cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ace Frehley
cun i Kiss
In sal cupertìni di disc e durànt i cuncèrt i quàtar cumpunènt di Kiss i figuràvan sèmpar cun di custùm particulàr e cun dal mascri ad truc adòs. Ace al s éra sarnî par lò al persunàǵ ad Spaceman. Al druàva anc di efèt sènic ligâ a la sò chitàra Gibson Les Paul durànt i cuncèrt par far dal silti o tiràr di raś.
Al grup al s fà cgnósar specialmènt p'r al disc dal viṿ Alive! e p'r i àlbum Dressed to Kill (1975) e Destroyer (1976). Cun al lavōr dal 1977 Lovegun, Ace al taca anc a cantàr di pès (Shock me), rivànd anc a dar la sò vóś a tri braṅ in dal disc Dynasty dal 1979 (cun al sìngul 2000 man, cover di Rolling Stones). 'L an prima i quàtar mémbar dal grup i ìvan fat gnir fóra quàtar disc par sò cònt, ma sèmpar ligâ a 'l nóm Kiss, e quél 'd Ace 'l éra stâ al più vindû, cun al sìngul ad sucès New York groove.
Tèvla ed sìmbol matemàtic per data 'd introdusiòun
'L elèinc in dla tèvla chè drē al mèt in parèda soquànt sìmbol specìfic druê tùt i dè in dla matemàtica, mìs in fila per la data ch'i ìn stê druê per la prìma volta.
Ace Frehley
cun i Kiss
Dòp avér sunâ in dal concept album Music from the Elder dal 1981, Frehley al decìd ad mulàr i Kiss in dal 1982 parchè Paul e Gene i vlìvan far sèmpar quél ch'a gh parìva lōr e parchè al n éra briśa 'd acòrd cun 'l andàs muśicàl ch'al grup 'l iva tòlt cun i ùltim disc, dimóndi più alśēr e cumerciài. Inóltar, prima dal prevìst e mai fat tour ad "The Elder", Ace al fà 'n incidènt spavintóś cun la sò DeLorean.
Par véndar da piò, al grup però al fà finta listés che lò al gh sia incóra e in dal cupertìni di disc dal 1982 Killers e Creatures of the Night Ace al gh cumparìs insìma anc s'al n iva gnanc sunâ na nòta. A sunàr lè i éran stâ invéci di turnìsta cuma Bob Kulick, Adam Mitchell, Steve Farris e Vinnie Vincent: qvést chè al turà pò al sò pòst in di Kiss a partìr da 'l Dicémbar dal 1982.
In dal 1998 Frehley al tórna par soquànt an incóra in dal grup par far gnir fóra al disc Psycho Circus e par di tour mundiài ma pò al sò pòst al vèṅ tòlt par Tommy Thayer in dal 2002.
Prugèt da par lò
Dòp avér lasâ i Kiss, Ace al mét in pē na banda par sò cònt, i Frehley's Comet, e sèg al fà gnir fóra un disc cun al stés tìtul in dal 1987. In d'l àlbum i sònan Anton Fig a la baterìa ('l iva sunâ anc in di disc dal "Baś" Dynasty e Unmasked a 'l pòst ad Peter Criss), al chitarìsta e cantànt Tod Howarth e al basìsta John Regan. 'L an dòp 'l è al tùran 'd un mini-àlbum intitulâ Live + 1 e dal secónd lavōr in studi, Second Sighting cun Jamie Oldaker a la baterìa.
Da 'l 1989 in avànti i disc 'd Ace i pòrt'n al sò nóm, a partìr da Trouble Walkin dal 1989 in dua Frehley al canta lò in tut i braṅ, cun di òspit famóś cuma Sebastian Bach e Dave Sabo di Skid Row e Peter Criss. 'L ùltim sò lavōr 'l è Anomaly dal 2009.
Culegamènt estéran
}}
Gaṡöla
Gaṡöla (Gazzola in italian) l'é un cumoin italian ad 1.921 abitant in Pruvincia d' Piasëinsa.
Uslëingh
Uslëingh (Gossolengo in italian) l'é un cumoin italian ad 4.729 abitant in Pruvincia d' Piasëinsa.
19 ed maz
Al  l'è al 139° dè dal calendàri gregoriàn (140° in di an bisestìl); a gh vôl incòra èter 226 dè a la fin dl'an.
Miss Havisham
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Miss Havisham l'è ùn di personàģ prinsipêl dal romàṅś dal Charles Dickens Grandi sperànsi dal 1861. L'è na sgnóra ed meśa etê fióla ed na famìja rìca, armèśa puta dòp 'd èser steda tolta in gìr da 'n murōś ch'al gh'à ciavê dimòndi besi mo che però subìt prìma dal dè e dl'ora dal matrimòni, 'l è scapê luntàn sàinsa fèr-es piò vèder. Lē la nn'ìva catê gninta ed méj che sarèr-es strìca sù in cà cui scùr sèimper sarê anc'a la lûś dal dè, e l'ìva fermê tùti el frèci di arlói ai nōv ōr meno vèint, quand 'l era saltê al só matrimòni. Mèinter ch'la steva tùt al tèimp sarèda in cà sól a la lùś ed na quelc candéla, śvèina a 'l spèć dla tulèta, chilē la s tgnìva indòs incòr al stès vistî lung dal matrimòni e l'era dvintèda śmunta, brùta e pulvràinta. La vecia sgnuràina Havisham la tgnìva in cà na ragasóla, l'Estella, ch'l ìva vlû adotèr p'r ann armàgner propi mìa sàimper da per lē, in cla só cà sàimper voda. Miss Havisham la gh'la chèva acsè anca ed vendichèr-es a la só manéra dal tort subî, psend insgnèr a l'Estella mèinter ch'l'è drē a crèser, bela e śóvna, che chī òm i van tgnû schìs, turmintê e vinghiê da la só belèsa ed ragàsa, dai só caprìs ed ragasóla visièda e volta-bandéra.
20 ed maz
Al  l'è al 140° dè dal calendàri gregoriàn (141° in di an bisestìl); a gh vôl incòra èter 225 dè a la fin dl'an.
1512
Al 1512 'l è 'n an dal XVI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Gruparél
Gruparél (Gropparello in italian) l'é un cumoin italian ad 2.369 abitant in Pruvincia d' Piasëinsa.
Lajeado (RS)
Lajeado a l'è una sitä ad 71.481 abitànt (2010), dal Brasil in dal Stät adl' Rio Grande do Sul.
Storia
La sitä l'è stä fundä al 20 ad màrs dal 1856 e la s'ciama adsä par via d'i fiümm ch'i fàvan d'i cascä in s'i sàss, che in Portoghês is ciaman ''lajeados.
Melanie Oudin
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Melanie l'è stada bòna 'd vìns'r un tìtul WTA e siē ad qvéi d'l ITF rivànd a èsar la nùmar trént'òṅ dal mónd al 19 'd Avrìl dal 2010. Insém a Jack Sock l'à vins al tìtul ad dópi misć a gl'US Open dal 2011.
Caréra
La Melanie la taca a śugàr a tènis in dal 2006 in soquànt turnèo di Stat Unî. In dal 2007, a séd'ś an, l'è bòna ad bàtar la Chanelle Scheepers, l'Andrea Petković, l'Alexandra Dulgheru, l'Ayumi Morita e la Varvara Lepchenko.
L'americàna la taca bèṅ al 2008 cun na semifinàl a Clearwater e na finàl a Fort Walton Beach in dua la pèrd da la Barbora Záhlavová-Strýcová par 3-6 7-5 6-7. A Indian Wells i gh dànan na carta salvàdga e lē la riva a 'l secónd tùran farmànd-as cun la Francesca Schiavone par 1-6 1-6. In Maǵ la pèrd in di quàrt in d'l ITF da sinquànta-mila dòlar 'd Indian Harbour Beach cun la Bethanie Mattek-Sands ma in Luj l'è la vòlta bòna par métar-'s in bisàca 'l tìtul ad Lexington. In Agóst la pèrd in dal Bronx da l'Elena Bovina e la finìs 'l an c'n i quàrt a Quebec City (6-7 1-6 da la Bethanie Mattek-Sands) a la puśisiòṅ 177 dal mónd.
