cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siouxsie and the Banshees
'L arìṿ ad Budgie (1979-1980)
In dal 1980 a vèṅ rigistrâ al disc nóṿ, ciamâ Kaleidoscope, dimóndi più calm, curâ, dark e pop dal precedènt, cun di sòṅ letrònic e sintetiśadōr a réndar blini tut al canti. Quànd pò al vèṅ fóra al riva subìt a 'l quìnt pòst dal clasìfichi ingléśi, un riśultâ mai vdû prima. I sìngui Happy House e Christine (qvésta chè ispiràda cuma la sò b-side Eve White Eve Black a 'l rumànś "Eve" ad Christine Sizemore ch'al dascór dna dóna cun 22 manéri 'd èsar difarènti) i èṅ sunàdi dimóndi in dal discutéchi dark. In séguit i Red Hot Chili Peppers i aṅ pò sunâ Christine anca lōr in di cuncèrt dal 2001. La dark Tenant, la martlànta Trophy, al divertimènt ad Clockface, la letrònica Red light, la turmintàda Paradise place e la rabìda Skin i impinìsan cum a ś dév al disc.
Ellen Barkin
{{Metacaixa
Siouxsie and the Banshees
'L arìṿ ad Budgie (1979-1980)
In cal mèntar a véd la luś, ma sōl cuma sìngul, al braṅ sìmbul Israel, cun al bas ad Severin sèmpar in prim piâṅ.
Al caplavōr: Juju (1981)
Juju 'l è al tìtul dal quàrt disc di Siouxsie and the Banshees e al vèṅ fóra in dal Śugn dal 1981, dvintànt òṅ di sò àlbum più bèi, cun un sòṅ che più dark e gòtic a n s pōl minga. I braṅ i dascóran ciàr: al sìngul Spellbound, la danse macabre 'd Halloween, la scarésa 'd Head cut, la canta sìmbul dal dark Night shift, la rabìda Sin in my heart e la catìva Voodoo dolly i n s pōlan minga daśmindgàr facilmènt. Ju-ju al daśvèṅ diretamènt da i cant tribài tradisiunài dla Nigeria e 'l udōr dla magìa négra e dal vudù al s respìra a palmòṅ pîṅ. Da 'l cant suo la Siouxsie la canta cuma na stria cun al diav'l adòs, Severin al n s tira mai indrē quànd a s trata ad far giràr al sò bas ipnòtic, Budgie al martèla cun la sò rumba tribàla méntar McGeogh al dà al sò méj. 'L àlbum, anc se acsè particulàr e difìcil, al fa sèntar anc 'sta vòlta tucànd al sètim pòst dal clasìfichi ingléśi.
Ellen Barkin
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Siouxsie and the Banshees
Al caplavōr: Juju (1981)
Sèmpar in dal 1981 a vèṅ fóra la prima racòlta dal grup, Once Upon a Time: The Singles ch'la mét insém i prim déś sìngui vgnû fóra in cal mèntar, quàtar di quài mai rigistrâ in di sò àlbum: Hong Kong garden, The staircase (Mystery), Love in a void e Israel.
A Kiss in the Dreamhouse (1982)
In dal 1982 a véd la luś 'l àlbum nóṿ dla banda ingléśa, A Kiss in the Dreamhouse (Un baś in dla cà di sógn), un disc ch'a ś dastàca da 'l precedènt (a part la canta ch'la vèra al lavōr, Cascade) e al fà vgnir in a mènt sèrti ròbi ad Kaleidoscope cun di sòṅ più curâ, psichedèlic e sperimentài, e di strumènt particulàr cuma sintetiśadōr, arc, viulèṅ, òrgan e campanèi. I sìngui tirâ fóra i èṅ Slowdive e Melt!.
Ellen Barkin
L’Ellen Rona Barkin (New York, 16 'd Avrìl dal 1954), cgnusùda méj cuma Ellen Barkin, l'è n'atōra e prudutōra americàna, vinsidōra 'd 'n Emmy Award in dal 1998 e candidàda a dū Golden Globe in di an Nuànta.
.ismaili
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l avrîl dal 2016.
Ellen Barkin
L'è stada spuśàda cun 'l atōr Gabriel Byrne avénd-ag sèg dū fiōi.
Àtar prugèt
}}
Siouxsie and the Banshees
Al tèmp ad Robert Smith (1983-1984)
A kiss in the dreamhouse 'l è stâ 'l ùltim disc rigistrâ insém a 'l chitarìsta John McGeoch. A 'l sò pòst a riva al leader di The Cure, uriginàri ad Blackpool, Robert Smith e sèg al grup al fà catàr in di negòsi al sìngul Dear Prudence (cover di Beatles). Al vìddeo prumusiunàl 'l è girâ a Venèsia in mèś a i canài.
Al grup al decìd pò ad tōr-as na pàuśa dand vita a dū prugèt difarènt. Fra Mars e Maǵ dal 1983 Robert Smith insém a Steven Severin al rigìstra al disc psichedèlic Blue Sunshine (Al sōl al luśa ad blù) cun al nóm ad The Glove (Al guant), vgnû fóra in Setémbar. Da 'l cant suo la Siouxsie insém a Budgie la gh rispónd cun Feast, un lavōr ch'al pòrta al nóm ad The Creatures.
In cal mèntar, p'r inganàr al tèmp, la cà discugràfica la fà vgnir fóra a la fiṅ ad Nuvémbar 'n àlbum dópi da 'l viṿ ciamâ Nocturne (Nutùran), rigistrâ a la Royal Albert Hall ad Lóndra al 30 ad Setémbar e al prim 'd Utóbar dal 1983. Al disc al gh'à dèntar sédaś braṅ, in mèś a i quài a s pōl catàr di pès cuma Pulled to bits e Eve white/Eve black ch'i èṅ dal vèci b-side dal grup. Dal cuncèrt a gh'n è anc na versiòṅ vìddeo fata bèṅ veramènt.
Cun cal lavōr chè però a finìs par sèmpar la culaburasiòṅ fra Smith e la Siouxsie, cun al cantànt ch'al tórna definitivamènt cun i sò Cure.
La fiṅ di an Utànta (1985-1989)
Cun al chitarìsta nóṿ John Valentine Carruthers, in d'l Avrìl dal 1986 al grup al dà a la luś al disc Tinderbox ch'al gh'à dènt'r òt braṅ in mèś a i quài i s càt'n i sìngui Candyman e Cities in Dust, quésta chè pinsàda durànt un viàś in Itàglia a Pumpèi. In cupertìna a s véd na figùra 'd 'n uragàṅ in vióla. La versiòṅ su CD la gh'à però sinc cansòṅ da piò: al b-side di dū sìngui e la versiòṅ ślungàda ad Cities in Dust. In dal 2009 a s pōl catàr n'àtra versiòṅ rimasteriśàda dal lavór cun al sìngul dal 1987, mai vgnû fóra in s'n àlbum fiṅ lè, Song from the Edge of the World e al braṅ inèdit Starcrossed scrit in dal Maǵ dal 1985 par Steven Severin.
In dal 1987 l'è la vòlta 'd un disc ad cover, Through the Looking Glass (Ad travèrs da 'l spèć) c'n i sìngui This Wheel's On Fire ad Bob Dylan e na versiòṅ fata bèṅ dabòṅ ad The Passenger 'd Iggy Pop druàda cuma siggla in dla traśmisiòṅ 'd Italia 1 Tempi Moderni (Tèmp Mudéran) dla fraréśa Daria Bignardi. Da nutàr pò la canta di Sparks This Town Ain't Big Enough For The Both Of Us e 'l strani Strange Fruit dla Billie Holiday (in du a s sènt na campàna ch'la sòna a mòrt arcurdànt i négar mòrt impicâ a Dixie) e Trust In Me (ch'la daśvîṅ da 'l film ad Walt Disney Al lìbar dla giùngla e l'éra la canta dal sarpènt Kaa).
