cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anna-Lena Friedsam
Caréra
La tedésca la śōga 'l sò prim turnèo ITF in dal 2011 a Ból. In dal sò prim incóntar la fà vgnir al magòṅ a la Bovina baténd-la par 2-6 6-1 6-4, pò la riva anc in finàl ma la la pèrd cun l'itagliàna Evelyn Mayr par 6-7 2-6. La Friedsam la fà cumpàgn anc a Antàglia in Utóbar e a Équerdreville in Nuvémbar baténd l'Alison Van Uytvanck.
A 'l quàrt tintatìṿ, in dal Mars dal 2012, la tedésca la fà sènt'r e 'l turnèo ITF 'd Astàna 'l è suo mént'r a Antàglia, ITF nùmar 12 e 13, l'è l'Anna Karolína Schmiedlová a farmàr-la par dū vòlti in finàl. L’Anna-Lena la fà védar ch'la fà dabòṅ vinsénd quàt'r ITF ad fila a Velenje (6-1 6-3 a l'Agnese Zucchini), a Màribor (2-6 7-6 6-2 a la Teliana Pereira dòp avér batû anc l'Eugenie Bouchard lung la via) e a Padva (6-2 6-2 a la Corinna Dentoni). In Luj e Agóst la fà filòt cun àtar dū tìtui da vintsìnc-mila dòlar. La sèra 'l an a la puśisiòṅ 189 dal mónd.
593 (nùmer)
{{Metacaixa
Anna-Lena Friedsam
Caréra
In dal 2013 la vins 'l ITF ad Sunderland (6-2 7-6 a l'Alison Van Uytvanck) pò la próa a qualificàr-as p'r al Premier ad Stucàrda. Dòp avér batû la Shuai Peng la céd a 'l ùltim a la Bethanie Mattek-Sands par 3-6 4-6. In Maǵ la pasa 'l qualificasiòṅ a Saint-Gaudens (ITF da sinquànta-mila dòlar) pò la bat la Kurumi Nara e la Polona Hercog prima 'd lasàr strada in di quàrt a la Dinah Pfizenmaier. In Istâ la fà suo 'l ITF ad Kazàn, al nùmar 2, dand un 6-2 6-3 a la rusa Marta Sirotkina, pò la vins àtar dū tìtui in Setémbar. La finìs la stagiòṅ cuma 126 dal mónd.
593 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 593, mo invéci 'l an 593, 't ê da 'ndèr chè) Al 593 (sincseintnovantatrī, cinquecentonovantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 592 (sincseintnovantadū) e 'l vin prìma dal 594 (sincseintnovantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DXCIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al sincseintnovantatriéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Anna-Lena Friedsam
Caréra
In dal 2014 la taca a pistàr i camp dal sircùit prinsipàł. A Shenzhen la riva a 'l secónd tùran baténd la Bojana Jovanovski par 6-1 7-5 e pardénd pò cun la Jana Čepelová. In Setémbar la fà sènt'r a Suzhou vinsénd un WTA ad qvéi cic baténd la Duan Yingying par 6-1 6-3. In Utóbar a Linz la fà fóra la Dominika Cibulková, la Jana Čepelová e la Stefanie Vögele prima 'd pèrdar in tri set cun la Karolína Plíšková in semifinàl.
La Friedsam la vèra la stagiòṅ 2016 in Cina a Shenzhen. Chè la bat la Bojana Jovanovski par 6-0 6-3, l'Irina-Camelia Begu par 7-5 3-2 bandòṅ e la Kateřina Siniaková par 6-4 2-6 6-1 par pò céd'r a l'Agnieszka Radwańska par 2-6 4-6. A gl'Australian Open la bat la Lourdes Domínguez Lino par 7-6 2-6 6-1, la Qiang Wang par 6-3 6-4 e la Roberta Vinci par 0-6 6-4 6-4. In di Utàṿ la s pòrta avànti 5-2 in dal tèrs set cun l'Agnieszka Radwańska ma la gh'à da céd'r a la fiṅ in làgarmi par 7-6 1-6 5-7 quànd la n in psiva piò da 'l mâł ch'la gh'iva a na gamba par di granfi.
Culegamènt estéran
}}
.bloomberg
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2014.
Cavaliēr Danceny
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al cavaliēr Danceny 'l è ùn di personâǵ dal Liaisons dangereuses, al romàṅś epistolêr francéś, 'd argumèint eròtic, dal Pierre Choderlos de Laclos dal 1782.
La stòria dal personâǵ
Al cavaliēr 'd Danceny 'l è 'n śóven Cavaliēr ed Melta, cun dagli urìgin nobli mo 'l n'è mia rìc e 'lóra, per scampèr, al dà dal lesiòun ed cant e 'd erpa. Al vin sernî dala marchéśa 'd Meurteuil per dèr dal lesiòun 'd erpa a la ragàsa Cécile. Chi dū chè, mist'r e sculèra, i s cóśen 'l ùn ed cl'ètra e presti i tachen a scambièr-es dal lettri 'd amōr, atravèrs el cordi edl'erpa. La marchéśa ed Merteuil la gh'à dal miri mìa tant cèri, perchè da na banda segretamèint, la fà la spìa a la meder dla ragàsa, e però da cl'ètra banda, la śibìs ala ragasōla la manéra 'd cuntinvèr la tresca col bel mister. In di fât, send la ragasōla bele prumìsa in spōśa a 'l còunt ed Gercourt, só mèder la sgnōra Volanges, la gh'à da sarèr subìt cla tresca lè col mister Danceny e per queschè la la sèra in cà.
Al viscòunt al s mèt da mêś ai dū amànt, e fènd-es cunsgnèr la cèva dla cambra edla ragàsa, cun la scuśa ed catèr sù el lettri che chilē la indirisèva a 'l cavaliēr, al gh'la chèva invéci ed ciavèr-'s-la 'd suo. Dòp un bel pô 'd credulitê sia vers a 'l viscòunt che anc ala marchéśa, al Danceny al vera i ôć in sìm'a 'l brùt tîr che 'l Valmont al gh'ìva riservê, e dòunc al al sfida a duêl. 'L è pròpi al viscònt ed Valmont ch'al vin frî in na brùta manéra, mo prìma 'd murìr, al gh'la chèva 'd fèr-es perdunèr da 'l cavaliēr, ch'al gh' torna amìg, e 'l Valmont al gh'cunsègna tùti el lettri dla marchéśa a só dispuśisiòun. Al Danceny al n'è mia bòun ed dispresèr o 'd acuśèr la Cécile, mo però 'l è trôp scunfurtê e 'l gh'à anc da scapèr dala giustìsia ch'l'al serca. Al fà sù i bagàj e 'l partìs per Melta a fèr vìta ritirèda.
Referèinsi
}}
Tocantins
Tocantins (in Portoghês: Estado do Tocantins) l'è voin d'i 26 Stä Federäi dal Brasil, e la sò capitäla all'è Palmas e in dal 2010 al g'hava 1.383.453 abitänt e 'na süparfìs ad 277.620,914 km2.
1276
Al 1276 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Tocantins
Al fa part ad'la Regiòun Norte.
