cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Il futuro
Sunt
Tomás (Luigi Ciardo) e la Bianca (Manuela Martelli), fradèl e surèla, i èṅ dū śōvan cilèṅ ch'i vìv'n in Itàglia insém a i sò genitōr. Quànd qvist chè i mōr'n in 'n incidènt in màchina, i dū ragàs i gh'aṅ da inśgnàr-as par scampàr. La Bianca, ch'la gh'à daśnóṿ an, la cata lavōr da paruchéra cuma aprendìsta méntar Tomás al taca a frequentàr na palèstra in du al cgnós dū ragàs personal trainer dit Al Lìbic (Nicolas Vaporidis) e Al Bulgnéś (Alessandro Giallocosta). I dū istrutōr, esénd sénsa 'n pòst in du vìvar, i vàn'n a star da la Bianca faghénd in cambi di lavursèṅ in cà ma pò i tàc'n anc a far sès sèg.
Un dè chi lōr i cònt'n a la Bianca un piàṅ ch'i aṅ traplâ par fargàr na vècia glòria di film peplum di an Ssanta, un cliènt òrub dla sò palèstra dit Maciste (Rutger Hauer). La ragàsa la gh'à d'andàr-'g a lèt e, in dal méntar ch'la s cata in dla sò vila, catàr i bèsi ch'a s diś al téggna lugâ da na quàlc banda par fargàr-'g-i. Al tèmp al pasa e la Bianca la cuntìnua a frequentàr 'l atōr ma la n s decìd minga a pascàr la casafòrt.
Culegamènt estéran
}}
Cambiamento
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Berta, cazzo, ti ricordi di me? Sono Umberto, dieci anni fa avevo la seicento con le cassette di Little Tony. Scendi giù che me la dai, cazzo, c'ho un toro nelle mutande che t'aspetta ancora. Guarda la seicento cos'è diventata, un'auto blu con l'autista. Son della Lega.|Berta, 'd un Dio, t arcòrd-at ad mè? A sòṅ Umberto, déś an fà a gh'iva na siesènt c'n al caséti ad Little Tony. Vîṅ śò ch'ta m la dà, ustiàsa, a gh'ò 'n tòr in dal mudàndi ch'al t spèta incóra. Guàrda chè la siesènt cuś è-la dvintàda, na màchina blù cun 'l autìsta. A sòṅ dla Léga.|Berta 2 - Il Cambiamento, 1994|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{It}}}}
{{Album }}
Cambiamento (Cambiamènt) 'l è 'l ùltim àlbum in studi dal grup di Squallor. Gigi Sabani al canta tri pès, Preservame atu, Albachiava e Filumena in napulitàṅ a 'l pòst dal mìstar Totò Savio ch'l éra armàś in cal méntar sénsa vóś par cólpa dn'uperasiòṅ. La cupertìna dal disc la móstra 'l tìtul Cambia Mento in dal sèntar e tut 'd intór'n al nóm dal grup scrit culurâ.
'L è stâ publicâ in dal 1994.
Culegamènt estéran
}}
373 (nùmer)
{{Metacaixa
Colegamèint estèren
}}
21
Al 21 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
325 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 325, mo invéci 'l an 325, 't ê da 'ndèr chè) Al 325 (terśeintveintsìnc, trecentoventicinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 324 (terśeintveintquàter) e 'l vin prìma dal 326 (terśeintveintsē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCCXXV. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al terśeintveintsinchéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.lancia
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
J
La J l'è la segunda lettra de l'alfabet italian e anche dell'alfabet émilian. L'è na lettra latena.
An 750
I an 750, ciamê an Sinquànta, i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 750 infìn a 'l 759 ciapê dèinter.
Bernardo Bertolucci
{{Metacaixa
Brain Damage - La maledizione di Elmer
{{Metacaixa
Bernardo Bertolucci
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Brain Damage - La maledizione di Elmer
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
Bernardo Bertolucci
Bernardo Bertolucci (Parma, 16 ad Mars dal 1941 - Róma, 26 ad Nuvémbar dal 2018, a s lèś [berˈnardo bertoˈluttʃi] in Itagliàṅ) 'l è stâ 'n regìsta, senegiadōr e prudutōr emigliàṅ, ùnic itagliàṅ a vìnsar 'l Òscar par la regìa p'r al film dal 1988 L'ultimo imperatore ch'al gh'à frutâ anc al prèmi par la senegiadùra minga uriginàla.
In dal 2007 'l à vins al Lèòṅ 'd Òr a la caréra a 'l 64śum Fèstival ad Venèsia mént'r in dal 2011 i gh'aṅ dâ la Palma 'd Òr unurària durànt al 64śum Fèstival ad Cannes.
Brain Damage - La maledizione di Elmer
{{CITAZIONE|'L è 'n mâł ad tèsta da 'l Infèran!|Tagline dal film}}
Bernardo Bertolucci
Fra i sò film più impurtànt a 'rcurdém Novecento, Il conformista, Io ballo da sola, ch'l à dâ 'n cuć a la caréra dla Liv Tyler, Il tè nel deserto e Ultimo tango a Parigi in du a gh'è la séna scàndal in dua Marlon Brando al dróa dal butér p'r inculàr la Maria Schneider.
Brain Damage - La maledizione di Elmer
Brain Damage - La maledizione di Elmer (Dan a 'l sarvèl - La maledisiòṅ 'd Elmer) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1988 ad Frank Henenlotter ch'al 'l à anc scrit.
Sunt
Elmer 'l è 'n parasìta ch'a pâr un salsisòt e na sangvétula ma invéci 'd bév'r al sangṿ al gh'à da magnàr di sarvèi par scampàr. La sò tèsta l'è più grôsa dal sò còrp, 'l è bòṅ ad dascórar e 'l gh'à di dènt a punta. Al viṿ in d'l apartamènt ad dū vèć, la Martha (Lucille Saint-Peter) e Morris (Theo Barnes), ch'i gh dànan di sarvèi ad bèsti da biasàr e mandàr śò.
Un dè al móst'r al scapa via da 'd lè finénd in dla cambra 'd un sò vśèṅ 'd cà ciamâ Brian (Rick Hearst). Elmer al gh'à biśógn ch'al ragàs 'l al pòrta sèg in gir par catàr dal vitmi umàni, lò in cambi al tira fóra na gùcia par la bóca ch'l'è bòna 'd śguslàr un lìquid blù quànd al gh và dèntar par la gnuca dang-ag dal gudiōl a 'l sarvèl e dgl'alucinasiòṅ. Brian al n pōl piò armàgnar sénsa e 'l al scaròsa dapartùt, cambiànd caràtar e cumpurtamènt, lasànd da na banda la sò muróśa, la Barbara (Jennifer Lowry), e sò fradèl Mike (Gordon MacDonald).
