cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La signora gioca bene a scopa?
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Come si gode con la Marisa da nessuno si gode briśa.}}
A 'l èstar l'è cgnusùda cuma “Póker de camas” in Spaggna e “Poker in Bed” in di Stat Unî.
Sunt
Michele Cammagliulo (Carlo Giuffrè) 'l è 'n napulitàṅ ch'l à vèrt un negòsi ad scarpi in piàsa a Parma insém a 'l sò sòci Peppino (Enzo Cannavale). A sarvìr in butéga a gh'è un ragàs vènet, Tonino (Carlo Delle Piane), piutòst ingiangulâ.
A Michele a gh piàś dimóndi śugàr a poker ma al pèrd sèmpar c'n al cumendadōr Gervasio Caminata (Gigi Ballista) e acsè na sira 'l è custrét a dastacàr 'n aségn ch'l al mandarév in ruìna. Mént'r al s cata sóta 'l lèt dla Marisa (Lia Tanzi), la pràtica dal cumendadōr cgnusùda cuma „La stangóna“, al sènt che chi lò 'l à cunsgnâ 'l aségn a 'l surèli Nascimbeni, la Giulia (Franca Valeri) e la Monica (Didi Perego), par pagàr-'g al lat. Michele al cgnós bèṅ cla cougar dla Giulia parchè lì lē la s al gusa ch'l è 'n piaśēr ślungànd-ag na quàlc vòlta di bòṅ da sènt-mila franc.
Un giōran, méntar Michele 'l è drē a sarvìr in negòsi la sgnōra Fantoni (Carla Mancini) ch'la gh'à na vila a Carp, a vèṅ dèntar la Giulia ch'la gh diś ad pasàr da cà sua cla sira lè ch'la gh'à da finìr ad pituràr un quàdar ch'l'iva fat guardànd-al cavâ śò, a gh cala sōl un quèl, 'l uśèl, ch'la s arcòrda ch'l è bèl grôs ma ch'la 'l vōl védar bèṅ incóra p'r a n śbaliàr-as mia. Michele al gh và sprand ad tōr indrē 'l aségn ma la dóna la 'l à dâ a sò surèla e acsè 'l óm al gh'à da gusàr-'s-la anc se chi lē la dgiva ch'la gh impurtàva sōl dal bèsti, al vachi, i tôr, i cunèṅ, i pui e i faśàṅ. Adès ch'l'à imparâ bèṅ al sò segrét però la 'l vōl tgnir lè par tgnir adrē a i cònt méntar la dóna di fat, la Giuditta (Adriana Facchetti), la śmadóna a róta 'd còl.
Un dè a riva in dla via 'l anvōd dal surèli Nascimbeni, Alberto (Oreste Lionello), insém a la sò muróśa tedésca, l’Eva (Edwige Fenech). Invéci ad dar-ag śò a lèt, chi lò al pénsa sōl a butàr śò di racònt cun la sò màchina par scrìvar mént'r al napulitàṅ al li próa tuti par métar-'g al maṅ adòs e al gh la cava parchè l’Eva la gh'à 'n punt débul: la pèrd la tèsta quànd la sènt al mój e l'àqua. Ma a fòrsa ad gusàr-'s-al, cal tri dóni lè i al frùstan tròp e 'l dutōr (Enzo Andronico) al gh cunsìlia ad tōr-la più dólsa. Michele al dmanda ajùt a la Marisa par far-as dar al nóm 'd òṅ ch'al pòsa dar-ag na maṅ. Chi lē la gh manda 'l antiquàri Primo Guendalini (Enzo Robutti) ma i daśdòt sentimétar ch'a s dascurìva par lò i éran qvéi dna statṿa dònca lì lò al n è briśa 'l galét giùst. Quànd però Michele al véd Tonino pisàr al capìs subìt ch'l à catâ finalmènt al tisi giùst par cgl'inśgórdi dla Monica e dla Giulia méntar l’Eva al s la vōl tgnir strica lò.
Culegamènt estéran
}}
An 210
I an 210 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 210 infìn a 'l an 219 ciapê dèinter.
889
Al 889 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
1149 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1149, mo invéci 'l an 1149, 't ê da 'ndèr chè) Al 1149 (mileseintquarantanōv, millecentoquarantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1148 (mileseintquarantòt) e 'l vin prìma dal 1150 (mileseintsinquànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCXLIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintquarantanovéśim post.
Colegamèint estèren
}}
888
Al 888 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Barcaróla (Offenbach)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} La Barcaróla, Barcarolle in francéś (« Belle nuit, ô nuit d'amour »), l'è 'n duèt per sopràṅ, mêś-sopràṅ col cumpagnamèint ed côr, tolt fóra da l'òpera fantaśióśa ed Jules Barbier e Jacques Offenbach, Les contes d’Hoffmann, a dìr "I còunt 'd Hoffmann" dal 1881.
A 'l inìsi ciamèda "Cant di ēlf" e mìsa sù per Les Fées du Rhin, a dìr "El fati dal Rèin", n'opéra fantaśióśa mìsa in pē in dal 1864 a 'l Hofoperntheater ed Vièna (Àvstria) in sìm'a 'n librèt in tedèsc mo ch'al nn'ìva minga catê dal sucês, cla barcaróla chè la gniva tolta dèint'r ai "Count 'd Hoffmann" da Ernest Guiraud, muśicìsta ch'al purtèva a termin la strumentasiòun edl'òpera subìt dôp edla mort edl Hoffenbach. Al só ritem a 6/8 'l arcòrda al cunèr dagli òndi, e l'è dvintèda ùn di pês più cgnusû dl Offenbach, e anc edla mùśica clàsica. {{CITAZIONE2|Belle nuit, ô nuit d’amour Souris à nos ivresses Nuit plus douce que le jour Ô, belle nuit d’amour! Le temps fuit et sans retour Emporte nos tendresses Loin de cet heureux séjour Le temps fuit sans retour Zéphyrs embrasés Versez-nous vos caresses Zéphyrs embrasés Donnez-nous vos baisers! Vos baisers! Vos baisers! Ah! Belle nuit, ô, nuit d’amour Souris à nos ivresses Nuit plus douce que le jour, Ô, belle nuit d’amour! Ah! souris à nos ivresses! Nuit d’amour, ô, nuit d’amour! Ah! ah! ah! ah! ah! ah! ah! ah! ah! ah!|Nôt bèla, oh nôt 'd amōr Ann èser minga brùsca cui nost'r imberiagamèint Nôt più dolsa dal gióren Oh, bèla nôt 'd amōr! Al tèimp al scapa vìa sàinsa turnèr indrē Al s porta vìa sēg el nostri tenerèsi Luntàn da chi dè cuntèint chè Al tèimp al scapa vìa sàinsa turnèr indrē Śefîr rovèint Śibî nosc el vostri carèsi Śefîr rovèint Śibî nosc i voster bêś! I voster bêś! I voster bêś! Ah! Nôt bèla, oh nôt 'd amōr Ann èser minga brùsca cui nost'r imberiagamèint Nôt più dolsa dal gióren, Oh, bèla nôt 'd amōr! Ah! Ann èser minga brùsca cui nost'r imberiagamèint Nôt 'd amōr, ô, nôt 'd amōr! Ah! ah! ah! ah! ah! ah! ah! ah! ah! ah!|Barcarolle, 1881|DIALETTO={{carpś}}|LINGUA={{fr}}}} Cla barcaróla chè la véra al ters ât edl'òpera, ambientèda a Venésia e interpretèda dala Giulièta e Nicklausse, drē a gnìr in sà in gòndola in dal Canàl Grand. La melodìa la vin tolta n'ètra volta a la fin dl ât, in na versiòun p'r al côr da per lò, mèinter che la Giulièta la s eśluntàna col só nōv amànt.
