cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiss Me Kiss Me Kiss Me
Kiss Me Kiss Me Kiss Me 'l è al sètim àlbum in studi dal grup dark di The Cure. 'L è stâ publicâ al 5 ad Maǵ dal 1987 cuma disc dópi.
Qvést chè 'l è al secónd lavōr dal grup ch'a gh l'à cavàda e far part dla Top 20 in Itâglia, preciśamènt a 'l 13śum pòst (54 calculànd tut 'l an).
Deluxe Edition
'L 8 'd Agóst dal 2006 al grup 'l à fat catàr in di negòsi n'edisiòṅ speciàla ad cal lavōr chè, masteriśàda ad nóṿ, e cun un disc bonus śuntâ, pîṅ ad demo, pès râr e da 'l viṿ.
Culegamènt estéran
}}
7 ed znèr
Al  l'è al 7im dè dal calendàri gregoriàn; a gh vólen incòra èter 358 dè a la fin dl'an (359 in di an biśestìl).
1677
Al 1677 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàn.
Danza di sangue
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Un galantóm insaplâ in un mónd ad tragatèṅ, putēr e pasiòṅ.|Tagline dal film}}
Danza di sangue (Dansa 'd sangṿ) 'l è 'n thriller dramàtic americàṅ e spagnōl dal 2002 ad John Malkovich, chè a 'l sò debùt da regìsta. Al film, trat da 'n rumànś ad Nicholas Shakespeare intitulâ „The Dancer Upstairs“, al tōś ispirasiòṅ da 'l arvòlta mauìsta in Perù dal grup ad Sintēr Luminóś cmandâ p'r Abimael Guzmán.
La pelìcula, giràda in Ecuadōr, in Purtugàl e a Madrìd, l'è stada preśentàda a 'l 59śum Fèstival ad Venèsia e a 'l Sundance Film Festival. In tut l'à fat sù pôc da piò ad sinc migliòṅ e mèś ad dòlar.
Sunt
Insém a i sò jutànt Sucre (Juan Diego Botto), la Llosa (Elvira Mínguez) e Clorindo (Javier Manrique) Agustín al gh'à abû 'l incàrag da 'l generàł Merino (Oliver Cotton) ad catàr al cap dn'urganiśasiòṅ rivulusiunària, un sèrt “Ezequiel” (Abel Folk), ch'al pòrta avànti 'l pinsēr ad Mao Zedong c'n al catìvi. A 'l inìsi al grup cumunìsta al s limitàva a impicàr di caṅ in gir, atàc a di lampiòṅ par strada, cun di cartèi ad prupagànda adòs ma pò 'l è pasâ a di atentâ dinamitàri, druànd anc di baghét, e a masàr di pulisiòt, di óm dal stat, di pulìtig e di pruprietàri 'd sit ad tèra.
Quànd i tàc'n a murìr anc di minìstar, al presidènt al dà inìsi a la léǵ marsiàla in dal stat.
Culegamènt estéran
}}
Françoise Abanda
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
La Françoise Abanda (Montreal, 5 ad Favràr dal 1997) l'è na tenìsta canadéśa ch'la dróa al bras dèstar e la tira 'l arvèrs a dū maṅ. L'è élta un mét'r e utànta.
L'è rivàda a èsar la nùmar duśènt-stantaquàtar dal mónd al 21 'd Avrìl dal 2014. In dla sò caréra l'à vins un tìtul ITF.
Caréra
In dal 2012 la taca a śugàr di turnèo ad tènis a quìnd'ś an in d'l ITF ad Granby cun na carta salvàdga in maṅ pardénd a 'l secónd tùran da l'Eugenie Bouchard par 2-6 5-7. In Agóst la tōś part a 'l qualificasiòṅ dal WTA ad Montreal e lè la bat prima l'Alicja Rosolska e pò l'Irina Falconi ma a 'l ùltim l’Abanda la s fà da na banda cun la Sesil Karatančeva par 0-6 3-6. In Utóbar la riva in di utàṿ in d'l ITF da sinquànta-mila dòlar ad Saguenay in dua la céd a cl'atra canadéśa, la Sharon Fichman, par 4-6 2-6.
In dal 2013 la riva in di quàrt in soquànt turnèo ITF in gir p'r al mónd pardénd par dū vòlti cun la Melanie Oudin. 'L an dòp la vins subìt in Śnar un tìtul in d'l ITF da vintsìnc-mila dòlar a Pòrt Santa Luśìa in di Stat Unî baténd par 6-3 6-4 l'Heidi El Tabakh, canadéśa anca lē. In Favràr la riva da qualificàda in di utàṿ in d'l ITF da sènt-mila dòlar ad Midland pardénd da la Sofia Arvidsson par 4-6 4-6. In Mars la śōga 'l qualificasiòṅ dal Premier Mandatory ad Miami; dòp avér batû l'Anabel Medina Garrigues, la fà sudàr dimóndi anc la Kimiko Date-Krumm prima 'd cédar sèg par 6-7 6-4 4-6.
Culegamènt estéran
}}
Dona Inês
Dona Inês a l'è una citadëina ad 11.400 abitànt (2006), dal Brasil in dal Stät ad Paraíba.
Generazione zero
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|La viulénsa l'éra la sōla arma par lōr... scampàr 'l ùnic quèl ch'a gh fargàva.|Tagline dal film}}
Generazione zero (Generasiòṅ śèr) 'l è 'n film fantàstic americàṅ dal 1995 ad Dan Golden fat par la televiśiòṅ e girâ in dal Filipìni.
Sunt
In dal cōrs dal XXI sécul al gèn'r umàṅ 'l è mis dimóndi mâł par via dal guèri cun di armi atómichi ch'i aṅ tacâ e p'r un brut vìrus murtàł invintâ da i siensiâ ch'al s traśmét c'n al gusàdi, in dal gir ad vint-quàt'r óri i purcùs i marsìsan tut. A sucéd acsè che di cristiàṅ in gir a gh 'n è armàś pôc, custrét a vìvar fra 'l àt'r in dal deśèrt par scampàr a 'l radiasiòṅ, e la lòta adès 'l è di masć cónt'r al fémni. Lawson (Nick Nicholson) al próa a viulentàr na dóna ciamàda Cassandra (Nikki Fritz) ma al vîṅ cupâ da i suo ch'i n vōlan mia andàr in a risć ad bcar-as quèl, stésa ròba anc par la sgnōra ch'la s ricév un cōlp ad pistòla in cô quànd la tórna in dla baś da fémni.
Al mìstar e studióś Samson (Chris Atkins) e sò mujér, la Linda (Bobby Greenwood), i próan a far curàǵ a i sōi sinc baghét ch'i gh'èṅ armàś in un vilàǵ bandunâ in du chi óm e cal dóni i vàn'n incóra 'd acòrd ma pò i rìv'n i óm suldâ ch'i màsan tut. A s salva sōl al fiōl dla còpia, Joe Knight (Bryan Genesse), parchè in dal mumènt dal masèl lò 'l éra via.
I óm suldâ, cmandâ par cla bruta ghigna 'd Calloway (Richard Lynch), i gh'aṅ n'atra misiòṅ da puràr a cumpimènt, qvéla ad far-'g-la pagàr a McCabe (James Brolin), òṅ di suo ch'l iva decìś ad far al diśertōr. Na vòlta i cumbatìv'n insém ma pò Calloway al s è invintâ cla guèra lè cun cal dóni e McCabe 'l à decìś ad mulàr-al parchè, anc s'al pōl ès'r anc 'd acòrd ad métar cal fémni a 'l sò pòst, a rivàr a cupàr-li tuti a gh in vōl!