In dal 1988 a vèṅ fóra 'l ùltim disc dal grup di an Utànta, Peepshow, ch'l à tucâ al vintéśum pòst in dla clasìfica ingléśa, cui i sìngui Peek-a-Boo (sunàda a 'l cuntràri e druàda in séguit in dal film ad scarésa Jeepers Creepers - Il canto del diavolo), The Killing Jar e The Last Beat of My Heart.
Fiṅ dla córsa (1990-1996)
In dal 1991, an dal matrimòni fra la Siouxsie e Budgie, al grup al fà vgnir fóra al dècim disc intitulâ Superstition (Superstisiòṅ), prudót par Stephen Hague ch'l iva laurâ cun i New Order e i Pet Shop Boys, ch'al dvintarà al lóō più grand sucès cumerciàl. 'L àlbum al gh'à dènt'r i tri sìngul Kiss Them for Me (vindû abasta in di Stat Unî avénd tucâ al vint-a-triéśum pòst in dla Billboard), Shadowtime e Fear (of the Unknown). Cla canta chè la dascór 'd un tisi ch'al s vōl masàr butànd-as śò da un gratacēl ma pò al gh'à na strica pinsàd a quél ch'a vgnarà dòp e al s tira indrē. Al vìddeo 'd apòǵ 'l è dimóndi bèl e 'l è stâ fat parténd da na versiòṅ disco dal braṅ. A la fiṅ a s sènt un stus e a s pōl pinsàr che pò al sa sia spaplâ dabòṅ, sénsa vlér-al a s pōl dar.
'L an dòp a véd la luś la secónda racòlta ad sìngui dal grup, Twice Upon a Time: The Singles, impurtànta parchè la parmét ad catàr di braṅ mai vgnû fóra in si àlbum quài Fireworks (dal 1982), Dear Prudence (dal 1983), Overground (dal 1984) e Face to Face (dal 1992 ch'la fà part anc dla culòna sunóra dal film ad Tim Burton Batman - Il ritorno). La versiòṅ su CD single ad cla canta chè la gh'à dèntar dal b-side (Hothead e I could be again) ch'i fànan vgnir in a mènt i disc vèć.
In dal 1994 Siouxsie la fà un duét cun Morrissey dand vita a 'l braṅ Interlude.
In dal 1995 l'è la vòlta ad The Rapture (L'èstaśi), un disc prudót in part (sinc braṅ) par 'l ex mémbar di Velvet Underground John Cale. Al disc al sa spòsta in diresiòṅ 'd un rock-pop difarènt da Superstition (ch'al n iva minga cunvìns dal tut al grup) ma anc da quéi vèć (sōl la cansòṅ Not forgotten la gh'à 'l stîl dark dal pasâ), scuntintànd in cla manéra lè i fans dna vòlta e sénsa cavàr-'g-la a catàr-an sù di nóṿ. I sìngui i èṅ Stargazer e O Baby e 'l è un pcâ che na canta cuma B Side Ourselves, sunàda in séguit anc da 'l viṿ, la sia stada misa da na banda p'r impinìr ch'al sìngul lè e minga in 'l àlbum. La title track l'è na lunga (più 'd ùndas minùt) e cumplésa rapsudìa urchestràla méntar pò in The double life la Siouxsie la n canta minga ma la dascór e la cònta dla vita segréta, dna vita dópia.
In dal 1996 la séna muśicàla ingléśa la véd nàs'r incóra al dit acsè "punk revival" c'n i Sex Pistols ch'i tórnan insém dòp tant an. I Banshees i batéśan tut cal lavōr lè sōl cuma 'n quèl cumerciàl e cuntràri a 'l spìrit uriginàri dal muimènt. Al grup al decìd acsè ad dar-'g a muć par prutésta durànt na cunferénsa stampa da 'l tìtul "20 minutes into 20 years" (20 minùt in 20 an).
Prugèt da par lōr
Di tri mémbar stòric, Siouxsie e Budgie i cuntìnuan cun al lōr prugèt Creatures, faghénd vgnir fóra in dal 1999 'l àlbum Anima Animus pinsâ cun l'idea Transgender, méntar Severin al mét in pē na sò cà discugràfica ad mùśica letrònica sperimentàla.
In di an an 2000, sóta 'l nóm ad Siouxsie & the Banshees, i vénan fóra na racòlta ad quàtar CD cun tuti al b-side e canti difìcili da catàr (Downside Up dal 2004), un disc da 'l viṿ cun la registrasiòṅ 'd un cuncèrt a surpréśa tgnû a Lóndra in dal Luj dal 2002 (The Seven Year Itch cun in lista al cansòṅ dal grup cgnusùdi manc cuma Lullaby e I Could be again) e al sesiòṅ di an Stanta par la BBC (Voices on the Air: The Peel Sessions).
In dal 2003 la regìna dla nòt la vèṅ ciamàda par cantàr in dla title track d'l àlbum Kish Kash di Basement Jaxx: al lavōr al vins un Grammy Awards.
In dal 2007 pò Siouxsie, che in cal mèntar la s éra divìśa da sò marè e l'éra andàda a vìv'r in Frància, la taca na caréra da par lē faghénd vgnir fóra 'l àlbum Mantaray.
Culegamènt estéran
}}
Pianaid
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Bulgnaiṡ}}
Stand a quall ch'as dîs normalmänt un pianaid (pl pianîd) l'è un starlôt zilèst ch'as vàdd anch da la Tèra e ch'as môv anch rispèt a cäli ètri strèl ch'i n s môven ménga int'al zîl. I pianîd ch'a vdän i én donca quî chi gîren atåurn al såul.
Int'la nòstra època a sän stè bón ed vàdder anch' Uràn e Netón. As pôl vadder Plutån såul col telescòpi e, anch' se par di mondi ed tänp l'è stè considerè un pianaid, adès l'è considerè un pianidén.
Dåpp la rivoluziån copernichèna la Tèra l'è stè considerè un pianaid cme chi èter. La léssta dî pianîd atåurn al såul l'è:
e fåurmen al sistêma solèr. La stòria d'la clasificaziån ed Plutån la s fà vadder che la stòria d'l astronomî l'è pénna ed starlût ch'i én stè clasifichè mèl. Acsé quand al Giuseppi Piazzi l'avêva dscuêrt un starlòt ch'as muvêva int'al zîl la sîra dal prémm d'l ân dal 1801 as cardêva a un pianaid nôv.
Invêzi i dscuvrénn che l'era Ceres, al prémm d'una sêrie ed starlût ch'i gîren atåurn al såul mo chi n'én brîsa i pianîd: i asteròid.
Un'ètra rivoluziån int'la stòria dî pianîd l'è stè qualla ed dû astrònom svézzer, Mayor e Didier Quelot, ch'i àn dscuêrt dî pianîd ch'i gîren atåuren al såul. I àn dscuêrt al prémm pianaid extrasolèr. Al nommer dî pianîd extrasolèr al crass sänper e i strumént d'oservaziån i parmatten d'individuèr i pianîd sänper pió luntàn e pió cén.
Môd ed dîr
}}
Renàgna Palatinâ
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Renàgna Palatinâ (Rheinland-Pfalz in Tedèsch) l'è na regiòṅ dla Germâgna ch'la s cata in dal sud-est dal stat. La sò capitàla l'è Magónśa cun Kaiserslautern, Cublénśa, Ludwigshafen in sal Rên e Trivìr atri sità impurtànti.
Al stat al nas in dal 1946 miténd insém la part meridiunàla dla pruvìncia prusiàna dal Rên, la pruvìncia Reno-Assia dal Stat Pupulàr dl'Àssia, la part ucidentàla dla Pruvìncia ad Nassau e la part più granda dla regiòṅ dal Palatinâ. Al gh'à 24 sircundàri e dódas sità fóra sircundàri.