Storia
Al stä dal Tocantins all'è stä culunizä dai Giasüìt in dal 1625, mall'è sëimpar stä pärt dal Nord dal Goiás. Al sò teritòri l'è pòvar a bòta. Apëina cun la Custitüsiòn al 1988 all'è dvantä stä.
286
Al 286 'l è 'n an edl III sécol dal Calendàri gregoriàn.
.sydney
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2014.
L'esorcista
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Insfìlsa'g-'l in dal cûl, vèć buchinàr stupradōr ad tò màdar!|Al demòni Pazuzu al dascór par bóca dla Regan}}
L'Esorcista (’L Eśurcìsta) 'l è 'n film ad scarésa dal 1973 ad William Friedkin trat da 'n rumànś ad William Peter Blatty ch'al firma anc la senegiadùra. Par via dal sò sucès cumerciàl (custâ 12 migliòṅ ad dòlar, al 'n à fat sù 441), al gh'à abû dū séguit (L'esorcista II - L'eretico dal 1977 e L'esorcista III dal 1990), un prequel (L'esorcista - La genesi dal 2004) e na riedisiòṅ dal 2000 ślungàda 'd ùndas minùt. 'L à vins dū Prèmi Òscar.
In dal 2010 'l è stâ mis in dla lista di film ch'i fànan part dal National Film Registry dla Bibliutéca dal Cungrès di Stat Unî.
Sunt
In un sit archeulògic dla sità ad Ninive in d'l Iràq dal Nòrd, durànt di scâv, a salta fóra na statṿa piculìna dal demòni Pazuzu. Un prevòstar ch'a gh'è là, al vèć e malâ ad cōr pàdar Lankaster Merrin (Max von Sydow), al gh rèsta mâl.
Da cl'atra part dal mónd, a Georgetown in di Stat Unî, l'atōra Chris MacNeil (Ellen Burstyn) la próa arliàda a telefunàr a Róma a sò marè separâ parchè al n s éra minga far sintìr in dal dè dal cumpléan ad sò fiōla, la Regan (Linda Blair). La nòt dòp chi lē la sènt al sò lèt cunàr da par lò e la taca a sigàr. 'L è 'l inìsi 'd un cambiamènt in dal sò cumpurtamènt parchè la taca a dvintàr arvèrsa e a śmadunàr e a dir dal purcarìi cuntinuamènt. Durànt na fèsta p'r avér finî al sò ùltim film, cun òspit Pàdar Dyer (William O'Malley) e al regìsta Burke Dennings (Jack MacGowran), tut 'd un trat a salta fóra in dal salòṅ la Regan ch'l'ingùra a chi lò la mòrt méntar l'è drē a pisàr-'s adòs. I dutōr i gh faṅ dal puntùri ad calmànt ma i n capìsan minga cuśa la gh'àppia.
Na sira la Chris, turnànd a cà, la n cata ninsòṅ e alóra la s arlìa cun la sò segretària Sharon (Kitty Winn) parchè la gh'iva da tgnir-'g a drē. Chi lē la s difénd dgénd ch'l'éra 'd acòrd cun Burke ch'al gh pinsìs lò. Ma chi lò al vèṅ catâ mòrt lè fóra, cun 'l òs dal còl scavśâ, quànd in cà a gh'éra sōl la fiōla. A n saénd piò cuśa far, e tgnénd a drē a 'n cunsìli dal dutōr Samuel Klein (Barton Heymen), la Chris la dmanda ajùt a 'l prevòstar di Geśuît Damien Karras (Jason Miller), 'n óm cun di sèns ad cólpa p'r avér lasâ tròp da spés da par lē sò màdar prima ch'la murìs par tgnir a drē a Geśù Crist e par cal mutìṿ lè 'l è drē a pèrdar la fēd. A vîṅ ciamâ p'r un eśurcìśum pàdar Merrin.
Culegamènt estéran
}}
Valòn
{{Metacaixa
La niña santa
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Valòn
{{dialort | dial=Piasintëin}}
La niña santa
{{Film }}
Valòn
Al Valòn (nùm natîu Walon) all'è 'na Léngua ch'la fà pèrt dal grópp d'al léngui rumànzi, in d'la faméja d'al léngui indoeuropei; all'è parlä in Bélgi, in Franza e in dal Lussembûrgh.
La niña santa
{{CITAZIONE|La tintasiòṅ dal bèṅ e tut al mâł che cla tintasiòṅ chè la pōl pruvucàr.|Tagline dal film}}
Valòn
All'è vòina dal Lengui d'Oïl, tàme al Francés, al Picàrd, al Nurmàn e l'è la Lengua ragiunäla püsä parlä fra la Franza e 'l Bélgi.
Ligàm estèran
}}
La niña santa
La pelìcula l'è stada preśentàda a 'l 57śum Fèstival ad Cannes.
Sunt
L’Helena (Mercedes Morán) e sò fradèl Freddy (Alejandro Urdapilleta) i èṅ i pruprietàri d'l hutèl lòfi Termas, in dla sitadìna argintìna ad La Ciénaga, ch'i pòrt'n avànti cun 'l ajùt dla Mirta (Marta Lubos). Tut dū i èṅ di genitōr separâ, la mujēr ad Freddy l'è turnàda in Cîl insém a i sò dū fiōi méntar l’Helena l'è armàśa cun la sò ragasōla 'd séd'ś an da crésar da par lē, l’Amalia (María Alche). Adès al sò èx marè al spèta dū śmèj da la sò dóna ma l’Helena la n in vōl savēr pròpria par gnint.
L’Amalia la và a 'l catechìśum insém a la sò amìga Josefina (Julieta Zylberberg), tuti e dū i prégan da spés ma i gh'aṅ da far anc i cònt cun la vója 'd sès ch'a gh'è vgnû tant ch'la Josefina l'à bèla tacâ a 'ndàr a lèt cun Julian (Leandro Stivelman), anc s'la preferìs far-as dar in dal cûl par rivàr vìrgin a 'l matrimòni.
Un dè, méntar l’Amalia l'è drē a scultàr un sunadōr ad theremin insém a 'l sò amìghi, la sènt pugiàr-as da drē al pac dal braghi dal dutōr Jano (Carlos Belloso), un mèdag ch'l à tòlt pòst in d'l hutèl ad sò màdar par na cunferénsa insém a di àtar sò culéga cuma 'l dutōr Vesalio (Arturo Goetz) e 'l dutōr Cuesta (Alejo Mango). La ragasōla, sinténd al cuntàt cun 'n óm, la gh'armàgn dabòṅ e la taca a 'vēr 'n usesiòṅ p'r al luminàri che però, esénd bèla spuśâ, al s tira indrē.
Culegamènt estéran
}}
Demonia
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Quànd 'l arbgàt al dvènta 'n quèl véra.|Tagline dal film}}
Demonia (Demònia) 'l è 'n film ad scarésa dal 1990 ad Lucio Fulci.
Sunt
A Santa Rosalia s cònta che sinc-sènt an prima quàtar sōri e la màdar superióra i fùsan stadi misi in sla cróś parchè i tgnìvan a drē a 'l satanìśum e i fùsan anc dal malnéti spurcaciòni. La Liza in cal méntar la taca a 'vér di arbgàt e dal viśiòṅ ad quèi visû soquànt sècui prima.