In dal 2009 la tōś part a i turnèo 'd Indian Wells e ad Miami cun dū carti salvàdghi in bisàca ma la và fóra subìt cun la Lucie Šafářová e la Daniela Hantuchová. La fà méj a Charleston in dua la riva in di utàṿ (4-6 1-6 da la Marion Bartoli) e pò in Maǵ la vins dū tìtui ITF da sinquànta-mila dòlar ad fila. In Luj la pasa 'l qualificasiòṅ a Wimbledon e pò la bat la Sybille Bammer par 4-6 6-4 6-2, la Jaroslava Švedova par 3-6 6-2 6-4 e la Jelena Janković par 6-7 7-5 6-2 prima ad farmàr-as cun l'Agnieszka Radwańska in di utàṿ par 4-6 5-7. La fà cumpàgn anc a Stanford in dua la pèrd incóra da la Marion Bartoli. In Istâ la s qualìfica a Los Angeles e a Cincinnati baténd la Melanie South e la Varvara Lepchenko ma pò la pèrd subìt cun la Daniela Hantuchová e cun l'Ana Ivanović. A gl'US Open però la fà la vōś grôsa dvintànd la masa-rusi dal turnèo. La Melanie difàti la mét in riga, una adrē cl'atra, l'Anastasija Pavljučenkova 6-1 6-2, l'Elena Dement'eva 5-7 6-4 6-3, la Marija Šarapova 3-6 6-4 7-5 e la Nadia Petrova 1-6 7-6 6-3. In di quàrt però la patìs un 2-6 2-6 da la Caroline Wozniacki. A la fiṅ d'l an la pèrd la finàla ad Fed Cup cun l'Itàglia: i sò singulàr i finìsan 6-7 2-6 cun la Francesca Schiavone e 5-7 2-6 cun la Flavia Pennetta.
Al sò 2010 al partìs cun na scunfìta a Hobart cun la Sara Errani: 6-3 3-6 5-7 al puntéǵ. In Favràr la riva in semifinàl a Parì a 'l quèrt in dua la céd in tri sét a l'Elena Dement'eva. A Memphis la fà i quàrt (acsè cuma a Charleston) mént'r a Indian Wells la patìs subìt un 6-3 3-6 0-6 da la Roberta Vinci. In sla tèra rósa la mét in fila quàtar prim tùr'n a Róma (1-6 3-6 da la Bethanie Mattek-Sands), Madrid (3-6 4-6 da la Vera Zvonarëva), Varsàvia (0-6 2-6 da la Magdaléna Rybáriková) e a 'l Roland Garros (5-7 2-6 da l'Anabel Medina Garrigues) ma a và mâł anc in sl'èrba. A Quebec City la s férma in di quàrt cun la Lucie Šafářová, pò la sèra 'l an cun na finàla ITF a Phoenix: 3-6 6-7 da la Varvara Lepchenko.
In dal 2011 l'americàna la n è bòna ad vìnsar mai dū pardìdi ad fila. A Fes la riva in di quàrt (5-7 7-5 0-6 da l'Alberta Brianti) ma la s imprufìta dal bandòṅ dla Polona Hercog a 'l secónd tùran (la n taca gnanc a śugàr). La cuntìnua acsè anc in dal 2012 in fiṅ in Avrìl in dua la vins 'l ITF ad sinquànta-mila dòlar ad Charlottesville, 7-6 3-6 6-1 a l'Irina Falconi. A 'l Roland Garros la riva a 'l secónd tùran (2-6 3-6 da la Sara Errani pò finalìsta) pò finalmènt la vins al sò prim turnèo WTA in sl'èrba ad Birmingham baténd l'Ekaterina Makarova in semifinàl par 6-4 3-6 6-2 e la Jelena Janković in finàl par 6-4 6-2. A Quebec City la ciàpa la paga da la Kristina Mladenovic in di quàrt, 0-6 1-6. In Nuvémbar la vins 'l ITF ad New Braunfels baténd la Madison Keys e la Mariana Duque-Mariño in finàl ma a Phoneix la cata la sò bistiàsa négra, la Bethanie Mattek-Sands, ch'la la manda a cà subìt, par la sèsta vòlta su siē. In tut al manéri la Melanie la gh la cava a finìr in dal primi sènt śugadōri a 'l mónd, a 'l 84śum pòst.
In dal 2013 la mét in fila quàtar prim tùran e sinc qualificasiòṅ mancàdi. A Róma la pasa 'n tùran cun l'Ekaterina Makarova ma l'è un bandòṅ dla rusa sóta 6-2 5-7 2-4. In Setémbar la vins 'n àt'r ITF a Las Vegas dand un 5-7 6-3 6-3 a la Coco Vandeweghe, pò i rìvan tri semifinàli ad fila, sèmp'r in turnèo ITF. In dal 2014 l'è custréta a śugàr praticamènt sōl in dal sircùit ITF in dua la riva in semifinàl a Contrexeville (2-6 2-6 da l'Irina-Camelia Begu) e in finàl a Carson in dua la céd par 4-6 4-6 a la Nicole Gibbs.
Nòti
}}
Gli anni più belli (film 2020)
{{Metacaixa
{{Film }}
{{dialort | dial=Piasintëin}}
I ann püsä bèi (Gli anni più belli) all'è un film dal 2020 dirigì da Gabriele Muccino.
La culòna sunòra ll'è ad Nicola Piovani, ma la cansòn c'add dà al tìtol al film (Gli anni più belli) all'è ad Claudio Baglioni.
Storia
Al film al conta la storia ad quätar amìs (Giulio, Gemma, Paolo e Riccardo), in quarant'ànn, da quand i'eran picéin al dì d'incò.
Ligamm ad föra
}}
977 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 977, mo invéci 'l an 977, 't ê da 'ndèr chè) Al 977 (novseintestantasèt, novecentosettantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 976 (novseintestantasē) e 'l vin prìma dal 978 (novseintestantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMLXXVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintestantasetéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Lügagnàn
Lügagnàn (Lugagnano in italian) l'é un cumoin italian ad 4.300 abitant in Pruvincia d' Piasëinsa.
21 ed maz
Al  l'è al 141° dè dal calendàri gregoriàn (142° in di an bisestìl); a gh vôl incòra èter 224 dè a la fin dl'an.
I delitti del gatto nero
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Al mistēr al sia vòsc!|Tagline dal film}}
I delitti del gatto nero (I masamènt dal gat négar) 'l è 'n film ad scarésa fat a epiśòdi dal 1990 ad John Harrison.
'L à fat sù da piò ad sédas migliòṅ ad dòlar in di sōi Stat Unî esénd-an custâ tri e mèś a 'l incìrca.
Sunt
La stria Betty (Deborah Harry) la tórna a cà, dòp ès'r andàda a far dal còmpri, par magnàr-as Timmy (Matthew Lawrence), un putèṅ mis in cadéni in dla sò cuśina. Chi lò, par far in manéra ad śluntanàr da lò l'óra dla mòrt, al gh cònta dal stòri ad scarésa, lèti da 'n lìbar ch'al gh'à sèg, ciamâ “Tales from the Darkside”, par far pasàr al tèmp e spràr acsè ad far-la franca.
