sangue
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Lò al sà quànt at sē stâ catìṿ.|Tagline dal film}}
Natale di sangue (Nadâł ad sangṿ) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1984 ad Charles E. Sellier Jr.. 'L è stâ girâ in dal stat dal Utah, a Heber City e a Salt Lake City.
'L à fat sù dū migliòṅ e mèś ad dòlar a 'l incìrca, esénd-an custâ òṅ, e al gh'à abû quàtar séguit e 'n arfacimènt. In Itàglia 'l è cgnusû anc c'n al tìtul ad „Silent Night“.
Sunt
'L è la vigìglia 'd Nadâł e 'l pìcul Billy Chapman (Danny Wagner) al pasa na nòt d'arbgàt quànd un rapinadōr vistî da Pàdar Nadâł al férma la sò màchina lung la via e al gh cópa i sò genitōr, James (Geoff Hansen) e la Sally (Tara Buckman), lasànd-al da par lò c'n al sò fradlèṅ, Ricky (Max Broadhead). I dū baghét i finìs'n in 'n urfanutròfi dal sōri, al Saint Mary. Billy 'l è armàś traumatiśâ e al fà di diségn cun di masamènt a òpra ad Pàdar Nadâł e la Màdar Superiōra (Lilyan Chauvin) la gh siga adrē, la 'l liga a lèt e la dróa la sìngia par punìr-al, sōl la sōra Margareth (Gilmer McCormick) l'è bòna sèg.
Dvintâ più grand, Billy (Robert Brian Wilson) al cata lavōr in dal negòsi ad śugàtui dal sgnōr Sims (Britt Leach) e al cgnós na cumésa ch'a gh piàś dimóndi, la Pamela (Toni Nero), e 'n cap repârt minga tant gustóś, Andy (Randy Stumpf). Custrét a métar-'s adòs al custùm ad Pàdar Nadâł par far cuntènt chi putèṅ, Billy al pèrd la tèsta quànd al véd la Pamela e Andy lugàr-'s in un cantòṅ par far dal purcarìi. Cuma 'l à sèmpar dit sò nunòṅ (Will Hare), Pàdar Nadâł al pòrta i rìgai sōl a la gint bòna ma a qvéi catìṿ a gh la fà pagàr e anc dimóndi. Billy, persuàś 'd èsar dabòṅ Pàdar Nadâł, al masa òṅ adrē a c'l àtar Andy, la Pamela, al sgnōr Sims e par finìr cl'atra cumésa, la sgnōra Randall (Nancy Borgenicht), pò al tōś na manàra p'r andàr a mét'r a pòst la gint dal paéś ch'la fà a l'arvèrsa. Al taca cun la Denise (Linnea Quigley), una ch'la pénsa sōl a gusàr a la vigìglia.
Culegamènt estéran
}}
1647 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
1875 (nùmer)
{{Metacaixa
1647 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Slither (film 2006)
{{Metacaixa
.montblanc
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l zógn dal 2015.
Slither (film 2006)
{{dialort | dial=Miranduléś}}
1875 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1875, mo invéci 'l an 1875, 't ê da 'ndèr chè) Al 1875 (mileotseintestantasìnc, milleottocentosettantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1874 (mileotseintestantaquàter) e 'l vin prìma dal 1876 (mileotseintestantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCLXXV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintestantasinchéśim post.
Slither (film 2006)
{{Film }}
1875 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Slither (film 2006)
{{CITAZIONE|Na fam da paùra.|Tagline dal film}}
Slither (Traśàr) 'l è 'n film ad scarésa dal 2006 scrit e dirèt par James Gunn.
Sunt
Un meteurît cun dènt'r un parasìta aglièṅ al sa stiànca 'd nòt in un bòsc dla Carulìna dal Sud, darènt a la sitadìna 'd Wheelsy. In cal méntar la Brenda Gutierrez (Brenda James), sénsa che sò marè (Darren Shahlavi) al saìs gnint, la s véd in cal pòst là insém a 'l sò amànt Grant Grant (Michael Rooker), stuf da 'l fat che sò mujēr Starla (Elizabeth Banks) la n gh'is mai vója. A 'l impruvìś da i rèst meteurît a partìs un bśî ch'al s insfìls' in dal pèt d'l óm par pò stablìr-'s in dal sarvèl tulénd al sò cuntròl.