Elmer al gh'à la manéra 'd magnàr acsè di sarvèi ad cristiàṅ cuma qvéi 'd un pulisiòt (John Reichert), dna buchinàra biónda (Vicki Darnell) ch'la gh'iva bcâ quànd l'iva dit ch'in dla sfésa dal braghi 'd Brian la sintìva 'n móstar, e 'd un ragàs sintâ su 'n cèso (Michael Bishop). Ma la Martha e Morris i al vōl'n indrē incóra.
Culegamènt estéran
}}
Trainspotting
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Minga parmét'r a i tò amìg ad sténd'r-at lung al pisti.|Tagline dal film}}
Trainspotting (id.) 'l è 'n film dramàtic ingléś dal 1996 ad Danny Boyle trat da 'l rumànś umònim 'd Irvine Welsh at tri an prima. 'L è stâ preśentâ fóra cuncōrs a 'l 49śum Fèstival ad Cannes.
'L è custâ un migliòṅ e mèś ad sterlìni purtànd pò a cà stanta-dū migliòṅ ad dòlar.
.loft
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l agòst dal 2016.
Trainspotting
La paròla Trainspotting 'l è 'l gudiōl ad tgnir 'd òć i trên ch'i pàsan par tiràr śò i nùmar ad matrìcula.
Vite nascoste (film 1998)
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Trainspotting
Sunt
Mark Renton (Ewan McGregor), dit Rent, 'l è 'n ragàs scuséś ch'al viṿ a Edinbûrg. Al pasa 'l sò tèmp a rubàr, insém a 'l sò amìg Daniel Murphy (Ewen Bremner), dit Spud, e ad far-as 'd eruìna. In di sò valōr i n gh'èṅ minga i putèṅ e i bèṅ materiài. Al fà grup cun 'n àtar drugâ pódag, Simon Williamson (Jonny Lee Miller), dit Sick Boy, òṅ fisâ par Sean Connery. I èṅ sò amìg anc Thomas Lawrence (Kevin McKidd), dit Tommy, unèst e sćèt, e Francis Begbie (Robert Carlyle), un laśaròṅ imbariagòs ch'al léva 'l maṅ da spés.
Vite nascoste (film 1998)
{{Film }}
Trainspotting
Sunt
Un dè Mark al decìd ad métar da na band la dròga e 'l al fà insém a Sick Boy. Tommy in cal méntar al s pòrta a cà la sò muróśa Lizzie (Pauline Lynch) par gusàr-'s-la guardànd un filmâ pòran girâ sèg ma quànd al mét sù la caséta al véd sōl i gòi dla nasiunàla scuséśa parchè Mark 'l iva scambiâ i nàstar. Tommy al créd 'd avér dâ indrē la caséta in videutéca ma la Lizzie la n la tōś minga tant bèṅ e la 'l mòla. Anc par Spud al ròbi i n vaṅ minga da 'l vèrs giùst parchè la nòt in dua al gh'iva da purtàr-'s a lèt la sò ragàsa, dòp siē stmani sénsa far-al, al s imbariàga e al s indurménsa subìt. Mark invéci al gh la cava a far na ciuladìna cun la Diane (Kelly Macdonald) ma pò al vèṅ a savér che lē la n gh'à briśa daśdòt an. Lò al vrév a n védar-la piò ma lē la n è mia 'd acòrd sèg e la gh diś che se lò al s in và, lē l'andrà a cuntàr incòsa a la pulisìa.
Vite nascoste (film 1998)
{{CITAZIONE|'L è sōl amōr. 'D cuśa gh'à't paùra?|Tagline dal film}}
Vite nascoste (Viti lugàdi) 'l è 'n film dramàtic britànic dal 1998 ad Simon Shore trat da 'n lavōr teatràł ad Patrick Wilde da 'l tìtul What's Wrong With Angry?.
Trainspotting
Sunt
Dimóndi śò, Sick Boy, Mark, Spud e Tommy i càsc'n incóra in dal mónd dl'eruìna.
Vite nascoste (film 1998)
Girâ c'n un budget 'd un migliòṅ e dū ad dòlar, al film al 'n à pò fat sù praticamènt àtar tant.
Sunt
Steven Carter (Ben Silverstone) 'l è 'n studènt ingléś ad séd'ś an ad Basingstoke. Fiōl 'd un futógrafar burghéś, Graham (David Lumsden), e dna raśdóra (Jacquetta May), al ragàs 'l è gay e sōl la sò amìga cicióna Linda (Charlotte Brittain) la cgnós al sò segrét.
Trainspotting
Culegamènt estéran
}}
Vite nascoste (film 1998)
Sunt
Steven al decìd ad scrìvar 'n artìcul p'r al giurnàł dla scóla da 'l tìtul „Get Real“ (A gh'è da èsar qvél ch'a s è dabòṅ).
Culegamènt estéran
}}
Briśèide
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Briśèide (Βρισηίς in gréc), 'l è 'l patronìmic ch' a s dróva in dla mitulugìa gréca per ciamèr la fiōla 'd Briśe, dal nom invéci 'd Ippodamia. Uriginària 'd Lirnesso, in dû só pèder al feva al prēt 'd al dio Śèus, la Briśèide l' ìva spuśê al rè 'dla Cilicia, Minéte.
In dal tèimp ed la guèra 'd Tróia, i gréc i ér'n andê a fer rasìa in dla sitê 'd Lirnesso, in dû 'l Achìl al gh' la cavèva ed masèr-en al rè Minéte cun di èter só parèint; mo però al risparmièva la mujér ed lò, la Briśèide, e al la tulìva cuma só serva per purtèr-la pò in dal só acampamèint. Anca cun la cumplicitê 'dl amìg fidê Pàtroclo, la Briśèide la dvintarà la preferìda e anca l' amèda teneramèint da 'l Achìl. Mo a s vèd che la sort la prìla da 'n èter cô e 'l Achìl 'l è custrèt a céder la ragàsa a 'l rè Agaménon, ch' al la vól in sostitusiòun 'dla Criśèide, apèina mandèda indrê a cà sua per v'lér 'd al dio Apòl. 'L Achìl, dedrē a 'l cunsìli 'd la dea Giunòun, al n' à mia psû diśobedìr a 'l so rè Agamènon e dòunca 'l à vist purtèr-es via la Briśèide, mo da cal mumèint lè, lò, arliê, al ne vól piò cumbàter còuntra i trujàṅ. Só mèder la Teti la va a preghèr a 'l Śèus ch' a 'l faga vinser i trujàn infintànt che 'l unór 'd al fiól al n' vègna ripristinê.
Colegamèint estèren
}}
1120 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1120, mo invéci 'l an 1120, 't ê da 'ndèr chè) Al 1120 (mileseintvèint, millecentoventi in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1119 (mileseintdeśnōv) e 'l vin prìma dal 1121 (mileseintveintùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintveintéśim post.
Colegamèint estèren
}}
948 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 948, mo invéci 'l an 948, 't ê da 'ndèr chè) Al 948 (novseintquarantòt, novecentoquarantotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 947 (novseintquarantasèt) e 'l vin prìma dal 949 (novseintquarantanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMXLVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintquarantotéśim post.