La gint dal pòst la gh và còntar e anc al sìndig al gh diś ad lasàr al ròbi saplìdi cum i éran sèmpar stadi. A la Liza a n gh'è gnanc indivìś e la và dèntar listés in dal munastēr e lè la cgnós al maslàr dal paéś, Turi De Simone (Lino Salemme). Da drē da 'n mur la cata pò i rèst ad cal religióśi là. In cal méntar i tacàn di masamènt e la gint la créd ch'a sia na vindéta dal sōri stramaladìdi, tut par cólpa ad chi furastēr lè.
'N ispetōr ad pulisìa (Lucio Fulci) al taca a indagàr pinsànd che da drē ad tut a gh sia Turi ma a n è briśa acsè anc parchè chi lò al vîṅ pò catâ mòrt in dal sò negòsi.
Culegamènt estéran
}}
Tura Satana
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Tura Luna Pascual Yamaguchi, cgnusùda méj c'n al nóm 'd art ad Tura Satana (Hokkaidō, 10 ad Luj dal 1938 - Rêṅ, 4 ad Favràr dal 2011), l'è stada n'atōra americàna cun di urìgini giapunéśi.
Baden-Württemberg
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Tura Satana
La s è fata cgnósar par la part dla Varla in dal film cult ad Russ Meyer Faster, Pussycat! Kill! Kill! dal 1966, ólt'r a èsar stada par dimóndi tèmp la muróśa 'd Elvis Presley.
Biugrafìa
Nada in Giapòṅ da 'n atōr giapunéś ad film mut e da na cuntrursiunìsta americàna cun di urìgini Cheyenne, scuséśi e irlandéśi, durànt la secónda guèra mundiàla la vîṅ misa in un camp ad cuncentramènt in Califòrgna insém a i sò genitōr. Finìda la guèra la và a star a Chicago. A nóṿ an la vîṅ viulentàda da sinc óm e sò pàd'r al gh'inséggna al karate par difénd'r-as. A quàtórd'ś an l'è custréta a spuśàr-as c'n un ragàs ad tri an più grand ma la divòrsia nóṿ méś dòp. In chi an lè la taca anc a far la balarìna eśòtica e a tōr part a na gang ad fémni d'l Illinòis ciamàda „Gl'àngii“.
Baden-Württemberg
Al Baden-Württemberg (Baade-Wiirdebäärg in Alemàn, a s lèś [ˌbaːdn̩ ˈvʏʁtəmbɛʁk] in tedésc) l'è na regiòṅ dla Germàgna, la tèrsa più granda dal paéś anc par l'ecunumìa, ch'la s cata in dal sud-ovest dal stat.
La sò capitàla l'è Stucàrda cun Mannheim, Karlsruhe, Fribûrg e Ulma atri sità impurtànti. La cunfìna cun la Śvisra a sud, la Frància a òvest e al regiòṅ tedéschi dla Renàgna Palatinâ (òvest), Bavéra (est) e Àsia (nòrd).
Tura Satana
Biugrafìa
In séguit la Tura la taca a véndar dal sigaréti in soquànt teàtar e pò a lauràr cuma balarìna 'd burlesque ch'la n gh'iva gnanc daśdòt an. Dòp na relasiòṅ c'n al cantànt Elvis Presley, l'è stada lē a insgnàr-'g al muimènt dal parti basi dla pansa e di galòṅ, la taca a far cìnema faghénd la part dna putàna in dla pelìcula Irma la dolce ad Billy Wilder e pò la prutagunìsta dal film Faster, Pussycat! Kill! Kill!. Dòp atri pelìculi giràdi p'r al regìsta Ted V. Mikels, la mōr a 'l impruvìś par 'n atàc ad cōr in dal 2011.
Baden-Württemberg
Al stat al nas in dal 1952 dòp un referendum ch'l à mis insém i stat stòric dal Baden cun qvél dal Württemberg. Prima i gh 'n éran tri (Württemberg-Baden, Württemberg-Hohenzollern e Baden), sóta 'l cuntròl di Stat Unî e dla Frància a séguit dla fiṅ dla secónda guèra mundiàla. Al gh'à 25 sircundàri e nóṿ sità fóra sircundàri.
In tut la mùcia sù da piò ad déś migliòṅ 'd abitànt e na superfìsi ad 35.750 km².
Al presidènt dal stat 'l è Winfried Kretschmann di Vérd.
Persunàǵ famóś ligâ a 'l Baden-Württemberg i èṅ Albert Einstein, Carl Benz, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Johannes Kepler e Joschka Fischer.
Strâg ed Rèz
La Strâg ed Rèz (Strage di Reggio Emilia in italiân) l'é sucèsa al 7 ed lój 1960 ind la manifestasiòun sindachêla dóve sînch operâri arzân, Lauro Farioli, Ovidio Franchi, Emilio Reverberi, Marino Serri, Afro Tondelli, tót inscrét al Partî Cumunésta Italiân (PCI), în stê masê da la fôrsa póblica.
Baden-Württemberg
Culegamènt estéran
}}
Strâg ed Rèz
L'insèm di fât
Cgnusûda ânca cun al nòm di I fât ed Rèz, la strâg l'é stêda al mâsim 'd un peréiod ed brûş in tóta l'Itâlia, in dóve a gh'é stê di scûnter cun la puliséia. La câşva di fât l'é stêda la mésa insèm dal gvêren Tambroni, gvêren fât sōl da la Democrasía Cristâna (DC) cun al decişîv apôg dal d'êd fôra dal Muvimèint Socêl Italiân (MSI), e la decisîòun ed fêr al cungrès dal partî misîn a Gènva (sitê partigiâna, bèle mdâja d' ōr ed la Resistèinsa). Al prutèsti în stêdi dimòndi e al brûs in tōt al paèiş l'à provochê 'na grânda mobilitasiòun popolêra.
L'alōra Presidèind dal Cunséli, Fernando Tambroni, l' à dê la libertê de sparêr in situasiòun grêvi e dôp còst a la fîn de sté stmâni dramâtichi a 's cûnten óndeş môrt e sintunêr ed frî. Sté dramâtichi cunseguèinsi arén custrèt al gvêren Tambroni a dêr al dimisiòun.
I fât
La sîra dal 6 lój la CGLI arzâna, dôp 'na lònga riuniòun, l'à dichiarê al siôper sitadèin. La prefetûra l'îva proibî al radûn ed pió persòuni e al mâchini cun j altoparlânt dal sindachêt îven invidê i manifestânt an fêrmêres mìa int al cōrs ed la manifestasiòun. L'ònich pôst autorioşê, la Sêla Verdi ch' la tgnîva 600 pôst, l'êra trôp céca per tgnîr dèinter vintméla manifestânt. A vîn dmandê ed muntêr d' j altoparlânt d'ed fôra ed la sêla, mó la dmânda l'an vîn mìa acetêda.
Un gróp ed cîrca 300 operâri dal j Uficîni Regiâni l'à decîş ed radunêres davânti al monumèint di Mort in guèra e cantêr cansòun ed prutèsta.