In tut la mùcia sù quàtar migliòṅ 'd abitànt a 'l incìrca e na superfìsi ad 19.853 km².
Al presidènt dal stat 'l è Kurt Beck dla SPD.
Joseph Haines Moore
{{Metacaixa
Renàgna Palatinâ
Persunàǵ famóś ligâ a la Renàgna Palatinâ i èṅ Helmut Kohl e Karl Marx.
Joseph Haines Moore
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Joseph Haines Moore l ' è stê n' astrònum americàn (Wilminghton, Ohio, 1878 - Oakland 1949) ch' al studièva ind l' uservatòri Lick in sìma al Mòunt Hamilton in Califòrnia; al studièva dimòndi la spètruscupìa dal stèli e dal sōl: l' îva scrìt un Catàlog generèl ed velosité radièl dal stèli.
Culegamèint estèren
}}
1560
Al 1560 'l è 'n an dal XVI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Hulk (film)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Impìa l'arlìa!|Tagline dal film}}
Hulk (id.) 'l è 'n film fantàstic americàṅ dal 2003 'd Ang Lee trat da 'l persunàǵ di fumét dla Marvel Comics creâ in dal 1962 par Stan Lee e par Jack Kirby.
Anc s'l à purtâ a cà da piò ad duśènt-quarantasìnc migliòṅ ad dòlar a frònt 'd un cóst ad sènt-trentasèt, al n à minga abû al sucès ch'a s pinsàva, dònca in dal 2008 'l è stâ arfàt ad nóṿ c'n al tìtul ad L'incredibile Hulk cun Edward Norton ch'l à tòlt al pòst da prutagunìsta 'd Eric Bana. In dal film i s pōlan védar i camèo ad Lou Ferrigno, al culturìsta ch'al fava Hulk in dla serìe televiśìva di an Utànta, e ad Stan Lee. Par la culòna sunóra dal film, i Velvet Revolver i aṅ scrit la canta Set Me Free.
Đồng Hới
Đồng Hới (Đồng Hới in vietnamais) l'è un cumòn ad 103.988 abitìnt, Quang Binh Vietnam.
Hulk (film)
Sunt
Bruce Banner (Eric Bana), risercadōr vàlid in dal camp dal siénsi genètichi, al lavōra a di esperimènt in sal nanutecnulugìi in un laburatòri dal guèr'n americàṅ insém a la sò ex muróśa Betty (Jennifer Connelly), fiōla dal generàl Ross (Sam Elliott) dit “Thunderbolt”. Al ragàs al stà sèmpar da par lò e al fà fadìga a tgnir a bada la sò arlìa.
Un dè al patìs 'n incidènt in laburatòri e al finìs a cuntàt cun di raś gama. Invéci ad murìr però al s la cava bèṅ, a na prima uciàda, ma quànd al s arlìa al dvènta 'n móstar vérd ciamâ Hulk ch'al pénsa sōl a śbragàr incòsa e a dar adòs a tut qvéi ch'i gh s métan cóntar.
Culegamènt estéran
}}
.agakhan
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l avrîl dal 2016.
Marija Kirilenko
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Marija Jur'evna Kirilenko, (Mósca, 25 ad Śnar dal 1987) l'è na tenìsta rusa ch'l'è stada la nùmar dódas dal mónd (al 27 'd Agóst dal 2012). L'è élta 174 cm par 60 chilo e l'è prufesiunìsta da 'l 2001.
In dla sò caréra l'à vins siē tìtui WTA in singulàr e dódas in dópi.
Caréra
La Marija la śōga la sò prima finàla in dal sircùit WTA al 22 ad Favràr dal 2004 in sal cimènt 'd Hyderabad pardénd-la cóntar la Nicole Pratt par 6-7 1-6. La gh và méj a Pechîṅ 'l an dòp parchè la bat l'Anna-Lena Grönefeld e la vins al sò prim turnèo.
Dū an dòp, al 23 ad Setémbar dal 2007, prima la vins la finàla ad Calcutta e la stmana dòp la pèrd qvéla ad Seul cóntar la Venus Williams in tri sét. In dal 2008 la pòrta a cà dū tìtui in sla tèra rósa (Estoril e Barcelóna) e òṅ in sal cimènt ad Seul faghénd na vitma impurtànta, la Samantha Stosur.
In séguit la fà fadìga a far suo di turnèo, miténd in fila soquànti scunfìti in finàl: Barcelona 2009 da la Roberta Vinci 0-6 4-6, Mósca 2010 da la Viktoryja Azaranka 3-6 4-6, Pattaya 2012 da la Daniela Hantuchová 6-7 6-3 3-6 e New Haven 2012 da la Petra Kvitová 6-7 5-7.
Culegamènt estéran
}}
1570
Al 1570 'l è 'n an dal XVI sécol dal Calendàri gregoriàn.
L'amico di famiglia
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Na questiòṅ ad lusùria e mòrt.|Tagline dal film}}
L'amico di famiglia (’L amìg ad famìja) 'l è 'n film dramàtic francéś e itagliàṅ dal 1973 ad Claude Chabrol ch'al 'l à girâ a Valençay. Al tōś ispirasiòṅ da di fat sucès dabòṅ in dal Favràr dal 1970, qvéi cgnusu cuma gl'“amànt ad Bourganeuf”.
Cal lavōr chè l'à purtâ a cà al “Prèmi Fipresci” a 'l Fèstival ad Berlîṅ.
Sunt
La Lucienne (Stéphane Audran) la gh'à abû na fiōla da śōvna a darsèt an, l’Hélène Chevalier (Eliana De Santis), ma pò la s è sitemàda spuśànd 'n óm pulìtig dimóndi impurtànt, sìndic dna sitadìna dla Lòira e anc senadōr, Paul Delamare (Claude Piéplu). Fra i dū al ròbi i n vànan minga tant bèṅ anc se da fóra ninsòṅ a gh fà a mènt. Lò al pénsa sōl a la sò caréra e a muciàr sù di bèsi ma al n la gusa mai parchè al gh'à 'l mâł dla lumàga, lē la s cunsóla fra i bras 'd 'n óm pulìtig ad sinìstra, Pierre Maury (Michel Piccoli). I dū i ciùlan dapartùt e ad cuntìnuv, in un muśèo, in di bòsc, a cà d'l óm ad nòt méntar Paul 'l è via.
Quànd a gh'è da vutàr incóra, al partî al mét insém i dū óm par vìnsar méj e Pierre al dvènta vice-sìndic. Anc chi lò 'l è bèla spuśâ cun na dóna malàda ch'l'à pardû la vója 'd vìvar e ch'la pasa tut al sò tèmp a lèt o in cà, la Clotilde (Clotilde Joano). Un dè la dóna la vèṅ catàda mòrta e tut in paéś i crédan ch'la s sia tòlta la vita ma invéci l'è stâ sò marè a cupàr-la.
Na sira Paul al ciàma a séna Pierre parchè al gh vōl śibìr un piàṅ par na speculasiòṅ edilìsia su 'n sit ch'al gh'à da cumpràr par far-ag sù dimóndi bèsi. Da Parì i èṅ tut 'd acòrd c'n al prugèt ad tiràr sù na fàbrica 'd plàstica in dal sò paéś, a gh vōl sōl òṅ ch'al faga la prupòsta in cunsìli e Delamare al dmanda a Maury ch'al la faga lò. Finìda la séna l’Hélène la vōl savēr da sò màdar s'la và a lèt cun Pierre parchè la gh'à di suspèt ma lē la gh diś 'd a n pinsàr-al gnanc. Quànd però Paul al i bèca a far-'g i còran, al custrìnś Pierre a star a 'l sò piàṅ quànd lò invéci al n vliva briśa p'r a n fargàr mia i sò sitadèṅ cun la fàbrica.