Proprietê matemàtichi
Al 948 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 474: Fatoriśasiòun:
.jobs
.jobs 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 2005.
1315 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1315, mo invéci 'l an 1315, 't ê da 'ndèr chè) Al 1315 (mileterśeintquìndeś, milletrecentoquindici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1314 (mileterśeintquatòrdeś) e 'l vin prìma dal 1316 (mileterśeintsèdeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCCXV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileterśeintquindicéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Vulàdga
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La vulàdga (macchia cutanea in itagliàṅ) 'l è 'n pcòun 'd pèla ch'l àpia tolt un culōr diferèint, vōt più ròs, più scur, mo anc più cèr.
Colegamèint estèren
}}
1079
Al 1079 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
An 760
I an 760 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 760 infìn a 'l 769 ciapê dèinter.
19
Al 19 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
.mil
.mil 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 1985.
Mnèstra
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La mnèstra l'è 'n prìm in brôd ch'a s màgna in dagli ucaśiòun abàsta urdinàrii e sàinsa infièr trôp al stòmeg, a meśdè o in dal diśnèr.
Noti e referèinsi
}}
Puppet Master - Il burattinaio
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Quànd al mâł al s fà véd'r in tuti 'l sò fórmi...|Tagline dal film}}
Puppet Master - Il burattinaio (Al buratinàr) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1989 ad David Schmoeller girâ c'n un budget ad quatarsènt-mila dòlar. Al gh'à abû nóṿ séguit.
In Germàgna a gira na versiòṅ scurtàda dal film.
Sunt
A Bòdega Bay (Califòrgna), in d'l an 1936, al buratinàr André Toulon (William Hickey) piutòst che lasàr i sò buratèṅ, dvintâ animâ a séguit dna striarìa egìsia, a dū agìnt naśìsta al s masa dòp avér-i lugâ da drē 'd un mur.
Dimóndi an dòp 'l hutèl ad Toulon al pasa a la Megan (Robin Frates) e a sò marè Neil Gallagher (Jimmie F. Skaggs) ch'al gh'iva in mènt ad catàr lò i buratèṅ ma invéci al s masa. Di sò amìg i rìvan lè par catàr la védva, i dū amànt spurcaciòṅ Frank Forrester (Matt Roe) e la Carissa Stamford (Kathryn O'Reilly), la Dana Hadley (Irene Miracle) e Alex Whitaker (Paul Le Mat) ch'al véd i quèi prima ch'i sucédan. Ma i putòć i s déśdan e i tàc'n a cupàr i preśènt, la camaréra Theresa (Mews Small) e i dū malnét mént'r i ciùl'n a lèt.
I putòć
I putòć prutagunìsta dal film i èṅ
La saga
La saga dal Puppet Master  la mét insém trédas pelìculi dirèti par di regìsta difarènt:
Culegamènt estéran
}}
Kiss Unplugged
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Album }}
Durànt al spetàcul i vèć mémbar Ace Frehley e Peter Criss i s èṅ śuntâ par sunàr e cantàr insém gl'ùltim pès.
Culegamènt estéran
}}
.mobi
.mobi 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 2005.
1670 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1670 (milseseintestànta, milleseicentosettanta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1669 (milseseintessantanōv) e 'l vin prìma dal 1671 (milseseintestantùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCLXX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseintestantéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Angeli e insetti
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Amōr Sedusiòṅ Mistēr. I segrét incunfesàbii dna famìja Vituriàna.|Tagline dal film}}
Angeli e insetti (Àngii e insèt) 'l è 'n drama rumàntic ingléś e americàṅ dal 1995 ad Philip Haas, candidâ a i Prèmi Òscar p'r i custùm 'd Paul Brown.
Sunt
Durànt i an vituriàṅ dal XIX sécul, al naturalìsta e entumòlug William Adamson (Mark Rylance), dòp un viàś in Amaśògna e 'n naufràgi ch'al gh'à fat pèrd'r incòśa, al tórna in Inghiltèra par lauràr in dal pudēr ad Sir Harold Alabaster (Jeremy Kemp), un sgnōr pîṅ ad bèsi ch'al gh'à da catalugàr la sò culesiòṅ ad parpàj e ch'al gh'à biśógn 'd un mìstar p'r insgnàr al siénsi a i putèṅ dla sò rasa, laurànd insém a la badànta Matty Crompton (Kristin Scott Thomas).
'L óm al s inamóra dla fiōla più granda ad Sir Harold, l’Eugenia (Patsy Kensit), na śōvna ch'l'è armàśa dimóndi squasàda da la mòrt dal sò muróś. Fra i dū a scròca la mòla dla pasiòṅ e i decìd'n acsè ad spuśàr-'s anc s'al fradèl milurdèṅ, śnòb e visiâ dla spóśa, Edgar (Douglas Henshall), al n è pròpria minga 'd acòrd.
In dal cōrs di an l’Eugenia la dà a la luś sinc fiōi, dand al nóm Edgar a 'l prim masć nâ cuma da tradisiòṅ dla caśàda, ma 'l sò cumpurtamènt 'l è dimóndi strâṅ parchè la gh'à di perìud ad pasiòṅ e di àtar in du la s tîṅ dastacàda, srand-'s a ciàṿ in dla sò cambra. In cal méntar William al s pasa 'l tèmp jutànd la Matty, ch'la gh'à na culògna 'd furmìghi in cà, in na téca 'd vēdar, a scrìv'r un lìbar su chi insèt lè esénd la dóna dimóndi brava a far di diségn da druàr cuma figùri in dal tèst.
Un dè William, ch'l éra a casa, al vîṅ ciamâ a cà da 'n séruv ch'al gh diś che l’Eugenia la 'l pésca. Quànd 'l entumòlug al vèra 'l us dla sò cambra al gh'à però na bruta surpréśa.
Culegamènt estéran
}}
18
Al 18 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
326 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 326 (terśeintveintsē, trecentoventisei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 325 (terśeintveintsìnc) e 'l vin prìma dal 327 (trèśeintvèintsêt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCCXXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al terśeintveintseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Don Knotts
{{metacaixa
Jesse Donald Knotts, cgnusû méj cuma Don Knotts (Morgantown, 21 ad Luj dal 1924 - Los Angeles, 24 ad Favràr dal 2006) 'l è stâ 'n atōr, un còmig e 'n ardupiadōr americàṅ.
'L è famóś specialmènt p'r i persunàǵ ad Barney Fife in dla sitcom di an Ssanta The Andy Griffith Show e 'd Ralph Furley in dla sitcom Tre cuori in affitto fata in di an Utànta.
Àtar prugèt
}}
An 770
I an 770 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 770 infìn a 'l 779 ciapê dèinter.
Kimbra
La Kimbra Lee Johnson, cgnusùda méj cuma Kimbra (Hamilton, 27 ed mèrz dal 1990) l'è na cantànta e compośitōra neośelandéśa.