Colegamèint estèren
}}
1344 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 1344, mo invéci 'l an 1344, 't ê da 'ndèr chè) Al 1344 (milterśeintquarantaquàter, milletrecentoquarantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1343 (milterśeintquarantatrī) e 'l vin prìma dal 1345 (milterśeintquarantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCCXLIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milterśeintquarantaquatréśim post.
Colegamèint estèren
}}
1921 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1921, mo invéci 'l an 1921, 't ê da 'ndèr chè) Al 1921 (milnovseintveintùn, millenovecentoventuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1920 (milnovseintvèint) e 'l vin prìma dal 1922 (milnovseintveintedū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXXI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintveintunéśim post.
Èter progèt
}}
1150 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1150 (milesèintcinquànta, millecentocinquanta in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1149 (milesèintquaràntanōv) e 'l vin prìma dal 1151 (milesèintcinquàntaùn). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCL. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesèintcinquàntaéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1150 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 575: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
An 200
I an 200 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 200 infìn a 'l 209 ciapê dèinter.
887
Al 887 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
1695 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Colegamèint estèren
}}
886
Al 886 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
1478 (nùmer)
{{Metacaixa
Phyllis Diller
{{metacaixa
{{dialort|dial=Miranduléś}}
La Phyllis Ada Driver (Lima, 17 ad Luj dal 1917 - Brentwood, 20 'd Agóst dal 2012), cgnusùda méj cuma Phyllis Diller, l'è stada n'atōra e n'ardupiadōra americàna, uriginària d'l Ohio.
1478 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1478 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 col 739: Fatoriśasiòun:
Phyllis Diller
In dla sò caréra l'à recitâ in soquànt film, p'r Elia Kazan, par George Marshall, p'r Ezio Greggio e àt'r incóra, e in dimóndi telefìlm e séri televiśìvi cuma Batman, Love Boat, I Jefferson, Un salto nel buio, Blossom e Beautiful.
1478 (nùmer)
Èter progèt
}}
Allucinazione perversa
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Al quèl più spavintóś d'l arbgàt ad Jacob 'l è ch'al n è mia adrē a insuniàr-'s-al.|Tagline dal film}}
Allucinazione perversa (Alucinasiòṅ parvèrsa) 'l è 'n film dramàtic dal 1990 'd Adrian Lyne, scrit e prudót par Bruce Joel Rubin. 'L è custâ vint-sinc migliòṅ ad dòlar e al 'n à fat sù da piò ad vint-siē.
Sunt
Jacob Singer (Tim Robbins), dòp avér cumbatû in Vietnam in dua tut i al ciamàvan „prufesōr“, 'l à catâ da lauràr in 'n ufìsi pustàł ad New York anc s'in bisàca al gh'à na làurea in filuśufìa. La guèra e la vita i gh'aṅ sgnâ la mènt, soquànt tèmp prima 'l à anc pardû in 'n incidènt in màchina sò fiōl Gabe (Macaulay Culkin), abû da la sò èx mujér Sarah (Patricia Kalember). Adès Jacob al s è mis insém a n'atra dóna, la Jezebel (Elizabeth Peña), e al s è arfàt na vita ma 'n giōr'n al taca a 'vér di alucinasiòṅ in dua i gh vîn'n in a mènt dal figùri flashback di tèmp ad guèra.
Di agìnt dal guèr'n i al rapìs'n e i al pìcian ma pò al gh la cava listés a dascórar c'n un chìmic ciamâ Michael Newman (Matt Craven). Chi lò al gh cònta pintî ch'l iva invintâ na dròga da dar a i suldâ par far-i dvintàr più rabî in di cumbatimènt ma invéci ad cumbàt'r i vietcong i s éran mis a cupàr-as fra 'd lōr.
Culegamènt estéran
}}
885
Al 885 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Johanna Larsson
{{Metacaixa
Malèna
{{Metacaixa
Johanna Larsson
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Johanna Larsson (Boden, 17 'd Agóst dal 1988, a s lèś /ˈjoɦɑnːɑ ˈlɑːʂɔn/ in śvedéś ) l'è na tenìsta śvedéśa prufesiunìsta da 'l 2006. La dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. L'è élta 174 cm e la péśa 66 chilo.
In dla sò caréra l'à vins un tìtul WTA (dòp avér pardû tri finàli) e dódas ad qvéi ITF. L'è stata bòna ad rivàr a èsar la nùmar quarànta-siē dal mónd al 13 ad Luj dal 2011.
Malèna
{{Film }}
Johanna Larsson
Caréra
Cun na carta salvàdga la śōga a quatórd'ś an al sò prim incónt'r in dal sircùit WTA in dal 2003 a Båstad e la pèrd par 2-6 3-6 cun l'Yvonne Meusburger. In dal 2004 la in śōga àtar quàtar ma la i pèrd tut. In dal 2005 la pèrd dū vòlti cun la Monica Niculescu in Egìt in dū ITF da déś-mila dòlar, pò la vins qvél ad Falkenberg in Śvèsia in finàl cun la Sofia Arvidsson. Da 'd lè a la fiṅ d'l an la fà sù àtri dū finàli ITF e acsè la sèra 'l an a la puśisiòṅ 491 dal mónd. 'L an dòp la vins incóra a Falkenberg, pò la pasa 'n tùr'n a Båstad in dua la céd a la Sofia Arvidsson in tri sét. In dal 2007 la s mét in bisàca àtar dū tìtui ITF e la sèra 'l an a 'l 314śum pòst.