La Lucienne la s śibìs pò 'd andàr sèg a Parì par dascórar c'n i pulìtig ch'i còntan dabòṅ e mét'r-as 'd acòrd p'r al prugèt definitìṿ. La dóna la vōl guidàr lē parchè lung la via la s férma par far in manéra che Pierre al pòsa masàr sò marè a stangàdi. I dū amànt i daṅ pò fōg a la màchina par far finta ch'a sia sucès 'n incidènt. Al prefèt (Daniel Lecourtis) al fà in manéra ch'al caś al vaga via lis parchè al n vōl mia di scàndai su 'l partî par via dla speculasiòṅ. Ma quànd l’Hélène la manda na létra in dua la diś che sò màdar l'è l'amànta dal vice-sìndig, al ròbi i càmbian e anc dimóndi parchè adès l'è na questiòṅ ad còran. La pulisìa la và a cà dla Lucienne e pò la mét al manéti anc a Pierre.
Culegamènt estéran
}}
1752 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1752, mo invéci 'l an 1752, 't ê da 'ndèr chè) Al 1752 (milsetseintsinquantadū, millesettecentocinquantadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1751 (milsetseintsinquantùn) e 'l vin prìma dal 1753 (milsetseintsinquantatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCLII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milsetseintsinquantaduéśim post.
Colegamèint estèren
}}
427 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 427 (quaterseintveintsèt, quattrocentoventisette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 426 (quaterseintveintsē) e 'l vin prìma dal 428 (quaterseintveintòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CDXXVII. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al quaterseintveintsetéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.sbi
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l avrîl dal 2016.
.statebank
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l avrîl dal 2016.
Rio de Janeiro (Stä)
Al Stä ad Rio de Janeiro (in Portoghês: Estado do Rio de Janeiro) l'è voin d'i 26 Stä Federäi dal Brasil, c'al fa part ad'la Regiòun Sudeste.
In dal 2016 al g'hava 16.635.996  abitänt e 'na süparfìs ad 43 696,054 km2.
Abrózz
L'Abrózz l é ‘na regiån dl’Itâglia meridiunèl stra l'Apenén zentrèl e la maréṅna dl Adriâtic, la cunféṅna pió só col Mèrc.
Reflections - 50 Heavy Metal Years Of Music
{{Metacaixa
{{CITAZIONE2|Heart pounding fever pitch, blood pumping fury, two fisted dynamo eager to strike, all guns, all guns blazing!|Culpénd al cōr cun na śmagna a mila, arlìa ch'la pómpa 'l sangṿ, dū dìnamo strichi in pugn cun la vója ad dar-ag śò, tut i sćiòp, tut i sćiòp i brùś'n a vampa ciàra!|All Guns Blazing, 1990|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
Thomas Muster
{{Metacaixa
Reflections - 50 Heavy Metal Years Of Music
Reflections - 50 Heavy Metal Years Of Music dal grup heavy metal di Judas Priest publicàda al 15 'd Utóbar dal 2021 miténd insém siē pès registrâ in studi cun déś braṅ da 'l viṿ, sèt inèdit.
Thomas Muster
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Reflections - 50 Heavy Metal Years Of Music
Braṅ
}}
Thomas Muster
Thomas Muster (Leibnitz, 2 'd Utóbar dal 1967) 'l è stâ un tenìsta austrìac ch'l è rivâ anc a èsar al nùmar òṅ dal ranking mundiàl (al 12 ad Favràr dal 1996).
Mansìṅ, élt 1,80, al s éra specialiśâ a śugàr in sla tèra rósa parchè al tiràva dal śéśuli da fónd camp e al gh dava dimóndi presiòṅ a la bucìna.
Al sò score finàl 'l è 626 partìdi vinsi (69,57%) e 272 pardùdi.
Finàli in di Gran Slam
}}
Ast
Ast (Ast in piemuntaix, Asti in tuscan) l’é la capitêl e la sitê pió granda dla pruveinsa ’d Ast, int al Piemount.
Marija Šarapova
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Marija Jur'evna Šarapova, (Njagan', 19 'd Avrìl dal 1987, ciamàda in Rus Мария Юрьевна Шарапова, scólta'l chè) l'è na tenìsta siberiàna ch'l'è stada la nùmar òṅ dal mónd (al 22 'd Agóst dal 2005). Dòp ès'r-as fata i òs a sèt an a la scóla ad Nick Bollettieri, in dla sò caréra l'è pò stada bòna ad vìnsar tut i turnèo di Gran Slam, da 'l 2004 a 'l 2012.
Élta 188 cm par 59 chilo, la "Masha" l'è stada badśàda da la rivìsta americàna Forbes una dal dóni più bèli e puténti dal mónd, anc par via di bèsi ch'la ciàpa, vint-siē migliòṅ ad dòlar 'l an a 'l incìrca.
L'è stada la prima tenìsta rusa a vìnsar i turnèo ad Wimbledon e di Australian Open.
Da spés i gh daṅ adòs p'r al fat ch'ad sòlit la fà di sîg quànd la culpìs la bucìna, rivànd anc a 105 decibel.
Caréra
La Marija la taca a śugàr in di turnèo WTA in dal 2002 tulénd na carta salvàdga śibìda p'r Indian Wells. A 'l prim tùran la fà fóra la nùmar 302 dal ranking, la Brie Rippner, ma pò la gh'ò da inchinàr-as a la Monica Seles par 6-0, 6-2. A la fiṅ d'l an l'è la nùmar 186 dal mónd.
In dal 2003 la pèrd par soquànti vòlti sèmp'r a i prim tùran in fiṅ ch'la riva a śugàr in s'l èrba ad Birmingham. Chè la riva finalmènt a i quàrt baténd, fra gl'atri, anc l'Elena Dement'eva. A Wimbledon i gh dànan subìt na carta salvàdga e lē la fà 'l suo baténd l'Elena Bovina e anc la nùmar 12 Jelena Dokić. La gh'à da chinàr la tèsta sōl cun la Svetlana Kuznecova par 6-1, 2-6, 7-5. Rivàda a èsar una dal primi sinquànta śugadōri dal mónd, in Utóbar la vins al sò prim turnèo in sal cimènt ad Tokyo cóntar l'ungheréśa Aniko Kapros batùda par 2-6, 6-2, 7-6, e pò 'n àt't incóra in Cànada.
In dal 2004 la pèrd par dū vòlti cun l'Anastasia Myskina e pò a Róma cun la Silvia Farina Elia, ma turnànd a śugàr in sl'èrba la s tōś l'arvìnsida: prima la vins al turnèo ad Birmingham e pò anc Wimbledon faghénd fóra via via gl'americàni Amy Frazier par 6-4 7-5, Lindsay Davenport par 2-6, 7-6, 6-1 e, in finàl, la Serena Williams spasàda via par 6-1, 6-4. Chi lē la pèrd incóra sèg in dla finàla di WTA Championship par 4-6, 6-2, 6-4. La Šarapova la finìs 'l an a 'l quàrt pòst dla clasìfica.
In dal 2006 la pèrd par dū vòlti da la Justine Henin: in semifinàl a gl'Australian Open e pò in dla finàla ad Dubai. Anc la Martina Hingis la vins sèg (par 6-3, 6-1) in dla semifinàl ad Tokyo. La Šarapova invéci la vins a Indian Wells ma la gh'à da lasàr strada a l'Amélie Mauresmo in semifinàl a Wimbledon. In tèra americàna la rusa la tórna a śugàr a 'l màsim, vinsénd San Diego (cóntar Kim Clijsters) e anc i US Open in di cunfrònt dla Justine Henin par 6-4, 6-4. La pòrta a cà anc dū turnèo in sal cimènt a 'l quèrt: Śurìg e Linz. Pardénd invéci al Master cóntar la Justine Henin, la rusa l'è custréta a lasàr a la bélga la curóna da nùmar òṅ.