Fat parśunēr, McCabe al farév na na bruta fiṅ s'a n rivìs minga Joe a salvàr-al. Al śōvan, ch'al gh'à vint an, 'l è nâ parchè i sò genitōr i aṅ gusâ tulénd prima 'n sêr, fat sù a baś 'd un vlèṅ ad sarpènt dimóndi râr, ch'l éra bòṅ ad cumbàt'r al mâł. Joe al vōl dar un futùr a 'l gèn'r umàṅ e al dmanda a McCabe ad far-'s inśdìr e 'd dvintàr un squasamarléti par far un muć ad putèṅ: la paś la gh pōl èsar dabòṅ ma se lò al 'l ajutìs, in dū i farév'n anc prima, mo invéci gnint! Prima però a gh'è da cumbàtar 'l eśèrcit ad Calloway e da purtàr da la sò banda la capléta dal dóni ch'i ubidìs'n a la regìna di amàśuni, la Jihane (Susan Africa). McCabe e Joe i rapìsan una dal sò dóni, la Shara (Kehli O'Byrne), incantànd-la cun na machinìna lètrica ch'la và da par lē, par psēr dar vita a 'l prugèt „a n al fag minga p'r al gudiōl mio ma par dar di fiōi a Dio“ ma a 'l ùltim, dòp vint-a-tri an sénsa ciulàdi, anc McCabe al s tira indrē. Par dar dū cōlp a la biónda McCabe al fà parśunēr Raleigh (Chad Frontiere), culaburadōr ad Calloway, pò al gh fà véd'r un pòran cum a s fà cun chi panda, giusà ch'a n gh végna vója...
Culegamènt estéran
}}
Batik
{{Metacaixa
Al Batìk l'è 'na tecnica particulär par pitürä i stòfi, cl'è nasìda in Indunesia, in Cina e in Giapòn vers al secul VII, ma incö l'è cunusìda in tütt al mùnd. In Africa, i prìm a druäl i'en astä i Yoruba in Nigeria e i Soninke e i Wolof in dal Senegal
Al nùm batìk, prubabilmëint, völ dì: amba (scrìu) e titìk (punta o anca gùsa), roba cha sa scrìu.
974 (nùmer)
{{Metacaixa
Batik
I stòfi pitürä a batìk i'enn sëimpa stä di vastìd tradisunäi ad Giava, ma in d'i ann '60 dal secul XX i'eran druä a bòta dagl' hippies par vastìs.
974 (nùmer)
{{dialort | dial=Carpśàn}} (S 't î drē a serchèr minga 'l nùmer 974, mo invéci 'l an 974, 't ê da 'ndèr chè) Al 974 (novseintestantaquàter, novecentosettantaquattro in itagliàṅ) 'l è 'l nùmer naturèl (\mathbb N) ch'a seguìs al 973 (novseintestantatrī) e 'l vin prìma dal 975 (novseintestantasìnc). In dla numerasiòun di romàṅ antìg 'l era scrìt CMLXXIV. In dla numerasiòun ordinèla al tōś al novseintestantaquatréśim post.
Colegamèint estèren
}}
Batik
Ligamm ad föra
}}
Earthquake
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
{{CITAZIONE|Un taramòt tarménd, un reatōr nucleàr, na spransa sōla.|Tagline dal film}}
Earthquake (Taramòt) 'l è 'n film catastròfic dal 2005 ad Tibor Takács girâ c'n un budget stimâ ad dū migliòṅ e siē ad dòlar.
Sunt
'L inśgnēr Josh (Fintan McKeown) al partìs da Los Angeles a la vòlta dla Rùsia parchè al gh'à da cambiàr la diresiòṅ aśiendàla dna sentràla nucleàra in du a lavóra la sò ex mujér, la Rachel (Jacinta Mulcahy). La còpia la gh'à dū fiōi ch'i vìvan cun la dóna, Dylan (Damian Hunt) e l'arvèrsa Cherie (Zoe Thorne) ch'la s vistìs ad nég'r e la s fà ciamàr Raven. Al respunsàbil dla senràla, Emilio (Patrick Monckton), al fà 'l śburòṅ cun Josh dgénd ch'la sentràla l'è 'l méj dal méj ma a n è minga acsè parchè, quànd a riva 'n taramòt spavintóś, al sistéma ch'a tîṅ frésc al nòsul dal reatōr nucleàr al śmét ad funsiunàr. Al perìcul 'l è qvél 'd avér-ag n'atra Černobyl'. A 'l pòvar inśgnēr Leon (Patrick Dreikauss) i gh ś brùś'n i òć e pò durànt na scòsa 'd taramòt al finìs schisâ sóta 'l asinsōr.
Par far in manéra 'd arbasàr la tempradùra, la Rachel la pénsa ad vèrar na diga par far rivàr lè in présia dl'àqua druànd la via dla metrupulitàna ma purtròp lè dèntar a gh'è sò fiōla Cherie insém a la sò mistra, la sgnōra White (Lydie Denier).
Culegamènt estéran
}}
8 ed znèr
L'  l'è l' 8ev dè dal calendàri gregoriàn; a gh vólen incòra èter 357 dè a la fin dl'an (358 in di an biśestìl).
Via Emélia
La Via Emélia l’é ‘na strêda rumâna fâta fêr dal cônsol Marco Emilio Lepido (cônsol 187 a.C.) per coleghêr in lénia dréta Rémin cun Piasèinsa. Incō l’é clasifichêda cme strêda statêla cun al nòm SS 9 e al percōrs al finès a Milân.
La strêda l’é stêda fâta tr’ al 189 a.C. e al 187 a.C.
In còl peréiod la colônia ed Placentia (Piasèinsa) l’êra circundêda dai Galli Boi che, sibèin ch’ j-êren stê scunfét, an îven mìa vrû firmê la pêṣ cun Ròma. Al perécol ed rivôlti l’êra dòunca vèira.
Ròma alōra l' à decîs ed fêr ‘na strêda militêra fîn a Placentia per fêr spustêr in prèsia l'esêrcit cun la mîra ed dumêr pusèbili rivôlti di Boi. Soquânt ân dôp la via Emélia l’é stêda slunghêda da Piasèinsa a Milân.
Al pió grândi sitê traversêdi, ed nâsita rumâna o arfâti da i rumâni, în: Ceşēna (Caesena), Forlimpopoli (Forum Popili), Furlé (Forum Livii), Faèinsa (Faventia), Iomla (Forum Cornelii), (Claterna, sparîda ind al VI sec.d.c. dôp ed la guèra Greco-gôtica), Bològna (Bononia), Mòdna (Mutina), Rèz (Regium Lepidi), Sânt'Ilâri d'Èinsa (Tannetum), Pèrma, Fidèinsa (Fidentia), e  Piasèinsa (Placentia). La via Emélia rumâna la pasêva ânca per l'impurtânt sitê ed Laus Pompeia, incô Lodvèc, circa sînch chilômeter a sîra rispèt a la sitê dal dé d’incô Lôd (al percōrs l’é stê modifichê int al XII sècol prôpria  per tuchêr la nōva sitê ed Lôd, dôp che Laus Pompeia l’é stêda butêda zò).
La via Emélia la coleghêva dō impurtânti strêdi rumâni: la via Flaménia, strêda consolêra ch’ la partîva  da Ròma e la finîva prôpria a Rémin, colônia fundêda int al 268 a.C.; e la via Postómia, che da Piasèinsa la rivêva a l’Aquilèia, ultèm cèinter imputânt dal Vènet préma di cunfîn ‘d la pruvîncia itâlica, osèja la penisòla italiâna, tgnûda sóta al cmând dirèt ed Ròma.
La via Emélia l’é incòra al dé d’incō la strêda principêla ed l'Emélia-Rumâgna. In môd paralêl al só percōrs în stêdi fâti l' Avtostrêda dal Sōl e al ferovéi Milân-Bològna e la Diretrîṣ adriâtica ch’ la partés da Bològna, per pó andêr in Rumâgna e traversêrla fîn a Rémin.
Presidente Kennedy (ES)
Presidente Kennedy a l'è una sitä ad 10.903 abitànt (2008), dal Brasil in dal Stä adl'Espírito Santo.
Storia
A gh'è bèle nutìsia d'una sitê in dal 1581, quand pèr José de Anchieta, Gesüìta, l'ha custrüìd pròpi lì una cesëina ad lègn. Al paesëin al gh'ava da ciamäs Batalha, ma al 4 d'aprìl dal 1964 lìè dvantä cumoin indipendëint cul nùm d'incö.
Tütt i'ann a gh'è una grandìsima festa, ciamä ExpoKennedy, cungnusìda in tütt al Brasil.
Tra tütt i pòst da visitä gh'l al belìsimi spiägi: Praia Marobá e praia das Neves.
