Ιόν_Αντονέσκου
Συνολικός αριθμός θανάτων και ιδιαιτερότητες
Ο Εβραϊκός πληθυσμός στο Παλαιό Βασίλειο, που αριθμούσε 300.000 ως 400.000 ανθρώπους, επιβίωσε σχεδόν άθικτος από το Ολοκαύτωμα. Εστιάζοντας στο γεγονός αυτό, ο Λούτσιαν Μπόγια σημείωσε ότι ο Αντονέσκου δεν μπορούσε να θεωρηθεί «ορθώς» ως σωτήρας των Εβραίων, αλλά ότι εξακολουθεί να υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων της κυβέρνησής του και εκείνης του Χίτλερ, καταλήγοντας ότι η συνολική εικόνα δεν είναι "τελείως σκοτεινή". Για τον Ντένις Ντελέταντ αυτή η κατάσταση είναι ένα «μεγάλο παράδοξο» της εξουσίας του Αντονέσκου: «περισσότεροι Εβραίοι επέζησαν υπό την κυριαρχία του Αντονέσκου απ 'ό, τι σε οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρώπης του Άξονα». Ο Αμερικανός ιστορικός της Ρουμανίας Ουίλσον Όλντσον θεωρεί τις πολιτικές του Αντονέσκου χαρακτηριζόμενες από «βία, ασυνέπεια και ανοησία», αλλά τις τοποθετεί στο ευρύτερο πλαίσιο του τοπικού αντισημιτισμού, επισημαίνοντας μερικές ιδεολογικές εξαιρέσεις από τους αντίστοιχους Ευρωπαίους ομολόγους του. Αυτά τα χαρακτηριστικά, όπως υποστηρίζει, απέβησαν «σωτήρια» για τις πιο αφομοιωμένες Εβραϊκές κοινότητες του Παλαιού Ρουμανικού Βασιλείου, ενώ άφησαν εκτεθειμένους τους Εβραίους που θεωρούντο ξένοι. Εξετάζοντας την πολιτική εθνοκάθαρσης του Αντονέσκου, ο Πολόνσκι και η Μίχλιτς σημειώνουν ότι «δημιουργεί σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη λεπτή γραμμή μεταξύ της επιθυμίας εκτόπισης μιας ανεπιθύμητης μειονότητας και ενός μικρής κλίμακας επίσημου έργου γενοκτονίας.» Ο Αμερικανός στρατιωτικός ιστορικός Γκέρχαρντ Βάινμπεργκ αναφέρθηκε στη «σφαγή μεγάλου αριθμού Εβραίων στις περιοχές που παραχωρήθηκαν στη Σοβιετική Ένωση το 1940 όταν οι περιοχές αυτές επανακαταλήφθηκαν το 1941 καθώς και στην [...] Υπερδνειστερία», αλλά σχολίασε: «η η κυβέρνηση του Στρατάρχη Ιον Αντονέσκου προτίμησε να ληστέψει και να καταδιώξει τους Εβραίους [από τη Ρουμανία], δεν τους παρέδωσε στους Γερμανούς για δολοφονία». Παράλληλα με τη σαφή αλλαγή στις ισορροπίες του Ανατολικού Μετώπου, το κύριο κίνητρο για όλες τις αλλαγές μετά το 1943, που επισημάνθηκαν από διάφορους ιστορικούς, ήταν η παντοειδής με οικονομικά μέσα προσπάθεια επιβίωσης των Εβραίων. Οι πλουσιότεροι Εβραίοι εξαντλήθηκαν οικονομικά προκειμένου να αποφύγουν την κοινωνική εργασία και την εκτόπιση και η εργασία κάποιων επαγγελματιών χρησιμοποιήθηκε από το δημόσιο τομέα, ακόμη και από το στρατό. Από την αρχή το καθεστώς είχε εξαιρέσει από τις εκτοπίσεις κάποιους Εβραίους που ήταν ειδικοί σε τομείς όπως η δασοκομία και η χημεία και σε κάποιους άλλους επετράπη να επιστρέψουν παρά τις αντισημιτικές διαμαρτυρίες στις επαρχίες τους. Η οικονομική εκμετάλλευση θεσμοποιήθηκε στα τέλη του 1941-αρχές του 1942, με τη δημιουργία ενός Κεντρικού Εβραϊκού Γραφείου. Με την επίβλεψη του Επιτρόπου Ράντου Λέκα και τυπικά υπό την ηγεσία των Εβραίων διανοουμένων Νάντορ Τζίνγκολντ και Χένρικ Στράιτμαν, συγκέντρωνε κεφάλαια που κατευθύνονταν εν μέρει σε φιλανθρωπικό έργο της Μαρίας Αντωοέσκου. Μικροί αριθμοί Ρουμάνων Εβραίων έφευγαν μεμονωμένα για την Παλαιστίνη ήδη από το 1941, αλλά η Βρετανική εναντίωση στα Σιωνιστικά σχέδια κατέστησε τη μεταφορά τους επικίνδυνη. Σε προσωπικό επίπεδο η ενθάρρυνση των εγκλημάτων από τον Αντονέσκου εναλλασσόταν με περιόδους που ενέδιδε στις εκκλήσεις του αρχηγού της Εβραϊκής κοινότητας Βίλχελμ Φρίντμαν. Σε μια τέτοια περίπτωση ανακάλεσε την απόφασή του του 1942 να επιβάλει τη χρήση κίτρινων κονκάρδων, που παρόλα αυτά παρέμειναν σε χρήση παντού εκτός του Παλαιού Βασιλείου και, θεωρητικά, σε όλους τους Ρουμάνους Εβραίους οπουδήποτε αλλού στην κατεχόμενη από τον Άξονα Ευρώπη. Αξιολογώντας αυτές τις αντιφάσεις, οι σχολιαστές αναφέρουν επίσης την επίδραση των υποσχέσεων των Συμμάχων να διώξουν ποινικά τους υπεύθυνους για γενοκτονία σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στα τέλη του πολέμου ο Αντονέσκου προσπάθησε να αποσείσει κάθε ευθύνη για εγκλήματα από το καθεστώς του, ενώ κατηγόρησε τους Εβραίους για «αυτοκαταστροφή τους».