Al 2007 al s vèra par lē cun la finàla pardùda a gl'Australian Open: la più śóvna dal Williams la gh mòla un séc 6-1, 6-2. Ma p'r al fat che l’Henin la n à mia śugâ cal turnèo lè, la muciâ sù di punt abàsta par far-la turnàr in sima a la clasìfica WTA, dòp al sinc stmani dal 2006. Ma a Indian Wells la pèrd la puśisiòṅ andànd fóra a 'l quàrt tùran ad òpra dla Vera Zvonarëva. A Miami la bat la Venus ma minga sò surèla Serena ch'la l'asfàlta a 'l quàrt tùran par 6-1, 6-1. Un prubléma a la spala la gh mét i spròc in mèś a 'l rōdi in dla stagiòṅ dla tèra rósa: la fà in tèmp a rivàr in semifinàl a 'l Roland Garros par pò pèrdar da l'Ana Ivanović. In s'l èrba la patìs dū scunfìti, da la sèrba Jelena Janković a Birmingham e da la Venus Williams. Prima dla fin d'l an la s pòrta a cà al turnèo ad San Diego.
In dal 2008 la fà suo 'l Australian Open baténd la Lindsay Davenport, la Jelena Janković e l'Ana Ivanović in finàl ma 'l ciòc la 'l fà casànd fóra in di quàrt la nùmar òṅ Justine Henin ch'la n pardìva da 32 partìdi. La s ripét anc a Doha cóntar la Vera Zvonarëva par 6-1, 2-6, 6-0 e pò, par la prima vòlta, anc in sla tèra vérda 'd Amelia Island baténd la śluvàca Dominika Cibulková cun al puntéǵ ad 7-6, 6-3. A 'l Roland Garros la pèrd in di utàṿ da la Dinara Safina e l'Ana Ivanović la ringràsia vinsénd al turnèo e dvintànd lē la nùmar òṅ dal mónd. A Wimbledon pò la và fóra subìt a 'l secónd tùran e in Cànada la s fà incóra mâl a la spala e la stagiòṅ par lē la finìs lè.
In dal 2009 la taca a śugàr in singulàr sōl a Varsàvia, in sla tèra rósa. Anc s'la n è briśa in fórma, a 'l Roland Garros la và avànti baténd a 'l secónd tùran la Nadia Petrova par 6-2, 1-6, 8-6 e pò anc la Na Li par 6-4, 0-6, 6-4 in dū óri e trédas minùt. Ma in di quàrt la vèṅ spasàda via da la Dominika Cibulková par 6-0, 6-2 dòp avér salvâ sinc match point in sal 6-0, 5-0. A Wimbledon la và fóra a 'l secónd tùran. A Los Angeles la strabùca in semifinàl p'r òpra dla Flavia Pennetta par 2-6, 6-4, 3-6. La Marija la và śò a 'l 32śum pòst.
Al 2010 al n taca minga bèṅ par lē parchè la và fóra a 'l prim tùran da part dl'atra rusa Marija Kirilenko, na ròba ch'la n sucidìva briśa da i tèmp dal Roland Garros 2003. La và méj in di turnèo sucesìṿ parchè la vins a Memphis e anc a Straśbùrg, al prim in sla tèra rósa. In sla tèra pariśìna la pèrd a 'l tèrs tùran p'r òpra dla Justine Henin mént'r a Wimbledon la riva a 'l quàrt tùran ma la Serena Williams la la manda a cà cun un 6-7, 4-6. In dla stagiòṅ la pèrd tri finàli: a Birmingham da la Na Li par 7-5, 6-1, a San Diego da la Viktoryja Azaranka par 6-4, 6-1 e a Cincinnati da la Kim Clijsters par 2-6, 7-6, 6-2.
In dal 2011 la Šarapova la decìd ad cambiàr al sò alenadōr, pasànd da Michael Joyce a Thomas Högstedt. Anc s'la pèrd 1–6, 4–6 la finàla dal Sony Ericsson Open par maṅ dla Viktoryja Azaranka, la gh la cava listés a turnàr in dal primi déś dal mónd dòp dū an. A Róma la bat la Samantha Stosur par 6-2, 6-4, faghénd sua la finàla, e pò in Agóst la vins anc al turnèo ad Cincinnati in sal cimènt cóntar la Jelena Janković par 4-6, 7-6, 6-3. In mèś a gh'è la finàla pardùda par 6-3, 6-4 a Wimbledon cóntar la Petra Kvitová e la semifinàl dal Roland Garros fata sua da la Na Li par 6-4, 7-5. A gl'US Open l'è incóra la Flavia Pennetta a dar-'g un daspiaśér a 'l tèrs tùran: l'itagliàna la pòrta a cà la partìda par 3-6, 6-3, 4-6. Chi riśultâ chè i gh parmétan ad turnàr a èsar la nùmar quàtar da mónd.
A gl'Australian Open dal 2012 la riva in finàl dòp avér fat fóra la Petra Kvitová cun al puntéǵ ad 6-2, 3-6, 6-4 ma la Viktoryja Azaranka la n gh lasa minga scamp mulànd-ag un séc 6-3, 6-0 ch'al gh parmét ad dvintàr la nùmar òṅ dal mónd. Dòp èsar stada batùda in di quàrt dal turnèo Open GDF Suez da l'Angelique Kerber cun un dópi 6-4, la Maria la tōś part a Indian Wells in dua l’Azaranka la gh dà incóra la paga in finàl par 6-2, 6-3. Par la Šarapova a riva n'atra finàla: a Miami la la spunta l'Agnieszka Radwańska par 7-5, 6-4. In Avrìl a riva al prim tìtul d'l an quànd a Stucàrda la bat na vòlta tant l’Azaranka par 6-1, 6-4 e pò in Maǵ a s śònta anc qvél ad Róma in dua la gh'à la méj su la Na Li par 4-6, 6-4, 7-6. La sò fórma in sla tèra rósa la gh parmét pò ad vìnsar al sò prim Roland Garros in Śugn in finàl cóntar la Sara Errani dòp èsar turnàda la nùmar òṅ dal mónd baténd in semifinàl la Petra Kvitová. Cun cal turnèo chè in bisàca, la Šarapova la dvénta la dècima tenìsta a 'l mónd a purtàr-'s a cà al Career Grand Slam.
In dal Mars dal 2013 la bat in dla finàla 'd Indian Wells la Caroline Wozniacki par 6-2, 6-2 e acsè la tórna a 'l nùmar dū dal clasìfichi mundiàli a 'l pòst dla Viktoryja Azaranka custréta a dar-'g a muć in dla sò partìda di quàrt cóntar la danéśa par via 'd 'n infurtùni ch'la n gh parmét minga ad diféndar al tìtul d'l an prima. La Marija la próa a 'rdupiàr anc a Miami: in finàl la s pòrta avànti 6-4 3-2 e servìsi in di cunfrònt dla Serena Williams ma pò la vèṅ asfaltàda pardénd tut i déś śōg a vgnir.
Culegamènt estéran
}}
Juan de Moreto
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Juan de Moreto 'l era stê 'n scultōr e 'n architèt fiurintèin (Firèins - Saragòsa, Spaggna 1547) ch'l era andê a stèr in dl' Aragòna in dal 1513. Al lavurèva sovertùt in Saragòsa. 'L ìva purtê in Spaggna la só èrt itagliàna dla scultùra e là in dla Spaggna al tulìva l' influèinsa ed D. Forment. Al sculpìva soquànt altêr in Saragòsa, in dla cèśa dal Cunvèint di Geśuît in dal 1526, in dla cèśa La Almolda in dal 1530, in dla cèśa ed San Lurèins, a Borja, e in dla cèśa ed S. Sebastiàn in dal 1538. In dal Dôm ed Jaca al sculpìva 'l altêr edla Capèla ed S. Michēl Arcàngel, da lò firmê in dal 1523: al gh'ìva lavurê in culaburasiòun c'n al G. Joly.