In dal prim epiśòdi (Lot 249) Bellingham (Steve Buscemi), un studènt universitàri, al fà turnàr incóra in vita na mùmmia par vindicàr-as ad dū di sò culéga, la Susan (Julianne Moore) e Lee (Robert Sedgwick) ch'i gh'ìvan fat un tòrt. Al móstar al pòrta a cumpimènt i pinsēr catìṿ dal sò padròṅ tirànd fóra al sarvèl p'r al naś ad Lee e scurtlànd a la schina la pòvra Susan. Sò fradèl Andy (Christian Slater) al vèṅ però a savér incòsa e par Bellingham al ròbi i ś métan mâl.
In dal secónd epiśòdi (Cat From Hell), Drogan (William Hickey), un vèć pîṅ ad bèsi ardùt a vìvar in sna scrana a rudèli, al mét sóta paga, par sènt-mila dòlar, Halston (David Johansen) par masàr un gat négar ch'al viṿ lè 'd intóran. Cla bistiàsa lè, al diś al ricàstar, 'l arév bèla masâ tri dla cà, sò surèla Amanda (Dolores Sutton), faghénd-la strabucàr śò da 'l scali, la sò amìga Carolyn (Alice Drummond), rubànd-'g al fiâ, e al magiurdòṁ dla famìja Richard Gage (Mark Margolis), faghénd-ag far 'n incidènt in màchina. Tut i masamènt i èṅ sucès a meśanòt e Drogan al créd che la bèstia, purtàda a cà pròpria da sò surèla, 'l al vója punìr parchè la śò aśiénda 'l à masâ sinc-mila gat par far gnir fóra un fàrmag nóṿ. Halston al ś mét acsè 'd inśégn par cupàr-al ma a n è briśa un quèl fàcil. 'L è pròpria al gat négar invéci a vindicàr-as e 'l al fà insfilsànd-as ad dèntar dla sò bóca, fin in fónd a 'l magòṅ. Quànd pò al péndul al sòna la meśanòt, la bistiàsa la vèṅ fóra da 'l grugn 'd Halston p'r andàr incónt'r a 'l vèć ch'al n pōl far àtar che carpàr par la paùra, cun al sò cōr ch'al gh mòla.
In dal tèrs epiśòdi (Lover's Vow), un pitōr piutòst vilî dla vita ch'al s ciàma Preston (James Remar) al véd un masamènt fat da 'n móstar ch'al par un gargoyle. Qvést chè al gh diś ch'l al lasarà in vita se lò al n cuntarà mai a ninsòṅ quél ch'l à vdû. Dòp avér dâ la sò paròla, Preston al cgnós na dóna dimóndi bèla ad nóm Carola (Rae Dawn Chong) e al la spóśa, avénd anc sèg dū fiōi. Dèś an dòp, a n psénd piò tgnir dènt'r al sò segrét, 'l óm al cònta a sò mujér quél ch'l éra sucès in alóra. A cal punt lè, Carola la càmbia pèl dvintànd incóra al gargoyle dna vòlta e l'è custréta a cupàr-al.
Culegamènt estéran
}}
Black Symphony (film)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|L'ignurànsa la masa.|Tagline dal film}}
Black Symphony (Sinfunìa négra) 'l è 'n film ad scarésa spagnōl dal 2001 dcrit e dirèt par Pedro L. Barbero e par Vicente J. Martín.
Sunt
L’Arantxa González Cuevas (Maribel Verdú) l'è na studènta dla facultà 'd dirìt dl'università 'd Salamànca in Spaggna, institùt gestî da dal sōri ch'i tìnan divìśi 'l cambri di masć da qvéli dal fémni. La ragàsa l'è la fiōla 'd 'n avucàt famóś dònca la n è minga una cl'la stùddia dimóndi, tant a gh'è sèmpar sò pàdar ch'al tira fóra i bèsi par lē. Na sira la s mét in chat c'n un tisi misterióś ch'al s fà ciamàr al „menestrèl négar“ e 'l è pròpria lò che, tut mascrâ, al la masa in dla capèla dla céśa.
La nòt dòp a riva in dla scōla na studènta nóva, l’Alejandra Alonso dita Álex (Silke), una ch'la s divertìs faghénd art marsiàli in palèstra. Chi lē la gh cgnós subìt Eduardo dit Edu (Jorge Sanz), Alacrán (Sergio Pazos) e F.J.Fonseca dit el Trucha (Patxi Freytez), tri studènt e mémbar 'd un grup ad menestrèi, sunadōr in custùm ch'i piàśan dimóndi a la madar superiōra (Carmen Lucas). In cal mént'r al menestrèl négar al fà n'atra vitma, masànd cun na tégia e 'n curtlàs, durànt la séna dal sò matrimòni, cla ninéta dla Casa cuntìnua (Estrella Zapatero), prufesōra 'd stòria dl'art ch'l'éra andànda in dal cèso par gusàr cun Edu.
Culegamènt estéran
}}
Muntṡéi
Muntṡéi (Monticelli d'Ongina in italian) l'é un cumoin italian ad 5.370 abitant in Pruvincia d' Piasëinsa.
Sumér
{{Metacaixa
{{dialortBlg | dial=Bulgnaiṡ}}
I Sumér fonn d'la zänt ch'l abitèva int'la Mesopotâmia stra 'l 4000 e al 2000 prémma ed Crésst. I Sumér i fundénn däl gran zitè, ch'äli avèven totti un témpi pr'un dio e un rà ch'äl guvernèva.
I Sumér fonn stra i prémm a fèr zirèr l'acua int' i cànp e stra i prémm a scrîver cun la scritûra a ciudén. I inparénn a metter al rôd ai lûr piû e a lavurèr al brånz.
Riferimént
}}
Corel
Corel l'è na fraziòun ed Furmèżen. Da vader a ghè la cēsa, l'impiant spurtìv e la canteina nóva.
Campanilism
Corel e Magreda i'n van menga d'acord, infàt un di dét c'a pies de piò a quî ed Corel l'è: "I muntaner a Farneda, i caiòun a Magreda."
Lajeado (TO)
Lajeado a l'è una sitä picëina a bòta ad 2.159 abitànt (2007), dal Brasil in dal Stät ad Tocantins.
Ligàmm ad föra
Pupulasiòn in dal 2007
La morte ha fatto l'uovo
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|I èṅ di móstar, i m faṅ scarésa!}}
La morte ha fatto l'uovo (La mòrt l'à fat 'l óṿ) 'l è 'n film śal dal 1968 ad Giulio Questi, scurtâ durànt al muntàǵ da i 110 minùt d'l inìsi a i 90 finài.
Sunt
Marco (Jean-Louis Trintignant) e l’Anna (Gina Lollobrigida) i èṅ marè e mujér ma i gh'aṅ di prubléma, a n andànd piò 'd acòrd cuma in di prim tèmp. Chi lē, ch'la gh'à soquànt an da piò, l'è pîna ad bèsi e la gh'à 'n alevamènt ad pui méntar lò al fà al dirigìnt dn'aśiénda e 'l è anc 'n inteletuàl. In pôc i saṅ però che Marco al s pasa 'l tèmp cupànd dal putàni scurtlànd-i dòp avér-i purtàdi sèg in un motèl dal liturâl rumàṅ.
Quànd in cà sua la riva la Gabri (Ewa Aulin), śóvna cuśìna 'd Anna, lò al gh buta subìt i òć adòs, dvintànd al sò amànt, e i dū i pènsan anc ad scapàr via insém. Ma ch'la baghéta lè la fà al śōg dópi, esénd-as misa 'd acòrd cun al sgnór Mondaini (Jean Sobieski), cunsulènt p'r al reclàm e culéga ad lavōr ad Marco, par far fóra sò cuśìna e par dar pò la cólpa a 'l marè. Mondaini al sà tut i sò tragatèṅ e al cgnós anc al sò manìi sàdichi. Quànd chi lē la vèṅ cupàda dabòṅ, la pulisìa la taca a indagàr in sal cònt ad Marco ma pò a s vèṅ a savér ch'i masamènt dal rój i n éran briśa véra ma sōl di śōg sesuài. A cal punt lè l'è la Gabri a tiràr-'s adòs i suspèt anc parchè la sarév stada lē a purtàr-'s a cà incòsa, avénd mis fóra da i śōg Marco e esénd l'ùnica parénta ad l’Anna. I dū delinquènt i vìnan acsè purtâ in parśòṅ ma anc Marco al fà na bruta fiṅ: durànt na casutarìa cun lōr dū, lò al strabùca śò da 'n puntéǵ e al finìs drit déntar na màchina par tridàr la carna. Ardùt a manśìm p'r i pui, gai e galìni i al màgnan ad gust.