A 4,45 dal dôp mezdé 'na cârica 'd un repêrt ed 350 pulisiôt al cmâd dal vîce questôr Giulio Cafari Panico, l'é andêda adôs a la pacéfica dimostrasiòun. Ânca i carabinêr, cmandê dal tenèint colonèl Giudici, àn tōt pêrta a la cârica. Cucê dal camiunèti, da i zèt d'âcva e da i lacrimôgen, i manifestânt îven serchê ed lughêres ind l'işolê Sân Rôch l'é aşvèin, per pó riparêres drêda a tót còl che catêven, scrâni, âsi ed lègn, tavlèin dal bâr e difèndres dal cârghi cun al tirêr quèl. Cucê indrê da la disperêda reşistèinsa di manifestânt, al fôrsi àn tōt in mân al j êrmi da fōgh e àn cumincê a sparêr.
Insém al salghê ed la piâsa a gh' é armês:
1277
Al 1277 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Strâg ed Rèz
I fât
I fât în stê cantê in 'na famōşa cansòun ed Fausto Amodei, dal tétol Per i morti di Reggio Emilia e pōch tèimp fà cme idèja dal românş ed Paolo Nori dal 2006 Noi la farem vendetta.
Al rişûltêt dal procès
Al 14 lój 1964 al tribunêl ed Milân l'asôlov i responsâbil ed la strâg. Al vice quesōr Giulio Cafari Panico l'é stê asôlt in pîn perché an n'é mìa stê cunsiderê responsâbil ed l' ôrdin ed druvêr la viulèinsa ed nisûn gèner cûntra i manifestânt
Colegamèin d'ed fōra
I môrt ed Rèz e i môrt dal lój 1960
Valzer (film)
{{Metacaixa
{{Film }}
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Vàlser (Valzer) all'è un film dal 2007 dirigì da Salvatore Maira. Allè stä prasantä ala 64° Mostra ad Venêzia.
Storia
Assunta alla laòra in d'un hotel; la sua culëga, Lucia, all'ha cambiä laurä pr'andà in dal sìnima. Assunta la fa crèd al pèr ad Lucia da vës lè, ma quand al vëign fòra ad parzòn par cognòsla a sücêd un bel casëin.
Ligamm ad föra
}}
.android
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2014.
Eleonora Giovanardi
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Piasintëin}}
Eleonora Giovanardi (Rèz 8 ed nuvèmber dal 1982) l'è un'atùra emigliana ad televisiòn e ad sìnima.
Biugrafia
All'è nasìda in dal 1982, e 'lla s'è laureä in Lëtri in dal 2006. L'ha fä anca la Scuola d'arte drammatica Paolo Grassi indùa la s'è diplumä in dal 2008. In dal 2011, a Rèz, la fonda la compagnia TAP Ensemble-Teatro d'Arte Popolare.
1831 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1831, mo invéci 'l an 1831, 't ê da 'ndèr chè) Al 1831 (mileotseinttreintùn, milleottocentotrentuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1830 (mileotseinttrèinta) e 'l vin prìma dal 1832 (mileotseinttreintadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCXXXI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseinttreintunéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Justin Trudeau
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Justin Pierre James Trudeau, cgnusû méj cuma Justin Trudeau (Ottawa, 25 ad Dicémbar dal 1971, a s lèś [ʒyˈstœ̃ pjɛʁ dʒejms tryˈdoː] in francéś) 'l è 'n pulìtig canadéś, cap dal Partî Liberàł dal Cànada e 23śum prim minìstar dal sò paéś.
Biugrafìa
Nâ 'l dè 'd Nadâł dal 1971, Justin 'l è 'l prim fiōl d'l èx premier canadéś Pierre Trudeau e 'd sò mujér Margaret Sinclair. Dòp èsar-'s laureâ a l'università McGill in dal 1994 e in qvéla dla British Columbia in dal 1998, Trudeau al taca a insgnàr a Vancouver cuntinuànd incóra i sò studi da inśgnēr e ciapànd pò un master in geugrafìa.
Òt an dòp la mòrt ad sò pàd'r al taca na caréra pulìtiga vgnénd elét par la prima vòlta mémbar dal Parlamènt in dal 2008. Al 14 'd Avrìl dal 2013 al vins la cursa p'r al cuntròl dal Partî Liberàł dvintànd anc prim minìstar dū an dòp c'n al 39,5% di vōt e 184 séǵ su 338. Trudeau 'l è andâ fòrt specialmènt su la còsta èst dal paéś faghénd al pîṅ in dal Cànada atlàntic e a Turònt e ciapànd anc quarànta séǵ in Québec.
'L è spuśâ cun la Sophie Grégoire. In dal 2016 'l è finî su la cupertìna 'd un fumét dla Marvel vistî da pùgil in mèś a tri mémbar di Alpha Flight, al nâṅ Puck, Sasquatch e cla vacàsa dl'Aurora.
Nòti
}}
90 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 90, mo invéci 'l an 90 dòp ch'l era nê Noster Sgnōr, 't ê da 'ndèr chè) Al 90 (novànta, novanta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs 'l 89 (utantanōv) e 'l vin prìma dal 91 (novantùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt XC. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novantéśim post.
Colegamèint estèren
}}
682 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 682, mo invéci 'l an 682, 't ê da 'ndèr chè) Al 682 (seseintutantadū, seicentottantadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 681 (seseintutantùn) e 'l vin prìma dal 683 (seseintutantatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCLXXXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al seseintutantaduéśim post.
Colegamèint estèren
}}
285
Al 285 'l è 'n an edl III sécol dal Calendàri gregoriàn.
Non aprite quella porta 2
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Dòp déś an ad silénsi... al biśbìj terificànt 'l è turnâ.|Tagline dal film}}
Non aprite quella porta 2 (Minga vèrar c'l us là 2) l'è na cumèdia 'd scarésa giràda in dal 1986 par Tobe Hooper, séguit dna sò pelìcula dal 1974, Non aprite quella porta.
Custàda quàtar migliòṅ e sèt ad dòlar, la pelìcula la 'n à pò fat sù òt cuntànd i sōi Stat Unî.
Sunt
Al sierìf Boude Enright dit Lefty (Dennis Hopper) al gh l'à a mòrt cun na famìja 'd canìbai texàṅ ciucàda in dla suca che tréd'ś an prima l'iva masâ i sò anvōd, la Sally Hardesty e sò fradèl paraplègic Franklin. Un dè na disc jockey dna ràdio dal pòst, la Vanita Brock dita Stretch (Caroline Williams), la gh pòrta 'n nàstar in dū a gh'è registrâ insìma 'l vóś ad dū ragàs, Buzz (Barry Kinyon) e Rick (Chris Douridas), che la sira prima i ér'n in culegamènt sèg mént'r i giràv'n in camiunsèṅ quànd a 'l impruvìs i aṅ tacâ a sigàr par la paùra. I śōvan i éran stâ vitmi 'd 'n atàc ad Leatherface (Bill Johnson), òṅ ad chi manìac là ch'al cópa druànd na séga lètrica e ch'al s ciàma acsè parchè al pòrta na pèla 'd un cadàvar su la sò ghigna.
Lefty 'l è decìś a far-'g-la pagàr finalmènt a Leatherface, a sò fradèl Chop-Top (Bill Moseley), ch'al gh'à 'n crani 'd metàl, e a tuta la sò rasa.