Culegamèint estèrun
}}
Ana Ivanović
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Ana Ivanović, (Belgrâd, 6 ad Nuvémbar dal 1987, ciamàda in Sèrb Ана Ивановић, [ˈanå iˈvaːnɔviʨ] scólta'l chè) l'è na tenìsta sèrba ch'l'è stada la nùmar òṅ dal mónd in singulàr (al 9 ad Śugn dal 2008) par dódas stmani in tut. L'è élta 184 cm e la péśa 69 chilo.
In dla sò caréra l'à śugâ 3 finàli dal Gran Slam e vins 11 turnèo, cun in mèś al Roland Garros dal 2008 e tri Tier I (Montréal 2006 cóntar la śvisra Martina Hingis, Berlîṅ 2007 e Indian Wells 2008 cóntar la rusa Svetlana Kuznecova).
Caréra
La Ivanović la taca a śugàr a tènis a sinc an. Da pìcula a gh piaśìva dimóndi la śugadōra ad Novi Sad Monica Seles.
La dvènta prufesiunìsta in d'l Agóst dal 2003, vinsénd al sò prim turnèo a Canberra in dal Śnar dal 2005 baténd in finàl la Melinda Czink par 7-5, 6-1. Fra 'l 2007 e 'l 2008 la s pòrta a cà siē tìtui e àtar tri finàli, un quèl ch'al la pòrta a dvintàr la nùmar òṅ dal clasìfichi mundiàli. Sèmpar in dal 2007 la riva in semifinàl a Wimbledon ma la pèrd cóntar la Venus Williams par 2-6 4-6.
Culegamènt estéran
}}
Marion Bartoli
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Marion Bartoli (Le Puy-en-Velay, 2 'd Utóbar dal 1984, a s lèś [maʁjɔ̃ baʁtɔli] in Francéś) l'è stada na tenìsta francéśa prufesiunìsta da 'l Favràr dal 2000 a 'l Agóst dal 2013 ch'l'è stada la nùmar sèt dal mónd in singulàr (al 10 ad Śnar dal 2012). L'è élta 170 cm e la péśa 63 chilo.
L'è na fan sfegatàda dla squàdra ad balòṅ d'l Olimpique Marsìglia e la viṿ in Śvisra. Sò pàdar 'l è 'n dutōr, sò màdar n'infarméra. A gh piàś pituràr e magnàr al tórti ad póm ch'la gh fà sò màdar.
In dla sò caréra l'è stada bòna ad bàtar dimóndi vòlti dal śugadōri a 'l top cuma la Venus Williams e sò surèla Serena, l'Ana Ivanović, la Lindsay Davenport, l'Arantxa Sánchez Vicario, la Dinara Safina, la Caroline Wozniacki, la Petra Kvitová, la Samantha Stosur, la Viktoryja Azaranka, la Justine Henin e la Kim Clijsters.
In di turnèo dal Gran Slam l'à śugâ dū finàli a Wimbledon, pardénd in dal 2007 cóntar la Venus Williams (dòp avér més in riga la Justine Henin) e vinsénd in dal 2013 cun la Sabine Lisicki. Inóltar l'è stada bòna ad rivàr in semifinàl a 'l Roland Garros par pò èsar batùda par la Francesca Schiavone in dal 2011. A gl'Australian Open e a gl'US Open incéci la n è mai andàda da 'd là di quàrt.
Caréra
La francéśa la vins al sò prim turnèo al 7 ad Śnar dal 2006 in sal cimènt quànd la bat la Vera Zvonarëva 6-2 6-2 in dla finàla 'd Auckland. In Utóbar l'ardópia purtànd'-s a cà al tìtul ad Tokyo cóntar la Aiko Nakamura tulénd-as acsè l'arvìnsida dla finàla pardùda a Praga cun l'atra giapunéśa Akiko Morigami 'l an prima.
In dal 2009 e in dal 2011 la vins àtar quàtar turnèo (dū p'r an) baténd via via la Na Li a Monterrey, la Venus Williams a Stanford, la Petra Kvitová a Eastbourne e la Samantha Stosur a Uśàka. L'arév anc psû métar-'s in bisàca dimóndi da piò ma in dū caś l'è stada custréta a mulàr lè dū finàli par di infurtùni: a Bali cóntar la Aravane Rezaï e a Straśbûrg cóntar la tedésca Andrea Petković.
La taca al 2012 pardénd in di quàrt 5-7 4-6 da la Viktoryja Azaranka a Sydney. Al 12 ad Favràr dal 2012 la vèṅ batùda par l'Angelique Kerber in dla finàla dal turnèo ad cà ad Parì (in sal cimènt a 'l quèrt) par 7-6 5-7 6-3 dòp ch'l'iva fat fóra la Petra Martić, la Roberta Vinci e la Klára Zakopalová. A Doha l'è custréta a dar-'g a muć in semifinàl cóntar la Samantha Stosur. In di Stat Unî la pòrta a cà i quàrt a Indian Wells (3-6 4-6 da l'Ana Ivanović) e la semifinàl a Miami (4-6 2-6 da l'Agnieszka Radwańska dòp c'l'iva dâ la paga a la Simona Halep, a la Marija Kirilenko e a la Viktoryja Azaranka in di tùran precedènt). La và invéci dimóndi mâl la stagiòṅ in sla tèra batùda parchè la và sèmpar fóra in di prim tùran. A Eastbourne la pèrd in semifinàl da la Tamira Paszek, a Carlsbad la pèrd la finàl cun la Dominika Cibulková 1-6 5-7. In Agóst a New Haven la bat la Laura Robson e la Sloane Stephens ma pò la céd a la Sara Errani in di quàrt, acsè cuma a Tokyo. A gl'US Open l'è bòna ad bàtar la Petra Kvitová in tri sét ma pò la patìs al stés tratamènt da la Marija Šarapova in di quàrt. La finìs 'l an cun la semifinàl a Pechîn (4-6 2-6 da la Viktoryja Azaranka) e pardénd subìt a Mósca par 3-6 0-6 da la Sofia Arvidsson.