Culegamènt estéran
}}
Graziano Delrio
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Arzân}}
America oggi
{{Metacaixa
Graziano Delrio
Graziano Delrio (Rèz, 27 avrîl 1960) l’é al séndech ed Rèz.
1971 (nùmer)
{{Metacaixa
America oggi
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Graziano Delrio
Lavreê in medzèina l’é specializê in dal stòdi dal giònghli. L’é prufesōr e studiōṣ a l’Universitê ed Mòdna e Rèz.
L’à fundê e l’à fât al presidèin ed l’ Asociasiòun Giorgio La Pira dóve l’à prumòs dimòndi idèj culturêli e fât rapôrt d’amicèsia cun al Medioriĵnt.
Int al 2000 l’é stê elèt Cunsiliêr regionêl ed l ‘Emélia – Rumâgna pr’al Partî Popolêr Italiân. In Cunséli regionêl l’é stê presidèint ed la Cumisiòun sanitê e polétichi socêli. Int al 2001 al s’é iscrét a la Margheréta.
Al j elesiòun dal 12 e 13 zógn 2004 l’é elèt séndech ed Rèz al prém tûren cun al 63,2 % di vōt.
Al j elesiòun dal 6 e 7 ed zógn 2009 l’é elèt incòra séndech ed Rèz al prém tûren cun al 52,4 % di vōt.
Collegamèint estêren
Nôta: sta pâgina ché l'é stêda inviêda cun na tradusiòun da it:Graziano Delrio
}}
Viktoryja Azaranka
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L'è stada la nùmar òṅ dal mónd par dū vòlti: da 'l 30 ad Śnar dal 2012 a 'l 10 ad Śugn dal 2012 e da 'l 9 ad Luj dal 2012 a 'l 17 ad Favràr dal 2013. Adès l'è la nùmar 2 da drē da la Serena Williams.
In dla sò caréra l'à vins 16 turnèo ad singulàr, in mèś a i quài i gh'èṅ anc gl'Australian Open dal 2012 e dal 2013, e òt ad dópi, cun anca chè dū tìtui dal Grand Slam, in dal misć. A gl'Ulimpiàdi dal 2012 ad Lóndra, p'r al sò paéś, l'à purtâ a cà na mdaja ad brónś in singulàr e una 'd òr in dal dópi misć insém a Maks Mirny.
America oggi
{{Film }}
1971 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1971, mo invéci 'l an 1971, 't ê da 'ndèr chè) Al 1971 (milnovseintestantùn, millenovecentosettantuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1970 (milnovseintestànta) e 'l vin prìma dal 1972 (milnovseintestantadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMLXXI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintestantunéśim post.
Viktoryja Azaranka
Caréra
L’Azaranka la taca a far al sò primi partìdi in d'l àmbit di turnéo ITF in dal 2003 par pò śugàr al sò prim WTA in dal Setémbar dal 2005 a Calcutta ma la và fóra subìt p'r òpra dla Galina Voskoboeva. In dal 2007 la riva a 'l tèrs tùran di Australian Open baténd anc la Marion Bartoli. La riva a Parì p'r al Roland Garros cuma nùmar 50 ma la pèrd subìt da la tenìsta d'l Élt Édǵ Karin Knapp. Dòp un tèrs tùran a Wimbledon la s tōś la sudisfasiòṅ ad bàtar cun un 6-0 in dal tèrs sèt la Martina Hingis a gl'US Open.
1178 (nùmer)
{{Metacaixa
1971 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
1178 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1178, mo invéci 'l an 1178, 't ê da 'ndèr chè) Al 1178 (milseintestantòt, millecentosettantotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1177 (milseintestantasèt) e 'l vin prìma dal 1179 (milseintestantanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCLXXVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseintestantotéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Viktoryja Azaranka
Caréra
In dal 2009 la s pòrta a cà al sò prim turnéo a Brisbane baténd in finàl la Marion Bartoli cun al puntéǵ ad 6–3, 6–1 e pò l'ardópia vinsénd anc Memphis cóntar la Caroline Wozniacki par 6-1, 6-3. La gh'à da cédar a 'l tèrs tùran di US Open a la Francesca Schiavone par 4-6 6-2 6-2, finénd 'l an a 'l sètim pòst dla clasìfica WTA.
In dal 2010 la gh'à dimóndi prubléma fìśic e la gh'à da cuntintàr-as vinsénd a Stanford cóntar la Marija Šarapova. In dal 2011 la taca la stagiòṅ a Sidney andànd fóra a i quàrt par maṅ dla Kim Clijsters e pò a 'l quàrt tùran a gl'Australian Open batùda par la cinéśa Na Li. La và mâl anc Dubai quànd la patìs na scunfìta da la Flavia Pennetta. Invéci a Miami la vins al turnéo baténd prima la numàr 2 dal mónd Kim Clijsters e la Marija Šarapova in finàl par 6-1, 6-4 e pò anc a Marbella, rivànd a èsar la nùmar quàtar dal mónd. In Setémbar la śóga al turnéo ad Tokyo pardénd in semifinàl da la Agnieszka Radwańska. In Utóbar la vins in Lusembûrg e la riva in finàl a Ìstanbul lasànd strada a la Petra Kvitová par 5-7, 6-4, 3-6.
Al 2012 'l è 'n an fantàstic par lē: al 13 ad Śnar la bat la Na Li a Sydney par 6-2, 1-6, 6-3 e dū stmani dòp la vins al sò prim Slam cóntar la Marija Šarapova par 6-3, 6-0 dvintànd acsè la nùmar òṅ dal mónd. La fà 'l vōd anc in Dubai in dua la vins tut al partìdi sénsa lasàr par strada gnanc un sèt: in finàl l'è la Samantha Stosur a lasàr-'g al péni par 6-1, 6-2. Al 18 ad Mars la fà suo anc al turnéo 'd Indian Wells baténd incóra na vòlta la rusa Marija Šarapova par 6-2, 6-3. A 'l Roland Garros però la gh'à da mandàr śò al ròsp parchè la perd in di utàṿ cóntar la Dominika Cibulková‎ par 6-2, 7-6 e la Šarapova, ch'la vins al turnéo baténd in finàl la bulgnéśa Sara Errani, la gh pòrta via al prim pòst dla WTA. La tórna lē a 'l prim pòst dòp Wimbledon in dua la riva in semifinàl pardénd da la Serena Williams ch'la gh mòla lè 24 aces stablénd al record p'r al fémni. La gh pèrd sèg incóra in dla finàla di US Open, dòp èsar rivàda lē lè lè par vìnsar, a dū punt da 'l match: l'americàna la vins par 6-2, 2-6, 7-5. La finìs 'l an sémpar da numàr òṅ vinsénd al China Open e a Linz.
In dal 2013 la fà incóra la sò part vinsénd incóra gl'Australian Open (cóntar la Na Li) e a Doha in finàl cóntar la Serena Williams ma l'è pò qvésta chè, par sōi 40 punt, ch'la gh la cava a turàr a 'l prim pòst dal clasìfichi dal tennis dal fémni.