Deadly cargo - Terrore in mare aperto
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film }}
Deadly cargo - Terrore in mare aperto (Naṿ da càrag dla mòrt - Terōr in mâr avèrt) 'l è 'n thriller dal 2003 ad Pau Freixas ch'al 'l à anc scrit insém a Héctor Claramunt.
La pelìcula l'è stada giràda in Mèsic c'n un budget stimâ ad dū migliòṅ e quàtar 'd euro.
Sunt
La Sara (Silke) l'è na futógrafa in vacànsa in Sénegal. Un dè la decìd 'd andàr cun di àtar spagnōi, Iván (Unax Ugalde), Edgar (Andrés Gertrúdix), Víctor (Adrià Collado) e la sò mujér gravda Thais (Diana Lázaro), a far un gir in barca, guidàda p'r al masćèṅ ad culōr Drui (Mustafá Jawara).
Chi óm i vōlan far dgl'imersiòṅ e dònca i s śluntànan dimóndi da la riva. A n sèrt punt al grup al fà a mènt ch'a gh'è 'n cadàv'r in dl'àqua cun la góla tajàda ma, dòp ch'i 'l aṅ cargâ a bōrd, la barca la ciàpa fōg. Par furtùna che lè darènt a gh'è anc na naṿ da càrag ch'l'è drē a pasàr ma purtròp lè insìma a gh'è 'n grup ad marinàr sasèṅ ch'i aṅ fat fóra dū négar e ch'i èṅ insaplâ in un tràfic ad simi. I śōvan i èṅ custrét listés a muntàr sù p'r a n murìr minga fréd andgâ. Mént'r i èṅ lugâ in dla stiva, na póndga la mòrśga a la maṅ la Thais e la Sara e Víctor i decìdan 'd andàr a pascàr dal spìrit par diśinfetàr la frida.
P'r al fat ch'i mémbar d'l equipàǵ i 'l aṅ vist e p'r a n andàr minga in a risć ch'i vàg'n a pascàr-'l in gir bcand anc chi àtar, Iván al s cunségna da par lò. Al cmandànd dla naṿ (Lluís Homar) al 'l invìda a séna insém a chi àtar marinàr, Salomón (Juan Fernández), Mauro (Lluís Soler), Lince (Héctor Claramunt) e 'l cōg Antón (Josep Maria Domènech) ma pò al dà 'l órd'n ad butàr-'l in mâr insém a 'l cadàvar 'd sò mujér ch'l'éra andàda a pascàr-al.
Culegamènt estéran
}}
Jean-Pierre Cassel
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Jean-Pierre Crochon, cgnusû méj in dal mónd dal spetàcul cuma Jean-Pierre Cassel (Parì, 27 'd Utóbar dal 1932 - Parì, 19 'd Avrìl dal 2007), 'l è stâ 'n atōr francéś, pàd'r ad Vincent Cassel.
Biugrafìa
Cassel al taca a lauràr da śóvan in dal mónd dal spetàcul cuma balarèṅ ad tip-tap faghénd la còntarfigùra ad Gene Kelly durànt na sò tournée in Frància. In di an Sinquànta 'l à fat soquànti cumèdi a teàtar par Philippe de Broca, girànd sèg pò anc di film.
Al sò primi parti impurtànti i rìvan però cun Jean Renoir (Le strane licenze del caporale Dupont dal 1962, Al strani licénsi dal capurâl Dupont), René Clair (Parigi brucia? dal 1966, Parì bruś'-la?) e Claude Chabrol (I sette peccati capitali dal 1962, I sèt pcâ capitài) in soquànti pelìculi di an Ssanta.
In di an Stanta al gira Il fascino discreto della borghesia (La blésa discréta dla burgheśìa, 1972) par Luis Buñuel, Assassinio sull'Orient Express (Masamènt in s'l Orient Express, 1974) par Sidney Lumet e Qualcuno sta uccidendo i più grandi cuochi d'Europa (Qualchidòṅ 'l è drē a cupàr i cōg più grand 'd Europa, 1978) par Ted Kotcheff.
Al gira pò di film dramàtic, cuma La giacca verde (Al giubét vérd) dal 1980 e La truite (La truta) dal 1982 cun l'Isabelle Huppert e la Jeanne Moreau, e soquànt film in Itâglia cuma Nudo di donna (Nûd ad dóna) ad Nino Manfredi, Il giovane Toscanini (Al śōvan Toscanini) ad Franco Zeffirelli e Fantaghirò ad Lamberto Bava.
'L à anc tòlt part in tri film dedicâ a i Tri Muschetér girâ par Richard Lester.
Rats
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Jean-Pierre Cassel
Biugrafìa
Par Claude Chabrol al gira siē film: I sette peccati capitali (I sèt pcâ capitài, 1962), Le più belle truffe del mondo (I più bèi imbròj dal mónd, 1964), All'ombra del delitto (A l'òra dal masamènt, 1970), Pazzi borghesi (Burghéś mat, 1976), L'inferno (’L Inféran, 1994) e Il buio nella mente (Al buj in dla mènt, 1995).
Rats
{{Film }}
Jean-Pierre Cassel
Biugrafìa
Jean-Pierre Cassel al mōr ad càncar a 75 an quànd incóra al s dava da far in dal cìnema.
Rats
{{CITAZIONE|I èṅ stâ tirâ sù cun dal sangṿ umàṅ... adès i èṅ lìbar e pîṅ 'd fam.|Tagline dal film}}
Rats (Póndghi) 'l è 'n film ad scarésa dal 2003 ad Tibor Takács.
Al film 'l è stâ prudót da gl'americàṅ dla Nu Image e scrit da Jace Anderson e Adam Gierasch ch'in dal film al gh'à anc na part pìcula, qvéla d'l óm ch'al gh'à da paràr via al póndghi da 'l edifìsi.
Sunt
A Philadelphia, in dal stat dla Pennsylvania, soquànt malâ in dla tèsta, mat e vilî i èṅ curâ in 'n edifìsi malmìs che na vòlta 'l éra na parśòṅ ciamàda Brookdale. Fra i pasiènt a gh'è anc la pòvra Jennifer Lawrence (Sara Downing), na dóna ch'l'à patî dimóndi la mòrt dal fradèl e, par cal mutìṿ lè, l'è cascàda in depresiòṅ e l'à anc pruâ a masàr-as.
Insém a lē i gh'èṅ anc al paranòic Johnny (Bailey Chase), Morgan (Patrick Dreikauss) e la turmintàda Cypress (Desislava Tenekedjieva). Tut qvist chè i vènan catâ mòrt, cun la Jennifer da na banda 'd un cadàvar tuta maciàda ad sangṿ e sénsa memòria.
In dal cantìni dal palàs i s càtan dal póndghi cun di òć rós, catìvi e rabìdi. A s trata ad bèsti tiràdi sù in laburatòri par di esperimènt e ch'i aṅ sèmpar magnâ dal sangṿ umàṅ. Al diretōr d'l istitùt, al dutōr William Winslow (Ron Perlman), 'l è dimóndi in pinsēr.
Culegamènt estéran
}}
9 ed znèr
Al  l'è al 9on dè dal calendàri gregoriàn; a gh vólen incòra èter 356 dè a la fin dl'an (357 in di an biśestìl).
Tururù
Tururù a l'è una sitä dal Brasil in dal Stät dal Ceará, in dal 2004 la gh'ava 12.518 abitànt; al dòni i'eran al 50,01% e i'omm al 49,99%.
Toponimia
Tururu in d'la Lendua d'i Indios Tupì völ dì pòst dal lumäghi.
Storia
La sò urigin a l'è dal sècul XIX, da part dal famìgli Moreira e Freitas, anca se la sitä vera e propria l'è stä pruclamä al 19 ad giügn dal 1987, quant al sìè dastacä da Uruburetama.
Sex Crimes - Giochi pericolosi
{{Metacaixa
{{Film }}
Sex Crimes - Giochi pericolosi (Crìmin ad Sès - Śōg periculóś) 'l è 'n film thriller dal 1998 'd John McNaughton, girâ in Flòrida, cun tri séguit vgnû fóra diretamènt p'r al marcâ d'l home video. Custâ vint migliòṅ ad dòlar, al 'n à pò purtâ a cà da piò ad sinquànta-sinc, par la cuntintésa anc dal prudutōr e atōr Kevin Bacon che chè al n s fà minga di prubléma a far-as tōr śò nûd méntar 'l è drē a far-as na dócia.