Grant al taca a 'vēr na fam da lóv ad carna, al s mét a magnàr dal bèsti ch'al cata in gir cuma caṅ e vachi, pò al taca a strasfurmàr-'s in 'n móstar tentaculàr. La sò amànta, purtàda in un fnil bandunâ, la dvènta sèmpar più grôsa a fòrsa 'd magnàr dla carna, pò a 'l impruvìś la scòpia parchè impinìda 'd parasìta, ch'al gh'iva pasâ Grant, carsû dènt'r ad lē e ch'i sumìlian a 'n misćiùs fra 'n lumagòt e na sangvétula. Cal bèsti lè i tàc'n a traśàr via dapartùt andànd in gir a pascàr la gint dal paéś. Andànd-ag dèntar par la bóca i trasfórm'n in śómbi da i scaràć curuśìṿ al sò vitmi, sugèt bòṅ sōl par purtàr dl'atra carna a Grant.
La Starla, insém a 'l sò èx muróś pulisiòt Bill Pardy (Nathan Fillion) e a na scampàda da gl'atàc di lumagòt sasèṅ, la Kylie Strutemyer (Tania Saulnier), la próa a farmàr la minàsa 'd sò marè.
16 ed disèmber
Al  l'è al 350śum dè dal calendàri gregoriàn (351śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 15 dè a la fin dl'an.
Caldarèin
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al caldarèin (secchio in itagliàṅ) 'l è cal cuntenidōr col mandeg ch'al vin bòun per dimòndi servìsi, c'ma catèr sù 'd l'àqua, purtèr ded sà e ded là un quelc lìquid, tgnìr da cât di quêl p'r an stremnèri. Un caldarèin cìc al s ciàma baślòt.
I caldarèin i s ìn vìst ed lègn, ed metâl, e incō i gh'ìn despès ed plàstica.
Colegamèint estèren
}}
111
Al 111 'l è 'n an edl II sécol dal Calendàri gregoriàn.
.azure
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l zógn dal 2015.
Infested - Lo sciame
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Î'v mai cgnusû al terōr, qvél véra?|Tagline dal film}}
Infested - Lo sciame (Infestâ - Al sam) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 2002 ad Josh Olson ch'al 'l à anc scrit. La pelìcula l'è stada giràda in dal stat ad New York, preciśamènt a Long Island e a Southold.
In dal film i prutagunìsta i bàlan scultànd la canta Da da da dal grup tedésc di Trio.
Sunt
Dòp al funeràł ad Steven (Daniel Jenkins), un grup 'd amìg ad New York al s dà apuntamènt in dla cà a 'l mâr ad Carl (Tuc Watkins) e 'd sò mujēr, la Robin (Camilla Overbye Roos). I rìvan lè 'l atōr Warren (Zach Galligan), al giurnalìsta Elliot (David Packer), l’Ellen (Lisa Ann Hadley), ch'l'à studiâ madśìna a l'università e l'è cumpagnàda lè da 'l sò óm ciamâ Bob (Jack Mulcahy), al biónd Eric (Robert Duncan McNeill) ch'l à purtâ d'l ecstasy sèg, la Mindy (Nahanni Johnstone) e la Jesse (Amy Jo Johnson).
Bob al s fiàca i maròṅ dagnóra subìt e al s in và dòp pôc tèmp méntar la Mindy la và a tōr al Sōl in spiàgia, cun Carl ch'al gh tîṅ adrē parchè, s'al n fus mia bèla spuśâ, dū cōlp al gh i darév vluntéra. Putròp par lōr un grup ad móschi mutànti, dimóndi pèś dla mósca sasìna, al tōś al cuntròl di sò còrp par mét'r-ag dènt'r i sò óṿ, anc la Robin l'armàgn vitma ad chi insèt lè. Al grup, par prutèś'r-as, al s sèra dèntar méntar chi àtar tri i èṅ fóra ma Warren 'l è mis mâł parchè al gh'à na còsa tuta marsa dòp che la Robin la 'l à śgranfgnâ a róta 'd còl.
A gh'è sōl un quèl ch'al pōl far fóra chi insèt lè maladî, la luś, méntar la mùśica l'è 'n arciàm par lōr.