Culegamènt estéran
}}
Fèrs
{{Metacaixa
America oggi
{{CITAZIONE|Da dū mìst'r americàṅ a riva 'n film ch'a n gh 'n è mia ad cumpàgn.|Tagline dal film}}
Fèrs
{{dialort | dial=Miranduléś}}
America oggi
America oggi (Amèrica incō) 'l è 'n film dramàtic dal 1993 ad Robert Altman ch'l à purtâ a cà al Lèòṅ 'd òr p'r al film più bèl a la 50śma edisiòṅ dal Fèstival ad Venèsia. Al sugèt dal film al tōś ispirasiòṅ da nóṿ racònt difarènt e na pueśìa ad Raymond Carver.
Fèrs
La Fèrs (in latìn morbus, mâł), cgnusùda anc cuma Murbìl o Sfèrs, l'è 'n mâł dimóndi cuntagióś cauśâ da 'n vìrus c'n un sōl filamènt RNA, al Paramyxovirus dal gènar Morbillivirus.
'L è pusìbil far-'s inśdìr da cal mâł chè, un quèl ch'l à arbasâ dal 75% i caś ad mòrt fra 'l 2000 e 'l 2013.
America oggi
'L à muciâ sù da piò ad siē migliòṅ ad dòlar.
Fèrs
Descrisiòṅ
Al mórub dla Fèrs a 'l inìsi al fà vgnir na févra élta, da spés ad sōvar di 40 °C, tós, miròla lìquida a 'l naś e òć rós ma in dal gir ad dū o tri dè da i prim sìntum i sàltan fóra dal maci biànci dènt'r a la bóca (cgnusùdi cuma maci 'd Köplik) e pò dal maci rósi dapartùt su la pèla ch'i sparìsan da par lōr quànd a s guarìs. In dal 30% a 'l incìrca di caś a gh'è dal cumplicasiòṅ ch'i pōlan purtàr al sugèt a dvintàr sōrd o òrub. In di putèṅ, i più a risć insém a 'l parsòni c'n al diféśi imunitàri arbasàdi, i pōlan cumparìr anc al caghét e di infiamasiòṅ a gl'uréci o a 'l sarvèl.
I èṅ da trénta a sènt su sènt-mila i malâ ch'i gh mōran, cun soquànt caś tut i an anc in Itàglia.
Culëina dal Crùs
Storia
In dal nòst sècul, sùta al regìm cumunista, i crùs i'enn dvantä püsä ad 50.000. L'è dvantä, in dal tëimp, un sìmbul. Al regìm, par tre vòti l'ha spasä via i crùs cui rüspi, ma la gëint la trunava in sal pòst a piantä amò i crùs. I crùs ca gh'è i'enn ad tütt i dimensiòn.
Fèrs
Descrisiòṅ
Al mórub al pasa da 'n sugèt a c'l àtar c'n i cōlp ad tós, i starnûd, la salìa o la miròla. Nóṿ parsòni su déś ch'i spartìsan la stésa cambra i armàgnan cuntagiâ, faghénd cònt ch'al vìrus 'l è bòṅ ad pasàr da quàtar dè prima a quàtar dè dòp 'l inìsi dal rash.
Culëina dal Crùs
Storia
In dal 1900 gh'era apëina 130 Crùs, incö quasi 56.000. Al 7 ad stëimbar 1993 al Papa Giuànn Pàul II l'ha visitä la Culëina. aL cardinäl Vincentas Sladkevičius l'ha dìt ca la Culëina a l'è "...al cör ad la Lituàgna vèrt vèrs Dìu...".
Fèrs
Nòti
}}
America oggi
Sunt
In dla sità ad Los Angeles i s incróś'n al viti ad soquànt persunàǵ. Al dutōr Ralph Wyman (Matthew Modine) e sò mujér e pitōra Marian (Julianne Moore), durànt un cunsèrt ad viulunsèl dla Zoe Trainer (Lori Singer), i cgnósan na còpia ad spōś, Stuart Kane (Fred Ward) e la Claire (Anne Archer), e i gh śibìs'n ad pasàr na Dméndga a séna da lōr. La surèla dla Marian, la Sherri Shepard (Madeleine Stowe), l'è la mujér 'd un pulisiòt ad nóm Gene (Tim Robbins) ch'al n s cumpatìs minga i caṅ e ch'al gh fà sèmp'r i còran invintànd-as pò da tut par quaciàr i sò tradimènt cun la Betty Weathers (Frances McDormand). Chi lē l'è drē a divursiàr da 'n pilòta 'd elicòtar, Stormy (Peter Gallagher), ch'in chi dè lè 'l è impgnâ, insém a di sò culéga, a stramnàr p'r i cēi dla Califòrgna dal vlèṅ par cumbàtar la mósca dla fruta.
La camaréra Doreen Piggot (Lily Tomlin) l'è spuśàda c'n al guidadōr ad limousine Earl (Tom Waits) che da spés 'l è imbariàg. Howard Finnigan (Bruce Davison), fiōl ad Paul (Jack Lemmon) ch'al s è śluntanâ da lò da dimóndi an, al fà 'l cumentadōr televiśìṿ e al viṿ insém a sò mujér Ann (Andie MacDowell) e a la sò famìja darènt a la Zoe e a sò màdar Tess Trainer (Annie Ross) ch'la fà la cantànta 'd cabaret. A pulìr-ag la pisìna a gh pènsa Jerry Kaiser (Chris Penn) méntar la sò dóna, la Lois (Jennifer Jason Leigh), la cata sù quèl laurànd da cà faghénd la spurcaciòna a 'l telèfun par na ligna eròtica e tgnénd a drē a i putèṅ. Chi lōr dū i èṅ amìg dla fiōla dla Doreen, l’Honey (Lili Taylor), e ad sò marè Bill Bush (Robert Downey, Jr.) ch'al fà 'l trucadōr p'r al mónd dal cìnema e ch'al n gh cata briśa gust a gusàr-la se prima al n la truca minga da śómbi.
Un dè la Doreen la mét sóta al putèṅ pìcul 'd Howard, Casey (Zane Cassidy), ma chi lò al n in vōl savér 'd èsar purtâ a 'l uśdàł ma acsè al finìs in còma. In cal méntar a vèṅ catâ 'l cadàvar dna dóna andgàda in un fiùm ma a n gh in fréga gnint a ninsòṅ e tut i cuntìnuan a 'ndàr a pés cuma s'a n fus sucès gnint. Sōl la Claire, ch'la s dà da far in dal tèmp lìbar p'r i putèṅ miténd-'s adòs di vistî da pajàs par far-i rìdar, la decìd pò 'd andàr a 'l sò funeràl. La Zoe, ch'la gh'à sèmp'r abû 'n rapòrt difìcil cun sò màdar, quànd la vèṅ a savér dla daśgràsia ch'l à patî al pòvar Casey, la s masa c'n i gas ad scàrag dla màchina.
Culegamènt estéran
}}
Papastrèl
{{Metacaixa
{{dialortCass | dial=Miranduléś |cass=MUD}}
Descrisiòṅ
I eṅ dal bèsti vèci cum al cuc: i daṅ al lat a i sò fiōi e la sò pèla l'è pîna ad pēi. Invéci ad giràr par tèra e cùrar, lōr i vólan par via 'd un cambiamènt speciàl dal maṅ e di bras ch'i eṅ dvintâ dagl'ali in dal cōrs dal tèmp.
I lōr òć i eṅ dimóndi pìcui e i gh'aṅ di prubléma a véd'r-ag bèṅ, par furtùna a 'l sò pòst i aṅ mis sù 'n udî dimóndi śvilupâ. Par vìvar, i papastrèi i aṅ muciâ un sèns "ràdar": durànt al vōl i bùtan fóra ad cuntìnuṿ di ultrasòṅ che, ciapànd atàc a i quèi, i daṅ vita a di éco. Scultànd chi éco lè ad ritóraṅ, i gh la càvan a figuràr-as gl'ustàcui e al bistiulìni da magnàr anc in dal buj pèst.