Al tìtul uriginàl al sarév Wild things (Quèi salvàdag), ma gl'itagliàṅ, acsè cum i francéś, i aṅ vlû mét'r-ag dènt'r al sès listés. La pelìcula l'à dâ vita a tri àtar film su 'l stés argumènt, vgnû fóra diretamènt p'r al marcâ d'l home video: Sex Crimes 2 (2004), Sex Crimes 3 (2005) e Sex Crimes 4 (2010).
Sunt
La Kelly Van Ryan (Denise Richards) l'è na studènta tut pévar ch'la pèrd la tèsta p'r al sò insgnànt Sam Lombardo (Matt Dillon) ma pò la cònta a sò màdar Sandra (Theresa Russell), na dóna pîna ad bèsi ma sénsa sentimènt e sémpar drē a pascàr di masć śóvan da purtàr-'s a lèt, 'd èsar stada viulentàda da lò a cà sua. In séguit a salta fóra n'atra ragasōla, la Suzie Toller (Neve Campbell), una ch'la bév e ch'la gh'à di prubléma ad dròga, ch'la diś anca lē 'd avér patî al stés quèl da part dal prufesōr.
A gh 'n è asè par dar vita a 'n prucès. Sam al pèrd al lavōr e al finìs dèntar. A difénd'r-al a gh pénsa 'l avucàt Ken Bowden (Bill Murray), 'l ùnic dispunìbil ad far-as càrag dal caś. Durànt al dibatimènt, la Suzie la n gh la cava piò a purtàr avànti gl'acùśi e la cunfèsa 'd ès'r-as invintàda incòsa insém a la Kelly. Sam 'l è mandâ lìbar e al s pòrta a cà un muć ad bèsi, pagâ da i genitōr dla Kelly. Sōl a cal punt lè a s vèṅ a savér che chi tri là, 'l insgnànt e al fémni, i éran 'd acòrd par spartìr-'s incòsa. Purtròp par lōr a gh s mét in mèś al detective Ray Duquette (Kevin Bacon) ch'al sènt pusa 'd bruśâ e 'l è cunvìnt ch'a gh sia quèl ch'a traśa.
Soquànt tèmp dòp la Suzie la vèṅ catàda mòrta, masàda da Sam, e pò a pèrd la vita anc la Kelly, cupàda cun di mutìṿ bòṅ par difénd'r-as da Ray dòp che chi lò 'l éra andâ a cà sua par far-ag dal dmandi. Al detective al vèṅ casâ via da la pulìsia ma al gh'à la manéra ad cunsulàr-as listés parchè a s véd ch'al fà la dócia a cà ad Sam: i éran 'd acòrd lōr dū par far mità p'r òṅ.
Matthew McConaughey
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Anna Karolína Schmiedlová
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
L’Anna Karolína Schmiedlová (Košice, 13 ad Setémbar dal 1994) l'è na tenìsta śluvàca prufesiunìsta da 'l 2011. L'è élta 176 cm e la péśa 63 chilo. Al 13 'd Avrìl dal 2015 l'è rivàda a èsar la nùmar quarànta-siē dal mónd.
In dla sò caréra l'à vins un tìtul WTA e nóṿ ad qvéi d'l ITF.
Caréra
La śluvàca la taca a pistàr i camp da tènis dal sircùit ITF in dal 2010, pò in dal 2011 la vins al sò prim tìtul da déś-mila dòlar in Armègna. In dal 2012 la in mùcia sù quàt'r ad fila, 'l ùltim un vintsìnc-mila dòlar a Brésa pasànd p'r al qualificasiòṅ. A la fiṅ d'l an la và in finàł in àtar dū ITF ad vintsìnc-mila dòlar vinsén-an òṅ in Iśraēl.
In dal 2013 la s qualìfica p'r al turnèo WTA ad Katowice e lè la bat l'Alizé Cornet par 6-3 6-0 prima 'd céd'r a la Petra Martić. In Primavéra la vins 'l ITF ad Sivitavècia baténd la Gioia Barbieri in semifinàl par 6-1 7-5 e pò la Magda Linette in finàl par 6-0 6-1. In Maǵ la s qualìfica p'r al Roland Garros, pò la bat anc la Yanina Wickmayer prima 'd lasàr strada a la Jamie Hampton. In Agóst la pasa 'l qualificasiòṅ a New Haven c'n un 7-6 6-2 a l'Elina Svitolina ma pò la pèrd subìt cun la Sloane Stephens in dū sét. A Ningbo la riva in di quàrt par via di sucès cun la Karolína Plíšková e cun la Vesna Dolonc, pò la pèrd cun la Bojana Jovanovski. La sèra 'l an a la puśisiòṅ 74 dal mónd.
In dal 2014 la tōś part a soquànt turnèo WTA ma la fà sù sōl di prim e di secónd tùran. In Mars la s mét in bisàca 'l ITF da sinquànta-mila dòlar 'd Osprey baténd in finàl la Marina Eraković par 6-2 6-3. In Maǵ la śōga atri dū finàli a Trnava e a Praga vinsénd cun la Barbora Záhlavová-Strýcová in Śluvàchia e pardénd cun l'Heather Watson in Repùblica céca. A 'l Roland Garros la bat la Jie Zheng e pò anc la Venus Williams prima ad dar via libra a la Garbiñe Muguruza Blanco. Invéci ad ciapàr al vōl, la śluvàca la ś blòca andànd sémpar fóra a 'l prim tùr'n a Birmingham, Wimbledon, Bùcarest, Båstad, US Open, Hong Kong e Seùl e a n qualificànd-as minga a Eastbourne, Cincinnati, New Haven e Wuhan. La tórna a vìns'r un incónt'r a Linz (7-6 6-4 a l'Annika Beck) ma pò la céd a la Stefanie Vögele a 'l secónd tùran. La finìs 'l an pardénd da la Francesca Schiavone a Limoges.
In dal 2015 la Schmiedlová la pèrd p'r un pēl, 6-3 2-6 6-8, a 'l secónd tùran di Australian Open cun la Zarina Dijas. In sla tèra rósa 'd Rio de Janeiro invéci la riva par la prima vòlta in na finàl WTA ma la la pèrd cun la Sara Errani par 6-7 1-6. La fà mâł in sal cimènt cun tri prim tùr'n ad fila a Acapûlc (2-6 1-6 da l'Aleksandra Krunić), a Monterrey (6-4 3-6 0-6 da l'Anastasija Pavljučenkova) e a Indian Wells (2-6 2-6 da la Lauren Davis). Dòp un secónd tùr'n a Miami (4-6 5-7 da l'Agnieszka Radwańska) la và in Pulògna e la vins a Katowice baténd l'Alizé Cornet in di quàrt par 6-2 6-0, l'Alison Van Uytvanck in semifinàl par 6-4 6-1 e la Camila Giorgi in finàl par 6-4 6-3. La śluvàca la gh la cava acsè a finìr par la prima vòlta fra 'l primi sinquànta śugadōri a 'l mónd.
Matthew McConaughey
Biugrafìa
Fiōl dn'insgnànta texàna e 'd un śugadōr ad fùtbal americàṅ, McConaughey al crés a Longview in Tèxas. Dòp avér ciapâ 'l diplòma, in dal 1988 al fà sù 'l valìś p'r andàr a star par 'n an in Austràglia in du 'l s adàta anc a far di mistēr da pôc cuma lavàr śò i piàt e 'l stramnadōr 'd aldàm e 'd sis.
Turnâ in di Stat Unî al s iscrìv a l'università 'd Austin par studiàr léǵ ma pò al capìs ch'a gh piàś da piò al mónd dal cìnema e al taca a tōr dal lesiòṅ ad recitasiòṅ e ad senegiadùra.
Al sò primi parti i riv'n in dal 1993 cun la cumèdia La vita è un sogno. In dal 1994 al gira al film ad scarésa Non aprite quella porta IV insém a la Renée Zellweger, séguit dal film Non aprite quella porta dal 1974 ad Tobe Hooper méntar 'l an dòp l'è la vòlta 'd A proposito di donne. In dal 1997 al gira dū di sò film più impurtànt, Contact ad Robert Zemeckis e Amistad ad Steven Spielberg. In dal 1998 'l è al prutagunìsta 'd EdTV.