Malèna
{{CITAZIONE|Un baghét ch'l è drē a dvintàr 'n óm e na dóna ch'l'è in sal punt ad cambiàr la sò vita par sèmpar.|Tagline dal film}}
Johanna Larsson
Caréra
In dal 2008 la śōga tri finàli ITF ad fila, vinsénd qvéli da vintsìnc-mila dòlar ad Sutton (7-5 6-0 a l'Andrea Hlaváčková) e ad Stucólma (0-6 6-1 7-6 a la Barbora Strýcová). In Luj lo bat 3-6 7-6 6-4 la Julia Görges in dal WTA ad Stucólma par pò pèrdar subìt dòp da la francéśa Camille Pin. La finìs la stagiòṅ da nùmar 169 dal mónd.
Malèna
Malèna (id.) 'l è 'n film itagliàṅ e americàṅ dal 2000 ad Giuseppe Tornatore ch'l è stâ candidâ a dū Prèmi Òscar.
Johanna Larsson
Caréra
In dal 2009 la próa a qualificàr-as p'r i turnèo dgl'Australian Open, ad Bugutà e 'd Acapûlc. La gh la cava sōl in Culómbia ma la pèrd subìt cun la Carla Suárez Navarro par 6-7 4-6. In Agóst la pèrd la finàl d'l ITF 'd Hechingen in Germâgna cun l'Yvonne Meusburger ch'la la bat par 5-7 7-5 6-2, pò la śōga atri quàtar finàli vinsénd-an dū.
Malèna
'L è custâ vint migliòṅ ad dòlar e 'l è stâ girâ in dal 1999 a Siracùśa, a Catàgna e a El Jadida (Maròc).
Johanna Larsson
Caréra
La śvedéśa la vèra la stagiòṅ 2010 vinsénd cóntar l'Ajla Tomljanović 'n ITF da vintsìnc-mila dòlar in di Stat Unî pò tra Favràr e Mars la s in mét in bisàca àtar dū baténd śugadōri cuma la Simona Halep, la Romina Oprandi, la Laura Siegemund e la Shuai Zhang. La Larsson la vins in Mars anc in sal cimènt ad Jersey in dal Régn Unî e 'l è 'l quàrt tìtui ITF in tri méś par lē. Dòp avér pasâ 'n tùr'n a 'l Roland Garros, in Śugn, baténd la Petra Martić 6-2 2-6 6-4 e la Varvara Lepchenko 3-6 7-5 6-3, la riva in finàl in d'l ITF da sènt-mila dòlar ad Marsìglia ma la la pèrd 3-6 3-6 cun la Klára Koukalová. In sla tèra batùda la riva par la prima vòlta in di quàrt 'd un turnèo WTA a Praga ma la céd par 2-6 6-4 5-7 a la Barbora Strýcová. In Luj la fà incóra méj rivànd in finàl a Pòrtrōś ma 'l tìtul la s al pòrta a cà la rusa Anna Čakvetadze par 6-1 6-2. A gl'US Open la s férma subìt (6-7 2-6 da l'Alisa Klejbanova) mént'r a Quebec City la riva giùst in di utàṿ (4-6 2-6 da la Lucie Šafářová). La Johanna la sèra 'l an cun na finàl in d'l ITF ad Barnstaple (2-6 0-6 cun l'Alison Riske) e 'n prim tùr'n in Lussembûrgh (3-6 0-6 da l'Ana Ivanović).
Malèna
Sunt
Durànt la secónda guèra mundiàla Renato Amoroso (Giuseppe Sulfaro), un baghét ad tréd'ś an ch'al viṿ in Sicìglia insém a i sò genitōr e a na surèla più granda, al pèrd la tèsta, cuma del rèst anc i sò amìg, par la bèla Maddalena Scordia (Monica Bellucci), cgnusùda in tut al paéś cuma “Malèna”. Chi lē l'è spuśàda ma adès la stà da par lē parchè sò marè 'l è partî p'r al frònt. Quànd la gira p'r al stradi, tut i óm i ś vòltan par tgnir-la 'd òć śbavōś mént'r al dóni spuśàdi i l'òdian parchè i gh'aṅ paùra che lē la pòsa purtàr-ag via i marè.
Johanna Larsson
Caréra
Dòp un brut inìsi ad 2011, in Favràr la riva in semifinàl a Acapûlc in dua l'è però spasàda via par 2-6 0-6 da l'Arantxa Parra Santonja. I rìvan pò tri prim tùr'n a Monterrey (2-6 4-6 da la Sara Errani), a Indian Wells (2-6 6-3 3-6 da la Sybille Bammer) e in d'l ITF ad Nassu (7-6 4-6 4-6 da l'Heather Watson). A Miami l'è bòna 'd bàtar la nùmar siē dal mónd, la Na Li, par 7-5 6-7 7-6 ma minga l'Alexandra Dulgheru. Dòp na semifinàl a Esturìl, la fà fóra l'Ana Ivanović a 'l Roland Garros ma pò la pèrd a 'l secónd tùran da la rusa Ekaterina Makarova par 3-6 6-7. A Cupenàghen la céd in di utàṿ a la Bethanie Mattek-Sands mént'r a 'S-Hertogenbosch la s férma in di quàrt cun la Jelena Dokić. A Wimbledon e a Båstad la cata sèmpar la Polona Hercog, a 'l prim tùr'n e in finàl, e la gh pèrd 7-6 3-6 4-6 in Inghiltèra e 4-6 5-7 in Śvèsia. In Agóst a Dallas la bat la Simona Halep e la Shahar Peer par pò lasàr strada in di quàrt a l'Angelique Kerber.
Malèna
Sunt
'L amōr che Renato al gh'à par la Malèna 'l è sćèt dabòṅ ma al n sà mia cuma far parchè 'l è tròp pìcul par cuntàr incòsa a la dóna ma briśa par tiràr-as na quàlc pugnéta pinsànd a lē. Un dè al gh tîṅ adrē e, rivâ a cà sua, al gh pòrta via na mudànda ch'l'éra stada stindùda in giardèṅ par sugàr-as.
Johanna Larsson
Caréra
La Larsson l'incróśa subìt la Sara Errani a 'l inìsi dal 2012 pardénd-ag par 1-6 1-6 a Auckland e par 3-6 3-6 a Hobart pò a gl'Australian Open àtar prim tùran cun la Kaia Kanepi. La stagiòṅ la cuntìnua dimóndi mâł e la Johanna la perd anc cun di atri itagliàni, la Nastassja Burnett in dal qualificasiòṅ ad Róma e la Francesca Schiavone a Straśbûrg ma chè almànc la riva in di quàrt acsè cuma a Bad Gastein in Śugn in dua la patìs un 6-1 2-6 2-6 da la Mandy Minella. In Luj la fà sù di punt bòṅ par la clasìfica vinsénd cun l'Anna Tatishvili 'l ITF ad sènt-mila dòlar ad Bjèla e rivànd in semifinàl a Båstad. A Cincinnati, tacànd da 'l qualificasiòṅ, la riva in di utàṿ baténd prima la Casey Dellacqua par 6-1 6-3 e pò la Marion Bartoli prima 'd céd'r a la Na Li par 2-6 2-6. A Tòkyo la pèrd incóra da la Sara Errani a 'l secónd tùran c'n al puntéǵ ad 3-6 6-7 mént'r a Pechîṅ e a Uśàka la n s qualìfica gnanc srand acsè la stagiòṅ a la puśisiòṅ stanta-tri dal ranking.