Gl'ali di papastrèi i eṅ difarénti da quéli di uśèi parchè i eṅ fati dna pèla ad fóra sutìla ciamàda patàgi.
Ad dè i papastrèi i pònsan in di śbrag di mur, in di anfràt di àrbul e in dal gròti méntar ad nòt i vànan a casàr al magnàr. I papastrèi i màgnan da tut: a gh 'n è ad quéi ch'i màgnan gl'insèt, ad quéi ch'i màgnan 'l antàr e la fruta e ad quéi ch'i màgnan di pés, di sórag e dal rani. Sōl in Amèrica dal Sèntar e dal Sud a gh è dal spéci ch'i bévan al sangṿ dal bèsti ch'i vìvan nòsc.
Dal nòstri bandi a gh'è na vintìna da spéci (30 in tut in Itàglia) e tut i màgnan d'insèt: oṅ ad lì lōr al pōl magnàr anc dumìla sinsàli par nòt!
Un papastrèl al pōl vìvar anc par vint o trént'aṅ.
Cà artifisàli ciamàdi bat box
Par dar na maṅ a cal bèsti chè e par far in manéra ch'i sa śvilùpan bèṅ anc da nuàtar, i s pōlan muntàr sù dal cà artifisàli ciamàdi bat box. A s trata ad scatli ad légn ch'i gh dànan prutesiòṅ e 'n pòst par durmìr durànt al dè. I papastrèi i gh pōlan andàr dèntar in Primavéra par stablìr-as in fiṅ a 'l Aṿtòṅ, a dipénd dal temperadùri. Prima d'l Invèran, i làsan i bat box p'r andàr a catàr rifùǵ in dal gròti o in di anfràt naturài in du a gh'è di ambiènt dimóndi ùmid e sénsa di śbals tèrmic.
Òcio però: a n è minga dit che i papastrèi i gh'àppian da druàr i bat box: i pōlan anc sarnìr 'd andàr a star da di atri bandi. A n gh'è minga da śibìr-ag dal magnàr par persuàd'r-i o, incóra pèś, met'r-gh i dèntar cun la fòrsa. Piutòst a s pōl métar mej la bat box: minga a nord, minga davśèṅ a di spròc, minga in fàcia a la luś e a quàtar mètar 'd altésa. I bat box i s càtan in di supermarcâ o in di negòsi ad feraménta.
S'a s fà quèl par gnir-gh incòntar, pò lōr i s dànan na maṅ masànd un muć 'd insèt sénsa druàr di vlèṅ o dal sustànsi chìmichi!
In Invèran i papastrèi i vànan in letàrg e i vìvan druànd al gras mis sù in dla bèla stagiòṅ. In Primavéra i s darsédan e al fémni, dòp un pôc ad tèmp, i s càtan insém in pòst sicùr, fra Śugn e Luj, par parturìr (generalmènt un pìcul sōl a la vòlta).
Culegamènt estéran
}}
Êlp ed Sucîş
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Arzân}}
L' Êlp ed Sucîş l'é ûn fra i mûnt pió êlt dal trât ed l' Apenèin setentrionêl d' ed sōver al pâs dal Cerēto e al pâs dal Lagastrèl. La pûnta, ind la Pruvîncia ed Rèz ind al Comûn ed Ramṣèit, la rîva a 2.017 mēter insém al livèl dal mêr e l'é a fōrma ed pirâmid, sgnêda da grôs canalòun.
Dal punt ed vésta alpinéstich l'é cunsidrêda, p'r al sō parèidi e al grôsi râti, t'r al muntâgni pió interesânti ed l'Apenèin Tôsch-Emiliân
Da i sō fiânch a nâs al fióm Èinsa e al fióm Sècia ch' a vân a dêr a dréta dal Po. L' Êlp ed Sucîş la sègna al cunfîn a mezdé ed l' Êlta Vâl d' Èinsa e la fa pêrt dal Pêrch Nasionêl ed l'Apenèin Tôsch-Emiliân.
Int al valòun ed Rio Pascolo a 1.500 mēter a gh'é al rifûg "Paolo Consiglio" (mìa guardê, cun 23 pôst lèt e un pôst per fêr da magnêr), pûnt ed partèinsa gióst per 'na şgambinêda vêrs la séma dal Sucîş. S' a 's partés da la frasiòun ed Sucîş Nōv a 980 mēter e a 's tōs al sintêr n. 655 dal CAI a s' rîva in dō ōri insém a la só pûnta.
Colegamèint d'ed fōra
Nôta: cla pâgina ché l'é stêda inviêda cun 'na tradusiòun da  Alpe di Succiso trâta da it.wikipedia.org. Guêrda la stôria ed la pâgina uriginêla per cgnòser l'elèinch 'd j autōr.
}}
L'assassinio di Sister George
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|La stòria ad tri adûlt ch'i saṅ qvél ch'i faṅ in dal sarâ 'd cà sua.|Tagline dal film}}
L'assassinio di Sister George (Al masamènt dla Surèla George) 'l è 'n film dramàtic dal 1968 ad Robert Aldrich ch'al fà suo 'n adatamènt p'r al teàtar ad Frank Marcus ad quàt'r an prima.
Custâ dū migliòṅ e mèś ad dòlar, al 'n à pò purtâ a cà 'l dópi a 'l incìrca.
Sunt
La June Buckridge (Beryl Reid) l'è n'atōra ch'la gh'à i sò an e che da quàtar stagiòṅ la pòrta avànti a la televiśiòṅ par la BBC la part dla dólsa Surèla George, n'infarméra ch'la gh'à sèmpar na paròla bòna par tut e ch'la s fà in quàtar par jutàr chi àtar. A difarénsa da 'l sò persunàǵ, chi lē la gh'à invéci tut àtar caràtar parchè l'è na dóna ch'la s arlìa da spés e da i śgarb facìi, sénsa cuntàr ch'l'è anc n'imbariagòsa. A viṿ sèg la sò śóvna amànta, l’Alice McNaught (Susannah York) dita "Childie", ch'la patìs la sò geluśìa avénd anc un caràtar infantìl.
Al ròbi i vànan pò a ròtui quànt la June la naśa quèl, priciśamènt che quéi dla prudusiòṅ i la vrévan far fóra da 'l prugràma. Durànt na fèsta in un bar par lèśbichi, in dua al dū dóni vistìdi da Stanlio e Ollio i ciàm'n anc na dirigìnta dla cadéna TV, la Mercy Croft (Coral Browne), chi lē la gh diś ciàr e tónd ch'in dla puntàda ch'la gh'à da vgnir, la George la murirà in 'n incidènt stradàl anc parchè la gint la s è stufàda 'd lē. P'r a n lasàr-la sénsa lavōr, i gh śibìs-an un mistēr da dū sòld, qvél ad dar la vóś a la vaca Clarabella in un prugràma par putèṅ. La June la s ufénd e la n in dascór gnanc.
La Mercy la s in prufìta p'r andàr anc a lèt cun la sò murōśa e l’Alice la gh astà. Quànd la June la i cata insém, la dmanda a la "Childie" 'd n andàr minga via e 'd armàgnar sèg ma la Mercy la salta sù dand-ag dla vècia budlòna imbariagòsa e dgénd a la śóvna ad far sù al valìś p'r andàr a vìvar sèg.
Culegamènt estéran
}}
Nibiàn
Nibiàn (Nibbiano in italian) l'é un cumoin italian ad 2.367 in Pruvincia d' Piasëinsa. Al prèm da znär dal 2018 as täca a Caminä e a Pügrèra, par dà vita al nou cmoin ad Alta Val Tidone.
Dio
La siänza ch'la dscårr ed Dio l'è la teologî (da teos, ch'al vôl dîr Dio e logos, dscåurs, strulgamänt).