La sò caréra la taca a crésar dimóndi c'n i film U-571 e Prima o poi mi sposo, na cumèdia cun la Jennifer Lopez. Bill Paxton al vōl la sò ghigna in dal 2001 par far al masadōr seriàł „Maṅ ad Dio“ in Frailty - Nessuno è al sicuro.
In dal 2005 al lavóra cun Al Pacino in Rischio a due pò l'è 'l tùran dla cumèdia A casa con i suoi cun la Sarah Jessica Parker, arfacimènt dla pelìcula francéśa Tanguy. In dal 2009 al gira n'atra cumèdia 'd caséta, La rivolta delle ex.
Vita Privàda
In dal 1999 'l è stâ arestâ parchè al gh'iva dla marijuana sèg e al s éra arvultâ a i pulisiòt ch'i éran vgnû subìt dòp ch'i sò vśèṅ 'd cà i s éran lamintâ parché insém a 'l sò amìg Cole Hauser par tuta la nòt al stusàva sunànd tut nûd di bóngo.
'L è stâ 'l muróś par dimóndi an dl'atōra Sandra Bullock e pò dl'Ashley Judd, dla Salli Richardson e dla Penélope Cruz. In séguit al s è spuśâ in dal 2012 cun la mudèla braśigliàna Camila Alves ch'la gh'à dâ tri putèṅ.
Àtar prugèt
}}
Bagnōl in Piân
{{Metacaixa
{{dialortCass | dial=Arzân |cass=ARZ}}
{{SCHEDA_COMUNE }} Bagnōl in Piân (Bagnolo in Piano, in italiân) l’é 'na cmóna ed circa dēṣméla abitânt ‘d la pruvîncia ed Rèz, ch'la s'câta a mezanôt int la bâsa arzâna. L'é tajêda da la ferovéia Rèz-Guastâla, e la gh'à 'na stasiòun.
Al j-urègin
Al nòm ed Bagnōl sèmbra che al deṣvègna dal Flumen Baniolus, ciamê al dé d’incô Scolo Bagnoletto, che ‘na vôlta al pasêva ind i parâg. I cèinter abitê ed Bagnōl, Pēv Ròsa, Sân Tmêṣ ‘d la Fôsa e Sân Michèle ‘d la Fôsa, che insèm a fân al Comûn ed Bagnōl in Piân, in gnû só inséma a di pôst ed ripôrti, che, a partîr dal II sec. a.C., àn cavṣê, un pô a la vôlta, al sughêres dal Bondeno: ‘na lèrga zôna pantanōṣa, ch’la se ṣlarghêva a mezanôt ed Rèz, fîn a confòndres cun al j âcvi dal Po. Al nòm Bondeno, genvèiṣ d’ urégen, al vôl dîr sèinsa fònd. Ind l’etê dal brònz a’s fêrma in zôna la préma gînta e al fât al cumbîna, in manēra, cun  al graduêl avansamèint dal zôni sóti, che al s'é purtê avânti per un lòungh êrch ed sècol, in tót al tèimp ch’al va dal'ocupasiòun rumâna (115 a.C.), al j-invasiòun barbârichi, a la costitusiòun dal Sâcher Impêr Rumân Tedèsch (IX - X sec.), fîn a i prém sègn dal nōvi libertê comunêli (Pêṣ ed Costanza 1183). La préma bunéfica dal trèin l’ a ‘s dêv ai Rumâni, che stêven a Rèz e a Bresèl. Al sô ajót al risanamèint dal trèin l’é precedèint a la bèin pió famōsa ôvra rumâna ‘d la zôna: la spartisiòun di sît cun al centóri. Cun còsta al teritōri l’è stê divîṣ in cardus e decumanus, a piòmb tra ‘d lōr e in paralêl a la Via Emélia, vrûda dal cōnsol Marco Emilio Lepido. Propéria da Bagnōl a pasêva ûn di cardus pió impurtânt e ânca un decumanus, ânca s’ l’êra mēno  impurtânt, vêrs la zôna dal Tragatèin. Al j-invasiòun barbârichi dal dôp impêr àn ṣguastê dimòndi dal lavōr fât da i Rumân ind al divéder al campâgni in manēra regolêra. Ind l '800 l'invasiòun di Unni l’à sgnê profondamèint la socetê dal curtes, tânt da inestêr, in manēra prepotèint, l’andamèint ed trasformasiòun ed còsti in castra (câmp militêr) fortifichê.
La Sgnurìa di Gunşêga
Cun Feltrino e cun quî che in gnû dôp - Guido, Jacopo e Feltrino II – la gh’à inési la Sgnurìa di Gunṣêga inséma a Nuvalêra e Bagnōl, andêda avânti, sêlov  ‘na cèca suspensiòun dal 1452 al 1454 ad ôvra di Sgnōr ed Curèz, per quâter sècol, fîn a la fîn ed la Râsa, per la môrt ed l'ultèm Cûnt Camillo III, sucèsa int al 1727. Int al 1354 Feltrino l’à cumincê a rifêr al Castèl (la rôca uriginâria l’êra stêda trêda zò int al 1304), druvând al materiêl guadagnê dal distrusiòuni, da ló fâti, dal tòri di Tebaldi e di Taccoli, dal cēṣi ed Sân Silvèster in Mancaṣêl, Sânta Mustiola e Sânta Maria ed Portiôl, e ânca dal Cunvèint ed Sân Prôsper. Ind al 1371, l’à vendû Rèz a Bernabo Visconti per sinquânta fiurèin d'ôr, l’îva tgnû per ló e per quî che gnîven dôp i Castê ed Bagnōl e Nuvalêra, dōve la giuriṣdisiòun l’è gnûda unîda ind al 1484 ed mésa só a Cunteia ind al 1501, ad ôvra ed l'Imperadōr Massimiliano I. L’avtoritê inséma al tèri ed Sân Tmês e ‘na pêrt ed Sân Svân e Sânta Maria l’é stê dê a i Gunṣêga, al 4 mêrz 1571, dal Dòca Borso d'Este e cunfermê da Alfonso II int al 1577. L'inèsi ed la Sgnuréia di Gunṣêga la cumbîna cun la nâsita dal pió famōṣ sitadèin ed Bagnōl: Guido di Filippo Ferrari, ciamê Guido da Bagnōl. Dal pôchi nutési che trâten ed ló, an n’é mìa pusèbil nutêr preciṣamèint né la dâta ed nâsita e né còla ed la môrt, mó cgnusòm in tót al manēri che:
• l‘êra al dutōr ed Pêder, Rè ed Cipro e ‘d Gerusalemme;
Disintegration
{{Metacaixa
Bagnōl in Piân
La Sgnurìa di Gunşêga
• ch’ l’ êra in rapôrt d’ amicèsia cun Francesco Petrarca, ch’al l’arcôrda (1367) in un curiōṣ scrét inséma a l'ignurânsa prôperia e ‘d dimòndi: sèmbra difâti che Guido da Bagnōl al pensêva che al Petrarca al fós ‘na persòuna  mìa istruîda, al motîv dal fât ch’ al ‘n s’ êra mìa lavrê a l'Universitê di Stódi ed Bològna;
Disintegration
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE2|“I think it's dark and it looks like rain” you said, “And the wind is blowing like it's the end of the world” you said, “And it's so cold It's like the cold if you were dead” and then you smiled for a second, “I think I'm old and I'm feeling pain” you said, “And it's all running out like it's the end of the world” you said.|“A créd ch'a sia négar a pâr ch'a piuvrà” 't à dit, “E al vènt al sóppia cuma s'a fus la fiṅ dal mónd”	't à dit, “E a fà acsè tant fréd cuma s'a fus al fréd dla tò mòrt” e pò 't à surìś par 'n àtim, “A créd 'd èsar vècia e a sènt mâl” 't à dit, “'L è drē a finìr incòsa cuma s'a fus la fiṅ dal mónd” 't à dit.|Plainsong, 1989|DIALETTO={{Mud}}|LINGUA={{En}}}}
Bagnōl in Piân
Al cēsi