La saga
La saga ad The Texas Chainsaw Massacre, tacàda in dal 1974, la gh'à abû tri séguit, 'n arfacimènt e 'n prequel.
Culegamènt estéran
}}
283 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 283, mo invéci 'l an 283 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 283 (duśeintutantatrī, duecentoottantatrè in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 282 (duśeintutantadū) e 'l vin prìma dal 284 (duśeintutantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCLXXXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al duśeintutantatriéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Santa Marìa in Castèl (Chèrp)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} La céśa ed Santa Marìa in Castèl, ciamèda anc "La Sègra" (Santa Maria in Castello, Sagra in itagliàṅ) l'è la céśa più antìga ed Chèrp. La s cata ala matèina dal piasêl "Re Astolfo", dedrē da 'l Castêl ed Chèrp, tirèda sù a partìr da 'l otèv sécol.
La só stòria
La tradisiòun la vrèv che la céśa la 'l ìs tirèda sù al rè longobèrd Astōlf in dal 752, mo soquànti primi notìsi ed lē i s caten ind un documèint dl 879  che la piéva, in alóra, la gh'ìva avû 'n insèndi. Na só avtonomìa da 'l dipendèinsi del céśi arśàni la taca a deśgnìregh masimamèint da la só costrusiòun nóva, purtèda avànti dala Matìlda 'd Canósa, dop che soquànt documèint papèl e imperièl i gh'avìven scrìt ch'la fus bèle da per lē da 'l tèimp dal pepa Stéven II. La céśa la gniva acsè consacrèda n'ètra volta (d'indû al só nòm ed "Sègra") al 15 ed lùj dal 1184 da 'l pepa Lucius III, drē a pasèr per Chèrp ind ùn di só viàś. La só tòr col campàni la vin tirèda sù a partìr da 'l 1217. El dimensiòun edla piéva in cal tèimp lè i nn'éren brìśa quìli 'd incō, perché el só campèdi e i curidōr i éren dimòndi più lung, tri vòlti tant, che la céśa la gniva avànti in dal piasèl per un bel pô. Mo 'l prìnsip Alberto III Pio in dal 1514 al n'la vliva più acsè in avànti, ch'la tulìva vìa tròp post in dal piasèl drē al Castèl, e dòunc al la fà scurtèr, cichina cuma l'è anc adèsa. Baldasèr Perùs al gh'strolga la facia arnasimentèla che la ciśulèina l'à pò mantgnû infìn a incō.
Colegamèint estèren
}}
Credo ut intelligam
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Cla frêś chè la s cata in dal só scrit Contra Academicos (Countra i studiōś), III, 20, 43.
Colegamèint estèren
}}
Concert: The Cure Live
{{Metacaixa
{{CITAZIONE2|So they close together, dressed in red and yellow, innocent forever, sleeping children in their blue soft rooms still dream... The further we go and older we grow, the more we know, the less we show.|Acsè i s davśìnan, vistî 'd rós e 'd śal, inusènt par sèmpar, putèṅ ch'i pòns'n in dal sò cambri mòrbdi e blù e i s insùnian incóra... Più a 'ndém avànti e più a dvintém vèć, più a saém, manc a fém védar.|Primary, 1981|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
Concert: The Cure Live 'l è 'l prim àlbum da 'l viṿ dal grup dark di The Cure. 'L è stâ publicâ in d'l Utóbar dal 1984 e al mét insém di pès sunâ a Oxford e a Lóndra in dal Maǵ dal stès an.
La versiòṅ su caséta la gh'à in dal lat B anc na racòlta ad déś pès sunâ live in gir p'r al mónd, cun dū braṅ inèdit: Heroin Face e Forever.
Curiosity (Killing The Cat): The Cure Anomalies 1977-1984
Canti bonus vgnudi fóra sōl su caséta:
Furmasiòṅ
}}
Mujēr
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La mujēr (moglie in itagliàṅ) l'è la cumpàgna dal marì dôp ch'a s è selebrê al matrimóni. Mujēr a s armâgn infintànt che 'l matrimóni al dura, e difât dôp 'd un divórsi lē la lasa lè 'd èser mujēr, o dôp la mort dal marì, lē la dvèinta vèdva.
Noti e referèinsi
}}
The Corruptor - Indagine a Chinatown
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Ta n pō minga tgnir adrē a 'l règhli in du a n gh 'n è briśa.|Tagline dal film}}
The Corruptor - Indagine a Chinatown (Al Curutōr - Indàśin a Chinatown) 'l è 'n film 'd asiòṅ dal 1999 ad James Foley.
In dla culòna sunóra a gh'è anc un pès dla Madonna, Candy Perfume Girl, e 'd Frank Sinatra, The Best Is Yet to Come.
Custâ vint-sinc migliòṅ ad dòlar, al n gh l'à minga cavàda a mét'r i cònt in para parchè al 'n à fat sù sōl quìndas.
Sunt
Nicholas Chen (Chow Yun-Fat) 'l è 'n tenènt ad pulisìa ad New York dal 15śum distrét, qvél ch'al gh'à da tgnir adrē a 'l quartēr ad Chinatown, specialmènt a la màfia cinéśa. Un dè a riva a jutàr-'l in cal còmpit lè un pulisiòt biànc cun di urìgini irlandéśi ciamâ Danny Wallace (Mark Wahlberg), òṅ ch'al ténd a far i quèi prima 'd pinsàr-ag bèṅ e ch'al gh'à 'n pàdar buletàri.
Un dè al boss Bobby Vo (Byron Mann) al spara a Chen masànd-al.
Culegamènt estéran
}}
Lenny Kravitz
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|I was born long ago, I am the chosen, I'm the one, I have come to save the day and I won't leave until I'm done so that's why you've got to try, you got to breath and have some fun, though I'm not paid I play this game and I won't stop until I'm done but what I really want to know is: are you gonna go my way?|A sòṅ nâ dimóndi an fà, a sòṅ al sarnî, a sòṅ mè, a sòṅ vgnû a salvàr la giurnàda e a n t lasarò minga in fiṅ ch'a 'l arò fat dònca 'l è par qvést chè ch'at gh'à pruâ, at gh'à da tiràr fiâ e divertìr-at, anc s'a n sòṅ briśa pagâ a śōg cal śōg chè e a n m farmarò minga in fiṅ tant ch'a n 'l arò mia fat ma qvél ch'a vój savēr 'l è: sē't dl'idéa ad far-'l a la mè manéra?|Are you gonna go my way?, 1993|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Par far la sò mùśica al tōś ispirasiòṅ a di artìsta cuma John Lennon, Jimi Hendrix, Elton John e Prince e in di sò pès al sòna la chitàra, al bas, la baterìa, al piàṅ, 'l urganèṅ e 'l sìtar.
'L è stâ bòṅ ad vìnsar un Grammy Award par quàt'r an ad fila da 'l 1999 a 'l 2002 e 'd véndar da piò ad quarànta migliòṅ ad disc in tut al mónd faghénd vgnir fóra di sìngui cuma Always on the Run, It Ain't Over 'til It's Over, Are You Gonna Go My Way, Rock & Roll Is Dead, I Belong To You, Fly Away, Again e Stillness of Heart.