Bella addormentata
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
Bella addormentata (Bèla indurminsàda) 'l è 'n film dramàtic dal 2012 ad Marco Bellocchio ch'al tōś ispirasiòṅ dla vita 'd Eluana Englaro, na dóna che p'r un incidènt l'è finìda in còma par darsèt an prima ad murìr par na suspinsiòṅ dal magnàr.
Al film 'l è stâ preśentâ a 'l 69śum Fèstival ad Venèsia e 'l è gnû fóra in dal sali al 6 ad Setémbar dal 2012.
Culegamènt estéran
}}
Bjorn Fratangelo
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Bjorn Fratangelo (Pittsburgh, 19 ad Luj dal 1993) 'l è 'n tenìsta americàṅ. Al dróa al bras dèstar e al tira 'l arvèrs a dū maṅ.
In dla sò caréra Bjorn, ch'l à tòlt al nóm da 'l campiòṅ ad tènis śvedéś Björn Borg, 'l à vins al turnèo dal Roland Garros di śōvan dal 2011 cóntar Dominic Thiem batû par 3-6 6-3 8-6.
'L è stâ bòṅ ad rivàr a la puśisiòṅ nùmar 166 dal ranking al 23 ad Mars dal 2015 e ad vìnsar òt tìtui Features (òṅ anc a Sasōl in dal 2014) e òṅ ad qvéi Challengers a Launceston in dal 2015 baténd al cureàṅ Hyeon Chung par 4-6 6-2 7-5.
Caréra
Al tenìsta uriginàri dla Pennsylvania al taca a pistàr i camp dal sircùit ITF in dal 2009. Al śōga la sò prima finàla Features in dal 2011 a Pittsburgh ma al pèrd in dū sét da Brian Baker. In dal 2011 i gh dànan na carta salvàdga p'r al qualificasiòṅ a gl'US Open ma lò al n li pasa minga. In dal 2015 al próa a far-'l anc in dal turnèo ad Miami ma al pèrd a 'l secónd tùran a 'l tie-break dal tèrs sét par 9 punt a 7 cóntar Borna Ćorić.
Culegamènt estéran
}}
Mike Nichols
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Biugrafìa
Fiōl 'd un studiōś rus cun di urìgini ebrèi, Nichols da pìcul 'l è custrét a scapàr via da la Germâgna in dal 1939 quànd Adolf Hitler al dà vita a 'l léǵ rasìsta. La sò famìja la s stablìs a Chicago ma in dal 1943 sò pàd'r al mōr in guèra. Mike al s inśégna a far incòsa pò al và a studiàr a 'l Actor's Studio a New York. In di an Sinquànta al lavóra cun l'Elaine May a Broadway.
A trénta-sinc an in dal 1966 al gira 'l sò prim film, Chi ha paura di Virginia Woolf? (Chi gh'à paùra dla Virginia Woolf?), cun prutagunìsta l'Elizabeth Taylor. C'n al secónd film, Il laureato (Al laureâ), al vins al Prèmi Òscar e la sò caréra e qvéla ad Dustin Hoffman i ciàp'n al vōl.
Cun Jack Nicholson al gira tri film: Conoscenza carnale (Cgnusénsa carnàla, 1971), Due uomini e una dote (Dū óm e na dòta, 1974) e Wolf - La belva è fuori (Lóv - La bistiàsa l'è fóra, 1994). Al lavóra anc cun la Meryl Streep in Silkwood dal 1984 e in Cartoline dall'inferno (Cartulìni da 'l Infèran) dal 1990, cun Harrison Ford in A proposito di Henry (A prupòśit 'd Henry, 1991) e cun Robin Williams in Piume di struzzo (Lumi ad strus, 1996) arfacimènt dal film Il vizietto.
Fra i sò ùltim film, I colori della vittoria (I culōr dla vìnsida, 1988) e Closer.
Culegamènt estéran
}}
Uton
Uton (Utùn in ligür, Ottone in italian) l'é un cumoin italian ad 613 abitant in Pruvincia d' Piaṡëinsa.
Pianél
Pianél (Pianello Val Tidone in italian) l'é un cumoin italian ad 2.264 abitant in Pruvincia d' Piasëinsa.
Fort Lauderdale
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Fort Lauderdale all'è na sitä di Stat Unî ad 172.389 abitànt in dal stat ad'la Flòrida, capitäla ad'la cuntèa ad Broward.
La sitä la 's ciäma adsä parchè al magiòr William Lauderdale, in dal 1836 al g'ha custrüì un fort militär.
All'è anca una sitä ad vilegiatüra, e in dal 2010 un'area metrupulitäna impurtanta a bòta.
Culegamëint estéran
}}
Ug'bèl
Ug'bèl (Occhiobello in Italiàn, Ociobeło in venezziàn) l'è na zità ad 11 971 abitànt int la pruìnza ed Ruig.
La casa del sorriso
{{Metacaixa
{{Film }}
La casa del sorriso (La cà dal surìś) 'l è na cumèdia dramàtica itagliàna dal 1991 ad Marco Ferreri ch'l'à vins 'l Òrs 'd òr a la 41śma edisiòṅ dal Fèstival ad Berlîn c'n al pùblic ch'al fisćiàva e Ferreri ch'al dgiva «Fisćiâ, fisćiâ pur che mè a m divertìs!».
L'è anc stada numinàda par vìnsar quàtar David ad Dunatèl e dū Nàstar 'd Argìnt ma la n à purtâ a cà gnint.
Sunt
La Giovanna Bottini (Lucia Vasini), armàśa védva ad sò marè Alberto e cun dū ragasōli da tiràr sù, la manda la màdar dal mòrt, la śvedéśa ex "miss surìś" Adelina (Ingrid Thulin), in 'n uspìsi rumagnōl par vèć ciamâ “La cà dal surìś”. La gh fà vénd'r anc al sò apartamènt in manéra ad gòd'r-'s in paś i sènt-a-ssanta migliòṅ ad franc dl'asicurasiòṅ.
La nóna la dvènta amìga 'd 'n óm cal viṿ anca lò in dla cà prutèta ch'l è spuśâ cun n'ungheréśa, l’Esmeralda (Elisabeth Kaza). Chi lò al gh'à ssanta-sinc an, al s ciàma Andrea (Dado Ruspoli), dit “al mìstar”, e al sà sunàr la chitàra africàna. C'n al pasàr dal tèmp i dū i dvènt'n amànt e i tàc'n anc a far 'l amōr in dla sò cambra e in na roulotte pituràda cuma na langória ch'l à tòlt in prèst da di sò amìg africàṅ.
Quànd gl'infarméri i capìsan ch'la fà la spurcaciòna, par daspèt i gh lōgan la dintéra. L’Adelina la s vargóggna dimóndi e la dmanda di bèsi a sò nōra par cumpràr-an n'atra ma chi lē la n in vōl savér. Alóra la dóna la s in mét una c'n i dènt ad Dràcula.
Culegamènt estéran
}}
Silkwood
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Al 13 ad Nuvémbar dal 1974 la K.S., impiegàda in 'n impiànt nucleàr, la partìs par catàr-as c'n un giurnalìsta dal New York Times. La n è mai rivàda.|Tagline dal film}}
Silkwood (id.) 'l è 'n film biugràfic americàṅ dal 1983 ad Mike Nichols, candidâ a sinc Prèmi Òscar, ch'al cònta la vita véra dla Karen Gay Silkwood, na dóna impgnàda dimóndi in dal sidacàt, mòrta in dal 1974.
Cal film chè 'l è stâ bòṅ ad far sù da piò ad trénta-sinc migliòṅ ad dòlar, esénd-an custâ sōl déś.