Per ôvra dal Cûnt Alfonso Gonzaga, l’é stêda tirêda só la Cēṣa ed Sân Francèsch ed Paola, cun unî al Cunvèint. La mésa zò ed la préma prêda l’é avgnûda al 1° d’agòst 1588. I frê dal Cunvèint în armêṣ a Bagnōl fîn al 1768, quând, bèle a cmandêven j-Estèins, al segretâri duchêl Felice Antonio Bianchi, l’à decîṣ ed tôr vìa al Cunvèint, obligând i sfurtunê frê ed ritirêres ind al Cunvèint ed Mòdna. Bèle int al 1667, al Cunt Alfonso II Gonzaga, esènd completamèint in ruvîna la Cēṣa ed Sânta Maria Porziola, l’îva fât cgnòser a la Cumunitê al só desidèri che tirésen só ’na cēṣa nōva ind la piâsa dal Castèl; mó, o per scarsitê ed sôld, o per mancânsa ed la necesâria fèida religiōṣa, an s’ né fât gnînto. Acsé, un sècolo dôp, mandê vìa i frê ed San Francèsch ed Paola, al Pâroch, al 29 avrîl 1769, l’é andê dèinter ind la  Cēṣa, numinêda préma, ch’ lé dvintêda la Cēṣa ed la Paròchia. La proprietê dal Cunvèint, dal rèst, l’é armêṣa al Cmûn, fîn a quând an n’é mìa gnûda dêda al Pâroch, cun decrêt dal Dóca ed Mòdna, int al 1824. Ind la Cēṣa a’s catên al tòmbi ed Alfonso Gonzaga e di só fiô. Int al 1700 a gh’é stê fât di lavōr d’arnuvamèint e restâver. La cēṣa dal dé d’incô la presèinta sê altêr. Drêda a l'altêr magiōr, a’s câta al quêder ed Sân Francèsch da Paola che, insém ad êtri tèili ind la cēṣa, l’armèina a la scōla dal " Correggio". Da numinêr ânca al côro in lègn dal XVII sècol, drêda a l'altêr magiōr. Al restâver dal 1968 l’à completamèint mudifichê la facêda uriginêla. Bèle ind al tèimp ed la Sgnuría di Gunṣêga a gh’êra un'Aministrasiòun indipendèinta ‘d la Comunitê ed Bagnōl, dōve al teritôri al gh’îva dèinter, al’inèsi, ânca al véli ed Sânta Maria e Sân Zvân, per pó strichêres só sōl cun Bagnōlo, Pēve e Sân Tmês. Al Cunsèli d’j-Ansiân, che guidêven la Comunitê, che s’ardunêven davânti al Podestê, ch’ l’ êra un furastêr e al gnîva numinê dal Cunt, in nòm ed còl a fêven valèir  ânca la giustèsia. Ind la riuniòun dal Cunsèli Generêl, che la gnîva tgnûda al 1° de znêr d’ ògni ân, a gnîven estrât a sôrta i nòm d’j-ansiân al cmând ed ògni ufèsi dal Comûn e precisamèint: al Priôr, al Giódic ed la Piâsa, al Giódic dal Strêdi, a dû Magistrê a l’Abundânsa, dû Deputê ed la Sanitê, dû Procuradōr di Pôver, dû Estimadōr e due Revisōr di Cûnt. In prâtica êren j-Asesōr dal dé d’incô. L’é meritèvol d’èser arcurdê al fât che al marchê ed la smâna, da pôch spustê da la doménica al venerdé, al risûlta uficialmèint més in pē, in dâta 30 novèmber 1597, da ‘n "avîṣ" ed Vittoria da Capua Gunzêga, mêdra dal Cûnt Camillo I. D’ed là dal marchê ed la smâna, l’êra bèle in ûṣ tgnîr tót j-ân la Fêra ed Setèmber (coleghêda, cme dèt prèma, a la Sêgra ‘dla Nativitê ed la Vèrgin), e che dal bòun èsit l’îva fât i cumplimèint al Cûnt Camillo ind al 1608.
Disintegration
{{Album }}
Bagnōl in Piân
La saczêda.
Al 27 lój 1702, durânt la Guèra ed Sucesiòun Spagnôla, al trópi francèiṣi dal Dòca ed Vendome, per rapreṣâlia, j-àn saczê in môd urènd al Bôregh, j-ân dê fôgh e distrót la Rôca, j-àn bruṣê e sparpagnê i presiōṣ documèint ed l'Archèvi ‘d la Comunitê. Ind al tentatîv ed salvêr sti documèint, l’à catê, in chî dé lé, ‘na môrt violèinta Giovan Battista Borri, ansiân ed la Comunitê e Alfiêr (e mìa Séndech, cme quelchidûn a dîṣ). Finîda la Sgnoría di Gunṣêga, al fèdev l’é stê tót sót al cmând ed l'Imperadōr Carlo IV, che, al l’à tgnû per circa dêṣ  ân, al l’à pasê, cun ât dal 15 utòber 1737, al Dòca ed Mòdna Rinaldo d'Este. La Sgnuría d’j-Estèins la s’é fermêda tr’a l 1796 e al 1814, per i cgnusû fât ed la Rivolusiòun Francèiṣa e a l'Impēr Napoleònich. In còl peréiod lé Bagnōl e Pēv Ròsa în dvintêdi ‘na cmûna a pêrt da Sân Tmês, Sân Michele e Sânta Maria. Dôpo al 1814 al dō Comunitê în stêdi mési sóta a Rèz, che Bagnōl e Pēv Ròsa a gh’în stêdi sóta fîn al 1859. La Secònda Guèra d’ Indipendèinsa la câta al teritôri acsé divîṣ: Bagnōl e Pēv Ròsa cun al Cmûn ed Rèz; Sân Michele cun Curèz, Sân Tmês, Sânta Maria e Sân Zvân cun Nuvalêra. Al Cmûn l’é stê arfât, acsé cme l’é adès (Bagnōl - Pēv Ròsa - Sân Tmês - Sân Zvân), cun Decrêt dal 4 dicèmber 1859, a fîrma ed Carlo Luigi Farini, Cumisâri ed Vittorio Emanuele II e Ditadōr dal Pruvînci Emiliâni. Al prém censimèint generêl, dal 31 dicèmber 1861, al dêva al omûn ‘na popolasiòun ed 3.168 abitânt per ‘n 'estensiòun ed 9.036,37 biôlchi, pêra a Ha. 2643.99.54.
Disintegration
Disintegration 'l è 'l utàṿ àlbum in studi dal grup dark di The Cure. 'L è stâ publicâ al 1 ad Maǵ dal 1989.
Bagnōl in Piân
Ind l'Unitê d'Itâlia.
Da l'Unitê d'Itâlia, l'Aministrasiòun dal pôst l’é sostgnûda da aleânsi moderêdi cun urientamèint clèrico-monârchich-liberêl ed râsa agrâria (padròun dal tèri). L'opoṣisiòun l’é la préma organizasiòun dal socialiṣém rifurmésta arzân cun dâta atōren al 1880 circa. Fr’ al 1884 e al 1886 l’é stêda fâta la ferovìa Rèz-Bagnōl, mèinter int al 1887 l’é stê avêrt al trât Bagnōl-Curèz. Fr’ al 1898 e al 1906 în gnûdi só al prémi coperatîvi (ed lavōr, ed cunsóm e lateréi socêli). La préma afermasiòun ‘d la lésta socialésta ind al Cmûn ed Bagnōl l’é stêda int al 1910 (345 vôt inséma a 631 votânt, pêra al 55%) e a’s rinfôrsa int al 1920 (870 vôt inséma a 1.113 votânt, pêra al 78%). Mó bèle int al 1907, al socialésta Aldo Modena l’à otgnû 236 vôti, cûntra i 244 e i 237 di moderê Donelli e Della Salda. Ed còl peréiod lé l’é gióst arcurdêr l'ôvra póblica ed magiōr respîr e utilitê: al nōvi Scōli Elementêri, che, inavgurêdi int al 1921, în ânca adèsa, a distânsa ed pió d’otânt'ân e sibèin l’impurtânt progrès dal cèinter sitadèin, un sistèma pió che mai validamèint atîv ind al câmp ed la póblica istrusiòun; cun, in manēra, al dovûdi justadûri e cun la zûnta ‘d un fabrichê nōv.