Culegamènt estéran
}}
1191
Al 1191 'l è 'n an dal XII sécol dal Calendàri gregoriàn.
An 1320
I an 1320 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 1320 infìn a 'l 1329 ciapê dèinter anca lò.
Marùc
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al marùc o cuc 'l è na bóta o pugn tirê in sim'a la sùca ed n'ètra persòuna col nóchi edla màṅ.
Noti e referèinsi
}}
.bing
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l zógn dal 2015.
Skeet Ulrich
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Bryan Ray Trout (Lynchburg, 20 ad Śnar dal 1970), cgnusû méj c'n al nóm 'd art ad Skeet Ulrich, 'l è 'n atōr americàṅ.
1192
Al 1192 'l è 'n an dal XII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Snap!
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Mind and body must be free too, please take it all way, nothing to lose everything to win, let it control you hold you mold you, not the old, the new, touch it, taste it, free your soul let it invade you, gotta to be what you wanna, if the groove don't get you the rhyme flow's gonna, I'm serious as cancer when I say "Rhythm is a dancer".|Mènt e còrp i gh'aṅ da èsar lìbar pur, par piaśēr dróa'l tut, gnint da pèrdar tut da vìnsar, lasa ch'al t cuntròla ch'al t téggna sòdi ch'al t daga fórma, minga 'l vèć, al nóṿ, tóca'l, tasta'l, libra l'anma ch'la t impinìsa, at gh'à da èsar qvél ch'at vō tè, s'al ritm al n t ciàpa minga al rimi i s 'n andràṅ, a sòṅ sèri cuma 'n càncar quànd a dig "Al ritm 'l è balarèṅ".|Rhythm Is a Dancer, 1992|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
I Snap! i èṅ un grup eurodance tedésc mis in pē in dal 1989 p'r i prudutōr Luca Anzilotti e Michael Münzing.
I s èṅ fat cgnós'r in dal 1990 quànd i aṅ cantâ 'l braṅ The Power ch'al misćiàva insém la dance cun 'l hip hop pò dū an dòp c'n al sìngul Rhythm Is a Dancer, braṅ più vindû in Itàglia in dal 1992.
Culegamènt estéran
}}
Roba da ricchi
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
110
Al 110 'l è 'n an edl II sécol dal Calendàri gregoriàn.
Roba da ricchi
Roba da ricchi (Ròbi da ric) l'è na cumèdia itagliàna a epiśòdi dal 1987 ad Sergio Corbucci, ambintànda in dal sud-èst dla Frància fra Nisa e 'l Prinsipâ 'd Mònag.
Prim epiśòdi
'L imbalsâ e minciòṅ asicuradōr Attilio Carbone (Paolo Villaggio) 'l incróśa in dla strada par Nisa cla furba stramaladìda dla Dora (Serena Grandi) ch'la naśa subìt che chi lò 'l è óm giùst ch'a gh vōl par fargàr di migliàrd a l'asicurasiòṅ. Faghénd-ag crédar 'd ès'r inamuràda 'd lò, la dóna la gh diś ch'la vōl pasàr la vita sèg in n'ìśula da sógn ma prima chi lò al gh'arév da jutàr-la a far fóra sò marè, al piemuntéś Guidobaldo (Maurizio Micheli), ch'al gh'à 'n bras ad légn e ch'al vōl far na pòlisa su la sò barca. La Dora la vōl invéci far-'g-la far su la vita par pò butàr in mâr al sò còrp e tgnir-'s i bèsi. Ma la dóna la n gh'à minga intensiòṅ ad ciulàr sōl l'asicurasiòṅ.
Tèrs epiśòdi
Don Vittorino (Renato Pozzetto), in dal méntar ch'l è drē a turnàr in Itàglia dòp un viàś a Lourdes insém a i sò fedēi, al vîṅ farmâ da i servìsi segrét parchè 'l è cumpàgn a 'n óm ch'al turmènta tut al nòt gl'insùni dal prinsipésa Topazia (Francesca Dellera). Su presiòṅ dal cavalēr ch'la gh'à da spuśàr, Adalberto (Alfiero Toppetti), dal sò psicòlug (Enzo Garinei), dal munsgnōr (Vittorio Caprioli) e dal papa stés, Vittorino al gh'à d'impersunàr 'l óm dal sógn, ciamâ Dragòṅ, par far-ag pasàr cun la sò mòrt par finta la sò usesiòṅ e la sò angùstia, in manéra 'd a n far minga saltàr al matrimòni.