Malèna
Sunt
A séguit ad soquànt petegulés catìṿ ch'a s sènt dir in gir in di sò cunfrònt, al pàdar dla Malèna al la manda via 'd cà par salvàr 'l unōr dla famìja. Ma 'l ròbi par lē i vàn'n incóra pèś quànd l'armàgn védva. Sénsa famìja e sénsa bèsi, lì lē la s cata in di guàj. La riva anc a tajàr-'s i sò lung cavìi négar par vénd'r-i e catàr sù quèl.
Johanna Larsson
Caréra
In dal 2013 a Auckland la bat la Julia Görges ma pò la pèrd in di quàrt da cl'atra tedésca, la Mona Barthel, par 2-6 1-6. A gl'Australian Open la bèca subìt la Jelena Janković ch'la vins sèg 6-2 6-2 pò la và fóra a 'l prim tùr'n anc a Acapûlc cun la Karin Knapp. A Indian Wells la pèrd incóra cun la Sara Errani 3-6 1-6 a 'l tèrs tùran dòp avér batû la Tímea Babos e l'Anastasija Pavljučenkova. A Miami la maledisiòṅ dgl'itagliàni la cuntìnua: 6-4 6-1 par la Flavia Pennetta a 'l prim tùran ma la śvedéśa la s tōś l'arvìnsida sèg baténd-la par 2-6 6-3 6-4 in semifinàl a Båstad, pcâ ch'in finàl a gh sia pò la Serena Williams ch'la s pòrta a cà al tìtul vinsénd 6-4 6-1. A gl'US Open la n pasa minga 'l prim tùran cun la Mona Barthel, invéci a Ningbo la riva in semifinàl cun la Bojana Jovanovski. A Uśàka la và a cà subìt cun la Samantha Stosur finénd 'l an a 'l 83śum pòst.
A 'l inìsi dal 2014 la śvedéśa la mét in fila dū prim tùran (a Melbourne e a Parì a 'l quèrt) e 'n secónd tùran (a Auckland) ma la gh'iva da śugàr cóntar di pès grôs cuma la Viktoryja Azaranka, la Carla Suárez Navarro e l'Ana Ivanović. In Braśìl invéci la n è minga bòna 'd bàt'r al qualificàdi Alison Van Uytvanck a Rio de Janeiro e Alizé Lim a Flurianòpulis, s'a gh śuntém pò ch'a Indian Wells e a Miami la n pasa minga 'l qualificasiòṅ, la fritàda l'è fata. Al perìud négar par lē al cuntìnua anc a Charleston e a Straśbûrg in dua la và fóra subìt cun la Lucie Šafářová e cun la Mónica Puig. A 'l Roland Garros invéci la riva a 'l tèrs tùran cun di bèi sucès su la Marija Kirilenko e la Flavia Pennetta, la la férma sōl l'Eugenie Bouchard. A Marsìglia la śōga 'n ITF da sènt-mila dòlar e la riva in finàl pardénd però cun l'Alexandra Dulgheru par 3-6 5-7. La tórna a pistàr i camp dla WTA a Eastbourne ma la n s qualìfica minga pò a Wimbledon àtar prim tùran cun la Bojana Jovanovski. In Luj la próva a védar se pasàr da l'èrba a la tèra rósa la gh pòrta bòṅ ma a n è minga acsè parchè la và a cà subìt a Bad Gastein (3-6 3-6 da la qualificàda Irina Falconi) e a Båstad (2-6 6-4 5-7 da la Kaia Kanepi). La Johanna la cróda śò in clasìfica e la và fóra da 'l primi sènt. In Agóst la riva in finàl in d'l ITF ad Bugutà ma la pèrd par 1-6 3-6 cun la Lara Arruabarrena Vecino. A gl'US Open la bat la Sloane Stephens a 'l secónd tùran prima ad patìr na stablìda da la Jelena Janković ch'la gh lasa sōl un śōg. In Lussembûrgh in Utóbar la riva in di quàrt ma anca chè la vèṅ spasàda via da la Barbora Strýcová par 0-6 2-6.
Malèna
Culegamènt estéran
}}
Johanna Larsson
Nòti
}}
884
Al 884 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
1922 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1922, mo invéci 'l an 1922, 't ê da 'ndèr chè) Al 1922 (milnovseintveintedū, millenovecentoventidue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1921 (milnovseintveintùn) e 'l vin prìma dal 1923 (milnovseintveintetrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXXII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintveinteduéśim post.
Ogni maledetta domenica
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Cal Nadâl chè 'l è méj dâr che ciapàr.|Tagline dal film}}
Ogni maledetta domenica (Tuti 'l dméndghi maladìdi) 'l è 'n film dal gènar spurtìṿ dal 1999 'd Oliver Stone ch'al pōl cuntàr, in dla culòna sunóra, su di braṅ ad Kid Rock, di Hole, dla Missy Elliott, di OutKast e àt'r incóra.
Al film 'l à muciâ sù dimóndi bèsi a i butghèṅ, da piò ad sènt migliòṅ ad dòlar, ardupiànd acsè i cóst, férum a sinquànta-sinc migliòṅ.
Sunt
I Sharks i èṅ na squàdra ad futból americàṅ ad Miami ch'la n è briśa bòna ad muciàr sù di riśultâ a l'altésa dòp la mòrt dal vèć pruprietàri. Al sò alenadōr, Tony D'Amato (Al Pacino), 'l è òṅ a l'antìga. Anc s'al pōl cuntàr su la stima d'l ambînt, al gh'à cóntar al giurnalìsta famóś Jack Rose (John C. McGinley) e anc la śóvna presidènta 'd adès, la Christina Pagniacci (Cameron Diaz), la gh'à dimóndi dubi su 'l sò cónt. Chi lē la vrév anc mandàr a śugàr la squàdra a Los Angeles, spatinànd via da la Flòrida.
Cuma s'a n fus minga asè, a s fà mâl al fòrt quarterback Cap Rooney (Dennis Quaid) mént'r al linebacker Luther Lavay dit "Shark" (Lawrence Taylor) 'l è custrét a śugàr anc s'al gh'à 'l còl fraturâ, c'n al dutōr sénsa scrùpui Harvey Mandrake (James Woods) ch'al s in fréga. Al pòst ad Cap 'l è tòlt par 'l àstar nasènt Willie Beaman (Jamie Foxx) ma ninsòṅ al s al cumpatìs parchè lì lò 'l è arvèrs cuma 'n bric.