Disintegration
Qvést chè 'l è al prim lavōr dal grup ch'a gh l'à cavàda e far part dla Top 10 in Itâglia, preciśamènt a 'l sètim pòst (20 calculànd tut 'l an).
Bagnōl in Piân
Al tèimp dal fâsio
Dal 1921 cumîncen al viulèinsi e cun al sguastêres ed la polètica a purterân i fasésta a la cunquésta dal Cmûn. Al Fâsio ed Bagnōl a’s mèt insèm al 23 avrîl ed l’ istès ân. L'Aministrasiòun Comunêla l’é ublighêda ed dêr al dimisiòun, în stêdi fâti nōvi elesiòun,, dōve i faséstia a s’ în preṣentê in ‘na lèsta cun ânca liberêl, monârchich, democrâtich e socialésta riformésta cuntrâri (l’êra l'ân dal Cungrès ed Livôren), che l’à otgnû al 68% di vôt, cûntra al 32 % dal Partî Popolêr (catôlich). L’êra l’inésdi ed la fîn, pegiorêda incòra di pió ind l’ân dôp al 1922, quântd i Fasésta, a sîn preṣentê da per lôr, e ch’ j-ân otgnû, al 67% di vôt, cûntra a ‘na grôsa astensiòun (516 astgnû di 1107 iscrét al vôt). L'astensiòun, la paûra e la prepotèinsa ‘d un regèm, ch’ l’ îva bèle ocupê l’ avtoritê centrêla, îven cumpî l'ôvra. Dal vintèni fasésta peró în d’ arcurdêr: la costrusiòun dal Teâter Gunṣêga, ‘na préma justadûra ed la Sêde Municipêla, la costrusiòun dal Câmp Spurtîv, la costrusiòun ed la Palèstra atâch a la Scōla Elementêra dal cèinter e al ṣlargamèint dal Scōli Elementêri dal frasiòun. La stôria ch’ la vîn dôp di masamèint fasésta, dal guèri coloniêl e d’atâch, la sotmisiòun al Naṣisèm, la reṣistèinsa e la Liberasiòun în incòra argumèint ed racûnt a vōs da pêrt di prutagonésta scampê, e ânca argumèint ed divêrsi publicasiòun stôrichi. A sté propôṣit a’s vōl arcurdêr al Masâcher dal Turâs sucès al 14 ed fervêr 1945. A sê ôr ed cla frèda matèina invernêla, al Brigâti Nîghri j-àn artestê, purtê vìa diretamèint dal sô cà, dêṣ persòuni tra còli soquânt partigiân. Traspurtê da préma a la Cà dal Fâsio, a nōv ôr circa în stê fuṣilê insèma a la piâsa dal paèiṣ, cûntra al mûr dal Turâs. I sô nòm êren quisché: Aristide Carboni - Carlo Formentini - i fradê Otello e Oreste Gibertoni - Evres Lazzaretti - Primo Malaguti - Emilio Mattioli - Licinio Tedeschi - Armando Storchi - Imerio Tondelli.
Disintegration
Deluxe Edition
Al 24 ad Maǵ dal 2010 al grup 'l à fat catàr in di negòsi n'edisiòṅ speciàla ad cal lavōr chè, masteriśàda ad nóṿ, e cun un disc bonus śuntâ, pîṅ ad demo, pès râr e da 'l viṿ.
Bagnōl in Piân
Al Turâs.
Al prémi nutèsi ed ‘na Rôca a Bagnōl a s’arfân a l'ân 946. Difâti al Veschèv ed Rèz Adelardo, ind al mèter zò un elèinch di bèin dal Cunvèint ed Sân Prôsper, al cita ‘na "Ecclesiam Sanctae Mustiolae, quae sita est prope castrum Baniolum". Ste documèint l’é presiōṣ perché al s’ dîṣ che bèle in còl peréiod lé a gh’êra a Bagnōl un castèl. Ind al 1304 la rôca uriginâria l’é stêda tirêda zò. Ind al 1354, cun l'arîv di Gunṣêga, al cûnt Feltrino l ‘à urdnê ed tirêr só un nōv masés castèl, che al Cmûn al duvîva paghêr dal tót al spèiṣi, e che druvésen al materiêl ed recóper deṣgnû dal tòr di Tebaldi e di Taccoli, dal cēṣi ed Sân Silvèster ed Mancaṣêl, Sânta Mustiola e Sânta Maria dal Purtiôl, e ânca dal cunvèint ed Sân Prôsper. Sèmbra vèira che Feltrino Gunṣêga al sia tratgnû ché int al 1371, l’ân dōve l’à duvû vendêr a Bernabo Visconti al pusès ed Rèz, ed fôra ed Nuvalêra e Bagnōl, per sinquânta fiurèin d'ôr. Al 27 lój 1702, ind al tèimp ed la Guéra ed Sucesiòun Spagnóla, al trópi francèiṣi dal Dóca ed Vendome, per rapreṣâlia, j-àn saczê al Borêgh, in dōve l’é ânca môrt Giovan Battista Borri, ansiân ed la Comunitê e Alfiêr. Dal gróp ed fabrichêt, incô l’é armèṣ sōl al grandiōṣ e iṣolê Turâs, l'antîgh turiòun ‘d la Rôca, dvintê l’insègna dal paèiṣ. Ind la metê dal 1800 l’é stê restavrê, ind al mèinter a gh’é stê més ‘na campâna e l'arlòj póblich, e che al mecanîṣem l’é incô tgnû da cât ind la Sêde Municipêla, int la Sêla ed la Giûnta Comunêla. Al 15 utòber 1996 al fôrt teremôt ch’la picê Bagnōl l’à danegê gravemèint al Turâs, tânt ch’ l’ é incòra in restavrasiòun. Al Turâs, che ind al cōrs di sècol l’à vèst al lêregh svilóp dal paèiṣ, l’é stê ânca testomôni mó dal fât ed sangóv pió scunvolgèint ed la comunitê bagnolèiṣa: al Maschêr, pió sōvra arcurdê, di dêṣ sitadèin bagnolèiṣ, che al 14 ed fervêr 1945 în stê fuṣilê davânt a ló.
Roberta Bruzzone
{{Metacaixa
Bagnōl in Piân
La Pēv Ròsa.
Sistemêda ind la frasiòun cun l’istès nòm, al prémi nutèsi inséma a la Cēsa ed la Pēv Ròsa în dal sècol XII (1144), mó sêmbra che la só préma costrusiòun la s’arfâ al 1040. A’s trâta d’ un frabrichêt de stîl rumânich-lumbêrd, modifichê dimòndi vôlti ind i sècol, mó ch’ l’à gh’à incòra incô la só antîga fôrma ed elegânsa. Da numinêr al clòni ch’ a vînen fôra per metê dai pilastêr ed i capitê a la bòuna, ind l’intêren ed cêr stîl rumânich.
Roberta Bruzzone
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Disintegration
Deluxe Edition
In śónta a cal disc chè, la Rhino Records la gh'à mis anc na versiòṅ ślargàda 'd Entreat cun tut i pès ad Disintegration sunâ da 'l viṿ e minga sōl i òt uriginài.
Bagnōl in Piân
Al Confurtèin.
L’é un gróp ed fabrichêt fât da ‘na cà sgnurîl e da ‘na côrt ed campâgna che, a’s pèinsa, la s’arfâga al XVI sècol. Ind al 1641 la faméja alōra padròuna, i Zoboli, a l’îva vendûda al Dóca ed Mòdna Francesco I. Dôpa l’é stêda di Bonini ed Rèz e di Villani ed Gualtēr. La cà a’s preṣèinta a piânta retangolêra, insèma a dû livê. Al d'ed dèinter al se svilópa intōren a l’ ambiĵnt centrêl, che al preṣèinta di bê urnamèint. Al fabrichêt agrécol l’é ânca ló inséma a dû livê, cun al côrp quadrê. Al gróp ed cà l’é circundê da un lêregh pêrch.
Disintegration
Culegamènt estéran
}}
Roberta Bruzzone
{{CITAZIONE|Là in dua la sucietà l'è pinsàda in manéra ad lasàr-'t eśìstar sōl cuma cunsumadōr, e in chi perìud chè 'd criśi a gh vōl 'n àtim a pèrd'r incòśa, al presiòṅ i èṅ acsè grandi da favurìr al delìt. Ma 'l cuć a masàr al gh'è in tuti 'l cultùri}}
Bagnōl in Piân
La Ca' Ròsa.