.science
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2014.
1256 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1256 (miledūseintcinquàntasē, milleduecentocinquantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1255 (miledūseintcinquàntasìnc) e 'l vin prìma dal 1257 (miledūseintcinquàntasêt). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCCLVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al miledūseintcinquàntasēéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1256 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 628: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Aldo Cazzullo
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Aldo Cazzullo 'l è un giurnalìsta piemuntéś, scritōr e upiniunìsta televiśìṿ nâ a Alba al 17 ad Setémbar dal 1966.
Biugrafìa
Cazzullo al taca a lauràr in dal 1988 cuma giurnalìsta a La Stampa faghénd al praticànt. In dal 1998 al và a star a Róma.
In dla sò caréra 'l à cuntâ i śóg ulìmpic 'd Aténe e anc quéi cinéś ad Pechîṅ, al reasiòṅ in dal mónd àrab in séguit a gl'atintâ d'l 11 ad Setémbar, i fat dal G8 ad Gènuva, i masamènt ad Massimo D'Antona e ad Marco Biagi (profesōr dl'Università ad Mòdna e Rèz), al vìnsidi ad George W. Bush, Barack Obama, David Cameron, José Luis Rodríguez Zapatero, Nicolas Sarkozy, Recep Tayyip Erdoğan e dla nasiunàŀ ad balòṅ in di mundiài ad Germàgna dal 2006.
In dal 2011 i gh'aṅ dâ al prèmi nasiunàŀ ANPI "Renato Benedetto Fabrizi" p'r al lìbar Viva l'Italia.
1049 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1049, mo invéci 'l an 1049, 't ê da 'ndèr chè) Al 1049 (milequarantanōv, millequarantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1048 (milequarantòt) e 'l vin prìma dal 1050 (milesinquànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MXLIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequarantanovéśim post.
Aldo Cazzullo
Nòti
}}
1049 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1049 'l è 'l 176śim nùmer prim, gnend dop dal 1039 e prìma dal 1051: ... 1033, 1039, 1049, 1051, 1061, 1063, 1069, 1087, 1091, 1093, 1097, 1103 ...
Colegamèint estèren
}}
Deutsch–Französische Jahrbücher
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al Deutsch–Französische Jahrbücher (Anuàri tudèsc-francéś) 'l era stê 'n giurnêl publichê a Parì da Karl Marx e Arnold Ruge in dal 1844. Chè in sìma al Marx al gh'publichèva al só pês "In sìm'ala questiòun ebrèa".
Al giurnêl al gniva fóra per reasiòun ala censùra dal Rheinische Zeitung, mo però al n'gh'la cavèva minga 'd andèr avànti in dal publicasiòun vō-'t p'r el dificoltê dla censùra dal tèimp, e pò anc perchè i du scritōr in s cunpatìven minga più tant.
Ligàm estèren
}}
Masâcher ed la Bètla
Al Masâcher ed La Bètla  (Eccidio della Bettola in italiân) (23 zógn 1944) l'é stêda na rapreşâlia naşésta sucèsa insém a l' Apenèin arzân dóve în stê masê 32 civîl.
Ind la nôt ed Sân Zvân la pulisìa militêra tedèsca (Wehrmacht), in rispôsta a 'n' asiòun partigiâna mìa bèin fâta insém al pûnt ed la Strêda Statêla 63, ind la localitê La Bètla de Vsân, prôpria al cunfîn cun al cmû ed Caṣîna, l'à més in prâtica 'na rapreşâlia spietêda in cunfrûnt ed civîl: 32 persòuni, tót ch'ēren int la locânda, a vînen préma ciapê in ostâg e custrèt a stêr zachê per tèra per dimòndi tèimp, pó a vînen divîş in dû gróp per facilitêr l'eliminasiòun, soquânti dòni a vînen viulintêdi e a la fîn i cadâver a vînen bruşê. Tra i môrt ânca un putîn apèina nasû.
Secònd la testimuniânsa dal gestōr ed la locânda (scampê al masâcher), teâter ed la strâg, dôp al masamèint di trî abitânt ed la cà atâch al pûnt e al rastrelamèint ed 32 clièint, la vōş che a la fîn l'à urdnê de sparêr l'à dê l'ôrdin in italiân. Còst l'arpôrta a la lûs l'idèja che i fasésta italiân àn dê 'na mân, cme in êtri strâgi (Cervarōl ed Véla Mnôs e Legrèc ed Vèt) cun i tedèsch ind al masâcher di civîl.
Al fât l'à inspirê ânca la casòun L'unica superstite, di Modena City Ramblers, dèinter a la colesiòun Grande famiglia (da la stôria ed la sîna Lilli dal sunadôr ed fişarmônica dal gróp Alberto Cottica, scampêda al masâcher)
1278
Al 1278 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
407 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 407, mo invéci 'l an 407, 't ê da 'ndèr chè) Al 407 (quaterseintsèt, quattrocentosette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 406 (quaterseintsē) e 'l vin prìma dal 408 (quaterseintòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al quaterseintsetéśim post.
Colegamèint estèren
}}
284
Al 284 'l è 'n an edl III sécol dal Calendàri gregoriàn.
1602 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Vésta
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} La vésta (scóltel chè, veste in itagliàṅ) o sutàna, stanèla, l'è cal vestiàri subìt in sìm'a la biancherìa 'd sòta, che ind un pês ùnic, o anca sōl in dla metê 'd sòta dal còrp, al tìn vistî cal dòni sàinsa tgnìregh dla stòfa da mèś a 'l só gambi (cum'a sucēd invéci p'r eśèimpi col brèghi). A s ciacàra ed vésta anc per quèla négra e lunga ch'la vistìs i prēt e per la "vésta da cambra", ch'la s dróva da stèr comed in cà sìa da chi òm che da 'l dòni.
Èter progèt
.
Referèinsi
}}
Progeny - Il figlio degli alieni
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|A gh'è dal ròbi, in d'l univèrs, ch'a n sém minga bòṅ ad cumpréndar.|Tagline dal film}}
Progeny - Il figlio degli alieni (Progeny - Al fiōl di aglièṅ) 'l è 'n film fanta-sientìfic ad scarésa dal 1998 ad Brian Yuzna scrit par Stuart Gordon e Aubrey Solomon.
'L è stâ girâ in Califòrgna c'n un budget stimâ ad dū migliòṅ e mèś ad dòlar.
Sunt
La Sherry (Jillian McWhirter), dóna in caréra, l'è 'd un cuntènt quànd la vîṅ a savēr ch'la spèta 'n putèṅ da sò marè, al cirùśig Craig Burton (Arnold Vosloo), ch'al cardìva invéci 'd èsar stèril. Quànd i fànan n'ecugrafìa però a salta fóra ch'al putèṅ 'l è dasfurmâ e a i dū a gh vîṅ in mènt un brut arbgàt ch'i ìv'n abû a prupòśit dla nòt dal cuncepimènt.
La dóna, ch'la créd 'd avēr un quèl aglièṅ in dla pansa, la và da la dutōra terapìsta Susan Lamarche (Lindsay Crouse) ch'l'è sicûra ch'la Sherry la gh'àppia un prubléma psiculògic cauśâ da Craig in parsòna.