In dal 2013 la và fóra a 'l tèrs tùran di Australian Open pardénd da l'Ekaterina Makarova par 7-6 3-6 4-6. A Parì invéci l'è la Mona Barthel a mandàr-la a cà in di quàrt. A Indian Wells la bat la Chanelle Scheepers e la Svetlana Kuznecova prima ad pèrdar da la Sara Errani 3-6 2-6. A Miami e a Monterrey la và fóra subìt sóta i cólp dl'Andrea Petković e dla Coco Vandeweghe. In Maǵ la Makarova la gh dà śò incóra a 'l péni a 'l tèrs tùran ad Madrid, pò da tèsta ad série nùmar òṅ la vèṅ sćiancàda a 'l prim tùran a Straśbûrg da la Camila Giorgi par 3-6 2-6. A 'l Roland Garros la vèṅ spasàda via da la Francesca Schiavone a 'l tèrs tùran par 2-6 1-6. A Eastbourne la n śōga mia la sò partìda dal secónd tùran cun la Na Li par n'infesiòṅ ma a Wimbledon l'è bòna ad śugàr. In di prim tùran la bat l'Elina Svitolina 6-3 7-5 e la Christina McHale 7-5 6-4. A 'l tèrs tùran la dà vita a na partìda tiràda cun la Camila Giorgi, finìda 6-4 7-5, cun la tenìsta ad Maceràta ch'l'éra avànti 4-3 e servìsi in dal secónd sét prima ch'la partìda la fus farmàda par la piòva. In di utàṿ la còrsa la fà fóra n'atra itagliàna, la Karin Knapp, par 6-2 6-3 e pò 'l è 'l tùran dla Sloane Stephens ad far al valìś pardénd 4-6 5-7. In semifinàl la francéśa la sćiànca la Kirsten Flipkens par 6-1 6-2 prima ad psér alvàr al piàt ad Wimbledon a 'l secónd tintatìṿ, dand un 6-1 6-4 a la Sabine Lisicki. La còrsa, a n esénd minga tant in bóla, la salta tut al méś ad Luj par pò turnàr a śugàr a Turònt in Agóst. Dòp avér pasâ al prim tùran p'r un bye, la Marion la riva in di utàṿ baténd la Lauren Davis par 6-0 6-3 ma pò l'è custréta a dar-ag sù cun la Magdaléna Rybáriková in sal puntéǵ ad 6-7 0-1 parchè al mâl ch'la gh'iva 'l éra turnâ fóra. A Cincinnati la nutìsia ch'la śēla tut: la Bartoli la fà savér che qvéla cun la Simona Halep, pardùda par 3-6 6-4 6-1, l'è stada la sò ultma pardìda parchè al sò fìśic stlâ al n in pōl piò.
Culegamènt estéran
}}
786 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 786, mo invéci 'l an 786, 't ê da 'ndèr chè) Al 786 (setseintutantasē, settecentottantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 785 (setseintutantasìnc) e 'l vin prìma dal 787 (setseintutantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCLXXXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al setseintutantaseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Weilburg
Sît
Weilburg
.网站
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l avrîl dal 2016.
.ftr
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l avrîl dal 2016.
The Essential Judas Priest
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Fist flying, eyes blazing, they're glory bound, the Hell Patrol, brutalize you, neutralize you, gonna go for your throat as you choke then they'll vaporapeize you, terrorize you, pulverize you, gonna cut to the bone as you groan and they'll paratamize you.|Un cruc vulànt, òć ch'i brùśan, i èṅ ligâ a la glòria, la Patùja d'l Infèran, i t brutaliśaràṅ, i t neutarliśaràṅ, i péscan la tò góla mént'r i t stròsan pò a i t vapuriśaràṅ, i t impiniràṅ ad terōr, i t faràṅ dvintàr pólvra, i t scavś'ràṅ i òs méntar ta t lamènt e pò i t al mitràṅ in dal cûl.|Hell Patrol, 1990|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
Angel Heart - Ascensore per l'inferno
{{Metacaixa
The Essential Judas Priest
Furmasiòṅ
}}
São Paulo (Stä)
Al Stä ad São Paulo (in Portoghês: Estado de São Paulo) l'è voin d'i 26 Stä Federäi dal Brasil, c'al fa part ad'la Regiòun Sudeste.
Tòra dal Burdèl (Rèz)
Per restarvêr la pêrta a matèina dal palâs in dó ēren j Ansiân ed la Cumunitê Arzâna, (j asesōr dal dé d’incō), al 28 nuvèmber 1478 àn incarichê Opizone Ruggeri, Aliprando Arlotti, Paolo Tamaroni, Grisanto Scapoli, Ugolino Falconi e Prospero Pratonieri de studiêr al lavōr, j incarichê àn fât un progèt che al gh'î dèinter la costrusiòun ed ‘na nōva Tòra destinêda cme l’archévi dal Cmûn. Mó sōl int al 1489 în stê apaltê i lavōr, incarichê ed la costrusiòun l’é stê Girolamo Casotti che, a i prém dal 1490, l’à butê zò i fundamèint a la profunditê ed nōv brâs rispèt al piân ed la véia. L’altèsa de sté préma costrusiòun l’ēra ed 38 mēter e l’é incòra facilmèint viṣébil ind al spîgh tra mezanôt e sîra sgnê da ‘na prêda ed sâs côch ed Canòsa. Int al XVI sècol l’é stêda tirêda só a l’altèsa dal dé d’incō (51 mēter) in dû mumèint; al prōven i sègn dal merladûri ch’ a’s vèden apèina d'ed sōver dal fnèstri pió grândi. Int al 1663 la campâna ed l’antîga Tòra dal Cmûn (còla che al dé d’incō le la Tòra ed l’arloj dal Palâs dal Mûnt) l’é stêda spustêda ind la Tòra ed l’archévi. Int al 1677 la campâna la s’é ròta e l’é stê necesâri turnêrla a fònder. Incarichê ed l’ôvra în stê Francesco Capelli e Dionigi Filippi, al stèma ed la Comunitê e i Sânt Prutetōr Grisanto e Daria în stê mudlê da Giacomo Carboni. Sta campâna l’é còla ch’ a gh’é incòra adès. Al teremôt ed l’ 11 e 12 mêrs 1832 cun divêrsi scôsi l’à danegê la Tòra in môd sèri, la Comunitê l’îva decîṣ de sbasêrla, mó l'architèt Luigi Groppi l’à dimustrê, e al tèimp égh darà ragiòun, ed prèir mantgnîr só la Tòra in tóta la só altèsa. Ind al tèimp dal dō guèri mundiêli la Tòra l’é stêda druvêda cme oservatōri per la cuntraêrea. Tr’al 1986 e al 1989 l’inz. Daniele Pecorini l’à arnuvê la costrusiòun.
São Paulo (Stä)
In dal 2010 al g'hava 41 252 160 abitänt e 'na süparfìs ad 248.209,426 km2.
1580
Al 1580 'l è 'n an dal XVI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Tòra dal Burdèl (Rèz)
La Tòra la ciâpa al nòm da ‘na costrusiòun aṣvèin e che al prém de znêr 1469 j Ansiân infōrmen ed la costrusiòun al Dóca Borso d’Este cum sté parôli: …un casteleto nel quale avessero a stare ed habitare le meretrici. L’é curiōṣ arcurdêr che la gestiòun de sté póblich eṣercési, pôch sèri, l’êra al monopôli dal Cmûn. La stradlèina ch’ l’ unés via Toschi e Piâsa Caṣôt l’à mantgnû al nòm ed Vécol dal Burdèl (Vicolo del Bordello in italiân) fîn al 1851. In ch’l’ân lé l’Arsiprêt dal Dôm l’à invitê l’aministrasiòun Comunêla a cambiêr al nòm ed la viasôla. La só richièsta l’é stêda acetêda e la véia l’à ‘vû al nòm pió onorèvol ed Vécol ed l’Arsipretûra (Vicolo Arcipretura in italiân)
Angel Heart - Ascensore per l'inferno
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Un pat c'n al Diàvul... e na calàda a 'l Infèran.|Tagline dal film}}
Al film 'l è custâ darsèt migliòṅ ad dòlar.
Sunt
New York, 1955. Harry Angel (Mickey Rourke), investigadōr privâ 'd Brooklyn, al ciàpa 'l incàr'g ad catàr Johnny Favorite, 'n èx cantànt armàś sfigurâ in dla ghigna durànt la secónda guèra mundiàla. Al sò cliènt 'l è 'n óm misterióś ad New Orleans, Louis Cyphre (Robert De Niro).
Harry al và subìt a dmandàr nutìsi in dla clìnica in dua Favorite 'l éra stâ curâ e 'l vîṅ a savēr ch'l éra stâ mandâ a cà al dè ad San Silvéstar dal 1943. Al dutōr ch'a gh tgniva adrē, Albert Fowler (Michael Higgins), al gh diś ch'l iva ciapâ vintsìnc-mila dòlar par far crédar ch'al cantànt al n fus mai vgnû fóra da 'l uśdàł, pò qualchidòṅ 'l al cópa sparànd-'g in dla balòta d'l òć dèstar. Harry al vrév mulàr al caś ma Cyphre 'l al persuàd a cuntinuàr śibénd-ag àtar sinc-mila dòlar.