Sunt
La Karen Silkwood (Meryl Streep) la fà l'uperàja e la sindacalìsta in 'n impiànt nucleàr d'l Oklahoma ch'al fà di cumbustìbii p'r al sentràli. I lavuradōr i èṅ sèmp'r a risć ad cuntaminàr-as parchè i vìvan davśèṅ a 'l radiasiòṅ tant che la vècia Thelma Rice (Sudie Bond) la gh finìs dèntar subìt e l'è custréta a far na dócia 'd àcid par lavàr-'s-li via. Ma tut i gh'aṅ paùra a dascórar p'r a n pèrd'r al pòst.
La Karen, ch'la s éra separàda da 'l marè par dal sò questiòṅ ad dròga e ad bévar pēś lasànd-'g i tri fiōi gh'i gh'ìv'n insém, la divìd la cà cun dū sò culéga: al sò muróś Drew Stephens (Kurt Russell) e l'amìga Dolly Pelliker (Cher). Quànd anc in cà sua i s càtan dal trasi radiuatìvi, la decìd ad vudàr al sac c'n un reporter dal New York Times anc s'i sò padròṅ i gh śibìsan ad jutàr-la a pat ch'la taśìs. Dòp avér fat sù dal próvi abàsta, la partìs in màchina ad nòt p'r andàr a catàr al giurnalìsta ma lung la via la mōr in 'n incidènt misterióś.
Culegamènt estéran
}}
I desideri erotici di Christine
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Un testamènt strân ad schivóś segrét ad famìja ch'al cùcia p'r al sacrifìsi dna vìrgin.|Tagline dal film}}
I desideri erotici di Christine (I deśidèri eròtic dla Christine) 'l è 'n film eròtic e ad scarésa dal 1971 ad Jesús Franco ch'al 'l à anc scrit e recitâ. In gir i gh'èṅ anc dal versiòṅ cambiàdi ad cal film chè, una cun di pès ad śómbi śuntâ (ad òpra ad Jean Rollin), n'atra cun dal séni ad pòr'n alśēr giràdi da lò.
'L è cgnusû anc c'n i tìtul ad “Una vierge chez lez morts vivants” in Frància, “Una vergine tra i morti viventi” e “Gli zombi cannibali” in Itàglia, “Los sueños eróticos de Christina” in Spaggna, “Eine Jungfrau in den Krallen von Zombies” in Germâgna e “Zombie 4: A Virgin Among the Living Dead” in di Stat Unî.
Sunt
La Christina Reiner (Christina von Blanc) l'à pasâ tuta la sò vita a Lóndra in culéǵ dòp la mòrt ad sò màdar quànd l'éra pìcula. Sò pàdar Ernesto Pablo (Paul Müller) 'l à invéci cuntinuâ a vìv'r in dal castèl in mèś a n parc c'n un bòsc e 'n lâg. Quànd chi lò al mōr, i sò parènt i la mànd'n a ciamàr parchè al nutàr (Antonio de Cabo) al gh'à da lèś'r al testamènt.
La ragàsa la gh riva subìt scarusàda p'r al jutànt Basilio (Jesús Franco), un mèś insiminî ch'al fà dimóndi fadìga a dascórar. Anc se tut in paéś i gh dìśan ch'al pòst 'l è diśabitâ, la Christina la gh và listés e la cgnós par la prima vòlta sò sîṅ Howard (Howard Vernon), la sîna Abigail (Rosa Palomar), cla purcùsa dla Carmencé (Britt Nichols) e na ragàsa òrba ch'la diś ch'la la vōl jutàr (Linda Hastreiter).
In séguit la Christina la taca a 'vér di arbgàt a la nòt e un dè la sènt la vóś ad sò pàdar ch'al la ciàma. Quànd la'l véd chi lò al gh'à na lasa a 'l còl parchè 'l éra stâ impicâ. Lò al gh diś ch'l è bèla mòrt e ch'a cupàr-al l'è stada na dóna catìva cgnusùda cuma “La regìna dla not” (Anne Libert). 'L óm al vrév che lē la scapìs via prima ch'a sia tròp tard.
Culegamènt estéran
}}
Finley
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Sarà il tempo a dire che stai benissimo così, certi sbagli fanno crescere, non fanno male, pochi giorni e tutto tornerà normale, ma non svaniranno mai, resteranno sempre i tuoi, ricordi di un anno, momenti che ti lasciano un sorriso.|A sarà al tèmp a dir ch'at stà dimóndi bèṅ acsè, sért śbali i faṅ crésar, i n faṅ minga mâl, pôc dè e a turnarà a pòst incòsa, ma i n spariràṅ mai, i armagn'ràṅ sémp'r i tuo, arcòrd 'd 'n an, mumènt ch'i t làs'n un surìś.|Ricordi, 2008|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
I Finley i èṅ un grup rock itagliàṅ, furmâ a Legnàṅ in dal 2002. I mémbar dal grup i èṅ Pedro (vóś), Ka (chitàra), Dani (baterìa) e Ivan (bas). In dla lōr caréra i aṅ fat vgnir fóra sinc àlbum in studi e vindû da piò ad tarśènt-mila còpi in tut.
Biugrafìa
Al grup al nas in dal 2002 quànd soquànt studènt dal licèo Galileo Galilei ad Legnàṅ i s mét'n insém sarnénd al nóm ad batàja ad Junkies (Drugâ pódag). Dòp avér fat vgnir fóra un EP (Simply a demo) i càmbian nóm in Finley tulénd in prèst al cugnóm 'd un śugadōr ad basket, Michael Finley.
Cun al braṅ Make up your own mind i s faṅ cgnósar par Claudio Cecchetto, prudutōr ad Jovanotti, di 883 e tant àtar, ch'l i tōś sèg e ch'al gh fà vèr'r i cuncèrt ad Max Pezzali e incìdar al lōr prim sìngul. Al 31 ad Mars dal 2006 i fànan vgnir fóra al sò prim àlbum Tutto è possibile (Tut 'l è pusìbil), cun al stès nóm dla sò prima canta, par qvéi dla EMI/Capitol Records.
Andrea Minguzzi
{{Metacaixa
Finley
Biugrafìa
In dal 2007 'l è al tùran 'd Adrenalina (Drinalìna) ch'al gh parmét ad sunàr anc a 'l èstar. In dal 2008 i vàn'n a Sanremo cun al pès Ricordi e i finìsan quìnt. In dal 2010 i faṅ catàr in di negòsi al disc Fuori! (Fóra!) e pò in dal 2012 àtar dū, Fuoco e fiamme (Fōg e vampi) e Sempre solo noi (Sèmpar sōl nuàtar).
Andrea Minguzzi
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Finley
Culegamènt estéran
}}
Andrea Minguzzi
Andrea Minguzzi 'l è un lutadōr itagliàṅ in dla categurìa di 84 kg nâ a Castèl San Pîr in Provîncia ed Bològna al 1 ad Favràr dal 1982. Al s è stablî a Iommla.
Biugrafìa
Fiōl d'art - al pàdar Massimo 'l è stâ un lutadór anca lò in di an Stanta - 'l à tacâ la sò carèra in d'l U.S. Placci Bubano ad Murdàn. Pasâ a 'l Club Atletico CISA ad Fënza al vèṅ alenâ dal campiòṅ ulìmpic Vincenzo Maenza. Dal 2004 al fà part dal Fiàmi Or, al grup spurtìv dla Pulìsia dal Stat.
Campiòṅ ulìmpic 2008 in Cina
In dal turnèo 'l à batû in d'l órdan al francéś Melonin Noumonvi al prim tùran, al campiòṅ dal mónd e ulìmpic in carga, al rus Alexei Michine in di quàrt ad finàl, al śvedéś Ara Abrahamian in na semifinàla dimóndi cumbatùda e 'l ungheréś Zoltan Fodor in finàl.
Durànt la serimògna ad premiasiòṅ, al śvedéś Abrahamian, dòp ch'i gh'aṅ dâ la mdaja ad brónś, al l'à śbatùda via in mèś al camp par prutèsta còntra i giùdaś par la gara pardùda cun Andrea.