La còpia la dmanda ajùt a 'n prufesōr universitàri espèrt in UFO, al dutōr Bert Clavell (Brad Dourif), ch'al l'ipnutìśa par rénd'r-as cònt ad qvél ch'l è sucès cla nòt là.
Culegamènt estéran
}}
Il console onorario (film)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Tant par tacàr i 'l aṅ tradî pò i aṅ śugâ cun la sò vita.|Tagline dal film}}
Il console onorario (Al cònsul unuràri) 'l è 'n film dramàtic dal 1983 ad John Mackenzie trat da 'l rumànś umònim ad Graham Greene.
Custàda òt migliòṅ ad dòlar, la pelìcula la 'n à pò muciâ sù siē.
Sunt
Al mèdag Eduardo Plarr (Richard Gere), mèś ingléś e mèś sudamericàṅ, 'l è andâ a star in un paiśèṅ argintèṅ a 'l cunfîṅ c'n al Paraguày da quànd dū an prima la pulisìa ad cal paéś lè 'l à sequestrâ sò pàdar par di mutìṿ pulìtig e adès a n s sà più gnint ad lò. Eduardo al dmanda nutìsi 'd lò a 'l culunèl Perez (Bob Hoskins) che però al n è minga bòṅ 'd jutàr-al.
Na sira 'l dutōr al cgnós al cònsul unuràri britànic in Argentìna, Charley Fortnum (Michael Caine), un puòs ch'l è spuśâ cun na “ìndio” ciamàda Clara (Elpidia Carrillo). Eduardo al gh armàgn quànd al la véd parchè al l'à arcgnusùda far la putàna in un burdèl ad Buenos Aires par far sù di bèsi da mandàr a i suo. Al dutōr al gh la cava a purtàr-'s-l' a lèt dòp avēr-ag rigalâ 'n para 'd uciài a la mòda. A fòrsa 'd gusàr, la ragàsa l'armàgn gravda e Charley 'l créd dabòṅ ch'al putèṅ ch'al gh'à da nàs'r al sia sò fiōl.
Un dè i s fànan viṿ cun Eduardo di rivulusiunàri amìg ad sò pàdar e òṅ 'd chi lōr, 'n èx prēt ciamâ Leon (Joaquim de Almeida), al dmanda la sò culaburasiòṅ par sequestràr 'l ambasadōr americàṅ, dasfrutànd al fat ch'al gh'à da 'ndàr a far un gir turìstic c'n al cónsul britànic e dònca Eduardo, esénd sò amìg, al prév avēr dal nutìsi in mèrit. In cambi i guerigliēr i gh prumét'n ad dar-ag na maṅ par liberàr sò pàdar da i paraguayàṅ. P'r un śbali però a finìr parśunēr dla banda 'l è Fortnum stés e minga 'l pulìtig yankee.
Culegamènt estéran
}}
594 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 594, mo invéci 'l an 594, 't ê da 'ndèr chè) Al 594 (sincseintnovantaquàter, cinquecentonovantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 593 (sincseintnovantatrī) e 'l vin prìma dal 595 (sincseintnovantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DXCIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al sincseintnovantaquatréśim post.
Colegamèint estèren
}}
479 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 479, mo invéci 'l an 479, 't ê da 'ndèr chè) Al 479 (quaterseintestantanōv, quattrocentosettantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 478 (quaterseintestantòt) e 'l vin prìma dal 480 (quaterseintutànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDLXXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al quaterseintestantanovéśim post.
Colegamèint estèren
}}
19 ed setèmber
Al  l'è al 262śum dè dal calendàri gregoriàn (263śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 103 dè a la fin dl'an.
Sièrpa presidensièla
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La sièrpa presidensièla l'è 'n acesòri ed vestimèint a fórma 'd fasa, despès colorèda c'ma la bandéra, ch'i s mèt'n adós i Presidèint 'd soquànt Estêt c'ma sìmbol dla só funsiòun presidensièla.
I Presidèint i s la mèt'n in sìm'a la spàla 'd drìta e i s la fan pasèr 'd lung a 'l fiànc ed sòt'a la laśèina ed manca. La vin druèda in dagli ucaśiòun inavgurèli o rapreśeintatìvi durànt di viàś internasionē.
Ligàm a fóra
}}
164 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 164, mo invéci 'l an 164 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 164 (seintessantaquàter, centosessantaquattro in itagliàn) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 163 (seintessantatrī) e 'l vin prìma dal 165 (seintessantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CLXIV. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al seintessantaquatréśim post.
Colegamèint estèren
}}
.cricket
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2014.
1832 (nùmer)
{{Metacaixa
283
Al 283 'l è 'n an edl III sécol dal Calendàri gregoriàn.
1832 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1832 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 col 916: Fatoriśasiòun:
Taps - Squilli di rivolta
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Cla scóla chè l'è cà nòstra, a pinsém ch'a vaga la péna diféndar-la.|Tagline dal film}}
Taps - Squilli di rivolta (Silénsi fóra urdnànsa - Sunamènt 'd arvòlta) 'l è 'n film dramàtic dal 1981 'd Harold Becker trat da 'l rumànś umònim ad Devery Freeman.
La pelìcula l'à muciâ sù da piò ad trénta-sinc migliòṅ ad dòlar in tut a frònt 'd un cóst ad quatórdas.
Sunt
In dal culéǵ militàr Bunker Hill di Stat Unî al generàł Harlan Bache (George C. Scott) al mét in dla suca di sò studènt, śuvnòt ma anc baghét, i cuncèt dal rispèt e d'l unōr prima 'd tut, anc dla vita. Al cadét magiōr Brian Moreland (Timothy Hutton), ch'l è a 'l ùlt'm an e ch'al vrév pò pasàr a l'acadèmia ad West Point, al gh tîṅ adrē a la létra. Dòp èsar stâ prumòs, al ragàs al vèṅ a savēr ch'al guèr'n americàṅ 'l à decìś ad s'ràr la scóla e tiràr śò tut par far sù un cumplès edilìsi residensiàł e anc s'al generàł al n s vōl minga dar-ag sù par difénd'r i sò sènt-trénta studènt, al spransi i èṅ pôchi dimóndi.
Na sira, durànt un bal a scōla in dua i cadét i faṅ da cavalēr par soquànti ragàsi a 'l debùt, un grup ad ragàs dal pòst catalît al taca na casutarìa cun soquànt mémbar dla scōla e in cal caśèṅ lè a Bache a gh partìs un cōlp ch'l in masa òṅ. Al generàł al vèṅ arestâ subìt e acsè al guèr'n al tōś l'ucaśiòṅ par far sù baràca e buratèṅ incóra prima ma i studènt, capśâ par Moreland, i s arvòltan lugànd tut gl'armi e parànd via i pulisiòt ch'i éran rivâ lè par tōr-i.