Culegamènt estéran
}}
1696 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1696 (mileseseintnovàntasē, milleseicentonovatanasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1695 (mileseseintnovàntasínc) e 'l vin prìma dal 1697 (mileseseintnovàntasét). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MDCLXCVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseseintnovàntasēésum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1696 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 con 'l 848: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
An 100
I an 100 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 100 infìn a 'l an 109 ciapê dèinter anca lò. I seguìsen i an 90 e i vinen prìma di an 110.
Spìrit edl Apòl
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al spìrit edl Apòl, secònda cum' al 'l ìva spieghê al filòśof tudèsc edl Otsèint Friedrich Nietzsche fin dal só prìm escrìt "Al naser 'd la tragédia", 'l era cla manéra 'd meter tùt i lavór in fila tìpic dal pinsér rasionèl, vgnû fòra in dla Grécia antìga a partìr da 'l filòśof Sòcret, e che 'l Nietzsche al deprechèva, perchè second lò, cal spìrit rasionél chè, a 'l òm al ghe schisèva la só vitalitê e vója 'd vìver, ch'i avrèven invéci psû gnir fóra in dal spirit dioniśìec.
Colegamèint estèren
}} {{DEFAULTSORT:Spìrit edl Apòl]]
Tèvla di fatōr prìm
Cla tèvla chè la tîn drē a la fatoriśasiòun di nùm'r intêr da 'l 1 a 'l 1002.
882
Al 882 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Tèvla di fatōr prìm
Vóś lighèdi
‏‎
1498 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1498 (milequaterśèintnovàntaòt, millequattrocentonovatanaotto in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1497 (milequaterśèintnovàntasêt) e 'l vin prìma dal 1499 (milequaterśèintnovàntanōv). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCDLXCVIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milequaterśèintnovàntaòtéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al '1498 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 749: Fatoriśasiòun:
1923 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1923, mo invéci 'l an 1923, 't ê da 'ndèr chè) Al 1923 (milnovseintveintetrī, millenovecentoventitré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1922 (milnovseintveintedū) e 'l vin prìma dal 1924 (milnovseintveintquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXXIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintveintetriéśim post.
Colegamèint estèren
}}
756 (nùmer)
{{Metacaixa
Pgnata
La pgnata (pignatta o pentola in itagliàṅ) l'è c'l atrês da cuśèina indû i agìnt i gh'cóśen dàint'r al magnèr ch'al sìa 'n pô śmulèdeg, c'ma dal budèin, dla pulèinta o lìqvid c'ma dal brôd, e via descurènd.
756 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 756, mo invéci 'l an 756, 't ê da 'ndèr chè) Al 756 (setseintsinquantasē, settecentocinquantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 755 (setseintsinquantasìnc) e 'l vin prìma dal 757 (setseintsinquantasèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCLVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al setseintsinquantaseéśim post.
Pgnata
Noti e referèinsi
}}
756 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
An 110
I an 110 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l an 110 infìn a 'l an 119 ciapê dèinter anca lò. I seguìsen i an 100 e i vinen prìma di an 120.
Alauda gulgula
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
La siruldèina nana (allodola nana in itagliàṅ, Alauda gulgula secònd la clasificasiòun dal Franklin, 1831) l'è 'n uślèin a forma 'd pàser dla famìja dai Alaudidae.
La siruldèina nana l'è na spēs edla siruldèina ch'a s cata in dl'India e in dl'Àśia dal sud-èst. C'ma cagli ètri siruldèini, 'l è facil catèr-la in mêś a di prê avèrt, despès śvèin a di spêć 'd àqua, indû la cata di sèm e di insêt da magnèr. El siruldèini egl'ìn lunghi 16 cm, e i gh'àn dal pèni marunsèini mìa sćiasóśi, cun na crestèina in sìm'a 'l cô. I masć e 'l femni i pèren cumpàgn, a vèd'r-i.
Soquànti sòtaspéci dla siruldèina nana
Dla siruldèina nana a s in cnùs cal sòtaspéci chè:
Noti e referèinsi
}}
Un corpo da reato
{{Metacaixa
{{Film }}
{{CITAZIONE|Ta gh pó pèrdar la tèsta, la cà e... dimóndi àtar.|Tagline dal film}}
Sunt
La Jewel Valentine (Liv Tyler) l'è na bèla pèpa ch'la fà pèrdar la tèsta a tut i masć ch'i gh pàsan dintóran. Un dè la ragàsa la persuàd Randy (Matt Dillon) a rubàr in dal bar “McCool's” in du al lavóra ma 'l cólp al và mâł e la Jewel la cópa Utah (Andrew Dice Clay) par śbali. Randy 'l è custrét a tōr-as la cólpa dgénd ch'al 'l à fat par difénd'r-as da lò.
A riva lè al detective Dehling (John Goodman) ch'al buta subìt gl'òć adòs a la ragasōla inamurànd-as anc parchè lì lē la gh arcòrda dimóndi sò mujér mòrta. Al pulisiòt al cònta pò incòsa a sò fradèl Jimmy (Richard Jenkins) ch'l è anc un prēt. La Jewel la n gh 'n à mia abàsta e la vōl andàr a fargàr quèl anc a cà 'd 'n avucàt sòci ad Carl (Paul Reiser), cuśèṅ ad Randy, ma la 'l masa sénsa vlēr druànd un letōr ad CD.
Culegamènt estéran
}}
1151 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1151, mo invéci 'l an 1151, 't ê da 'ndèr chè) Al 1151 (mileseintsinquantùn, millecentocinquantuno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1150 (mileseintsinquànta) e 'l vin prìma dal 1152 (mileseintsinquantadū). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCLI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintsinquantunéśim post.
Colegamèint estèren
}}
879
Al 879 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
L'uomo nell'ombra
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Mai dir al sò nóm.|Tagline dal film}}
L'uomo nell'ombra (’L óm in dl'òra) 'l è 'n thriller dal 2010 ad Roman Polański trat da 'l rumànś „Al ghostwriter“ ad Robert Harris. La pelìcula l'è stada preśentàda a 'l 60śum Fèstival ad Berlîṅ in dua l'à purtâ a cà 'l „Órs 'd Argìnt“ par la regìa. Al persunàǵ 'd Adam Lang 'l è stâ scrit pinsànd a 'l prim minìst'r ingléś Tony Blair.
Custâ quarànta-sinc migliòṅ ad dòlar, al 'n à pò purtâ a cà da piò ad ssanta.
Sunt
Quànd Mike McAra, al ghostwriter d'l ex prim minìstar dal Régn Unî Adam Lang (Pierce Brosnan), al vèṅ catâ mòrt andgâ, tut i pèns'n a na daśgràsia anc parchè lì lò 'l iva bvû dimóndi cla nòt lè. A 'l sò pòst a in vèn tòlt 'n àt'r ad Lóndra (Ewan McGregor) par finìr la sò biugrafìa. L'asistènta e amànta dal pulìtig, l’Amelia Bly (Kim Cattrall), la gh fà catàr al manuscrìt minga incóra finî ma la gh diś ciàr e tónd che par di mutìṿ ad sicurésa nasiunàł al lìbar al n gh'à mia da finìr fóra da la vila che Lang al gh'à in dl'ìśula ad Martha's Vineyard a 'l lârg dal Massachusetts.