Lo squalo 3
{{Film }}
Lo squalo 3 (Al squâl 3) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1983 ad Joe Alves, séguit dal pelìculi Lo squalo (1975) e Lo squalo 2 (1978). Al gh'à abû a sò vòlta 'n séguit, Lo squalo 4 - La vendetta (1987).
Al film, girâ in 3D, 'l è stâ fat druànd un budget ad daśdòt migliòṅ ad dòlar ma a la fiṅ al gh l'à cavàda a purtàr-'n a cà dagnóra utànt'òt.
Sunt
Al Florida's SeaWorld 'l è 'n parc ad divertimènt aquàtic nóṿ, finansiâ c'n i bèsi ad Calvin Bouchard (Louis Gossett Jr.), ch'al gh'à da vèrar. La gint la gh'à la manéra 'd far un gir sót-àqua pasànd par di andavèṅ ad vēdar par védar qvél ch'a gh'è in dal mâr cum i pés e i delfîṅ.
Al dè dl'inaugurasiòṅ un pìcul squâl, pasànd un cansèl minga incóra sarâ, al finìs par śbali in dla lagùna dal parc catànd-ag la mòrt. Sò màdar, un móst'r ad dódas métar, la n gh véd piò da l'arlìa e la pèrd la tèsta. La bèstia la masa subìt Shelby Overman (Harry Grant), un śōvan ch'al gh'iva da mét'r a pòst al pasàǵ ch'al s éra vèrt.
Mike Brody (Dennis Quaid), ch'al lavóra a 'l pómpi, al gh'à da far frònt a la bistiàsa cun 'l ajùt dla sò muróśa biòluga marìna, la Kathryn Morgan (Bess Armstrong), e 'd Philip FitzRoyce (Simon MacCorkindale).
Culegamènt estéran
}}
1897 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1897, mo invéci 'l an 1897, 't ê da 'ndèr chè) Al 1897 (mileotseintnovantasèt, milleottocentonovantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1896 (mileotseintnovantasē) e 'l vin prìma dal 1898 (mileotseintnovantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCXCVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintnovantasetéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.museum
.museum 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 2001.
736 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 736, mo invéci 'l an 736, 't ê da 'ndèr chè) Al 736 (setseinttreintasē, settecentotrentasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 735 (setseinttreintasìnc) e 'l vin prìma dal 737 (setseinttreintasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCXXXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al setseinttreintaseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Geòrgia (USA)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Geòrgia (a s lèś /ˈdʒɔːrdʒə/ in ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat dal sud-èst di Stat Unî. La s è unìda a la federasiòṅ in dal 1788.
La mùcia sù dagnóra nóṿ migliòṅ e sèt 'd abitànt par na superfìsi ad 153.909 km². La Geòrgia la cunfìna a nòrd-òvest c'n al Tennessee, a nòrd-èst cun la Carulìna dal Nòrd, a èst cun la Carulìna dal Sud, a sud-èst cun 'l Ucéan Atlàntic, a sud cun la Flòrida e a òvest cun 'l Alabàma.
La sò capitàl l'è Atlànta méntar gl'atri sità ch'i pàs'n i sènt-mila abitànt i èṅ Augùsta, Culùmbus, Savànnah e Athens. L'è divìśa in sènt-sinquantanóṿ cuntèi e in sincsènt-trentasiē cumùṅ. Al sò mòt 'l è „Wisdom, Justice, Moderation“ (Giudìsi, Giustìsia e Muderasiòṅ) mént'r i sò scutmàj i èṅ Stat di pèrśag e impēr dal sud.
La sò ecunumìa la ciàpa dimóndi da la cultivasiòṅ di camp, specialmènt al cutòṅ, al furmintòṅ e 'l riś, e su l'indùstria dla carta.
Culegamènt estéran
}}
Friedrich Nietzsche
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Friedrich Wilhelm Nietzsche (a s léś ​[ˌfʁiːdʁɪç ˌvɪlɦɛlm ˈniːt͡ʃə]) (Röcken, śvèin a Lipsia, 15 'd utòber dal 1844 - Weimar, 25 agòst dal 1900) 'l era stê 'n filóśuf, puvéta, muśicìsta e filólug tedèsc, cunsiderê c'ma ùn di peinsadōr dal noster tèimp piò impurtànt dal XIX sècul.
Biugrafìa
Al Nietzsche al nâs in na famìja tedèsca 'd un pastōr protestànt e só pèder Carl Ludwig, mèinter che lò 'l era cichìn ed sól sinc an, al mōr ed na malatìa ala testa che in chi tèimp là la gnìva ciamèda 'apatìa serebrèla', mo l'avrèv psû anca èser un tumōr in dla tèsta o anca na degenerasiòun in dal servêl (difêt forsi ereditê da 'l Friedrich, ch'a gh'gnarà anc a lò un quêl 'd cumpâgn in dla meśa etê). Armèśa sèinsa reśdōr, la famìja dal Nietzsche la gh'à da spustèr-es a Naumburg, in dùa lò al psìva anc andèr a studièr el clasicitê e la religiòun, la mùśica e 'l cant in colēǵ. Da śóven al Friedrich al scrìv dal puveśìi, al cumpòun di pês muśichêl, e 'n quèlc sàǵ c'm'al Destîn e volontê e Libertê dla volontê e destîn. In dal 1869 al Friedrich al gh'la chèva ed dvintèr profesōr ed filulugìa clàsica a l'universitê śvìsra ed Baśiléa. In cal mèinter, al taca a léśer al Schopenhauer, al dvèinta dimòndi amìg dal Wagner e anca dal stòric Burckhardt. La só caréra 'd profesór però la n'dura minga dimòndi, perchè 'l Nietzsche al sèint 'd avér-egh di distùreb nervōś e al dmànda 'd stèr a cà per psér curèr-es méj. Cun mìa tant sòld in saca, mo al viàśa 'l istès in soquànt post, e dimòndi in dl'Itàglia, indû 'l andèva anc a stèr a Turèin, e indû però in dal 1888 a gh'vìn cla gròsa crîś 'd nèruv ch'la 'l lasarà in balìa 'd se stès per incòri und'ś an, guardê da la mèder Franziska Oehler e da la surèla, l'Elisabeth.
Al só pinsēr
In dal 1872 a ved el stampi al só tratê Al naser dla tragédia indû a s cata al só pinsēr ed predilesiòun per la vitalitê di filòśuf presocràtic e 'd còuntra a quī vgnû dòp; i prìm, difàti, col lōr spìrit primitîṿ più diuniśìec, irasionêl e pesimìstic, i avrèven dê na màṅ a la creasiòun del tragédi da lò preferìdi dal Sòfocle e dl Èschilo, mèinter che invéci cun la rasionalitê tachèda a vgnìr fòra col pinsēr dal Sócret, anca la tragédia 'd cal tèimp lè edl Eurìpid, l'avrèv tachê a 'ndèr a bâs.