Al gróp ed fabrichêt ciamê Ca' Ròsa, in Via Repóblica, tra l’albaṣèin e matèina ed la Piâsa G. Garibaldi, l’é fât da trî fabrichêt: la cà padronêla (Ca' Rossa), la têṣa e stâla e al caṣèl, acsé ciamê in bâse a i sô antîgh ûṣ. Tót e trî i fabrichêt che fân pêrta dal gróp, pr’ al sô valōr stòrich e pr’ al caraterèstichi, în sóta a j-ôbligh ed la Sovrintendèisa ai Bèin Ambientêl e Architetônich. Al nutèsi stòrichi a dîṣen al gróp "Ca' Ròsa" cme pêrte ed ‘n’ antîgh fônd agrècol dunê int al 1609 (cme l’arcôrda ‘n iscrisiòun ch’ l’ a’s câta ind la cà padronêla) da la faméja nôbil di Scaioli a l'Istitût dal j-Espôsti, figurând dòunca ind al sec. XVIII a l'Ôvra Péia ed l'Albêregh Ôrfen e Mendicânt ed Rèz. Esèimpi quêsi ònich d’ architetûra campagnôla mésa ind al cèinter abitê, al risûlta èser ed particolêr interèsi per la stôria che a’s pôrta avânti e d’amirêr pr’ al j-architetûri ch’ al tînen insèm. Al gróp l’é stê interamèint arnuvê in trî divêrs mumèint, che cumbînen a i trî divêrs fabrichêt, dal 1997 al 2003. Adèsa, mèinter la Têṣa-Stâla a gh’é un ristorânt, la Cà Padronêla e al vèc Caṣèl a gh’é dèinter al Cèinter Culturêl "Ca' Ròsa", inavgurê al 7 setèmber 2003. In particolêr al d’ ed dèinter ed la Cà Padronêla a gh’àn pôst la Bibliotêca Comunêla e l' Informazôven, mèinter ind al vèc Caṣèl a’s câta, pr’al momèint, al Cèinter d’ Educasiòun Ambientêla WWF-INFEA e, dôp égh gnirà, la Sêla Cévica "Gemenos".
Roberta Bruzzone
La Roberta Bruzzone (Finàl Lìgur, 1 ad Luj dal 1973) l'è una ch'la stùddia i delinquènt faghénd la psicòluga in di fōr. La lavóra anc in televiśiòṅ e la scriv di lìbar tgnénd a drē a i sò studi e a i sò lavōr. L'è iscrìta a 'l Órdan di psicòlug dla Ligûria.
Bagnōl in Piân
Materiêl pr'andêregh in fònda
}}
Roberta Bruzzone
Biugrafìa
La Roberta Bruzzone l'è stada mémbar dal Cumitâ Sientìfic dla Pulisìa Pustàla e dal Cumunicasiòṅ, d'l American Society of Criminology e dl'Acadèmia Internasiunàla ad Siénsi dal Fōr in dua l'è anc presidènta. La lavóra par soquànt studi legài e la scriv p'r al setimanàl Gente.
La s è fata càrag dal caś ad Sarah Scazzi dvintànd anc 'l avucàt ad sò sio Michele Misseri. Persuàśa che al sò cliènt al fus inucènt, a n vlénd piò diféndar na parsòna ch'la s tōś la cólpa 'd un delìt minga fat a sò giudìsi, l'armét al sò mandâ cun na létra a 'l gip Rosati in dal Favràr dal 2011.
La criminóluga l'è stada vitma soquànti vòlti dgl'imitasiòṅ dla Virginia Raffaele e la s l'è tòlta.
Culegamènt estéran
}}
10 ed znèr
Al  l'è al 10im dè dal calendàri gregoriàn; a gh vólen incòra èter 355 dè a la fin dl'an (356 in di an biśestìl).
Fàt
49 a.C. – Giulio Cesare al pasa al fiómm Rubicòun, fiómm in pruvèinsa ed Furlè, e al ségna al tachèr ed la guèra civìla.
Mara Venier
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{CITAZIONE|Sē't spuśâ? Gh'à't la muróśa?}}
La Mara Venier (Venèsia, 20 'd Utóbar dal 1950) l'è na cundutóra dla televiśiòṅ e atōra itagliàna. L'è cgusùda anc c'n al scutmàj ad La sgnóra dla Dméndga p'r avér cundót par dimóndi an al prugàma Domenica In. Al sò nóm véra 'l è Mara Provoleri.
Biugrafìa
Dòp avér visû da śóvna a Mèstar, in dal 1971 Mara Venier la s trasferìs a Róma par tacàr a lauràr faghénd l'atóra. La fà na part in dal film Diario di un italiano (Diàri 'd un itagliàṅ) dal 1973 in dua la s cava śò cumpletamènt. Sèmpar in chi an lè, la rècita in d'l epiśòdi La bambola dla sèrie TV La porta sul buio (’L us in sal buj) ad Dario Argento.
Dòp soquànt film, in dal 1980 la gira Zappatore (Sapadōr), un film cult 'd Alfonso Brescia cun Mario Merola. Insém a 'l sò cumpàgn 'd in alóra Jerry Calà la s impéggna in dla pelìcula Al bar dello sport (A 'l bar spòrt) dal 1983. In dal 1987 la fà la putàna Stella in dal film ad Franco Ferrini Caramelle da uno sconosciuto (Caramèli da 'n furastēr) mént'r in dal 1989 la lavóra par Sergio Corbucci e 'l sò Night Club.
In dal 1993 Carlo Fuscagni al la ciàma par cundùr al prugràma dla Dméndga Domenica In e l'è un sucès clamuróś. Mara la và avànti par quàt'r an acsè. In cal mèntar la tóś anc part a 'l quiz ad Rai1 Luna Park par pò pasàr a Mediaset in dal 1997. Da 'd là però al ròbi i n vaṅ minga tant bèṅ e al sò Ciao Mara 'l è un flop.
La tórna in si sò pas in dal 2000 e par la Rai la cundùś Fantastica Italiana insém a Massimo Lopez. Incóra prima l'éra muntàda par gnanc dū minùt in sal palc dal spetàcul dal viṿ Katia e Mara verso l'oriente insém a la Katia Ricciarelli prima ad dar gh a muć e mulàr incòsa par via dal dilùvi che in cal mèntar 'l éra gnû śò in sla sò tèsta.
Vita privàda
A Mèstar l'à cgnusû 'l atōr Francesco Ferracini e sèg la gh'à abû la fióla Elisabetta (dvintàda pò cundutóra televiśìva a sò vòlta). I dū i s èṅ pò spuśâ ma al matrimòni 'l è andâ in malóra in pôc tèmp.
La gh'à un fiōl anc da 'l atōr Pier Paolo Capponi (Paolo) che però al viṿ da sèmpar cun al pàdar e la sò nóva mujér Isabella Peretti, anc s'al tribunàl di minōr al 'l iva dâ in cunséggna a la màdar naturàla.
In dal 1984 l'à spuśâ 'l atōr Jerry Calà ma pò la s è divìśa 'l an dòp. In séguit la s è misa cun Renzo Arbore in fiṅ a 'l 1997.
L'è spuśàda cun 'l editór Nicola Carraro da 'l 28 ad Śugn dal 2006 e sèg la s cata dimóndi bèṅ.
Culegamènt estéran
}}
1646
Al 1646 (MDCXLVI in di nùmer romàṅ) 'l è 'n an dal XVII sécol dal Calendàri gregoriàṅ.
Francesco Totti
{{Metacaixa
{{dialort | dial=Miranduléś}}
Francesco Totti, (Róma, 29 ad setémbar dal 1976) 'l è 'n zugadór ad balòṅ itagliàṅ, capitàṅ dla Roma in du 'l à sèmpar śugâ, fin da śóvan. 'L è spuśâ cun la star dla televiśiòṅ Ilary Blasi e al gh'à du fiói.
Cun la maja dla Nasiunàl 'l à śugâ 58 vòlti e 'l à mis dèntar 9 gòi.