A sucéd però che 'l óm pulìtig, pròpria in chi dè lè, al vèṅ incriminâ da la Cōrt Penàla Internasiunàla dl'Aia p'r avér dâ 'l sò parmés a 'l rapimènt ad quàtar terurìsta 'd Al-Qaida da part dla CIA che pò al i à turturâ faghénd-an murìr òṅ. Al sò vèć minìstar d'l èstar, Richard Rycart (Robert Pugh), al diś ch'l è tut véra e acsè 'l al mét incóra da piò in di guàj. Tgnénd adrē a i cunsìli dal sò avucàt Sidney Kroll (Timothy Hutton), Adam al decìd 'd armàgn'r in di Stat Unî parchè i americàṅ i n arcgnósan minga al deciśiòṅ dla Cōrt.
'L editōr dal lìbar, John Maddox (James Belushi), naśànd 'l udōr di bèsi, al vrév ch'al vgnis fóra subìt in dal gir ad dū stmani e al mét présia a 'l ghostwriter. Chi lò però al capìs ch'a gh'è quèl ch'a traśa parchè Lang al s éra iscìt a 'l Partî Laburìsta dū an prima 'd cgnósar sò mujér a l'università 'd Cambridge, la Ruth (Olivia Williams), mént'r in dal lìb'r a s cònta ch'l'éra stada lē a cunvìns'r-al a far al sò ingrès in pulìtica, e pò un vèć dal pòst al gh diś ch'l è impusìbil ch'la curènt l'àppia purtâ 'l cadàvar pròpria lè.
Al scritōr al và a far dal dmandi a 'n prufesōr universitàri americàṅ che Mike 'l iva incuntrâ al dè ch'l è mòrt, Paul Emmett (Tom Wilkinson). La sò ghigna la s véd davśèṅ a qvéla 'd Lang in na foto vècia da i tèmp dla scōla lugàda in un casét da Mike. Da drē a gh'è 'l nùm'r ad telèfun ad Rycart, minìstar licensiâ pròpria da Adam quànd 'l éra a 'l guèran.
Culegamènt estéran
}}
880
Al 880 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
1479 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1479, mo invéci 'l an 1479, 't ê da 'ndèr chè) Al 1479 (milquaterseintestantanōv, millequattrocentosettantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1478 (milquaterseintestantòt) e 'l vin prìma dal 1480 (milquaterseintutànta). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCDLXXIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milquaterseintestantanovéśim post.
Proprietê matemàtichi
Al 1479 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 3 col 493: Fatoriśasiòun:
Austin
{{Metacaixa
1345 (nùmer)
{{Metacaixa
Austin
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Austin (a s lèś /ˈɒːstɨn/ o /ˈɑːstɨn/ in ingléś) l'è na sità di Stat Unî ad 885.400 abitànt ch'l'è la capitàł dal stat dal Tèxas, in dla cuntèa 'd Travis. L'è l'undicéśma sità più granda dal paéś.
Dallas
{{Metacaixa
Austin
'L è 'n impurtànt sèntar dl'indùstria infurmàtica esénd che dimóndi aśiéndi i gh'aṅ na sò baś lè cuma la Dell, l'IBM, la Apple Computer, la AMD, l'Intel, la Samsung e la Sun Microsystems.
1345 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1345, mo invéci 'l an 1345, 't ê da 'ndèr chè) Al 1345 (mileterśeintquarantasìnc, milletrecentoquarantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1344 (mileterśeintquarantaquàter) e 'l vin prìma dal 1346 (mileterśeintquarantasē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCCXLV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileterśeintquarantasinchéśim post.
Dallas
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Austin
Da 'l 2015 al sò sìndig 'l è al demucràtic Stephen Adler.
1345 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
Dallas
Dallas (a s lèś /ˈdæləs/ in ingléś) l'è na sità di Stat Unî 'd un migliòṅ e dū 'd abitànt a 'l incìrca, la tèrsa più granda dal Tèxas (dòp Houston e Sant Antóni) e la nòna dal paéś. In sità i s càtan dimóndi gratacēi, anc bèi élt.
Austin
Culegamènt estéran
}}
Dallas
Da 'l 2019 al sò sìndig 'l è al demucràtic Eric Johnson.
878
Al 878 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Dallas
Culegamènt estéran
}}
1499 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1499, mo invéci 'l an 1499, 't ê da 'ndèr chè) Al 1499 (milquaterseintnovantanōv, millequattrocentonovantanove in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1498 (milquaterseintnovantòt) e 'l vin prìma dal 1500 (milesincsèint). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCDXCIX. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milquaterseintnovantanovéśim post.
1152 (nùmer)
{{Metacaixa
1499 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
1152 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1152, mo invéci 'l an 1152, 't ê da 'ndèr chè) Al 1152 (mileseintsinquantadū, millecentocinquantadue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1151 (mileseintsinquantùn) e 'l vin prìma dal 1153 (mileseintsinquantatrī). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCLII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintsinquantaduéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1697 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1697, mo invéci 'l an 1697, 't ê da 'ndèr chè) Al 1697 (milseseintnovantasèt, milleseicentonovantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1696 (milseseintnovantasē) e 'l vin prìma dal 1698 (milseseintnovantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MDCXCVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milseseintnovantasetéśim post.
877
Al 877 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
876
Al 876 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
875
Al 875 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Umberto Lenzi
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Umberto Lenzi (Masa Marìtma, 6 'd Agóst dal 1931 - Ròma, 19 'd utòbar 2017, a s lèś [umˈbɛrto ˈlɛnt͡si] in itagliàṅ) 'l è 'n regìsta, un senegiadōr e 'n scritōr itagliàṅ.
Biugrafìa
Dòp avér ciapâ 'l diplòma a 'l “Séntar sperimentàł ad Cinematugrafìa” in dal 1956 c'n un saǵ su 'n sò curtumetràǵ ciamâ I ragazzi di Trastevere, Lenzi al taca a scrìvar su soquànti rivìsti ad cìnema cuma Bianco e Nero par pò jutàr a la regìa Domenico Paolella in dla pelìcula Il terrore dei mari.
In di an Ssanta al gira dimóndi film 'd aventùra, 'd spiunàǵ e 'd asiòṅ cuma Sandokan, la tigre di Mompracem (1963), A 008, operazione Sterminio (1965) e La legione dei dannati (1969).