Colegamèint estèren
}}
1121 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1121, mo invéci 'l an 1121, 't ê da 'ndèr chè) Al 1121 (milseintveintùn, millecentoventuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1120 (mileseintvèint) e 'l vin prìma dal 1122 (milseintveintedū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXXI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintveintunéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Nightmare VI: La fine
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Faster Pussycat
{{Metacaixa
Nightmare VI: La fine
{{Film }}
{{CITAZIONE|La sfida murtàla fra 'l bèṅ e 'l mâł.|Tagline dal film}}
Faster Pussycat
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Nightmare VI: La fine
Nightmare VI: La fine (Arbgàt VI: la fiṅ) 'l è 'n film ad scarésa americàṅ dal 1991 dla Rachel Talalay ch'la 'l à anc scrit insém a Michael De Luca. 'L è 'l sèst capìtul dla saga 'd Nightmare dòp Nightmare - Dal profondo della notte dal 1984, Nightmare II: La rivincita dal 1985, Nightmare III: I guerrieri del sogno dal 1987, Nightmare IV: Il non risveglio dal 1988 e Nightmare V: Il mito dal 1989, prima 'd Nightmare - Nuovo incubo dal 1994 e d'l incróś c'n al persunǵ ad Jason Voorhees ad Venerdì 13, Freddy vs. Jason dal 2003, e d'l arfacimènt Nightmare dal 2010.
Custâ sinc migliòṅ ad dòlar, al 'n à pò purtâ a cà dagnóra trénta-sinc.
Faster Pussycat
{{CITAZIONE2|I saw a number written on the wall, it said for a good time call, dialin 2-8-1-7-6-6-8, hey baby, I can’t wait, I got your number off the bathroom wall, pick up the phone and I start to think, I get excited when it starts to ring, what will she look like, what will she say if it’s good I’ll call her every day.|A-j-ò butâ 'l òć su 'n nùmar scrit su 'n mur, al dgiva par pasàr di mumènt bèi ciàma 'l 2-8-1-7-6-6-8, vê teśôr, a n véd l'óra, a-j-ò catâ 'l tò nùmar su 'l mur 'd un cèso, a tóg al telèfun e a tac a pinsàr, a vag in tîr quànd al taca a sunàr, cuma sarà-la? Cuśa dirà-la? S'al sarà 'n bèl quèl a la ciamarò tut i dè.|Bathroom Wall, 1987|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Nightmare VI: La fine
Sunt
John Doe (Shon Greenblatt) 'l è òṅ di ragàs scampâ a Freddie Krueger (Robert Englund) ma 'l cuntìnua a 'vér di arbgàt e 'l créd anc 'd èsar sò fiōl. Adès 'l è curâ in rifurmatòri da la psicòluga Maggie Burroughs (Lisa Zane) ch'la n è atra ch'la fiōla 'd Krueger anc s'la n al sà briśa.
Faster Pussycat
I Faster Pussycat (Più in présia Mimìna!) i èṅ un grup hard rock americàṅ, fundâ a Los Angeles in dal 1986, ch'al fà d'l hair metal. I aṅ sarnî 'l nóm tulénd spunt da 'l tìtul dna pelìcula cult da 1965 ad Russ Meyer, Faster, Pussycat! Kill! Kill!.
Nightmare VI: La fine
Sunt
Adès gl'arbgàt i tàc'n anc p'r àtar tri ragàs scapâ via da 'l rifurmatòri, Spencer (Breckin Meyer), Carlos (Ricky Dean Logan) e la Tracey (Lezlie Deane).
Culegamènt estéran
}}
Faster Pussycat
Insém a i Guns N' Roses e a i L.A. Guns i aṅ purtâ avànti 'l gènar sleaze metal, catànd al sucès a la fiṅ di an Utànta c'n al disc ad debùt umònim dal 1987 e specialmènt c'n al sò secónd lavōr ad dū an dòp, Wake Me When It's Over, ch'al gh l'à cavàda a dvintàr disc 'd òr.
Fra i sò sìngui 'd sucès a 'rcurdém Don't Change That Song, Bathroom Wall, House of Pain e Nonstop to Nowhere.
Stephen Hillenburg
{{metacaixa
{{dialort|dial=Miranduléś}}
Stephen McDannell Hillenburg (Lawton, 21 'd Agóst dal 1961 – San Marèṅ, 26 ad Novémbar dal 2018) 'l è stâ 'n diśegnadōr e biòlug americàṅ. 'L è dvintâ famóś in dal mónd dand vita a i persunàǵ dal cartòṅ animâ SpongeBob SquarePants.
'L è mòrt a sōi sinquànta-sèt an dòp èsar-'s malâ 'd SLA.
Àtar prugèt
}}
198 (nùmer)
{{Metacaixa
Colegamèint estèren
}}
La rabbia dei morti viventi
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Un fil clàsic Grindhouse di prim an Stanta! Scarésa, matéria e dimóndi sànguv!|Tagline dal film}}
La rabbia dei morti viventi (La ràbia di mòrt viṿ) 'l è 'n film ad scarésa dal 1970 scrit e dirèt par David E. Durston ch'al tōś ispirasiòṅ da 'n fat sucès in un vilàǵ ad mutàgna in Iràn in dua un grup ad lóv 'l iva atacâ na scóla, tacànd la ràbia a dimóndi parsòni.
La pelìcula l'è stada giràda in òt stmani a Sharon Springs, in dal stat ad New York, c'n un cast 'd atōr minga tant cgnusû e dagnóra tut prinsipiànt.
Sunt
Horace Bones (Bhaskar Roy Chowdhury) 'l è 'l cap dna séta 'd fiōi di fiōr ch'la fà di rît satànig in di bòsc. Gl'àtar mémbar hippies dal grup i èṅ la Molly (Rhonda Fultz), ch'la spèta 'n putèṅ da lò e ch'la pòrta na pirùca in cô, al négar Rollo (George Patterson), la Sue-Lin (Jadin Wong), Andy (Tyde Kierney), Shelley (Alex Mann) e na biundìna muta (Iris Brooks).
Rivâ a Valley Hills, un pòst ad muntàgna in du i gh vìvan pôchi parsòni parchè i èṅ drē a far-ag na diga, soquànt mémbar dal grup i viulèntan na ragàsa dal pòst, la Sylvia (Arlene Farber), ma pò 'l sò furgunsèṅ 'l i lasa a pē. I fiōi di fiōr i èṅ acsè custrét a 'rmàgnar lè, catànd un téǵ par punsàr in 'n hutèl bandunâ. Al nunòṅ dla śōvna, al dutōr Banner (Richard Bowler), al próa a 'ndàr a far i cònt cun chi furastēr lè, purtànd-as sèg un sćiòp, ma 'l grup al gh i dà e 'l gh fà tōr d'l LSD.