Insém a i sò cumpàgn ad cōrs, i capitàṅ David Shawn (Tom Cruise) e Alex Dwyer (Sean Penn), Brian al n s tira indrē 'd un milimétar anc quànd a riva lè na delegasiòṅ dal fòrsi armàdi c'n a cap sò pàdar, al sergînt magiōr Kevin Moreland (Wayne Tippit), par tratàr e par cunvìns'r-i a cédar ma a n gh'è mia vèrs anc se tgnir tèsta a 'l eśèrcit americàṅ 'l è 'n quèl impusìbil.
1279
Al 1279 'l è 'n an dal XIII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Femmine carnivore
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Òcio a cal rój chè.|Tagline dal film}}
Femmine carnivore (Fémni magna-carna) 'l è 'n film ad scarésa dal 1970 ad Zbyněk Brynych.
Sunt
L’Eva (Uschi Glas) l'è na ragàsa 'd vint-quàt'r an ch'la lavóra sóta padròṅ e ch'la gh'à 'n eśaurimènt narvóś. Al sò mèdag al gh cunsìlia 'd andàr a far-as curàr par siē stmani in dla clìnica par dóni dla dutōra Barbara (Gisela Fischer) a Bad Marein in Germàgna. Rivàda là, cumpagnàda par l'infarméra Anna (Irina Demick), la śōvna la cgnós dgl'atri dóni ciucàdi in dla suca cuma la Xenia (Tanja Gruber), ch'la s pasa 'l tèmp a far di vistidèṅ par putèṅ a 'l uncinét anc se di fiōi la n gh 'n à minga, l’Olga (Judy Winter), ch'la vōl sèmpar cmandàr lē lè dèntar, la Miriam (Pascale Petit), ch'a gh piàś sèmpar schersàr, l’Astrid (Françoise Fabian), ch'la lèś di lìb'r in cuntinuasiòṅ, e n'atra bruna ch'la guàrda sèmpar dal rivìsti pòran cun di óm nûd insìma. In dla clìnica a gh'è sōl dal dóni a part al giardinēr mut Adam (Fred Coplan) ch'al sarvìs a far i lavōr ad fadìga.
Culegamènt estéran
}}
Deliria
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
Ellen DeGeneres
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Deliria
Deliria (Delìria) 'l è 'n film ad scarésa dal 1987 ad Michele Soavi che chè 'l è al sò debùt. 'L è stâ prudót par Joe D'Amato e da lò muntâ anc in na manéra difarénta da quéla pinsàda da 'l regìsta, ch'al s cata sōl in dal marcâ ingléś.
Ellen DeGeneres
{{CITAZIONE2|We're told to go on living our lives as usual, because to do otherwise is to let the terrorists win, and really, what would upset the Taliban more than a gay woman wearing a suit in front of a room full of Jews?|I s aṅ dit ad cuntinuàr a vìv'r al nòstri viti cuma sèmpar, parchè cumpurtàr-as difarènt a vrév dir far vìns'r i terurìsta e, dabòṅ, csa prév squasàr da piò i talibàṅ dna dóna omosesuàla ch'la spiàna 'n vistî da sira in na sala pîna 'd ebrèj?|Al sò dascōrs a i “Emmy Awards” dal 4 ad Nuvémbar dal 2001|LINGUA={{En}}|DIALETTO={{Mud}}}}
Deliria
Al tìtul pinsâ a 'l inìsi 'l éra quél 'd Aquarius. In di Stat Unî invéci 'l è cgnusû cuma Bloody Bird o Stagefright. Al film 'l à vins al prim prèmi a 'l Fèstival 'd Avoriaz del 1987.
Ellen DeGeneres
L’Ellen Lee DeGeneres (Metairie, 26 ad Śnar dal 1958, a s lèś [ˈɛlən liː dɨˈdʒɛnəɹəs] in ingléś), l'è n'atōra, prudutōra, scritōra, ardupiadōra, còmiga e cundutōra televiśìva americàna.
Deliria
Sunt
Na cumpagnìa 'd atōr 'l è drē a far al próvi 'd un spetàcul muśicàl a teàtar quànd a la prutagunìsta Alice (Barbara Cupisti) la gh s prila la férla. La sò amìga Betty (Ulrike Schwerk) la la pòrta a far-as védar, sénsa mutìṿ, in un manicòmi e, pròpria cla sira lè, un killer periculóś al scapa via da 'd là. Soquànti óri dòp la Betty la cata la mòrt ciapànd-as un pigòṅ in dla bóca.
Al regìsta Peter Collins (David Brandon) al decìd 'd andàr avànti listés e al sèra dènt'r al teàtar gl'atōr prinsipài, a n dand minga ascólt a i sò lamènt. Al prim at al và acsè in séna e in dla finsiòṅ la Corinne (Loredana Parrella) la gh'arév 'd èsar cupàda par Brett (Giovanni Lombardo Radice), ma a gh'è quèl ch'a traśa e lē la mōr dabòṅ.
Ellen DeGeneres
Spuśàda da 'l 2008 cun l'atōra austragliàna Portia de Rossi, da 'l 2003 la preśénta 'l talk show The Ellen DeGeneres Show su 'l canàł NBC.
.八卦
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l novèmber dal 2014.
Ellen DeGeneres
Biugrafìa
Uriginària dla Luiśiàna, dòp la separasiòṅ di sò genitōr la lasa New Orleans a quìnd'ś an p'r andàr a star cun sò màd'r e 'l sò padrìgn, ch'al l'à anc mulestàda, a Atlànta (Tèxas). Avénd mulâ i studi a l'università, la s inśéggna a far di lavursèṅ da cumésa, giurnalìsta, śbiancśìna, hostess e barìsta.
Deliria
Sunt
Qvést chè 'l è sōl al prim ad na cadéna ad masamènt purtâ a cumpimènt da 'l psicupàtic ch'al pòrta adòs na mascra 'd un barbagiàṅ, al custùm che Brett al druàva in cal spetàcul lè.
Ellen DeGeneres
Biugrafìa
A gl'inìsi di an Utànta la taca a giràr i Stat Unî faghénd di spetàcui 'd cabaret e in dal 1982 al canàł Showtime al la batéśa cuma la „parsòna più divertènta 'd Amèrica“. In séguit l'è òspit dal Tonight Show e l'è anc intervistàda par Johnny Carson.
In dal 1994 l'è la prutagunìsta dla sitcom ad sucès Ellen, almànc in dal primi dū stagiòṅ e traśmìsa anc in Itàglia, in du 'l sò persunàǵ, in na quàlc manéra auto-biugràfic, in d'l Avrìl dal 1997 al cunfèsa 'd èsar lèśbica. Dòp al coming out però la DeGeneres la fà fadìga a catàr di rōi da far parchè i gh in śibìsan pôc. In dal 2000 la tōś part a 'l film Women, dirèta par la sò muróśa 'd in alóra, l'Anne Heche.
Deliria
Culegamènt estéran
}}
Ellen DeGeneres
Biugrafìa
In dal Setémbar dal 2003 la preśénta 'n talk show ad sucès ch'al và in ónda tut i dè, anc adès, da 'l tìtul The Ellen DeGeneres Show. In séguit la preśénta la serimògna di Prèmi Òscar in dal 2007 e la fà la part dal giùdas in soquànt prugràma televiśìv cuma So You Think You Can Dance e American Idol.
Culegamènt estéran
}}
1050 (nùmer)
{{Metacaixa