In dal 1969 'l invènta 'l gènar dal śal eròtic sufisticâ girànd in dū an soquànt film cun la star americàna Carroll Baker: Orgasmo, Così dolce... così perversa e Paranoia. In di an Stanta al pasa a 'l “śal a l'itagliàna” tgnénd adrē a 'l primi òpri ad Dario Argento cun di tìtui quài Un posto ideale per uccidere (1971), Sette orchidee macchiate di rosso (1972), Il coltello di ghiaccio (1972), Spasmo (1974) e Gatti rossi in un labirinto di vetro (1975).
An 130
I an 130 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 130 infìn a 'l 139 ciapê dèinter anca lò. I seguìsen i an 120 e i vinen prìma di an 140.
Umberto Lenzi
Biugrafìa
Al sò ùltim film 'l è Hornsby e Rodriguez - Sfida criminale dal 1992.
Culegamènt estéran
}}
1925 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1925, mo invéci 'l an 1925, 't ê da 'ndèr chè) Al 1925 (milnovseintveintsìnc, millenovecentoventicinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1924 (milnovseintveintquàter) e 'l vin prìma dal 1926 (milnovseintveintsē). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXXV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintveintsinchéśim post.
Èter progèt
}}
1346 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1346 (mileterśèintquaràntasē, milletrecentoquarantasei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1345 (mileterśeintquaràntasìnc) e 'l vin prìma dal 1347 (mileterśeintquaràntasêt). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCCCXLVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileterśèintquaràntasēéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1346 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 673: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
Il silenzio dei prosciutti
{{Metacaixa
874
Al 874 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Il silenzio dei prosciutti
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Spòsta Hannibal Lecter e in sità a gh'è 'n Psycho nóṿ.|Tagline dal film}}
Il silenzio dei prosciutti (Al silénsi di parsùt) 'l è na cumèdia parudìa americàna e itagliàna dal 1994 scrita, recitàda, prudóta e giràda p'r Ezio Greggio chè a 'l sò debùt da regìsta. La tōś in gir soquànti pelìculi ad scarésa cuma Il silenzio degli innocenti, Psyco, L'esorcista, Misery non deve morire, Dracula di Bram Stoker e àtar film cuma Basic Instinct, Una pallottola spuntata, RoboCop, Terminator, Scuola di polizia e Guerre stellari.
L'è custdàda tri migliòṅ ad dòlar a 'l incìrca. In soquànt camèo i s pōlan catàr i regìsta John Carpenter, Joe Dante, John Landis e Mel Brooks, qvést chè amìg dal còmig piemuntéś.
Sunt
'L agìnt d'l FBI Jo Dee Fostar (Billy Zane) 'l è impgnâ a dar la casa a 'n periculóś masadōr seriàł ch'l à cupâ da piò ad 120 óm in un méś. A dar-ag na maṅ a gh pénsa 'n manìac umisìda e psicupàtig ch'al s cata in dal manicòmi 'd Hollywood, al dutōr Animal Cannibal Pizza (Dom DeLuise).
In cal méntar la muróśa 'd Jo Dee, la Jane Wine (Charlene Tilton), la śgranfgna quatarsènt-mila dòlar da l'aśiénda in du la lavóra sóta padròṅ e la s lóga cun tut chi bèsi lè in 'n albêrg luntàṅ da la sità, purtâ avànti p'r un tisi ciamâ Antonio Motel (Ezio Greggio) ch'al gh'à na màd'r in là c'n i an ch'la viṿ sèg (Shelley Winters). La ladra la vîṅ pò masàda da lò, cun na pirùca in cô, méntar la s fava la dócia.
La pulisìa, ch'la n sà in du ciapàr, l'arèsta dal parsòni a caś méntar la surèla dla Jane, la Lily (Joanna Pacula), la dmanda ajùt a Jo Dee.
Culegamènt estéran
}}
1924 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1924, mo invéci 'l an 1924, 't ê da 'ndèr chè) Al 1924 (milnovseintveintquàter, millenovecentoventiquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1923 (milnovseintveintetrī) e 'l vin prìma dal 1925 (milnovseintveintsìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXXIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintveintquatréśim post.
Èter progèt
}}
An 140
I an 140 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 140 infìn a 'l 149 ciapê dèinter anca lò. I seguìsen i an 130 e i vinen prìma di an 150.
1500 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1500, mo invéci 'l an 1500, 't ê da 'ndèr chè) Al 1500 (milesincsèint, millecinquecento in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1499 (milquatersèintnovantanōv) e 'l vin prìma dal 1501 (milsincseintùn). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MD. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesincseintéśim post.
Proprietê matemàtichi
Al '1500 'l è 'n nùmer cumpòst, send la moltìplica dal 2 col 750: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
873
Al 873 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
1347 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1347, mo invéci 'l an 1347, 't ê da 'ndèr chè) Al 1347 (milterśeintquarantasèt, milletrecentoquarantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1346 (milterśeintquarantasē) e 'l vin prìma dal 1348 (milterśeintquarantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCCCXLVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milterśeintquarantasetéśim post.
Colegamèint estèren
}}
872
Al 872 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
757 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 757, mo invéci 'l an 757, 't ê da 'ndèr chè) Al 757 (setseintsinquantasèt, settecentocinquantasette in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 756 (setseintsinquantasē) e 'l vin prìma dal 758 (setseintsinquantòt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt DCCLVII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al setseintsinquantasetéśim post.
Colegamèint estèren
}}
1153 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1153, mo invéci 'l an 1153, 't ê da 'ndèr chè) Al 1153 (mileseintsinquantatrī, millecentocinquantatré in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1152 (mileseintsinquantadū) e 'l vin prìma dal 1154 (mileseintsinquantaquàter). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCLIII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al mileseintsinquantatriéśim post.
1698 (nùmer)
{{Metacaixa
1153 (nùmer)
Colegamèint estèren
}}
1698 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al 1698 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 con 'l 849: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
871
Al 871 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
An 150
I an 150 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 150 infìn a 'l 159 ciapê dèinter.
1502 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1502 (milesincseintdū, millecinquecentodue in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1501 (milesincseintùn) e 'l vin prìma dal 1503 (milesincseinttrī). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MDII. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesincseintduéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al '1502 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 751: Fatoriśasiòun:
An 160
I an 160 i ìn chi déś an ch'i partìsen da 'l 160 infìn a 'l 169 ciapê dèinter.
New Haven
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
New Haven (a s lèś [nuːˈheɪ̯vən] in ingléś) l'è na sità di Stat Unî ch'in dal 2012 la gh'iva 130.741 abitànt. La s cata in dal stat dal Connecticut, in dla cuntèa ad New Haven. L'è cgnusùda cuma „Elm City“ (la sità di ólum).