Al fradèl più pìcul dla Sylvia ciamâ Pete (Riley Mills), ch'al lavóra in dal fōran dla Mildred Nash (Elizabeth Marner-Brooks), la muróśa d'l inśgnēr Roger Davis (John Damon) impgnâ a tiràr sù la diga, al decìd ad vindicàr-as miténd in dal pasti 'd carna destinàdi a 'l grup dal sànguv 'd un caṅ cun la ràbia par far-i malàr.
Culegamènt estéran
}}
17
Al 17 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
An 780
I an 780 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 780 infìn a 'l 789 ciapê dèinter.
1097
Al 1097 (MXCVII in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
.net
.net 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 1985.
16
Al 16 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
Russell Crowe
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Russell Ira Crowe (Wellington, 7 'd Avrìl dal 1964), cgnusû méj cuma Russell Crowe, 'l è 'n atōr, prudutōr e regìsta neuśelandéś, vinsidōr 'd un Golden Globe in dal 2002 par la pelìcula A Beautiful Mind e dal Prèmi Òscar dal 2001 p'r al film Il gladiatore, esénd pò numinâ àtar dū vòlti.
Al gh'à na stéla a la Hollywood Walk of Fame, la nùmar 2.404. In dal tèmp lìbar al s divertìs a cantàr in un grup muśicàł, in dal 2001 'l è anc andâ a 'l Fèstival ad Sanremo.
Biugrafìa
La caréra 'd Russell la taca faghénd soquànt telefìlm e soap opera pò al sa spòsta in Austràglia par giràr di film cuma Skinheads, Un piccolo grande eroe e Tutto ciò che siamo. In séguit la Sharon Stone la 'l ciàma in di Stat Unî par recitàr sèg, insém anc a Gene Hackman e a Leonardo DiCaprio, in dla sò pelìcula western Pronti a morire ma 'l è 'n fiàsc. A gh và méj invéci in L.A. Confidential in dua 'l cata 'l sucès fagénd 'l agìnt Bud White.
In dal 2000 al fà la part dla sò vita in Il gladiatore ad Ridley Scott ch'al gh fruta 'n Prèmi Òscar. Al ligàm cun Ridley 'l armàgn fòrt anc in séguit tant che Crowe al girarà sèg atri quàtar pelìculi. Cun Ron Howard al lavóra in dū film impurtànt cuma A Beautiful Mind e Cinderella Man - Una ragione per lottare. In dal 2009 al fà 'l giurnalìsta Cal McAffrey in State of Play.
Àtar prugèt
}}
Albrecht Dürer
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Albrecht Dürer (Norinbèrga, 21 ed màś dal 1471 - lè, 6 'd avrìl dal 1528) 'l è 'l artìsta più famōś edl Arnasimèint tudèsc, cgnusû in tut al mond p'r al só pitùri, disègn, inciśiòun e scrìt ed teorìa edl'èrt. Dürer 'l avrèv influèinsê dimòndi artìsta dal XVI sécol, sìa tudèsc che olandéś, e 'l tulìva anca l'apresamèint ed mìster itagliàṅ cme dal Rafaêl. El só stampi i avrèven avû na gran difuśiòun e i avrèv'n ispirê dimòndi artìst ch'i gnìven dòp.
A è gnû in sà, infìn ai noster dè, dimòndi documèint ch' i s ciacàren ed lò, cuma la só corespundèinsa, soquànt só scrìt, i só disègn cun dal só noti puntuèli. Tut cal materièl chè al s à jutê a capir dimòndi qualitê edla só ōvra. Dop 'd avér lavurê cun dal rigór e brevitù in dla pitùra, anc 'l imperadōr Masimiliàṅ I al s interesèva ed lò e al gh cmandèva soquànt artràt. In dla só maturitê, Dürer 'l era stê impgnê de più in dla scritùra ed soquànt tratê in sìm' ai amśùri e a 'l proporsiòun dal corp edl òm.
Èter progèt
}}
.org
.org 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 1985.
1316 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1316, mo invéci 'l an 1316, 't ê da 'ndèr chè) Al 1316 (mileterśeintsèdeś, milletrecentosedici in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1315 (milterśeintquìndeś) e 'l vin prìma dal 1317 (milterśeintdersèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCCXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileterśeintsedicéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.post
.post 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l 2012.
510 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 510, mo invéci 'l an 510, 't ê da 'ndèr chè) Al 510 (sincseintdēś, cinquecentodieci in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 509 (sincseintnōv) e 'l vin prìma dal 511 (sincseintùndeś). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al sincseintdècim post.
Colegamèint estèren
}}
1099
Al 1099 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
15
Al 15 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
1671 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Colegamèint estèren
}}
An 790
I an 790 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 790 infìn a 'l 799 ciapê dèinter.
.pro
.pro 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 2002.
Schiva
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La schiva l'è l'emosiòun dal diśgùst, ch'a prova 'n cristiàṅ quand al s cata in fàcia a di quèl minga saṅ, ch'i fan drisèr i cavî d'arghignamèint, o ch'i van atâc a na moralitê ch'a s gh'è andê còuntra.
Colegamèint estèren
}}
14
Al 14 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
Andromeda (film)
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Da 'l creadōr ad Jurassic Park Michael Crichton.|Tagline dal film}}
Andromeda (Andròmeda) 'l è 'n film fantàstic americàṅ dal 1971 ad Robert Wise trat da 'l rumànś umònim dal 1969 ad Michael Crichton.
La pelìcula, custàda siē migliòṅ ad dòlar, lè stada candidàda a dū Prèmi Òscar, p'r al muntàǵ e par la senugrafìa.
Sunt
In un paiśèṅ dal Mèsic Nóṿ tut gl'abitànt e tut al bèsti i mōr'n a 'l impruvìś, i scàmpan sōl un putèṅ ch'al gnòla sèmpar e 'n vèć imbariagòs. Al guèran, dimóndi in pinsēr, al fà in manéra ad ciamàr i siensiâ più impurtànt dal paéś, purtànd-i in na baś segréta in Nevàda, par pruàr a capìr qvél ch'a pòsa èsar sucès. Tajànd al véni a òṅ ad chi cadàvar lè, a salta fóra dla pólvra rósa ch'la pâr sàbia, cuma s'al fus cristaliśâ in na quàlc manéra.
I dutōr Mark Hall (James Olson) e Jeremy Stone (Arthur Hill), cun di scafànd'r adòs, i càtan sù di cunsèṅ 'd un satèlit artifisiàł ch'l éra cascâ pròpria lè, par védar se par caś i gh sìan dèntar dal sustànsi o di vìrus aglièṅ. La biòluga Ruth Leavitt (Kate Reid) la fà a mènt che lè dènt'r a gh'è na sustànsa vérda viva, fata 'd cristài, ch'la dróa l'energìa par replicàr-as. Girànd in dl'ària l'è bòna 'd far cuagulàr in présia 'l sànguv, faghénd murìr i èsar vivènt ch'i gh'ìsan da respiràr-la. Sōl quànd al pH al gh'à di valōr tròp bas, andànd vèrs 'l àcid o 'l bàśig, la carsùda di cristài la s blòca.