'L investigadōr da soquànt dè al s insùnia sèmp'r un suldâ vultâ 'd spali sénsa psēr-ag mai véd'r-ag la fàcia. Andànd avànti cun gl'indàśin Harry al riva a New Orleans par dascórar cun na dóna ciamàda Margaret Krusemark (Charlotte Rampling) ch'l'éra l'amànta dl’Evangeline Proudfoot (Lisa Bonet), na négra ch'l'éra stada la muróśa 'd Johnny.
Culegamènt estéran
}}
Svetlana Kuznecova
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Svetlana Aleksandrovna Kuznetsova (Leningrâd, 27 ad Śugn dal 1985, ciamàda in Rus Светлана Александровна Кузнецова, scólta'l chè) l'è na tenìsta rusa ch'l'è stada la nùmar dū dal mónd (al 10 ad Setémbar dal 2007). L'è élta 174 cm e la péśa 73 chilo.
In dla sò caréra, tacàda fra i prufesiunìsta in dal 2000, l'à vins dū tìtui dal Gran Slam (gl'US Open dal 2004 e al Roland Garros dal 2009) e 13 turnèo WTA in tut, purtànd-'s a cà da piò ad 16 migliòṅ ad dòlar. In di àtar Slam invéci la n gh l'à mai cavàda a rivàr da 'd là di quàrt.
Al 23 ad Śnar dal 2011, śugànd cóntar la Francesca Schiavone, l'à dâ vita a la partìda più lunga dla stòria di Gran Slam pardénd-la 16-14 a 'l tèrs dòp 4 óri e 44 minùt ad śōg.
Culegamènt estéran
}}
Elio Luxardo
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Culegamèint estèren
}}
Giallo
{{Metacaixa
{{CITAZIONE|La vitma a vgnir at prév èsar tè.|Tagline dal film}}
Giallo (Śal) 'l è 'n film ad scarésa dal 2009 ad Dario Argento girâ a Turèṅ.
Al film 'l è custâ quatórdas migliòṅ ad dòlar ma in Itàglia al 'n à catâ sù sōl darsèt-mila. Al prutagunìsta Adrien Brody, ch'al fava anc la part ad Flavio Volpe al "Śal" cun al nóm anagramâ ad Byron Deidra, 'l à fat càuśa a i prudutōr in dal Nuvémbar dal 2010 parchè al n éra briśa stâ pagâ.
Al film 'l è vgnû fóra al 3 ad Nuvémbar dal 2010 diretamènt p'r al marcâ d'l home video, par qvéi dla Dall'Angelo Pictures. Sōl in séguit la Lumière Group Multimediale l'à distribuî la pelìcula in dal sali di cìnema da 'l 1 ad Luj dal 2011 cun al tìtul ad Giallo/Argento.
Sunt
Faghénd finta 'd èsar un tasìsta ad mistēr, 'n óm al rapìs a Turèṅ dū ragasōli, la Keiko (Valentina Izumi) e la śóvna mudèla Celine Jefferson (Elsa Pataky). Chi lē, prima 'd èsar purtàda via, l'éra drē a dascórar a 'l telefunèṅ cun sò surèla Linda (Emmanuelle Seigner). In pinsér par la telefunàda finìda mâl tut 'd un trat e p'r al fat che la Celine la n éra minga turnàda a cà, la Linda la và da la pulisìa a dascórar cun 'l ispetōr Enzo Avolfi (Adrien Brody), òṅ ch'l à decìś ad far cal lavōr lè dòp avér scurtlâ a mòrt al maslàr ch'l iva cupâ sò màdar sóta i sò òć.
Enzo 'l è sicûr 'd èsar insaplâ cun un serial killer ch'l è drē a pascàr da dimóndi tèmp, un manìac cgnusû cuma "al Śal" ch'al turtùra e pò al cópa al sò vitmi, sèmpar dal dóni bèli e furastéri, méntar lò invéci 'l è dasfurmâ.
Quànd la Keiko la vèṅ catàda in un sac ad plàstica, prima 'd murìr la gh la cava a bacajàr na préga e pò a dir par soquànti vòti “'L è śal”. A la Linda a gh vèṅ in mènt ch'al śal a prév èsar al culōr dla pèla 'd un malâ ad fégat.
Dialèt guastalèiş
Al dialèt guastalèiş (dialétt guastalé s  in guastalèiş) l'é al dialèt ch' a 's pêrla a Guastâla l'é dal tót divêrs da còl di paèiş cunfinânt ed la pruvîncia ed Rèz (Lusêra e Rezōl a pêrt), e, préma ed tót, dal dialèt arzân. Per ragiòun sia stôrichi che geogrâfichi l'é pió cumpâgn al dialèt mantvân, che cun còst al spartés la grôsa pêrt dal carateréstichi ed prunûncia e de scritûra, tânt 'd èser 'na cuntinvasiòun ed la zôna dialetêla ed la bâsa mantvâna (ânca s' al mantîn dal carateréstichi divêrsi sia da l'ûn che da cl'êter). Al linguésta Bernardino Biondelli, int léber Saggio sui dialetti Gallo-Italici dal 1853, al spieghêva al dialèt guastalèiş cme 'na varietê un pô divêrsa e ch' al fà pêrt dal sòt gróp emiliân "mantvân-ferarèiş".
Eşèimpi ed dialèt guastalèiş Al nostar dialétt (da "Elementi di grammatica del dialetto guastallese", Luigi Pietri)
Tradusiòun in arzân Al nôster dialèt (da "Elementi di grammatica del dialetto guastallese", Luigi Pietri)
Campovōlo ed Rèz
{{Metacaixa
Dialèt guastalèiş
Còl ch' al sègna di pió al gustalèiş l'é la grôsa preşèinsa di sòun lumbêrd ö ed ü (Fōgh → Fögh / Zōgh →  S ögh / Cuşèina → Cü s ìna / Subét → Sübìt) e al mantîn la a italiâna in quêşi tót al parôli (Pêder → Padar / Sèimper → Sémpar / Dèinter → Déntar / Andêr → Andàr / Mangnêr → Magnàr / Lêşer → Lè s ar) cun al scantinêr acsé da i dialèt emiliân cunfinânt. La lètra z l'an gh'é mia, a tōş al só pôst la lètra s, dōlsa o âspra (Pazienza → Pa s en s ia / Zanzara → Sansàla).
Campovōlo ed Rèz
{{dialortCass | dial=Arzân |cass=ARZ}}
Al Campovōlo ed Rèz (Aeroporto di Reggio ciamê Aeroporto Città del Tricolore in italiân) l'é, dal 1997, un campovōlo avêrt al trâfich internasionêl, dôp èser stê la pésta ed prōva di mudê dal j Uficîni Regiâni fîn a la Secònda guèra mundiêla e 'na pésta per pasatèimp dôp la guèra.
Stôria
La zôna dal Campovōlo ed Rèz la vîn druvêda dal 1916, ân in dó lé a 'gh vîn fât 'na pésta per i cavâj, in dóv' i trât 'd êrba a vînen druvê ânca pr' i prém aparèc ed la Caproni. Cun un decrêt dal 12 novèmber dal 1930 a vîn decîş ed fêr un campovōlo ed furtûna per aparèc, ch' al vîn pó druvê sōl dôp al 1935, quând al cumîncia a 'd èser druvê cme pésta ed prōva pr' al Ufucîni Regiâni, lé atâch, ch' al drōven dimòndi pr' al prōvi di tânt mudê ch' àn fât, a cumincêr dal 1937, int al cōrsa al j êrmi fâta préma ed la Secònda guèra mundiêla.