In dla sità in Agóst a s śōga tut i an da 'l 1998 al turnèo WTA Premier p'r al fémni ciamâ Pilot Pen Tennis c'n i camp in sal cimènt. I 'l an vins dal śugadōri dimóndi impurtànti cuma la Steffi Graf, la Venus Williams, la Jennifer Capriati, la Lindsay Davenport, la Justine Henin, la Svetlana Kuznecova, la Caroline Wozniacki, la Petra Kvitová e la Simona Halep. I masć invéci i s èṅ spustâ a Winston-Salem.
Al sò sìndig, da 'l 2014, 'l è 'l demucràtic Toni Harp.
Culegamènt estéran
}}
870
Al 870 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Sean Paul
{{Metacaixa
{{CITAZIONE2|Girl get busy, just shake that booty non-stop, when the beat drops just keep swinging it, get jiggy, get crunked up, percolate anything you want to call it, oscillate you hip and don’t take pity, me want fi see you get live upon the riddim when me ride.|Dóna dà't da far, squàsa cal cûl lè sénsa farmàr-at, quànd i bàtit i crésan cuntìnua a far-al śdundlàr, scaprìśia't pur cuma s'a n gh fus minga 'n admàṅ, filtra tut qvél ch'at vō ciamàr, squàsa i galòṅ sénsa pità, mè a vój véd'r-at méntar 't al ciàp da 'l viṿ quànd a cavalchém.|Get Busy, 2002|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{en}}}}
Sean Paul Ryan Francis Henriques, cgnusû méj cuma Sean Paul (Kingston, 9 ad Śnar dal 1973, a s lèś [ʃɔːn pɔl] in ingléś) 'l è 'n cantànt e rapper giamaicàṅ, dal vòlti anc prudutōr e atōr.
Al s è fat cgnós'r in dal 2003 quànd 'l à fat vgnir fóra 'l sìngul Get Busy ch'al gh l'à cavàda a rivàr a 'l prim pòst in clasìfica in Itàglia e in dla Billboard di Stat Unî.
Biugrafìa
Nâ da pàdar purtughéś e da màdar giamaicàna, Sean al taca a studiàr mùśica da śōvan e 'l cata i sò prim sucès in dal 1996 cun la canta Baby Girl ma p'r al sò debùt in di Stat Unî a gh'è da spetàr al 1998 anc se Infiltrate al n fà minga un stus da sfundàr. Al gh la cava invéci dū an dòp cun 'l àlbum Stage One cunsiderâ al quàrt disc raggae d'l an. In dal disc a gh'è 'l pès Hot Gal Today fat insém a Mr Vegas.
Dòp èsar pasâ a l'Atlantic Records in dal 2002 al fà vgnir fóra Dutty Rock, un disc ch'al cata 'l sucès dapartùt in dal mónd, specialmènt par via dal sìngul Get Busy ma anc Like Glue, I'm still in love with you e Gimme the Light. In cal perìud lè al culàbura anc cun di àt'r atìsta fémni cuma la Beyoncé (Baby Boy), la Rihanna (Break it off) e la Blu Cantrell (Breathe).
In dal 2005 'l è la vòlta ad The Trinity ch'al vénd bèṅ e ch'al gh'à dènt'r i sìngui We Be Burnin’, Ever Blazin’ e Temperature. Al quàrt àlbum al s ciàma Imperial Blaze e 'l è dal 2009, i vgnaràṅ pò fóra Tomahawk Technique (2012) e Full Frequency (2013).
Culegamènt estéran
}}
1154 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
Al 1154 (milesèintcinquàntaquàter, millecentocinquantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1153 (milesèintcinquàntatrī) e 'l vin prìma dal 1155 (milesèintcinquàntasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCLIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesèintcinquàntaquàteréśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1154 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 2 col 577: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
1926 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga al nùmer 1926, mo invéci 'l an 1926, 't ê da 'ndèr chè) Al 1926 (milnovseintveintsē, millenovecentoventisei in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1925 (milnovseintveintsìnc) e 'l vin prìma dal 1927 (milnovseintveintsèt). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt MCMXXVI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milnovseintveintseéśim post.
Colegamèint estèren
}}
869
Al 869 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
1501 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
1155 (nùmer)
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Carpśàn}}
1501 (nùmer)
Al 1501 (milesincseintùn, millecinquecentouno in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1500 (milesincseint) e 'l vin prìma dal 1502 (milesincseintdū). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MDI. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesincseintunéśum post.
1155 (nùmer)
Al 1155 (milesèintcinquàntasìnc, millecentocinquantacinque in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 1154 (milesèintcinquàntaquàter) e 'l vin prìma dal 1156 (milesèintcinquàntasē). In dla numerasiòun di romàṅ antîg 'l era scrìt MCLV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al milesèintcinquàntasìncéśum post.
Proprietê matemàtichi
Al 1155 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 5 col 231: Fatoriśasiòun:
Èter progèt
}}
868
Al 868 'l è 'n an edl IX sécol dal Calendàri gregoriàn.
Accept
{{Metacaixa
1501 (nùmer)
Proprietê matemàtichi
Al '1501 'l è 'n nùmer cumpóst, send la moltìplica dal 19 col 79: Fatoriśasiòun:
Accept
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|Fog in the streets, a church clock beats, midnight, darkness all around, you better beware, you better take care, be prepared for the shock, the time has come and he's the one, who's breathing down your neck, coming from behind, now it's your time, a loser will die, fast as a shark, he'll cut out of the dark, he's a killer, he'll rip out your heart.|Fumàna in dal stradi, a sòna 'n arlój dna céśa, meśanòt, tut intóran 'l è scûr, a sarév méj ch'at stis atènti, tîṅ-'t adrē, prepàr-'t a 'l impàt, al tèmp 'l è rivâ, lò 'l è ùnic, chi è'l qvél ch'al t astà adòs? Al t riva da drē, adès 'l è 'l tò tùran, un sfigâ al mur'rà, śvélt cuma 'n squâł, al saltarà fóra da 'l scûr tut 'd un trat, 'l è 'n sasèṅ, al t cavarà via 'l cōr.|Fast As A Shark, 1982|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Gl′Accept i èṅ un grup heavy metal tedésc uriginàri dal sità ad Solingen. 'L è stâ mis in pē in di an Stanta p'r al cantànt stòric Udo Dirkschneider, ch'l éra sòlit vistìr-as cuma 'n uficiàł naśìsta, al chitarìsta Wolf Hoffmann e 'l basìsta Peter Baltes. In séguit i s èṅ śuntâ anc al baterìsta Frank Friedrich e 'l chitarìsta Jorg Fisher.
Dòp ès'r-as mulâ in dal 1997 i èṅ turnâ insém in dal 2005 e pò in dal 2009 c'n un cantànt nóṿ ad paca, Mark Tornillo. In dla sò caréra i aṅ vindû da piò ad vint-sèt migliòṅ ad còpi in tut al mónd.
Culegamènt estéran
}}