Culegamènt estéran
}}
.windows
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l zógn dal 2015.
26 ed disèmber
Al  l'è al 360śum dè dal calendàri gregoriàn (361śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 5 dè a la fin dl'an.
1294 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1294, mo invéci 'l an 1294, 't ê da 'ndèr chè) Al 1294 (mileduśeintnovantaquàter, milleduecentonovantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1293 (milduśeintnovantatrī) e 'l vin prìma dal 1295 (milduśeintnovantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCXCIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milduśeintnovantaquatréśim post.
Colegamèint estèren
}}
An 1310
I an 1310 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 1310 infìn a 'l 1319 ciapê dèinter anca lò.
Becamòrt
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al becamòrt 'l è cla persòuna che, per mistēr, la mèt avànti tùt quèl ch'a servìs per suplìr i mòrt, ch'a sìa la casa, al câr funeràri, la suplidùra, i fiór, i avìś e vìa descurènd.
Referèinsi
}}
309 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 309, mo invéci 'l an 309 dòp ch'l era nê Noster Sgnōr, 't ê da 'ndèr chè) Al 309 (terśeintnōv, trecentonove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 308 (terśeintòt) e 'l vin prìma dal 310 (terśeintdēś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCCIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al terśeintnovéśim post.
Colegamèint estèren
}}
109
Al 109 'l è 'n an edl II sécol dal Calendàri gregoriàn.
919 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 919, mo invéci 'l an 919, 't ê da 'ndèr chè) Al 919 (novseintdeśnōv, novecentodiciannove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 918 (novseintdeśdòt) e 'l vin prìma dal 920 (novseintvèint). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintdeśnovéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Las Pàlmas ad Gran Canària
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Las Pàlmas ad Gran Canària (Las Palmas de Gran Canaria) l'è na sità dla Spaggna ad tarśènt-utantàtri-mìla abitànt, la nòna più granda dal paéś, caplōg dgl'Ìśuli Canàri insém a Santa Cruz ad Tenerìfe. La s cata in dal nòrd-èst dl'ìśula ad Gran Canària e l'è stada fundàda in dal 1478.
La s divìd in sinc quartēr: Vegueta, Cono Sur y Tafira, Séntar, Puerto-Canteras, Sità Élta e Tamaraceite-San Lorenzo. La sò spiàgia più impurtànta la s ciàma Las Canteras e la sò sàbia la gh'à da piò ad sènt-mil' an.
In dla part a nòrd la gh'à na penìśula ciamàda “La Isleta” ch'l'è tacàda a la sità par via d'l istmo 'd Guanarteme.
Tgnénd adrē a 'n studi purtâ avànti da 'l climatòlug americàṅ Thomas Whitimore dl'università Syracuse, la sità l'è qvéla ch'la gh'à 'l clima più bèl dal mónd, esénd ch'la sò temperadùra mèdia la n và mai sóta i darsèt grâd e ad sōvar di vint-sinc grâd.
Al sò sìndig, da 'l 2015, 'l è Augusto Hidalgo dal PSOE.
Culegamènt estéran
}}
1089 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1089 (mileutàntanōv, milleottantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1088 (mileutàntaòt) e 'l vin prìma dal 1090 (milenovànta). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MLXXXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileutàntanōvéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1089 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 3 col 363: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Magnús Scheving
{{metacaixa
Saint Paul
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Magnús Scheving
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Saint Paul
Saint Paul (a s lèś /ˌseɪnt ˈpɔːl/ in ingléś da spés scurtâ in St. Paul) l'è na sità dal nòrd di Stat Unî, capitàł dal Minneśòta e secónd sèntar più impurtànt dal stat dòp Minneapolis. La ciàpa 'l sò nóm in unōr ad San Pàvel e l'è divìśa in darsèt quartēr.
La mùcia sù tarśènt-mila abitànt a 'l incìrca e la s cata in dla cuntèa 'd Ramsey a 'l incróś di fiùm Missisìpi e Minneśòta. Al sò clima 'l è cuntinentàł.