Culegamènt estéran
}}
949 (nùmer)
{{Metacaixa
1122 (nùmer)
{{Metacaixa
949 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
1898 (nùmer)
{{Metacaixa
1122 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1122, mo invéci 'l an 1122, 't ê da 'ndèr chè) Al 1122 (mileseintveintedū, millecentoventidue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1121 (mileseintveintùn) e 'l vin prìma dal 1123 (mileseintveintetrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintveinteduéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Impotenti esistenziali
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Piasintëin}}
{{Film Antonella Ponziani: Francesca Tinto Brass: De Fortis Alvaro Vitali: Amilcare Sandra Milo: Zia Elisabetta Don Backy: Padre Giovanni Angela Melillo: Angela Gianni Nazzaro: L'imprenditore Riccardo Ciu Ranieri }}
Imputëint esistensiäl (Impotenti esistenziali) all'è un film dal 2009 dirigì da Giuseppe Cirillo.
Storia
Giüséppe, psicòlug e prufesùr d'edücasiòn sesuäl, al pensa da vìss al castigadòr d'la susietà cuntra l'ipucrisia. Un dè, in un club privé, al tròva Francesca, spusä con Riccardo, e 'lghä 'na relasiòn.
1898 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1898, mo invéci 'l an 1898, 't ê da 'ndèr chè) Al 1898 (mileotseintnovantòt, milleottocentonovantotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1897 (mileotseintnovantasèt) e 'l vin prìma dal 1899 (mileotseintnovantanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCCCXCVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileotseintnovantotéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Impotenti esistenziali
Ligamm ad föra
}}
1089
Al 1089 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
Top Gun
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Là in élt c'n al méj dal méj.|Tagline dal film}}
Top Gun (id.) 'l è 'n film 'd asiòṅ americàṅ dal 1986 ad Tony Scott ch'l à purtâ a cà al Prèmi Òscar dal 1987 par la canta Take My Breath Away dal grup di Berlin, scrita par Giorgio Moroder e par Tom Whitlock, óltar a atri tri nomination.
Sunt
Al tenènt Pete Mitchell (Tom Cruise), dit “Maverick”, e al tenènt Nick Bradshaw (Anthony Edwards), dit “Goose”, i èṅ un pilòta e 'n navigadōr dla Marìna di Stat Unî imbarcâ in sla pòrtaparéć Enterprise in viàś vèrs 'l usèan indiàṅ. Durànt un vōl ad qvéi sòlit insém a Bill Cortell (John Stockwell), dit “Cougar”, e a Sam Wills (Tim Robbins), dit “Merlin”, i lèśan al signàl 'd un veìvul "fóra róta", dū MiG-28 suviètic a dir dabòṅ. Maverick al taca a cùr'r-'g adrē, a và pèś a Cougar ch'al s cata cun 'l aparéć rus da drē da lò ma par sò furtùna quàl là al n vōl minga vèrar fōg sèg e pò a riva anc Pete in sò ajùt.
Quànd tut 'l è finî Bill al fà rapòrt a 'l sò cap e pò al dà 'l dimisiòṅ parchè al n pōl minga cumpatìr-'s al fat 'd ès'r andâ in a risć ad réndar sò fiōl pìcul, che lò al n à mai vdû, òrfan. Al cap al s arlìa cun Maverick e Goose parchè i s èṅ mis in perìcul par salvàr al sò cumpàgn e 'l i spedìs a la scóla di Top Gun a 'l pòst ad Merlin e ad Cougar. Chi lōr dū i gh'aṅ da sudàr dimóndi là parchè 'l adestramènt 'l è dûr. Insém a lōr a gh'è anc na dóna, l'astrofìśica Charlotte Blackwood (Kelly McGillis), dita “Charlie”.
You Wanted the Best, You Got the Best!!
{{Metacaixa
Top Gun
Culegamènt estéran
}}
You Wanted the Best, You Got the Best!!
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|I remember the day that we met, I needed someone, you needed someone too, yeah, spend time takin’ all you could get, givin’ yourself was one thing you never could do, you played with my heart, played with my head, I got to laugh when I think of the things you said, ‘cause I stole your love, stole your love, ain’t never gonna let you go.|A m arcòrd al dè ch'a s sém incuntrâ, a gh'iva biśógn dna qualchidùna, anc tè at gh'iv bisógn ad qualchidòṅ, sè, a s pasàv'n al tèmp tulénd tut qvél ch'a capitàva, ma tè 't sēr 'l ùnic quèl ch'ta n gh la cavàṿ minga a dar, 't à śugâ c'n al mè cōr, 't à śugâ cun la mè tèsta, a m vîṅ da rìdar quànd a pèns a qvél ch'at dgiv, parchè mè a-j-ò fargâ al tò amōr, fargâ al tò amōr, a n t lasarò andàr mai piò.|I Stole Your Love, 1977|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
You Wanted the Best, You Got the Best!! l'è na racòlta da 'l viṿ di Kiss ch'la mét insém soquànt pès pascâ da Alive! (Rock Bottom, Parasite, Firehouse e Rock and Roll All Nite) e Alive II (I Stole Your Love, Calling Dr. Love, Shout It Out Loud e Beth) più quàtar braṅ sunâ in cuncèrt ma mai publicâ: Room Service (Davenport 1975), Two Timer (Detroit 1975), Let Me Know (Detroit 1975) e Take Me (Los Angeles 1977). L'edisiòṅ giapunéśa e su vinîl la gh'à dèntar na canta in più, New York Groove, cun Eric Carr a la baterìa.
Furmasiòṅ
}}
An 690
I an 690 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 690 infìn a 'l 699 ciapê dèinter.
Sugamàṅ
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Noti e referèinsi
}}
327 (nùmer)
{{Metacaixa
Idaho
{{Metacaixa
.tel
.tel 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 2009.
Idaho
{{dialort | dial=Miranduléś}}
'L Idaho (a s lèś [/ˈaɪdəhoʊ/] in ingléś, scólta'l chè) 'l è 'n stat di Stat Unî ch'al s è unî a la federasiòṅ in dal 1890 e ch'al fà part di Stat Usidentài.
'L Idaho 'l è 'l 14śum stat più grand dla federasiòṅ c'n i sò 216.632 km² ma anc òṅ di ùltim in fat ad pupulasiòṅ (39śum pòst) muciànd-an sù pôc da piò 'd un migliòṅ e siē. Al gh'à quarànta-quàtar cuntèi e duśènt cumùṅ.
La sò capitàl l'è Boise cun Meridian e Nampa atri sità impurtànti.
Al cunfìna a nòrd c'n al Cànada, a èst c'n al Muntàna e c'n al Wyoming, a sud c'n al Utah e c'n al Nevàda, a òvest cun 'l Òregun e c'n al stat ad Washington. In dal stat i s càt'n al Muntàgni Predóśi.
