Μεχμέτ_Εμίν_Αμπτούλ_Εμπού_Λουμπούτ
Βιογραφία
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που αντλούνται από τα οθωμανικά αρχεία του ιεροδικείου Βέροιας έχει υποστηρηχθεί ότι ο Μεχμέτ Εμίν ήταν Άραβας από τη Δαμασκό (γι’ αυτό και ονομάζεται Σιαμλή=Δαμασκηνός). Άλλες όμως (κυρίως χριστιανικές) πηγές θεωρούν ότι ήταν γεννημένος Χριστιανός στην περιοχή της Γεωργίας του Καυκάσου και, αφού πουλήθηκε ως δούλος, ασπάστηκε το Ισλάμ σε νεαρή ηλικία. Εικάζεται ότι γεννήθηκε γύρω στα 1760. Εντάχθηκε στο σώμα των Μαμελούκων του Τσεζάρ Αχμέτ πασά της Άκρας στην Παλαιστίνη, υπό την προστασία του οποίου ξεκίνησε τη στρατιωτική του και πολιτική του καριέρα. Το 1803 διορίστηκε από τον Τζεζάρ ως μουτεσελίμης και κυβερνήτης της Γιάφας και της Γάζας, καθώς και εισπράκτορας των φόρων της περιοχής. Το ίδιο επαναλήφθηκε και με τον διάδοχο του Τσεζάρ, τον Σουλεϊμάν Πασά. Διατηρήθηκε στη θέση αυτή -με κάποια διαλείμματα- ως το 1819. Ο Μεχμέτ Εμίν Εμπού Λουμπούτ είχε τουλάχιστον μία, γνωστή στις πηγές σύζυγο. Ονομαζόταν Καντίτζα και ήταν κόρη του Γκέντς Αχμέτ, υψηλόβαθμου αξιωματούχου του Τσεζάρ Πασά. Μαζί απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τρεις γιους και μία κόρη: Μαχμούτ, Μεχμέτ, Αχμάτ και Φατίμα. Ο Εμπού Λουμπούτ ακολούθησε το πρότυπο του Τσεζάρ Πασά. Έγινε δηλαδή γνωστός για το φιλόδοξο οικοδομικό του πρόγραμμα του, σχεδιάζοντας την αρχιτεκτονική ανακαίνιση της Γιάφας, ενώ ήταν διαβόητος για τη σκληρότητά του ως κυβερνήτη. Μάλιστα, σχετικά με το όνομα του, που στα ελληνικά και τα οθωμανικά τούρκικα εμφανίζεται με τον τύπο «Εμπού» ή «Αμπού Λουμπούτ» και στα αραβικά με τον τύπο «Αμπού-Ναμπούτ», έχει διατυπωθεί η άποψη ότι σημαίνει «Ροπαλοφόρος», επειδή συνδέθηκε με τη συνήθεια του, να περιπλανιέται στους δρόμους της Γιάφας με ένα ρόπαλο ή σπαθί, δέρνοντας όποιον δεν συμμορφωνόταν με τις εντολές του. Υπό την ηγεσία του πάντως θεωρείται ότι ο πληθυσμός και η οικονομική κατάσταση της Γιάφας και της Γάζας βελτιώθηκαν σημαντικά. Ο Εμπού Λουμπούτ εκδιώχτηκε από τη Γιάφα το 1819 ως αποτέλεσμα παρασκηνιακών μηχανορραφιών και κατέφυγε πρώτα στην Αίγυπτο και μετά στην Κωνσταντινούπολη. Χαρακτηριστικό του πλούτου που είχε συγκεντρώσει κατά την περίοδο διακυβέρνησης της Γιάφας είναι το γεγονός ότι φεύγοντας με την οικογένειά του από την πόλη χρειάστηκαν, σύμφωνα με την παράδοση, 270 καμήλες για να μεταφερθούν τα υπάρχοντά του. Στην Κωνσταντινούπολη ανήλθε γρήγορα σε υψηλές θέσεις της οθωμανικής ιεραρχίας, ώσπου στο τέλος του 1822, κι ενώ ακόμα οι επαναστατικές εστίες στη Μακεδονία ήταν σε εξέλιξη, έλαβε τον τίτλο του πασά τριών ιππουρίδων, έγινε δηλαδή στρατάρχης με στόχο να καταπνίξει την επανάσταση στη Χαλκιδική και αργότερα στη Νάουσα. Και τις δύο αποστολές του έφερε σε πέρας με μεγάλη αποτελεσματικότητα αλλά και χαρακτηριστική σκληρότητα. Το 1823 προήχθη σε γενικό διοικητή της Ρούμελης με έδρα τη Λάρισα. Έπεσε όμως σε δυσμένεια και σύντομα παύθηκε από τη θέση αυτή. Αν και κάποιες πηγές αναφέρουν ότι φυλακίστηκε και τελικά εκτελέστηκε, στα οθωμανικά αρχεία της εποχής εμφανίζεται ως διοικητής μιας περιοχής στο Ντιγιάρμπακιρ γύρω στο 1825-1827. Το 1827 υπογράφει μαζί με τη γυναίκα του ως διαχειριστής του βακουφιού του στη Γιάφα. Θεωρείται ότι πέθανε στα προχωρημένα εβδομήντα, γύρω στα 1835. Μετά από έρευνες στη Γιάφα τη δεκαετία του 1870, ο Γάλλος αρχαιολόγος Clermont-Ganneau εντόπισε τον τάφο του Εμπού Λουμπούτ κοντά στη φερώνυμη κρήνη που είχε ιδρύσει στη Γιάφα. Ο τάφος διατηρούνταν τουλάχιστον μέχρι το 1950, αλλά τώρα έχει πλέον χαθεί.