La sò ecunumìa la s baśa su l'agricultùra sōvra 'd tut cun la cultivasiòṅ dla patàca ch'la quàcia dagnóra 'n tèrs dal biśógn di Stat Unî. Dimóndi impurtànta anc l'indùstria dal magnàr, dla mecàniga, dal légn, dla carta, dla letrònica e dla tecnulugìa. In d'l Idaho i s pàgan pôchi tasi, da 'l 1,6% a 'l 7,6%.
Al sò mòt in latìn 'l è „Esto perpetua“ (Ch'al sia par sèmpar) mént'r al sò scutmàj 'l è 'l è Gem State. Al sò guvernadōr, da 'l 2007, 'l è 'l republicàṅ Butch Otter.
Culegamènt estéran
}}
13
Al 13 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
257 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 257, mo invéci 'l an 257 edla nostra éra, 't ê da 'ndèr chè) Al 257 (duśeintsinquantasèt, duecentocinquantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 256 (duśeintsinquantasē) e 'l vin prìma dal 258 (duśeintsinquantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CCLVII. In dla numerasiòun ordinèla al tóś al duśeintsinquantasetéśim post.
Colegamèint estèren
}}
.travel
.travel 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 2005.
John Gavin
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
John Anthony Golenor Pablos, cgnusû méj c'n al nóm 'd art ad John Gavin (Los Angeles, 8 'd Avrìl dal 1931 – Beverly Hills, 9 ad Favràr dal 2018) 'l è stâ 'n atōr e diplumàtig americàṅ cun di urìgini mesicàni par part ad màdar.
Dòp ès'r-as laureâ c'n al màsim di vōt a l' Università 'd Stanford e avēr pasâ tri an in dla marìna di Stat Unî, 'l à tacâ na caréra 'd atōr in dal 1956 druànd i nóm 'd John Gilmore e 'd John Golenor. A la fiṅ di an Sinquànta al gira dū film par Douglas Sirk, Tempo di vivere e Lo specchio della vita.
Culegamènt estéran
}}
12
Al 12 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
1088
Al 1088 'l è 'n an edl XI sécol dal Calendàri gregoriàn.
.xxx
.xxx 'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 2011.
950 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 950, mo invéci 'l an 950, 't ê da 'ndèr chè) Al 950 (novseintsinquànta, novecentocinquanta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 949 (novseintquarantanōv) e 'l vin prìma dal 951 (novseintsinquantùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CML. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintsinquantéśim post.
Proprietê matemàtichi
Al 950 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 475: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Willem Dafoe
{{Metacaixa
William J. Dafoe (Appleton, 22 ad Luj dal 1955), cgnusû méj cuma Willem Dafoe, 'l è 'n atōr americàṅ.
In dla sò caréra, in du 'l à laurâ par di regìsta impurtànt cuma Tony Scott, William Friedkin, Oliver Stone, Martin Scorsese, Alan Parker, David Lynch, Paul Schrader, Wim Wenders, Phillip Noyce, Abel Ferrara, David Cronenberg e Sam Raimi, 'l è stâ candidâ par dū vòlti a i Prèmi Òscar cuma atōr minga prutagunìsta p'r i film Platoon (1987) e L'ombra del vampiro (2001).
Dòp èsar stâ spuśâ da 'l 1977 a 'l 2004 cun la regìsta 'd teàtar Elizabeth LeCompte, da 'l 2005 'l è dvintâ 'l marè dl'atōra e regìsta itagliàna Giada Colagrande.
Àtar prugèt
}}
1123 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1123, mo invéci 'l an 1123, 't ê da 'ndèr chè) Al 1123 (milseintveintetrī, millecentoventitré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1122 (milseintveintedū) e 'l vin prìma dal 1124 (mileseintveintquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseintveintetriéśim post.
Colegamèint estèren
}}
An 680
I an 680 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 680 infìn a 'l 689 ciapê dèinter.
1000
Al 1000 (M in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal X sécol dal Calendàri gregoriàn.
Winnie the Pooh
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} Winnie the Pooh (ciamê acsè anca in dla versiòun originèla ingléśa) 'l è 'n personâǵ ed fantaśìa dal fóli per putèin ch'i porten al só nòm. 'L è 'n pupasèt ed pèsa, dala forma 'd un ōrs cichìn e che, in dla fantaśìa dal ragasōl Christopher Robin, al descòr cun chi èter pupasèt edla só camerèta, osìa, sàimper in dla só fantaśìa, dal Bôsch di Sàint Àcher. Winnie Pooh 'l è 'n pô intēr, mo mìa grêv, vist che a lò a gh'interèsa sōl ed pchèr dal miēl dai só vêś. La Walt Disney Company l'è la cà editóra ch'l'al disègna a fumèt incòra incō.
Noti e referèinsi
}}
Greatest Kiss
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|You really like my limousine, you like the way the wheels roll, you like my seven inch leather heels and goin’ to all of the shows but do you love me?|La mè limousine la t piàś dabòṅ, at t piàś la manéra ch'al rōdi i gìran, i t piàś'n i mè tac ad pèl ad daśdòt cm e andàr a tut i spetàcui ma m vō't bèṅ?|Do You Love Me?, 1976|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
{{Album }}
Al disc 'l è stâ publicâ al 25 ad Śugn dal 1996 in ucaśiòṅ dla reunion di quàtar mémbar uriginài.
Versiòṅ Americàna
Cla versiòn chè dla racòlta la gh'à in piò i pès Christine Sixteen, Flaming Youth e Two Sides of the Coin ma i gh càlan Goin' Blind, Shock Me, She, God of Thunder, God Gave Rock 'N' Roll to You II, Love Gun e Black Diamond.
Furmasiòṅ
}}
11
Al 11 'l è 'n an edl I sécol dal Calendàri gregoriàn.
.dell
'l è 'l nòm 'd un domìni genèric. Al funsiòuna da 'l otòber dal 2015.
1672 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1672, mo invéci 'l an 1672, 't ê da 'ndèr chè) Al 1672 (milseseintestantadū, milleseicentosettantadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1671 (milseseintestantùn) e 'l vin prìma dal 1673 (milseseintestantatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCLXXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseintestantaduéśim post.
Colegamèint estèren
}}
Elisabeth Kübler Ross
{{dialort | dial=Carpśàn}} L′Elisabeth Kübler Ross (Śurîg, 8 ed lùj 1926 – Scottsdale, 24 'd agòst dal 2004) l'era stèda na dotorèsa, psichiàtra e insgnànta śvìsra ed Medśèina comportamentêl.
La Kübler Ross la vin cunsiderèda la fundadóra dla psiculugìa dla mort, e ùna di più cgnusû studiōś 'd c'ma fèr fròunt a cl argumèint lè p'r al pasiìnt e p'r i famigliêr e i amîg edla persòuna chèra ch'la mōr.